Yüksek Planlama Kurulunun 23/6/2008 tarihli ve 2008/28 sayılı Raporu ile Bakanlar Kurulu’na sunulan ekli “2008 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Kararda Değişiklik Yapılması Hakkında Karar”ın kabulü; 540 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 23/6/2008 tarihinde kararlaştırılmıştır.
2008 YILI PROGRAMININ UYGULANMASI, KOORDİNASYONU VE İZLENMESİNE DAİR KARARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KARAR
MADDE 1 –
15/10/2007 tarihli ve 2007/12701 sayılı Kararnamenin eki “2008 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar”ın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri, (d) bendinin “Ödenek değişiklikleri;” ibaresinden sonra gelen birinci ve üçüncü paragrafı ile (k) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“a) Projelerde yer değişiklikleri, kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakanın onayıyla, üniversitelerde Milli Eğitim Bakanının onayıyla karara bağlanır. Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi verilir.
b) Projelerde ek maliyet gerektirmeyen karakteristik ve süre değişiklikleri, kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakanın onayıyla, üniversitelerde Milli Eğitim Bakanının onayıyla karara bağlanır. Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi verilir.”
“- Ek ödenek gerektirmeyen aktarma işlemleri ilgili bakanın, üniversitelerde Milli Eğitim Bakanının onayıyla karara bağlanır. Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi verilir.”
“- Bütçe kaynaklarından yapılacak toplamı 10 milyon YTL. yi geçmeyen ek ödenek tahsisleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu bakan onayıyla, bütçe kaynaklarından proje bazında toplam 10 milyon YTL. yi aşan ek ödenek tahsisleri ise Yüksek Planlama Kurulu onayıyla karara bağlanır. Bu limit toplulaştırılmış projelerde alt proje bazında uygulanır.”
“k) Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının yatırım ve finansman programlarının revize edilmesi halinde, proje bazındaki revizyonları ilgili bakanın onayı ile yapılır.”
16 Eylül 2009 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 27351 (Mükerrer)
BAKANLAR KURULU KARARI
Karar Sayısı : 2009/15430
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca hazırlanan ekli “Orta Vadeli Program (2010-2012)”ın kabul edilmesi; Devlet Bakanlığının 13/7/2009 tarihli ve 2479 sayılı yazısı üzerine, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 16 ncı maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 14/7/2009 tarihinde kararlaştırılmıştır.
ORTA VADELİ PROGRAM
(2010-2012)
GİRİŞ
İçinde bulunduğumuz 2009 yılı, II. Dünya Savaşından sonra küresel ekonomik aktivitede en hızlı daralmanın yaşandığı yıl olmuştur. 2010-2012 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program, dünyadaki belirsizliklerin yoğun bir şekilde yaşandığı bu zor süreçte Türkiye ekonomisinin yeniden güçlü ve sürdürülebilir bir büyüme dönemine girmesini hedeflemektedir.
Mevcut uluslararası konjonktür, ülkemizin ihtiyaç duyduğu yapısal reform sürecinin hızlandırılmasını gerektirmektedir. Orta Vadeli Program kapsamındaki tedbirler ve yapısal reformlar ile, ekonomimizin temelleri daha da güçlendirilecektir. Bütüncül bir yaklaşımla hazırlanan Program ekonomimizde öngörülebilirliği artıracak ve güveni pekiştirecektir.
Türkiye ekonomisinin 2010 yılında tekrar büyüme sürecine girmesi, 2011 yılından itibaren ise büyümenin ivme kazanması öngörülmektedir.
Yakın gelecekte önemli kazanımların elde edilebilmesi için, bu Programda öngörülen politikalar, zamanında ve kararlılıkla uygulanacaktır. Program döneminde küresel ekonomideki gelişmeler yakından izlenecek ve dinamik bir yaklaşımla gerekli politikalar geliştirilecektir.
I. EKONOMİK VE SOSYAL GÖRÜNÜM
2000’li Yıllarda Dönüşüm Çabaları
1990’lı yıllar boyunca uygulanan maliye ve para politikalarına bağlı olarak makroekonomik yapıda artan kırılganlıklar, Türkiye ekonomisini istikrarlı büyüme ortamından uzaklaştırmış, yüksek büyüme sağlanan yılları ekonomik daralma veya düşük büyüme oranları takip etmiştir. Bu dönemde, istikrarsız büyüme yanında yüksek enflasyon, artan kamu açıkları ve borç stoku, yüksek faiz giderleri ile verimsizlik ekonominin temel sorunları olmuştur. Ekonomiyi içinde bulunduğu darboğazdan kurtaracak yapısal dönüşüm bu dönemde sağlanamamıştır.
2001 krizinden sonra, insanımızın yaşam kalitesini artıracak, makroekonomik istikrarı sürekli kılacak ve ekonominin etkin, esnek ve üretken bir yapıya kavuşmasını sağlayacak olan yapısal reformların yanısıra; sıkı para ve maliye politikaları, uygulanan politikaların temel karakteristiğini oluşturmuştur. Bu dönemde, Türkiye ekonomisinde güven ve istikrar sağlanmış, eski uygulamalara bir daha geri dönülmeyecek şekilde kamu yönetiminin ve ekonominin yeniden yapılandırılmasına yönelik köklü bir değişim süreci başlatılmıştır.
Ekonomide rekabet gücünün artırılmasına yönelik olarak; bankacılık başta olmak üzere mali sektör, Merkez Bankasının bağımsızlığı, vergi, kamu finansmanı, kamu mali yönetimi, işgücü piyasasının etkinleştirilmesi, iş ortamının iyileştirilmesi, Ar-Ge, ulaştırma, enerji ve bilgi-iletişim teknolojileri altyapısı, tarımsal destekleme, düzenleyici ve denetleyici kurumlar, kamu ihale sistemi ve özelleştirme gibi alanlarda önemli gelişmeler sağlanmıştır.
Yaşam kalitesini artırmak ve gelir dağılımını iyileştirmek üzere; sosyal güvenlik, sağlık ve eğitim altyapısı, konut ve kentsel dönüşüm, temel mallarda vergi indirimi, düşük gelirlilere yapılan vergi indirimleri ve sosyal yardımlar, insan kaynağını geliştirecek yeni üniversiteler ve müfredat yenilenmesi ile aktif istihdam programları gibi alanlarda reform niteliğinde adımlar atılmıştır.
Bölgesel kalkınmayı desteklemek amacıyla; kalkınma ajansları kurulmuş, Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), Doğu Anadolu Projesi (DAP) ve Konya Ovası Projesi (KOP) kapsamındaki faaliyetler hızlandırılmış, kırsal altyapının geliştirilmesi için Köylerin Altyapısının Desteklenmesi Projesi (KÖYDES) ve Belediyelerin Altyapılarının Desteklenmesi Projesi (BELDES) gibi projeler yürütülmüş ve model kalkınma programları uygulanmıştır.
Kamu hizmetlerinin yaygınlığını, kalitesini ve etkinliğini artırmak amacıyla, yerel yönetim reformu, e-dönüşüm, adalet, vergi, tapu ve kadastro altyapısı, afet ve acil durum yönetimi gibi alanlarda önemli mesafeler katedilmiştir.
Avrupa Birliği ile tam üyelik müzakereleri başlatılmış ve AB müktesebatına uyum konusunda somut ilerlemeler sağlanmış, ekonomik ve sosyal alanda uluslararası işbirliklerini artıracak ve yeni pazarlara ulaşmaya imkân verecek dış politika açılımları gerçekleştirilmiştir.
Ülkemizde sağlanan siyasi istikrar, kararlılıkla uygulanan mali disiplin ve para politikaları, gerçekleştirilen yapısal reformlar, uluslararası piyasalardaki olumlu koşullar; makroekonomik istikrarın sağlanması ve kamu dengeleri açısından olumlu sonuçları beraberinde getirmiştir.
2003–2007 döneminde, yıllık ortalama yüzde 6,9 oranında ekonomik büyüme gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, aynı dönemde, yıllık ortalama olarak, GSYH’nın yüzde 4,6’sı gibi yüksek bir oranda kamu faiz dışı fazlası verilmiştir. 2002 yılında yüzde 10 olan toplam kamu açığının GSYH’ya oranı yüzde 0,1’e düşürülmüş, AB tanımlı genel yönetim nominal borç stokunun GSYH’ya oranı ise yüzde 73,7’den yüzde 39,4’e inmiştir. Aynı dönemde tüketici fiyatları yıllık enflasyonu yüzde 39’dan yüzde 8,4’e düşmüştür.
Türkiye’nin 2003-2007 deneyimi mali disiplinin, düşen enflasyonun ve güçlü büyüme performansının eş zamanlı olarak gerçekleştirilebileceğini ortaya koymuştur.
Bu dönemde ihracatta da yüksek bir performans sergilenmiştir. Öte yandan, enerji fiyatlarındaki yükseliş, üretimin ithalata bağımlılığı ve yurtiçi talepteki artış nedeniyle yükselen ithalat, cari açığın yüksek seviyelere ulaşmasına neden olmuştur. Bununla beraber, sağlanan istikrar ve güven ortamının katkısıyla önemli tutarlara ulaşan doğrudan uluslararası sermaye girişi sayesinde yüksek cari açıkların finansmanında bir sorun yaşanmamıştır.
Küresel Krizin Ortaya Çıkışı
2007 yılının ikinci yarısında ABD konut piyasasında başlayan ciddi sorunlar sonucunda gelişmiş ülke piyasalarında varlık fiyatlarındaki düşüş, hane halklarının servetlerinin azalmasına ve dolayısıyla iç talepte daralmaya neden olmuş, önemli yatırım bankalarının bilançolarında ciddi bozulmalara yol açmıştır. Küresel ekonomik ve finansal entegrasyonun yüksek düzeylere ulaştığı bir dönemde, bu gelişmeler 2008 yılından itibaren tüm dünya ekonomilerini hızla etkilemeye başlamıştır. Gelişmiş ülkelerdeki finans piyasalarında ortaya çıkan ve zamanla gelişmekte olan ülkelere yayılan istikrarsızlık, 2008 yılının ikinci yarısından itibaren çok ciddi boyutlara ulaşmış ve küresel ölçekte bir ekonomik krize dönüşmüştür.
2008 yılı son çeyreğinden itibaren çok sayıda gelişmiş ülkenin ekonomisi daralma sürecine girmiş ve pek çok gelişmekte olan ülkede büyüme hızı yavaşlamaya başlamıştır. 2009 yılında, dünya hâsılasının yüzde 1,4, ABD’nin yüzde 2,6, Japonya’nın yüzde 6, Euro bölgesinin yüzde 4,8 oranında daralacağı tahmin edilmektedir. Öte yandan, Çin ve Hindistan’ın halen yüksek oranlı büyümelerinin de etkisiyle gelişmekte olan ülkelerin yüzde 1,5 oranında büyüme kaydetmesi beklenmektedir. Dünya ekonomisinde yaşanan olumsuz gelişmelerin etkileri dünya ticaret hacminde daha çarpıcı bir şekilde görülmektedir. Nitekim 2009 yılında dünya ticaret hacminin yüzde 12,2 oranında daralacağı öngörülmektedir.1
2009 yılında, istihdamda görülen önemli ölçüdeki daralma nedeniyle işsizlik oranının, Euro bölgesinde yüzde 7,5’den yüzde 10’a, ABD’de yüzde 5,8’den yüzde 9,3’e, OECD ülkeleri genelinde yüzde 5,9’dan yüzde 8,5’e yükselmesi beklenmektedir.2 Dünya genelinde ise, 2009 yılında işsizlik oranının yüzde 2,6 puan artacağı tahmin edilmektedir.3
2009 yılında küresel daralmanın etkisiyle dünya genelinde enflasyonun düşmesi beklenmektedir. Tüketici fiyatlarının gelişmiş ülkelerde yüzde 0,1 oranında, gelişmekte olan ülkelerde ise yüzde 5,3 oranında artacağı tahmin edilmektedir. Öte yandan, 2009 yılında, bir önceki yıla göre, petrol fiyatlarının yüzde 38, petrol dışı emtia fiyatlarının ise yüzde 24 civarında azalması beklenmektedir.4
Küresel ekonomik daralma ve enflasyondaki düşüş sonucunda faiz oranlarında gözlenen düşüşün 2009 yılında da sürmesi ve faizlerin düşük oranlarda seyretmeye devam etmesi beklenmektedir.
Son açıklanan veriler, dünya ekonomisinde nispi bir toparlanmanın başladığını, mali piyasalardaki istikrarsızlığın azaldığını, üretici ve tüketici güveninde göreli bir iyileşme kaydedildiğini ortaya koymaktadır. Bu çerçevede, küresel ekonomik büyümeye ilişkin yukarıda verilen tahminlerin bir miktar olumlu yönde revize edilmesi söz konusu olabilecektir. Ancak, yaşanmakta olan küresel krizin derinliği ve yaygınlığı dikkate alındığında özellikle işgücü piyasasının toparlanma hızına ilişkin bazı belirsizlikler halen sürmektedir. Küresel görünüme ilişkin güçlü bir olumlu beklentinin oluşmasını engelleyen bir diğer faktör, büyümedeki toparlanmanın tüm bölgelerde aynı hız ve yaygınlıkta olmamasıdır.
Mevcut konjonktürde tüm ülkelerin ihtiyatlı bir biçimde hareket etmeleri gerektiği konusunda genel bir mutabakat vardır. Küresel krizle mücadele kapsamında uygulamaya konulan para ve maliye politikaları ile finans sektörüne desteklerin, orta ve uzun dönemde, fiyat istikrarını, finansal istikrarı ve mali sürdürülebilirliği riske atmaması gerektiği konusunda da bir görüş birliği mevcuttur. Bu çerçevede, birçok ülke, orta vadeli programlarını ve hedeflerini oluşturmakta ve kriz sonrası döneme ilişkin çıkış stratejilerini tasarlamaktadır. Bu stratejilerin uluslararası düzeyde etkin koordinasyonu, dünya ekonomisindeki toparlanma sürecinin temel belirleyicisi olacaktır.
Krizin Türkiye Üzerindeki Etkileri
Küresel kriz Türkiye ekonomisini ticaret, finansman ve beklenti kanallarından etkilemiştir.
Küresel krizin, ihracatımızın yüzde 50’sine yakın bir bölümünü teşkil eden AB bölgesinde daha fazla hissedilmesi, ihracat performansımızı olumsuz yönde etkilemiş ve ihracatımız, özellikle sürükleyici sektörler kaynaklı olarak, 2008 yılı Kasım ayından itibaren ciddi oranda düşmeye başlamıştır. Son yıllardaki büyüme performansına önemli katkı yapan ihracattaki bu düşüş, üretim ve istihdamı olumsuz etkilemiştir.
Krizin Türkiye ekonomisini etkilediği ikinci kanal ise finansman kanalıdır. Küresel finansal piyasalarda yaşanan kriz sonucunda diğer gelişmekte olan ülkelere benzer şekilde Türkiye’de de Ekim 2008’den başlayarak net sermaye çıkışı yaşandığı gözlenmiştir. Bunun sonucunda reel sektör, önceki yıllarda kolay ulaşabildiği dış finansman konusunda zorluklar yaşamıştır. Böylece 2008 yılında yüzde 191 olan bankacılık dışı özel sektörün orta ve uzun vadeli dış borç çevirme oranı 2009 yılının ilk yedi ayında yüzde 73’e düşmüştür.
Küresel kriz tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de belirsizlikleri artırmıştır. Artan belirsizlik, hem güven ortamını, hem de ileriye dönük beklentileri olumsuz etkileyerek yatırım ve tüketim kararlarının ertelenmesine ve ekonomik aktivitenin ciddi oranda yavaşlamasına neden olmuştur. Türkiye’nin üretim kapasitesindeki artış sınırlanmış ve mevcut kapasitenin kullanımı olumsuz yönde etkilenmiştir.
GSYH 2008 yılının son çeyreğinde yüzde 6,5 oranında azalmış ve 2008 yılı GSYH artışı yüzde 0,9 olarak gerçekleşmiştir. 2009 yılında ise GSYH’nın yüzde 6 civarında gerileyeceği tahmin edilmektedir. Dönemler itibarıyla bakıldığında, 2009 yılının ilk çeyreğinde yüzde 14,3 olan ekonomideki daralmanın, yılın ikinci çeyreğinde yüzde 7’ye gerilediği görülmektedir. Bu eğilimin devam ederek, yılın üçüncü ve dördüncü çeyreğinde ekonominin önemli ölçüde toparlanması beklenmektedir.
Ekonomideki bu daralma, pek çok ülkede olduğu gibi ülkemizde de, istihdamın azalmasına ve işsizliğin artmasına yol açmıştır. İstihdamın 2009 yılında, bir önceki yıla göre, yüzde 1,1 oranında azalması ve işsizlik oranının yılın tamamında yüzde 14,8 seviyesinde gerçekleşmesi beklenmektedir. Bu gelişmede, istihdam kayıplarının yanı sıra işgücüne katılma oranının artması da etkili olmuştur.
Kriz, cari işlemler dengesi, enflasyon ve toplam dış borç stoku üzerinde bazı olumlu gelişmelere de yol açmıştır. İthalat ihracattan daha yüksek oranda bir düşüş göstermiş, böylece cari işlemler açığında ciddi bir azalma kaydedilmiştir. İthalattaki daralmanın bir kısmı enerji fiyatlarındaki düşüşten, diğer bir kısmı ise ekonomik aktivitedeki yavaşlamadan kaynaklanmaktadır. Özellikle dış finansman imkanlarının azaldığı bir dönemde, cari işlemler açığının azalması, açığın finansmanı açısından sıkıntı yaşanmamasına yardımcı olmuştur.
Dünyada talep daralmasına bağlı olarak emtia fiyatlarında yaşanan önemli düşüşlerin yanı sıra ülkemizde iç talepteki daralma, enflasyon oranının düşüş eğilimine girmesine katkı sağlamıştır. Azalan enflasyonist baskılar, Merkez Bankasına fiyat istikrarı temel hedefinden sapmadan ekonomik canlanmayı destekleyici yönde bir para politikası uygulama imkanı sunmuştur.
Küresel krizin Türk bankacılık sektörü üzerindeki etkisi son derece sınırlı kalmıştır. Pek çok ülkeden farklı olarak Türkiye’de kamu kesimi tarafından bankacılık sektörüne müdahale ya da kaynak aktarma ihtiyacı ortaya çıkmamıştır. Bu başarıda, gözetim ve denetim çerçevesinin iyileştirilmesi, uygulamalardaki ihtiyatlı yaklaşım ve sektörün yeniden yapılandırılması belirleyici olmuştur.
Küresel kriz ülkemizde kamu maliyesi performansını ise önemli ölçüde olumsuz yönde etkilemiştir. Büyümedeki daralmaya ve reel sektörü desteklemeye yönelik yapılan indirimlere bağlı olarak vergi gelirleri bütçe tahminlerinin önemli ölçüde altında kalmıştır. Diğer yandan harcamalar, büyümeden bağımsız bir şekilde, bütçede öngörülen düzeyde gerçekleşmeye devam etmiştir. Ayrıca, krizin etkilerini azaltmak amacıyla bazı harcama kalemlerinde ilave artışlar yapılmıştır. Ekonomik aktivitedeki daralma sonucu sosyal güvenlik sisteminin prim tahsilâtı hedeflerin altında kalmış ve sosyal güvenlik sisteminin açığında belirgin bir artış yaşanmıştır. Bu gelişmeler sonucu bütçe açığı, borç yükü ve Hazinenin iç borç çevirme oranı öngörülen düzeyin üstünde artış göstermiştir.
2009 yılı başında 10,4 milyar TL olarak öngörülen 2009 yılı merkezi yönetim bütçe açığının yıl sonu itibarıyla 62,8 milyar TL’ye ulaşması, 29,8 milyar TL fazla vermesi öngörülen program tanımlı faiz dışı dengenin ise 20,8 milyar TL açık vermesi beklenmektedir.
Bütçe dengesindeki bu gelişme ve ekonomik daralma, son yedi yıl boyunca sürekli azalmakta olan AB tanımlı genel yönetim nominal borç stokunun GSYH’ya oranının artmasına yol açmıştır. 2008 yılı sonunda yüzde 39,5 olan bu oranın, 2009 yılı sonunda yüzde 47,3’e yükselmesi beklenmektedir.
Türkiye’de Krize Karşı Alınan Önlemler
Küresel krizin Türkiye ekonomisi üzerindeki olumsuz etkilerini sınırlandırmak amacıyla 2008 yılı ortalarından itibaren bir dizi harcama ve gelir tedbiri uygulamaya konmuştur. Ayrıca Merkez Bankası, BDDK ve SPK’nın aldığı tedbirlerin yanısıra bütçe dengesi üzerinde doğrudan veya hemen etkisi olmayan kredi ve garanti hacmini artırıcı önlemler de hayata geçirilmiştir. Alınan bu önlemlerle, mal piyasalarındaki işlem miktarını ve dolayısıyla mal ve para akışını artırarak, kriz ortamı nedeniyle baskı altında olan ekonomik aktivitenin rahatlatılması, krizin potansiyel üretim üzerindeki etkilerini sınırlandırarak büyümeye geçiş sürecinin desteklenmesi ile istihdam ve üretim seviyesinin korunması amaçlanmıştır.
İstihdamı korumak ve yeni istihdama imkan sağlamak amacıyla kısa çalışma ödeneği ve işsizlik sigortası ödeme koşulları iyileştirilmiş, işgücü eğitimi için ayrılan kaynaklar artırılmış ve geçici süreli yeni iş alanları oluşturulmuştur. Özel sektörün desteklenmesi amacıyla Eximbank ve KOSGEB’e yapılan transferler ile Merkezi yönetimden mahalli idarelere aktarılan kaynaklar artırılmıştır. GAP ve diğer altyapı ve sulama yatırım projelerine ek kaynak sağlanmıştır.
Uluslararası likidite sıkışıklığının yarattığı dış kaynak sorununu azaltmaya yönelik olarak varlık barışı düzenlemesi ve vergi kolaylıkları hayata geçirilmiştir. Ayrıca, işgücü maliyetlerini azaltmak ve genç, kadın, özürlü istihdam olanaklarını artırmak amacıyla işveren sigorta primini düşürücü düzenlemeler yapılmıştır. Bunun yanında, yurtiçi talebi artırmaya yönelik olarak krizden önemli oranda etkilenen sektörlerde vergi indirimleri sağlanmıştır. Son olarak, krizin sosyal ve ekonomik etkilerini azaltmak amacıyla vergi borçlarında yeniden yapılandırma imkanı getirilmiş, 5084 sayılı Kanunun süresinin bir yıl uzatılmasının yanı sıra bölgesel farkları da dikkate alacak şekilde yeni teşvik sistemiyle vergi indirimleri ve taşınma desteği getirilmiştir.
Çeşitli gelir ve harcama tedbirlerini içeren destek paketlerinin bütçeye maliyetinin, GSYH’ya oran olarak, 2008, 2009 ve 2010 yılları için sırasıyla yüzde 0,8, yüzde 2,1 ve yüzde 1,6 civarında olacağı öngörülmüştür.
II. TEMEL AMAÇ VE REFORM ALANLARI
2010-2012 dönemini kapsayan Orta Vadeli Programın temel amacı, küresel krizin etkisinden çıkış sürecinde ekonomik ve sosyal yapımızın güçlü yönlerini avantaj olarak kullanarak, ekonomimizin yeniden sürdürülebilir büyüme dönemine girmesini sağlamak ve böylece ülkemizin refah düzeyini artırmaktır.
Kamu kesimi, uyguladığı gelir ve harcama politikalarıyla küresel krizin ekonomi üzerindeki etkilerini azaltmada etkili bir rol üstlenmiştir. Bu politikalardan kısa vadeli olanlar, tüketim harcamalarını artırmaya ve kredi sistemindeki tıkanıklıkları açmaya odaklanmıştır. Orta vadeli politikalar ise ekonomide kalıcı bir şekilde üretim, yatırım ve ihracatı artırmaya yoğunlaşmıştır. Bu doğrultuda, krizden çıkış ve sonrasındaki büyüme sürecinin özel sektör öncülüğünde gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir.
Özel sektörün yatırım ve üretim kararlarındaki öngörülebilirliği ve kullanabileceği kaynakları artırmak için kamu kesimi borçlanma gereğinin tedrici bir şekilde azaltılması ve fiyat istikrarının korunması önem arz etmektedir.
Orta Vadeli Program döneminde ekonomide rekabet gücünü artıracak, büyümeyi ve mali dengelerdeki iyileşmeyi kalıcı hale getirecek kapsamlı bir yapısal reform programı da uygulamaya konulacaktır. Bu çerçevede,
• Mali kural uygulamasına geçilecektir.
Mali kurala ilişkin yasal altyapının en geç 2010 yılının ilk çeyreğinde tamamlanması hedeflenmektedir. 2011 yılı bütçe döneminden itibaren kamu mali yönetimi, belirlenen mali kural ile uyumlu olarak yürütülecektir. Kuralın uygulanması, izlenmesi ve kontrolüne ilişkin olarak kamu malî yönetim sisteminde gerekli iyileştirmeler 2010 yılında yapılacaktır.
Mali kural çerçevesinde, orta-uzun vadede kamu açığının milli gelire oranının, sürdürülebilir bir borç yapısı ile uyumlu bir düzeyde gerçekleşmesi hedeflenecektir. Kamu açığında yapılacak uyarlamayı belirlerken, bir önceki yıl gerçekleşen açığın orta-uzun vadeli hedefin ne kadar uzağında olduğu dikkate alınacaktır.
Kamu açığındaki uyarlamayı belirlerken dikkate alınacak diğer bir faktör konjonktürün etkisidir. Kamu açığındaki uyarlama büyümenin uzun dönem ortalamasının üzerinde olduğu yıllarda daha yüksek, altında olduğu yıllarda ise daha düşük olacaktır.5
• KİT’lerde yeni bir yönetişim modeli hayata geçirilecektir.
KİT’lerde hesap verebilirliği, şeffaflığı, karar alma süreçlerinde esnekliği ve stratejik yönetim anlayışını esas alan yeni bir yasa taslağı hazırlanacaktır.
• Kamu cari harcamaları öncelikli alanlara yönlendirilecektir.
Devlet Personel Başkanlığı koordinasyonunda 2010 yılı içinde kamuda atıl personel tespit edilecek ve ihtiyaçlar öncelikle bu personelden karşılanacaktır. Cari harcamalarda Maliye Bakanlığı gözetiminde mevcut faaliyet ve programların gerekliliği ve tasarruf imkanları gözden geçirilecek, Program süresince öncelikli olmayan harcamalardan özenle kaçınılacaktır. Ödenekler borç oluşturmayacak şekilde kullanılacaktır.
• Kamu yatırımları önceliklendirilerek etkinleştirilecektir.
Kamu yatırımlarına ayrılan kaynaklar yüksek öncelikli ekonomik ve sosyal altyapı yatırımlarına yönlendirilecektir.
• Yatırımların finansmanında kamu-özel işbirliği modellerinin kullanımı yaygınlaştırılacaktır.
Yatırım hacmini artırmak ve yatırımlara hız kazandırmak amacıyla kamu özel sektör işbirliği modelinin yasal altyapısı 2010 yılında tamamlanacak ve bu modelle gerçekleştirilecek proje sayısı artırılacaktır.
• Sağlık hizmet ve harcamaları etkinleştirilecektir.
2010 yılında SGK Başkanlığı koordinasyonunda, toplamda maliyet artışına yol açmadan Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlar gerçek maliyetlere göre güncellenecek ve teşhise dayalı fiyatlandırma sistemi yaygınlaştırılacaktır. Gereksiz ilaç ve hizmet kullanımını önleyecek tedbirler alınacaktır. Sağlık giderlerinde global bütçe uygulaması yaygınlaştırılacaktır.
• Sosyal yardımlarda yerindelik ve harcamalarda etkinlik sağlanacaktır.
Sosyal yardım sisteminde koordinasyonun artırılması ve yerindeliğin sağlanması amacıyla, 2010 yılında ilgili kuruluşların yetki görev ve sorumlulukları Başbakanlık koordinasyonunda yeniden tanımlanacaktır. İdari kapasitenin güçlendirilmesi ve bilişim altyapısının entegrasyonuyla harcamalarda etkinlik sağlanacaktır.
• Tarımsal destekler yeniden düzenlenecektir.
Tarımsal destekleme ödemeleri sektörde rekabet edebilirliği artırmak ve gelir istikrarını sağlamak amacıyla alan ve ürün temelinde farklılaştırılacak, desteklerin idare ve kontrolü alan bazlı yapılacaktır.
• Vergi kayıp ve kaçağı azaltılacaktır.
Kurumlar arası etkili bir çapraz kontrol sistemi 2010 yılı içinde kurulacaktır. Gelir idaresi için vergi kayıp ve kaçağının azaltılmasıyla ilgili performans kriterleri belirlenecek, bu kriterler hassasiyetle takip edilecek, idarenin bu çerçevede daha etkili çalışmasına yönelik tedbirler alınacaktır. Ayrıca, gelir vergisi yasası 2010 yılı içinde yenilenecektir.
• Kaçakçılıkla mücadele etkinleştirilecektir.
Akaryakıt, tütün, içki gibi mallarda ortaya çıkan kaçakçılığı azaltmak amacıyla uygulamaya yönelik tedbirler alınacaktır.
• Yerel yönetimlerin öz gelirlerini artırıcı ve mali yönetimlerini iyileştirici düzenlemeler yapılacaktır.
Belediye ve il özel idarelerinin, mali yapılarının güçlendirilmesi ve hemşehrilerine karşı yönetim sorumluluklarının artırılması amacıyla öz gelirlerinin artırılmasına yönelik düzenleme 2010 yılında hayata geçirilecektir.
• İş dünyasının talep ettiği nitelikte insan gücü yetiştirilmesine hız verilecektir.
İş dünyası temsilcilerinin, meslek yüksekokullarının yönetiminde ve programlarının belirlenmesinde aktif rol almaları sağlanacaktır. Bu konudaki idari ve yasal düzenleme YÖK Başkanlığı koordinasyonunda 2010 yılında yapılacaktır. Hazırlanmış olan Hayat Boyu Öğrenme Stratejisi 2010 yılında Milli Eğitim Bakanlığı koordinasyonunda uygulamaya konulacaktır. Mesleki Yeterlik Kurumu koordinasyonunda hazırlanan meslek standartlarının uygulamasına ve belgelendirme sistemine 2010 yılında başlanacaktır.
• Esnek istihdam biçimleri yaygınlaştırılacaktır.
İstihdamın artırılması ve kayıtdışılığın azaltılması amacıyla, güvenceli esneklik yaklaşımı çerçevesinde esnek çalışma modelleri teşvik edilecek ve yaygınlaştırılacaktır.
• Yeni üniversitelerin beşeri ve fiziki altyapıları güçlendirilerek büyüme sürecine katkıları artırılacaktır.
2006–2008 yıllarında kurulan üniversitelerin öğretim elemanı ihtiyacı, YÖK Başkanlığı koordinasyonunda Öğretim Üyesi Yetiştirme Programları ve uzaktan eğitim teknolojileri kullanılarak giderilecek ve fiziki altyapı ihtiyaçları öncelikle karşılanacaktır.
2010 yılında ülke genelinde tüm ajanslar faaliyete geçirilerek, mali ve teknik destek sunacak kapasiteye ulaştırılacaktır. Ajanslar, kalkınmayı, rekabet gücünü ve yenilikçi yerel girişimleri destekleyen programlar uygulayacaktır.
• Devlet yardımları şeffaflaştırılacak ve etkinleştirilecektir.
Hazine Müsteşarlığı sorumluluğunda 2010 yılı içinde devlet yardımlarının izlenmesi ve denetlenmesine yönelik yasal ve kurumsal altyapı oluşturulacaktır.
• Kredi garanti fonunun etkinliği artırılacaktır.
KOBİ’lerin finansman ihtiyaçlarının karşılanması ve kredi kanalının genişletilmesi amacıyla Hazine tarafından teminat desteği sağlanan Kredi Garanti Fonuna daha fazla işlerlik kazandırılacaktır.
• Yargı sisteminin hız ve etkinliği artırılacaktır.
İş ortamını iyileştirmek, öngörülebilirliği artırmak ve piyasa ekonomisinin etkili bir şekilde işleyebilmesini temin etmek üzere ilgili temel kanunlar güncellenecek, bu alanda yargının hız ve etkinliği güçlendirilecektir.
III. MAKROEKONOMİK POLİTİKA ve HEDEFLER
Bu Programın temel makroekonomik öncelikleri; ekonominin yeniden sürdürülebilir bir büyüme dönemine geçişini sağlamak, istihdamı artırmak, enflasyondaki düşüş eğilimini devam ettirmek ve küresel krizin etkisiyle bozulan kamu dengelerini düzeltmektir. Program bu amaçla, kısa vadeli tedbirlerle orta vadeli yapısal reformları kapsamaktadır. Maliye ve para politikalarının uyumlu bir şekilde uygulanması Program hedeflerine ulaşılması açısından büyük önem taşımaktadır.
Ülkemizin küresel krizin etkisinden çıkışı dünya ekonomisindeki gelişmelerle yakından ilişkilidir. Programda yer alan hedefler, dış ekonomik konjonktüre ilişkin öngörüler de dikkate alınarak belirlenmiştir. Uluslararası kuruluşların son tahminlerinde dünya genelinde 2009 yılının son çeyreğinden itibaren toparlanmanın başlayacağı ve 2010 yılında düşük seviyede de olsa pozitif bir büyüme gerçekleşeceği öngörülmektedir. Ancak, gelişmiş ülkeler başta olmak üzere çoğu ülkede işsizlik oranlarındaki artışın 2010 yılında da devam edeceği tahmin edilmektedir. Zayıf talep ve istihdam koşullarına bağlı olarak küresel enflasyonun 2010 yılında da düşük düzeyde seyretmeye devam edeceği öngörülmektedir.
Dünyaya ilişkin beklentiler ve alınacak tedbirler çerçevesinde Program döneminde ekonomik büyüme ve kamu dengelerinde tedrici bir iyileşme hedeflenmiştir. Ekonomik büyümenin yanı sıra işgücü piyasasına yönelik uygulanacak politikaların etkisiyle istihdamın 2010 yılından itibaren tekrar artış dönemine girmesi, böylelikle işsizlik oranında da kademeli bir düşüşün başlaması hedeflenmektedir. Cari açığın Program döneminde ekonomik toparlanma ve yapısal faktörlerin etkisiyle artış eğilimine gireceği beklenmekle birlikte, sürdürülebilir seviyelerde kalacağı öngörülmektedir.
A. MAKROEKONOMİK POLİTİKALAR
1. Büyüme ve İstihdam
i) Merkez Bankasının fiyat istikrarı hedefiyle çelişmemek kaydıyla, para ve maliye politikası ekonomik büyümeyi ve istikrarı destekleyecek yönde eşgüdüm içerisinde yürütülecektir.
ii) Ekonominin krizden çıkışını kolaylaştırmak ve sürdürülebilir bir büyüme yapısını yeniden tesis etmek amacı çerçevesinde özel sektör yatırımını, ihracatı ve istihdamı artırmaya yönelik politikalar uygulanacaktır.
iii) Ekonomide fiziki ve sosyal altyapı yatırımlarının yenilenmesini ve genişletilmesini sağlamak amacıyla kamu yatırım projelerine ağırlık verilecektir.
iv) Yeni teşvik sistemi çerçevesinde büyük ölçekli yatırımlar ile bölgesel bazda belirlenen sektörlerde yatırımlar desteklenecektir.
v) Kalkınma ajansları, yerel potansiyelin harekete geçirilmesi suretiyle üretim ve gelirin artırılmasına katkıda bulunacaktır.
vi) Teknolojik yeniliklerin yaratılmasını ve geliştirilmesini temel alan kapsamlı bir sanayi stratejisi özel sektör ile işbirliği içinde oluşturularak hayata geçirilecektir.
vii) Kırsal alanda tarım dışı istihdamı artırmak amacıyla tarıma dayalı sanayi ve kırsal kalkınma politikalarını uygulamaya koymak esastır.
viii) Bilgi yoğun ve yüksek teknoloji tabanlı üretim yapısının geliştirilmesine yönelik kaynaklar artırılacak, böylece ekonomik büyümeye sürdürülebilir bir nitelik kazandırılacaktır.
ix) Sürdürülebilir bir büyüme sürecine ulaşılmasına katkı sağlayacak yapısal reformlara devam edilecektir.
x) Yurtiçi tasarrufların artırılması ve borç yaratmayan uzun vadeli kaynak girişi desteklenecektir.
xi) Kredi kanalının etkinleştirilmesine, KOBİ’lerin teminat ve finansman ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik olarak kredi garanti fonuna Hazine tarafından sağlanan teminat desteği etkin olarak devreye sokulacaktır.
xii) Kamu politikalarından kaynaklanabilecek belirsizlikler azaltılarak özel sektörün ileriye yönelik uzun dönemli plan yapabilmesi için elverişli bir ortam oluşturulacaktır.
2. Maliye Politikası
Program döneminde izlenecek maliye politikasının temel hedefi, kamu kesiminin kaynak kullanımındaki artan payını azaltmak amacıyla, ekonomik krizin de etkisiyle yükselen kamu açıklarını tedrici olarak makul seviyelere indirmektir.
Maliye politikası uygulaması, para ve gelirler politikasıyla uyum içinde, bu Programda belirlenen gelir, harcama, kamu açığı ve borç hedefleriyle ilgili orta vadeli mali hedeflere ulaşılmasını sağlayacak bir yaklaşımla yürütülecektir.
2011 yılı bütçe döneminden itibaren kamu mali yönetimi, belirlenen mali kural çerçevesinde uygulanmaya başlanacaktır.
Politikaların oluşturulmasında ve analizinde büyük önem taşıyan kamu maliyesine ilişkin istatistiklerin daha kapsayıcı ve kaliteli hale getirilmesi sağlanacaktır.
Kamu maliyesinde mali saydamlığı güçlendirmeye yönelik çalışmalara devam edilecek, mali saydamlığı ihlal edecek düzenleme ve uygulamalardan özenle kaçınılacaktır.
a. Kamu Harcama Politikası
Kamu kaynaklarının kullanımında, belirlenen politika ve öncelikler doğrultusunda hareket edilmesi, yürütülen faaliyet ve projelerin gereklilik, etkinlik ve verimlilik açısından gözden geçirilerek kamu harcamalarının sağlıklı bir temele kavuşturulması esastır.
Program döneminde uygulanacak temel harcama politikaları şunlardır:
i) Kamu idareleri tarafından harcama programları gözden geçirilecek; önceliğini yitirmiş, verimsiz niteliğe sahip faaliyet ve projeler tasfiye edilecektir.
ii) Kamuda yeni personel istihdam edilmesiyle ilgili olarak merkezi yönetim bütçe kanunlarında sınırlamalar konulmaya devam edilecektir.
iii) Sağlık hizmetlerinin kalitesinden ödün verilmeksizin, yararlanıcıların sistemin maliyetine katılımlarını sağlayacak düzenlemeleri de içerecek şekilde, ilaç ve tedavi harcamalarını daha akılcı hale getirmeye yönelik tedbirler alınmaya devam edilecektir.
iv) Genel sağlık sigortası, getireceği mali yüklerin makul düzeyde tutulması amacıyla, sağlıkta dönüşüm programıyla birlikte uygulanmaya devam edilecektir.
v) Mahalli idarelerin genel bütçe vergi paylarından kamuya olan borçlarına mahsuben yapılacak kesintiler düzenli bir şekilde uygulanacak ve kesinti oranı, yeni borç doğmasını engelleyecek ve borç stokunun azalmasına yardımcı olacak bir düzeyde tespit edilecektir.
vi) Mali sonuç doğuracak düzenlemeler ve uygulamalarla ilgili olarak, kısa dönemin yanı sıra, orta ve uzun dönemdeki yansımaları da içerecek etki analizleri yapılacaktır.
vii) Sosyal yardımların etkinliğinin artırılması amacıyla sosyal yardım sistemi bir bütün olarak ele alınarak yeniden yapılandırılacaktır.
b. Kamu Yatırım Politikası
Kamu yatırımlarının etkinliği artırılacak; yatırımlar, öncelikli sosyal ihtiyaçları giderecek ve üretken faaliyetleri destekleyecek nitelikteki altyapıya yönlendirilecek; sektörel, bölgesel ve AB’ye uyum yönündeki amaçların gerçekleştirilmesinde etkili bir araç olarak kullanılacaktır. Bu çerçevede;
i) Kamu yatırımlarının etkili, verimli ve zamanında gerçekleştirilmesini, mevcut sermaye stokunun daha etkin kullanılmasını hedefleyen çalışmalar sürdürülecektir.
ii) Eğitim, sağlık, teknolojik araştırma, ulaştırma, içme suyu ile bilgi ve iletişim teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik altyapı yatırımlarına öncelik verilecektir.
iii) Kamu yatırımları, başta Güneydoğu Anadolu Projesi, Doğu Anadolu Projesi, Konya Ovası Projesi olmak üzere gelişmişlik farklarını azaltmayı hedefleyen ekonomik ve sosyal altyapı projelerine yoğunlaştırılacaktır.
iv) AB’ye üyelik yönünde ortaya konulan politika ve önceliklerin hayata geçirilmesi için sürdürülen çalışmaların gerektirdiği yatırımlar hızlandırılacaktır.
v) Kamu altyapı yatırımlarının gerçekleştirilmesinde özel sektör katılımını artırıcı modellerin kullanımı yaygınlaştırılacaktır.
vi) Kamu yatırım teklif ve kararları, sorun ve çözüm analizlerini içeren sektör çalışmaları ile nitelikli yapılabilirlik etüd ve analizlerine dayandırılacaktır.
c. Kamu Gelir Politikası
Uygulanacak kamu gelir politikalarının temel amacı; büyüme, yatırım ve istihdamın desteklenmesi ile ekonomide kayıtdışılığın azaltılmasına katkıda bulunmaktır. Bireysel ve kurumsal tasarruf ve sermaye birikiminin teşvik edilmesi özel önem taşımaktadır. Bu kapsamda;
i) Vergi politikalarının uygulanmasında istikrar ve vergilendirmede öngörülebilirlik esas olacaktır. Vergi mevzuatı ve uygulamalarında sadeliği ve istikrarı sağlamak amacıyla yasal altyapı güçlendirilecektir.
ii) Vergi harcamalarının mali boyutunun tespitine yönelik çalışmalar sonuçlandırılacaktır.
iii) Yüksek oranda vergilendirilen ürünler başta olmak üzere vergi kayıp ve kaçağını önlemeye yönelik denetimler artırılacaktır.
iv) Vergi ve diğer mali yükümlülüklerin zamanında ödenmesini sağlamak amacıyla etkin bir tahsilât sistemi oluşturulacaktır.
v) Vergiye gönüllü uyumun artırılması ve vergi tabanının genişletilmesine yönelik çalışmalara devam edilecektir.
vi) Maktu vergi ve harçlar genel ekonomik koşullar göz önüne alınarak güncellenecektir.
vii) Vergi idaresinin denetim ve uygulama kapasitesinin güçlendirilmesiyle ilgili çalışmalara devam edilecektir.
viii) Vergi uyuşmazlıklarına dair idari yargılama alanında gerekli düzenlemeler yapılacaktır.
ix) Belediye ve il özel idarelerinin mali yapılarının güçlendirilmesi ve hemşehrilerine karşı yönetim sorumluluklarının artırılması amacıyla, öz gelirlerinin artırılmasına yönelik düzenleme hayata geçirilecektir. Yerel idarelerin öz gelirlerin artırılmasında imar ve altyapı hizmetleri sonrasında varlıkların değerinde ortaya çıkan artışlardan daha fazla yararlanılacaktır.
x) KİT’lerin geçmiş yıllara ilişkin vergisel yükümlülüklerinin yerine getirilmesi doğrultusunda gerekli tedbirler alınacaktır.
d. Kamu Borçlanma Politikası
Borç yönetiminin temel hedefi, finansman ihtiyacının, iç ve dış piyasa koşulları ile maliyet unsurları göz önüne alınarak belirlenen risk düzeyi çerçevesinde, orta ve uzun vadede mümkün olan en uygun maliyetle karşılanmasıdır. Bu hedef doğrultusunda,
i) Özel kesim tarafından kullanılabilecek fon miktarının artırılması amacıyla, iç borç çevirme oranı kademeli olarak düşürülecektir.
ii) Finansman programları ve borç bilgilerinin düzenli olarak kamuoyuna duyurulmasına ve borç yönetiminde şeffaflığın artırılmasına devam edilecektir.
iii) Devlet İç Borçlanma Senetlerinin (DİBS) yatırımcı tabanının genişletilmesi amacına yönelik olarak yeni enstrümanların geliştirilmesi ve perakende satış yöntemine ilişkin çalışmalar sürdürülecektir.
iv) Kamu borçlanma imkanlarının geliştirilmesi ve maliyetlerin düşürülmesi amacıyla yatırımcı taleplerine uygun finansman araçları geliştirilecektir.
v) Nakit ve borç yönetiminde oluşabilecek likidite riskinin azaltılması amacıyla yeterli düzeyde rezerv tutulması politikasına devam edilecek, nakit rezervlerinin daha etkin bir şekilde yönetilmesi amacıyla başlatılan çalışmalar sürdürülecektir.
e. Kamu Mali Yönetimi ve Denetim
İdari ve mali sorumlulukların gereği gibi yerine getirilmesi için 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamuda oluşturulan yeni mali yönetim ve denetim anlayışının tüm unsurlarıyla hayata geçirilebilmesi için; iç kontrol sistemlerinin sağlıklı bir şekilde kurulması, iç ve dış denetimin etkin ve koordineli bir şekilde çalışması esastır.
i) 5018 sayılı Kanunla uyum sağlayacak şekilde etkin bir dış denetimin sağlanması için Sayıştay ile ilgili gerekli yasal düzenlemeler yapılacaktır.
ii) Sayıştay’ın denetim kapasitesinin artırılması için eğitim faaliyetlerine ağırlık verilecektir.
iii) Mali disiplinin sağlanması ve kamu harcamalarının verimliliğinin artırılması amacıyla Sayıştay’ın uluslararası standartlarda denetim faaliyetlerinin kamuda yaygınlaştırılması sağlanacaktır.
iv) Sayıştay’ın denetim faaliyetlerinden beklenen verimin sağlanabilmesi için tüm kamuda iç kontrol sistemlerinin uluslararası standartlarda kurulmuş ve iç denetimin de işlerlik kazanmış olması gerekmektedir. Bu çerçevede kamuda iç kontrol sistemleri ve iç denetimin sağlıklı bir şekilde çalışması yönünde Sayıştay tarafından gerekli girişimlerde bulunulacaktır.
v) Kamu kurum ve kuruluşlarında yönetimin sorumluluğunun güçlendirilmesi için gerekli mali yönetim, iç kontrol ve iç denetim faaliyetlerinin etkin bir şekilde uygulanmasına yönelik tedbirler güçlendirilecektir.
vi) Kamuda atanabilecek iç denetçi sayısını artırabilmek amacıyla eğitim ve sertifika verme faaliyetlerine hız kazandırılacaktır.
f. Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Özelleştirme
Kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) karlılık ve verimlilik ilkelerine uygun olarak işletilmesi esastır. KİT’lerin belirli bir takvim ve strateji çerçevesinde özelleştirilme çalışmaları kararlılıkla sürdürülecektir.
i) KİT’lerde; yetkilenlendirmeyi, hesap verebilirliği, şeffaflığı, karar alma süreçlerinde etkinliği ve performansa dayalı yönetimi esas alan stratejik yönetim anlayışı yaygınlaştırılacaktır.
ii) KİT’lerin tüm işletmecilik politikaları, stratejik planlar ile genel yatırım ve finansman kararnamelerinde öngörülen hedeflere ulaşacak şekilde belirlenecek ve etkin bir şekilde uygulanacaktır.
iii) KİT’lerin atıl durumda bulunan gayrimenkullerinin değerlendirilmesinde rayiç bedel esas alınacaktır. KİT’lerin atıl olmayan gayrimenkullerinin devri, işletmenin verimliliği, bütünlüğü ve çevre sağlığı gibi hususları olumsuz etkilemeyecek şekilde mümkün olabilecektir.
iv) KİT’lerin zarar eden işletme birimlerinin sorunları, bu birimlerin fonksiyonları da dikkate alınarak, çözüme kavuşturulacaktır.
v) KİT’lerde nitelikli personel ihtiyacının karşılanması için gerekli tedbirler alınacaktır.
vi) Kamunun elektrik dağıtımı ve şeker üretimi alanlarından tamamen çekilmesi; telekomünikasyon ve liman işletmeciliğindeki payının ise azaltılması hedeflenmektedir. Ziraat Bankasının hisselerinin bir bölümünün halka arzına yönelik hazırlık çalışmaları başlatılacak; uygulamaya ilişkin karar, çalışma sonuçları ve piyasa koşulları dikkate alınarak verilecektir.
3. Para Politikası
Para politikası 2010-2012 döneminde de enflasyon hedeflemesi çerçevesinde yürütülecektir. Bu çerçevede para politikasının temel amacı, fiyat istikrarını sağlamaktır.
Bu amaç doğrultusunda;
i) Kısa vadeli faiz oranları temel politika aracı olarak kullanılmaya devam edilecektir.
ii) Enflasyon hedeflerinin Hükümet ve Merkez Bankası tarafından birlikte belirlenmesi uygulamasına devam edilecektir.
iii) Merkez Bankası, aktarım mekanizmasının para politikası hedefleri doğrultusunda sağlıklı çalışmasını desteklemek amacıyla, likidite yönetimini etkin ve esnek bir şekilde yürütmeye devam edecektir.
iv) Uluslararası kredi piyasalarındaki sorunların yurtiçi finansal sistemde bir güven kaybı yaratması durumunda, Merkez Bankası döviz ve Türk Lirası likidite sıkışıklığını gidermeye ve söz konusu piyasaların sağlıklı işlemesine yönelik ilave önlemler alabilecektir.
v) Dalgalı döviz kuru rejimi sürdürülecektir.
vi) Döviz piyasasında derinliğin kaybolmasına bağlı olarak sağlıksız fiyat oluşumları gözlendiğinde döviz satım ihalelerine başlanabilecektir. Ayrıca, piyasa derinliğinin kaybolmasına bağlı olarak spekülatif davranışlar gözlenmesi durumunda piyasaya doğrudan müdahale de edilebilecektir.
vii) Döviz arzının döviz talebine kıyasla arttığı dönemlerde güçlü döviz rezervi pozisyonuna sahip olma genel stratejisi çerçevesinde döviz alım ihaleleri düzenlenebilecektir.
viii) Enflasyon Raporu, para politikasının ve hesap verme mekanizmasının temel iletişim aracı olma işlevini sürdürecektir.
ix) Para politikasının hesap verebilirliğini ve şeffaflığını temin etmek amacıyla, enflasyonun hedeften belirgin olarak sapması veya sapma olasılığının ortaya çıkması halinde, Merkez Bankası hedeften sapmanın nedenlerini ve enflasyonun tekrar hedefe yakınsaması için alınması gereken önlemleri Hükümete yazılı olarak bildirecek ve kamuoyuna duyuracaktır.
4. Ödemeler Dengesi
Cari açığın Program döneminde sürdürülebilir bir nitelik kazanması ve borç yaratmayan kaynaklarla finanse edilmesi temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) Sürdürülebilir ihracat artışını sağlamak amacıyla yenilikçiliğe ve Ar-Ge’ye dayalı, katma değeri yüksek, markalı ürün ve hizmetlerin üretim ve pazarlama süreçleri desteklenecektir.
ii) Geleneksel ihracat sektörlerinde katma değer artışı sağlanmasına yönelik olarak tasarım, marka, pazarlama ve tanıtım konusundaki mevcut destekler çeşitlendirilerek geliştirilecektir.
iii) İhracatta pazar çeşitliliği stratejisi kapsamında küresel krizden nispeten daha az etkilenmesi beklenen komşu ve çevre ülkeler, Afrika ülkeleri ve Asya-Pasifik ülkelerine yönelik ihracatın artırılması sağlanacaktır.
iv) Üretim ve ihracatın ithalata olan yüksek oranlı bağımlılığını azaltmak amacıyla özellikle ara malları ve yatırım mallarında yurtiçi üretim kapasitesini artırıcı politikalara ve desteklere devam edilecektir.
v) Yurtiçi piyasaya kaliteli ve güvenli ürün arz edilmesini sağlamak üzere mevzuatımızın AB teknik mevzuatına uyumunda ilerleme kaydedilecektir. Ayrıca, mevzuatımızın AB’nin üçüncü ülkelerden ithalatta ürün güvenliği denetimleri sistemiyle de uyumlu hale getirilmesi sağlanacaktır.
vi) Küresel kriz karşısında finansman imkanlarının artırılmasını sağlamak amacıyla üretim ve ihracata yönelik kredi ve garanti destekleri sağlanmaya devam edilecektir.
B. PROGRAM DÖNEMİ HEDEF VE GÖSTERGELERİ
1. Büyüme ve İstihdam
i) 2009 yılında ekonomideki daralma, yurtiçi ve yurtdışı talep koşulları ile dış finansman imkânları dikkate alındığında, 2010 yılında ekonomik büyümenin yüzde 3,5 civarında gerçekleşmesi ve kademeli bir şekilde yükselerek 2012 yılında yüzde 5 düzeyine ulaşması hedeflenmektedir.
ii) Program döneminde yıllık ortalama reel artış hızının özel tüketim harcamalarında yüzde 3,5, özel sabit sermaye yatırım harcamalarında yüzde 10, kamu tüketim harcamalarında yüzde 2,4 ve kamu sabit sermaye yatırım harcamalarında yüzde 1,3 olması öngörülmektedir.
iii) Program döneminde öngörülen büyüme çerçevesinde istihdam edilenlerin sayısındaki artışın yaklaşık 1 milyon 250 bin kişi olacağı tahmin edilmektedir.
iv) Kriz nedeniyle 2009 yılında yüzde 14,8’e yükseleceği tahmin edilen işsizlik oranının program dönemi sonunda yüzde 13,3’e gerilemesi beklenmektedir.
2. Kamu Maliyesi
i) 2009 yılı sonunda yüzde 6,5 olacağı tahmin edilen kamu kesimi açığının GSYH’ya oranının, Program dönemi sonunda yüzde 2,1’e düşmesi öngörülmektedir.
ii) Aynı şekilde, 2012 yılı genel devlet açığının GSYH’ya oranının da 2009 yılında gerçekleşmesi beklenen yüzde 6,6 seviyesinden yüzde 2,7 seviyesine düşmesi hedeflenmektedir.
iii) Program dönemi sonunda faiz giderleri ve özelleştirme gelirleri hariç kamu kesimi dengesinin GSYH’ya oranının 2009 yılındaki yüzde 0,4’lük açıktan sürekli iyileşme göstererek Program dönemi sonunda yüzde 2,1’e yükselmesi beklenmektedir.
iv) 2009 yılında yüzde 40,1 olacağı tahmin edilen genel devlet harcamalarının GSYH’ya oranının, 2012 yılında yüzde 37,8’e düşmesi beklenmektedir.
v) 2009 yılında yüzde 33,6 olacağı tahmin edilen genel devlet faiz dışı harcamalarının GSYH’ya oranının, 2010 yılında 34,3’e yükselmesi, daha sonra azalma eğilimine girerek 2012 yılında yüzde 33’e gerilemesi öngörülmektedir.
vi) 2009 yılında yüzde 33 olacağı tahmin edilen özelleştirme gelirleri hariç genel devlet gelirlerinin GSYH’ya oranının, 2012 yılında yüzde 34,4 olması beklenmektedir.
vii) 2009 yılında yüzde 24 olacağı tahmin edilen sosyal güvenlik primleri dahil vergi yükünün (vergi red ve iadeleri hariç) GSYH’ya oranının, 2010 yılında yüzde 26,2’ye yükselmesi ve dönem boyunca bu seviyede devam etmesi öngörülmektedir.
viii) GSYH’ya oran olarak, 2008 yılında yüzde 39,5 düzeyinde gerçekleşen AB tanımlı genel yönetim nominal borç stokunun 2009 yılında yüzde 47,3’e yükselmesi beklenmektedir. 2010 yılında yüzde 49’a yükselmesi beklenen bu oranın Program dönemi sonunda yüzde 47,8’e gerileyeceği tahmin edilmektedir.
ix) KİT sisteminin Program dönemi süresince GSYH’ya oran olarak yüzde 0,4 civarında faiz dışı fazla vermesi hedeflenmektedir. Söz konusu hedeflere ulaşılması için başta fiyat, stok ve yatırım politikaları kullanılarak gerekli her türlü tedbir alınacaktır.
3. Ödemeler Dengesi
i) Küresel krizin dünya ekonomisi ve ticaretinde yarattığı hızlı gerilemenin program döneminde tedrici olarak ortadan kalkması beklenmektedir. Bu çerçevede, 2012 yılında, ihracatın yıllık ortalama yüzde 9,7 oranında artarak 130 milyar dolara, ithalatın ise yıllık ortalama yüzde 11,7 oranında artarak 187 milyar dolara ulaşacağı tahmin edilmektedir.
ii) 2009 yılında 21 milyar dolar olarak gerçekleşmesi beklenen turizm gelirlerinin Program dönemi boyunca sürekli yükselerek 2012 yılında 24,5 milyar dolara ulaşacağı tahmin edilmektedir.
iii) Küresel kriz karşısında daralan dış ve iç talep, üretim ve finansman koşulları altında cari işlemler açığının GSYH’ya oranının Program döneminde ortalama yüzde 3,3 civarında olacağı öngörülmektedir.
4. Fiyat
i) Dünya enerji ve emtia fiyatlarındaki gerileme ile talepteki durgunluk göz önünde bulundurulduğunda 2009 yılının ilk yarısında enflasyonda kaydedilen gerilemenin önümüzdeki dönemde de devam edeceği beklenmektedir. Bu çerçevede TÜFE yıllık artış hızı tahminleri, 2009 yılı için yüzde 5,9, 2010, 2011 ve 2012 yılları için ise sırasıyla yüzde 5,3, yüzde 4,9 ve yüzde 4,8 olarak alınmıştır.
IV. PROGRAM DÖNEMİ GELİŞME EKSENLERİ
A. REKABET GÜCÜNÜN ARTIRILMASI
1. İş Ortamının İyileştirilmesi
İş ortamının rekabetçi bir yapıya kavuşturularak iyileştirilmesi temel amaçtır.
Bu çerçevede;
i) Küresel krizin etkisiyle KOBİ’lerin artan finansman sıkıntısının giderilmesine yönelik tedbirler alınacak; orta ve uzun vadede başta KOBİ’ler olmak üzere işletmelerin finansmana erişimlerinin artırılmasına ve finansal araçların çeşitlendirilmesine yönelik yapısal ve kurumsal iyileştirme çalışmaları yoğunlaştırılacaktır.
ii) İş ortamının iyileştirilmesine yönelik olarak bürokrasinin azaltılması, işlemlerin hızlandırılması ve işlem maliyetlerinin düşürülmesi konusundaki çalışmalar sürdürülecektir.
iii) Devlet yardımlarının AB müktesebatıyla uyumlu hale getirilmesi çalışmaları sürdürülecektir.
iv) Fikri mülkiyet sisteminde kurumsal kapasite ve hukuki altyapı güçlendirilecek, kurumlar arası etkin bir işbirliği ve koordinasyon sağlanacaktır.
v) Girişimci Bilgi Sistemi geliştirilecektir.
vi) Esnaf ve sanatkârların rekabet gücünün artırılması ile değişim ve dönüşümün desteklenmesine yönelik iş ortamının iyileştirilmesi çalışmaları yürütülecektir.
2. Ekonomide Kayıtdışılığın Azaltılması
Program döneminde, ekonomide rekabet gücünün artırılması, haksız rekabetin önlenmesi ve kamu finansmanına katkıda bulunulması hedefleri doğrultusunda, ekonomide kayıtdışılığın azaltılması temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) Şubat 2009’da uygulamaya konulan Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Stratejisi Eylem Planı kapsamında kayıt içi faaliyetler özendirilecek, denetim kapasitesi geliştirilecek, yaptırımların caydırıcılığı artırılacak, kayıtdışılığa karşı kurumsal ve toplumsal mutabakat güçlendirilecektir.
ii) Başta vergi denetimi olmak üzere, denetimlerde etkinliğin kurumlar arası çapraz kontrolü de içerecek şekilde sağlanması amacıyla kamu idarelerinin uygulama kapasitesinin geliştirilmesine yönelik çalışmalara ağırlık verilerek, idarelerin beşeri ve teknolojik altyapısı iyileştirilecektir.
3. Finansal Sistemin Geliştirilmesi
Finans sektöründe güven ve istikrar güçlendirilecek ve sektörün uluslararası rekabet gücü artırılacaktır. Bu çerçevede;
i) Küresel finansal kriz nedeniyle olumsuz etkilenen kredi kanallarının canlı tutulmasını sağlamaya yönelik alınan tedbirler geliştirilecektir.
ii) Finansal piyasalarda güvenin güçlendirilmesine ve sistemik riskin önlenmesine yönelik güncel yaklaşım ve araçlara işlerlik kazandırılacaktır.
iii) Finansal sektörün düzenleme ve denetimi, uluslararası standartlara, AB müktesebatına, küresel kriz sonrası dönemde G-20 platformu öncülüğünde yürütülen yeni çalışmalara uyum gözetilerek geliştirilecek, yurtdışı denetim otoriteleri ve ilgili uluslararası mercilerle işbirliği ve bilgi paylaşımı artırılacaktır.
iv) İstanbul Uluslararası Finans Merkezi Projesi, açıklanacak olan strateji belgesi doğrultusunda uygulamaya konulacaktır.
v) Sermaye Piyasası Strateji Belgesi hazırlanarak uygulamaya konulacaktır.
4. Enerji ve Ulaştırma Altyapısının Geliştirilmesi
a. Enerji
Enerji politikasının temel amacı; artan nüfusun ve büyüyen ekonominin enerji ihtiyacının, rekabetçi bir serbest piyasa ortamında, sürekli, kaliteli ve güvenli bir şekilde asgari maliyetle karşılanmasıdır. Bu çerçevede;
i) Küresel ekonomik kriz nedeniyle baskılanan ancak arz-talep projeksiyonlarına göre orta dönemde oluşması öngörülen elektrik arz açığının giderilmesi ve uzun dönemde enerji arz güvenliğinin sürdürülmesi amacıyla gerekli tedbirler alınacaktır.
ii) Elektrikte işleyen bir serbest piyasanın tesisi amacıyla dağıtım öncelikli olmak üzere özelleştirmeler tamamlanacak, özel sektör yatırımlarının istikrarlı bir şekilde sürdürülmesi desteklenecektir.
iii) Elektrik enerjisinde kaynak çeşitliliğine ve arz güvenliğine katkı sağlayacak olan nükleer güç santralleri yapımına başlanacaktır.
iv) Elektrik enerjisi üretiminde, ithal bir kaynak olan doğal gaza aşırı bağımlılığı azaltmak üzere yerli ve yenilenebilir kaynakların kullanımına hız verilecektir.
v) Enerji verimliliğini artırmaya yönelik etkin uygulama mekanizmaları oluşturulacaktır.
vi) Doğal gaz kullanımı rekabete dayalı olarak yaygınlaştırılacak ve mevsimsel talep değişimleri de dikkate alınarak, ulusal düzeyde doğal gaz arz güvenliği sağlanacaktır.
vii) Bölgemizde bulunan enerji (petrol, doğal gaz ve elektrik) kaynaklarının uluslar arası pazarlara ulaştırılmasında Türkiye’nin transit güzergahı ve terminal ülke olması için gerekli çalışmalar sürdürülecektir.
b. Ulaştırma
Ulaştırma sektöründe temel amaç; taşıma türleri arasında dengenin sağlandığı, çağdaş teknoloji ve uluslararası kurallarla uyumlu, çevreye duyarlı, ekonomik, güvenli ve hızlı taşımacılığın yapıldığı bir ulaştırma altyapısının zamanında oluşturulmasıdır. Ulaştırma alt sektörlerinin birbirlerini tamamlayıcı nitelikte çalışması ve kombine taşımacılığın yaygınlaştırılması esastır. Bu çerçevede;
i) Ulaştırma altyapı yatırımlarının gerçekleştirilmesinde kamu-özel işbirliği modellerinin kullanımı yaygınlaştırılacaktır.
iii) AB kaynaklarından azami ölçüde yararlanılarak, ulusal ulaşım ağlarımızın Trans-Avrupa ulaştırma ağları ile bütünleşmesi, Türk limanlarının AB deniz otoyollarında ana akslar üzerinde yer alması ve Avrupa Tek Havasahasına entegrasyonumuz yönündeki çalışmalara devam edilecektir.
iv) Devam eden bölünmüş yol yapım çalışmaları tamamlanacak, ayrıca mevcut karayollarının standartları yükseltilerek iyileştirilecektir.
v) TCDD’nin hizmet kalitesi artırılacak, hızlı tren ile yolcu taşımacılığı yaygınlaştırılacaktır. Kamu üzerindeki mali yükünü azaltmak amacıyla, TCDD yeniden yapılandırılacaktır.
vi) Yük taşımacılığında demiryolu ve denizyoluna ağırlık verilecek; çevre bağlantıları geliştirilerek limanlar kombine taşımacılık yapılabilen lojistik merkezler haline getirilecektir. Uygun liman sahaları tespit edilecek, ana limanlar oluşturulacak ve limanların etkili ve etkin yönetimi sağlanacaktır.
vii) Havaalanlarında orta ve uzun vadeli kapasite ihtiyaçlarının belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılacaktır. Bu çerçevede bölgesel hava taşımacılığının geliştirilmesine yönelik tedbirler alınacaktır.
viii) Kentiçi ulaşım altyapı projelerinin planlanması, projelendirilmesi, yapımı ve işletilmesi aşamalarında etkinlik ve verimliliği sağlayabilmek amacıyla merkezi ve yerel düzeyde idari kapasitenin artırılmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirilecektir.
5. Çevrenin Korunması ve Kentsel Altyapının Geliştirilmesi
Kentlerin yaşam standartlarının yükseltilmesi, sürdürülebilir kentsel gelişmenin sağlanması ve yaşanabilir mekânların oluşturulması ile çevrenin korunması temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) AB müktesebatına uyum kapsamında oluşturulan çevre mevzuatının uygulanmasına yönelik yönetim, denetim ve uygulama kapasitesi geliştirilecektir.
ii) İklim değişikliğinin etkilerinin azaltılmasına yönelik küresel çabalara, hazırlanacak ulusal strateji çerçevesinde katkıda bulunulacaktır.
iii) Ülkemizde su kaynaklarının etkin bir şekilde yönetimi amacıyla idari, yasal ve finansal düzenlemeler gerçekleştirilecektir.
iv) Evsel nitelikli katı atık yönetiminde kaynakta ayrıştırma, toplama, taşıma, geri kazanım ve bertaraf safhaları teknik ve mali yönden bir bütün olarak değerlendirilecek, düzenli depolama yöntemi tercih edilecektir.
v) Çevre korumaya yönelik kentsel altyapı hizmetlerinin planlanması, projelendirilmesi, gerçekleştirilmesi ve işletilmesinde belediyelerin kapasiteleri geliştirilecektir.
vi) Kentsel gelişme stratejisi ve eylem planı hazırlanacaktır.
vii) Planlama ve yapılaşma süreçlerinde afet riskini dikkate alan düzenlemeler yapılacaktır.
6. Ar-Ge ve Yenilikçiliğin Geliştirilmesi
Özel sektörün yenilik yeteneğini artırmak, bilim ve teknolojide yetkinleşmek ve bu yetkinliği ekonomik ve sosyal faydaya dönüştürmek bilim ve teknoloji politikasının temel amacıdır. Bu çerçevede;
i) Özel kesimin, özellikle de KOBİ’lerin Ar-Ge kapasitesi ve Ar-Ge’ye olan talebinin artırılması sağlanacaktır.
ii) Özel sektör ile üniversiteler ve araştırma kurumları arasındaki işbirliğini geliştirmeye yönelik programlar ve rekabet öncesi Ar-Ge işbirlikleri desteklenecektir.
iii) Araştırma sonuçlarının ticarileştirilmesi ve teknoloji transferi uygulamaları etkinleştirilecek ve Teknoloji Geliştirme Bölgeleri güçlendirilecektir.
iv) Dışa bağımlılığın yüksek olduğu savunma, sağlık ve enerji gibi sektörlerde yerli teknolojiye dayalı ürün ve teknolojiler geliştirilmesine yönelik programların işlerliği artırılacaktır.
v) Öncelikli teknoloji alanlarında araştırmacı insan gücü özel sektörün ihtiyaçları da dikkate alınarak nitelik ve nicelik yönünden geliştirilecektir.
vi) Ar-Ge’ye dayalı üretim yeteneğini güçlendirmek amacıyla başta gelişmekte olan üniversitelerde olmak üzere araştırma merkezleri ve merkezi laboratuarların oluşumu desteklenecektir.
7. Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin Yaygınlaştırılması
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin yaygın ve etkin kullanımıyla bilgi toplumuna dönüşüm sürecinin hızlandırılması ve bu yolla ülkemizin refah düzeyinin artırılmasına katkı sağlanması temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) Bilgi ve iletişim teknolojileri altyapısının geliştirilmesi amacıyla elektronik haberleşme sektöründe alternatif altyapı ve hizmetlerin sunumuna önem verilerek rekabet artırılacaktır.
ii) Sektörde etkin rekabet ortamının tesis edilmesi amacıyla ihtiyaç duyulan hukuki düzenlemeler tamamlanacak, mevcut düzenlemeler değişen teknoloji ve pazar yapısının ortaya çıkardığı ihtiyaçlar doğrultusunda gözden geçirilecek ve düzenlemelerin zamanında ve etkin şekilde uygulanması sağlanacaktır.
iii) Ekonomide verimlilik düzeyinin ve rekabet gücünün artırılması amacıyla, bilgi ve iletişim teknolojileri altyapısındaki bölgesel farklılıklar da azaltılarak, toplumun tüm kesimlerinin, geniş bant teknolojileri başta olmak üzere bilgi ve iletişim teknolojilerine erişimi artırılacak, uygun maliyetlerle yaygın kullanımı sağlanacaktır.
iv) Uydu teknolojileri alanında; yerli uydu imal edilmesi ve buna ilişkin Ar-Ge faaliyetleri konularında çalışmalar yoğunlaştırılacaktır.
v) Bilgi teknolojileri sektörünün ihtiyaç duyduğu uzmanlık alanlarında nitelikli insan kaynağının geliştirilmesine yönelik eğitim programları hayata geçirilecektir.
vi) Posta sektörü, kalite, güvenilirlik ve erişilebilirlik esasları ile AB mevzuatı paralelinde rekabetçi bir anlayışla yeniden yapılandırılacak ve sektörde etkin düzenleme ve denetim sağlanacaktır.
vii) Yayıncılık sektörü teknolojideki gelişmeler de dikkate alınarak geliştirilecek, AB ülkelerine paralel olarak ülkemizde karasal sayısal yayıncılığa geçiş sağlanacaktır.
8. Tarımsal Yapının Etkinleştirilmesi
Tarım sektöründe, gıda güvencesinin ve güvenliğinin sağlanması ile doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı gözetilerek, örgütlü ve rekabet gücü yüksek bir yapının oluşturulması temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) Tarımsal destekler, alan ve ürün temelinde farklılaştırılarak üretimde etkinlik, verimlilik ve kaliteyi artırmaya yönelik olarak yeniden düzenlenecektir.
ii) Tarım politikalarının yürütülmesine ilişkin veriler nitelik ve nicelik olarak iyileştirilecek ve bilgi altyapısı geliştirilecektir.
iii) Tarım ve gıda işletmelerinin modernizasyon faaliyetleri, bitki ve hayvan sağlığı ile gıda güvenliği öncelikleri çerçevesinde desteklenecektir.
iv) Tarım ürünleri ihracat desteklerinde, katma değeri yüksek, markalı ve nihai tüketiciye yönelik ürünlere ağırlık verilecektir.
v) Üreticilerin, faaliyetlerinde verimliliği ve pazarlama imkanlarını geliştirmek üzere ticari işletmelere dönüşümü yönünde örgütlenmeleri desteklenecektir.
vi) Bitkisel üretimde, verimliliği artırma amaçlı uygulamalar yaygınlaştırılacak, başta bitki hastalık ve zararlılarıyla entegre mücadele yöntemlerinin kullanımı olmak üzere bitki sağlığı uygulamaları geliştirilecektir.
vii) Hayvancılıkta, destekler yapısal dönüşümü sağlayacak şekilde düzenlenecek, ıslah çalışmaları ile hastalık ve zararlılarla mücadele ve kaliteli yem bitkileri üretiminin artırılmasına öncelik verilecektir.
viii) Su ürünleri sektöründe, kaynak yönetim sistemine yönelik kurumsal kapasite geliştirilecek ve yetiştiriciliğin çevresel sürdürülebilirlik ilkeleri çerçevesinde gerçekleştirilmesi sağlanacaktır.
ix) Eğitim ve yayım hizmetlerinin güçlendirilmiş üretici örgütleri tarafından yürütülmesine ağırlık verilecek ve mevcut kamu faaliyetleri iyileştirilecektir.
x) Toprak ve su kaynaklarının etkin kullanılmasına yönelik yöntem ve araçlara öncelik verilecektir.
xi) Tarımsal işletmelerdeki ölçek sorununu gidermek üzere tarım arazilerinin miras yoluyla parçalanması önlenecek ve arazi toplulaştırma çalışmaları hızlandırılacaktır.
xii) Sulama yatırımları yaygınlaştırılırken, GAP, DAP ve KOP uygulamalarına ivme kazandırılacak, ayrıca sulama projelerinin yapımı ve/veya işletme-bakımı özel sektör yatırımına açılacaktır.
xiii) Ormanlar, toplum sağlığı ve ihtiyaçları dikkate alınarak sürdürülebilir yönetim anlayışı dahilinde korunarak değerlendirilecek; ağaçlandırma, rehabilitasyon ve kent ormancılığı geliştirilecek; ekosistem ve ergonomik ağırlıklı eğitim ve tanıtım faaliyetleri yoğunlaştırılacaktır.
9. Sanayi ve Hizmetlerde Yüksek Katma Değerli Üretim Yapısına Geçişin Sağlanması
a. Sanayi
İmalat sanayiinde yüksek katma değerli mal üretimini artırarak, yapısal dönüşümün hızlandırılması temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) Şirketlerin yeniden yapılandırılmasına yönelik düzenleme ve desteklere öncelik verilecektir.
ii) Orta ve yüksek teknolojili sektörler başta olmak üzere, sanayi ihracatının artırılmasına ve yapısal dönüşümüne yönelik girişimler desteklenecektir.
iii) Kümelenme politikası oluşturulacak, bu kapsamda işletmelerin sanayi bölgelerinde kurulması özendirilecek, işletmeler arası işbirliği ve kümelenme faaliyetleri bir model çerçevesinde desteklenecektir.
iv) KOBİ’lerin büyüme ve birleşmeleri özendirilecektir. Bu çerçevede verimlilikleri, iş kurma ve geliştirme faaliyetleri desteklenecektir.
v) Sanayi mallarında kaliteyi artırmak üzere uygunluk değerlendirme ve piyasa gözetim sistemleri etkinleştirilecektir.
vi) Savunma sanayiinde, yurtiçi teknoloji ve kabiliyet edinimini esas alan bir sistem oluşturulacaktır.
vii) Madencilikte ülke potansiyelinden en üst düzeyde yararlanılacak, yurtiçinde ve yurtdışında petrol ve doğal gaz arama ve üretim çalışmalarına hız verilecek, ihtiyaç duyulan kurumsal yapılandırma çalışmaları yürütülecektir.
b. Hizmetler
Ekonomide ağırlığı giderek artan, büyümenin ve istihdamın itici gücü olan hizmetler sektöründe kalite ve verimlilik düzeyinin artırılması, rekabet ortamının geliştirilmesi ve hizmet ihracatının artırılması temel amaçtır.
Turizm
Turizm sektöründe, ülkeye gelen turist sayısının artırılması yanında, hizmet kalitesini artıran, pazarlama kanallarını çeşitlendirerek üst gelir gruplarını hedef alan, doğal sermayeyi koruyan ve sürdürülebilir kılan, ülkemiz turizminin karşılaştırmalı rekabet üstünlüğüne uygun turizm çeşitlerini öne çıkaran bir yapının oluşturulması temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) Turizm yatırımları çeşitlendirilecek, gelişmiş ve yoğun kullanıma konu olan yörelerin yanı sıra diğer yörelere yaygınlaştırılacak ve turizm faaliyetlerinin tüm yıla yayılması sağlanacaktır.
ii) Sektörle ilgili tüm yatırımlar, doğal, tarihsel, sosyal ve kültürel çevreyi koruyucu ve geliştirici bir yaklaşım içinde ele alınacaktır.
iii) Uluslararası turizm pazarından alınan payın artırılabilmesi için seçilmiş pazarlar başta olmak üzere tanıtıma ağırlık verilecektir.
iv) İstanbul başta olmak üzere gelişme potansiyeli yüksek turizm bölgelerinin kültürel, sosyal ve doğal zenginlikleri sürdürülebilir turizm yaklaşımıyla değerlendirilecektir.
İnşaat, Mühendislik-Mimarlık, Teknik Müşavirlik ve Müteahhitlik Hizmetleri
Ülke ekonomisi ve sosyal gereksinimlere uygun, ileri teknoloji ve uluslararası kurallara uyumlu, çevreye duyarlı, katma değeri, döviz girdisi ve istihdamı yüksek ve bu doğrultuda hizmet kalitesi, beşeri ve fiziki sermayesi gelişmiş bir sektör yapısı oluşturmak temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) Yurtdışı müteahhitlik ve müşavirlik hizmetlerinde rekabet gücü artırılacaktır.
ii) Sektörde denetim etkinleştirilecektir.
iii) Sektörde istihdam edilen işgücü kalitesi artırılacaktır.
iv) Sektörde teknik müşavirlik hizmetlerinin kalitesi artırılarak, yaygın şekilde kullanımı sağlanacaktır.
Ticaret Hizmetleri
Sektörde rekabetçi bir ortamda verimlilik artışının sağlanması, faaliyet hacminin büyütülmesi, teknoloji ve yenilikçiliğin özendirilmesi temel amaçtır. Sektördeki KOBİ’lerin rekabet gücünün, kalite ve verimlilik düzeyinin artırılması, rekabet ortamının geliştirilmesi ve hizmet ihracatının artırılması esastır. Bu çerçevede;
i) Ticaret hizmetlerinde yüksek katma değerli hizmet üretimi desteklenecek, sektörün orta vadede yeniden yüksek büyüme hızına ulaşması sağlanacaktır.
ii) Toptan ve perakende ticaret hizmetleri sektöründe; rekabeti ve tüketiciyi koruyan, bağlantılı diğer sektörlerde üretimi destekleyen, kayıtdışılığı önleyen, verimlilik ve kaliteyi artıran, hijyen kurallarına uyumu ve sektör içi kesimler arasında dengeli gelişmeyi sağlayan bir yapılanma gerçekleştirilecektir.
iii) Yüksek standartlara sahip güvenilir, ucuz ve hızlı ulaşım sistemleri ile fiziki mal akışının temini yönünde; lojistik ve kombine taşımacılık faaliyetlerinin geliştirilmesi sağlanacaktır.
iv) Tüketici haklarının korunması kapsamında haksız ticari uygulamaların denetlenmesine yönelik düzenlemeler yapılacaktır.
B. İSTİHDAMIN ARTIRILMASI
1. İşgücü Piyasasının Geliştirilmesi
İstihdam odaklı sürdürülebilir büyüme çerçevesinde, krizin olumsuz etkilerinin asgariye indirilmesi, istihdamın artırılması ve işgücü piyasasının etkinleştirilmesi temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) İstihdamın artırılması ve kayıtdışılığın azaltılması amacıyla, güvenceli esneklik yaklaşımı çerçevesinde esnek çalışma modelleri teşvik edilecek ve yaygınlaştırılacaktır. Bu kapsamda sosyal diyalog kanalları etkili olarak işletilecektir.
ii) İşletmelerin ve çalışanların dünyada ve ülkemizde yaşanan değişimlere uyum sağlama kapasite ve yetenekleri artırılacaktır.
iii) İşgücü piyasasında başta gençler, kadınlar ve özürlüler olmak üzere dezavantajlı kesimlere yönelik destekleyici politikalar sürdürülecektir.
iv) İşletmelerin ilave istihdam oluşturmalarını kolaylaştıracak ve kayıtdışına yönelişi önleyecek yeni modeller geliştirilecektir.
Eğitimin işgücü talebine duyarlılığının artırılması ve işgücü piyasasında talep edilen nitelik ve nicelikte insan gücünün yetiştirilmesi temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) Hayat Boyu Öğrenme Stratejisi etkili bir şekilde uygulanacaktır.
ii) Ortaöğretim ve yükseköğretim sistemi ile işgücü piyasası arasındaki uyum artırılacaktır.
iii) Mesleki okulların müfredatlarının mesleki standartlarla uyumlaştırma çalışmaları başlatılacaktır.
3. Aktif İşgücü Politikalarının Geliştirilmesi
Bireylerin işgücü piyasasında kendilerine uygun iş edinmelerini kolaylaştırmak amacıyla mesleki beceri ve nitelik düzeylerini artıracak işgücü eğitimlerinin, kamu istihdam hizmetlerinin ve iş yaratmayı içeren aktif işgücü programlarının yaygınlaştırılması ve bu kapsamda sunulan hizmetlerin kalitesinin yükseltilmesi temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) Aktif işgücü programları, krizin işgücü piyasasında yarattığı olumsuz etkiler de göz önüne alınarak, işgücü piyasası ihtiyaç analizleri doğrultusunda yaygınlaştırılacak ve bu programların işgücü piyasası üzerindeki etkileri değerlendirilecektir.
ii) Aktif işgücü programlarının etkin uygulanması yönünde İŞKUR’un kurumsal kapasitesi geliştirilecektir.
iii) İşsizlere yönelik, başta toplum yararına çalışma programları olmak üzere, kısa vadeli istihdam yaratmayı sağlayan programlara devam edilecektir.
C. BEŞERİ GELİŞME VE SOSYAL DAYANIŞMANIN GÜÇLENDİRİLMESİ
1. Eğitim Sisteminin Geliştirilmesi
Düşünme, algılama ve problem çözme yeteneği gelişmiş, yeni fikirlere açık, özgüven ve sorumluluk duygusuna sahip, Atatürk ilkelerine bağlı, demokratik değerleri benimsemiş, milli kültürü özümsemiş, farklı kültürleri yorumlayabilen bilgi toplumu insanını yetiştirmek eğitim politikasının temel amacıdır. Bu çerçevede;
i) Eğitimin tüm kademelerinde okullaşma oranları artırılacak, donanım ve fiziki altyapı geliştirilecek, eğitime erişimde bölgeler ve cinsiyet itibarıyla dengesizlikler azaltılacaktır.
ii) Eğitimde kalite, rekabet, verimlilik ve fırsat eşitliğini artırmaya yönelik olarak Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu yeniden yapılandırılacaktır.
iii) Eğitimin her kademesinde alternatif finansman modelleri geliştirilecek, özel sektörün eğitim yatırımları kalite odaklı bir anlayışla teşvik edilecektir.
iv) Mesleki eğitimin payı ve kalitesi artırılacak, özel sektör ve meslek örgütlerinin mesleki eğitim sürecine aktif katılımı sağlanacaktır.
v) Orta ve yükseköğretimde öğrenci ve öğretim elemanı değişimi ve hareketliliğini yaygınlaştırıp artırmaya yönelik uluslararası programlar ile yabancı öğrenci ve bilim insanlarının ülkemizdeki eğitim ve öğretim faaliyetlerine katılmasına yönelik hibe programları yaygınlaştırılacak ve yenileri ihdas edilecektir. Bu yaklaşım çerçevesinde, idari yapıda gerekli düzenlemeler yapılacaktır.
2. Sağlık Sisteminin Geliştirilmesi
Sağlık politikasının temel amacı, vatandaşların ekonomik ve sosyal hayata sağlıklı bireyler olarak katılımını sağlamak ve yaşam kalitesini yükseltmektir. Bu çerçevede;
i) Aile hekimliği uygulaması tüm yurda yaygınlaştırılacaktır.
ii) Sağlık hizmetlerine erişilebilirlik artırılacaktır.
iii) Koruyucu sağlık hizmetleri güçlendirilerek yaygınlaştırılacaktır.
iv) Akılcı ilaç kullanımı ve teşhise dayalı fiyatlandırma gibi uygulamalarla başta ilaç olmak üzere, sağlık harcamalarında etkinliğin artırılması sağlanacaktır.
3. Gelir Dağılımının İyileştirilmesi, Sosyal İçerme ve Yoksullukla Mücadele
Yoksulluk ve sosyal dışlanma riski altında bulunan birey ve grupların ekonomik ve sosyal hayata katılımlarının artırılması, yaşam kalitelerinin yükseltilmesi ve toplumla bütünleşmelerinin sağlanması temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) Dezavantajlı gruplar için eğitim, sağlık, istihdam ve sosyal güvenlik gibi temel hizmetlerin erişilebilirliği artırılacaktır.
ii) Yoksullukla mücadele kapsamındaki hizmetlerde, yoksulluğun nesiller arası aktarımını ve yoksulluk kültürünün oluşmasını önleyecek uygulamalara ağırlık verilecektir.
iii) Yoksulluğu azaltmaya yönelik transferler daha etkin hale getirilecektir.
iv) Aile destek hizmetleri yaygınlaştırılacak, kadınlara ve çocuklara yönelik şiddete karşı daha yoğun mücadele edilecek, dezavantajlı çocuklara yönelik önleyici, koruyucu ve rehabilite edici hizmetlerin kalitesi artırılacaktır.
4. Sosyal Güvenlik Sisteminin Etkinliğinin Artırılması
Sosyal güvenlik sisteminin; nüfusun tümünü kapsayan, toplumun değişen ihtiyaçlarını karşılayabilen, mali sürdürülebilirliğe ve etkin denetim mekanizmasına sahip, kaliteli hizmet sunan bir yapıya kavuşturulması temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) Sosyal sigorta sisteminde hak kaybını ve mükerrer yararlanmayı önlemeye yönelik olarak bilgi işlem altyapısı güçlendirilecek; sistem etkili, erişilebilir ve sürdürülebilir hizmet sunan bir yapıya kavuşturulacaktır.
ii) Sosyal hizmetler ve yardımlar alanında nitelikli personel ve ara eleman eksikliği giderilecektir.
iii) Özürlülerin ekonomik ve sosyal hayata katılımlarının artırılması için sosyal ve fiziki çevre şartları iyileştirilmeye devam edilecektir.
iv) Sosyal yardım sisteminde koordinasyonun artırılması ve yerindeliğin sağlanması amacıyla, ilgili kuruluşların yetki görev ve sorumlulukları Başbakanlık koordinasyonunda yeniden tanımlanacaktır.
5. Kültürün Korunması, Geliştirilmesi ve Toplumsal Diyaloğun Güçlendirilmesi
Toplumsal değişim sürecinde kültürel zenginlik ve çeşitliliğimizin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması temel amaçtır. Bu doğrultuda, kültürel birikimimizin günümüz değerleriyle sentezlenmesi ve farklılıklarımızı zenginliğimiz kabul eden bir anlayışla, ortak kültürel değerlerimiz etrafında tüm bireylerin hoşgörü ve dayanışma içerisinde yaşaması hedeflenmektedir. Bu çerçevede;
i) Toplumumuzda dayanışma, uzlaşı ve hoşgörü kültürünü besleyen toplumsal kurum ve kaynakların tespiti ile bu kültürü zayıflatan etkenlerin ortaya çıkarılmasına yönelik sosyal araştırmalara öncelik verilecektir.
ii) Gençlik hizmetleri, gençliğe ilişkin bütün alanları kapsayacak, gençlerin özgüven ve aidiyet duygularını geliştirecek şekilde yeniden yapılandırılacaktır.
iii) Yazılı ve görsel basında ailenin bütünlüğünü ve önemini vurgulayan, aile içi ilişkilerin güçlenmesini hedef alan dizi, belgesel, çizgi film gibi yayınların yaygınlaşması desteklenecektir.
iv) Yurtiçi ve yurtdışı kültür mirasımızın envanterinin çıkarılması, bu mirasın korunması ve restorasyonuna yönelik çalışmalar yapılacaktır. Bu konuda kamuoyunun bilinç düzeyi artırılacaktır.
v) Kültür turizminin geliştirilmesi ve sinema, belgesel film gibi kültür ürünleri üretiminin teşvik edilmesi suretiyle kültür sektörünün ekonomik boyutu güçlendirilecektir.
D. BÖLGESEL GELİŞME VE BÖLGESEL GELİŞMİŞLİK FARKLARININ AZALTILMASI
Bölgesel gelişme politikalarında temel amaç; bir taraftan bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak ve kırsal alanda asgari yaşam standartlarını geliştirmek; diğer taraftan da bölgelerin rekabet edebilirliklerini artırmak suretiyle, ulusal kalkınmaya, rekabet gücüne ve istihdama katkılarını en üst düzeye çıkarmaktır.
1. Bölgesel Gelişme Politikasının Merkezi Düzeyde Etkinleştirilmesi
i) Bölgesel gelişme ve bölgesel rekabet edebilirlik açısından ulusal düzeyde eşgüdümü sağlamak ve alt ölçekli plan ve stratejilere genel bir çerçeve oluşturmak üzere Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejisi hazırlanacaktır.
ii) Merkezi politikalar ile bölgesel gelişme politikaları arasında planlama, uygulama ve izleme bakımından uyum ve koordinasyonu sağlayarak yönetişimi geliştirmek amacıyla Bölgesel Gelişme Komitesi kurulacaktır.
iii) Bölgesel plan ve programların uygulanabilirliği gözetilecek, mevcut entegre bölgesel gelişme planları, kalkınma ajanslarının katkısıyla, uygulanabilir programlara ve/veya eylem planlarına dönüştürülecek, çeşitlendirilmiş finansman imkanları sunan tutarlı bir kaynak tahsis planlaması yapılacak, izleme ve değerlendirme mekanizmaları oluşturulacaktır.
iv) Kalkınma Ajansları Yönetim Sisteminin mevcut ajanslarla birlikte geliştirilmesi sağlanacaktır.
vi) Müzakere sürecinin ilerlemesine bağlı olarak, AB bölgesel gelişme politikalarına uyum ve yapısal fonların kullanımına hazırlık için stratejik bir çerçeve oluşturulacaktır.
2. Yerel Dinamiklere ve İçsel Potansiyele Dayalı Gelişmenin Sağlanması
i) Krizin olumsuz etkilerini azaltmak ve kriz sonrasında oluşacak yeni küresel ekonomik şartlara tüm bölgeler itibarıyla uyum sağlamak için kalkınma ajanslarından azami düzeyde yararlanılacaktır.
ii) Bölgesel düzeyde rekabet gücü taşıyan sektörlere odaklanarak ve yerel girişimleri öne çıkararak; yenilik faaliyetlerini destekleyen, verimlilik ve istihdamı artıran, ulusal ve uluslararası rekabet avantajı ve işbirliği imkanı sağlayan kümelenme politikaları geliştirilecek, buna uygun bir yönetişim ve destekleme mekanizması kurulacaktır.
iii) Yerel uzmanlaşmaya dayalı ve üniversite-iş dünyası işbirliğini merkeze alan, model nitelikte bölgesel inovasyon altyapısı hazırlanacaktır.
iv) Bölgesel potansiyeli ve yerel işgücü piyasası özelliklerini dikkate alan ve yerel düzeyde ekonomik dönüşümü destekleyen girişimcilik ve işletme modelleri oluşturulacaktır.
ii) Merkezi ve yerel düzeyde kurum ve kuruluşlar arası koordinasyonu ve karar alma süreçlerini desteklemek ve merkez-yerel arasında bilgi akışını güçlendirmek üzere, İl Koordinasyon ve İzleme Sistemi (İKİS) oluşturulacaktır.
4. Kırsal Kesimde Kalkınmanın Sağlanması
i) Kırsal Kalkınma Planının uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesine ilişkin yapılar oluşturulacaktır.
ii) AB Kırsal Kalkınma Programının (IPARD) uygulanacağı illerde, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) İl Koordinatörlükleri söz konusu programı yürütecektir. Bu illerde kalkınma ajansları tarafından yürütülecek tarım ve kırsal kalkınmaya yönelik programlar ile TKDK’nın uygulamaları arasında uyum sağlanacaktır.
iii) Tarım sektörünün yeniden yapılanma sürecinde, sosyal ve ekonomik risklerin azaltılması için istihdam odaklı kırsal kalkınma projeleri hayata geçirilecektir.
iv) Kırsal kalkınma uygulamalarında mahalli idare ve birliklerinin teknik, mali ve kurumsal kapasiteleri güçlendirilecektir.
v) Zorunlu nedenlerle yaşadıkları yerlerden ayrılan vatandaşlara, kendi istekleri doğrultusunda, eski veya yeni yerleşim yerlerinde sürdürülebilir yaşam koşullarının oluşturulmasına yönelik tedbirler alınacaktır.
vi) Kırsal alanda yerleşme ve yapılaşmaya ilişkin usul ve esaslar, yöresel koşullara uygun, doğal, tarihi ve kültürel çevreyi koruyacak, afetlere karşı duyarlılığı artıracak, kırsal alanda yaşayan vatandaşlarımızın ihtiyaçlarını karşılayacak ve yaşam kalitesini artıracak içerikte hazırlanacaktır.
E. KAMU HİZMETLERİNDE KALİTE VE ETKİNLİĞİN ARTIRILMASI
1. Kurumlar Arası Yetki ve Sorumlulukların Rasyonelleştirilmesi
Kamu kurum ve kuruluşlarının asli görevlerini yerine getirebilmeleri için görev ve yetkileriyle teşkilat yapıları arasında uyum sağlanması, işlevi kalmamış birimlerin kapatılması, hizmet gereklerinin zorunlu kıldığı durumlar dışında yeni birimler oluşturulmaması, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartında getirilen ilkeler dikkate alınarak merkezi yönetimden mahalli idarelere yetki ve görev aktarılması, yerel yönetimlerin sundukları hizmetler için ülke çapında asgari hizmet standartlarının belirlenmesi ve bunlara uyumun denetlenmesi temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) Kamu kurum ve kuruluşları arasındaki görev ve yetki karmaşasının giderilmesine yönelik çalışmalara devam edilecektir.
ii) Kamu kurum ve kuruluşlarının işlem ve eylemlerinde uyacakları usul ve esasları içeren yasal düzenleme gerçekleştirilecektir.
iii) Yerel yönetimlerin sundukları temel hizmetler için asgari hizmet standartları belirlenecektir.
2. Politika Oluşturma ve Uygulama Kapasitesinin Artırılması
Kamu idarelerinde stratejik yönetimin gerektirdiği dönüşümün sürdürülmesi, yönetsel kararların stratejik planlara dayanan, orta ve uzun vadeli bakış açısı ile şekillendirilmesi, uygulanacak politikaların maliyeti, etkilediği kesimler ve fırsat maliyeti de göz önüne alınarak, bütçenin, kamu idarelerinin performansını gösterecek bir yapıya kavuşturulması amaçlanmıştır. Bu çerçevede;
i) Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ve Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu güncellenecektir.
ii) Stratejik planlar ve performans programları çerçevesinde ölçme, izleme ve değerlendirme süreçleri geliştirilecektir.
iii) Kamu idarelerinde mevcut idari ve beşeri kapasite, nitelik ve nicelik olarak stratejik yönetim anlayışı doğrultusunda geliştirilecek, yönetim kültürünün yeni yapıya uyarlanmasına dönük programlar düzenlenecektir.
3. Kamu Kesiminde İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi
Kamu kurum ve kuruluşlarında etkili bir insan kaynağı planlamasının yapılması, hizmet gereklerine uygun sayı ve nitelikte personel istihdamının sağlanması temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) Kamu personeli bilgi sisteminin oluşturulmasına yönelik çalışmalar yürütülecektir.
ii) Kamu personel sisteminin gerek mevzuat gerekse kurumsal açıdan iyileştirilmesine yönelik çalışmalar yapılacaktır.
4. e-Devlet Uygulamalarının Yaygınlaştırılması
e-Devlet yapısının; etkin kamu yönetimi anlayışı çerçevesinde, karar verme süreçleri etkinleştirilerek vatandaş ve iş dünyasının ihtiyaçlarına cevap verecek ve idari yükleri azaltacak nitelikte, birlikte çalışabilir ve bütünleşik hizmetlerin sunulacağı, katılımcılık, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri gözetilerek, teknik, idari ve yasal düzenlemeleri içerecek şekilde oluşturulması temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) Kamuda karar verme süreçleri bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığıyla etkinleştirilecek, vatandaş ve iş dünyasının ihtiyaçlarına yönelik e-Devlet hizmetlerinde iş süreçleri; idari yüklerin azaltılması, mükerrerliklerin giderilmesi ve birlikte çalışabilirliğin sağlanması yönünde iyileştirilecektir.
ii) Hizmet verimliliğinin artırılması esas olacak, hızlı kazanım ve tasarruf sağlayacak uygulamalar, temel veri tabanları ile ortak altyapı ve hizmetlere öncelik verilecektir.
iii) Kamuya ait bilgi ve iletişim teknolojileri yatırım projeleri, kurumlar arası koordinasyon ve güvenli elektronik ortamlarda bilgi paylaşımını esas alan bütüncül bir anlayışla yürütülecektir.
iv) e-Devlet Ana Kapısından sunulan hizmetlerin sayısı artırılacaktır.
v) e-Devlete güveni tesis etmek üzere kişisel bilgilerin mahremiyeti ve bilgi güvenliğine yönelik hukuki altyapı çalışmaları yürütülecek ve e-Devlet hizmetlerinin kullanımı yaygınlaştırılacaktır.
5. Adalet Sisteminin İyileştirilmesi
Hukukun üstünlüğü ve hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde adalet hizmetlerinin daha adil, hızlı, güvenli ve isabetli şekilde sunulması, yargılamanın işleyişinde ve temel unsurlarında hizmet kalitesini artırıcı çabaların sürdürülmesi; hukuk kurallarının sosyal düzeni korumanın yanında, sosyal düzenin iyileştirilmesi ve geliştirilmesinin de bir aracı olması temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) Adalet hizmetlerinin sunumunun daha hızlı, adil, güvenli ve isabetli şekilde işleyişini sağlamak üzere, AB uygulamaları da dikkate alınarak, hukuki ve kurumsal düzenlemeler yapılacaktır.
ii) Yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığının güçlendirilmesi için düzenlemeler yapılacaktır.
6. Güvenlik Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi
Hakların gözetildiği, özgürlük ve güvenlik arasındaki hassas dengenin korunduğu, toplum destekli ve birey odaklı bir asayiş hizmeti sunumu sağlanacaktır. Bu çerçevede;
i) Suçun oluşmadan önlenebilmesi amacıyla önleyici kolluk ve istihbarat hizmetlerine önem verilecek, hizmet sunumunda ilke olarak delilden sanığa ulaşılması yaklaşımını destekleyen altyapı geliştirilecektir.
ii) Başta terör ve terörizmin finansmanı olmak üzere organize ve mali suçlar ile mücadelede ihtiyaç duyulacak ilave hukuki ve kurumsal düzenlemeler hayata geçirilecektir.
iii) Yasa dışı göç ve iltica hareketleri, insan ticareti ve kaçakçılığı, uyuşturucu madde ticareti ve kullanımıyla etkin bir şekilde mücadele edilecek ve sınır güvenliğinin yeniden yapılandırılması konusundaki çalışmalara devam edilecektir.
7. Doğal Afetler
Afet yönetiminin, merkezi ve yerel düzeyde, yeterli, etkin ve bütüncül bir çerçevede yürütülmesi temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) Ulusal Afet Yönetimi Stratejisi ve Eylem Planı hazırlanacaktır.
ii) Ülke genelinde afet riski taşıyan yerleşim yerleri afet risk düzeyine göre önceliklendirilecek, riskin planlı bir şekilde azaltılmasına yönelik teknik ve mali çalışmalar sonuçlandırılacaktır.
iii) Yaptırımlar da dahil olmak üzere diğer afet türlerini içerecek ve ülkenin tamamını kapsayacak şekilde Doğal Afet Sigortaları Kanunu çıkartılacaktır.
——————————
1 IMF, Dünya Ekonomik Görünümü, Temmuz 2009 Güncellemesi
2 OECD Ekonomik Görünüm, Haziran 2009
3 IMF, Dünya Ekonomik Görünümü, Nisan 2009
4 IMF, Dünya Ekonomik Görünümü, Temmuz 2009 Güncellemesi
5 Öngörülen mali kural, ∆a = y (a-1 – a*) + k (b – b*) şeklinde ifade edilebilir.
∆a: kamu açığındaki uyarlama / GSYH
a-1 : bir önceki yıl gerçekleşen kamu açığı / GSYH
a*: orta-uzun vadede hedeflenen kamu açığı / GSYH
b : GSYH reel büyüme hızı
b*: GSYH reel büyüme hızının uzun dönemli ortalaması
y : kamu açığının orta-uzun vadeli hedefine yakınsama hız katsayısı
k : döngüsel (konjonktürel) etkiyi yansıtma katsayısı
(y ve k katsayıları negatif rakamlardır. ∆a’nın negatif olması kamu açığındaki azalmayı gösterir. Parametrelere ilişkin değerler, kamu açığının tanım ve kapsamı, uygulama, izleme ve raporlamaya ilişkin ayrıntılar, istisnai hükümler ve diğer hususlar mali kurala ilişkin alt yapıyı oluşturma sürecinde nihai hale getirilecektir.)
Ek Tablo 1 : Temel Ekonomik Büyüklükler
2009
2010
2011
2012
BÜYÜME VE İSTİHDAM
GSYH (Milyar TL, Cari Fiyatlarla)
947
1.029
1.118
1.227
GSYH (Milyar Dolar, Cari Fiyatlarla)
608
641
669
723
Kişi Başına Milli Gelir (GSYH, Dolar)
8.456
8.821
9.096
9.732
GSYH Büyümesi (1)
-6.0
3.5
4.0
5.0
Toplam Tüketim (1)
-2,3
2,5
3,3
4,4
Kamu
5,2
2,3
2,8
2,2
Özel
-3,1
2,5
3,4
4,7
Toplam Sabit Sermaye Yatırımı (1)
-17,9
7,5
6,8
10,2
Kamu
0,6
5,7
-4,6
2,6
Özel
-22,0
8,0
10,0
12,0
Toplam Nihai Yurtiçi Talep (1)
-6,1
3,6
4,1
5,7
Toplam Yurtiçi Talep (1)
-7,6
3,8
4,4
5,8
Nüfus (Yıl Ortası, Milyon Kişi)
71,9
72,7
73,5
74,3
İşgücüne Katılma Oranı (%)
47,6
47,4
47,3
47.3
İstihdam Düzeyi (Milyon Kişi)
20,9
21,3
21,7
22,2
İşsizlik Oranı (%)
14,8
14,6
14,2
13,3
DIŞ TİCARET
İhracat (FOB) (Milyar Dolar)
98,5
107,5
118,0
130,0
İthalat (CIF) (Milyar Dolar)
134,0
153,0
168,0
187,0
Dış Ticaret Dengesi (Milyar Dolar)
-35,5
-45,5
-50,0
-57,0
İhracat / İthalat (%)
73,5
70,3
70,2
69,5
Dış Ticaret Hacmi / GSYH (%)
38,2
40,6
42,8
43,9
Turizm Gelirleri (Milyar Dolar)
21,0
22,5
23,5
24,5
Cari İşlemler Dengesi (Milyar Dolar)
-11,0
-18,0
-22,0
-28,0
Cari İşlemler Dengesi / GSYH (%)
-1,8
-2,8
-3,3
-3,9
Ham Petrol Fiyatı (Dolar/w) (2)
62,1
75,2
78,0
80,9
Ham Petrol İthalatı (Milyar Dolar)
7,9
12,4
13,6
15,5
Enerji İthalatı (27. Fasıl, Milyar Dolar)
26,1
34,5
38,4
43,4
ENFLASYON
GSYH Deflatörü
6,0
5,0
4,5
4,5
TÜFE Yıl Sonu % Değişme (Tahmin) (3)
5,9
5,3
4,9
4,8
(1) Sabit fiyatlarla yüzde değişimi göstermektedir.
(2) DPT tarafından IMF tahminleri kullanılarak yapılan hesaplamalardır.
(3) 3 Haziran 2008 tarihinde belirlenen enflasyon hedefleri, 2009 yılı için yüzde 7,5, 2010 yılı için yüzde 6,5 ve 2011 yılı için yüzde 5,5 ‘dir.
Ek Tablo 2 : Kamu Finansmanına İlişkin Temel Büyüklükler
(Milyar TL)
2009
2010
2011
2012
Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi (1)
-62,8
-50,0
-45,1
-39,1
Merkezi Yönetim Bütçe Gelirleri
203,9
236,8
253,1
275,4
Merkezi Yönetim Bütçe Harcamaları
266,8
286,8
298,2
314,4
Toplam Kamu Faiz Dışı Fazlası(Program Tanımlı)
-19,8
-3,5
4,4
11,9
Merkezi Yönetim Bütçesi Faiz Dışı Fazlası (Program Tanımlı)
-20,8
-8,4
-2,1
4,3
Merkezi Yönetim Bütçesi Gelirleri (Program Tanımlı)
190,3
220,4
239,6
262,0
Merkezi Yönetim Bütçesi Faiz Dışı Harcamaları (Program Tanımlı)
211,1
228,8
241,7
257,7
Diğer Kamu Faiz Dışı Fazlası (Program Tanımlı)
1,0
4,9
6,5
7,6
Özelleştirme Gelirleri (2)
4,3
10,4
9,4
8,9
(GSYH’ya Oran, %)
2009
2010
2011
2012
Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi (1)
-6,6
-4,9
-4,0
-3,2
Merkezi Yönetim Bütçe Gelirleri
21,5
23,0
22,6
22,4
Merkezi Yönetim Bütçe Harcamaları
28,2
27,9
26,7
25,6
Toplam Kamu Faiz Dışı Fazlası(Program Tanımlı)
-2,1
-0,3
0,4
1,0
Merkezi Yönetim Bütçesi Faiz Dışı Fazlası (Program Tanımlı)
-2,2
-0,8
-0,2
0,4
Merkezi Yönetim Bütçesi Gelirleri (Program Tanımlı)
20,1
21,4
21,4
21,4
Merkezi Yönetim Bütçesi Faiz Dışı Harcamaları (Program Tanımlı)
22,3
22,2
21,6
21,0
Diğer Kamu Faiz Dışı Fazlası (Program Tanımlı)
0,1
0,5
0,6
0,6
Özelleştirme Gelirleri (2)
0,5
1,0
0,8
0,7
Sosyal Güvenlik Primleri Hariç Vergi Yükü(Red ve İadeler Hariç)
17,7
19,4
19,4
19,3
Sosyal Güvenlik Primleri Dahil Vergi Yükü(Red ve İadeler Hariç)
24,0
26,2
26,2
26,2
AB Tanımlı Genel Yönetim Nominal Borç Stoku
47,3
49,0
48,8
47,8
(1) Düzenleyici ve denetleyici kurumlar, bütçe tekliflerini Eylül ayı sonuna kadar doğrudan TBMM’ye gönderdiklerinden, bu kurumların bütçe büyüklükleri tahmini olarak kullanılmıştır.
(2) Merkezi yönetim bütçesi özelleştirme gelirleri ile özelleştirme fonundan aktarılan özelleştirme gelirlerinin toplamıdır.
Not: Negatif işaret açığı göstermektedir.
Ek Tablo 3 : Kamu Kesimi Borçlanma Gereği (1)
(GSYH’ya Oran, %)
2009
2010
2011
2012
KAMU KESİMİ GENEL DENGESİ (KKGD) (2)
-6,5
-4,2
-3,0
-2,1
Genel Devlet
-6,6
-4,7
-3,5
-2,7
Merkezi Yönetim Bütçesi (3)
-6,6
-4,9
-4,0
-3,2
Mahalli İdareler
-0,3
-0,3
-0,3
-0,3
Bütçe Dışı Fonlar
0,0
0,0
0,0
0,0
İşsizlik Sigortası Fonu
0,3
0,4
0,7
0,7
Sosyal Güvenlik Kuruluşları
0,0
0,0
0,0
0,0
Genel Sağlık Sigortası
0,0
0,0
0,0
0,0
Döner Sermayeli Kuruluşlar
0,1
0,0
0,1
0,1
KİT(Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar dahil)
0,1
0,5
0,6
0,6
FAİZ GİDERLERİ VE ÖZELLEŞTİRME GELİRLERİ HARİÇ KKGD
-0,4
0,9
1,5
2,1
Genel Devlet
-0,6
0,3
0,8
1,4
Merkezi Yönetim Bütçesi (3)
-1,0
0,1
0,6
1,1
Mahalli İdareler
-0,2
-0,1
-0,1
-0,1
Bütçe Dışı Fonlar
-0,3
-0,4
-0,5
-0,4
İşsizlik Sigortası Fonu
0,8
0,7
0,8
0,8
Sosyal Güvenlik Kuruluşları
0,0
0,0
0,0
0,0
Genel Sağlık Sigortası
0,0
0,0
0,0
0,0
Döner Sermayeli Kuruluşlar
0,1
0,0
0,1
0,1
KİT(Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar dahil)
0,2
0,6
0,7
0,7
(1) Devlet Planlama Teşkilatının klasik kamu kesimi genel dengesi formatı esas alınmıştır.
(2) Gelir – gider farkını göstermektedir.
(3) Düzenleyici ve denetleyici kurumlar, bütçe tekliflerini Eylül ayı sonuna kadar doğrudan TBMM’ye gönderdiklerinden, bu kurumların bütçe büyüklükleri tahmini olarak kullanılmıştır.
Not: Negatif işaret açığı göstermektedir.
Ek Tablo 4 : Genel Devlet Borçlanma Gereği (1)
(GSYH’ya Oran, %)
2009
2010
2011
2012
GENEL DEVLET DENGESİ (GDD) (2)
-6,6
-4,7
-3,5
-2,7
Merkezi Yönetim Bütçesi (3)
-3,4
-2,1
-1,4
-0,6
Mahalli İdareler
-0,5
-0,5
-0,5
-0,4
Bütçe Dışı Fonlar
0,1
0,4
0,5
0,4
İşsizlik Sigortası Fonu
0,3
0,4
0,7
0,7
Sosyal Güvenlik Kuruluşları
-1,9
-2,1
-2,1
-2,1
Genel Sağlık Sigortası
-1,4
-1,0
-0,9
-0,7
Döner Sermayeli Kuruluşlar
0,2
0,2
0,2
0,2
FAİZ GİDERLERİ VE ÖZELLEŞTİRME GELİRLERİ HARİÇ GDD
-0,6
0,3
0,8
1,4
Merkezi Yönetim Bütçesi (3)
2,3
2,9
3,2
3,6
Mahalli İdareler
-0,4
-0,4
-0,3
-0,3
Bütçe Dışı Fonlar
-0,1
-0,1
-0,1
-0,1
İşsizlik Sigortası Fonu
0,8
0,7
0,8
0,8
Sosyal Güvenlik Kuruluşları
-1,9
-2,1
-2,1
-2,1
Genel Sağlık Sigortası
-1,4
-1,0
-0,9
-0,7
Döner Sermayeli Kuruluşlar
0,2
0,2
0,2
0,2
Genel Devlet Gelirleri
33,5
35,6
35,3
35,1
Özelleştirme Hariç Genel Devlet Gelirleri
33,0
34,6
34,5
34,4
Genel Devlet Harcamaları
40,1
40,3
38,8
37,8
Faiz Giderleri Hariç Genel Devlet Harcamaları
33,6
34,3
33,6
33,0
(1) Devlet Planlama Teşkilatı tarafından Avrupa Birliğine sunulan Katılım Öncesi Ekonomik Program formatı esas alınmıştır. Bu çerçevede, kamu kaynağının, ilk elde eden kuruluş bütçesinde gelir; nihai olarak harcayan kuruluş bütçesinde gider olarak yazılması durumunda oluşan ve KİT’leri kapsamayan Genel Devlet Dengesinde, toplam denge rakamı klasik tanıma göre değişmemekte, ancak bütçe türleri itibarıyla açık (veya fazla) değişmektedir.
(2) Gelir – gider farkını göstermektedir.
(3) Düzenleyici ve denetleyici kurumlar, bütçe tekliflerini Eylül ayı sonuna kadar doğrudan TBMM’ye gönderdiklerinden, bu kurumların bütçe büyüklükleri tahmini olarak kullanılmıştır.
Ekli “Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar”ın yürürlüğe konulması; Tarım ve Köyişleri Bakanlığının 9/7/2009 tarihli ve 322 sayılı yazısı üzerine, 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 14/7/2009 tarihinde kararlaştırılmıştır.
MADDE 1 – 16/1/2006 tarihli ve 2006/10016 sayılı Kararnamenin eki Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Hakkında Karar’ın 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Madde 5 – Bu desteklemelerden kamu kurum ve kuruluşları yararlanamaz.”
MADDE 2 – Bu Karar 20/1/2009 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 3 – Bu Karar hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
Ekli “Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Kurulması Hakkında Kanunun Uygulanmasına Dair Karar”ın yürürlüğe konulması; 5523 sayılı Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Kurulması Hakkında Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 5/3/2007 tarihinde kararlaştırılmıştır.
TÜRKİYE YATIRIM DESTEK VE TANITIM AJANSI KURULMASI HAKKINDA KANUNUN UYGULANMASINA DAİR KARAR
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Kararın amacı; 21/6/2006 tarihli ve 5523 sayılı Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Kurulması Hakkında Kanuna istinaden yerli sermayeli yatırımlar ile doğrudan yabancı yatırımlar için izin ve onay işlemlerinin ilgili kurum ve kuruluşlar ile kalkınma ajansları nezdinde Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı tarafından yatırımcılar adına yürütülmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.
Tanımlar
MADDE 2 – (1) Bu Kararda geçen;
a) Ajans: Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansını,
b) Yatırımcı hizmetleri: Yerli sermayeli yatırımlar ile doğrudan yabancı yatırımlar için, Türkiye’de tüzel kişilik tesis edilmesi ile başlayan ve yatırımın faaliyete geçmesi ile sona eren yatırım aşamasında, yerine getirilmesi gereken yasal izin ve onay işlemlerinin yatırımcı adına yürütülmesini ve sonuçlandırılmasını,
c) Yatırımcı hizmetleri koordinatörü: Yatırım aşamasında sağlanacak yatırımcı hizmetlerini yerine getirmek üzere Ajans Başkanı tarafından görevlendirilen Ajansın çalıştırdığı uzman veya danışmanı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yatırımcı Hizmetlerine İlişkin Uygulama Esasları
Başvuru
MADDE 3 – (1) 5 inci maddede belirtilen nitelikleri haiz yatırımlar, yatırımcıların Ajansa yapacakları yazılı başvuruları üzerine, Ajans tarafından sağlanan yatırımcı hizmetlerinden faydalanabilir.
(2) Yatırımcı hizmetlerinin yerine getirilmesinde gerekli olan bilgi ve belgeler, her bir yatırım projesi için Ajans tarafından yapılan ön değerlendirmede tespit edilerek yatırımcılara bildirilir. Yatırımcılar başvuru ekinde, yatırımlarının belirlenen nitelikleri haiz olduğunu gösteren yazılı taahhütleri ile birlikte sağlanacak yatırımcı hizmetlerinin yerine getirilmesinde gerekli olan bilgi ve belgeleri Ajansa sunmakla yükümlüdür.
Yatırımcı hizmetlerinin yürütülmesi
MADDE 4 – (1) Yatırımcı hizmetlerinin her aşamasında başvuru sahibi yatırımcılar ile gerekli temaslar ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile kalkınma ajansları nezdinde yapılacak başvuru, bilgilendirme ve takip işlemleri, yatırımcı hizmetleri koordinatörü tarafından yürütülür.
(2) Ajans tarafından talep edildiğinde yatırımlarla ilgili her türlü izin ve onay işlemini yürüten kurum ve kuruluşlar ile kalkınma ajansları, yatırımcı hizmetlerinin yürütülmesinde gerekli işbirliğini ve koordinasyonu sağlayacak kurum yetkilisini bildirmekle yükümlüdür. Kurum yetkilisi, bakanlıklar için en az müsteşar yardımcısı, diğer kamu idarelerinde ise üst yöneticinin yardımcısı düzeyinde olmalıdır. Yatırımcı hizmetleri koordinatörleri, başvuru, bilgilendirme, takip ve benzeri işlemlere ilişkin temaslarını belirlenen kurum yetkilisi nezdinde yürütür.
(3) Yatırımcı hizmetleri kapsamında ilgili mevzuata istinaden ödenecek her türlü ücret, vergi ve harç yatırım sahibi yatırımcı tarafından ödenir.
MADDE 5 – (1) Aşağıdaki niteliklerden en az birini taşıdığı Ajans tarafından tespit edilen yatırımlar, Ajans tarafından yatırım aşamasında sağlanan yatırımcı hizmetlerinden faydalanabilir:
a) Kalkınmada öncelikli yöre kapsamındaki illerde;
1) En az 300 kişilik istihdam sağlaması öngörülen yatırım projeleri,
2) Toplam yatırım tutarı en az 40 milyon ABD Doları karşılığı Yeni Türk Lirası olarak öngörülen yatırım projeleri,
b) İstanbul ve Kocaeli İlleri dışında kalkınmada öncelikli yöre kapsamında olmayan illerde;
1) En az 500 kişilik istihdam sağlaması öngörülen yatırım projeleri,
2) Toplam yatırım tutarı en az 75 milyon ABD Doları karşılığı Yeni Türk Lirası olarak öngörülen yatırım projeleri,
c) İstanbul ve Kocaeli İllerinde;
1) En az 1000 kişilik istihdam sağlaması öngörülen yatırım projeleri,
2) Toplam yatırım tutarı en az 100 milyon ABD Doları karşılığı Yeni Türk Lirası olarak öngörülen yatırım projeleri,
ç) Tüm illerde;
1) Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Sanayi Araştırma-Geliştirme Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenmesi uygun görülen yatırım projeleri,
2) 28/8/2006 tarihli ve 2006/10921 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar kapsamında Araştırma-Geliştirme yatırımı olarak yatırım teşvik belgesi alması mümkün olan yatırımlar,
3) Yatırımın gerçekleştirileceği ilin valiliği tarafından yöreye sağlayacağı faydalar tevsik edilerek Ajansa bildirilen ve istihdam veya teknoloji transferi sağladığı için Ajans Başkanı tarafından uygun görülen yatırım projeleri.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yetki ve Son Hükümler
Yetki
MADDE 6 – (1) Bu Kararda yer alan hususlarda düzenleme yapmaya ve bu Kararda öngörülen durumlarda ortaya çıkan sorunları değerlendirerek sonuçlandırmaya Ajans Başkanı yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 7 – (1) Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
17 Ekim 2009 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 27379 (Mükerrer)
BAKANLAR KURULU KARARI
Karar Sayısı : 2009/15513
Yüksek Planlama Kurulunun 12/10/2009 tarihli ve 2009/32 sayılı Raporu ile Bakanlar Kurulu’na sunulan ekli “2010 Yılı Programı” ile “2010 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar”ın kabulü; 540 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 12/10/2009 tarihinde kararlaştırılmıştır.
2010 YILI PROGRAMININ UYGULANMASI, KOORDİNASYONU VE İZLENMESİNE DAİR KARAR
I. UYGULAMA
Tanımlar
MADDE 1-
(1) Bu Kararın uygulanmasında;
a) Bütçe kaynağı: Bütçe Kanunu ile tahsis edilmiş ödenekleri,
b) Ek ödenek: Proje ödeneğini artırırken kuruluş bazında yılı yatırım programıyla kamu idarelerine tefrik edilen yatırım tavanını da artıran ilave ödenek tahsisini,
c) Projeler arası ödenek aktarması: Proje bazında ödenek tavanını değiştirmesine rağmen kuruluş bazında yatırım tavanını değiştirmeyen ödenek revizyonunu,
d) İz ödenek: Ekonomik konjonktür itibarıyla yatırımının durdurulmasına karar verilen ancak yatırım programında muhafazasında yarar görülen projelere tahsis edilen 1.000 TL tutarındaki ödeneği,
e) Ulusal katkı payı: Avrupa Birliği fonlarından sağlanan yıllık finansmanın belli bir oranına karşılık gelen ödeneği,
f) Toplu proje: Proje ve karakteristiği; makine-teçhizat, bilgisayar yazılım ve donanımı, idame-yenileme, bakım-onarım, büyük onarım, tamamlama, taşıt alımı, etüt–proje ile yayın alım ve basımı olan veya bunların bileşiminden oluşması uygun görülen projeyi,
g) Toplulaştırılmış proje: Benzer nitelikteki alt projelerden oluşan ve amaç ve kapsamı itibarıyla toplu ödenek tahsis edilmesi uygun görülen projeyi,
h) Proje parametreleri: Projenin; ad, yer, karakteristik, kümülatif harcama, süre (başlama-bitiş yılı), maliyet ve ödeneğini, ifade eder.
Kapsam
MADDE 2-
(1) Bu Karar, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde belirtilen kuruluşları, özelleştirme kapsamındaki kuruluşları (kamu payı yüzde elli (%50)’nin üzerinde olanlar), kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT) ve bağlı ortaklıklarını, İller Bankasını, fon idarelerini, mahalli idareler ile diğer kamu kuruluşlarını kapsar.
Genel ilkeler
MADDE 3-
(1) 2010 Yılı Programında yer alan ekonomik ve sosyal hedeflere ulaşmak amacıyla; makroekonomik politikaların, sektör programları ile bölgesel gelişme programlarının ve bunlarla ilgili yatırımların koordineli bir şekilde yürütülmesi esastır.
(2) 2010 Yılı Programı ve eklerinde yer alan yatırımların, hukuki ve kurumsal düzenlemelerin, sektör programlarının, ekonomik, sosyal ve bölgesel gelişme politikalarının ve bunlarla ilgili tedbirlerin uygulanması, koordinasyonu ve izlenmesi, görevli bakanlık ve kuruluşların her kademesince Programda belirtilen ilkelere uygun olarak hazırlanacak çalışma programına göre yürütülür.
(3) Bu çalışmalarda, Avrupa Birliği (AB) fonlarından finanse edilmek üzere, Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı, Stratejik Çerçeve Belgesi ve AB’ye uyum amacıyla hazırlanan diğer plan, program ve strateji dokümanlarında yer alan öncelikler doğrultusunda hazırlanacak projelerin, 2010 Yılı Programı ile uyumlu hazırlanması ve Türkiye tarafından sağlanacak ulusal katkı payının Yatırım Programı bütünlüğüne uygunluğu temin edilir.
(4) Programa ithal edilen projelerin finansmanı öncelikle kuruluşun programında yer alan diğer projelerin ödeneklerinden bu Kararda belirtilen esaslara göre yapılacak aktarmalarla sağlanır. Kuruluşların, ek ödenek taleplerini bütçe imkanlarını dikkate alarak acil ve zorunlu ihtiyaçları ile sınırlandırmaları esastır.
MADDE 4-
(1) Programın uygulanmasında, yatırımların, bütçeler ile programlarda değişiklik ve aktarma yapılmayacak şekilde gerçekleştirilmesi ve sektörler arası dengelerin bozulmaması temel ilkedir.
(2) 2010 Yılı Yatırım Programında yer almayan herhangi bir proje için harcama yapılamaz. Proje ödenekleri yatırım ile ilgili olmayan amaçlar için kullanılamaz. Proje ödenekleri arasında bu Kararda belirtilen esaslar dışında aktarma yapılamaz.
(3) 2010 Yılı Yatırım Programı uygulamalarında Dokuzuncu Kalkınma Planı, Orta Vadeli Program (2010-2012) ve 2010 Yılı Programı öncelikleri esas alınır.
(4) Yıllık Programda yer alan finansman ihtiyacının inşaat mevsimi de dikkate alınarak zamanında karşılanması ve gerekli kaynağın harcama programlarına uygun olarak kuruluşlara intikali için gerekli tedbirler Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından alınır.
Toplu projeler ve toplulaştırılmış projeler
MADDE 5-
(1) 2010 Yılı Yatırım Programında yer alan toplu ve toplulaştırılmış projelerde detay programların tespitinde aşağıdaki hükümlere uyulur:
a)Toplu projeler
1) Toplu projelerin yıl içindeki detay programları, kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakanın, üniversitelerde rektörün ve diğer kurumlarda kurum üst yöneticisinin onayıyla tespit edilir. Detay programlara ait bilgiler Yatırım Programının Resmi Gazete’de yayımlanmasını müteakip 30 gün içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirilir.
b) Toplulaştırılmış projeler
1) Tadat edilmeyen toplulaştırılmış proje yürüten kuruluşlar, alt proje seçimi ve ödenek tahsisinde uyacakları usul ve esasları belirler ve internet sitelerinin ana sayfalarında ilan ederler. Bu usul ve esaslara göre belirlenen alt projeler ve ödenekleri Yatırım Programının Resmi Gazete’de yayımlanmasını müteakip kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakan, üniversitelerde rektör ve diğer kurumlarda kurum üst yöneticisi tarafından onaylanır. Belirlenen alt projeler ve ödenekleri en geç Şubat ayı sonuna kadar gerekçeleri ile birlikte Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirilir ve aynı anda internet sitesinde yayınlanır. Yatırım Programında müstakil proje olarak yer alması gereken projelerin toplulaştırılmış proje kapsamında bildirilmesi durumunda Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı söz konusu alt projenin ilgili detay programdan çıkarılması hususunu en geç 30 gün içinde kuruluşa bildirir.
2) Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Başkanlığı bütçesinin sermaye transferi kapsamında yer alan toplulaştırılmış projelerinin alt projeleri, TÜBİTAK Başkanlığınca belirlenir ve alt projelerin listesi, projeleri destekleme gerekçeleriyle beraber, bilgi için her üç ayda bir Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
Yıl içinde programa proje alınması ve programdan proje çıkartılması
MADDE 6-
(1) Yatırım Programına yıl içinde proje alınmasıyla ilgili taleplerden, maliyeti 50 milyon TL’ye kadar olanlar veya maliyetine bakılmaksızın 50 milyon TL’ye kadar harcama ile yılı içinde tamamlanacak olanlar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın onayıyla; maliyeti 50-250 milyon TL arasında olanlar Yüksek Planlama Kurulunca; maliyeti 250 milyon TL’nin üzerindekiler ise Bakanlar Kurulunca karara bağlanır.
(2) Yatırım Programından proje çıkarılmasıyla ilgili taleplerden maliyeti 50 milyon TL’ye kadar olanlar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan, 50 milyon TL’nin üzerinde olanlar Yüksek Planlama Kurulu tarafından sonuçlandırılır.
Proje parametrelerinde yıl içinde yapılacak değişiklikler
MADDE 7-
(1) 2010 Yılı Yatırım Programında yer alan toplu ve toplulaştırılmış projelerin detay programlarındaki değişiklikler ve bu itibarla ihtiyaç duyulacak ana proje grubu revizyonları ile toplu ve toplulaştırılmış proje tanımı dışında kalan diğer projelerin proje parametrelerinde yıl içinde yapılacak değişikliklerde aşağıdaki hükümlere uyulur:
a) Yer değişiklikleri;
1) Toplu projeler ile yatırım programında detayı tadat edilmemiş toplulaştırılmış projelerin alt projelerinde yer değişiklikleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi vermek kaydıyla kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakanın, üniversitelerde rektörün, diğer kurumlarda kurum üst yöneticisinin onayıyla yapılır. Diğer projelerde yer değişikliği talepleri yeni proje olarak değerlendirilerek 6 ncı madde hükümlerine göre sonuçlandırılır.
b) Proje adı ve karakteristik değişiklikleri;
1) Toplu projeler ile yatırım programında detayı tadat edilmemiş toplulaştırılmış projelerin alt projelerinde proje adı ve karakteristik değişiklikleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi vermek kaydıyla kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakanın, üniversitelerde rektörün, diğer kurumlarda kurum üst yöneticisinin onayıyla karara bağlanır. Diğer projelerde proje adı ve karakteristik değişiklikleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın onayıyla karara bağlanır.
c) Süre değişiklikleri;
1) 2010 yılında bitirilmesi programlanmış projeler hariç, süre değişiklikleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi vermek kaydıyla kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakanın, üniversitelerde rektörün, diğer kurumlarda kurum üst yöneticisinin onayıyla yapılır. 2010 yılında bitirilmesi programlanmış projelerde süre değişiklikleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanın onayıyla yapılır.
d) Maliyet değişiklikleri;
1) İhale edilmiş projelerin sözleşme bedelinde (ihale bedeli) fiyat ve kur değişikliğinden kaynaklanan artış ile sözleşme bedelinin yüzde on (%10)’una kadar iş artışından kaynaklanan maliyet değişiklikleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi vermek kaydıyla, kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakanın, üniversitelerde rektörün, diğer kurumlarda kurum üst yöneticisinin onayıyla yapılır. Yüzde on (%10)’un üzerindeki iş artışından kaynaklanan proje maliyet değişikliklerinden proje maliyeti 250 milyon TL’nin altında olanlar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın onayıyla, 250 milyon TL’nin üzerinde olanlar Yüksek Planlama Kurulu tarafından karara bağlanır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre ihale edilmiş projelerde sözleşme bedelindeki iş artışından kaynaklanan oran yüzde otuz (%30) olarak uygulanır.
2) İhale edilmemiş projelerin maliyet değişiklikleri, maliyeti 250 milyon TL’nin altında olanlarda Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın onayıyla, 250 milyon TL’nin üzerinde olanlarda ise Yüksek Planlama Kurulu tarafından karara bağlanır. Ancak proje maliyeti 100 milyon TL’ye kadar olanlarda maliyet değişiklikleri yüzde on (%10)’a kadar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi vermek kaydıyla, kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakanın, üniversitelerde rektörün, diğer kurumlarda kurum üst yöneticisinin onayıyla yapılır.
3) Detayı tadat edilmemiş toplulaştırılmış projelerin alt projelerinde her türlü maliyet artışı ana proje maliyeti yukarıdaki sınırlara tabi olmak üzere kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakan, üniversitelerde rektör, diğer kurumlarda kurum üst yöneticisi tarafından karara bağlanır.
4) Yıllık projelerin ödenek değişikliğinden kaynaklanan maliyet değişikliği kendiliğinden revize edilmiş sayılır.
e) Ödenek değişiklikleri;
1) Sektörler arası ödenek aktarmaları ile GAP, DAP ve KOP kodlu projelerden diğer projelere yapılacak aktarmalar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın; GAP, DAP ve KOP kodlu projeler arasındaki aktarmalar da dahil olmak üzere diğer her türlü aktarma ilgili kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakanın, üniversitelerde rektörün, diğer kurumlarda kurum üst yöneticisinin onayıyla karara bağlanır.
2) Her türlü kaynaktan proje ödeneğine (toplulaştırılmış projelerin alt projeleri dahil) yıl içinde yapılacak toplam 50 milyon TL’ye kadar ek ödenek tahsisleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan onayı ile, proje bazında bu tutarı aşan ek ödenek tahsisleri Yüksek Planlama Kurulunca karara bağlanır. Ancak, döner sermaye gelirleri ve özel bütçeli kuruluşların Bütçe Kanununda belirtilen tahmini gelir tutarı üzerinde gerçekleşen finansman fazlaları ve bir önceki yıldan devreden öz gelirleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi vermek kaydıyla kuruluşun bağlı olduğu bakanın, üniversitelerde rektörün, diğer kurumlarda kurum üst yöneticisinin onayıyla Yatırım Programında yer alan projelerle ilişkilendirilir.
3) 5018 sayılı Kanuna ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan kuruluşların ek ödenek talepleri, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan tarafından en geç Haziran ve Ekim ayları olmak üzere yılda iki defa değerlendirmeye tabi tutularak sonuçları kuruluşlara bildirilir.
4) Yatırım Programında iz ödenekle yer alan projelere yıl içinde ödenek aktarması, iz ödeneğe çekme gerekçeleri dikkate alınarak ve projelerin durumu gözden geçirilerek ilgili bakanın onayıyla yapılabilir. Bu yetki üniversitelerde ve diğer kurumlarda Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan tarafından kullanılır.
f) Bakanlar 5 inci, 6 ncı ve 7 nci maddeler kapsamındaki yetkilerinin (iz ödenekli projeler hariç) tamamını ya da bir kısmını alt birimlere, bağlı veya ilgili kuruluşlara devredebilirler.
g) 2010 Mali Yılı Bütçesine ek veya olağanüstü ödenek temin edilmesiyle ilgili kanun tasarılarının Maliye Bakanlığınca hazırlanmasından önce Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının olumlu görüşü alınır. Yatırımlarla ilgili değişiklik talepleri, proje ödenekleri ile ilişkisi kurulmadan, Maliye Bakanlığınca sonuçlandırılmaz.
h) Kuruluşların dış finansman (kredi ve/veya hibe) ile yürütecekleri projelerde, 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılmış olan yönetmelikler ile Yıllık Yatırım Programında Yer Alan Projelere Dış Finansman Sağlanmasına İlişkin Esas ve Usullere Dair Tebliğ hükümlerine uyulur. Dış finansman kullanımlarının, Yatırım Programı ile ilişkilendirilmesi esastır.
i) Önceki yıl içerisinde kullanılmayan ve 2010 yılına devreden dış proje kredisi ödeneklerinin Yatırım Programı ile ilişkilendirilmesinde ihtiyaç duyulacak revizyon, bu maddedeki limitlere bakılmaksızın Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca sonuçlandırılır.
j) Bu maddenin (d) bendinde yer alan limitleri aşan revizyon taleplerinde mukayeseli keşif veya mukayeseli maliyet hesabı ile iş artışına ilişkin şartların ilgili mevzuatına göre gerçekleştiğini açıklayan gerekçe raporuyla birlikte Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına başvurulur. Bu maddenin (b), (c) ve (d) bentlerinde proje yapılabilirliğini etkileyecek değişikliklerin neticelendirilmesinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, değişikliğin boyutunu da dikkate alarak yeni keşfe dayalı revize fizibilite raporu talep edebilir.
k) Kamulaştırma ödenekleri, Yatırım Programında proje olarak yer almaz ve kamulaştırma tertiplerine yapılacak her türlü ödenek ilavesi (ilama bağlı borçlar hariç) Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından karara bağlanır.
l) Yatırım Programında yer alan işlerden sari ihaleli projelerin sözleşme bedeli sözleşmenin imzalanmasını müteakip kuruluşlar tarafından 30 gün içerisinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirilir. İlgili proje maliyetleri, sözleşme bedelleri doğrultusunda takip eden yıl Yatırım Programında revize edilir.
Tamamı kullanılmayan dış krediler
MADDE 8-
(1) Genel ve özel bütçeli kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile döner sermayeli kuruluşlar ve mahalli idarelere açılan dış kredilerin tamamının kullanılamaması durumunda bu kredilerin, ihtiyacı olan kuruluşlara tahsisi Hazine Müsteşarlığınca sonuçlandırılmadan önce Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının uygun görüşü alınır.
AB bölgesel kalkınma programları ve sınır ötesi işbirliği programları
MADDE 9-
(1) Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali İşbirliği çerçevesinde bazı İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS) Düzey 2 Bölgelerinde uygulamaları başlatılan Bölgesel Kalkınma Programlarının ve 2004-2006 Türkiye-Bulgaristan Sınır Ötesi İşbirliği Programının değerlendirilmesi Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının koordinasyonunda gerçekleştirilir.
(2) Değerlendirme çalışmaları ve etki analizleri için ilgili kamu kuruluşları ve mahalli idareler; bölgelerde Program/Proje Uygulama ve Koordinasyon Birimleri ve Kalkınma Birlikleri, merkezde ise Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ile yakın işbirliği içinde çalışır.
Mahalli idare yatırımları
MADDE 10-
(1) Mahalli idarelerin (il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik ve idareler) dış kredili projelerinin belirlenmesinde, dış borç limitleri içinde kalınması esastır. Mahalli idarelerin dış finansman (kredi ve/veya hibe) kullanımı söz konusu olan projeleri; makro politikalar, sektör programları, bölgesel planlar ve yatırım öncelikleri ile stratejik plan ve performans programı dikkate alınarak bu Karardaki esaslara göre Yatırım Programına alınır. Söz konusu projelerin ihale aşamasında ya da uygulama esnasında oluşabilecek proje parametrelerindeki değişiklikler bu Kararın ilgili hükümlerine göre karara bağlanır. Dış finansman kullanımı olan projelerden İller Bankası Yatırım Programında yer almak üzere teklif edilenlere öncelik verilir. Dış kredi kullanımından doğacak yükümlülükler ilgili mahalli idarelerce yerine getirilir.
(2) Köylerin altyapı sorunlarını çözmeye yönelik Köylerin Altyapısının Desteklenmesi Projesi (KÖYDES) kapsamındaki yatırımlar için 2010 yılı bütçesinden ayrılan ve 2010 Yılı Yatırım Programında yer alan ödeneğin, 79 İl Özel İdaresi ile İstanbul ve Kocaeli Büyükşehir Belediyelerine il bazında dağılımı, 2010 Yılı Yatırım Programının Resmi Gazete’de yayımlanmasını müteakip Yüksek Planlama Kurulu tarafından karara bağlanır.
Yeni teşkilat kurulması
MADDE 11-
(1) Kamu kuruluşları yeni bir teşkilatlanmaya giderken 2010 Yılı Programında yer alan ilkeler, politikalar, hukuki ve kurumsal düzenlemelere uyarlar ve bu tür düzenlemelerde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının uygun görüşünü alırlar.
(2) Kamu kuruluşları, işletmeye alacakları tesisler için ihtiyaç duydukları personeli, ilgili bakanlığın olumlu görüşü alınmak suretiyle yatırım süresi içinde istihdam edebilirler.
(3) 1/3/2006 tarihli ve 5467 sayılı Kanunla kurulan 15 devlet üniversitesi, 17/5/2007 tarihli ve 5662 sayılı Kanunla kurulan 17 devlet üniversitesi ile 22/5/2008 tarihli ve 5765 sayılı Kanunla kurulan 9 devlet üniversitesinin kampüs yerinin seçimine Maliye Bakanlığı Müsteşarının koordinatörlüğünde, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarı, Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarı, Yükseköğretim Kurulu temsilcisi ve Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürü, ilgili üniversitenin kurulduğu ildeki vali ve belediye başkanı ile üniversitenin rektöründen müteşekkil bir Kurul karar verir. Kurul hazırlık çalışmalarını yapmak üzere bir teknik heyet görevlendirebilir.
Mevzuat taslaklarına ilişkin görüşlerin alınması
MADDE 12-
(1) Bakanlıklar ve bağlı ve ilgili kuruluşlar ekonomik, sosyal ve kültürel politikalar ve tedbirlerle ilgili mevzuat taslaklarını görüş alınmak üzere ilgili bakanlıklar ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderirler.
(2) Özel kanunlarla kurulmuş, kamu tüzel kişiliğini, idari ve mali özerkliği haiz düzenleyici ve denetleyici kurumlar, Bakanlar Kurulu kararı gerektiren mevzuat düzenlemeleri için, Programla ilişkisinin kurulması açısından, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının görüşünü alırlar.
Finansal kiralama
MADDE 13-
(1) Tüm kamu kurum ve kuruluşlarınca finansal kiralama yoluyla gerçekleştirilecek yatırımlara 2010 Yılı Yatırım Programında yer verilir. Finansal kiralamaya konu olan yatırımın toplam proje tutarı, kiralamanın başlayacağı 2010 Yılı Yatırım Programında yıl ödeneği olarak yer alır. Müteakip yıl yatırım programlarında proje ile ilgili herhangi bir ödenek tahsisi yapılmaz. Projenin 2010 Yılı Yatırım Programı ile ilişkilendirilmesinde ihtiyaç duyulan revizyonlar, bu Kararın ilgili hükümleri istikametinde sonuçlandırılır.
Yıllık yatırım programı teklifleri
MADDE 14-
(1) Kamu kuruluşları, 2010-2012 Orta Vadeli Programda belirtilen hedefleri, politikaları, öncelikleri, çevresel etkileri ve varsa sektör ana planları ile kuruluş stratejik planları ve performans programlarını esas almalarının yanı sıra Düzey 2 İstatistiki Bölge Birimi çerçevesinde il ölçeğindeki yatırımlar için valilik görüşlerini de dikkate alarak proje düzeyinde üç yıllık yatırım programları hazırlar ve Temmuz 2010 sonuna kadar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderirler. Bu programların ilk yılı kuruluşların yıllık yatırım programı tekliflerini teşkil eder. Yatırım Programında müstakil proje olarak yer alması gereken projelerin toplulaştırılmış proje kapsamında bildirilmemesi esastır.
(2) Kuruluşlar, tüm sektörlerde maliyeti 5 milyon TL ve üzerinde olan, yıl içinde Yatırım Programına alınmasını talep edecekleri yeni projeler için, 2010-2012 Dönemi Yatırım Programı Hazırlama Rehberinin 26 ncı ve 27 nci maddeleri çerçevesinde hazırlayacakları fizibilite raporu ile birlikte Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına müracaat ederler. Fizibilite raporları, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına incelemenin yapılacağı makul bir süre gözetilerek gönderilir. Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilecek fizibilite etütlerinin gönderildiği yıl itibarıyla güncel bilgileri içermesi gerekmektedir. Güncelliğini yitirmiş fizibilite etütleri revize edilmek üzere kuruluşlara geri gönderilir.
(3) 2009 yılında AB ile yürütülen mali işbirliği kapsamında karara bağlanmış olan projeler, proje sahibi kuruluşlar tarafından 2010 Yılı Yatırım Programı ile ilişkilendirilmek üzere, yerli katkı karşılığı ödenek talepleri ile birlikte Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
Uluslararası teknik işbirliği faaliyetlerinin yürütülmesi ve koordinasyonu
MADDE 15-
(1) Çok taraflı ve ikili teknik işbirliği programları/anlaşmaları ile sağlanacak teknik yardımlardan yararlanarak proje uygulamak isteyen kamu, özel sektör veya sivil toplum kuruluşları almak istedikleri yardımla ilgili proje önerilerini Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderirler. Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından uygun görülen proje önerileri, Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla ilgili uluslararası kuruluşlara veya teknik yardım talep edilen ülkelerin büyükelçiliklerine gönderilir.
(2) Teknik yardım sağlayan ilgili ülke ya da uluslararası kuruluş tarafından uygun görülen projelerin proje teklifleri, yardım sağlayacak ilgili taraf ile projeyi yürütecek kuruluş arasında işbirliği yapılarak hazırlanır ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir. Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından uygun görülen nihai proje Dışişleri Bakanlığı ile yardım sağlayan ilgili taraf arasında proje anlaşması imzalanmasını takiben uygulamaya konulur.
(3) Detaylı proje dokümanı hazırlanmayan ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından uygun görülmeyen hiçbir proje, çok taraflı ve ikili teknik işbirliği faaliyetleri çerçevesinde uygulamaya konulamaz.
II. KOORDİNASYON
İşbirliği ve koordinasyon
MADDE 16-
(1) Merkezi düzeydeki koordinasyon hizmetleri ile bölge ve il düzeyindeki koordinasyon hizmetlerinde 2010 Yılı Programında yer alan hedef, ilke ve politikalar esas alınır.
(2) Program uygulamalarının etkisinin artırılması amacıyla gerekli görülen hallerde koordinasyon Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca sağlanır.
Temel sektörlere ait ana planlar
MADDE 17-
(1) Ekonomik ve sosyal yapının tutarlı bir şekilde gelişmesini yönlendirmek için temel sektörlere dair ana planlar ile bunlara dayalı uygulama plan ve projelerinin ilgili kamu kuruluşlarınca yapımı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının koordinasyonu ve işbirliği ile sağlanır.
Bölgelerarası işbirliği
MADDE 18-
(1) Ülkemizin komşu ülkeler ve bölgelerle yürüttüğü Bölgelerarası İşbirliği Programı çerçevesinde, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı bütçesinden ayrılan kaynaklar, programın kapsadığı bölgelerde il özel idareleri, belediyeler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve diğer gerçek ve tüzel kişilerin Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından uygun bulunan program ve projelerinin desteklenmesi için kullanılır.
Bölgesel gelişme politika ve projelerinin koordinasyonu
MADDE 19-
(1) 2010 Yılı Programının ve GAP Eylem Planının gerçekleşmesi yönünden önemli olan ve/veya çeşitli kuruluşlarca birlikte yürütülmesi gereken projeler ile bölgesel gelişme planları ve Cazibe Merkezleri Programı başta olmak üzere bölgesel gelişme programlarının merkezi hükümet ve bölge kademesindeki koordinasyonu Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca yürütülür.
(2) Bu projeler için hazırlanacak uygulama programında ilgili kuruluşların görevleri, işbirliği esasları ve iş programları gösterilir.
(3) Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, gerektiğinde, projenin yürütülmesinde ağırlığı bulunan merkez veya bölge kuruluşlarından birine koordinasyon görevi verebilir. Bu kuruluş, verilen görevin yerine getirilmesinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına karşı sorumludur.
(4) Kalkınma ajanslarının ulusal düzeyde koordinasyonundan ve bölgesel gelişmeye yönelik iç ve dış kaynaklı fonların ajanslara tahsisi ile bunların kullanımına ilişkin usul ve esasların belirlenmesinden Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı sorumludur. Bu çerçevede, merkezi düzeyde kurum ve kuruluşların, ajanslarla tesis edecekleri ilişkiler Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının koordinasyonunda yürütülecektir.
(5) Bölgesel kalkınma alanında yapılacak planlama ve koordinasyon çalışmalarında kalkınma ajanslarının ihtiyaç duyacağı her türlü bilgi ve destek ilgili kuruluşlarca sağlanacaktır.
Yerel koordinasyon
MADDE 20-
(1) Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı koordinasyonunda yürütülen İl Koordinasyon ve İzleme Sistemi (İKİS), Merkezde bakanlıklar ve yerelde valilikler başta olmak üzere, bütün kamu kurum ve kuruluşlarının işbirliği ile geliştirilecek ve bu yönde gereken destek ve katkılar ilgili bütün kuruluşlarca süratle sağlanacaktır.
(2) İKİS veri girişleri, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının ilgili merkezi ve yerel kuruluşlarla ortaklaşa geliştireceği usul, esas ve standartlar çerçevesinde doğrudan il veya bölge müdürlükleri tarafından gerçekleştirilir. Veri girişlerinde il geneli koordinasyon ise il planlama müdürlükleri tarafından yürütülür.
(3) Valilikler; illerdeki yatırım tekliflerinin hazırlanması, uygulanması, izlenmesi, ödeneklerin zamanında ve amacına uygun olarak kullanılması için kuruluşlar arasında işbirliği, yardımlaşma ve koordinasyonu sağlarlar ve bu amaçla İKİS’in en üst düzeyde kullanımını teşvik ederler.
(4) İçişleri Bakanlığı, yukarıda belirtilen işlerin valiliklerce sağlıklı bir şekilde yürütülmesi ve koordinasyonun sağlanması için gerekli tedbirleri alır.
(5) Yerel ve bölgesel nitelikli yatırım uygulamalarında koordinasyonu güçlendirmek, etkinliği artırmak, bütüncül uygulamayı kolaylaştırmak ve yerelde kurumsal kapasitelerin gelişimine katkıda bulunmak amacıyla merkezi kamu idareleri, projelerin mahiyeti uygun düştüğü ölçüde, yatırım uygulamalarının 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6 ncı maddesi hükümleri gereğince gerçekleştirilmesine öncelik verecektir.
İl Koordinasyon Kurulları
MADDE 21-
(1) İl yatırımlarının ve sosyo-ekonomik gelişmelerin değerlendirildiği, sorunların ve çözüm önerilerinin ele alınarak bu hususlarda kuruluşlar arası işbirliği ve koordinasyonun sağlandığı İl Koordinasyon Kurulları; Mart, Haziran ve Ekim aylarında olmak üzere yılda en az üç kez toplanır. Bu toplantılara, ilgili konularda görüşlerine başvurmak üzere, valinin belirleyeceği kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları, sanayi ve ticaret odaları, dernekler, vakıflar ve diğer sivil toplum kuruluşları da davet edilir
(2) Mart ve Ekim aylarındaki toplantıların gündemi, yatırımların ve sosyo-ekonomik gelişmelerin izlenmesi ve koordinasyonu faaliyetlerini, Haziran ayındaki toplantının gündemi ise gelecek yıl için öngörülen tedbirlerin ve yatırım tekliflerinin değerlendirilerek valilik görüşlerinin oluşturulmasını esas alacak şekilde belirlenir.
(3) Toplantı hazırlıkları için gerekli veriler, ilgili kuruluşlarca toplantılardan iki hafta öncesine kadar İKİS’e girilir ve il planlama müdürlükleri tarafından değerlendirilerek bir raporla Kurula sunulur. Toplantı tutanakları ise, il planlama müdürlüklerince sisteme aktarılır.
(4) Yatırım tekliflerine ilişkin valilik görüşleri, toplantı tutanağına ek olarak düzenlenir. Bu görüşler, ildeki kamu kuruluşları tarafından, yatırım tekliflerine ek olarak, merkez teşkilatlarına bildirilir. Valilik görüşlerinin sisteme aktarılması il planlama müdürlükleri tarafından yapılır.
(5) Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, İl Koordinasyon Kurulları toplantılarına gerektiğinde katılarak koordinasyon sağlanmasına yardımcı olur.
III. İZLEME
MADDE 22-
(1) Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının, fon idarelerinin, sosyal güvenlik kurumlarının, büyükşehir belediyeleri ile diğer belediyelerin, belediyelerin iştiraki ve bağlı ortaklığı olan idare ve işletmelerin, il özel idareleri ve İller Bankasının, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun, Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğünün, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün, Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı ve döner sermayeli kuruluşların Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca belirlenen kabullere ve formlara uygun olarak hazırlayacakları 2009 yılı gerçekleşmeleri ile 2010 yılı birinci gerçekleşme tahmini konsolide yatırım ve finansman tabloları 15 Mayıs 2010 tarihine kadar, 2010 yılı ikinci gerçekleşme tahmini konsolide yatırım ve finansman tabloları ise Temmuz 2010 sonuna kadar, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
(2) Fon idarelerince doğrudan veya özelleştirme kapsamına alınan kamu kuruluşları aracılığı ile yapılacak yatırımlara dair teklifler, fonun yönetiminden sorumlu bakanlıklar veya fon idareleri tarafından en geç Temmuz 2010 sonuna kadar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
(3) Özelleştirme kapsamında olup kamu payı yüzde elli (%50)’nin üzerinde olan kuruluşlar, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca belirlenen kabullere ve formlara uygun olarak hazırlayacakları konsolide yatırım ve finansman tablolarını Özelleştirme İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü de ekleyerek en geç 15 Eylül 2010 tarihine kadar Maliye Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve Hazine Müsteşarlığına gönderirler.
Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları iştirakleri
MADDE 23-
(1) Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları; Yüksek Planlama Kurulunca alınan genel prensip kararı çerçevesinde, mevcut iştiraklerindeki sermaye değişiklikleri ve yeni iştirakleri hakkında Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ile Hazine Müsteşarlığına bilgi verirler.
Düzenleyici ve denetleyici kurumlar
MADDE 24-
(1) 5018 sayılı Kanuna ekli (III) sayılı cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumların yatırım nitelikli projeleri bilgi için 2010 Yılı Yatırım Programında yer alır. Bu projelerle ilgili yıl içinde ihtiyaç duyulacak her türlü revizyon bu Karar hükümlerine tabi olmayıp, revizyonun yapılmasını müteakip bilgi için Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirilir.
İzleme raporları
MADDE 25-
(1) Kuruluşların yatırım ve işletme faaliyetleri ile hukuki ve kurumsal düzenlemelere ait tedbirler ve bilgiler, belirli zamanlarda verilecek raporlarla takip edilir.
a) Yıllık Program İzleme Raporu: Kuruluşların 2010 Yılı Programında yer alan ve sorumlu oldukları tedbirlerin uygulama durumları ile ilgili bilgiler, geliştirilecek formlara uygun olarak, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık sonu olmak üzere üç aylık dönemler itibarıyla, dönem sonunu izleyen 10 gün içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirilir.
b) Yatırım Uygulama Raporu: Yatırımcı kamu kuruluşlarının (projeleri Programda yer alan belediye ve il özel idareleri dahil) yatırım projeleri kuruluş, sektör ve proje bazında yatırım uygulama raporları ile izlenir. Yatırım Uygulama Raporlarında her yatırım projesinin, uygulama yılı başından dönem sonuna kadar ve dönem içinde harcama ve gerçekleşme durumları ve bunların finansman ayrıntısı (genel bütçe, fon, döner sermaye ve/veya dış krediden -nakit ve makine teçhizat olarak- hangilerinin kullanıldığı) belirtilir.
Ödeneği toplu olarak verilmiş ve/veya ödenekleri toplulaştırılmış projelerin alt detayları ile ilgili bilgilere, geliştirilmiş formlara uygun olarak Yatırım Uygulama Raporunda yer verilir.
Ödeneği toplu olarak verilmiş, ödenekleri toplulaştırılmış veya çeşitli illerdeki yatırımları kapsadığı için 2010 Yılı Yatırım Programında yeri “muhtelif” olarak belirtilen projelerin yatırım harcamaları il bazında izlemeye tabi tutulur. Bölgesel gelişme planlarının hazırlanması, uygulanması, koordinasyonu ve izlenmesinde etkinliğin artırılması açısından ve yatırımcı kamu kuruluşları bu bilgilere yatırım uygulama raporlarında yer verme konusunda gerekli hassasiyeti gösterirler.
Yatırım Uygulama Raporları:
1 Ocak – 31 Mart
1 Nisan – 30 Haziran
1 Temmuz – 30 Eylül
1 Ekim – 31 Aralık
dönemlerini kapsayacak şekilde hazırlanarak dönem sonlarını takip eden en geç 15 gün içinde, 1 Ekim-31 Aralık dönem raporları ise en geç Mart ayı sonuna kadar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
c) Dış Kredi İzleme Raporu: Yatırım projelerinde dış kredi kaynakları kullanan kuruluşlar ve mahalli idareler, kredi kullanım durumlarını, belirlenen formlara uygun olarak hazırlayarak,
(b) bendinde belirtilen dönemler itibarıyla dönem sonunu izleyen 30 gün içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve Hazine Müsteşarlığına gönderirler. Genel ve özel bütçeli kuruluşlar ile mahalli idareler bu formları ayrıca Maliye Bakanlığına da gönderirler.
d) KİT Veri Toplama Raporu: Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, Veri Toplama Projesi (VTP) çerçevesinde hazırlayacakları tabloları üç ayda bir ilgili bakanlığa, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına ve Hazine Müsteşarlığına dönem sonunu takip eden bir ay içinde gönderirler.
e) İşletme Gerçekleşme Raporu: Kamu ve özel kesim işletmelerinin mal ve hizmet üretim gerçekleşmeleri ile kapasite kullanımları aylık raporlarla izlenir. Kamu kuruluşlarının satış, dış ticaret, stok ve istihdam durumları da bu raporlarda belirtilir. Kuruluşlar, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca hazırlanacak örneklere uygun olarak düzenleyecekleri raporları en geç ilgili olduğu ay sonunu takip eden 15 gün içinde söz konusu Müsteşarlığa gönderirler.
f) Destekleme Alımları ile İlgili Raporlar: Kooperatif birlikleri ile kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları destekleme alımlarıyla ilgili bilgileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve T.C. Ziraat Bankası da destekleme kredisi kullanımlarıyla ilgili bilgileri formlara uygun olarak her ay Sanayi ve Ticaret Bakanlığına, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına ve Hazine Müsteşarlığına gönderirler.
g) Fon ve Hesaplar ile İlgili Raporlar: Tüm kamu kuruluşları sorumlu oldukları fonlarla, kamu bankaları sorumlu oldukları hesaplarla ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası da bünyesinde açılmış veya açılacak fon hesaplarıyla ilgili bilgileri, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca hazırlanan formlara uygun olarak ve aylık bazda, her ayı takip eden 15 gün içerisinde Maliye Bakanlığına, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına ve Hazine Müsteşarlığına gönderirler.
h) Fiyat İzleme Raporu: Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, ürettikleri mal ve hizmetlerin fiyatları ve ana girdi maliyetleri ile gelir ve giderlerinde meydana gelen değişiklikleri, 15 gün içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ile Hazine Müsteşarlığına bildirirler.
ı) Teknik İşbirliği Uygulama Raporu: Uygulanmakta olan teknik işbirliği projelerinin altı aylık ve yıllık uygulama raporları Ocak ve Temmuz aylarında Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
i) Sektörel Bilgi Formları: Özel kanunlarla kurulmuş, kamu tüzel kişiliğini, idari ve mali özerkliği haiz düzenleyici ve denetleyici kurumlar, faaliyetlerine ve sektöre ilişkin bilgileri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından hazırlanan formlara uygun olarak altışar aylık dönemler itibarıyla dönem sonunu izleyen 30 gün içinde ilişkili bulunduğu bakanlığa ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirirler.
j) Proje Tamamlama Raporu: Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca belirlenecek format çerçevesinde, uygulaması tamamlanarak işletme safhasına geçmiş projeler için kuruluş tarafından hazırlanacak Proje Tamamlama Raporları, projenin tamamlanmasını takiben üç ay içerisinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
k) Bilgi ve İletişim Teknolojisi Projeleri İzleme ve Değerlendirme Raporları: 2010 Yılı Yatırım Programında yer alan e-Dönüşüm Türkiye Projesi ile ilgili bilgi ve iletişim teknolojisi projeleri üçer aylık raporlarla izlenir. Kuruluşlar, proje planında öngörülen aşamaların zaman-bütçe kısıtlarına uygunluğunun izlenebilmesi amacıyla her bir bilgi ve iletişim teknolojisi projesi için Kamu Bilgi ve İletişim Teknolojisi Projeleri Hazırlama Kılavuzunda yer alan Tablo 7.1 ile tüm harcama kalemleri itibarıyla üçer aylık dönemler ve yıl içi kümülatif harcamayı gösterecek şekilde hazırlanacak Tablo 2’yi ve ayrıca Yatırım Programı Hazırlama Rehberindeki Tablo 7’yi, (b) bendinde belirtilen dönemleri takip eden 30 gün içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına iletecektir.
l) Teknolojik Araştırma Projeleri Gelişme, Sonuç ve Etki İzleme Raporları: Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca belirlenecek format çerçevesinde kuruluş tarafından hazırlanan;
1) Gelişme (ara) raporları Haziran ve Aralık aylarını takip eden 15 gün içinde yılda iki kez toplu halde (üniversitelerde rektörlükler aracılığıyla),
2) Tamamlanan projelere ilişkin sonuç raporları proje bitimini müteakip 2 ay içinde (üniversitelerde rektörlükler aracılığıyla),
3) Önceki yıllarda tamamlanmış olan araştırma merkezi ve merkezi laboratuvar nitelikli projelerin etki izleme raporları proje bitimini takiben 10 sene boyunca senede bir kez Ocak ayı sonuna kadar (üniversitelerde rektörlükler aracılığıyla),
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
m) Bilimsel Araştırma Projeleri: Üniversitelere ait olan, 10/4/2002 tarihli ve 24722 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmeliğin 11 inci maddesi gereği özel ödenek kaydedilen ödeneklerden karşılanacak olan rektörlük bilimsel araştırma projeleri kapsamında yürütülecek olan projelerin listesi Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda iki kez Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve Maliye Bakanlığına bildirilir.
n) İstanbul Depreme Hazırlık Çalışmaları İzleme Raporu: İstanbul İl Özel İdaresi tarafından İstanbul’un depreme karşı hazırlanması amacıyla yürütülen, Yatırım Programında yer almayan, İstanbul’da Sismik Riskin Etkilerinin Azaltılması ve Acil Durum Hazırlık Projesi (ISMEP) çalışmalarıyla ilgili gelişme raporu her dört ayda bir Başbakanlığa, Bayındırlık ve İskan Bakanlığına, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına ve Hazine Müsteşarlığına gönderilir.
MADDE 26-
(1) Hazine Müsteşarlığı yatırım teşviki ve yabancı sermaye, Dış Ticaret Müsteşarlığı ise ihracat teşviki ve serbest bölgeler ile ilgili bilgileri ve Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı desteklerini, hazırlanan formlara uygun olarak ve aylık bazda her ayı takip eden 15 gün içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına iletirler.
MADDE 27-
(1) Mahalli idarelerin bütçe ve kesin hesap durumlarını belirleyen bilgiler İçişleri Bakanlığı ve Türkiye İstatistik Kurumu kanalıyla 15 Temmuz 2010 tarihine kadar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
MADDE 28-
(1) Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu, ilgili kuruluşların, Yıllık Program Kararnameleri çerçevesindeki program uygulamalarını da denetimi içine alır. Başbakanlığa gönderilen denetleme raporlarının bir nüshası Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına da gönderilir.
Dış yardımlarla ilgili faaliyetlerin koordinasyonu ve izlenmesi
MADDE 29-
(1) Bütün kamu kurum ve kuruluşlarının diğer ülkelere sağladığı yardımlarla ilgili faaliyetlerin koordinasyonu ve izlenmesi Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA) tarafından yürütülür. Bu amaçla bütün kamu kurum ve kuruluşları diğer ülkelere sağladığı yardımları, TİKA tarafından hazırlanan formata uygun olarak üçer aylık dönemler halinde TİKA’ya bildirir. TİKA, yapılan dış yardımları her altı ayda bir Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına rapor eder.
(2) Dış Ticaret Müsteşarlığı, yapılacak Karma Ekonomik Komisyon (KEK) Toplantılarının ve Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA) ile ilgili görüşmelerin takvimlerini üçer aylık dönemler halinde; KEK Protokolleri ile STA’ların birer kopyalarını en geç imzalanmalarını takip eden bir ay içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına iletir.
(3) Hazine Müsteşarlığı, yapılan sermaye ihracı ile ilgili bilgileri ülke ve sektörler itibarıyla aylık bazda ve her ayı takip eden 15 gün içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına iletir.
(4) Kamu kurum ve kuruluşları, yabancı ülke ve kuruluşlarla yaptıkları dış ekonomik ilişkilerle ilgili anlaşmaların birer kopyasını anlaşmanın imzalanmasını takip eden bir ay içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına iletir.
Kesin hesap farklarının kapatılmasından doğan ödenek ihtiyaçları
MADDE 30-
(1) Genel ve özel bütçeli kuruluşların geçmiş yıllarda tamamlanmış ve 2010 Yılı Yatırım Programında yer almayan projeleriyle ilgili kesin hesap farklarından kaynaklanan geçmiş yıl yatırım giderleri borçları kuruluşun Yatırım Programına bu amaçla tefrik edilmiş proje ödeneğinden karşılanır. Böyle bir projenin bulunmaması halinde ise adı geçen borçların ödenebilmesi için ilgili kuruluşun talebi üzerine 2010 Yılı Yatırım Programına kesin hesap farkı adıyla proje alınır. Finansman ihtiyacı öncelikle projeler arası ödenek aktarması yoluyla karşılanacak olan bu projelerin Programa alınması talepleri, 6 ncı maddedeki limitlere bağlı olmaksızın Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca sonuçlandırılır.
(2) KİT’ler ve bağlı ortaklıkları ile iştiraklerinde ise söz konusu borçlar, yatırım ödenekleriyle ilişkilendirilmeden işletme bütçelerinden ödenir ve bu harcamalar ilgili projenin maliyetine ilave edilir. Yapılan işlemlerin sonucundan Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi verilir.
Proje revizyon talepleri
MADDE 31-
(1) Kuruluşların proje revizyon talepleri, 15 Aralık 2010 tarihine kadar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir. Bu talepler yılsonuna kadar sonuçlandırılır.
Yüksek Planlama Kurulunun 11/10/2010 tarihli ve 2010/29 sayılı Raporu ile Bakanlar Kurulu’na sunulan ekli “2011 Yılı Programı” ile “2011 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar”ın kabulü; 540 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 12/10/2010 tarihinde kararlaştırılmıştır.
2011 YILI PROGRAMININ UYGULANMASI, KOORDİNASYONU VE İZLENMESİNE DAİR KARAR
I. UYGULAMA
Tanımlar
MADDE 1 – (1) Bu Kararın uygulanmasında;
a) Bütçe kaynağı: Bütçe Kanunu ile tahsis edilmiş ödenekleri,
b) Ek ödenek: Proje ödeneğini artırırken kuruluş bazında yılı yatırım programıyla kamu idarelerine tefrik edilen yatırım tavanını da artıran ilave ödenek tahsisini,
c) Projeler arası ödenek aktarması: Proje bazında ödenek tavanını değiştirmesine rağmen kuruluş bazında yatırım tavanını değiştirmeyen ödenek revizyonunu,
d) İz ödenek: Ekonomik konjonktür itibarıyla yatırımının durdurulmasına karar verilen ancak yatırım programında muhafazasında yarar görülen projelere tahsis edilen 1.000 TL tutarındaki ödeneği,
e) Ulusal katkı payı: Avrupa Birliği fonlarından sağlanan yıllık finansmanın belli bir oranına karşılık gelen ödeneği,
f) Toplu proje: Proje ve karakteristiği; makine-teçhizat, bilgisayar yazılım ve donanımı, idame-yenileme, bakım-onarım, büyük onarım, tamamlama, taşıt alımı, etüt–proje ile yayın alım ve basımı olan veya bunların bileşiminden oluşması uygun görülen projeyi,
g) Toplulaştırılmış proje: Benzer nitelikteki alt projelerden oluşan ve amaç ve kapsamı itibarıyla toplu ödenek tahsis edilmesi uygun görülen projeyi,
h) Proje parametreleri: Projenin; ad, yer, karakteristik, kümülatif harcama, süre (başlama-bitiş yılı), maliyet ve ödeneğini,
ifade eder.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Karar, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde belirtilen kuruluşları, özelleştirme kapsamındaki kuruluşları (kamu payı yüzde elli (%50)’nin üzerinde olanlar), kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT) ve bağlı ortaklıklarını, İller Bankasını, fon idarelerini, mahalli idareler ile diğer kamu kuruluşlarını kapsar.
Genel ilkeler
MADDE 3 – (1) 2011 Yılı Programında yer alan ekonomik ve sosyal hedeflere ulaşmak amacıyla; makroekonomik politikaların, sektör programları ile bölge planları ve bölgesel gelişme amaçlı programların ve bunlarla ilgili yatırımların koordineli bir şekilde yürütülmesi esastır.
(2) 2011 Yılı Programı ve eklerinde yer alan yatırımların, hukuki ve kurumsal düzenlemelerin, sektör programlarının, ekonomik, sosyal ve bölgesel gelişme politikalarının ve bunlarla ilgili tedbirlerin uygulanması, koordinasyonu ve izlenmesi, görevli bakanlık ve kuruluşların her kademesince Programda belirtilen ilkelere uygun olarak hazırlanacak çalışma programına göre yürütülür.
(3) Bu çalışmalarda, Avrupa Birliği (AB) fonlarından finanse edilmek üzere, Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı, Stratejik Çerçeve Belgesi ve AB’ye uyum amacıyla hazırlanan diğer plan, program ve strateji dokümanlarında yer alan öncelikler doğrultusunda hazırlanacak projelerin, 2011 Yılı Programı ile uyumlu hazırlanması ve Türkiye tarafından sağlanacak ulusal katkı payının Yatırım Programı bütünlüğüne uygunluğu temin edilir.
(4) Programa ithal edilen projelerin finansmanı öncelikle kuruluşun programında yer alan diğer projelerin ödeneklerinden bu Kararda belirtilen esaslara göre yapılacak aktarmalarla sağlanır. Kuruluşların, ek ödenek taleplerini bütçe imkanlarını dikkate alarak acil ve zorunlu ihtiyaçları ile sınırlandırmaları esastır.
MADDE 4 – (1) Programın uygulanmasında, yatırımların, bütçeler ile programlarda değişiklik ve aktarma yapılmayacak şekilde gerçekleştirilmesi ve sektörlerarası dengelerin bozulmaması temel ilkedir.
(2) 2011 Yılı Yatırım Programında yer almayan herhangi bir proje için harcama yapılamaz. Proje ödenekleri yatırım ile ilgili olmayan amaçlar için kullanılamaz. Proje ödenekleri arasında bu Kararda belirtilen esaslar dışında aktarma yapılamaz.
(3) 2011 Yılı Yatırım Programı uygulamalarında Dokuzuncu Kalkınma Planı, Orta Vadeli Program (2011-2013) ve 2011 Yılı Programı öncelikleri esas alınır.
(4) Yıllık Programda yer alan finansman ihtiyacının inşaat mevsimi de dikkate alınarak zamanında karşılanması ve gerekli kaynağın harcama programlarına uygun olarak kuruluşlara intikali için gerekli tedbirler Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından alınır.
Toplu projeler ve toplulaştırılmış projeler
MADDE 5 – (1) 2011 Yılı Yatırım Programında yer alan toplu ve toplulaştırılmış projelerde detay programların tespitinde aşağıdaki hükümlere uyulur:
a)Toplu projeler
1) Toplu projelerin detay programlarının belirlenmesi ve yıl içi revizyonları, kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakanın, üniversitelerde rektörün ve diğer kurumlarda kurum üst yöneticisinin onayıyla yapılır. Detay programlara ait bilgiler, Yatırım Programının Resmi Gazete’de yayımlanmasını ve revizyonları müteakip 30 gün içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirilir.
b) Toplulaştırılmış projeler
1) Tadat edilmeyen toplulaştırılmış proje yürüten kuruluşlar, alt proje seçimi ve ödenek tahsisinde uyacakları usul ve esasları belirler ve internet sitelerinin ana sayfalarında ilan ederler. Bu usul ve esaslara göre belirlenen alt projeler ve ödenekleri Yatırım Programının Resmi Gazete’de yayımlanmasını müteakip kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakan, üniversitelerde rektör ve diğer kurumlarda kurum üst yöneticisi tarafından onaylanır. Belirlenen alt projeler ve ödenekleri en geç Şubat ayı sonuna kadar gerekçeleri ile birlikte Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirilir ve aynı anda internet sitesinde yayınlanır. Yatırım Programında müstakil proje olarak yer alması gereken projelerin toplulaştırılmış proje kapsamında bildirilmesi durumunda Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı söz konusu alt projenin ilgili detay programdan çıkarılması hususunu en geç 30 gün içinde kuruluşa bildirir.
2) Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Başkanlığı bütçesinin sermaye transferi kapsamında yer alan toplulaştırılmış projelerin alt projeleri, TÜBİTAK Başkanlığınca belirlenir. Belirlenen alt projelere ilişkin bilgiler ve projelerin listesi destekleme gerekçeleriyle beraber, bilgi için Haziran ve Aralık aylarında Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
Yıl içinde programa proje alınması ve programdan proje çıkartılması
MADDE 6 – (1) Yatırım Programına yıl içinde proje alınmasıyla ilgili taleplerden, maliyeti 50 milyon TL’ye kadar olanlar veya maliyetine bakılmaksızın 50 milyon TL’ye kadar harcama ile yılı içinde tamamlanacak olanlar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın onayıyla; maliyeti 50-250 milyon TL arasında olanlar Yüksek Planlama Kurulunca; maliyeti 250 milyon TL’nin üzerindekiler ise Bakanlar Kurulunca karara bağlanır.
(2) Yatırım Programından proje çıkarılmasıyla ilgili taleplerden maliyeti 50 milyon TL’ye kadar olanlar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan, 50 milyon TL’nin üzerinde olanlar Yüksek Planlama Kurulu tarafından sonuçlandırılır.
Proje parametrelerinde yıl içinde yapılacak değişiklikler
MADDE 7 – (1) 2011 Yılı Yatırım Programında yer alan toplu ve toplulaştırılmış projelerin detay programlarındaki değişiklikler ve bu itibarla ihtiyaç duyulacak ana proje grubu revizyonları ile toplu ve toplulaştırılmış proje tanımı dışında kalan diğer projelerin proje parametrelerinde yıl içinde yapılacak değişikliklerde aşağıdaki hükümlere uyulur:
a) Yer değişiklikleri;
1) Toplu projeler ile yatırım programında detayı tadat edilmemiş toplulaştırılmış projelerin alt projelerinde yer değişiklikleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi vermek kaydıyla kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakanın, üniversitelerde rektörün, diğer kurumlarda kurum üst yöneticisinin onayıyla yapılır. Diğer projelerde yer değişikliği talepleri yeni proje olarak değerlendirilerek 6 ncı madde hükümlerine göre sonuçlandırılır.
b) Proje adı ve karakteristik değişiklikleri;
1) Toplu projeler ile yatırım programında detayı tadat edilmemiş toplulaştırılmış projelerin alt projelerinde proje adı ve karakteristik değişiklikleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi vermek kaydıyla kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakanın, üniversitelerde rektörün, diğer kurumlarda kurum üst yöneticisinin onayıyla karara bağlanır. Diğer projelerde proje adı ve karakteristik değişiklikleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın onayıyla karara bağlanır.
c) Süre değişiklikleri;
1) 2011 yılında bitirilmesi programlanmış projeler hariç, süre değişiklikleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi vermek kaydıyla kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakanın, üniversitelerde rektörün, diğer kurumlarda kurum üst yöneticisinin onayıyla yapılır. 2011 yılında bitirilmesi programlanmış projelerde süre değişiklikleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanın onayıyla yapılır.
d) Maliyet değişiklikleri;
1) İhale edilmiş projelerin sözleşme bedelinde (ihale bedeli) fiyat ve kur değişikliğinden kaynaklanan artış ile sözleşme bedelinin yüzde on (%10)’una kadar iş artışından kaynaklanan maliyet değişiklikleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi vermek kaydıyla, kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakanın, üniversitelerde rektörün, diğer kurumlarda kurum üst yöneticisinin onayıyla yapılır. Yüzde on (%10)’un üzerindeki iş artışından kaynaklanan proje maliyet değişikliklerinden proje maliyeti 250 milyon TL’nin altında olanlar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın onayıyla, 250 milyon TL’nin üzerinde olanlar Yüksek Planlama Kurulu tarafından karara bağlanır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre ihale edilmiş projelerde sözleşme bedelindeki iş artışından kaynaklanan oran yüzde otuz (%30) olarak uygulanır.
2) İhale edilmemiş projelerin maliyet değişiklikleri, maliyeti 250 milyon TL’nin altında olanlarda Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın onayıyla, 250 milyon TL’nin üzerinde olanlarda ise Yüksek Planlama Kurulu tarafından karara bağlanır. Ancak proje maliyeti 100 milyon TL’ye kadar olanlarda maliyet değişiklikleri yüzde on (%10)’a kadar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi vermek kaydıyla, kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakanın, üniversitelerde rektörün, diğer kurumlarda kurum üst yöneticisinin onayıyla yapılır.
3) Detayı tadat edilmemiş toplulaştırılmış projelerin alt projelerinde her türlü maliyet artışı ana proje maliyeti yukarıdaki sınırlara tabi olmak üzere Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi vermek kaydıyla kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakan, üniversitelerde rektör, diğer kurumlarda kurum üst yöneticisi tarafından karara bağlanır.
4) Yıllık projelerin ödenek değişikliğinden kaynaklanan maliyet değişikliği kendiliğinden revize edilmiş sayılır.
e) Ödenek değişiklikleri;
1) Sektörlerarası ödenek aktarmaları ile GAP, DAP ve KOP kodlu projelerden diğer projelere yapılacak aktarmalar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın; GAP, DAP ve KOP kodlu projeler arasındaki aktarmalar da dahil olmak üzere diğer her türlü aktarma Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi vermek kaydıyla ilgili kuruluşun bağlı veya ilgili olduğu bakanın, üniversitelerde rektörün, diğer kurumlarda kurum üst yöneticisinin onayıyla karara bağlanır.
2) Her türlü kaynaktan proje ödeneğine (toplulaştırılmış projelerin alt projeleri dahil) yıl içinde yapılacak toplam 50 milyon TL’ye kadar ek ödenek tahsisleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan onayı ile, proje bazında bu tutarı aşan ek ödenek tahsisleri Yüksek Planlama Kurulunca karara bağlanır. Ancak, döner sermaye gelirleri ve özel bütçeli kuruluşların Bütçe Kanununda belirtilen tahmini gelir tutarı üzerinde gerçekleşen finansman fazlaları ve bir önceki yıldan devreden öz gelirleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi vermek kaydıyla kuruluşun bağlı olduğu bakanın, üniversitelerde rektörün, diğer kurumlarda kurum üst yöneticisinin onayıyla Yatırım Programında yer alan projelerle ilişkilendirilir.
3) Yatırım Programında iz ödenekle yer alan projelere yıl içinde ödenek aktarması, iz ödeneğe çekme gerekçeleri dikkate alınarak ve projelerin durumu gözden geçirilerek ilgili bakanın onayıyla yapılabilir. Bu yetki üniversitelerde ve diğer kurumlarda Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan tarafından kullanılır.
f) Bakanlar 5 inci, 6 ncı ve 7 nci maddeler kapsamındaki yetkilerinin (iz ödenekli projeler hariç) tamamını ya da bir kısmını alt birimlere, bağlı veya ilgili kuruluşlara devredebilirler.
g) 2011 Mali Yılı Bütçesine ek veya olağanüstü ödenek temin edilmesiyle ilgili kanun tasarılarının Maliye Bakanlığınca hazırlanmasından önce Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının olumlu görüşü alınır. Yatırımlarla ilgili değişiklik talepleri, proje ödenekleri ile ilişkisi kurulmadan, Maliye Bakanlığınca sonuçlandırılmaz.
h) Kuruluşların dış finansman (kredi ve/veya hibe) ile yürütecekleri projelerde, 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılmış olan “4749 Sayılı Kanun Kapsamında Dış Finansman Sağlanmasına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik” hükümlerine uyulur. Dış finansman kullanımlarının, Yatırım Programı ile ilişkilendirilmesi esastır.
i) Önceki yıl içerisinde kullanılmayan ve 2011 yılına devreden dış proje kredisi ödeneklerinin Yatırım Programı ile ilişkilendirilmesinde ihtiyaç duyulacak revizyon, bu maddedeki limitlere bakılmaksızın Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca sonuçlandırılır.
j) Bu maddenin (d) bendinde yer alan limitleri aşan revizyon taleplerinde mukayeseli keşif veya mukayeseli maliyet hesabı ile iş artışına ilişkin şartların ilgili mevzuatına göre gerçekleştiğini açıklayan gerekçe raporuyla birlikte Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına başvurulur. Bu maddenin (b), (c) ve (d) bentlerinde proje yapılabilirliğini etkileyecek değişikliklerin neticelendirilmesinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, değişikliğin boyutunu da dikkate alarak yeni keşfe dayalı revize fizibilite raporu talep edebilir.
k) Kamulaştırma ödenekleri, Yatırım Programında proje olarak yer almaz ve kamulaştırma tertiplerine yapılacak her türlü ödenek ilavesi (ilama bağlı borçlar ve teferruğ-tefevvüz işlemlerine ilişkin ödenekler hariç) Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından karara bağlanır.
l) Yatırım Programında yer alan işlerden sari ihaleli projelerin sözleşme bedeli sözleşmenin imzalanmasını müteakip proje sahibi kuruluşlar tarafından 30 gün içerisinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirilir. İlgili proje maliyetleri, sözleşme bedelleri doğrultusunda takip eden yıl Yatırım Programında revize edilir.
Tamamı kullanılmayan dış krediler
MADDE 8 – (1) Genel ve özel bütçeli kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile döner sermayeli kuruluşlar ve mahalli idarelere açılan dış kredilerin tamamının kullanılamaması durumunda bu kredilerin, ihtiyacı olan kuruluşlara tahsisi Hazine Müsteşarlığınca sonuçlandırılmadan önce Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının uygun görüşü alınır.
Mahalli idare yatırımları
MADDE 9 – (1) Mahalli idarelerin (il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik ve idareler) dış kredili projelerinin belirlenmesinde, dış borç limitleri içinde kalınması esastır. Mahalli idarelerin dış finansman (kredi ve/veya hibe) kullanımı söz konusu olan projeleri; makro politikalar, sektör programları, bölge planları ve yatırım öncelikleri ile stratejik plan ve performans programı dikkate alınarak bu Karardaki esaslara göre Yatırım Programına alınır. Söz konusu projelerin ihale aşamasında ya da uygulama esnasında oluşabilecek proje parametrelerindeki değişiklikler bu Kararın ilgili hükümlerine göre karara bağlanır. Dış finansman kullanımı olan projelerden İller Bankası Yatırım Programında yer almak üzere teklif edilenlere öncelik verilir. Dış kredi kullanımından doğacak yükümlülükler ilgili mahalli idarelerce yerine getirilir.
(2) Köylerin altyapı sorunlarını çözmeye yönelik Köylerin Altyapısının Desteklenmesi Projesi (KÖYDES) kapsamındaki yatırımlar için 2011 yılı bütçesinden ayrılan ve 2011 Yılı Yatırım Programında yer alan ödeneğin, 79 İl Özel İdaresi ile İstanbul ve Kocaeli Büyükşehir Belediyelerine il bazında dağılımı, 2011 Yılı Yatırım Programının Resmi Gazete’de yayımlanmasını müteakip Yüksek Planlama Kurulu tarafından karara bağlanır.
Yeni teşkilat kurulması
MADDE 10 – (1) Kamu kuruluşları yeni bir teşkilatlanmaya giderken 2011 Yılı Programında yer alan ilkeler, politikalar, hukuki ve kurumsal düzenlemelere uyarlar ve bu tür düzenlemelerde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının uygun görüşünü alırlar.
(2) Kamu kuruluşları, işletmeye alacakları tesisler için ihtiyaç duydukları personeli, ilgili bakanlığın olumlu görüşü alınmak suretiyle yatırım süresi içinde istihdam edebilirler.
(3) 2006 yılı ve sonrasında kurulan ve kurulacak üniversitelerin kampüs yerinin seçimine Maliye Bakanlığı Müsteşarının koordinatörlüğünde, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarı, Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarı, Yükseköğretim Kurulu temsilcisi ve Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürü, ilgili üniversitenin kurulduğu ildeki vali ve belediye başkanı ile üniversitenin rektöründen müteşekkil bir Kurul karar verir. Kurul hazırlık çalışmalarını yapmak üzere bir teknik heyet görevlendirebilir.
Mevzuat taslaklarına ilişkin görüşlerin alınması
MADDE 11 – (1) Bakanlıklar ve bağlı ve ilgili kuruluşlar ekonomik, sosyal ve kültürel politikalar ve tedbirlerle ilgili mevzuat taslaklarını görüş alınmak üzere ilgili bakanlıklar ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderirler.
(2) Özel kanunlarla kurulmuş, kamu tüzel kişiliğini, idari ve mali özerkliği haiz düzenleyici ve denetleyici kurumlar, Bakanlar Kurulu kararı gerektiren mevzuat düzenlemeleri için, Programla ilişkisinin kurulması açısından, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının görüşünü alırlar.
Finansal kiralama
MADDE 12 – (1) Tüm kamu kurum ve kuruluşlarınca finansal kiralama yoluyla gerçekleştirilecek yatırımlara 2011 Yılı Yatırım Programında yer verilir. Finansal kiralamaya konu olan yatırımın toplam proje tutarı, kiralamanın başlayacağı 2011 Yılı Yatırım Programında yıl ödeneği olarak yer alır. Müteakip yıl yatırım programlarında proje ile ilgili herhangi bir ödenek tahsisi yapılmaz. Projenin 2011 Yılı Yatırım Programı ile ilişkilendirilmesinde ihtiyaç duyulan revizyonlar, bu Kararın ilgili hükümleri istikametinde sonuçlandırılır.
Yıllık yatırım programı teklifleri
MADDE 13 – (1) Kamu kuruluşları, 2011-2013 Orta Vadeli Programda belirtilen hedefleri, politikaları, öncelikleri, çevresel etkileri ve varsa sektör ana planları, bölge planları ile kuruluş stratejik planları ve performans programlarını esas almalarının yanı sıra il ölçeğindeki yatırımlar için valilik görüşlerini de dikkate alarak proje düzeyinde üç yıllık yatırım programları hazırlar ve Temmuz 2011 sonuna kadar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderirler. Bu programların ilk yılı kuruluşların yıllık yatırım programı tekliflerini teşkil eder. Yatırım Programında müstakil proje olarak yer alması gereken projelerin toplulaştırılmış proje kapsamında bildirilmemesi esastır.
(2) Kuruluşlar, tüm sektörlerde maliyeti 5 milyon TL ve üzerinde olan, yıl içinde Yatırım Programına alınmasını talep edecekleri yeni projeler için, 2011-2013 Dönemi Yatırım Programı Hazırlama Rehberinin 25 inci ve 26 ncı maddeleri çerçevesinde hazırlayacakları fizibilite raporu ile birlikte Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına müracaat ederler. Fizibilite raporları, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına incelemenin yapılacağı makul bir süre gözetilerek gönderilir. Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilecek fizibilite etütlerinin gönderildiği yıl itibarıyla güncel bilgileri içermesi gerekmektedir. Güncelliğini yitirmiş fizibilite etütleri revize edilmek üzere kuruluşlara geri gönderilir.
(3) 2010 yılında AB ile yürütülen mali işbirliği kapsamında karara bağlanmış olan projeler, proje sahibi kuruluşlar tarafından 2011 Yılı Yatırım Programı ile ilişkilendirilmek üzere, yerli katkı karşılığı ödenek talepleri ile birlikte Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
Uluslararası teknik işbirliği faaliyetlerinin yürütülmesi ve koordinasyonu
MADDE 14 – (1) Çok taraflı ve ikili teknik işbirliği programları/anlaşmaları ile sağlanacak teknik yardımlardan yararlanarak proje uygulamak isteyen kamu, özel sektör veya sivil toplum kuruluşları almak istedikleri yardımla ilgili proje tekliflerini ilgili ülke ya da uluslararası kuruluşlarla işbirliği yaparak hazırlar ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderir. Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı gerektiğinde ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerini alarak proje dokümanının nihai hale getirilmesini sağlar. Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından uygun görülen proje dokümanının Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla ilgili uluslararası kuruluşlara veya teknik yardım talep edilen ülkelerin büyükelçiliklerine gönderilmesini müteakip Dışişleri Bakanlığı, işbirliği yapılan ilgili ülke ya da uluslararası kuruluş ve projeyi yürütecek kuruluş arasında proje anlaşması imzalanarak proje uygulamaya konulur.
(2) Detaylı proje dokümanı hazırlanmayan ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından uygun görülmeyen hiçbir proje, çok taraflı ve ikili teknik işbirliği faaliyetleri çerçevesinde uygulamaya konulamaz.
II. KOORDİNASYON
İşbirliği ve koordinasyon
MADDE 15 – (1) Merkezi düzeydeki koordinasyon hizmetleri ile bölge ve il düzeyindeki koordinasyon hizmetlerinde 2011 Yılı Programında yer alan hedef, ilke ve politikalar esas alınır.
(2) Program uygulamalarının etkisinin artırılması amacıyla gerekli görülen hallerde koordinasyon Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca sağlanır.
Temel sektörlere ait ana planlar
MADDE 16 – (1) Ekonomik ve sosyal yapının tutarlı bir şekilde gelişmesini yönlendirmek için temel sektörlere dair ana planlar ile bunlara dayalı uygulama plan ve projelerinin ilgili kamu kuruluşlarınca yapımı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının koordinasyonu ve işbirliği ile sağlanır.
Bölgelerarası işbirliği
MADDE 17 – (1) Ülkemizin komşu ülkeler ve bölgelerle yürüttüğü Bölgelerarası İşbirliği Programı çerçevesinde, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı bütçesinden ayrılan kaynaklar, programın kapsadığı bölgelerde il özel idareleri, belediyeler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve diğer gerçek ve tüzel kişilerin Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından uygun bulunan program ve projelerinin desteklenmesi için kullanılır.
(2) Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı bu program ve projelerin koordinasyonu, izlenmesi ve değerlendirilmesinde kalkınma ajanslarını görevlendirebilir.
Bölge planları
MADDE 18 – (1) Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Düzey 2 İstatistiki Bölge Birimleri için bölge planlarının, üst ölçekli plan ve programlarla uyumlu olacak ve bölgesel ve yerel düzeyde yatırım önceliklerini ortaya koyacak şekilde hazırlanmasında koordinasyonu ve yönlendirmeyi sağlar.
(2) Bölge planları başta olmak üzere bölgesel gelişme alanında yapılacak planlama ve koordinasyon çalışmalarında kalkınma ajanslarının ihtiyaç duyacağı her türlü bilgi ve destek ilgili kuruluşlarca sağlanır.
Bölgesel gelişme amaçlı program ve projelerin koordinasyonu
MADDE 19 – (1) Kalkınma planı, yıllık programlar ve bölge planları kapsamında bölgesel gelişme amaçlı programlar ve eylem planları hazırlanabilir. Bu tür program ve eylem planlarında sorumlu kuruluşlar belirlenerek işbirliği esasları ve uygulama takvimi gösterilir. Bunlara ilişkin koordinasyon merkezi düzeyde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca yürütülür.
Yerel koordinasyon
MADDE 20 – (1) İl Koordinasyon ve İzleme Sisteminin (İKİS), merkezi kurumların kullanımına açılması ve yereldeki birimler tarafından girilen verilerin doğrulanmasına ve mevcut sistemler ile İKİS’in entegrasyonuna yönelik altyapı oluşturma çalışmaları Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından koordine edilir. Bu kapsamda işbirliği yapılacak kuruluşlar tarafından gereken destek ve katkılar zamanında sağlanır.
(2) İKİS veri girişleri, il planlama ve koordinasyon müdürlüklerinin koordinasyonunda il veya bölge müdürlükleri tarafından düzenli olarak gerçekleştirilir.
(3) Valilikler; illerdeki yatırım tekliflerinin hazırlanması, uygulanması, izlenmesi, ödeneklerin zamanında ve amacına uygun olarak kullanılması için kuruluşlar arasında işbirliği, yardımlaşma ve koordinasyonu sağlarlar ve bu amaçla İKİS’in kullanımını teşvik ederler.
(4) Yerel ve bölgesel nitelikli yatırım uygulamalarında koordinasyonu güçlendirmek, etkinliği artırmak ve yerel kurumsal kapasitenin gelişimini sağlamak amacıyla merkezi kamu idareleri, projelerin mahiyeti uygun düştüğü ölçüde, yatırım uygulamalarının 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6 ncı maddesi hükümleri gereğince gerçekleştirilmesine öncelik verecektir.
İl Koordinasyon Kurulları
MADDE 21 – (1) İl yatırımlarının ve sosyo-ekonomik gelişmelerin yerel ve bölgesel kalkınma perspektifiyle değerlendirildiği, bunlara ilişkin sorunların çözülmesinde ve sahip olunan potansiyelin değerlendirilmesinde kuruluşlar arası işbirliği ve koordinasyonun sağlandığı İl Koordinasyon Kurulları; Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında olmak üzere yılda en az dört kez toplanır. Bu toplantılara, ilgili konularda görüşlerine başvurmak üzere valinin belirleyeceği kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları, sanayi ve ticaret odaları, dernekler, vakıflar ve diğer sivil toplum kuruluşları da davet edilebilir.
(2) Ocak, Nisan ve Ekim aylarındaki toplantıların gündemi, yatırımların ve sosyo-ekonomik gelişmelerin izlenmesi, koordinasyonu ve yerel ve bölgesel kalkınma bakımından değerlendirilmesini, Temmuz ayındaki toplantının gündemi ise gelecek yıl için öngörülen tedbirlerin ve yatırım tekliflerinin değerlendirilerek valilik görüşlerinin oluşturulmasını esas alacak şekilde belirlenir. Projelere ilişkin valilik görüşleri oluşturulurken, ilin sosyo-ekonomik göstergeleri, bölge plan ve programları ile ilişki, projeler arasındaki tamamlayıcılık ve bütünlük ile öncelik sıralaması dikkate alınır.
(3) Toplantı hazırlıkları için gerekli veriler, ilgili kuruluşlarca toplantılardan on gün öncesine kadar İKİS’e girilir ve il planlama ve koordinasyon müdürlükleri tarafından değerlendirilerek bir raporla Kurula sunulur. Toplantı tutanakları ise, il planlama ve koordinasyon müdürlüklerince sisteme aktarılır.
(4) Yatırım tekliflerine ilişkin valilik görüşleri, toplantı tutanağına ek olarak düzenlenir. Bu görüşler, ildeki kamu kuruluşları ve bölge müdürlükleri tarafından, yatırım tekliflerine ek olarak, merkez teşkilatlarına bildirilir. Valilik görüşlerinin sisteme aktarılması il planlama ve koordinasyon müdürlükleri tarafından yapılır.
(5) Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve Kalkınma Ajansları gerektiğinde İl Koordinasyon Kurulları toplantılarına katılabilir.
III. İZLEME
MADDE 22 – (1) Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının, fon idarelerinin, sosyal güvenlik kurumlarının, büyükşehir belediyeleri ile diğer belediyelerin, belediyelerin iştiraki ve bağlı ortaklığı olan idare ve işletmelerin, il özel idareleri ve İller Bankasının, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun, Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğünün, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün, Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı ve döner sermayeli kuruluşların Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca belirlenen kabullere ve formlara uygun olarak hazırlayacakları 2010 yılı gerçekleşmeleri ile 2011 yılı birinci gerçekleşme tahmini konsolide yatırım ve finansman tabloları 15 Mayıs 2011 tarihine kadar, 2011 yılı ikinci gerçekleşme tahmini konsolide yatırım ve finansman tabloları ise Temmuz 2011 sonuna kadar, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
(2) Fon idarelerince doğrudan veya özelleştirme kapsamına alınan kamu kuruluşları aracılığı ile yapılacak yatırımlara dair teklifler, fonun yönetiminden sorumlu bakanlıklar veya fon idareleri tarafından en geç Temmuz 2011 sonuna kadar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
(3) Özelleştirme kapsamında olup kamu payı yüzde elli (%50)’nin üzerinde olan kuruluşlar, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca belirlenen kabullere ve formlara uygun olarak hazırlayacakları konsolide yatırım ve finansman tablolarını Özelleştirme İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü de ekleyerek en geç 15 Eylül 2011 tarihine kadar Maliye Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve Hazine Müsteşarlığına gönderirler.
Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları iştirakleri
MADDE 23 – (1) Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları; Yüksek Planlama Kurulunca alınan genel prensip kararı çerçevesinde, mevcut iştiraklerindeki sermaye değişiklikleri ve yeni iştirakleri hakkında Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ile Hazine Müsteşarlığına bilgi verirler.
Düzenleyici ve denetleyici kurumlar
MADDE 24 – (1) 5018 sayılı Kanuna ekli (III) sayılı cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumların yatırım nitelikli projeleri bilgi için 2011 Yılı Yatırım Programında yer alır. Bu projelerle ilgili yıl içinde ihtiyaç duyulacak her türlü revizyon bu Karar hükümlerine tabi olmayıp, revizyonun yapılmasını müteakip bilgi için Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirilir.
İzleme raporları
MADDE 25 – (1) Kuruluşların yatırım ve işletme faaliyetleri ile hukuki ve kurumsal düzenlemelere ait tedbirler ve bilgiler, belirli zamanlarda verilecek raporlarla takip edilir.
a) Yıllık Program İzleme Raporu: Kuruluşların 2011 Yılı Programında yer alan ve sorumlu oldukları tedbirlerin uygulama durumları ile ilgili bilgiler, geliştirilecek formlara uygun olarak, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık sonu olmak üzere üç aylık dönemler itibarıyla, dönem sonunu izleyen 10 gün içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirilir.
b) Yatırım Uygulama Raporu: Yatırımcı kamu kuruluşlarının (projeleri Programda yer alan belediye ve il özel idareleri dahil) yatırım projeleri kuruluş, sektör ve proje bazında yatırım uygulama raporları ile izlenir. Yatırım Uygulama Raporlarında her yatırım projesinin, uygulama yılı başından dönem sonuna kadar ve dönem içinde harcama ve gerçekleşme durumları ve bunların finansman ayrıntısı (genel bütçe, fon, döner sermaye ve/veya dış krediden -nakit ve makine teçhizat olarak- hangilerinin kullanıldığı) belirtilir. Ödeneği toplu olarak verilmiş ve/veya ödenekleri toplulaştırılmış projelerin alt detayları ile ilgili bilgilere, geliştirilmiş formlara uygun olarak Yatırım Uygulama Raporunda yer verilir. Ödeneği toplu olarak verilmiş, ödenekleri toplulaştırılmış veya çeşitli illerdeki yatırımları kapsadığı için 2011 Yılı Yatırım Programında yeri “muhtelif” olarak belirtilen projelerin yatırım harcamaları il bazında izlemeye tabi tutulur. Bölgesel gelişme planlarının hazırlanması, uygulanması, koordinasyonu ve izlenmesinde etkinliğin artırılması açısından ve yatırımcı kamu kuruluşları bu bilgilere yatırım uygulama raporlarında yer verme konusunda gerekli hassasiyeti gösterirler.
Yatırım Uygulama Raporları;
-1 Ocak – 31 Mart,
-1 Nisan – 30 Haziran,
-1 Temmuz – 30 Eylül,
-1 Ekim – 31 Aralık
dönemlerini kapsayacak şekilde hazırlanarak dönem sonlarını takip eden en geç 15 gün içinde, 1 Ekim-31 Aralık dönem raporları ise en geç Mart ayı sonuna kadar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
c) Dış Kredi İzleme Raporu: Yatırım projelerinde dış kredi kaynakları kullanan kuruluşlar ve mahalli idareler, kredi kullanım durumlarını, belirlenen formlara uygun olarak hazırlayarak, (b) bendinde belirtilen dönemler itibarıyla dönem sonunu izleyen 30 gün içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve Hazine Müsteşarlığına gönderirler. Genel ve özel bütçeli kuruluşlar ile mahalli idareler bu formları ayrıca Maliye Bakanlığına da gönderirler.
d) KİT Veri Toplama Raporu: Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, Veri Toplama Projesi (VTP) çerçevesinde hazırlayacakları tabloları üç ayda bir ilgili bakanlığa, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına ve Hazine Müsteşarlığına dönem sonunu takip eden bir ay içinde gönderirler.
e) İşletme Gerçekleşme Raporu: Kamu ve özel kesim işletmelerinin mal ve hizmet üretim gerçekleşmeleri ile kapasite kullanımları aylık raporlarla izlenir. Kamu kuruluşlarının satış, dış ticaret, stok ve istihdam durumları da bu raporlarda belirtilir. Kuruluşlar, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca hazırlanacak örneklere uygun olarak düzenleyecekleri raporları en geç ilgili olduğu ay sonunu takip eden 15 gün içinde söz konusu Müsteşarlığa gönderirler.
f) Destekleme Alımları ile İlgili Raporlar: Kooperatif birlikleri ile kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları destekleme alımlarıyla ilgili bilgileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve T.C. Ziraat Bankası da destekleme kredisi kullanımlarıyla ilgili bilgileri formlara uygun olarak her ay Sanayi ve Ticaret Bakanlığına, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına ve Hazine Müsteşarlığına gönderirler.
g) Fon ve Hesaplar ile İlgili Raporlar: Tüm kamu kuruluşları sorumlu oldukları fonlarla, kamu bankaları sorumlu oldukları hesaplarla ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası da bünyesinde açılmış veya açılacak fon hesaplarıyla ilgili bilgileri, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca hazırlanan formlara uygun olarak ve aylık bazda, her ayı takip eden 15 gün içerisinde Maliye Bakanlığına, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına ve Hazine Müsteşarlığına gönderirler.
h) Fiyat İzleme Raporu: Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, ürettikleri mal ve hizmetlerin fiyatları ve ana girdi maliyetleri ile gelir ve giderlerinde meydana gelen değişiklikleri, 15 gün içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ile Hazine Müsteşarlığına bildirirler.
ı) Teknik İşbirliği Uygulama Raporu: Uygulanmakta olan teknik işbirliği projelerinin altı aylık ve yıllık uygulama raporları Ocak ve Temmuz aylarında Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
i) Sektörel Bilgi Formları: Özel kanunlarla kurulmuş, kamu tüzel kişiliğini, idari ve mali özerkliği haiz düzenleyici ve denetleyici kurumlar, faaliyetlerine ve sektöre ilişkin bilgileri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından hazırlanan formlara uygun olarak altışar aylık dönemler itibarıyla dönem sonunu izleyen 30 gün içinde ilişkili bulunduğu bakanlığa ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirirler.
j) Proje Tamamlama Raporu: Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca belirlenecek format çerçevesinde, uygulaması tamamlanarak işletme safhasına geçmiş projeler için kuruluş tarafından hazırlanacak Proje Tamamlama Raporları, projenin tamamlanmasını takiben üç ay içerisinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
k) Bilgi ve İletişim Teknolojisi Projeleri İzleme ve Değerlendirme Raporları: 2011 Yılı Yatırım Programında yer alan e-Dönüşüm Türkiye Projesi ile ilgili bilgi ve iletişim teknolojisi projeleri üçer aylık raporlarla izlenir. Kuruluşlar, proje planında öngörülen aşamaların zaman-bütçe kısıtlarına uygunluğunun izlenebilmesi amacıyla her bir bilgi ve iletişim teknolojisi projesi için Kamu Bilgi ve İletişim Teknolojisi Projeleri Hazırlama Kılavuzunda yer alan Tablo 7.1 ile tüm harcama kalemleri itibarıyla üçer aylık dönemler ve yıl içi kümülatif harcamayı gösterecek şekilde hazırlanacak Tablo 2’yi ve ayrıca Yatırım Programı Hazırlama Rehberindeki Tablo 7’yi, (b) bendinde belirtilen dönemleri takip eden 30 gün içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına iletecektir.
l) Teknolojik Araştırma Programları ve Projeleri İzleme Raporları: Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca belirlenen ve Müsteşarlığın ilgili internet sayfasında yayınlanan format çerçevesinde kuruluş tarafından hazırlanan;
1) Gelişme (ara) raporları Haziran ve Aralık aylarında (üniversitelerde rektörlükler aracılığıyla),
2) Tamamlanan projelere ilişkin sonuç raporları proje bitimini müteakip 2 ay içinde (üniversitelerde rektörlükler aracılığıyla),
3) Önceki yıllarda tamamlanmış olan araştırma merkezi ve merkezi laboratuvar nitelikli projelerin etki izleme raporları proje bitimini takiben 10 sene boyunca senede bir kez Ocak ayı sonuna kadar (üniversitelerde rektörlükler aracılığıyla),
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir ve Müsteşarlığın ilgili internet sayfasına yüklenir.
m) Bilimsel Araştırma Projeleri: Üniversitelere ait olan, 10/4/2002 tarihli ve 24722 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmeliğin 11 inci maddesi gereği özel ödenek kaydedilen ödeneklerden karşılanacak olan rektörlük bilimsel araştırma projeleri kapsamında yürütülecek olan projelerin listesi Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda iki kez Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve Maliye Bakanlığına bildirilir.
n) İstanbul Depreme Hazırlık Çalışmaları İzleme Raporu: İstanbul İl Özel İdaresi tarafından İstanbul’un depreme karşı hazırlanması amacıyla yürütülen, Yatırım Programında yer almayan, İstanbul’da Sismik Riskin Etkilerinin Azaltılması ve Acil Durum Hazırlık Projesi (ISMEP) çalışmalarıyla ilgili gelişme raporu her dört ayda bir Başbakanlığa, Bayındırlık ve İskan Bakanlığına, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına ve Hazine Müsteşarlığına gönderilir.
MADDE 26 – (1) Hazine Müsteşarlığı yatırım teşviki ve yabancı sermaye, Dış Ticaret Müsteşarlığı ise ihracat teşviki ve serbest bölgeler ile ilgili bilgileri ve Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı desteklerini, hazırlanan formlara uygun olarak ve aylık bazda her ayı takip eden 15 gün içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına iletirler.
MADDE 27 – (1) Mahalli idarelerin bütçe ve kesin hesap durumlarını belirleyen bilgiler İçişleri Bakanlığı ve Türkiye İstatistik Kurumu kanalıyla 15 Temmuz 2011 tarihine kadar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
MADDE 28 – (1) Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu, ilgili kuruluşların, Yıllık Program Kararnameleri çerçevesindeki program uygulamalarını da denetimi içine alır Başbakanlığa gönderilen denetleme raporlarının bir nüshası Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına da gönderilir.
Dış yardımlarla ilgili faaliyetlerin koordinasyonu ve izlenmesi
MADDE 29 – (1) Bütün kamu kurum ve kuruluşlarının diğer ülkelere sağladığı yardımlarla ilgili faaliyetlerin koordinasyonu ve izlenmesi Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA) tarafından yürütülür. Bu amaçla bütün kamu kurum ve kuruluşları diğer ülkelere sağladığı yardımları, TİKA tarafından hazırlanan formata uygun olarak üçer aylık dönemler halinde TİKA’ya bildirir. TİKA, yapılan dış yardımları her altı ayda bir Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına rapor eder.
(2) Dış Ticaret Müsteşarlığı, yapılacak Karma Ekonomik Komisyon (KEK) Toplantılarının ve Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA) ile ilgili görüşmelerin takvimlerini üçer aylık dönemler halinde; KEK Protokolleri ile STA’ların birer kopyalarını en geç imzalanmalarını takip eden bir ay içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına iletir.
(3) Hazine Müsteşarlığı, yapılan sermaye ihracı ile ilgili bilgileri ülke ve sektörler itibarıyla aylık bazda ve her ayı takip eden 15 gün içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına iletir.
(4) Kamu kurum ve kuruluşları, yabancı ülke ve kuruluşlarla yaptıkları dış ekonomik ilişkilerle ilgili anlaşmaların birer kopyasını anlaşmanın imzalanmasını takip eden bir ay içinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına iletir.
Kesin hesap farklarının kapatılmasından doğan ödenek ihtiyaçları
MADDE 30 – (1) Genel ve özel bütçeli kuruluşların geçmiş yıllarda tamamlanmış ve 2011 Yılı Yatırım Programında yer almayan projeleriyle ilgili kesin hesap farklarından kaynaklanan geçmiş yıl yatırım giderleri borçları kuruluşun Yatırım Programına bu amaçla tefrik edilmiş proje ödeneğinden karşılanır. Böyle bir projenin bulunmaması halinde ise adı geçen borçların ödenebilmesi için ilgili kuruluşun talebi üzerine 2011 Yılı Yatırım Programına kesin hesap farkı adıyla proje alınır. Finansman ihtiyacı öncelikle projeler arası ödenek aktarması yoluyla karşılanacak olan bu projelerin Programa alınması talepleri, 6 ncı maddedeki limitlere bağlı olmaksızın Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca sonuçlandırılır.
(2) KİT’ler ve bağlı ortaklıkları ile iştiraklerinde ise söz konusu borçlar, yatırım ödenekleriyle ilişkilendirilmeden işletme bütçelerinden ödenir ve bu harcamalar ilgili projenin maliyetine ilave edilir. Yapılan işlemlerin sonucundan Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bilgi verilir.
Proje revizyon talepleri
MADDE 31 – (1) Kuruluşların proje revizyon talepleri, 15 Aralık 2011 tarihine kadar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir. Bu talepler yıl sonuna kadar sonuçlandırılır.
Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı
MADDE 32 – (1) Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracının (IPA) Bölgesel Kalkınma ve İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi bileşenleri kapsamında uygulanan projelerin/operasyonların izlenmesi ve değerlendirmesini sağlamak amacıyla, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı koordinasyonunda, Ulaştırma Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığının katkılarıyla oluşturulan Ortak İzleme Bilgi Sistemi (IMIS) çerçevesinde yürütülecek izleme faaliyetleri, hazırlanacak Ortak İzleme Rehberi doğrultusunda yürütülür ve elde edilen veriler Ortak İzleme Bilgi Sistemine aktarılır.”
Yürürlük
MADDE 33 – (1) Bu Karar 1/1/2011 tarihinde yürürlüğe girer.
KALKINMADA ÖNCELİKLİ YÖRELER LİSTESİ
(BİRİNCİ DERECEDE ÖNCELİKLİ YÖRELER)
1. Adıyaman 2. Ağrı 3. Aksaray 4. Amasya 5. Ardahan 6. Artvin 7. Bartın 8. Batman 9. Bayburt10. Bingöl11. Bitlis12. Çanakkale (Bozcaada ve Gökçeada İlçeleri)13. Çankırı14. Çorum15. Diyarbakır16. Elazığ17. Erzincan18. Erzurum19. Giresun20. Gümüşhane21. Hakkari22. Iğdır23. Kahramanmaraş24. Karabük25. Karaman
Ekli “Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar”ın yürürlüğe konulması; Başbakan Yardımcılığının 25/10/2011 tarihli ve 43085 sayılı yazısı üzerine, 20/2/1930 tarihli ve 1567 sayılı Kanunun 1 inci maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 14/11/2011 tarihinde kararlaştırılmıştır.
TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KARAR
MADDE 1- 7/8/1989 tarihli ve 89/14391 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın 2 nci maddesinin (j) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“j) Kıymetli madenler: Her tür ve şekilde altın, gümüş, platin ve paladyumu.
i) Standart işlenmemiş altın: En az 995/1000 saflıkta, nitelikleri Müsteşarlıkça belirlenen barlar veya külçeler halindeki altını,
ii) Standart dışı işlenmemiş altın: 995/1000’den düşük (995/1000 saflık hariç) saflıkta külçe, bar. dore bar, granül, toz veya hurda şeklindeki altını,
iii) İşlenmiş altın: İşçilik uygulanarak ziynet veya süs eşyası haline dönüştürülmüş altını.
iv) Standart işlenmemiş gümüş: En az %99,9 saflıkta, nitelikleri Müsteşarlıkça belirlenen bar, külçe veya granül halindeki gümüşü,
xi) Standart dışı işlenmemiş paladyum: %99.95’ten düşük (%99.95 saflık hariç) saflıkta külçe. Bar, dore bar, granül, toz veya hurda şeklindeki paladyumu.
xii) İşlenmiş paladyum: İşçilik uygulanarak ziynet veya süs eşyası haline dönüştürülmüş paladyumu.”
MADDE 2- Aynı Kararın 7 nci maddesinin (a) fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“a) Kıymetli madenler, taşlar ve eşyaların Dış Ticaret Rejimi esasları dahilinde Türkiye’ye ithali ve ihracı serbesttir. Ancak, standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin, ithal ve ihracında gümrük idarelerine beyan verilmesi esas olup. ithalat ve ihracat rejim, karar ve yönetmelikleri uygulanmaz. Standart işlenmemiş kıymetli madenlerin ithali yalnızca. Merkez Bankası ile kendi mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla Kıymetli Madenler Borsası üyesi kıymetli maden aracı kuruluşları tarafından yapılır. Ancak, Kıymetli Madenler Borsası üyesi aracı kuruluşlar ithal ettikleri standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenleri üç iş günü içinde Borsaya teslim etmek zorundadır.”
MADDE 3- Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 4- Bu Karar hükümlerini Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.
Bakanlar Kurulu Kararının Yayımlandığı Resmî Gazete’ninTarihi Sayısı
11/8/1989
20249
Bakanlar Kurulu Kararında Değişiklik Yapan Kararnamelerin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Ekli “Haşhaş Kapsülü ve Tohumu Alımı ve Satımı Hakkında Karar”ın yürürlüğe konulması; Tarım ve Köyişleri Bakanlığının 26/6/2009 tarihli ve 299 sayılı yazısı üzerine, 3/6/1986 tarihli ve 3298 sayılı Kanunun 2 nci, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 35 inci maddeleri ile Haşhaşın Ekimi, Kontrolü, Toplanması, Değerlendirilmesi, İmhası, Satın alınması, Satılması, İhracı ve İthali Hakkında Yönetmelik’in 19 uncu maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 29/6/2009 tarihinde kararlaştırılmıştır.
HAŞHAŞ KAPSÜLÜ VE TOHUMU ALIMI VE SATIMI HAKKINDA KARAR
Haşhaş kapsülü alım, fiyat ve esaslarının belirlenmesi
MADDE 1 –
(1) 2009 yılı çizilmemiş haşhaş kapsülü baş alım fiyatı 2,40.-TL/Kg’dır. Buna ilişkin alım ve uygulama esasları Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü (TMO) tarafından belirlenir.
2010 yılı mahsulü haşhaş kapsülü alımı
MADDE 2 –
(1) 2010 yılı için haşhaş kapsülü fiyatları ilan edilinceye kadar TMO’ca yeni mahsul 2009 yılı fiyat ve şartlarıyla satın alınır ve daha sonra fiyat farkı meydana geldiği takdirde bu miktar üreticiye ayrıca ödenir.
Haşhaş tohumu alım, fiyat ve esaslarının belirlenmesi
MADDE 3 –
(1) TMO; haşhaş tohumunun alımı ve satımına ilişkin fiyat, miktar ve bunlara ilişkin uygulama esaslarını belirlemeye yetkilidir.
Malzeme temini, ithalat ve sözleşmeli ekim
MADDE 4 – (1) TMO;
a) Haşhaş ekim, üretim, kontrol, kapsül alım, depolama, muhafaza, sevk ve imalat işlemlerinin modernizasyonu için gerekli tarımsal ve teknolojik araştırma geliştirme çalışmalarını yapmak, uygulamak ve diğer işlemleri yapmak için ihtiyaç duyulan her türlü malzeme, demirbaş eşya, araç ve gereçleri satın almaya, kiralamaya, gerektiğinde ithal etmeye, geçici veya daimi işyeri açmaya, kapatmaya, depo ve arazi kiralamaya,
b) Haşhaş ve alkaloid konuları gereği ihtiyaç duyulan cihaz, ekipman, yedek parça, kimyasal madde ve ikmal malzemelerinin ithalatında, FOB/FOT veya C+F şekli ile ithal etmeye,
c) Kaliteli ürün elde edilmesi ve ürün çeşitlendirilmesini sağlamak amacıyla gerektiği takdirde üreticilerle sözleşme yapmaya, ekim bölgesi dışında da sözleşmeli çiftçi yoluyla tohumluk ve diğer alkaloidlerce zengin çeşitleri üretmeye, tohumluk üretiminde seleksiyondan dolayı oluşabilecek verim kaybını karşılamaya,
ç) Kaliteli ürün elde edilmesini sağlamak amacıyla ekim izni verilen alanlarda TMO tarafından üretilmiş tohumlukları kullandırmaya, gerektiği takdirde üreticiye bedelsiz tohumluk dağıtmaya, avans (gübre, çapa, seyreltme, sulama, hasat vs. işlemler için) vermeye, haşhaş ekiminde münavebe sistemini uygulamaya,
d) Gerektiğinde gıda ve süs bitkisi amacıyla haşhaş ekimi yaptırmak üzere üreticilerle sözleşme yapmaya, yetkili kılınmıştır.
Görev zararı
MADDE 5 –
(1) Haşhaş ekimini teşvik edici tedbirlerin alınması, kaliteli ürün yetiştirilmesi için yapılan ıslah çalışmaları, tohumluk üretimi, kapsülün muhafazası ve depolanması ile satın alınan ürünlerin değerlendirilmesindeki maliyet artışları dikkate alınarak, TMO’ca haşhaş kapsülü ve kapsülden elde edilen morfin ve türevleri ile haşhaş tohumunun iç ve dış satışlarından, tohumluk üretim ve dağıtımından doğabilecek zararlar görev zararı sayılır ve Hazinece karşılanır.
Haşhaş ekimi yapılacak il ve ilçeler
MADDE 6 –
(1) 2009 yılı sonbaharından itibaren Afyonkarahisar, Amasya, Burdur, Çorum, Denizli, Isparta, Kütahya, Tokat, Uşak illerinin tamamı ile Balıkesir İlinin Balya, Bigadiç, Dursunbey, İvrindi, Kepsut, Savaştepe ve Sındırgı ilçeleri, Eskişehir İlinin Alpu, Beylikova, Çifteler, Günyüzü, Han, Mahmudiye, Mihalıççık, Seyitgazi, Sivrihisar ilçeleri, Konya İlinin Ahırlı, Akören, Akşehir, Beyşehir, Derbent, Doğanhisar, Hüyük, Ilgın, Kadınhanı, Seydişehir, Tuzlukçu, Yalıhüyük ve Yunak ilçeleri, Manisa İlinin Merkez, Demirci, Gördes, Köprübaşı, Kula, Sarıgöl ve Selendi ilçelerinde izin belgesi karşılığında haşhaş ekimi ve çizilmemiş haşhaş kapsülü üretimi serbesttir.
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
MADDE 7 –
(1) 30/6/2008 tarihli ve 2008/13849 sayılı Kararname yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 8 –
(1) Bu Karar 1/7/2009 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 9 –
(1) Bu Karar hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı ile Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan müştereken yürütür.
Ekli “Bazı Düzey 2 Bölgelerinde Kalkınma Ajansları Kurulmasına Dair Bakanlar Kurulu Kararlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Karar”ın yürürlüğe konulması; Devlet Bakanlığının 14/9/2009 tarihli ve 3237 sayılı yazısı üzerine, 25/1/2006 tarihli ve 5449 sayılı Kanunun 3 üncü 8 inci ve geçici 2 nci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 14/9/2009 tarihinde kararlaştırılmıştır.
MADDE 1- 31/5/2006 tarihli ve 2006/10550 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Bazı Düzey 2 Bölgelerinde Kalkınma Ajansları Kurulmasına Dair Karara aşağıdaki ek madde eklenmiş ve aynı Karara ekte yer alan “Kalkınma Ajansları Çalışma Usul ve Esasları” Ek-1 olarak ilave edilmiştir.
“Çalışma usul ve esasları
EK MADDE 1- Bu Kararla kurulan kalkınma ajanslarında kalkınma kurulunun, yönetim kurulunun ve genel sekreterliğin çalışma usul ve esasları ile diğer hususlara ilişkin olarak Ek-1’de yer alan Kalkınma Ajansları Çalışma Usul ve Esasları uygulanır.”
MADDE 2- 10/11/2008 tarihli ve 2008/14306 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Bazı Düzey 2 Bölgelerinde Kalkınma Ajansları Kurulması Hakkında Kararın 3 üncü maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“(6) Kalkınma ve yönetim kurulu üyelikleri, aynı anda aynı kişide birleşemez.
(7) Kalkınma Kurulu üyelerinden herhangi birinin izin, geçici hastalık, yurt dışında bulunma gibi sebeplerle görevinin başında bulunamadığı durumlarda, söz konusu üyeye vekâlet eden kişi, ilgili üyeye vekâleten kurul toplantılarına katılamaz.
(8) Kalkınma kurulunda temsil edilen kurum ve kuruluşlar ile bunların temsilcilerine ve kurul toplantılarına katılım durumlarına ilişkin bilgiler, ajansın internet sitesinde güncel olarak yayınlanır.”
MADDE 3- 10/11/2008 tarihli ve 2008/14306 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Bazı Düzey 2 Bölgelerinde Kalkınma Ajansları Kurulması Hakkında Karara aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
“Çalışma usul ve esasları
EK MADDE 1- Bu Kararla kurulan kalkınma ajanslarında kalkınma kurulunun, yönetim kurulunun ve genel sekreterliğin çalışma usul ve esasları ile diğer hususlara ilişkin olarak 31/5/2006 tarihli ve 2006/10550 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının ekinde yer alan Kalkınma Ajansları Çalışma Usul ve Esasları uygulanır.”
MADDE 4- 14/7/2009 tarihli ve 2009/15236 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Bazı Düzey 2 Bölgelerinde Kalkınma Ajansları Kurulması Hakkında Kararın 3 üncü maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“(6) Kalkınma ve yönetim kurulu üyelikleri, aynı anda aynı kişide birleşemez.
(7) Kalkınma kurulu üyelerinden herhangi birinin izin, geçici hastalık, yurt dışında bulunma gibi sebeplerle görevinin başında bulunamadığı durumlarda, söz konusu üyeye vekâlet eden kişi, ilgili üyeye vekâleten kurul toplantılarına katılamaz.
(8) Kalkınma kurulunda temsil edilen kurum ve kuruluşlar ile bunların temsilcilerine ve kurul toplantılarına katılım durumlarına ilişkin bilgiler, ajansın internet sitesinde güncel olarak yayınlanır.”
MADDE 5- 14/7/2009 tarihli ve 2009/15236 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Bazı Düzey 2 Bölgelerinde Kalkınma Ajansları Kurulması Hakkında Karara aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
“Çalışma usul ve esasları
EK MADDE 1- Bu Kararla kurulan kalkınma ajanslarında kalkınma kurulunun, yönetim kurulunun ve genel sekreterliğin çalışma usul ve esasları ile diğer hususlara ilişkin olarak 31/5/2006 tarihli ve 2006/10550 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının ekinde yer alan Kalkınma Ajansları Çalışma Usul ve Esasları uygulanır.”
MADDE 6- Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 7- Bu Karar hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
EK-1
KALKINMA AJANSLARI ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI
BİRİNCİ BÖLÜM
Kalkınma Kurulu
Temel ilkeler
MADDE 1- (1) Kalkınma kurulunun işleyişinde demokratik ilkeler doğrultusunda adalet, eşitlik, düşünce ve ifade özgürlüğü ve katılımcılık ile iller ve kesimler arasında dayanışma ve uzlaşma esastır.
Görev ve yetkiler
MADDE 2- (1) Bölgesel gelişme hedefine yönelik olarak; bölgedeki kamu kurum ve kuruluşları, özel kesim, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler ve yerel yönetimler arasında işbirliğini geliştirmek ve ajansı yönlendirmek üzere oluşturulan kalkınma kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Tek ilden oluşan bölgelerde yönetim kurulunda yer alacak özel kesim ve/veya sivil toplum kuruluşları temsilcilerini ve iki katı yedeklerini sırasıyla seçmek,
b) Ajansın yıllık faaliyet ve iç denetim raporlarını görüşmek, değerlendirmek ve yönetim kuruluna önerilerde bulunmak,
c) Bölgenin sorunlarına ve çözüm önerilerine, tanıtımına, potansiyeline ve önceliklerine yönelik olarak yönetim kuruluna tavsiyelerde bulunmak,
ç) Toplantı sonuçlarını Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına raporlamak ve toplantıya ilişkin bir sonuç bildirisi yayımlamak.
(2) Kalkınma kurulu, özellikle bölge kalkınma stratejisinin, bölgenin potansiyellerini ortaya çıkaracak ve bölgenin kalkınması yönünde etkili ve verimli bir biçimde kullanılmasını sağlayacak, bölgenin sorunlarına makul ve etkili çözümler üretecek ve bölgenin geleceğine yönelik güçlü bir perspektif sunacak şekilde hazırlanması yönünde aktif ve yoğun olarak çalışır. Bu çalışmaların yürütülmesi sırasında, alt komisyon ve benzeri mekanizmaları kullanarak, bölgenin tüm toplum kesimlerinin görüş ve önerilerini azami düzeyde alır.
İlk toplantı
MADDE 3- (1) Kalkınma kurulu, kuruluş kararnamesinin yayımlandığı tarihten itibaren en geç bir ay içinde, ajans merkezi olarak tespit edilen ilde ve ajans merkezi olarak tespit edilen ilin valisinin başkanlığında ilk toplantısını yapar.
(2) Kalkınma kurulunun ilk toplantı tarihi ve yeri, başkan tarafından tespit edilerek, temsilci gönderecek ilgili kuruluşlara toplantı gününden en az bir hafta önce yazılı olarak bildirilir ve kalkınma kurulu ilk toplantıya çağrılır.
(3) Başkan tarafından yoklama yapılarak çoğunluğun olduğu tespit edildikten sonra kurulun en genç iki üyesi geçici kâtip olarak davet olunur ve toplantı gündemi başkan tarafından okunur.
(4) İkisi yedek olmak üzere dört kâtip üye oy çokluğuyla seçilir ve geçici kâtipler yerlerini seçilen asıl kâtip üyelere bırakırlar. Kâtip üyeliği için yeterli sayıda aday çıkmaması halinde başkan, boş olan kâtip üyeliği sayısının iki katı oranında aday belirler ve bu kişiler üzerinden aynı usulde seçime gidilerek geri kalan üyeler belirlenir. Kâtip üyeler iki yıl için görev yapar.
(5) Kalkınma kurulu, asıl kâtip üyelerin seçimini müteakiben, kendi üyeleri arasından bir başkan ve bir başkan vekili ile tek ilden oluşan bölgelerde yönetim kurulunda görev yapmak üzere, özel kesim ve/veya sivil toplum kuruluşlarından üç asıl temsilci ve sıralı olarak altı yedek temsilci seçer.
(6) Kalkınma kurulu başkan ve başkan vekilinin seçiminde aday sayısının ikiden fazla olması halinde seçim iki turlu yapılır. İlk turda adaylar arasından en fazla oyu alan iki kişi ikinci turdaki oylamaya katılır. İkinci turda, toplantıya katılanların çoğunluğunun oyunu alan aday başkan, diğer aday ise başkan vekili olarak seçilir. İkinci turda katılanların çoğunluğu sağlanamazsa, tekrar ikinci tur oylama yapılır ve bu oylamada en çok oyu alan kişi başkan, diğer aday ise başkan vekili seçilir.
(7) Kalkınma kurulu başkan ve başkan vekilinin görev süresi iki yıl olup, başkan veya başkan vekilinin temsil ettiği kurum ile mensubiyeti sona erdiğinde ya da ölüm, istifa, iflas, kısıtlanma ile bir yılı aşan hürriyeti bağlayıcı mahkûmiyet cezası alması durumlarında, bunların kuruldaki görevleri de sona erer ve takip eden ilk toplantıda yeniden bu pozisyonlar için seçim yapılır.
(8) Bir ilden oluşan bölgelerde yönetim kurulunda asıl üye olarak görev alacak özel kesim ve/veya sivil toplum kuruluşu temsilcilerinin her birisi için ayrı ayrı seçim yapılır. Bu seçimlerde toplantıya katılanların çoğunluğundan az olmamak üzere en fazla oyu alan adaylar yönetim kuruluna seçilirler. Toplantıya katılanların çoğunluğunun sağlanamadığı durumlarda, en fazla oy olan iki aday arasında yeniden seçime gidilir ve bu turda en fazla oy alan aday yönetim kuruluna seçilir. Yedek üyeler için ise ayrı ve tek bir seçim yapılır ve bu seçimde katılanların çoğunluğunun oyunu almış olmak şartı aranmaz. Yedek üye seçiminde eşit oy çıkması halinde kuraya başvurulur.
(9) Başkan ve başkan vekili seçiminde kâtip üyeler, tek ilden oluşan bölgelerde yönetim kurulunda görev yapmak üzere yapılacak temsilci seçiminde ise başkan ve başkan vekili ile kâtip üyeler de aday olabilirler. Başkan ve başkan vekili seçiminde kâtip üyeler, tek ilden oluşan bölgelerde yönetim kurulunda görev yapacak temsilcinin seçiminde ise başkan ve başkan vekili ile kâtip üyeler de oy kullanır.
Toplantı zamanı ve toplantı ve karar yeter sayısı
MADDE 4- (1) Kalkınma kurulu, kurul başkanının daveti üzerine yılda en az iki defa toplanır. Kurulun toplantı tarihleri kurul başkanı tarafından belirlenir. Kurulun toplantı tarihi ve yeri, ajansın kurulu olduğu bölgeye dâhil illerin her birindeki en az bir yerel gazetede, ajansın ve valiliklerin internet sitelerinde ilan edilir.
(2) Kurul, yönetim kurulunun isteği, toplam üye sayısının en az beşte birinin yazılı talebi üzerine, kurul başkanı tarafından olağanüstü gündemle toplantıya çağrılır. Bu toplantıda, çağrıda belirtilen konuların dışında başka bir husus görüşülemez.
(3) Birden fazla ilden oluşan bölgelerde kurul toplantıları, zorunlu haller dışında, alfabetik sıraya göre bölge illerinde yapılır.
(4) Kalkınma kurulu, üye tam sayısının yarıdan bir fazlası ile toplanır. Toplantı yeter sayısı sağlanamayan hallerde onbeş günü aşmayacak şekilde yeni toplantı tarihi başkan tarafından belirlenir ve bu yeni toplantıda toplantı yeter sayısı aranmaz. Yapılacak ikinci toplantıda üye tam sayısının yarıdan bir fazlası sağlanamadığı takdirde bu durum Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirilir.
(5) Kalkınma kurulu, katılanların çoğunluğu ile karar alır. İşaretle ve açık oylamalarda eşitlik halinde başkanın kullandığı oy yönünde karar alınmış sayılır. Başkan çekimser oy kullanamaz. Toplantı ve karar yeter sayılarının hesabında kesirli sayılar tam sayıya yükseltilir. Katılanların çoğunluğunun sağlanamadığı durumlarda yeniden oylama yapılır ve bu turda çekimser oy kullanılamaz.
Toplantı gündemi ve çağrı usulü
MADDE 5- (1) Toplantının tarihi, yeri, saati ve gündemi, toplantının yapılacağı günden en az bir hafta önce üyelere bildirilir. Toplantının tarihi, yeri, saati ve gündemine ilişkin bilgilerde meydana gelen değişiklikler uygun vasıtalarla üyelere derhal bildirilir ve ilan olunur. Toplantının yeri ve saatinde yapılan değişikliklerde en az bir hafta önceden bildirim zorunluluğu uygulanmaz.
(2) Kalkınma kurulu toplantılarının tarihi, saati, yeri ve gündemi ile bunlarda meydana gelen değişiklikler, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen süreler içinde İçişleri Bakanlığına ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirilir.
(3) Olağanüstü toplantının, buna ilişkin talebin başkanlığa intikalinden itibaren en geç on gün içinde yapılması zorunludur.
(4) Toplantı gündemi, bir önceki kalkınma kurulu toplantısında kararlaştırılabilir. Bunun yanı sıra toplantıdan önce kurul başkanı gündeme konu ekleyebileceği gibi, toplam üye sayısının beşte birinin yazılı talebi üzerine de gündeme konu eklenir. Ayrıca yönetim kurulunun veya Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının görüşülmesini istediği konular, takip eden ilk kalkınma kurulu toplantısında gündeme alınarak öncelikle görüşülür.
(5) Kalkınma kurulunda gündeme bağlılık esastır. Toplantı sırasında, gündem değişikliği yapmak, gündemden konu çıkarmak veya gündeme konu eklemek, toplantıya katılan üyelerin çoğunluğunun kararı ile mümkündür.
(6) Kalkınma kurulu üyelerinin toplantılara iştiraki ile ilgili ulaşım, iaşe ve ibate giderleri genel sekreterlikçe karşılanır.
Başkanlık divanı
MADDE 6- (1) Başkanlık divanı, başkan ve iki kâtip üyeden oluşur. Başkanın bulunmadığı durumlarda başkan vekili kurula başkanlık eder. Başkan vekilinin de bulunmaması durumunda, varsa kâtip üyeler, yoksa hazır bulunan en az iki kurul üyesi tarafından imzalanmış tutanakla durum tespit edilerek toplantı yapılmaksızın kurul kapatılır ve durum en geç bir hafta içerisinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirilir.
Görüşmeler ve yönetim
MADDE 7- (1) Gündeme geçilmeden önce, başkan tarafından görevlendirilen kâtip üye, bir önceki birleşimde alınan kararları kurula okur. Ayrıca başkan, kurula sunulacak konular varsa bildirir, üyelerce kurul başkanlığına hitaben verilmiş olan dilekçeleri kurula sunar.
(2) Toplantıda gündem maddeleri sırasıyla okunur ve görüşmeye başlanır. Ancak kurul başkanı gündemin sırasında değişiklik yapabilir. Görüşmelerde konuşmak için önceden başkanlıktan söz istenmesi gerekir.
(3) Üyelerin gündem dışı konuşma isteği yazılı olarak başkana bildirilir. Üyelere söz verilip verilmemesi ile konuşma süresi ve zamanını belirleme yetkisi başkana aittir.
(4) Kurul, ajansı ilgilendirmeyen konular ile şahsi, etnik veya siyasi konularda dilek ve temennilerde bulunamaz, görüşme yapamaz ve karar alamaz.
(5) Kalkınma Kurulu, başta strateji geliştirme ve planlama çalışmaları olmak üzere, detaylı olarak ele alınması gereken hususlarda, üyeleri arasından komisyonlar veya araştırma grupları kurabilir. Bunların yapısı ve çalışma usulleri kurul tarafından belirlenir.
(6) Kurul görüşmeleri herkese açık olup toplantı yeri seçiminde bu husus da göz önüne alınır. Ancak kurul görüşmelerini olumsuz yönde etkilemekte ısrar eden kişiler toplantı salonundan çıkarılır ve haklarında suç duyurusunda bulunulur.
(7) Kalkınma Kurulu, yurt içinde veya yurt dışında eğitim, meslek yahut iş kariyeri açısından önemli başarılar elde edenlerden bölgenin kalkınmasına katkı sağlayacağı düşünülen kişileri, görüş ve önerilerini almak üzere toplantılarına davet edebilir. Kalkınma kurulu gerek gördüğü takdirde, gündemdeki konularla ilgili olarak, uzman kişi veya kuruluş temsilcilerini davet edip görüşlerine başvurabilir.
(8) Kalkınma Kurulu, gündemiyle ilgili olmak ve ajansın tarafsızlık ve gizlilik kurallarını ihlal etmemek kaydıyla, ajans faaliyetleriyle ilgili bilgi ve belgeleri yönetim kurulundan veya genel sekreterden isteyebilir.
(9) Kalkınma kurulunun sekretarya işlemleri, genel sekreterlik tarafından yürütülür.
(10) Yönetim kurulunu temsilen en az iki üye ile ajans genel sekreteri, kalkınma kurulu toplantılarına katılırlar ve alınacak kararlar hakkında görüş bildirirler; ancak oylamalara katılmazlar. İçişleri Bakanlığı ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı gerek gördüğü takdirde kalkınma kurulu toplantılarına temsilci gönderebilir.
Kurulda düzenin sağlanması
MADDE 8- (1) Kurul başkanı, kurul çalışmalarında düzeni sağlamakla yükümlüdür. Kurul görüşmeleri sırasında; söz alan üyeler konu dışına çıkamaz, şahsi, etnik veya siyasi konularda dilek ve temenniler dile getiremez, kişilik haklarını zedeleyici ifadeler kullanamaz ve kurulun düzenini bozacak davranışta bulunamazlar. Bu şekilde davranışta bulunmakta ısrar eden üye toplantıdan çıkarılır.
Oylama usulleri
MADDE 9- (1) Kalkınma kurulunda açık sayım kuralları geçerli olup oylama usulleri gizli oylama, işaretle oylama ve açık oylama olmak üzere üç türlüdür.
a) Gizli oylama; kurul üyelerinin oy pusulasına seçeceği kişi veya kişilerin adlarını veya kabul, ret veya çekimser kelimelerini yazıp, tanıtıcı hiçbir işaret koymadan sandığa atmasıdır. Gizli oylamalarda kullanılacak oy pusulaları zarfla birlikte başkanlıkça mühürlü şekilde düzenlenir. Üyeler, seçimlerde oy pusulasına isim yazmak, oylama konusu görüşler hakkında ise kabul, ret veya çekimser kelimesini yazmak suretiyle oylarını kullanırlar. Bundan sonra kâtip üyeler tarafından başkanın gözetimi altında sandıktaki oy pusulaları sayılır ve üye adedince olduğu tespit edildikten sonra zarflar açılır. Bunlarda yazılı isimler veya kabul, ret veya çekimser kelimeleri sayı olarak tespit edilir. Sonuç başkan tarafından kurula bildirilir. Gizli oylamalarda, oylarda eşitlik halinde oylama bir defa daha tekrarlanır, yine eşitlik olursa kuraya başvurulur. Kura birbirinin aynı olan ve üzerinde adlar veya kabul veya ret kelimeleri yazılı bulunan kâğıtlar bir torbaya konularak kâtip üyelerden biri tarafından çekilir. Torbadan çekilen isim veya görüş kazanmış olur.
b) İşaretle oylama; kurul üyesinin elini kaldırarak veya ayağa kalkarak oyunu kullanmasıdır. İşaretle oylamada alınan oyları tespit etmek başkanlık divanına aittir. Çoğunluk olup olmadığından şüphe ve tereddüt edilirse, bir defa daha oya başvurulur. Yine şüphe giderilemediği takdirde ad okunmak suretiyle açık oya başvurulur.
c) Açık oylama; üzerinde üyelerin ad ve soyadları yazılı oy pusulalarının sandığa atılması veya varsa elektronik oylama mekanizmasının çalıştırılması ya da üyelerin adlarının okunması üzerine, adı okunan üyenin ayağa kalkarak oyunu beyan etmesi suretiyle yapılan oylamadır. Sandığa atılmak suretiyle yapılan oylamalarda sandık, başkanın gözetiminde ve kurul önünde kâtip üyeler tarafından açılır. Oy pusulaları sayılır ve çeşitleri ayrı ayrı tutanaklara geçirildikten sonra başkan sonucu kurula bildirir.
(2) Kalkınma kurulunda, tek ilden oluşan bölgelerde yönetim kurulunda yer alacak özel kesim ve/veya sivil toplum kuruluşları temsilcilerini ve iki katı yedeklerini sırasıyla seçmek işleri gizli oylama ile karara bağlanır. Bunun dışındaki işlem ve kararlarda oylama usulüne karar vermek yetkisi başkana aittir.
Tutanak düzenlenmesi ve birleşime son verilmesi
MADDE 10- (1) Kurul görüşmeleri ve karara bağlanan konular, kâtip üyeler tarafından tutanağa geçirilir. Tutanak düzenlenmesinde, görüşmelerin doğru ve zamanında tutanağa geçirilmesini teminen her türlü teknik araç ve gereçten faydalanılır.
(2) Alınan kararlara ilişkin tutanaklar toplantı sonunda başkanlık divanınca kurula bildirilir. Tutanaklarda esası etkileyen hatalar kurul kararı ile esası etkilemeyen hatalar ise başkanın onayıyla düzeltilir. Tutanaklar toplantı sonunda başkan ve kâtip üyelerce imzalanır.
(3) Birleşime son verme yetkisi başkana aittir.
Kurul kararları
MADDE 11- (1) Kalkınma kurulu kararları, ajansın internet sitesinde kamuoyuna duyurulur ve toplantıya ilişkin bir sonuç bildirgesi yayımlanır. Toplantı sonuçları, karar özetleri ile birlikte en geç bir hafta içerisinde İçişleri Bakanlığına ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Yönetim Kurulu
Yapısı ve oluşumu
MADDE 12- (1) Yönetim kurulu, ajansın karar organıdır.
(2) Yönetim Kurulu, tek ilden oluşan bölgelerde vali, büyükşehir belediye başkanı, il genel meclisi başkanı, sanayi odası başkanı, ticaret odası başkanı ile kalkınma kurulu tarafından özel kesim ve/veya sivil toplum kuruluşlarından seçilecek üç temsilciden; birden fazla ilden oluşan bölgelerde il valileri, büyükşehir belediye başkanları veya büyükşehir olmayan illerde il merkez belediye başkanları, il genel meclisi başkanları ve her ilden birer kişi olmak kaydıyla ticaret ve sanayi odası başkanlarından oluşur.
(3) Birden fazla ilden oluşan bölgelerdeki illerde, ticaret ve sanayi odalarının ayrı ayrı kurulmuş bulunması halinde, yönetim kurulunda yer alacak temsilci, her iki yılda bir Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulu tarafından belirlenir ve ilgili ajans ile Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirilir. Görevi sona eren üyeler tekrar seçilebilir.
(4) Ajansı, yönetim kurulu başkanı temsil eder. Yönetim kurulunun başkanı validir. Yönetim kurulu ilk toplantısında üyeleri arasından bir başkan vekili seçer.
(5) Birden fazla ilden oluşan bölgelerde yönetim kurulu başkanlığı; ilk yıl ajans merkezi olarak tespit edilen ilin valisi tarafından, müteakip yıllarda illerin alfabetik sırasına göre bölgedeki valiler tarafından birer yıl süreyle dönüşümlü olarak yürütülür.
Yönetim kurulu üyeliği
MADDE 13- (1) Tek ilden oluşan bölgelerde kalkınma kurulu tarafından seçilen yönetim kurulu üyelerinin görev süresi iki yıldır. Görevi sona eren üyeler tekrar seçilebilir. Bu üyelerden birinin ölümü, istifası, iflası, kısıtlanması, bir yılı aşan hürriyeti bağlayıcı bir ceza alması, temsil ettiği kuruluşun kalkınma kurulu üyeliğinin sona ermesi veya temsil ettiği kuruluşa mensubiyetinin herhangi bir şekilde ortadan kalkması halinde, üyelik kendiliğinden sona erer. Ayrıca geçerli bir mazereti olmaksızın üst üste üç defa ve her halükarda toplam altı defa yönetim kurulu toplantısına katılmayan üyelerin üyelikleri de kendiliğinden düşer. Bu durumda söz konusu üyenin kalan görev süresi sırasına göre yedek üyelerce tamamlanır.
(2) Yönetim Kurulu üyeliği, üyelerin temsil ettikleri kurum ve kuruluşlardaki görevlerini sürdürmelerine engel teşkil etmez. Ancak yönetim kurulu üyeliği, kalkınma kurulu üyeliği ile birleşemez. Tek ilden oluşan bölgelerde yönetim kuruluna seçilen kalkınma kurulu üyesi üyelikten istifa etmiş sayılır. Bununla birlikte yönetim kurulundaki görev süresi dolan üye, ilgili kuruluş tarafından kalkınma kuruluna yeniden temsilci olarak gönderilebilir.
(3) Yönetim Kurulu başkan ve üyelerinin bütün toplantılarda hazır bulunmaları esastır. Ancak üyelerden herhangi birinin izin, geçici hastalık, yurt dışında bulunma gibi sebeplerle görevinin başında bulunamadığı durumlarda, söz konusu üyeye vekâlet eden kişi, ilgili üyeye vekâleten kurul toplantılarına katılamaz. Bununla birlikte yönetim kurulu üyelerinden herhangi birinin ölüm, emeklilik, istifa, azil, başka yere tayin, geçici olarak görevden uzaklaştırılma gibi sebeplerle görevinin sona erdiği veya yeni atanmış olmakla birlikte henüz göreve başlamamış olduğu durumlarda, söz konusu üyeye vekâlet eden kişi kurul toplantılarına katılabilir. Yönetim kurulu üyelerinden mazeretleri nedeniyle toplantıya katılamayacak olanlar, mazeretlerini toplantıdan önce yazılı olarak yönetim kuruluna sunar. Acele hallerde, yazılı bildirim sonradan yapılmak kaydıyla, diğer iletişim araçlarıyla durum başkan veya başkan vekiline bildirilebilir.
(4) Yönetim Kurulu üyeleri, ajans ile ilgili gizlilik taşıyan bilgileri ve ajansla ilgili çalışmaları sırasında öğrendikleri çalışma alanlarındaki sırları, görevlerinden ayrılmış olsalar bile ifşa edemezler, kendilerinin veya başkalarının menfaatine kullanamazlar.
(5) Yönetim Kurulu üyeleri, kendileri, eşleri ve ikinci dereceye kadar kan ve kayın hısımlarını doğrudan ilgilendiren konular ile sahibi ya da ortağı oldukları ticari işletmelere veya temsil ettikleri kuruluşa verilecek desteklere ilişkin toplantıya ve oylamaya katılamazlar. Böyle bir durumda söz konusu üye, durumunu en kısa süre içerisinde yönetim kuruluna bildirmek zorundadır.
Görev ve yetkileri
MADDE 14- (1) Yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Yıllık çalışma programını kabul etmek ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının onayına sunmak,
b) Yıl içinde ihtiyaçlara göre bütçeyi revize etmek,
c) Yıllık malî raporu ve kesinleşen bütçe sonuçlarını onaylamak,
ç) Taşınır ve taşınmaz mal alımı, satımı ve kiralanması ile hizmet alımına karar vermek,
d) Altı aylık ara rapor ile yıllık faaliyet raporunu Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına göndermek,
e) Ajans bütçesini onaylamak ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına göndermek,
f) Genel sekreterlik tarafından sunulan program, proje ve faaliyetlerin desteklenmesine ilişkin teklifler ile kişi ve kuruluşlara yapılacak yardımları onaylamak,
g) Ajansa yapılacak bağış ve hibeleri kabul etmek,
ğ) Personelin işe alınması ve işine son verilmesi konularında karar vermek,
h) Genel sekreterce belirlenen çalışma birimlerini, bunlar arasındaki işbölümünü onaylamak,
ı) Genel sekreteri belirlemek ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının onayına sunmak,
i) Taşıt dışındaki taşınır malların alımı, satımı ve kiralanması ile hizmet alımı konularında genel sekreterin yetkili olacağı sınırları tespit etmek,
j) Özel kesimdeki yatırımcıların, kamu kurum ve kuruluşlarının görev ve yetki alanına giren izin ve ruhsat işlemleri ile diğer idari iş ve işlemlerini ilgili mevzuatta belirtilen süre içerisinde, ilgili mevzuatta bir süre belirtilmemişse öncelikle ve ivedilikle sonuçlandırmak üzere tek elden takip ve koordine etmek ve bunun için ajansın kurulu olduğu bölge illerinde yatırım destek ofisleri teşkil etmek.
(2) Yönetim kurulu, gerekli gördüğü hallerde, yukarıda sayılan görev ve yetkilerinden bir kısmını, sınırlarını açıkça belirlemek şartıyla genel sekretere devredebilir. Bu çerçevede, ajans faaliyetlerinin hızlı, etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesi amacıyla, taraflarca en kısa sürede gerekli işlemler yapılır.
İlk toplantı
MADDE 15- (1) Yönetim kurulu, bir ilden oluşan bölgelerde ilk kalkınma kurulu toplantısından itibaren, birden fazla ilden oluşan bölgelerde ise kuruluş kararnamesinin yayımlandığı tarihten itibaren en geç onbeş gün içerisinde ilk toplantısını yapar.
Toplantı ve karar yeter sayısı
MADDE 16- (1) Yönetim kurulu, üye tam sayısının yarısından en az bir fazlası ile her ay asgari bir kez toplanır. Yönetim kurulu tarafından mutat bir toplantı zamanı belirlenmişse kurul davete ihtiyaç olmaksızın kendiliğinden toplanır. Böyle bir toplantı günü öngörülmemişse toplantı tarihi, yönetim kurulu başkanı veya onun yokluğunda başkan vekili tarafından tespit edilir ve toplantıdan en az bir hafta önce üyelere genel sekreterlik tarafından bildirilir.
(2) Yönetim kurulu, ajans merkezinin bulunduğu il dışındaki bölge illerinde de toplantı yapar. Buna göre, yönetim kurulunun ajans merkezinin bulunduğu il dışındaki bölge illerinin her birinde; iki ilden oluşan bölgeler için yılda en az dört defa, üç ilden oluşan bölgeler için yılda en az üç defa, dört ve beş ilden oluşan bölgeler için yılda en az iki defa ve altı ilden oluşan bölgeler için yılda en az bir defa toplanması gerekir.
(3) Yönetim kurulu toplantılarına başkanın yokluğunda başkan vekili başkanlık eder.
(4) Yönetim kurulu, toplantıya katılanların oy çokluğu ile karar alır. Eşitlik durumunda, başkanın kullandığı oy yönünde karar alınmış sayılır. Karara karşı görüşte olan üyeler bunun sebeplerini açıkça ve detaylı olarak yazarlar ve imza ederler.
(5) Ajans genel sekreteri, oy hakkı olmamak kaydı ile yönetim kurulu toplantılarına katılır. Yönetim kurulu gerek gördüğü takdirde, başta kalkınma kurulu başkan ve başkan vekili olmak üzere, belli bir konuda uzman kişileri, gündemdeki konu ile ilgili kimseleri veya kuruluş temsilcilerini toplantılara davet edip görüşlerine başvurabilir. Ayrıca İçişleri Bakanlığı ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı da gerekli gördüğü durumlarda yönetim kuruluna temsilci gönderebilir.
Yönetim kurulunun çalışma usulleri
MADDE 17- (1) Yönetim kurulu çalışmalarını aşağıdaki usul ve esaslara göre yürütür:
a) Yönetim Kurulu toplantılarında gündem, genel sekreterin görüşü alınmak suretiyle başkan tarafından belirlenir ve toplantı tarihinden en az üç gün önce ekleri ile birlikte yönetim kurulu üyelerine bildirilir. Genel sekreterliğin gündemdeki konulara ilişkin inceleme, sonuç ve önerilerini içeren raporlar da gündemle birlikte üyelere dağıtılır.
b) Kalkınma kurulunun ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının görüşülmesini istediği konular, ilk yönetim kurulu toplantısında gündeme alınarak öncelikle görüşülür. Yönetim kurulu, kalkınma kurulu tarafından alınan tavsiye niteliğindeki kararlara katılmadığı takdirde bunun gerekçesini açık ve detaylı bir biçimde kararında gösterir.
c) Yönetim Kurulu tarafından alınan kararlar yazılır ve birbirini izleyen sayfa numaralı bir deftere tarih ve numara sırasıyla geçirilir. Ayrıca toplantıda görüşülen konuları ve alınan kararları özetleyen toplantı tutanağı tutulur ve toplantı sonunda üyeler tarafından imzalanır.
d) Yönetim kurulunun sekretarya işlemleri genel sekreterlikçe yürütülür. Karar örneklerinin aslına uygunluğu yönetim kurulu başkanı veya başkan vekili tarafından onaylanır.
(2) Yönetim Kurulu toplantısında görüşülen konular ve alınan kararlar hakkında basın ve yayın organlarına yönetim kurulu başkanı ya da yetkilendirdiği durumlarda yönetim kurulu üyelerinden birisi veya genel sekreter tarafından açıklama yapılabilir.
(3) Yönetim Kurulu toplantısında alınan kararlar, en geç bir hafta içerisinde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına ve kalkınma kuruluna gönderilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Genel Sekreterlik
Genel sekreter
MADDE 18- (1) Genel sekreter, genel sekreterliğin en üst amiridir. Genel sekreterin görevde bulunmadığı durumlarda, genel sekreterin uygun gördüğü çalışma birimi başkanlarından birisi vekaleten görev yapar.
(2) Genel sekreter, yönetim kuruluna karşı sorumludur.
Genel sekreterin görev ve yetkileri
MADDE 19- (1) Genel sekreterin görev ve yetkileri şunlardır;
a) Yönetim Kurulu kararlarını uygulamak,
b) Yıllık çalışma programı ile bütçeyi hazırlamak ve yönetim kuruluna sunmak,
c) Ajans gelirlerini toplamak, 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanunun 4 üncü maddesine göre belirlenen usul ve esaslar ile ilgili diğer mevzuata ve bütçe ve yönetim kurulu kararlarına uygun olarak harcamaları yapmak,
ç) Yönetim Kurulu tarafından tespit edilecek sınırlar içerisinde, taşıt dışındaki taşınır malların alımına, satımına, kiralanmasına ve hizmet alımına karar vermek,
d) Bölgedeki kişi, kurum ve kuruluşların proje üretme ve uygulama kapasitesini geliştirici faaliyetlerde bulunmak,
e) Özel kesim, sivil toplum kuruluşları ve yerel yönetimlerin proje ve faaliyet tekliflerini değerlendirerek, malî destek sağlamak üzere yönetim kuruluna öneri götürmek,
f) Desteklenen proje ve faaliyetleri izlemek, değerlendirmek, denetlemek ve raporlamak,
g) Bölgesel kalkınmayla ilgili yurt içindeki ve dışındaki ajans ve kuruluşlarla işbirliği yapmak ve ortak projeler geliştirmek,
ğ) Yerel yönetimlerin plânlama çalışmalarına teknik destek sağlamak,
h) Personelin performans ölçütlerini belirlemek ve performansını değerlendirmek,
ı) Personelin işe alınması ve işine son verilmesini yönetim kuruluna teklif etmek,
i) Ajans genel sekreterliğini temsilen, bölgesel gelişme ile ilgili ulusal ve uluslararası toplantılara katılmak ve yurt dışı temaslarda bulunmak,
j) Ajansın sekreterya işlerini ve görev alanına giren diğer hizmetleri yürütmek,
k) Yönetim kurulunun devrettiği yetkileri kullanmak,
l) Yönetim kurulu toplantılarına katılmak,
m) Program, proje ve faaliyetlerin desteklenmesi ile kişi ve kuruluşlara yapılacak yardımlara ilişkin olarak yönetim kuruluna teklif sunmak,
n) Bütçe sonuçlarını bütçe döneminin bitiminden sonraki Mart ayı içinde yönetim kuruluna sunmak,
o) Ajansın faaliyetleri, hesapları, işlemleri ve performansını denetlemek ve kalkınma kuruluna ve yönetim kuruluna iç denetim raporu sunmak.
Çalışma birimleri
MADDE 20- (1) Genel sekreterin teklifi ve yönetim kurulunun onayı ile genel sekreterlik bünyesinde çalışma birimleri kurulur ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirilir. Çalışma birimlerinin sayısı beşten fazla olamaz.
(2) Çalışma birimleri arasındaki işbölümü, genel sekreter tarafından belirlenerek, yönetim kurulunun onayına sunulur ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirilir.
(3) Çalışma birimi başkanları, uzman personel arasından genel sekreterin teklifi ve yönetim kurulu kararı ile belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Diğer Hususlar
Ajansın sekretarya işlemleri
MADDE 21- (1) Genel sekreter görevlendirilinceye kadar ajansın sekretarya işlemleri, ajans merkezi olarak gösterilen ilin valiliği tarafından yürütülür.
Ajansın ismi ve amblemi
MADDE 22- (1) Yönetim kurulu, kuruluş kararnamesinin yayımlandığı tarihten itibaren en geç üç ay içerisinde, kısaltması ile birlikte ajansın ismini ve amblemini belirler ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının onayına sunar.
(2) İsim ve amblemin, kurumsal kimlik ve itibar ile bölgenin tanıtımı ve imajı açısından taşıdığı önemle uyumlu ve bölgenin tamamını temsil ve ifade edebilir nitelikte olması gözetilir. İsim ve amblem, siyasi veya etnik bir görüş veya düşünceyi ifade edemez, çağrıştıramaz. İsim ve amblemin tespitinde, başta kalkınma kurulu olmak üzere, ilgili tarafların katılımına, akademik ve uzmanlık kuruluşlarının görüş ve katkılarının alınmasına özen gösterilir.
(3) Zorunlu haller dışında, kısaltması ile birlikte ajansın ismi ve amblemi, en az beş yıl geçmedikçe değiştirilemez.
Kurum ve kuruluşlarla ilişkiler
MADDE 23- (1) Ajans, bütün organlarıyla birlikte bölgedeki kurum ve kuruluşlar ile yakın işbirliği ve koordinasyon tesis eder ve bunun geliştirilmesi yönünde aktif olarak çalışır.
(2) Ajansın, başta Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı olmak üzere, merkezi veya yabancı kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyonuna ilişkin ana faaliyetler Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı koordinasyonunda yürütülür.
Yetkili makamlar
MADDE 24- (1) Ajansta izin ve disiplin işlemleri için;
Uzman ve destek personeli bakımından ilgili çalışma birimi başkanı,
Yatırım destek ofisi koordinatörü, çalışma birimi başkanları, iç denetçi ve hukuk müşavirliği hizmetinden sorumlu uzman personel bakımından genel sekreter,
Genel sekreter bakımından yönetim kurulu başkanı yetkilidir.
(2) Ajans personelinin görev yaptığı il dışında bir yerde görevlendirilmesi;
a) Uzman ve destek personeli bakımından bir haftayı geçmeyen yurt içi görevlendirmelerde ilgili çalışma birimi başkanının, bu süreyi geçen yurt içi görevlendirmelerle yurt dışı görevlendirmelerde genel sekreterin,
Yatırım destek ofisi koordinatörü, çalışma birimi başkanları, iç denetçi ve hukuk müşavirliği hizmetinden sorumlu uzman personel bakımından genel sekreterin,
izni ile mümkündür.
(3) Genel sekreter bakımından ise görev amaçlı bölge dışına seyahatlerde yönetim kurulu başkanına önceden bilgi verilmesi, görev amaçlı yurt dışına seyahatlerde yönetim kurulu başkanından izin alınması gerekir.
Gizlilik ve tarafsızlık beyanı
MADDE 25- (1) Yönetim kurulu üyeleri, kalkınma kurulu başkan ve başkan vekili ile genel sekreter, ajanstaki görevlerine başlarken, ajans ile ilgili gizlilik taşıyan bilgileri ifşa etmeyeceklerine, görevlerini yerine getirirken herkese eşit muamelede bulunacaklarına, liyakat esaslarına bağlı kalacaklarına, ajans menfaatlerini kendi menfaatleri veya başkasının menfaatlerinden üstün tutacaklarına dair gizlilik ve tarafsızlık beyanı belgesi imzalarlar.
Kalkınma Ajansları Yönetim Sistemi
MADDE 26- (1) Ajansların faaliyet ve işlemlerine ilişkin bilgiler, ajans organlarında görev alanlara dair bilgiler ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından gerekli görülen diğer hususlar, ajanslar tarafından gecikmeye mahal vermeksizin Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca oluşturulan Kalkınma Ajansları Yönetim Sistemine kaydedilir.
Ekli “KOSGEB Tarafından Verilecek Hizmetler ve Desteklerden Yararlanacak Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelere İlişkin Sektörel ve Bölgesel Önceliklerin Belirlenmesi Hakkında Karar”ın yürürlüğe konulması; Sanayi ve Ticaret Bakanlığının 24/7/2009 tarihli ve 1190 sayılı yazısı üzerine, 12/4/1990 tarihli ve 3624 sayılı Kanunun 3 üncü madesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 5/8/2009 tarihinde kararlaştırılmıştır.
KOSGEB TARAFINDAN VERİLECEK HİZMETLER VE DESTEKLERDEN YARARLANACAK KÜÇÜK VE ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ İŞLETMELERE İLİŞKİN SEKTÖREL VE BÖLGESEL ÖNCELİKLERİN BELİRLENMESİ HAKKINDA KARAR
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Kararın amacı; KOSGEB tarafından verilecek hizmetler ve desteklerden yararlanacak küçük ve orta büyüklükteki işletmelere ilişkin sektörel ve bölgesel önceliklerin belirlenmesidir.
Dayanak
MADDE 2 –
(1) Bu Karar, 12/4/1990 tarihli ve 3624 sayılı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanunun 3 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 –
(1) Bu Kararın uygulanmasında;
KOBİ: Küçük ve orta büyüklükteki işletmeleri,
KOSGEB: Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığını,
ç) NACE Rev. 1.1: Avrupa Topluluğunda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması, Revize 1.1’i,
d) NACE Rev. 2: Avrupa Topluluğunda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması, Revize 2’yi,
ifade eder.
Sektörel öncelikler
MADDE 4 –
(1) KOSGEB tarafından verilecek hizmet ve desteklerden yararlandırılacak KOBİ sektörleri, NACE Rev. 2 esas alınarak oluşturulan Listede belirtilmiş olup NACE Rev. 2’ye göre sınıflandırmaya geçiş sağlanıncaya kadar destek işlemlerinin kesintiye uğramaması amacıyla; Listede belirtilen NACE Rev. 2 sektörlerine karşılık gelen sektörler kullanılmak kaydıyla, NACE Rev. 1.1 sınıflandırması da kullanılabilir. İmalat sanayi sektöründeki KOBİ’ler, KOSGEB tarafından öncelikli olarak desteklenir.
(2) KOSGEB tarafından uygulanacak bilgilendirme, bilinçlendirme ve yönlendirme hizmetlerinden Listede yer almayan sektörlerdeki KOBİ’ler ve girişimciler de yararlandırılabilir.
Bölgesel öncelikler
MADDE 5 –
(1) KOSGEB tarafından yürütülecek program, proje, hizmet ve desteklerin özelliği dikkate alınarak; coğrafi uygulama alanlarına göre değişen destek oranı, destek limiti, kota ve kontenjan uygulamaları KOSGEB tarafından gerçekleştirilebilir. Bu madde kapsamındaki uygulamalarda, 14/7/2009 tarihli ve 2009/15199 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile belirlenen bölgesel kademelendirmeye ve anılan Kararda yapılabilecek değişikliklere göre sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyi düşük olan bölgelerde kalkınmayı sağlama ve istihdamı artırma amacı, öncelikli olarak gözetilir.
2004/7131 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında değişiklik
MADDE 6 –
(1) 22/3/2004 tarihli ve 2004/7131 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi İşletmelerinin Geliştirilmesi ve Desteklenmesi Amacıyla KOSGEB Tarafından Uygun Koşullarda Finansal Destek Sağlanması Hakkında Kararın;
a) Başlığında ve 1 inci ve 2 nci maddelerinde yer alan “Sanayi İşletmelerinin” ibareleri “İşletmelerin”,
b) 3 üncü maddesinde yer alan “ ek 1 inci maddesine dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelikte tanımlanan sanayi işletmelerini” ibaresi “ek 1 inci maddesine göre belirlenen küçük ve orta büyüklükteki işletmeleri”,
c) 5 inci maddesinde yer alan “sanayi işletmelerine” ibaresi “işletmelere”, “sanayi işletmelerini” ibaresi “işletmeleri”,
şeklinde değiştirilmiştir.
Yürürlük
MADDE 7 –
(1) Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 8 –
(1) Bu Karar hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
(1) SAYILI LİSTE
KOSGEB Tarafından Verilecek Hizmet ve Desteklerden Yararlandırılacak
Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Sektörleri
KOSGEB hizmet ve desteklerinden yararlandırılacak sektörlerin NACE Rev. 2’ye göre kod ve isimleri
Açıklama
Açıklamaya ilişkin NACE Rev. 2 Kodu
NACE Rev. 2 Kod
NACE Rev. 2’deki sektör başlığı
B
Madencilik ve taş ocakçılığı
Tüm alt başlıkları dahildir.
C
İmalat
Tüm alt başlıkları dahildir.
D
Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı
Tüm alt başlıkları dahildir.
E
Su temini; kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetleri
Tüm alt başlıkları dahildir.
F
İnşaat
Tüm alt başlıkları dahildir.
G
Toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı
furkanlardanismanlik.com 