Kategori: CUMHURBAŞKANI KARARI

Resmî Gazete Tarihi: 26.09.2024 Resmî Gazete Sayısı: 32674

BİTKİSEL ÜRETİME YÖNELİK DESTEKLEMELER İLE DİĞER BAZI TARIMSAL DESTEKLEMELERE ÖDEME YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: 2024/31)

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğ, ülkemizde bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, üretim maliyetlerinin karşılanmasına katkıda bulunmak, sürdürülebilirliği ve arz güvenliğini sağlamak, kayıtlılığı arttırmak, bitkisel üretimde kimyasal ilaç kullanımını azaltmak, insan sağlığının ve doğal dengenin korunması için çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak ve tarımsal ürünlerini lisanslı depolarda muhafaza eden gerçek ve tüzel kişilere destekleme yapılmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır.

(2) Bu Tebliğ, 23/8/2024 tarihli ve 8858 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Kararda yer alan destekleme ödemelerine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi ve 23/8/2024 tarihli ve 8858 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karara dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Alçak tünel: Üretimde erkencilik amaçlanan, dış ortam şartları uygun hale geldiğinde kaldırılabilen, bitkileri düşük sıcaklık, rüzgâr, yağmur, dolu, kuş ve haşerelerden korumak amacıyla taşıyıcı iskelet üzerinin ışık geçirebilen plastik ile örtülmesi sonucu elde edilen üniteleri,

b) Alım satım belgesi: 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununda belirtilen şartlara uygun olarak düzenlenen ve çiftçiler tarafından ibraz edilen belgeyi,

c) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

ç) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünü,

d) BBMD: Biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele desteğini,

e) Bireysel sertifikasyon: Gerçek veya tüzel kişilerin kendi tasarrufu altındaki alanlarda ürettikleri ürünlerin, kendi adlarına sertifikalandırılmasını,

f) Bitki Koruma Ürünü (BKÜ): Bitkileri veya bitkisel ürünleri tüm zararlı organizmalara karşı korumak veya bu tür organizmaların etkilerini engellemek, büyüme düzenleyicileri gibi maddelerin besin öğesi olarak fonksiyonu hariç, bitkilerin yaşam fonksiyonlarını etkilemek, kendisine ait özel düzenlemesi bulunmayan ancak, bitkisel ürünleri koruyucu olarak kullanılan, istenmeyen bitki veya bitki kısımlarını yok etmek, istenmeyen bitki gelişimini kontrol etmek veya önlemek amacıyla kullanıcıya bir veya daha fazla aktif madde içeren bir formülasyon halinde sunulan aktif madde ve preparatları,

g) Biyolojik ve/veya Biyoteknik Mücadele Desteği Tespit Tutanağı: Üreticinin destekleme başvurusunda yer alan bilgilerinin il/ilçe müdürlüğünce yerinde kontrol edilmesiyle düzenlenen ve EK-41’de yer alan belgeyi,

ğ) Bombus arısı: Örtüaltı/Kapalı ortamda bitkisel üretimde polinasyon hizmetinde kullanılmak üzere denetimli koşullarda yetiştirilebilen, doğal koşullarda genellikle toprak altında yaptığı yuvada koloni halinde yaşayan bir yaban arısı cinsini,

h) Borsa tescil beyannamesi: 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununa göre düzenlenmiş belgeyi,

ı) BÜGEM: Bakanlık Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünü,

i) Çiftçi: Mal sahibi, kiracı, yarıcı veya ortakçı olarak devamlı veya en az bir üretim dönemi veya yetiştirme devresi tarımsal üretim yapan gerçek ve tüzel kişileri,

j) Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS): Bakanlık tarafından oluşturulan çiftçilerin kayıt altına alındığı tarımsal veri tabanını,

k) ÇKS Yönetmeliği: 27/5/2014 tarihli ve 29012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliğini,

l) Çiftlik Muhasebe Veri Ağı (ÇMVA): Tarımsal işletmelerin fiziki durum, varlık, gelir, gider ve faaliyetlerine ilişkin muhasebe verilerinin toplanması, depolanması ve istatistiki değerlendirmelerinin yapılması amacıyla oluşturulan sistemi,

m) ÇMVA Sistemi: Tarımsal işletmelerin katılım anlaşması imzalayarak ÇMVA kapsamında toplanan bilgilerinin kayıt altına alındığı veri tabanını,

n) ÇKS belgesi: Düzenleme tarihi itibarıyla çiftçilerin ÇKS’de yer alan bilgilerini gösterir belgeyi,

o) ÇMVA Anket Formu: Tarımsal işletmelerin fiziki ve ekonomik bilgilerinin toplanması için hazırlanan, Avrupa Birliği uygulamaları ile uyumlu soru formunu,

ö) ÇMVA İcmal 1: İl Müdürlüğü tarafından hazırlanan, tarımsal işletme detayında ÇMVA sistemine katılım primi desteği hakedişlerini gösteren ve bir örneği EK-33’te yer alan belgeyi,

p) ÇMVA İcmal 2: İl Müdürlüğü tarafından İcmal 1’deki bilgilere göre hazırlanan, ilçe detayında ÇMVA sistemine katılım primi desteği hakedişlerini gösteren ve bir örneği EK-34’te yer alan belgeyi,

r) ÇMVA İcmal 3: İl Müdürlüğü tarafından İcmal 1’deki bilgilere göre hazırlanan, il detayında ÇMVA sistemine katılım primi desteği hakedişlerini gösteren ve bir örneği EK-35’te yer alan belgeyi,

s) ÇMVA Katılım Anlaşması: Verilerin, ÇMVA veri toplama usullerinin uygulanarak toplanacağına ilişkin il/ilçe müdürlüğü ve tarımsal işletme arasında bir yıllık süreyle imzalanan, her iki tarafın görev ve sorumluluklarını düzenleyen EK-32’de yer alan belgeyi,

ş) ÇMVA sistemine katılım primi desteği: Katılım anlaşması imzalayarak ÇMVA sistemine dâhil olan, muhasebe yılı süresince tarımsal faaliyetlerine ilişkin verilerini ÇMVA veri toplayıcısı ile paylaşan ve paylaştığı tüm ekonomik ve fiziki verileri ÇMVA sistemine kayıt edilen ve kaydedildiğine ilişkin kontrolü ÇMVA Sorumlu Birim tarafından yapılan tarımsal işletmelere yapılan ödemeyi,

t) ÇMVA muhasebe yılı: 1/1/2023 ve 31/12/2023 yılı zaman aralığını,

u) ÇMVA Sorumlu Birim: Bakanlık Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

ü) ÇMVA veri toplayıcısı (anketör): ÇMVA verilerinin tarımsal işletmeden anket formu yoluyla toplanmasından ve kontrolünden sorumlu, bu konuda ÇMVA Sorumlu Birimden eğitim almış olan Bakanlık teknik personelini,

v) Dane zeytin: Zeytin ağacından hasat edilen ve hiçbir işleme tabi tutulmamış zeytin meyvesini,

y) Diğer ürünler: Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli kapsamında desteklenen ürünler dışında kalan ürünleri,

z) EKK: Elektronik kayıt kuruluşunu,

aa) Elektronik ürün senedi (ELÜS): Lisanslı depo işletmesince, elektronik kayıt kurallarına uygun olarak sistem üzerinde oluşturulan elektronik kaydı,

bb) ELÜS alım satım belgesi: 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında lisanslı depo işletmelerinde depolanan tarım ürünlerinin, alım satımı aşamasında elektronik kayıt kuruluşu tarafından düzenlenen ve üzerinde alıcı ve satıcının adı soyadı/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası, adresi, işlem tarihi, alım satıma konu olan elektronik ürün senedinin temsil ettiği ürünün türü, hasat yılı, lisanslı depo işletmesinin unvanı, alım satıma konu ürün miktarı, alım satım bedeli bilgilerini içeren belgeyi,

cc) ELÜS ihraç formu: Lisanslı depo işletmesi tarafından düzenlenen ve elektronik ürün senedinin temsil ettiği ürüne ilişkin bilgileri içeren delil niteliğini haiz matbu belgeyi,

çç) Enstitü: Bakanlık Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne bağlı araştırma enstitülerini,

dd) e-Devlet Kapısı: e-Devlet hizmetlerinin son kullanıcıya farklı erişim kanallarından tek noktadan bütünleşik olarak sunulduğu ortak elektronik platformu,

ee) Fark ödemesi desteği: Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeline göre; arpa, buğday, çavdar, çeltik, dane mısır, tritikale, yulaf, kuru fasulye, mercimek, nohut, aspir, kolza (kanola), soya, yağlık ayçiçeği, dane zeytin, zeytinyağı ve yurt içinde üretilip sertifikalandırılan tohumu kullanarak kütlü pamuk üreterek satışını gerçekleştiren çiftçilere 2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar uyarınca yapılacak ödemeyi,

ff) Faydalı böcek: Biyolojik evresinin herhangi bir dönemini zararlı organizma üzerinde geçiren parazitoitleri ve bu zararlı organizmanın popülasyonunu sınırlayabilen predatörleri,

gg) Feromon: Feromon adı altında ruhsatlandırılmış BKÜ’leri,

ğğ) Feromon+Tuzak: Feromon+Tuzak adı altında ruhsatlandırılmış BKÜ’leri,

hh) Fındık Kayıt Sistemi (FKS): Ruhsatlı fındık alanlarının kayıt altına alındığı veri tabanını,

ıı) Fidan: Destekleme kapsamında yer alan sertifikalı/standart fidanı,

ii) Fidan sertifikası: Fidana ait bilgileri içeren ve Bakanlıkça yetkilendirilen sertifikasyon kuruluşlarınca düzenlenen belgeyi,

jj) Fidan üreticisi: 15/5/2009 tarihli ve 27229 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği çerçevesinde fidan üretici belgesi almış olan gerçek veya tüzel kişileri,

kk) Fide üreticisi: Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği çerçevesinde çilek fidesi için düzenlenmiş fide üretici belgesi almış olan gerçek veya tüzel kişileri,

ll) Geçiş süreci: 18/8/2010 tarihli ve 27676 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre faaliyete başlanmasından ürünün organik olarak sertifikalandırılmasına kadar geçen dönemi,

mm) Geçiş süreci-1: Organik tarıma başlangıçta, geçiş sürecinin 1 inci yılında olan ürünü,

nn) Geçiş süreci-2: Organik tarıma başlangıçta, geçiş sürecinin 2 nci yılında olan ürünü,

oo) Geçiş süreci-3: Organik tarıma başlangıçta, geçiş sürecinin 3 üncü yılında olan ürünü,

öö) Geleneksel zeytin bahçesi: 2024 üretim yılında ÇKS’ye kayıtlı olan ve dekarda en az 8 adet ağaç olan zeytinlikleri,

pp) GKGM: Bakanlık Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

rr) Grup sertifikasyonu: Üretici örgütü veya müteşebbis çatısı altında sözleşmeyle bir araya gelen üreticilerin ürettiği ürünlerin, üretici örgütü veya müteşebbis adına sertifikalandırılmasını,

ss) Gübre Takip Sistemi (GTS): Tarımda kullanılan gübrelerin, üretim veya ithalatından son kullanıcıya kadar bütün tedarik zincirinin izlenebilirliğinin sağlanması amacıyla oluşturulan web tabanlı uygulamayı,

şş) İl ÇMVA komisyonu: İl müdürü veya il müdür yardımcısı başkanlığında, koordinasyon ve tarımsal veriler şube müdürü ve il müdürlüğünde veri toplayıcı olarak görevlendirilen bir personelden oluşan ve işletmelerin seçilmesinden, formların ön değerlendirilmesinden, ihtilafların incelenerek sonuçlandırılmasından, gerekli durumlarda ihtilafların ÇMVA Sorumlu Birimine iletilmesinden, ödemeye esas icmallerin onaylanmasından sorumlu komisyonu,

tt) İl ÇMVA koordinatörü: Sistemin kurulduğu illerdeki il müdürlüğü koordinasyon ve tarımsal veriler şube müdürünü,

uu) İl/ilçe fındık komisyonu: 14/7/2009 tarihli ve 2009/15203 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Fındık Üretiminin Planlanması ve Dikim Alanlarının Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğe dayanılarak oluşturulan il/ilçe fındık komisyonunu,

üü) İl/ilçe keşif komisyonu: ÇKS Yönetmeliğine dayanılarak oluşturulan il/ilçe keşif komisyonunu,

vv) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe müdürlüğünü,

yy) İl/ilçe tahkim komisyonu: ÇKS Yönetmeliğine dayanılarak oluşturulan il/ilçe tahkim komisyonunu,

zz) İl/ilçe tespit komisyonu: ÇKS Yönetmeliğine dayanılarak oluşturulan il/ilçe tespit komisyonunu,

aaa) İTUB: Bakanlık il müdürlüklerinde oluşturulan iyi tarım uygulamaları birimlerini,

bbb) İTUD: İyi tarım uygulamaları desteğini,

ccc) İyi Tarım Uygulamaları (İTU): 7/12/2010 tarihli ve 27778 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyi Tarım Uygulamaları Hakkında Yönetmeliğe göre yapılan tarımsal faaliyeti,

ççç) İTU sertifikası: İyi Tarım Uygulamaları Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak düzenlenmiş belgeyi,

ddd) İyi Tarım Uygulamaları Hakkında Yönetmelik (İTUY): 7/12/2010 tarihli ve 27778 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyi Tarım Uygulamaları Hakkında Yönetmeliği,

eee) Kapalı ortamda bitkisel üretim: Kapalı ortamda bitkisel üretim ünitesinde gerçekleştirilen bitkisel üretimi,

fff) Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi (KOBÜKS): 16/3/2024 tarihli ve 32491 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Bakanlık tarafından oluşturulan sistemi,

ggg) Kapalı ortamda bitkisel üretim ünitesi: Kapalı ortamda bitkisel üretim işletmesi içerisinde bitkinin gereksinim duyduğu ışık, ısı, nem, hava akışı, karbondioksit (CO₂), bitki besin maddeleri gibi çevre koşullarının yapay yollarla kısmen ya da tamamen oluşturulup denetim altında tutulduğu, aynı üreticinin tasarrufunda bulunan alçak tünel, yüksek tünel, sera, çadır, konteyner, prefabrik yapılar ile ahşap, betonarme, çelik, plastik gibi yapı elemanları kullanılarak yatay veya dikey olarak inşa edilmiş birbirinden bağımsız kapalı üretim ortamını,

ğğğ) Kapama bahçe: Tek türle dikim normlarına uygun olarak tesis edilmiş alanı,

hhh) Kaplanmış tohum: Kullanılacak tohum miktarını azaltmak, tohum ekimini kolaylaştırmak ve mekanizasyona uygun hale getirmek, tohumları toprak kökenli hastalıklara ve zararlılara karşı korumak, tohumların çimlenme kapasitelerini artırmak ve besin maddesi sağlamak amacıyla farklı etkilere sahip preparatlarla farklı oranlarda muamele edilmiş tohumları,

ııı) KEP: Resmî yazışmaların elektronik ortamda mevzuata uygun, uluslararası standartlarda ve teknik olarak güvenli bir şekilde yapılmasına imkân sağlayan sistemi,

iii) Koloni: Canlı döller üretebilen bir ana arı ve bunun dölleri olan işçi arılardan oluşan birimi,

jjj) Küçük aile işletmesi: 2024 üretim yılında ÇKS’ye kayıtlı ve tarımsal faaliyete konu alan toplamı 5 dekar veya altında olan işletmeyi,

kkk) Lisanslı depo: 5300 sayılı Kanun kapsamında tarım ürünlerinin sağlıklı koşullarda muhafazası ve ticari amaçla depolanması hizmetlerini sağlayan tesisleri,

lll) Lisanslı depo işletmesi: 5300 sayılı Kanun kapsamında ürünlerin depolanmasıyla iştigal eden ve geçerli bir lisans belgesine sahip anonim şirketi,

mmm) Muvafakatname-1: EK-11’de yer alan belgeyi,

nnn) Nadas: Tarım arazisinin bir sonraki üretime hazırlık amacıyla toprak işlemesi yapılarak dinlenmeye bırakılmasını,

ooo) Organik gübre: Bitki besin maddelerini bünyesinde organik bileşikler halinde bulunduran, toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerini düzelterek bitki besin maddelerinin yarayışlılığını artırmak suretiyle alımını kolaylaştıran bitkisel ve/veya hayvansal kökenli atık ve/veya artıklardan elde edilen ürünleri,

ööö) Organomineral gübre: Organik muhtevanın ve/veya organik gübrelerin bir veya birden fazla birincil, ikincil veya mikro bitki besin maddeleri ile karışımı veya reaksiyonu ile elde edilmiş ürünleri,

ppp) Organik statü: Geçiş sürecini tamamlamış organik ürünü,

rrr) Organik Tarım Bilgi Sistemi (OTBİS): Organik tarım yapan çiftçi, arazi, ürün, kontrol bilgileri, hayvansal üretim ve sertifika bilgilerinin bulunduğu Bakanlıkça oluşturulan veri tabanını,

sss) Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik (OTY): 18/8/2010 tarihli ve 27676 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliği,

şşş) Organik tarım: OTY’ye göre yapılan tarımsal faaliyeti,

ttt) Organik tarım birimi (OTB): Bakanlık il müdürlüklerinde kurulu bulunan organik tarım birimlerini,

uuu) OTD: Organik tarım desteğini,

üüü) Örtüaltı Kayıt Sistemi (ÖKS): Mülga 25/6/2014 tarihli ve 29041 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Örtüaltı Kayıt Sistemi Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Bakanlık tarafından oluşturulan kayıt sistemini,

vvv) Örtüaltı kayıt sistemi belgesi: Düzenleme tarihi itibarıyla örtüaltı üretimi yapan çiftçilerin ÖKS’de yer alan bilgilerini gösterir belgeyi,

yyy) Örtüaltı ünitesi: İçerisinde bitkisel üretim yapılan, bağımsız olarak tek çatı altında bulunan ve üzeri uygun bir örtü malzemesi ile kaplanmış; içerisinde bitkinin gereksinim duyduğu çevre koşullarının yapay yollarla kısmen ya da tamamen oluşturulup denetim altında tutulduğu sera veya plastik tünel şeklinde olabilen, aynı gerçek veya tüzel kişinin tasarrufunda bulunan tarımsal yapıyı,

zzz) Ruhsatlı fındık alanı: 22/11/2001 tarihli ve 2001/3267 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Fındık Alanlarının Tespitine Dair Karar ile belirlenen ve izin verilen arazilerde fındık üretimi yapılan fındık kayıt sisteminde kayıtlı alanı,

aaaa) Sertifikalı fidan: Yurt içinde üretilip yetkili kuruluşlarca düzenlenen fidan sertifikasında, fidan sınıfı “sertifikalı” olarak belirtilen ve ürün elde etmek amacıyla çiftçinin diktiği fidanı,

bbbb) Sertifikalı fide: Yurt içinde üretilip yetkili kuruluşlarca sertifikalandırılan ve ürün elde etmek amacıyla çiftçinin diktiği çilek fidesini,

cccc) Sertifikalı tohum: Yurt içinde üretilip sertifikalandırılan süper elit, ön elit, elit, orijinal/temel ve sertifikalı sınıfındaki tohumluğu,

çççç) Standart fidan: Yurt içinde üretilip yetkili kuruluşlarca düzenlenen Fidan Sertifikasında, fidan sınıfı “standart” olarak belirtilen veya Standart Fidan Belgesine sahip olan ve ürün elde etmek amacıyla çiftçinin diktiği fidanı,

dddd) TADLAB: Tarım arazileri değerlendirme laboratuvar bilgi sistemini,

eeee) Tarım arazisi: ÇKS ve/veya ÖKS/KOBÜKS ve/veya OTBİS’te kayıtlı olan arazileri,

ffff) Tarım parseli: Tarım arazisi sınırları içerisinde kalan ve salt tarımsal üretim faaliyeti gerçekleştirilen her bir arazi parçasını,

gggg) Tarımsal faaliyet: Tarım arazisi üzerinde tarımsal üretim kaynaklarını fiilen kullanarak yapılan bitkisel üretim ve/veya hayvansal üretim ve bu üretim sonucu elde edilen malların; işletme içerisinde ilk işleme, koruma ve değerlendirilmesi için yapılan faaliyetleri,

ğğğğ) Tarımsal işletme: Yasal durumu ne olursa olsun, sahip olduğu, ortakçılık, yarıcılık ya da kiralama şeklinde tuttuğu arazide kendi adına bitkisel üretim, küçükbaş hayvan yetiştiriciliği, büyükbaş hayvan yetiştiriciliği, kümes hayvancılığı, ipek böcekçiliği, arıcılık yapan veya karma üretim yapan, eşik değer veya üzeri ekonomik büyüklükteki, tek yönetim altında bulunan ekonomik birimi,

hhhh) Tasiriye faturası: Hazine ve Maliye Bakanlığının müteselsil seri ve sıra numarası taşıyan, vergi dairesine kayıtlı gerçek ve tüzel kişi niteliğindeki zeytin sıkma tesislerince çiftçiden teslim alınan zeytinin sıkma bedeli karşılığında düzenlenen ve çiftçinin adı, soyadı, bağlı olduğu il, ilçe ve köyünü gösterir açık adresi, çiftçi tarafından getirilen zeytinin kilosu, cinsi ve elde edilen yağ miktarını gösterir faturayı,

ıııı) TBS: Tarım Bilgi Sistemini,

iiii) Tohum sertifikası: Tohumun sınıf ve kademesini belirten, Bakanlık tarafından görevlendirilmiş/yetkilendirilmiş sertifikasyon kuruluşlarınca düzenlenen belgeyi,

jjjj) Tohumluk: Bitkilerin çoğaltımı için kullanılan tohum, yumru, fide, fidan, çelik gibi generatif ve vejetatif bitki kısımlarını,

kkkk) Tohumluk analiz raporu: Tohumlukların laboratuvar analizlerinin sonuçlarının gösterildiği raporu,

llll) Tohumluk bayisi: Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği çerçevesinde tohumluk bayisi belgesi almış olan gerçek veya tüzel kişileri,

mmmm) Tohumluk sertifikasyon kuruluşu: Tohumlukların tarla ve laboratuvar kontrolleri sonucunda genetik, fiziksel, biyolojik ve sağlıkla ilgili değerlerinin standartlara uygunluğunu tespit eden ve belgelendiren Bakanlıkça yetkilendirilmiş kuruluşu,

nnnn) Toprak analiz laboratuvarı: Toprak, bitki ve sulama suyu analizlerini yapmaya Valilik oluru veya Bakanlıkça yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişiler, kamu kurum ve kuruluşları ile üniversitelere ait laboratuvarları,

oooo) Toprak düzenleyici: Asıl amacı toprağın fiziksel veya kimyasal yapısını iyileştirmek olan organik veya mineral yapıda olan maddeleri,

öööö) TRGM: Bakanlık Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

pppp) TTSM: Bakanlık Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğünü,

rrrr) Tül: Örtüaltı/Kapalı ortamda bitkisel üretimde zararlı organizma girişini önlemek amacı ile kullanılan 40-70 mesh ölçüsünde pamuk, iplik veya sentetik tül dokumayı,

ssss) TVYS: Tohum veri yönetim sistemini,

şşşş) Üretici: Mal sahibi, kiracı, yarıcı veya ortakçı olarak devamlı veya en az bir üretim dönemi veya yetiştirme devresi tarımsal üretim yapan gerçek ve tüzel kişileri,

tttt) Üretici Kayıt Defteri (ÜKD): 3/12/2014 tarihli ve 29194 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Koruma Ürünlerinin Önerilmesi, Uygulanması ve Kayıt İşlemleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre; bitkisel üretim faaliyetinde, üretici ve ürün bilgileri ile uygulanan bitki koruma ürünlerinin reçetesi, temin edildiği bayi, uygulama tarihi ve uygulayıcı bilgilerinin yer aldığı taraflarca imzalanan belgeyi,

uuuu) Üretim yılı: Tek yıllık ürün türleri için ürünün hasat edildiği yılı, çok yıllık ürün türleri için ekim dikim tarihi ile son hasat tarihi arasındaki her bir yılı,

üüüü) Ürün sertifikası: Organik tarım yönetmeliği hükümlerine uygun olarak üretilen ürün ve girdilere düzenlenen sertifikayı,

vvvv) Üretici örgütü: 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununa göre kurulmuş üretici birlikler, 18/4/1972 tarihli ve 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanununa göre kurulan tarım kredi kooperatifleri ve birlikler, 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş ve kuruluşuna Bakanlıkça izin verilen üretici örgütler ile 1/6/2000 tarihli ve 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanuna tabi tarım satış kooperatifleri ve birliklerini,

yyyy) Yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlıkça tespit edildiği havzalar: Aksaray ili; Eskil, Gülağaç, Güzelyurt, Merkez, Sultanhanı ilçeleri, Ankara ili; Bala, Haymana, Gölbaşı, Şereflikoçhisar ilçeleri, Eskişehir ili; Alpu, Beylikova, Çifteler, Mahmudiye, Mihalıççık, Sivrihisar ilçeleri, Hatay ili; Kumlu, Reyhanlı ilçeleri, Karaman ili; Ayrancı, Kazımkarabekir, Merkez ilçeleri, Kırşehir ili; Boztepe, Mucur ilçeleri, Konya ili; Akören, Akşehir, Altınekin, Cihanbeyli, Çumra, Derbent, Doğanhisar, Emirgazi, Ereğli, Güneysınır, Halkapınar, Kadınhanı, Karapınar, Karatay, Kulu, Meram, Sarayönü, Selçuklu, Tuzlukçu ilçeleri, Mardin ili; Artuklu, Derik, Kızıltepe ilçeleri, Nevşehir ili; Acıgöl, Derinkuyu, Gülşehir ilçeleri, Niğde ili; Altunhisar, Bor, Çiftlik, Merkez ilçeleri, Şanlıurfa ili; Viranşehir ilçelerindeki yerleri,

zzzz) Yetkili sınıflandırıcı: Tarım ürünlerini analiz eden, ürünün nitelik ve özelliklerini belirleyen, standartlara uygun olarak sınıflandıran ve bu durumu belgelendiren laboratuvarları işleten Ticaret Bakanlığından lisans almış gerçek ve tüzel kişileri,

aaaaa) Yetkilendirilmiş kuruluş: Organik tarım veya iyi tarım uygulamalarında kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu olarak Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişileri,

bbbbb) Yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşu (YTK): Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği çerçevesinde yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşu belgesi almış olan gerçek veya tüzel kişileri,

ccccc) Zeytinyağı: Natürel sızma zeytinyağı, natürel birinci zeytinyağı veya ham zeytinyağı/rafinajlık zeytinyağlarını içeren natürel zeytinyağlarını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Desteklemeye İlişkin Esaslar

Mazot ve gübre desteği

MADDE 4-

(1) Çiftçilere, 2024 üretim yılı içerisinde tarımsal üretimde bulunulan ÇKS’de kayıtlı tarım arazisi büyüklüğü dikkate alınarak mazot ve gübre desteklemesi yapılır.

(2) Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli kapsamında desteklenen; arpa, aspir, yağlık ayçiçeği, buğday, çavdar, yaş çay, çeltik, fındık, kolza (kanola), kuru fasulye, mercimek, dane mısır, nohut, kütlü pamuk, patates, kuru soğan, soya, tritikale, yem bitkileri, yulaf ve zeytin ürünlerinin dışında kalan diğer bütün ürünlere, “Diğer Ürünler” kategorisinde EK-1’de belirtilen miktar kadar mazot ve gübre desteği ödemesi yapılır.

(3) 2024 üretim yılında ÇKS’de kayıtlı olan çiftçiler, mazot ve gübre desteğinden yararlanmak istememeleri halinde, bu taleplerini il/ilçe müdürlüklerine 31/12/2024 tarihine kadar yazılı olarak bildirirler.

(4) Bir üretim yılında aynı arazi üzerinde birden fazla üretim yapılması durumunda, sadece bir üretim için ödeme yapılır. Hangi üretimin destek tutarı toplamı fazla ise o üretim dikkate alınır.

(5) Tarım arazisinin aynı üretim yılında birden fazla çiftçi tarafından kullanılması halinde destekleme, ilk üretimi yapan çiftçiye verilir. İlk üretimi yapan çiftçinin destekleme talep etmemesi durumunda, takip eden ve müracaatı bulunan çiftçiye ödenir.

Toprak analizi desteği

MADDE 5-

(1) Toprak analizi desteği ödemelerine yönelik uygulama esasları ve bu ödemelerden yararlanmak isteyen toprak analiz laboratuvarları ile ilgili hususlar şunlardır:

a) Parsel büyüklüğü asgari 50 dekar ve üzeri olan ÇKS’ye kayıtlı üretim yapılan tarım arazilerinde, ilave her 50 dekara kadar bir analiz için toprak analizi desteği ödenir.

b) Toprak numuneleri, koordinat belirleyen cihaz veya TADLAB mobil uygulaması kullanılarak toprak analiz laboratuvarlarının teknik personelince alınır.

c) Toprak analizlerinin, 1/8/2023-30/6/2024 tarihleri arasında yapılması gerekir.

ç) Numunelerin alındığı ve analizlerinin yapıldığı tarihlerde laboratuvarların yetkilendirilmiş olması gerekir.

d) Toprak analizi yapılan parsellere ait koordinat verilerinin, laboratuvarlar tarafından TADLAB sistemine destekleme başvurusu yapılmadan önce kayıt altına alınmış olması gerekir.

e) Aynı parselde her bir 50 dekarlık alan için birden fazla toprak analizi yapılması durumunda sadece bir analize ödeme yapılır.

f) Bir üretim sezonu içerisinde aynı parsel için bir defa toprak analizi desteği ödenir.

g) Bir üretim sezonu içerisinde aynı parsel için birden fazla laboratuvar tarafından toprak analizi yapılması durumunda, TADLAB sistemine kayıt yapan laboratuvara ödeme yapılır.

ğ) Nadasa bırakılan parseller ve boş araziler için toprak analizi destekleme ödemesi yapılmaz.

h) Analiz yapılan parsellere destekleme ödemesi için çiftçinin muvafakatının alınması esastır. Tarım takvimi sebebiyle EK-31’de yer alan toprak analiz desteği için muvafakatname alınamaması durumunda il/ilçe tahkim komisyonu kararı ile ikinci fıkra hükümleri uygulanır.

(2) İl müdürlüklerince desteklemeye esas analizlerin en az %10’unun örnekleme yöntemi ile çiftçi bazında yapılıp yapılmadığı kontrol edilir.

Organik tarım desteği

MADDE 6-

(1) OTD ödemesi, OTY’ye göre organik tarım yapan, OTBİS’te ve ÇKS’de 2024 üretim yılında kayıtlı, 2024 yılı hasadını gerçekleştirmiş, ürettiği ürüne ürün sertifikası düzenlenmiş ve bu Tebliğde OTD uygulamaları ile ilgili belirtilen usul ve esaslara göre başvuru yapan çiftçilere yapılır.

(2) OTD ödemesi, OTY’ye göre organik tarım yapılan, OTBİS’te kayıtlı 2024 yılı hasadı gerçekleştirilmiş, üretilen ürün için ürün sertifikası düzenlenmiş, OTBİS’te ve ÇKS’de 2024 üretim yılında kayıtlı arazilere yapılır.

(3) OTD ödemesi, 2024 yılı hasadı yapılmış ürün için OTBİS’te yetkilendirilmiş kuruluşça kontrolü yapılmış ve OTY hükümlerine göre uygun bulunmuş geçiş süreci-2, geçiş süreci-3 ve organik statüde yer alan tarım arazileri ve bu arazilerde kayıtlı ürünlerden desteklemeye uygun bulunan arazilere yapılır.

(4) OTY’ye göre düzenlenen ürün sertifikasının OTBİS’te kayıtlı olması zorunludur. Ürün sertifikası adına düzenlenmiş kişi veya düzenlenmiş bir sertifikada sertifikalandırılan ürünün kaynak kişisi olanlar da desteklemeden yararlanabilirler.

(5) OTD ödemesi, 2024 üretim yılında aynı hasat döneminde birden fazla üretim yapılan alanlarda, OTBİS’te ve ÇKS’de kayıtlı ürünlerin alanları üzerinden hesaplanır.

(6) OTD ödemesi, 2024 üretim yılında farklı hasat döneminde art arda yapılan birden fazla üretimlerde, toplam ödeme miktarı büyük olan ürün üzerinden sadece bir ürün için hesaplanır.

(7) 2016 üretim yılından başlamak üzere ürün kategorisine göre toplam beş üretim yılı OTD ödemesinden faydalandırılan araziler, 2024 üretim yılında yetiştirilen ürünün bulunduğu kategoriye bakılmaksızın 3. kategori birim tutarı üzerinden desteklenir.

(8) Ormandan tahsisli arazilerde desteğe konu ve tahsis amacına uygun ürünlerin üretilmesi halinde, bu ürünlerin yetiştirildiği araziler 2024 üretim yılında 3. kategori birim tutarı üzerinden desteklenir.

(9) OTBİS’te bilgilerinin tamamlatılması görev ve sorumluluğu desteklemeye başvuran çiftçiye aittir.

(10) Yetkilendirilmiş kuruluşlar, OTBİS’e veri girişlerini ve OTY’ye uygun olan gerekli düzeltmeleri yapmak zorundadırlar.

(11) OTD ön incelemeleri OTB’nin görev ve yetkileri çerçevesinde gerçekleştirilir.

(12) OTD uygulamasına ilişkin olarak OTB tarafından ön inceleme yapılır. OTD müracaatları başladıktan sonra il müdürlüklerinin uygun göreceği tarihte ön inceleme başlatılır. Ön inceleme yapılan illerde/ilçelerde daha sonra tespit edilecek usulsüz işlemlere ilişkin sorumluluklar ortadan kalkmaz. Uygulamalar, ön incelemenin yanı sıra ilgili mevzuatın öngördüğü her türlü denetime tabidir.

(13) Ön inceleme, örnekleme yöntemiyle belirlenecek ilçe, köy veya mahallelerde, çiftçilerin yapmış oldukları başvurular üzerinden yapılır.

(14) Ön incelemede, OTB tarafından daha önce yapılmış veya yapılacak kontroller ile OTBİS’te bilgilerin uyumluluğu karşılaştırılır. OTB tarafından gerektiğinde yerinde tespit çalışmaları yapmak veya kullanımı ihtilaflı tarım arazilerini kullanan çiftçilerin ve kullandıkları arazilerin yerinde tespitini yapmak üzere il/ilçe tespit komisyonlarından faydalanılır. Çiftçilerin OTBİS ve ÇKS’de kayıt ettirdikleri bilgiler ile gerek görülmesi halinde yetkilendirilmiş kuruluşlardan talep edilecek bilgilerde, gerçeğe aykırı beyan ya da verdikleri belgelerde sahte evrak tespit edilmesi halinde söz konusu desteklemeden faydalanmaması için gerekli tedbirler alınır. OTB gelen münferit şikâyet ve ihbarları ayrıca değerlendirir.

İyi tarım uygulamaları desteği

MADDE 7-

(1) İTUY’a göre 1. Kategori, 2. Kategori ve 3. Kategoride belirtilen ürünlerde, yetkilendirilmiş kuruluşlarca 2024 üretim yılında bireysel veya grup sertifikasyonu seçeneğine göre düzenlenmiş iyi tarım uygulamaları sertifikasına sahip olan çiftçiler ve 1. Kategoride yer alan ürünlerde İTU kapsamında sertifikalandırılan ve ÖKS/KOBÜKS’de kayıtlı olan üretim alanları iyi tarım uygulamaları desteğinden yararlandırılır.

(2) ÖKS/KOBÜKS’de kayıtlı olmayan alanlar iyi tarım uygulamaları açıkta üretim desteğinden yararlandırılır.

(3) 1. Kategoride belirtilen ürünlerde örtüaltı/kapalı ortamda bitkisel üretimde İTU sertifikasına sahip çiftçilere İTUD ödemesi, yetkilendirilmiş kuruluşlarca sertifikalandırılan ayrıca ÖKS/KOBÜKS’de kayıtlı olan alanların ÇKS’ye işlenmesi sonucu desteğe tabi alan hesaplanarak yapılır.

(4) 1. Kategori, 2. Kategori ve 3. Kategoride belirtilen ürünlerde İTU sertifikasına sahip çiftçilere İTUD ödemesi, yetkilendirilmiş kuruluşlarca verilen sertifikaların ÇKS’ye işlenmesi sonucu, çiftçilerin ÇKS’de kayıtlı toplam alanlarını geçmemek kaydıyla desteğe tabi alan hesaplanarak yapılır.

(5) 2016 üretim yılından başlamak üzere ürün kategorisine göre toplam beş üretim yılı İTUD ödemesinden faydalandırılan çiftçiler, 2024 üretim yılında yetiştirilen ürünün bulunduğu kategoriye bakılmaksızın 3. Kategori birim tutarı üzerinden desteklenir.

(6) Ormandan tahsisli arazilerde desteğe konu ve tahsis amacına uygun ürünlerin üretilmesi halinde, bu ürünleri yetiştiren çiftçiler 2024 üretim yılında 3. Kategori birim tutarı üzerinden desteklenir.

(7) Bir üretim yılında aynı arazi üzerinde birden fazla üretim yapılması durumunda, sadece bir üretim için ödeme yapılır.

(8) Yetkilendirilmiş kuruluşlar, çiftçilerin T.C. kimlik numarası/vergi numarası ile tarımsal faaliyette bulunduğu alanlarını, yetiştirilen ürünün adını, il, ilçe, köy/mahalle ile kadastro geçen yerlerde ada ve parsel bilgilerini, kadastro geçmeyen yerlerde ise il/ilçe keşif komisyonları tespitlerine göre tarım arazisi bilgilerini ve örtüaltı/kapalı ortamda bitkisel üretim yapan çiftçilerin üretim şeklini düzenledikleri sertifikada veya eklerinde göstermekle sorumludur.

(9) Yetkilendirilmiş kuruluşlar, İTUD’dan yararlanmak üzere kendilerine başvuruda bulunan çiftçilerin talep ettiği bu Tebliğe konu belgeleri düzenlemekle görevli ve sorumludurlar.

(10) 1. Kategori (Açıkta üretim), 2. Kategori ve 3. Kategoride belirtilen ürünlerde iyi tarım uygulamaları yapan çiftçiler, 1/1/2024-31/12/2024 tarihleri arasında düzenlenen ve 2024 yılında geçerli olan İTU sertifikası ve yetkilendirilmiş kuruluşlarca düzenlenen EK-6’da yer alan İyi Tarım Uygulamaları Destekleme Ödemesi Sertifika Ekini, EK-2’de yer alan Destekleme Uygulama Takvimine göre il/ilçe müdürlüğüne teslim ederler.

(11) 1. Kategoride (Örtüaltı/kapalı ortamda bitkisel üretim) belirtilen ürünlerde iyi tarım uygulamaları yapan çiftçiler tarafından, 1/1/2024-31/12/2024 tarihleri arasında düzenlenen ve 2024 yılında geçerli olan İTU Sertifikası, yetkilendirilmiş kuruluşlarca düzenlenen EK-6’da yer alan İyi Tarım Uygulamaları Destekleme Ödemesi Sertifika Eki ve EK-7’de yer alan örtüaltı/kapalı ortamda bitkisel üretim alanlarında iyi tarım uygulamalarına ait belge, EK-2’de yer alan Destekleme Uygulama Takvimine göre il/ilçe müdürlüğüne teslim edilir.

(12) Yetkilendirilmiş kuruluşlarca düzenlenecek EK-6 belgesi, çiftçilerin il/ilçe müdürlüklerinden alacakları 2024 üretim yılına ait ÇKS belgesi ile EK-7’ye uygun olarak tanzim edilir.

(13) İTUD kapsamında İTUB tarafından İTUD müracaatları başladıktan sonra ön inceleme başlatılır.

(14) İTUD’da ön inceleme, başvuruda ibraz edilen bilgiler, ÇKS’de kayıt edilen bilgiler ve yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından il müdürlüklerine gönderilen kontrol ve dönem raporlarında yer alan bilgiler karşılaştırılarak tamamlanır.

(15) İTUD ön incelemesinde, İTUY hükümleri gereğince kontrol veya dönem raporları şeklinde henüz il müdürlüklerine bildirilmemiş veya bildirimler ile müracaatlar arasında uyumsuzluk bulunan çiftçiler inceleme kapsamına alınır. Ayrıca destek başvurusu yapan çiftçi sayısının örnekleme yöntemi ile en az %25’i de inceleme kapsamına alınır.

(16) İTUD’da incelemede; İTUB tarafından çiftçilerin üretim alanlarının ve/veya işletmelerinin yerinde incelemesi yapılır. Bu incelemelerde; çiftçi ile yetkilendirilmiş kuruluşlar arasında yapılan sözleşmeler, kontrol raporları ile çiftçilerin saklamakla yükümlü oldukları tarımsal uygulamalarına ve analizlere ait kayıtları incelenir.

(17) İTUD’da örtüaltında/kapalı ortamda bitkisel üretim yaptığını beyan ederek başvuran çiftçilerin ön incelemesi ile ÖKS/KOBÜKS’de kayıtlı üretim alanlarının yerinde incelemesi yapılır.

(18) İTUD’da ön inceleme ve/veya incelemede çiftçilerin, ÇKS’de ve ÖKS/KOBÜKS’de kayıt ettirdikleri bilgiler ile İTU Sertifikasında veya eklerinde gerçeğe aykırı beyan ya da verdikleri belgelerde sahte evrak tespit edilmesi halinde, sorumlular il/ilçe tahkim komisyonuna bildirilir. İTUB, gelen münferit şikâyet ve ihbarları ayrıca değerlendirir.

(19) İTUD’da ön inceleme ve inceleme, il/ilçe müdürlüklerince daha sonra tespit edilecek usulsüz işlemlere ilişkin sorumlulukları ortadan kaldırmaz. Bütün uygulamalar, ön inceleme ve incelemenin yanı sıra ilgili mevzuatın öngördüğü her türlü denetime de tabidir.

Küçük aile işletmesi desteği

MADDE 8-

(1) ÇKS’ye kayıtlı ve tarımsal faaliyete konu alan toplamı 5 dekar veya altında olan, yaş çay ve fındık ürünleri hariç, açıkta ve/veya örtüaltı/kapalı ortamda bitkisel üretim ünitelerinde meyve, sebze, süs bitkisi ile tıbbi ve aromatik bitki yetiştiriciliği yapan gerçek kişi çiftçilere, 2024 üretim yılında küçük aile işletmesi desteği ödemesi yapılır.

(2) Örtüaltı/Kapalı ortamda bitkisel üretim ünitelerinde meyve, sebze, süs bitkisi ile tıbbi ve aromatik bitki yetiştiriciliği yapan çiftçilerin ÖKS/KOBÜKS’e kayıtlı olmaları gerekir.

(3) 2024 üretim yılında küçük aile işletmesi desteğine esas arazide veya örtüaltı/kapalı ortamda bitkisel üretim ünitelerinde birden fazla üretim yapılması durumunda sadece bir üretim dönemi için desteklemeden yararlandırılır.

Fındık alan bazlı gelir desteği

MADDE 9-

(1) 2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar eki listede yer alan havzalarda, ruhsatlı fındık alanlarında fındık üretimi yapan ÇKS ve FKS’ye kayıtlı çiftçilere FKS’de kayıtlı ruhsatlı fındık alanı büyüklüğü dikkate alınarak fındık alan bazlı gelir desteği ödemesi yapılır.

(2) 2024 üretim yılında ÇKS ve FKS’de kayıtlı olan çiftçilerin fındık alan bazlı gelir desteğinden yararlanmak istememesi durumunda; bu taleplerini 31/12/2024 tarihi mesai bitimine kadar il/ilçe müdürlüklerine yazılı olarak bildirmeleri gerekmektedir.

(3) İl/ilçe müdürlüğü, müracaattaki bilgi ve belgelerin doğruluğunu ÇKS ve FKS’den kontrol eder.

(4) Fındık arazilerinin ruhsatlılık durumuna ilişkin sorunlar ile ihtilafların çözümünde il/ilçe fındık komisyonları yetkilidir.

(5) Toplam alanı 1 dekarın altında olan ruhsatlı fındık alanlarına fındık alan bazlı gelir desteği ödemesi yapılmaz.

Katı organik-organomineral gübre desteği

MADDE 10-

(1) Katı organik-organomineral ürünler, katı organik toprak düzenleyici ürünler ile kaplama gübre ve fermantasyon sonucu elde edilen organik gübre kullanan çiftçilere yönelik destekleme uygulama esasları ve bu ödemeden yararlanmak isteyen çiftçiler ile ilgili hususlar şunlardır:

a) GTS’de 1/9/2023-31/8/2024 tarihleri arasında satış kaydı yapılan katı organik-organomineral ürünler, katı organik toprak düzenleyici ürünler ile kaplama gübre ve fermantasyon sonucu elde edilen organik gübreler için 2024 üretim yılında ÇKS’ye kayıtlı çiftçilere arazi varlığı ile orantılı olarak dekar başına destekleme ödemesi yapılır.

b) Bakanlıktan tescil belgeli olan katı organik-organomineral ürünler, katı organik toprak düzenleyici ürünler ile kaplama gübre ve fermantasyon sonucu elde edilen organik gübreler destekleme kapsamındadır.

c) Katı organik ürünler için 150 kg/da, katı organik toprak düzenleyici ürünler için 100 kg/da, katı organomineral ürünler ve kaplama gübre için 20 kg/da, fermantasyon sonucu elde edilen organik gübre için 150 kg/da asgari kullanım olması gerekir.

(2) 2024 üretim yılında katı organik-organomineral gübre desteğinden yararlanmak istemeyen çiftçilerin bu taleplerini 31/12/2024 tarihi mesai bitimine kadar il/ilçe müdürlüklerine yazılı olarak bildirmeleri gereklidir.

Geleneksel zeytin bahçelerinin rehabilitasyonu desteği

MADDE 11-

(1) Geleneksel zeytin bahçesi alanının en az 1/5’inde, ihtiyaç duyulan ağaçlarda gençleştirme budaması yapacağını tespit ettiren ve 29/4/2025 tarihine kadar gençleştirme budamasını yapan çiftçilere budanan alan üzerinden destekleme ödemesi yapılır.

(2) Gençleştirme budaması yapılacak ÇKS’ye kayıtlı zeytinlik tapu hisse alanı (tasarruf alanı) en az 5 dekar olmak zorundadır. Orman yangını olan yerlerde, rehabilitasyon destek uygulamasında alan büyüklüğüne bakılmaz.

(3) Destekleme ödemesinden faydalanmak isteyen çiftçilerin 2024 üretim yılında ÇKS’ye kayıt yaptırmaları koşuluyla EK-26’da yer alan Form ile gençleştirme budaması yapılmadan önce il/ilçe müdürlüğüne müracaat ederek tespit yaptırmaları gereklidir.

(4) Desteklemeye esas zeytin bahçeleri, çiftçilerin ÇKS kayıtları da dikkate alınarak il/ilçe müdürlükleri tarafından yerinde tespit edilir ve gençleştirme budaması öncesi EK-27’de yer alan Tutanak düzenlenir.

(5) Desteklemeye esas zeytin bahçeleri, gençleştirme budaması sonrası il/ilçe müdürlükleri tarafından kontrol edilerek budama sonrası ödemeye esas EK-28’de yer alan Tutanak düzenlenir.

Türkiye tarım havzaları üretim ve destekleme modeline göre fark ödemesi desteği

MADDE 12-

(1) 2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar ekindeki listede yer alan havzalarda, 2024 yılında fark ödemesi desteğine esas ürünleri üreten çiftçiler 2024 üretim yılına dair ÇKS kayıtlarını dane zeytin ve zeytinyağı fark ödemesi desteği hariç olmak üzere desteğe tabi ürüne ilişkin hasat dönemi öncesinde yaptırmış olmaları durumunda destekten yararlanırlar. ÇKS başvuru süresinin uzatılması durumunda hasat dönemi öncesi veya sonrası ürün tespitinin yapılması halinde bu çiftçiler de fark ödemesi desteğinden yararlanırlar.

(2) Alım satım, ürün işleme, değerlendirme, depolama işlemlerinin belirlenen usul ve esaslara uygun gerçekleşmesi koşuluyla; 2024 yılında fark ödemesi desteğine esas ürünleri üretenler ve YTK ile sözleşmeli üretim yapan çiftçiler kullanım şekilleri tohumluk olanlar da dahil olmak üzere fark ödemesi desteğinden yararlanırlar.

(3) Yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlıkça tespit edildiği havzalarda, 2024 üretim yılında ekilen nohut ve mercimek ürünlerine %50 ilave destek ödemesi yapılır, damlama sulama ile sulanan alanlar hariç dane mısıra destekleme ödemesi yapılmaz.

(4) Fark ödemesi desteğine esas olmak üzere; arazi miktarları öncelikle parsel ve ürün bazında tespit edilir. Bu tespitin yapılamaması durumunda desteklemeye tabi olabilecek köy/mahalle bazlı toplam üretim alanının tespitine ve tespitin nasıl yapılacağına il/ilçe tahkim komisyonu karar verir.

(5) 2024 yılında üretilerek satışı yapılan desteğe esas ürünlere, tarımsal veriler ve Uydu Tabanlı Parsel Tanımlama Modeline göre, dane zeytin ve zeytinyağında ise tarımsal veriler kullanılarak belirlenecek olan verim değerlerine göre destekleme ödemesi yapılır. Bu kapsamda;

a) Kütlü pamuk fark ödemesi desteği uygulamalarında dekara en fazla 500 kg’ye kadar destekleme ödemesi yapılır.

b) Dane zeytin ve zeytinyağı fark ödemesi desteği uygulamalarında aşağıdaki tabloda yer alan verim miktarlarına kadar destekleme ödemesi yapılır.

(6) Ticaret borsaları tarafından tescil belgelerinin toplu liste ve/veya müşterek alım satım beyannamesi gönderilmesi durumunda liste halindeki tescil belgesi il/ilçe müdürlüklerince kabul edilir.

(7) Zeytinyağı fark ödemesi desteği kapsamında desteğe tabi ürün miktarının belirlenmesinde; üretim alanına karşılık gelen üretim miktarı, alım satım belgesi ve tasiriye faturası birlikte değerlendirilir.

(8) Dane zeytin fark ödemesi desteği kapsamında desteğe tabi ürün miktarının belirlenmesinde; üretim alanına karşılık gelen üretim miktarı ve alım satım belgesi birlikte değerlendirilir.

(9) Kütlü pamukta sertifikalı tohum ekim normu 2 kg/da olarak belirlenmiştir. Müracaatlarda desteklemeye tabi arazi miktarı, faturada belirtilen tohum miktarının ekim normuna bölünmesi ile ortaya çıkan miktardan büyük olamaz. Ekim normuna uygun olan arazi miktarı esas alınarak destekleme ödenir. Kütlü pamuk için sertifikalı tohum kullanımıyla ilgili tohum ve sertifika bilgileri sisteme girilir. Mevcut tüm bilgiler, çiftçinin ibraz ettiği satış faturası ile karşılaştırılır.

(10) İstenecek belgeler ve bunlarla ilgili yapılacak işlemler şunlardır:

a) Hububat, baklagil ve dane mısır fark ödemesi desteklemelerinde üretim yılına ilişkin hasat tarihi ile 9/5/2025 tarihleri arasındaki süreyi içeren alım satım belgesi, yağlı tohumlu bitkiler fark ödemesi desteklemelerinde; kütlü pamuk hariç üretim yılına ilişkin hasat tarihi ile 9/5/2025 tarihleri arasındaki süreyi içeren alım satım belgesi, kütlü pamuk için hasat tarihi ile 15/3/2025 tarihleri arasındaki süreyi içeren alım satım belgesi, dane zeytinde ise il/ilçe tahkim komisyonlarınca o üretim yılı için belirlenen hasat başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki süreyi içeren alım satım belgesi istenir.

b) Toprak Mahsulleri Ofisine satışı yapılan ürünler hariç olmak üzere, desteklemeye tabi ürüne yönelik borsa altyapısı mevcut il ve ilçelerde borsa tescil beyannamesi ibrazı istenir; diğer il ve ilçelerde ise il/ilçe tahkim komisyonlarının gerekli gördüğü durumlarda üretim yılına ilişkin hasat tarihi ile EK-4’te belirtilen belge teslim bitiş tarihi arasındaki süreyi içeren borsa tescil beyannamesi istenir.

c) Lisanslı depolara ürününü teslim eden çiftçilerden ELÜS alım satım belgesi istenir. ELÜS alım satım belgesi ibraz eden çiftçilerden borsa tescil beyannamesi istenmez.

ç) Kütlü pamuk ürünü fark ödemesi desteği müracaatında bulunan çiftçilerden, adına düzenlenmiş yurt içinde üretilip sertifikalandırılmış tohum satış faturası ile tohum sertifikasına ait belge fotokopisi;

1) Tohum satış faturası tarihi ekim dönemi sonrasına ait olamaz.

2) Tohumluk bayisi tarafından faturaya; “Bu fatura ile satışı yapılan tohumluk, ………… tarih ve ……. no’lu tohum sertifikasına aittir.” ibaresi yazılarak fatura tasdik edilir.

3) Beyan edilen tohum sertifikasının tarihi üzerinden bir yıl geçmiş olması halinde “Tohumluk Analiz Raporu” istenir. Tohumluk analiz raporu bir yıldan eski olamaz.

4) Tohum sertifikalarının ve/veya tohumluk analiz raporunun düzenlenme tarihi, tohumun ekiliş tarihinden ve sertifikalı tohum faturasının tarihinden önce olmak zorundadır.

d) Kendi yetiştirdiği kütlü pamuğu kendi nam ve hesabına çırçır ve prese fabrikalarında çırçırlama işlemine tabi tutan ve elde edilen lif (mahlıç) pamuğu lisanslı depolara en az 30 gün süreyle teslim eden çiftçilerden; çırçırlama bedeli karşılığında düzenlenen ve çiftçinin adı, soyadı, açık adresi, çiftçi tarafından getirilen kütlü pamuk miktarı ve elde edilen lif pamuk miktarını gösterir işletme bedeli faturası istenir. Bu kapsamda başvuru yapan üreticilerin çırçırlama randımanı %38 olarak hesaplanır.

e) Zeytinyağı için alım satım belgesi, tasiriye faturası veya kanuni defterde yer alan bilgiler;

1) Tasiriye faturalarının tarihi, il/ilçe tahkim komisyonları tarafından belirlenen zeytin sıkma başlangıç ve bitiş tarihleri arasında olur.

2) Zeytin sıkma tesisi, aynı zamanda çiftçi olan gerçek veya tüzel kişiliğe ait ise üretilen zeytinin maliyet bedeli ölçüsüne göre değerlendirilerek tasiriye faturasında yer alması gereken bilgilerin açıklama yapılmak suretiyle kanuni defterlerde kayıt altına alınması gerekir. İl/ilçe müdürlüğü tarafından kayıt fotokopileri üzerine “Aslı Görülmüştür” ibaresi yazılarak onaylanması halinde tasiriye faturası yerine kabul edilir.

3) Çiftçiye ait zeytinyağı alım satım belgelerinin tarihi çiftçiye ait en erken tarihli tasiriye faturası ile aynı veya daha sonraki tarihli olabilir; ancak en erken tarihli tasiriye faturasından önce olmaz.

f) Çiftçilerin ÇKS’ye kayıtlı arazilerinden elde ettikleri fark ödemesi desteğine konu ürünleri işletmelerinde kullanmaları durumunda; desteklemeye konu ürünlere ilişkin düzenlenen alım satım belgesi veya destekle ilgili bilgileri içermesi kaydıyla kanuni defter kayıtları desteklemeye esas alınır. Kanuni defter kaydının fotokopisi üzerine, il/ilçe müdürlüğü tarafından “Aslı Görülmüştür” ibaresi yazılarak alım satım belgesi yerine kabul edilir. Bu tür kayıtlarda borsa tescil beyannamesi aranmaz.

Sertifikalı fidan/fide ve standart fidan kullanım desteği

MADDE 13-

(1) Destekleme kapsamında yer alacak bağ ve kapama bahçe tesisinde kullanılan sertifikalı fidan/fide ile standart fidanda aranacak şartlar şunlardır:

a) Kullanılacak sertifikalı fidan/fide ile standart fidan; yurt içinde üretilmiş, TTSM veya Karacabey Fidan Fide Test Merkezi Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş sertifikalı fidan/fide veya standart fidan sertifikasına veya antepfıstığı anacında üretim materyali sertifikasına sahip olmak zorundadır.

b) 2021 yılı beyannamesine istinaden belgelendirilmiş sertifikalı/standart fidan ve sertifikalı/standart antepfıstığı üretim materyali (anaç) kullanıldığında 2024 üretim yılı dikimlerinde, geçerli bitki muayene raporuna sahip olmak zorundadır.

c) 2022 yılı beyannamesine istinaden belgelendirilmiş sertifikalı/standart fidan ve sertifikalı/standart antepfıstığı üretim materyali (anaç) kullanıldığında 2023 yılında faturalandırılan fidanlarda bitki muayene raporu şartı aranmaz; ancak 2024 yılında faturalandırılmış fidanlar bitki muayene raporuna sahip olmak zorundadır.

ç) 2023 yılı beyannamesine istinaden belgelendirilmiş sertifikalı/standart fidan, sertifikalı/standart antepfıstığı üretim materyali (anaç) kullanıldığında açık köklü ve tüplü fidan ile antepfıstığı üretim materyali (anaç) sertifikalı veya standart sınıfta sertifikaya sahip olmak zorundadır.

d) Çilek bahçelerinde kullanılacak fide 2023 veya 2024 yılı sertifikasına sahip olmak zorundadır.

(2) Destekleme kapsamında bağ ve kapama bahçe tesisinde aranacak şartlar şunlardır:

a) 2024 üretim yılında tesis edilmiş olması.

b) Eğimi %6’dan az olan yerlerde tesis edilen bahçelere destekleme ödemesi yapılmaz. Ancak;

1) İşlemeli tarıma uygun olmayan yerlerde,

2) En küçük yerleşim birimi olan köy veya mahallede çayır mera hariç toplam tarım alanının %80’den fazlasının dikili tarım alanı olduğu yerlerde,

3) Çilek ve orman ağaçlandırma arazilerinde,

4) Mevcut bağ ve kapama bahçenin aynı türle yenilendiği yerlerde,

eğim şartı aranmaz.

c) Mevcut bağ ve kapama bahçenin farklı türle yenilenmesi durumunda Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu tarafından izinlendirilmiş olması.

ç) Bakanlıkça belirlenen dikim normlarına uygun olması.

d) Tek türde tesis edilmiş olması.

e) Tek parsel veya bitişik parsellerin toplamının aşağıdaki tabloda belirtilen alanlardan az olmayacak şekilde tesis edilmiş olması.

(3) Bağ ve kapama bahçe, iki teknik personel tarafından yerinde kontrol edilerek EK-21’de yer alan Bahçe Tesisi Tespit Tutanağı düzenlenir.

(4) Bağ ve kapama bahçe, tesis edildiği üretim yılı hariç dört yıl boyunca yılda en az bir kez (çilek hariç) olmak üzere il/ilçe müdürlüğünce kontrol edilerek EK-22’de yer alan Sertifikalı Fidan/Fide ve Standart Fidan Kullanım Desteği Kontrol Tutanağı düzenlenir. Mücbir sebepler dışındaki nedenlerle bahçenin minimum alan toplamı altına düşmesi durumunda desteğin tamamı, bahçenin minimum alan toplamı büyüklüğünü koruması durumunda ise bozulan kısma karşılık gelen destekleme tutarı 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır.

(5) Sertifikalı fidan/fide ve standart fidan kullanım desteğinde ödeme gerçekleştikten sonra EK-23’te yer alan Taahhütname-2’deki taahhüdüne uygun davranmayanlara, almış oldukları desteği kanuni faiziyle birlikte geri ödemeleri halinde idari yaptırım uygulanmaz.

(6) Destekleme ödemesi yapılan bağ ve kapama bahçenin kiralanması durumunda; bağ ve kapama bahçe özelliğini kaybetmesi halinde sorumluluk desteği alan çiftçiye ait olup destekleme ödemesi Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır.

(7) Destekleme ödemesi yapılan bağ ve kapama bahçenin satışı durumunda, il/ilçe müdürlüğünce onaylı EK-24’te yer alan Satış Yolu ile Bağ-Bahçenin El Değiştirmesine İlişkin Taahhütname (Taahhütname-3) düzenlenir. Devralan çiftçi, desteklemeden yararlanan çiftçinin sorumluluklarını taşır; bağ ve kapama bahçenin denetim, bakım ve muhafazasını sağlamak zorundadır. Aksi durumda destekleme ödemesi Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır.

(8) Kiralama yolu ile bağ ve kapama bahçe tesis eden çiftçilerin kira sözleşme süresi çilek için en az bir yıl, diğerlerinde en az beş yıldır.

(9) Sertifikalı ve standart fidanın aynı bağ ve kapama bahçe alanı içinde kullanılması halinde, destekleme miktarı her biri için ayrı alanlar üzerinden hesaplanarak belirlenir.

(10) EK-25’te yer alan Sertifikalı Fidan/Fide ve Standart Fidan Kullanım Desteği Talep Formunda bulunan sertifikalı/standart fidan/antepfıstığı üretim materyali (anaç) ve sertifikalı fideye ait bilgiler ile fatura bilgileri fidan/fide üreticisi veya tohumluk bayisi tarafından düzenlenerek tasdik edilir. Araziye ait bilgiler ise çiftçi tarafından doldurulup imzalanır.

(11) Fatura tarihi, sertifikalı/standart fidan, antepfıstığı üretim materyali (anaç) ve sertifikalı fide sertifikası veya bitki muayene raporu tarihinden sonra olmalıdır. Faturalara fidan/fide üreticisi veya tohumluk bayisi tarafından fidan/fide türü, çeşidi, belge numarası ve etiket numarası aralıkları yazılır.

Sertifikalı tohum üretim desteği

MADDE 14-

(1) Bakanlıkça yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşlarınca yurt içinde üretilip sertifikalandırılan ve yurt içinde satışı gerçekleşen EK-1’de listelenen türlerin tohumlukları için kilogram başına destekleme ödemesi yapılır.

(2) ÇKS’ye kayıtlı arazilerde tohumluk üreten ve sertifikalandıran ÇKS’ye kayıtlı YTK’lar, 2024 üretim yılı sertifikalı tohum üretim desteğine başvuru yapar.

(3) Bakanlıkça yetki verilmesi halinde sertifikalı tohum üretim desteğine başvurular e-Devlet Kapısı üzerinden yapılabilir.

(4) e-Devlet Kapısı üzerinden yapılan başvurularda, başvuruyu yapan YTK’nın Yetkilendirilmiş Tohumculuk Kuruluşu Belgesi sahipliği, ÇKS kaydı ve ilgili alt birliğe üyeliği TBS tarafından kontrol edilir.

(5) Sertifikalı tohum üretim desteğinden yararlanmak isteyen YTK’lar, başvurularını ÇKS’ye kayıtlı oldukları il/ilçe müdürlüğüne yaparlar. İl/ilçe müdürlüklerince Yetkilendirilmiş Tohumculuk Kuruluşu Belgesinin geçerlilik süresi, ÇKS kaydının güncelliği ve ilgili alt birliğe üyeliği kontrol edilir. Başvurusu uygun görülen YTK’lara TBS kullanıcı tanımlaması yapılır ve veri giriş yetkisi verilir.

(6) Veri girişlerinde sorumluluk TBS kullanıcı tanımlaması yapılan ve veri giriş yetkisi verilen YTK’lara aittir.

(7) 8/1/2004 tarihli ve 5042 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun kapsamında YTK’ların lisanslı olarak üretmiş oldukları sertifikalı tohumluk üretim miktarı ve bu sertifikalara bağlı olarak yapılan tohumluk satışlarını gösteren faturalara ilişkin almış oldukları destekleme miktarları, Bakanlıkça kamu kurumları ile paylaşılabilir.

(8) YTK’lar destekleme süreci ile ilgili talep edilen EK-13’te yer alan Sertifikalı Tohum Üretim Desteği Üretilen ve Sertifikalandırılan Tohum Üretim Bilgileri ile talep edilen diğer bilgi ve belgeleri beş iş günü içerisinde ibraz etmekle yükümlüdür.

(9) Ödeme icmallerinin hazırlanmasında temel esaslar şunlardır:

a) YTK’larca satışı tamamlanan her bir tür için tek icmal oluşturulması zorunludur.

b) YTK tarafından her tür için tek seferde EK-4’te belirtilen belgelerin teslimi yapılır.

c) YTK, kaplanmış tohum faturalarında kaplamadan önceki tohum miktarını belirtir ve EK-12’yi doldurur. Ödeme işlemlerinde bu miktar esas alınır.

ç) Tohumluk faturalarının tarihi, sertifika tarihinden önce olamaz.

d) Desteklemeye esas tohumluklara ait sertifikasyon döneminin 1/7/2024-30/6/2025 tarihlerini kapsaması gerekir. Sertifikanın düzenlenme tarihi ile 31/10/2025 tarihleri arasındaki faturalar desteklemeye esas alınır. Bu tarihten sonraki faturalar destekleme kapsamında değerlendirilmez.

e) Başvuruyu kabul eden il/ilçe müdürlüğü, YTK’nın ve/veya YTK ile sözleşmeli üretim yapan tohum yetiştiricilerinin, tohumluk üretimi yaptıkları parsellerdeki üretim ve yüzölçümü bilgilerinin doğruluğunu; 2024 üretim yılı ÇKS kayıtları, uydu görüntüleri, tarla kontrol raporları üzerinden kontrol eder. Kontrol sonucu uyumsuzluk tespit edilmesi halinde uyumlu olmayan alandan üretilen tohumluklar destekleme kapsamında değerlendirilmez.

f) YTK tarafından sisteme kaydedilen desteklemeye esas tohumluk fatura bilgileri ile beyan edilen faturalar il/ilçe müdürlüğünce karşılaştırılır. Uyumsuz olanlara destekleme ödemesi yapılmaz.

(10) ÇKS’de kendi adına kayıtlı arazilere, ürettikleri sertifikalı tohumluğu eken/diken YTK’lar tarafından düzenlenen fatura veya destekle ilgili bilgileri içermesi kaydıyla kanuni defter kayıtları desteklemeye esas alınır. Kanuni defter kaydının fotokopisi üzerine, il/ilçe müdürlüğü tarafından “Aslı Görülmüştür” ibaresi yazılarak fatura yerine kabul edilir.

(11) Sertifikasyon kuruluşlarınca, düzenlemiş oldukları sertifikalara ait bilgiler TBS’de yer alan sertifika veri tabanına kaydedilir.

(12) TVYS’de düzenlenemeyen sertifikaların TVYS’ye tanıtılması, görev alanındaki kamu sertifikasyon kuruluşları tarafından yapılır.

Sertifikalı fidan üretim desteği

MADDE 15-

(1) ÇKS’ye kayıtlı arazilerde, yurt içinde üretilip sertifikalandırılan ve satışı gerçekleşen sertifikalı sınıfında aşılı ve aşısız fidanlar için adet başına sertifikalı fidan üretim desteği ödemesi yapılır.

(2) Sertifikalı fidan üretimi desteğine, fidan üretici belgesine sahip gerçek ve tüzel kişiler başvuru yapabilir. Bakanlıkça yetki verilmesi halinde sertifikalı fidan üretim desteğine başvurular e-Devlet Kapısı üzerinden yapılabilir.

(3) Başvuru esnasında il/ilçe müdürlüğü tarafından yapılacak işlemler şunlardır:

a) e-Devlet Kapısı üzerinden kontrollerin yapılamaması durumunda, fidan üretici belgesinin başvuru tarihi itibarıyla geçerliliği, fidan üreticisinin ilgili alt birliğe üyeliği ve ÇKS kayıtlarının güncelliği kontrol edilir.

b) Başvurusu uygun görülen fidan üreticilerine, TBS kullanıcı tanımlaması yapılır ve veri giriş yetkisi verilir.

(4) Fidan üreticileri, TBS’ye veri girişinden ve verilerin doğruluğundan sorumludurlar.

(5) Fidan üreticileri tarafından alım/satım belgesinde (fatura), faturanın satışı yapılan sertifika ile illiyet bağını gösterir “bu fatura ile satışı yapılan fidanlar, ……..tarih ve ….. no’lu fidan sertifikasına aittir ve ….. ile ……. etiket aralığındadır.” ibaresi konularak fatura tasdik edilir.

(6) Fidan üreticileri tarafından her tür için tek seferde EK-17’de yer alan Fidan Üreticisi Tarafından Beyan Edilen Alım Satım Belgesi ve Sertifika Bilgileri ve bu belge ekinde fidan alım satım belgeleri fotokopisi ile fidan sertifika fotokopisi ve EK-18’de yer alan Üretilen ve Sertifikalandırılan Fidan Üretim Bilgileri belgelerinin teslimi yapılır.

(7) Ödeme icmallerinin hazırlanmasında temel esaslar şunlardır:

a) Fidan üreticilerine ait satışı tamamlanan türler için tek icmal oluşturulur.

b) Fidan alım/satım belgelerinin tarihi, sertifika tarihinden önce olamaz.

c) Desteklenecek fidanlara ait sertifikasyon dönemi aşağıda verilmiştir. Fidan sertifikalarının bu tarihler aralığında düzenlenmiş ve 2024 beyanname yılına ait olması gerekir.

(8) Sertifikasyon kuruluşları, düzenlemiş oldukları sertifikalara ait bilgileri TBS’de yer alan sertifika veri tabanına kaydederler.

Bombus arısı kullanım desteği

MADDE 16-

(1) Alçak tüneller hariç, örtüaltı/kapalı ortamda bitkisel üretim ünitelerinde polinasyon amaçlı bombus arısı kullanan çiftçilere aşağıdaki esaslara göre destekleme ödemesi yapılır:

a) Mülga Örtüaltı Kayıt Sistemi Yönetmeliği ve/veya Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi Yönetmeliği hükümleri kapsamında ÖKS/KOBÜKS’de kayıtlı çiftçilere, Bakanlıkça bombus arısı üretim izni verilmiş işletmelerden veya bu işletmelerin bayilerinden, o yıla ait üretim sezonu boyunca bombus arı kolonisi satın alarak kullanmaları halinde, koloni başına destekleme ödemesi yapılır.

b) Birden fazla il/ilçede serası bulunan çiftçi, destekleme başvurusu için seralarının bulunduğu il/ilçelerin birine müracaatta bulunur.

c) ÖKS/KOBÜKS’deki “Bombus Arısı Destekleme” bölümüne il/ilçe müdürlükleri tarafından fatura bilgileri kaydedilir.

ç) Aynı yıl içerisinde her bir 0,5 dekar örtüaltı/kapalı ortamda bitkisel üretim ünitesi için bir koloniden fazlasına ödeme yapılmaz. Birden fazla örtüaltı/kapalı ortamda bitkisel üretim ünitesi bulunan çiftçinin, her bir ünitesinde kullanılan bombus arısı koloni sayısı ayrı ayrı hesaplanır.

Yem bitkileri desteği

MADDE 17-

(1) 2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar ekindeki listede yer alan havzalarda, 2024 yılında desteğe esas ürünleri üreten çiftçiler yem bitkileri desteğinden yararlanır.

(2) Ödemeler aşağıdaki esaslara göre yapılır:

a) Yem bitkileri desteği kapsamında bulunan yem bitkilerinin grupları aşağıdaki tabloda belirlenmiştir.

b) Yem bitkisi desteğinden yararlanmak isteyen çiftçiler, yem bitkisini hasat etmeden önce EK-8’de yer alan Yem Bitkileri Desteği Tarım Arazisi Beyan Formu ile müracaat eder.

c) İl müdürlükleri müracaat sürelerini, EK-2’de belirtilen tarihler arasında kalmak şartıyla il tahkim komisyonu kararı alarak ilin ekolojik koşullarına göre belirler.

ç) Destekleme kapsamında değerlendirilecek yem bitkileri toplam ekiliş alanı en az 10 dekardır. Desteklemelerde ekiliş yapılarak başvuruda bulunulan parsellerin hasat kontrolü sonucunda desteklemeye esas vejetatif gelişim gösteren kısmı 10 dekarın altında olmamak koşulu ile değerlendirmeye alınır.

d) Çiftçiler çok yıllık yem bitkileri ve yapay çayır mera ekilişlerini ilk üretim yılından itibaren ÇKS’ye kayıt yaptırmaları halinde destekleme süresince müracaat ettikleri yıl için desteklemeden yararlanır.

e) Çok yıllık yem bitkisi ve yapay çayır mera ekilişi kapsamında destekleme ödemesi yapılan bir parselin satış veya kiralama yoluyla çiftçinin değişmesi durumunda; yeni çiftçinin ÇKS kayıt ve/veya güncellemelerini yaptırması ve yem bitkileri destekleme şartlarını devam ettirmesi durumunda desteklemeden kaldığı yıldan itibaren yararlandırılır.

f) Çok yıllık yem bitkilerinden yonca ve yapay çayır mera için dört yıl, korunga, ak üçgül, çayır üçgülü, gazal boynuzu, kılçıksız brom, çok yıllık çim (Lolium perenne), domuz ayrığı, kamışsı yumak, otlak ayrığı için üç yıl süreyle, destekleme süresince müracaat edilen her yıl için belirlenen destekleme birim fiyatı üzerinden ödeme yapılır. Yonca ve korunga, ilk yıl çiçeklenme başlangıç döneminde diğer yıllarda ise hasat olgunluğuna erişip hasat edildiğinde EK-10’da yer alan Kontrol Tutanağı düzenlenir ve destekleme ödemesi yapılır. Ak üçgül, çayır üçgülü, gazal boynuzu ilk yıl çiçeklenme başlangıç döneminde diğer yıllarda ise hasat olgunluğuna erişip hasat edildiğinde veya vejetatif gelişmesi tamamlanarak uygun otlatma olgunluğunda otlatma yapıldığında EK-10’da yer alan Kontrol Tutanağı düzenlenir ve destekleme ödemesi yapılır. Kılçıksız brom, domuz ayrığı, çok yıllık çim (Lolium perenne), kamışsı yumak, otlak ayrığında ürün uygun hasat olgunluğunda hasat edilmesi kaydıyla ya da vejetatif gelişmesi tamamlanarak uygun otlatma olgunluğunda otlatma yapıldığında EK-10’da yer alan Kontrol Tutanağı düzenlenir ve destekleme ödemesi yapılır. Ekildiği yıl hasadı yapılamayacak çok yıllık yem bitkileri ekilişlerinin başvuruları ürünün ilk hasadının yapıldığı yılda kabul edilir.

g) Yapay çayır mera tesisleri için üniversiteler, bölgede bulunan tarımsal araştırma enstitüleri veya il müdürlüklerince o ilin ekolojisine uygun hazırlattırılan yapay çayır mera karışımları proje dâhilinde uygulamaya konularak destekleme kapsamına alınır. Hazırlanan EK-9’da yer alan Yapay Çayır-Mera Üretim Projesi il/ilçe müdürlüğünce onaylanır. Yapay çayır mera tesisinde vejetatif gelişmesi tamamlanarak hasat olgunluğunda hasat edildiğinde ya da uygun otlatma olgunluğunda otlatma yapıldığında EK-10’da yer alan Kontrol Tutanağı düzenlenir ve destekleme ödemesi yapılır.

ğ) Tek yıllık yem bitkileri ekilişlerinde %50 çiçeklenme döneminde, hayvan pancarı ve yem şalgamında ise hasat olgunluğunda hasat edilmesi kaydıyla, tek yıllık yem bitkilerinden italyan çimi (Lolium multiflorum) ekilişlerinde ise ürün uygun hasat olgunluğunda hasat edildiğinde ya da vejetatif gelişmesi tamamlanarak uygun otlatma olgunluğunda otlatma yapıldığında EK-10’da yer alan Kontrol Tutanağı düzenlenir ve destekleme ödemesi yapılır.

h) Silajlık mısır ekilişlerinde danelerin hamur olum döneminden sararmaya başladığı dönemde; silajlık soya ekilişlerinde alt yaprakların sararmaya başladığı ve maksimum tohum oluşum evresine geldiği dönemde; sorgum otu, sudan otu ve sorgum-sudan otu melezi ekilişlerinde ise süt olum döneminde silaj yapmak amacı ile hasat edildiğinde EK-10’da yer alan Kontrol Tutanağı düzenlenir ve destekleme ödemesi yapılır.

ı) Yem bitkisi amaçlı olarak ekilişi ve başvurusu yapılan çavdar, yulaf ve tritikalede, başakların süt olum döneminde yeşil ot olarak hasat edildiğinde ya da uygun otlatma olgunluğunda otlatma yapıldığında EK-10’da yer alan Kontrol Tutanağı düzenlenir ve destekleme ödemesi yapılır.

i) Tek ve çok yıllık baklagil yem bitkileri ile buğdaygil yem bitkilerinin birbirleri veya kendi aralarındaki karışımlarından yapılan ekilişlerde, ilin ekolojisine uygun karışım oranları il müdürlüklerince tahkim komisyonu kararıyla ya da üniversiteler veya bölge araştırma enstitülerinin görüşü alınarak belirlenir.

j) Yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlıkça tespit edildiği havzalarda 2024 üretim yılında ekilen yem bezelyesi, fiğ, macar fiği, burçak ve mürdümük ürünleri için %50 ilave destek ödemesi yapılır.

k) Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu tarafından 2024 üretim yılında süt üretimi planlama bölgesi olarak ilan edilen Amasya, Bingöl, Bitlis, Çorum, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Muş, Tokat ve Tunceli illerinde yem bitkileri ekilişine %50 ilave destek ödemesi yapılır.

l) Sulu şartlarda yetiştirildiği halde bazı bölgelerin iklim şartlarına uygun olarak kuru şartlarda da yetiştirilen yonca, ak üçgül, çayır üçgülü, gazal boynuzu, silajlık soya, sorgum otu, sudan otu, sorgum-sudan otu melezi ve silajlık mısır ürünleri için destekleme ödemesi yapılması, il müdürlüklerince tahkim komisyonu kararıyla ya da üniversiteler veya bölge araştırma enstitülerinin görüşü alınarak belirlenir ve EK-10’da yer alan Kontrol Tutanağı düzenlenerek kuru şartlarda ekilişi yapılan yem bitkileri destekleme birim fiyatından destekleme ödemesi yapılır.

m) Aynı parsele aynı çok yıllık yem bitkisi arka arkaya ekilmez. Aynı parsele münavebe uygulanarak farklı çok yıllık yem bitkisinin ekilmesi durumunda, desteklemelerden faydalandırılır.

n) Bir üretim yılında aynı parsele aynı tek yıllık yem bitkisi arka arkaya ekilirse sadece birincisi desteklemelerden faydalandırılır. Ancak aynı parsele münavebe uygulanarak bir üretim yılında arka arkaya iki farklı tek yıllık yem bitkisinin ekilmesi durumunda, her iki ekiliş de destekleme ödemelerinden faydalandırılır.

o) Aynı yıl içerisinde aynı parsele tek yıllık yem bitkisi ekilip, hasattan sonra çok yıllık yem bitkisi ekildiği ve hasat edildiği takdirde, her iki ekiliş de destekleme ödemelerinden faydalandırılır.

ö) Hasattan sonra yapılacak müracaatlar değerlendirmeye alınmaz.

Biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele desteği

MADDE 18-

(1) Biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele yapan üreticilere destekleme ödemesi yapılması için;

a) Kapalı ortamda üretim yerinin ÖKS/KOBÜKS’te, açık alanda üretim yerinin ÇKS’de kayıtlı olması,

b) Biyolojik ve/veya biyoteknik mücadelede kullandığı BKÜ’ye ait faturaya sahip olması,

c) Bitki Koruma Ürünlerinin Önerilmesi, Uygulanması ve Kayıt İşlemleri Hakkında Yönetmelik gereği ÜKD kayıtlarını tutması ve onaylanmış olarak başvuru belgeleri ile birlikte ibraz etmesi,

ç) Bitki koruma faaliyetlerinin zirai mücadele teknik talimatlarına ve entegre mücadele prensiplerine göre yapılmış olması,

d) Kullanılmış olan BKÜ’nün etiket bilgilerine göre uygulanmış olması,

e) Örtüaltı/Kapalı ortamda faydalı böcek kullanan üreticilerin seralarında giriş ve yan havalandırma açıklıklarının tül ile kapatılmış olması,

f) Örtüaltı/Kapalı ortamda yapılan bitkisel üretimde domates güvesine karşı mücadele amaçlı dekara 2-4 adet, aynı amaçla açıkta domates yetiştiriciliğinde ise dekara 4-6 adet feromon kullanılmış olması,

g) Üreticilerin zeytinde zeytin sineğine karşı biyoteknik mücadelede ruhsatlı olan feromon+tuzak desteğinden yararlanabilmeleri için bireysel olarak en az 40 dekar zeytinlik alanda biyoteknik mücadele yaptığını beyan etmesi,

ğ) EK-40’ta yer alan Dilekçe ve (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen hususları belgeleyen eklerle birlikte il/ilçe müdürlüğüne başvurması,

gerekir.

(2) Bitkisel üretime arız olan zararlı organizmalara karşı biyolojik ve/veya biyoteknik mücadelenin yaygınlaştırılması ile kimyasal ilaç kullanımının azaltılması amacıyla kapalı ortamda ve açık alanda bitkisel üretimde, destekleme kapsamına alınan ürünler-zararlı organizmalar ve destekleme ödeme miktarları EK-1’de yer almaktadır:

a) Açık alanda turunçgil üretiminde akdeniz meyve sineğine karşı feromon+tuzak kullanımı için tahsis edilen 450 TL/da desteklemeden, tuzak kutusunun en az beş yıl kullanma ömrü bulunmasından dolayı daha önceden tuzak kutusu olup da sadece feromon kullanan üreticilere 180 TL/da olacak şekilde destekleme ödemesi yapılır.

b) Örtüaltı/kapalı ortamda biyoteknik mücadelede; feromon+tuzak kullanan üreticilere 450 TL/da, domates üretiminde domates güvesine karşı sadece feromon kullananlara 210 TL/da olacak şekilde destekleme ödemesi yapılır.

c) Açık alanda domates üretiminde biyoteknik mücadelede; feromon+tuzak kullanan üreticilere 210 TL/da, domateste domates güvesine karşı sadece feromon kullanan üreticilere ise 135 TL/da olacak şekilde destekleme ödemesi yapılır.

ç) Üreticiye yapılacak olan destekleme ödemesi miktarı, üreticinin biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele amacıyla yaptığı harcamaları gösteren fatura bedelinin, mücadele yaptığı toplam alanına bölünmesiyle elde edilecek olan dekara maliyetini geçemez.

d) Stratejik öneme sahip ürün ve zararlı organizmalar için, bu Tebliğin yayımından sonra mücadele amaçlı yeni ruhsat alacak biyolojik ve biyoteknik mücadele ürünlerinin, mevcut listeye ilavesi GKGM tarafından değerlendirilecektir.

(3) 2024 yılı destekleme ödemesi için 1/1/2024 tarihinden itibaren biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele yapan üreticiler tarafından kayısı, ayva, armut, elma, bağ, açıkta domates, zeytin, turunçgil, nar, şeftali ve nektarin için 18/10/2024, örtüaltı/kapalı ortam için ise 31/12/2024 tarihi mesai bitimine kadar, başvuru dilekçesi ve destekleme ödemesi için gerekli şartların sağlandığını gösteren belgeler ile birlikte ÇKS ve/veya ÖKS/KOBÜKS kayıtlarının bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne başvuru yapılır.

(4) Destekleme ödemesinden faydalanmak amacıyla üretici tarafından beyan edilen belgelerin ve uygulama bilgilerinin birinci ve ikinci fıkralarda yer alan hususlara uygunluğu il/ilçe müdürlüğünce kontrol edilir ve EK-41’de yer alan Tespit Tutanağı hazırlanır.

Lisanslı depolarda ürün depolama kira, nakliye ve analiz desteği

MADDE 19-

(1) Lisanslı depolarda muhafaza edilen buğday, arpa, çavdar, yulaf, mısır, çeltik, pirinç, mercimek, nohut, fasulye, ayçiçeği, soya fasulyesi, pamuk, fındık, kuru kayısı, antep fıstığı, kuru üzüm, zeytin ve zeytinyağı ürünleri için ÇKS’ye kayıtlı üretici ve üretici örgütlerine kira, nakliye, analiz destekleme ödemesi yapılır.

(2) ÇKS’ye kayıtlı üreticilere ve ÇKS’ye kayıtlı üreticilerden aldıkları ve/veya kendi adlarına ürettikleri ürünlerini lisanslı depo işletmelerine depolanmak üzere koyan üretici örgütlerine, ürünlerini lisanslı depolara ilk teslim eden olmaları halinde EK-36’da yer alan miktarlarda kira, nakliye ve analiz desteği verilir.

(3) Kira desteğinden yararlanan üretici ve üretici örgütlerine, başvuru yapmaları durumunda;

a) Ürün miktarı üzerinden her ürün çeşidi için EK-36’da belirtilen miktarlarda ve üst tonaj sınırı aşılmamak kaydıyla nakliye desteği verilir.

b) Depolanacak ürünlerin lisanslı depoya tesliminden önce yetkili sınıflandırıcılarca yapılacak analiz başına, EK-36’da belirlenen miktarlarda analiz desteği verilir.

c) Kira ve analiz destekleme ücretlerinin belirlenmesinde, Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan kira ve analiz ücreti fiyatlarının 2024 üretim yılının 1 Mayıs tarihinde geçerli olan tarife fiyatları dikkate alınır.

(4) Kira desteklemesi 2024 yılı hasat dönemi için en fazla altı ay süre ile EK-36’da belirtilen ürünler ve miktarlarda üretici/üretici örgütlerine ödenir. İlgili üretim yılına ait depolama dönemi başlangıç tarihleri olarak, EK-37’de yer alan Tabloda belirtilen ürün depolama dönemleri esas alınır. Kira, nakliye ve analiz desteğinden faydalanabilmek için; mevcut üretim yılına ait ürünlerin EK-37’de yer alan depolama döneminin başlangıç tarihi ile ilgili yılın son günü (31 Aralık) arasında lisanslı depoya girmiş olması, en az bir gün depolanması ve TBS üzerinden ELÜS İhraç Formu doğruluğunun sağlanması şartı aranır.

(5) Üretici/üretici örgütünün nakliye ve analiz desteğinden faydalanabilmesi için kira desteği başvurusu yapması şarttır. Kira, desteğinden faydalanan ÇKS’ye kayıtlı üretim miktarı için nakliye ve analiz destekleme ödemesi bir defadan fazla yapılmaz.

(6) Kira, nakliye ve analiz desteklemesine tabi ürün cinsi ve miktarı ÇKS’ye kayıtlı üretim bilgileri ile uyumlu olmak zorundadır.

(7) Kira, nakliye ve analiz desteği ödemeleri;

a) Bireysel olarak başvuran üreticiler için doğrudan üreticilere verilir.

b) Üreticilerden aldıkları ya da kendilerinin üretmiş oldukları ürünleri lisanslı depo işletmelerine getiren üretici örgütlerine verilir.

c) Üretici/üretici örgütlerine ilgili ürünü lisanslı depoya ilk teslim eden olmaları halinde ödenir. Lisanslı depo işletmesinde el değiştirerek ticarete konu olmuş ürünlere kira, nakliye ve analiz desteği ödemesi yapılmaz. Lisanslı depo içerisinde el değiştirdiği saptanan ürünlerle destekleme başvurusu yapıldığının tespiti halinde başvuru yapanlarla ilgili gerekli işlemler Tarım Kanununun 23 üncü maddesine göre lisanslı depo şubesinin bağlı bulunduğu il/ilçe tahkim komisyonları tarafından yürütülür.

(8) Kira desteklemelerinde bir aylık süre otuz gün olarak dikkate alınır ve gün esaslı olarak hesaplama yapılır.

(9) Kira, nakliye ve analiz destekleme ödemeleri, bir üretim sezonunda, yılda en az iki defa olmak üzere TRGM tarafından belirlenecek tarihlerde yapılır.

(10) Kira, nakliye ve analiz desteği müracaatlarında;

a) Kira desteği için; 21 inci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirlenen şekilde depo kira ücreti faturası,

b) Nakliye desteği için; 21 inci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendinde belirlenen şekilde ELÜS İhraç Formu,

c) Analiz desteği için; 21 inci maddenin ikinci fıkrasının (c) bendinde belirlenen şekilde analiz ücreti faturası veya kasa alındı makbuzunun aslı,

ç) Üretici örgütlerinin başvurusu halinde, ÇKS’ye kayıtlı üreticilerden alınacak EK-38’de yer alan Taahhütname ve buna ilişkin çiftçi listesi,

il/ilçe müdürlüğünce dikkate alınır.

Çiftlik muhasebe veri ağı (ÇMVA) sistemine katılım primi desteği

MADDE 20-

(1) ÇKS ve/veya Bakanlık tarafından oluşturulan herhangi bir idari kayıt sistemine kayıtlı olup ÇMVA katılım anlaşması imzalayarak ÇMVA sistemine dâhil olan, bir muhasebe yılı süresince tarımsal faaliyetlerine ilişkin muhasebe verilerini veri toplayıcılarla paylaşarak paylaştığı tüm ekonomik ve fiziki verileri ÇMVA sistemine kayıt edilen ve kaydedildiğine ilişkin kontrolü ÇMVA Sorumlu Birim tarafından yapılan tarımsal işletmelere destek ödenir.

(2) ÇMVA sistemine katılım primi desteği ödemeleri uygulaması, ÇMVA Sorumlu Birim, il ÇMVA komisyonları ile il müdürlükleri tarafından yürütülür.

(3) İşletmelerin bir muhasebe yılı boyunca gerçekleştirdiği tarımsal faaliyetlerine ilişkin veriler, söz konusu muhasebe yılı içinde anket yoluyla toplanır.

(4) Her tarımsal işletme için sadece bir anket formu düzenlenir.

(5) ÇMVA Sorumlu Birim tarafından, belirlenen bir seçim planına göre her bir il için tespit edilen sayıda işletme, il ÇMVA komisyonları tarafından seçilir. Seçilen işletmelerle il/ilçe müdürlükleri arasında ÇMVA Katılım Anlaşması imzalanır.

(6) ÇMVA Katılım Anlaşması imzalanan tarımsal işletmelere anket uygulanır. Anket formları il müdürlüklerince kontrol edilerek ÇMVA sistemine veri girişi yapılır. Söz konusu veriler ÇMVA Sorumlu Birim tarafından kontrol edilir.

(7) ÇMVA Sorumlu Birimle il müdürlüğü arasında uygulamaya ilişkin koordinasyon il ÇMVA koordinatörleri tarafından sağlanır. Bu kapsamda il sınırları dâhilinde ÇMVA Sorumlu Birim tarafından gönderilen örneklem planının uygulanmasından, uygulamanın takibinden ve sisteme veri girişlerinin tamamlanmasından il ÇMVA koordinatörleri sorumludur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Görev ve Yetki

Görevli kurum ve kuruluşlar

MADDE 21-

(1) Bu Tebliğde anılan destekleme uygulamaları, BÜGEM, GKGM, TRGM, il/ilçe keşif komisyonları, il/ilçe müdürlükleri, il/ilçe tahkim komisyonları, il/ilçe tespit komisyonları, EKK ve yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından yürütülür.

(2) İl/ilçe müdürlüğü lisanslı depolarda ürün depolama kira, nakliye ve analiz desteğinden faydalanmak isteyen üretici/üretici örgütleri tarafından yapılan başvurularda;

a) Kira desteği için; lisanslı depo işletmesince üretici/üretici örgütü adına düzenlenmiş olan ve üzerinde isim/unvan, T.C. Kimlik/Vergi Numarası, fatura düzenlenme tarihi, ürün adı, ürün miktarı, ürünün depoya giriş tarihi ve ürünün depoda kaldığı gün sayısı bilgilerinin eksiksiz olarak yer aldığı depo kira ücreti faturasını,

b) Nakliye desteği için; ürünün teslim edildiği lisanslı depo işletmesi, üretici/üretici örgütüne ait isim/unvan, T.C. Kimlik/Vergi Numarası, ili/ilçesi, ürün adı, ürün miktarı, depo teslim tarihi, referans numarası bilgilerinin yer aldığı, TBS sistemi üzerinden kontrolü sağlanmış ELÜS İhraç Formunu,

c) Analiz desteği için; üretici/üretici örgütü adına yetkili sınıflandırıcı tarafından düzenlenmiş ve üzerinde tarih, seri/sıra no, ürün adı, miktarı, analiz sayısı bilgilerinin yer aldığı analiz ücreti faturası veya aynı bilgilerin yer aldığı kasa alındı makbuzunun aslını,

ç) Üretici örgütünün başvurusu halinde üreticilerden alacağı EK-38’de yer alan Taahhütname ve üretici örgütlerine kayıtlı çiftçi listesini dikkate alarak, EK-39’da yer alan Müracaat Dilekçesi ile birlikte teslim alınmasından, TBS’ye girişinin sağlanmasından ve oluşturulan askı icmalleri ile kesin icmallerin kontrol edilerek onaylanmasından sorumludur.

(3) Tahkim komisyonları, bu Tebliğ hükümlerinin uygulanması sırasında ortaya çıkan ihtilaflı konuları çözmeye ve karar almaya yetkilidir. İl tahkim komisyonu; merkez ilçede, ilçe tahkim komisyonunun görevlerini de yapar. Tahkim komisyonları ÇKS Yönetmeliğinde belirtilmiş olan görevlerine ilave olarak aşağıdaki görevleri yapar:

a) Gerçeğe aykırı beyanda bulunanlar hakkında gerekli hukuki işlemlerin yapılması için karar alır ve ilgili mercilerce uygulanması yönünde girişimde bulunur. Gerçeğe aykırı beyanda bulunan çiftçilerin/üreticilerin/üretici örgütlerinin bu Tebliğde anılan destekleme ödemelerinden yararlandırılmaması hususunda karar verir. Destekleme ödemesi yapılmış olması halinde ilgili destekleme için yapılan ödemenin geri alınması hakkında karar alır. İdari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen üreticilerin beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmamaları hakkında karar alır. Ayrıca, gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edilen üreticiler, üretici örgütleri ve lisanslı depolar hakkında ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verir.

b) Yapılan incelemeler sonunda sahtecilik ve/veya kamu kurumunu dolandırmak gibi bir kastı olmaksızın fazla destekleme ödemesinden yararlandığı belirlenenlerin, kendi rızaları ile fazla aldıkları miktarları iade etmeleri halinde, destekleme ödemelerinden yararlanmalarına devam etmeleri ve haklarında cezai işlem yapılmamasına ilişkin karar verir.

c) Bu Tebliğde anılan destekleme ödemelerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunanlara ilişkin bilgilerin zamanında ÇKS ve ilgili kayıt sistemlerine kaydedilmesini sağlamak üzere her türlü tedbiri alır.

ç) Yapılan arazi tespitlerinin sağlıklı olmasını teminen kadastro programına alınan yerlerde, kadastro çalışmalarından da faydalanılması için gerekli tedbirleri alır.

d) Fark ödemesi desteğine ilişkin işlemlerde tahkim komisyonlarına; illerde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Odalarının temsilcileri ile bulunan yerlerde Ticaret Bakanlığı ile Ticaret Borsası temsilcisi, ilçelerde ise varsa Sanayi ve Ticaret Odaları ile Ticaret Borsası temsilcilerinin dahil edilmesine karar verir.

e) Çırçır işletmeleri ile zeytin sıkma tesisleri, işletmenin faaliyete geçtiği tarihten itibaren, gerekli görülen durumlarda, il/ilçe tahkim komisyonunun talebi üzerine; çiftçi bazında işlediği kütlü pamuk ve elde ettiği zeytinyağı miktarını gösterir alıcı bazında çiftçi icmalini il/ilçe tahkim komisyonuna gönderir. Bu icmal, il/ilçe tahkim komisyonu tarafından ilçe sınırları içinde faaliyette bulunan söz konusu işletmelerden bir yazı ile istenir.

f) Pamuk çırçır ve prese fabrikalarının faaliyet dönemine ait tüm bilgilerini kontrol eder. 18/4/1972 tarihli ve 7/4331 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Pamukların Çırçırlanma-Preselenme ve Depolanmasının Denetimine Dair Tüzük çerçevesinde pamuk sezonu içerisinde faaliyetini sürdüren ve desteklemeye konu kütlü pamuğu işleyecek olan çırçır ve prese fabrikaları tarafından çiftçi adına düzenlemiş olduğu alım satım belgesine istinaden fark ödemesi desteği yapılmasını sağlar. Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri tarafından alınan kütlü pamuk ürünü, bağlı olduğu birlik bünyesinde faaliyet gösteren çırçır ve prese fabrikalarında işlenmesi şartıyla destekleme kapsamında değerlendirilir.

g) Zeytin sıkma tesislerinin, faaliyet döneminde fark ödemesi desteğine konu bilgilerini kontrol eder.

ğ) Dane zeytin için hasat başlangıç ve bitiş tarihlerini belirler.

h) Zeytinyağı ürünü için zeytin sıkma başlangıç ve bitiş tarihlerini belirler.

ı) İl/ilçe müdürlükleri tarafından, Hazine ve Maliye Bakanlığının belge doğrulama internet adresi üzerinden çiftçiler tarafından ibraz edilen alım satım belgelerine dair beyan olup olmadığının kontrol edilmesini sağlar.

i) İlgili kurum ve kuruluşlar tarafından; çiftçilerin ibraz ettiği belgelerin incelemeye tabi tutulduğunun bildirilmesi halinde, il/ilçe müdürlükleri tarafından gerçek üretim yaptığı tespit edilenlere ödeme yapılmasına karar verir.

(4) EKK; lisanslı depolarda ürün depolama kira, nakliye ve analiz desteklerinde, nakliye desteğine esas ELÜS İhraç Formunun doğruluğunun kontrolü amacıyla, TBS’ye gerekli veri akışını çevrim içi olarak sağlar.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Destekleme Uygulamalarına İlişkin Esaslar

Başvuruların kabulü

MADDE 22-

(1) Üretim yılı içerisinde ÇKS ve/veya ÖKS/KOBÜKS’de kayıtlı olan ve desteklemelerden faydalanmak isteyen çiftçiler, EK-4 Destekleme Talep Formunda yer alan desteklemelerden; ÇMVA Sistemine Katılım Primi desteği hariç, biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele desteği ve yem bitkileri desteği için 1/1/2024 tarihinden, diğer desteklemeler için bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren ÇKS ve ÖKS/KOBÜKS’e kayıt oldukları il/ilçe müdürlüklerine EK-3’te yer alan Bitkisel Üretime Destekleme Ödemesi Başvuru Dilekçesi ile şahsen veya kanuni temsilcisi aracılığıyla başvuruda bulunurlar. Dilekçe ekinde yer alan EK-4 Destekleme Talep Formunda yararlanılmak istenen destek adının onay kutucuğu “X” şeklinde işaretlenir. Biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele desteği kapsamında istenen EK-40’ta yer alan Dilekçe hariç, başvuruda bulunulan her bir destekleme için ayrı dilekçe alınmaz.

(2) Toprak analiz desteğinden faydalanmak isteyen laboratuvarlar, EK-30’da yer alan Dilekçe ile laboratuvar merkezinin bulunduğu il müdürlüğüne müracaat eder.

(3) Lisanslı depolarda ürün depolama kira, nakliye ve analiz desteklerinde; 2024 yılı üretim sezonuna ait müracaatlar 1/10/2024-30/6/2025 tarihleri arasında başvuru sahiplerince EK-39’da yer alan Müracaat Dilekçesi ile üretici/üretici örgütlerinin ÇKS’ye kayıtlı bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne yapılır. Destekleme başvurusu alınacak olan depo kira ücretleri için son depo kira ücreti fatura tarihi 30/6/2025 olacak şekilde Müracaat Dilekçe ekinde yer alan belgeler il/ilçe müdürlüğüne sunulur. Lisanslı depo içerisinde muhafaza edilen bir önceki üretim yılına ait ürünler için son müracaat tarihine (30 Haziran) kadar depo kira ücreti faturasının kesilmemiş olması halinde anılan ürünler için ödeme başvurusu bu Tebliğ kapsamında yapılabilir. Destekleme ödemesinin yapılmasında ürünün depoya konulduğu yıla ait destekleme miktarları kullanılır. Üretici/üretici örgütünün yazılı başvurusunun bulunması halinde, ÇKS’de bir önceki yıl için belirtilen kapasitesi kullanılarak ödeme yapılabilir.

(4) Bakanlıkça altyapının uygun hale getirilmesi ve yetki verilmesi halinde çiftçiler izin verilen iş ve işlemler ile destekleme başvurularını e-Devlet Kapısı üzerinden de yapabilirler. Elektronik ortamda kurum ve kuruluşlar tarafından üretilen ve erişilebilen bilgi ve belgeler çiftçilerden talep edilmez.

(5) 2024 üretim yılında, ÇKS’ye kayıt yaptıran çiftçiler mazot ve gübre desteği ve katı organik-organomineral gübre desteğine, ÇKS ve FKS’ye kayıtlı çiftçiler ise fındık alan bazlı gelir desteğine başvurmuş sayılırlar.

(6) Çiftçiler, EK-4 Destekleme Talep Formunda anılan desteklemelerden yararlanabilmeleri için söz konusu formda belirtilen belgeleri, EK-2’de yer alan Destekleme Uygulama Takvimine göre belge teslim bitiş tarihinden önce il/ilçe müdürlüğüne teslim etmek zorundadır. Belge teslim bitiş tarihi sona eren desteklemeler için müracaatta bulunulamaz.

(7) EK-4’te yer alan Destekleme Talep Formu iki nüsha olarak düzenlenir. Bir nüshası imza karşılığında çiftçiye teslim edilir, diğer nüshası çiftçinin ÇKS/ÖKS/KOBÜKS başvuru dosyasında muhafaza edilir.

(8) Kadastro geçmemiş köylere ilişkin il/ilçe tahkim komisyonlarınca yapılan çalışma planına göre her köy için son müracaat tarihi, EK-2’de yer alan Destekleme Uygulama Takvimine göre belge teslim bitiş tarihinden önce olmak kaydıyla belirlenebilir. Bu tarih, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanununa göre on beş gün önceden çiftçilere ilan edilmesi amacıyla ilgili muhtara tebliğ edilir.

(9) İl müdürlükleri merkez ilçelerde, ilçe müdürlüklerinin yapmakla yükümlü oldukları görevleri yapar.

(10) Başvuru yapan çiftçilerin özlük, arazi ve ürün bilgilerinde değişiklik olması halinde, ilgili mevzuat kapsamında ÇKS, ÖKS/KOBÜKS ve FKS’deki bilgilerini güncellemesi gereklidir.

(11) Destekleme uygulamalarında haklarında destekleme ödemelerinden beş yıl süreyle yararlandırılmamaları yönünde il/ilçe tahkim komisyonunca karar alınan çiftçilerin başvuruları, EK-5’te yer alan Taahhütname-1 ve gerekli başvuru belgeleri ile birlikte kabul edilir. Destekleme öncesi işlemler tamamlanır ancak karar çiftçi lehine adli ve idari mercilerde bozulmadığı sürece, başvurunun kabulü herhangi bir hak doğurmayıp başvuran çiftçiye destekleme ödemesi yapılmaz.

(12) İl/ilçe müdürlüğü tarafından istenen belgelerin asıllarının kaybolması veya zayi olması halinde; belgeyi düzenleyen kişi veya kuruluştaki nüshasının il/ilçe müdürlüğünce görülerek onaylanması ve kopyasına “Aslı Görülmüştür” ibaresi yazılması durumunda bu belgeler kabul edilir. Ancak, birlikler ve borsalar tarafından verilen belgelerin kaybolması veya zayi olması halinde; “Bu belge, aslının zayi olması nedeniyle kişinin müracaatı üzerine verilmiştir” ibaresi yazılması ve tasdik edilmesi kaydıyla geçerli sayılır.

(13) Destek müracaatı esnasında usulüne uygun olarak eksiksiz düzenlenen ve çiftçiler tarafından ibraz edilen alım satım belgesi ve tasiriye faturasının kopyası il/ilçe müdürlüğünce “Aslı Görülmüştür” ibaresi yazılarak dosyalanır, belgelerin aslı ise hangi destekten yararlanıldığına ilişkin ibare yazılarak çiftçiye iade edilir. Bu belgelerin asılları, çiftçiler tarafından beş yıl süreyle saklanır.

(14) Kamu veya kamu yararına çalışan kuruluşlarca çiftçilere dağıtılan üretim materyalleri için; İl Özel İdaresi, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı, Büyükşehir Belediyeleri ve Köylere Hizmet Götürme Birliği gibi kamu veya kamu yararına çalışan kuruluşlarca finanse edilerek dağıtımı gerçekleştirilen üretim materyallerine yalnızca çiftçi katkısı oranında destekleme ödenir. Bu ve benzeri durumlarda, kurumlara kesilmiş fatura ekinde ilgili çiftçi tarafından ödenen bedele karşılık gelen miktar bilgilerini gösteren ve ilgili kurum tarafından hazırlanmış liste çiftçinin dosyasına eklenir.

Askı ve sonrasında yapılacak iş ve işlemler

MADDE 23-

(1) 20 nci maddede yer alan destekleme hariç olmak üzere;

a) Desteklemelere ilişkin ödeme icmalleri il müdürlükleri tarafından ÇKS ve/veya ÖKS/KOBÜKS’den alınarak oluşturulur. İl/ilçe müdürlüklerince ilçeye ait destekleme türüne esas İcmal 1, ilçe müdürlüğü ve ilgili köy/mahallede ilgili il/ilçe müdürlükleri veya muhtarlıklar marifetiyle EK-2’de belirtilen süre ile askıya çıkarılır ve il/ilçe müdürlüğü internet sayfasında yayımlanır. Sertifikalı tohum üretim ve sertifikalı fidan üretim desteği için KEP marifetiyle duyuru yapılır. Askıya çıkma tarihi ve saati ile askıdan indirme tarihi ve saati tutanağa bağlanır. Tutanak muhtar ve/veya aza tarafından güncel tarihle imzalanır. Askı ve itiraz süresince herhangi bir itiraz olmaz ise icmallerdeki bilgiler doğru kabul edilir. Askı süresi ve askı süresinin bitimini takip eden beş iş günü içinde yapılacak itirazlar il/ilçe müdürlüğü tarafından değerlendirilir. Bu değerlendirmenin sonucunda karara bağlanamayan itirazlar il/ilçe tahkim komisyonlarınca değerlendirilerek sonuçlandırılır.

b) Askı ve itiraz süresi bitimi sonrasında ve idari kaynaklı hata olması halinde yapılacak itirazlar il/ilçe müdürlüğü tarafından değerlendirilir. Bu değerlendirmenin sonucunda karara bağlanamayan itirazlar il/ilçe tahkim komisyonlarınca değerlendirilerek sonuçlandırılır.

c) Askı ve itiraz süresi boyunca askıdaki icmal bilgilerine karşı ilgililer tarafından yapılacak itirazların il/ilçe müdürlüklerine yazılı olarak yapılması şarttır. Ayrıca OTD uygulamalarında hatalı bilgilerin düzeltilmesi için yetkilendirilmiş kuruluşa EK-29’da yer alan Dilekçe ile müracaat edilmesi çiftçinin görev ve sorumluluğundadır. Bu madde kapsamında yapılan yazılı itirazlar askı süresinin başlamasından itibaren değerlendirmeye alınır.

ç) Değerlendirme sonucunda İcmal 1’lerin düzeltilememesi ya da bilgi ve belgelere aykırılık ile şikâyet ve/veya ihbar bulunması nedeniyle her bir destekleme türüne göre İcmal 1’lerin oluşturulamaması halinde durum ilçe tahkim komisyonuna intikal ettirilir. İlçe tahkim komisyonunca çözümlenemeyen konular il tahkim komisyonuna gönderilir.

d) Askı işlemleri sonucunda ÇKS/ÖKS/KOBÜKS’den alınan İcmal 2 ilçe müdürlüklerince düzenlenip onaylandıktan sonra il müdürlüğüne gönderilir. Bu icmaller ve merkez ilçe icmallerinin ÇKS/ÖKS/KOBÜKS’den alınan İcmal 3 ile uyumu il müdürlüğü tarafından kontrol edilir.

e) İlçe müdürlüklerinden alınan her bir destekleme türüne göre düzenlenen İcmal 2’lerde gerçeğe aykırılık olması ya da il müdürlüklerine intikal eden şikâyet ve/veya ihbar olması durumunda, il müdürlüklerince bu sorunlar çözülmeye çalışılır. Çözüme kavuşturulamayan konular, il tahkim komisyonuna bildirilir. İl tahkim komisyonunda çözümlenemeyen konular ise çözüm amacı ile nihai mercii olarak ilgili Genel Müdürlüğe gönderilir.

f) Her bir destekleme türüne göre düzenlenen İcmal 2’lerde gerçeğe aykırılığın bulunmaması ya da il müdürlüklerine intikal eden şikâyet ve/veya ihbarların il tahkim komisyonu marifeti ile çözümlenmesi hâlinde, ödemeye esas her bir destekleme türüne göre düzenlenen İcmal 3’ler ilgili Genel Müdürlüğe gönderilir.

g) Desteklemelere ilişkin ödemeler tamamlandıktan sonra tespit edilen idari kaynaklı hata olması halinde ve/veya ÇKS/ÖKS/KOBÜKS’den fark icmallerinin oluşturulması gerektiğinde, il müdürlükleri resmi yazı ile sistem düzeltmelerinin yapılabilmesi ve icmal oluşturulabilmesi için ilgili Genel Müdürlüğe talepte bulunur.

ğ) Desteklemelere ait başvuru bitiş tarihlerinden sonra askı ve itiraz süresi içinde verilen itiraz dilekçelerinde talep edilen değişiklikler dışında, çiftçinin beyanı ile ÇKS Yönetmeliğinde öngörülen süreler dışında yapılacak değişiklikler destekleme ödemelerine esas olamaz.

h) Sertifikalı tohum üretim desteğinde, başvuruları kabul eden il/ilçe müdürlüğü tarafından, ödeme icmali talep eden YTK’lar için EK-14’te yer alan YTK Detayında Bilgiler ve EK-15’te yer alan Sertifika Sınıfı Detayında Bilgiler oluşturulur. İl müdürlükleri tarafından ödeme icmali (İcmal 3) ile birlikte BÜGEM’e gönderilir.

ı) Sertifikalı fidan üretim desteğinde, başvuruları kabul eden il/ilçe müdürlüğü tarafından, icmali talep eden fidan üreticileri için, EK-19’da yer alan Fidan Üreticisi Detayında Bilgiler ve EK-20’de yer alan Sertifika Sınıfı Detayında Bilgiler oluşturulur. İl müdürlükleri tarafından ödeme icmali (İcmal 3) ile birlikte EK-19’da yer alan Fidan Üreticisi Detayında Bilgiler BÜGEM’e gönderilir.

i) Ruhsatlı fındık alanları dışında kalan il müdürlükleri tarafından, fındık alan bazlı gelir desteği icmali alınarak ödemeye konu kayıt bulunması halinde düzenlenen İcmal 3’ler ödeme yapılmak üzere BÜGEM’e gönderilir.

(2) BBMD kapsamında ilçe müdürlükleri tarafından oluşturulan İcmal 1 ve İcmal 2’ler kayısı, ayva, armut, elma, bağ, açıkta domates, zeytin, turunçgil, nar, şeftali ve nektarin için 25/10/2024 tarihine kadar, örtüaltı/kapalı ortam için ise 21/2/2025 tarihine kadar il müdürlüğüne gönderilir.

(3) BBMD kapsamında il müdürlüğü tarafından, ödemeye esas İcmal 3’ler sistem çıktısı onaylı olarak (düzenleyen, kontrol eden, onaylayan şeklinde elektronik imza ile imzalanarak), ilçe müdürlüklerinden gelen İcmal 1 ve İcmal 2 ile birlikte kayısı, ayva, armut, elma, bağ, açıkta domates, zeytin, turunçgil, nar, şeftali ve nektarin için 25/11/2024 tarihine kadar, örtüaltı/kapalı ortam için ise 21/3/2025 tarihine kadar GKGM’ye gönderilir.

(4) İl ÇMVA komisyonlarınca anket formu kontrol edilen işletmeler için, TBS aracılığıyla 2023 yılı ÇMVA katılım primi desteği girişleri yapılır. İşletmelerin kesin icmalleri alınarak İcmal 1, İcmal 2 ve İcmal 3 onaylanıp ÇMVA Sorumlu Birimine gönderir ve ÇMVA Sorumlu Birim İcmal 1 seviyesinde ödemeye esas bilgileri Bankaya gönderir.

Desteklemelerden yararlanamayacaklar

MADDE 24-

(1) Bu Tebliğde yer alan desteklemelerden;

a) Bu Tebliğe konu üretim yılında ayrıntıları verilen kayıt sistemlerinde kayıtlı olmayanlar yararlanamaz.

b) ÇKS/ÖKS/KOBÜKS’de kayıtlı olduğu il/ilçe dışında başka yerden desteklemeye müracaat edenlerle, bu Tebliğde belirtilen destekleme ödemelerinden faydalanmak için istenilen belgelerle birlikte süresi içinde başvuru yapmayanlar yararlanamaz.

c) İl/ilçe müdürlüklerine şahsen veya kanuni temsilcisi aracılığıyla yapılan başvurularda hizmet bedelinin yatırıldığına dair Döner Sermaye İşletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesini ibraz etmeyenler ile e-Devlet Kapısı üzerinden yapılan başvurularda hizmet bedelinin Banka tarafından destekleme ödemesi tutarından tahsil edilmesine dair taahhüdü onaylamayanlar yararlanamaz.

ç) Kamu kurum ve kuruluşları, toprak analizi desteği hariç, yararlanamaz.

d) Tapuda tescili bulunmayan mülkiyeti ihtilaflı olan arazilerde, askı ve askı sonrası itiraz süresince taraflardan birinin destekleme ödemesine ilişkin itirazının yazılı olarak ilgili birime iletilmesi durumunda, ihtilafa konu araziler yararlanamaz.

e) Bakanlık tarafından toplulaştırma nedeniyle gelir kaybı ve/veya zarar-ziyan ödemesi yapılan parsellerde, gelir kaybı ve/veya zarar-ziyan ödemesi yapılan alan için destekleme ödemeleri yapılmaz.

f) 21 inci maddenin üçüncü fıkrasının (i) bendi hükmünce gerçek üretim yapmadıkları tespit edilenler, Tarım Kanununun 23 üncü maddesi gereği haklarında beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmamaları yönünde karar verilenler yararlanamaz.

g) 1/1/2024 tarihinden itibaren başlamak üzere Tarımsal Üretimin Planlanması Yönetmeliğine uygun şekilde tesis edilmeyen yeni meyve bahçeleri yararlanamaz.

(2) 18 inci, 19 uncu ve 20 nci maddelerde yer alan destekler hariç olmak üzere;

a) Orijinal/temel ve üst kademe tohumluk üretimi yapanlar hariç kamu tüzel kişiliği ile ortak üretim yapanlar,

b) Destekleme kapsamındaki arazilerde ara ziraatı yapıldığının tespiti halinde ara ziraatı ürünleri,

c) Üretim yılı içerisinde herhangi bir üretim ya da üretim gayesiyle toprak işlemesi yapılmamış olan boş araziler ile birbirini takip eden iki ve daha fazla üretim yılında nadasa bırakılan araziler,

ç) Kadastro geçmemiş birimlerde, tapu sicil müdürlüklerinden onaylı tapu zabıt kaydına sahip olmayan çayır vasıflı araziler,

d) 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu hükümlerine tabi meralarda ıslah amacıyla kiralanarak ÇKS’ye kaydedilen alanlar,

e) Ormanla ilişkili alanlarda, Orman Genel Müdürlüğü temsilcisinin de bulunduğu keşif komisyonlarınca düzenlenen raporlarda, tarım arazisi haline getirilmediği tespit edilen araziler veya Orman Genel Müdürlüğünce desteklemeye başvuran çiftçi adına tahsis edilmeyen araziler,

f) Bitki sağlığı, karantina nedeniyle üretiminde kısıtlama bulunan türlerde veya kısıtlamaya tabi alanlarda yapılan üretimler,

g) Örtüaltı/Kapalı ortamda yapılan üretimler ve çeltik hariç olmak üzere; 2024 üretim yılı için 2023 üretim yılından başlamak üzere bir parsele aynı tek yıllık bitkinin arka arkaya üç kez ekilmesi halinde üçüncü üretim için,

bu Tebliğde belirtilen destekleme ödemeleri yapılmaz.

(3) 31/12/2024 tarihi mesai bitimine kadar FKS’ye kayıtlı olmayanlar ve 2024 üretim yılında ruhsatlı fındık arazilerinde değişiklik olduğu halde FKS’de güncelleme yaptırmamış olanlar, fındık alan bazlı gelir desteği ödemesinden yararlanamaz.

(4) Tek yıl nadasa bırakılan parseller hariç olmak üzere bitkisel üretim faaliyeti yapılmayan parsellere mazot desteği ödemesi yapılmaz. Destekleme ödemesinin yapıldığının tespit edilmesi halinde yapılan ödeme geri tahsil edilir.

(5) Yurt dışından ithal edilen tohumluklar için sertifikalı fidan/fide ve standart fidan kullanım, sertifikalı fidan üretim ve sertifikalı tohum üretim desteği ödemesi yapılmaz.

(6) Yurt içinde kullanmak amacıyla üretilip sertifikalandırılan ancak herhangi bir şekilde ihracatı yapılan/yapılacak tohumluklar için sertifikalı fidan/fide ve standart fidan kullanım ve sertifikalı tohum üretim desteği ödemesi yapılmaz.

(7) 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 17 nci maddesi hükümleri gereği tohumculukla ilgili faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilerden faaliyet konuları ile ilgili alt birliğe üye olmayanlar sertifikalı tohum üretim ve sertifikalı fidan üretim destekleme ödemelerinden yararlanamaz.

(8) Pamuk sezonu içerisinde faaliyetini sürdürerek, desteklemeye konu kütlü pamuğu işleyecek olan çırçır prese fabrika işletmecisi olmayan tüccarlara satış yapanlar ile yurt içerisinde üretilip sertifikalandırılan tohumları kullanmayan pamuk çiftçileri fark ödemesi desteklerinden yararlanamaz.

(9) Dikim tarihinden itibaren beş yılını doldurmayan zeytinlik parselleri zeytinyağı ve dane zeytin fark ödemesi desteğinden yararlanamaz.

(10) Yem bitkisi ekilişlerini daneye bırakanlar veya rekreasyon amaçlı ekiliş yapanlar yem bitkileri desteğinden yararlanamaz.

(11) İl ekolojisine, yetiştirme tekniklerine ve normlarına uygun üretim şartlarından herhangi birisini yerine getirmeyenler ile yem bitkileri tespit çalışmalarına yardımcı olmayan veya çalışmaları engelleyenler yem bitkileri desteğinden yararlanamaz.

(12) Özel mülkiyet statüsünde olup da tapu kayıtlarında vasfı çayır, mera ve otlakiye olan parseller üzerinde yem bitkisi ekilişi yapanlar, yem bitkileri desteğinden yararlanamaz.

(13) Geleneksel zeytin bahçelerinin rehabilitasyonu desteği kapsamından 2019, 2020, 2021, 2022 ve 2023 yıllarında bir parselin en az 1/5’inde budama yapılarak destekten faydalanan alanlar 2024 yılında bu destekten yararlandırılmaz.

(14) Geleneksel Zeytin Bahçesi Gençleştirme Budaması Öncesi Tespit Tutanağında (EK-27) belirlenmiş olan zeytinlik alanlarda gençleştirme budamasını yapmamış olan çiftçiler geleneksel zeytin bahçelerinin rehabilitasyonu desteğinden yararlanamazlar.

(15) 2024 yılında düzenlenmeyen İTU sertifikaları veya önceki yıllarda düzenlenmekle birlikte geçerliliği 2024 yılında da devam eden İTU sertifikaları ile yapılan başvurular İTU desteklemesinden yararlanamaz.

(16) İTU sertifikası iptal edilen araziler, İTU desteklemesinden yararlanamaz.

(17) 1. Kategoride aynı tarım parselinde yetiştirilen örtüaltı/kapalı ortamda bitkisel üretim İTU ürünleri için İTUD ödemesi yapılması durumunda, bu ürünlere açıkta üretim için İTUD ödenmez.

(18) OTD’den yararlandırılan araziler İTU desteğinden, İTU desteğinden yararlandırılan araziler OTD’den yararlanamaz.

(19) Kamu arazileri üzerinde yapılan doğadan toplama alanları ve ekiliş yapılmayan çayır vasıflı alanlar OTD’den yararlanamaz.

(20) Geçiş süreci-1 ürünü üretimi yapılan araziler, OTD’den yararlanamaz.

(21) 2023 üretim yılında geçiş süreci-2 ve geçiş süreci-3 statülerinde destek alan araziler, 2024 üretim yılında aynı statüde kalması halinde OTD’den yararlanamaz.

(22) Organik tarım faaliyeti yürütülen arazilerden bir önceki yıla göre 2024 üretim yılında, statüsü düşen araziler OTD’den yararlanamaz.

(23) EK-1’de 2. ve 3. Kategoride bulunan ve yeşil ot hasadı yapılarak yem bitkisi amaçlı kullanılacak olan ürünlerin yetiştirildiği araziler, ilgili çiftçinin organik hayvancılık faaliyeti bulunmaması durumunda OTD’den yararlanamaz. Ancak münavebe amacıyla ÇKS’de bir önceki üretim sezonunda farklı bir bitkinin bulunması durumunda, tek yıllık yeşil ot hasadı yapılarak yem bitkisi amaçlı kullanılacak olan ürünlerin yetiştirildiği arazilerde, ilgili çiftçinin organik hayvancılık faaliyetinde bulunma şartı aranmaz.

(24) Ürün alınamayan, verim çağına gelmemiş dikili tarım arazileri İTUD ve OTD’den yararlanamaz.

(25) Toplam arazi miktarı 1 dekarın altında olan çiftçilere mazot, gübre ve katı organik-organomineral gübre desteği yapılmaz.

(26) Rekreasyon amacıyla yetiştirilen yem bitkileri için mazot, gübre ve katı organik-organomineral gübre desteği yapılmaz.

(27) Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli kapsamında desteklenen ürünlerin 2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar ekindeki listede belirlenen havzası dışında yetiştirilmesi durumunda mazot, gübre, fark ödemesi ve fındık alan bazlı gelir desteği ödemeleri yapılmaz.

(28) 2024 üretim yılında desteklemeye esas ürünlerin toplam üretim alanı; açıkta üretim için 1 dekarın, örtüaltı/kapalı ortamda bitkisel üretim ünitelerinde üretim için 0,5 dekarın altında olan işletmelere küçük aile işletmesi desteği ödemesi yapılmaz.

(29) 2024 üretim yılında desteklemeye esas ürünleri tohumluk elde etmek ve/veya filizlendirme amacıyla üretenlere küçük aile işletmesi desteği ödemesi yapılmaz.

(30) Tapu kayıtlarında hisse büyüklüğü 5 dekar üzerinde olan arazilerin kiralama yoluyla bölünmek suretiyle tarımsal faaliyet yapılan alanın 5 dekar veya altına düşmesi halinde bu arazilere küçük aile işletmesi desteği ödemesi yapılmaz.

(31) Tasarrufunda bulunan arazinin bir kısmında tarımsal faaliyet yaptığını beyan eden çiftçilere mahallinde yapılan kontrollerde tarımsal faaliyette bulunduğu arazi toplamının 5 dekarın üstünde olduğunun tespit edilmesi durumunda küçük aile işletmesi desteği ödemesi yapılmaz.

(32) Tüzel kişi çiftçilere küçük aile işletmesi desteği ödemesi yapılmaz.

(33) Nadas alanlarına küçük aile işletmesi desteği, gübre desteği ve katı organik-organomineral gübre desteği ödemesi yapılmaz.

(34) Biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele desteklemelerine müracaat eden üreticilerin yetiştirdikleri ürünlerde 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında yapılan hasat öncesi pestisit denetimlerinde tavsiye dışı veya hatalı pestisit kullanımı tespit edilip idari para cezası uygulanan üreticiler aynı yıl içerisinde ilgili üründe yapılacak desteklemelerden faydalanamazlar.

(35) Lisanslı depolarda ürün depolama kira, nakliye ve analiz desteklerinde EK-37’de yer alan ürünlere ait depolama dönemi başlangıç tarihi ile 31/12/2024 tarihleri arasında ürünlerini lisanslı depo işletmesine teslim etmeyen üretici/üretici örgütleri kira, nakliye ve analiz desteklemelerinden faydalanamazlar.

(36) Lisanslı depolarda ürün depolama kira, nakliye ve analiz desteklerinde; kira destekleme ödemesi için başvurmayan üretici/üretici örgütleri nakliye ve analiz desteğinden faydalanamazlar.

(37) Lisanslı depolarda ürün depolama kira, nakliye ve analiz desteklerinde; üretici örgütlerinin başvuru yaparken sunduğu taahhütname ile ÇKS üzerindeki bilgilerinin üretici örgütünün destekleme alabilmesi için kullanılmasını kabul eden üreticiye ayrıca ödeme yapılmaz.

(38) ÇMVA sistemine katılım primi desteğinden; ilgili muhasebe yılında ÇMVA Katılım Anlaşması imzalamak suretiyle başvuru yapmayan, verilerini istenen zamanda, doğru ve eksiksiz olarak veri toplayıcılar ile paylaşmayan, kendi isteğiyle sistemden çıkan tarımsal işletmeler faydalanamazlar.

Haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 25-

(1) Bu Tebliğde belirtilen yetkili merciler, yetki alanına giren verilerin kayıt sistemine doğru girilmesinden, kendilerine ibraz edilen belgelerin kontrolünden ve kendi hazırladıkları belgelerden doğrudan sorumludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyerek haksız yere ödemeye neden olanlar ile haksız yere ödemelerden yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullananlar hakkında gerekli idari işlemler yapılarak hukuki ve cezai süreç başlatılır. İl/ilçe tahkim komisyonlarınca Tarım Kanununun 23 üncü maddesine göre yapılacak iş ve işlemler değerlendirilip karara bağlanır, gereği il/ilçe müdürlüklerince yerine getirilir.

(2) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

(3) Bu Tebliğ ile belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen çiftçiler tahkim komisyonu kararı tarihinden itibaren beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar. Bunun takibinden il/ilçe müdürlükleri sorumludur.

(4) ELÜS İhraç Formunun doğruluğunun kontrolü amacıyla, TBS’ye gerekli veri akışının çevrim içi olarak sağlanması ile ilgili doğrulama hatasından kaynaklanan haksız kira ve nakliye destekleme ödemelerinden EKK ve ilgili lisanslı depo işletmesi sorumludur.

(5) Lisanslı depoda mevcut olmayan ürün ve/veya mevcut ürüne ait gerçek dışı ELÜS düzenlenmesi nedeniyle yapılacak haksız destek ödemelerinden, kira ve nakliye destekleme ödemesinden faydalanmak üzere üretici/üretici örgütü adına düzenlenen belgelerin doğruluğundan ve buna ilişkin belgeleri il/ilçe müdürlüğüne istenilen süre içerisinde ibraz etmekten lisanslı depo işletmeleri sorumludur. Bu durumda lisanslı depo işletmesi, ortakları, yöneticileri ve personeli hakkında mevzuatta belirtilen hukuki, idari ve cezai yaptırımların uygulanmasına ilişkin gerekli işlemler il/ilçe tahkim komisyonlarınca gerçekleştirilir.

(6) Analiz ücreti desteklemelerinde, yapılan analizlere ilişkin fatura bilgilerinin hatalı olması halinde yetkili sınıflandırıcı sorumludur. Bu durumda yetkili sınıflandırıcı yöneticileri ve personeli hakkında mevzuatta belirtilen hukuki, idari ve cezai yaptırımların uygulanmasına ilişkin gerekli işlemler il/ilçe tahkim komisyonlarınca gerçekleştirilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Denetim ve yaptırım

MADDE 26-

(1) 2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar ve bu Tebliğde anılan desteklerle ilgili işlemlerin yürütülmesini ve denetimini sağlayacak tedbirleri almaya Bakanlık yetkili olup, bu amaçla yapılacak çalışmalarda gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları, kooperatifler, ziraat odaları, ticaret borsaları, lisanslı depo işletmeleri, toprak analiz laboratuvarları ve birliklerin hizmetlerinden de yararlanır.

(2) ÇKS Yönetmeliği gereği yapılan örnekleme arazi tespitlerinde, öncelikli olarak fark ödemesi desteği ile küçük aile işletmesi desteğine esas araziler dikkate alınır. Yapılan tespitler tutanağa bağlanır.

(3) Yetkilendirilmiş kuruluşlar, İTUD ödemeleri için düzenledikleri her türlü bilgi ve belgelerden sorumludurlar. Sorumluluklarını yerine getirmeyen yetkilendirilmiş kuruluşlar hakkında İTUY hükümleri uygulanır.

(4) Yetkilendirilmiş kuruluşlar OTD ödemeleri için düzenledikleri her türlü bilgi ve belgelerden, ayrıca OTD ödemelerinde OTBİS’e eksik veya hatalı yapılan veri girişleri ile düzeltmelerin zamanında yapılmasından sorumludurlar. Sorumluluklarını yerine getirmeyen yetkilendirilmiş kuruluşlar hakkında 1/12/2004 tarihli ve 5262 sayılı Organik Tarım Kanunu ile OTY hükümleri uygulanır.

(5) Veri girişinde yetki verilen YTK’lar kendilerine tebliğ edilen kullanıcı adı ve şifresinin gizliliği ve güvenliğinden, yaptıkları veri girişlerinin doğruluğundan, düzenledikleri her türlü bilgi ve belgelerden sorumludurlar.

(6) Arazi intikalleri ve mücbir sebeplerden kaynaklanan nedenlerle zamanında destekleme ödemesi yapılamayan çiftçilere ilişkin iş ve işlemler ayrı olarak yapılır.

(7) Sahte belge düzenleyerek haksız destekleme ödemesi yapılmasına sebep olan bombus arı kolonisi çiftçisinin üretim izni iptal edilir.

(8) Bu Tebliğde belirtilen destekleme ödemelerinde; ilgili üretim yılına esas ÇKS müracaatını yaptıktan sonra vefat eden çiftçiler için;

a) OTD ödemelerinde 2024 üretim yılına ait hasadını gerçekleştirmiş ve üretilen ürünü sertifikalandırılmış ancak destekleme müracaatı yapamadan vefat eden çiftçilerin mirasçılarına, müracaat tarihleri içerisinde bu üretimler için OTD’ye esas şartların yerine getirilmiş olması kaydıyla mahkemeden veya noterden alınmış veraset belgesinin aslı ya da onaylanmış sureti ile herhangi bir mirasçının varsa diğer mirasçılardan alacağı EK-11’de yer alan Muvafakatname-1 ile yapacağı müracaat üzerine vefat eden çiftçi adına destekleme ödemesi yapılır. Herhangi bir müracaat yapılmaması halinde hiçbir destekleme ödemesi yapılmaz.

b) İTUD ödemelerinde; 2024 üretim yılına ait hasadını gerçekleştirmiş ve sertifikalandırılmış ancak destekleme müracaatı yapamadan vefat etmiş olan çiftçilerin mirasçılarına, müracaat tarihleri içerisinde bu üretimler için İTUD’da esas şartların yerine getirilmiş olması kaydıyla mahkemeden veya noterden alınmış veraset belgesinin aslı ya da onaylanmış sureti ile herhangi bir mirasçının varsa diğer mirasçılardan alacağı EK-11’de yer alan Muvafakatname-1 ile yapacağı müracaat üzerine vefat eden çiftçi adına destekleme ödemesi yapılır. Herhangi bir müracaat yapılmaması halinde hiçbir destekleme ödemesi yapılmaz.

c) Mazot ve gübre desteği, fındık alan bazlı gelir desteği ve katı organik-organomineral gübre desteği hariç diğer destekleme ödemelerinde; bu Tebliğe konu üretim yılına esas destekleme müracaatını yapamadan vefat eden çiftçilerin mirasçılarına, arazinin intikalini yaptıramaması durumunda desteklemeye esas şartları devam ettirmeleri kaydıyla mahkemeden veya noterden alınmış veraset belgesinin aslı ya da onaylanmış sureti ile herhangi bir mirasçının diğer mirasçılardan alacağı EK-11’de yer alan Muvafakatname-1 ile yapacağı müracaat üzerine vefat eden çiftçi adına destekleme ödemesi yapılır. Herhangi bir müracaat yapılmaması halinde hiçbir destekleme ödemesi yapılmaz.

ç) Bu Tebliğe konu üretim yılına esas ÇKS/ÖKS/KOBÜKS ve destekleme müracaatlarını tamamladıktan sonra vefat eden çiftçilere yapılacak destekleme ödemeleri vefat eden çiftçi adına bankaya yatırılır. Vefat etmeden önce dilekçe ile müracaat etmiş ancak EK-4’te istenilen belgeleri teslim edememiş çiftçiler için bu belgeler mirasçılarından herhangi biri tarafından süresi içerisinde il/ilçe müdürlüğüne teslim edilir. Belgelerin süresi içerisinde il/ilçe müdürlüğüne teslim edilmemesi durumunda destekleme ödemesi yapılmaz.

d) Lisanslı depolarda ürün depolama kira, nakliye ve analiz destekleri ödemelerinde; 2024 üretim yılına esas destekleme müracaatını yapamadan vefat eden çiftçilerin mirasçıları, desteklemeye esas şartların bulunması kaydıyla mahkemeden veya noterden alınmış veraset belgesinin aslı ya da onaylanmış sureti ile mirasçılardan herhangi birinin müracaatı üzerine vefat eden çiftçi adına destekleme ödemesi yapılır. Başvuru tarihleri içerisinde herhangi bir müracaat yapılmaması halinde hiçbir destekleme ödemesi yapılmaz.

(9) Mücbir sebeplerden dolayı mahsul elde edilememesi durumunda; mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen on iş günü içinde çiftçinin ÇKS/ÖKS/KOBÜKS’e kayıtlı olduğu il/ilçe müdürlüğüne yazılı olarak bildirimde bulunması ve il/ilçe müdürlüğü tarafından yerinde tespit edilip belgelendirilmesi zorunludur. Mücbir sebep sonucu üretilmesi planlanan bitki türünün zarar gördüğünün il/ilçe tespit komisyonlarınca tespit edilmesi halinde ödemesi gerçekleştirilen tarımsal destekleme geri alınmaz.

(10) Sertifikalı fidan/fide ve standart fidan kullanım desteği ve yem bitkileri desteği uygulamalarında; destek müracaatının yapıldığı il/ilçe müdürlüğü, ekiliş/dikilişin yapıldığı il/ilçe müdürlüğünden onaylı kontrol tutanağını ister ve ödemeye esas icmali hazırlar.

(11) Ürettikleri, fidan/fideyi mahsul elde etmek amacıyla ÇKS/ÖKS/KOBÜKS’e kayıtlı arazisine eken/diken, Fidan/Fide Üretici Belgesine sahip çiftçilerden desteklemeye konu ürünlere ilişkin fatura düzenlemeleri halinde bu belge, düzenlenememesi halinde ise kanuni defter kayıtları desteklemeye esas alınır. Kanuni defter kaydının fotokopisi üzerine, il/ilçe müdürlüğü tarafından “Aslı Görülmüştür” ibaresi yazılarak fatura yerine kabul edilir. Bu çiftçiler EK-25’te yer alan Sertifikalı Fidan/Fide ve Standart Fidan Kullanım Desteği Talep Formunda yer alan bayi/üretici bölümünü kendileri imzalar. Kullanmış olduğu sertifika sureti ile fidan/fide üretici belgesini ibraz eder.

(12) İlama bağlı borç ödemelerinde ve yürütmenin durdurulmasına/yapılan işlemin iptaline ilişkin ödemelerde; mahkeme kararı, dilekçe ve geri ödemeye dair vergi dairesi alındı belgesi veya ilgili banka dekontu aslı gibidir onayları yapılarak ödemeye esas EK-16’da yer alan ödeme tablosu ile birlikte her bir çiftçi için ayrı üst yazı ile ilgili Genel Müdürlüğe gönderilir.

(13) Bu Tebliğde yer almayan teknik konularda Bakanlık genelgeleri ve talimatları uygulanır. Ancak bu Tebliğde yer almayıp yerinde tespit ve çözüm gerektiren konularla ilgili il/ilçe tahkim komisyonları yetkili ve sorumludur.

(14) Yerinde yapılan kontrollerde coğrafi bilgi sistemleri, uzaktan algılama, uydu fotoğrafları ve insansız hava aracı (drone) gibi teknolojileri de kullanılabilir.

(15) Lisanslı depolarda ürün depolama kira, nakliye ve analiz destekleme ödemelerinin denetimini sağlayacak tedbirleri almaya Bakanlık yetkilidir. Bakanlık bu amaçla yapılacak çalışmalarda kullanılmak üzere ihtiyaç duyulabilecek her türlü bilgi ve belgeyi Ticaret Bakanlığı, lisanslı depo işletmeleri, EKK, yetkili sınıflandırıcılar, kamu ve özel sektör kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerden isteyebilir. İstenen bilgi ve belgeler eksiksiz ve doğru olarak verilen süre içerisinde Bakanlığa sunulur.

Finansman ve ödemeler

MADDE 27-

(1) 2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar çerçevesinde bu Tebliğde anılan tarımsal destekleme türleri ve destekleme miktarları EK-1 ve EK-36’da yer almaktadır.

(2) Destekleme ödemeleri için gerekli finansman 2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Kararda belirtilen esaslar çerçevesinde Bakanlık tarımsal destekleme bütçesinden karşılanır. Ödemeler bankanın ilgili şubelerinde daha önce çiftçiler adına açılan veya açılacak olan hesaplara yapılır.

Yürürlükten kaldırılan tebliğler

MADDE 28-

(1) 12/10/2023 tarihli ve 32337 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Bitkisel Üretimde Biyolojik ve/veya Biyoteknik Mücadele Desteklemelerine Dair Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2023/36) yürürlükten kaldırılmıştır.

(2) 26/11/2023 tarihli ve 32381 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitkisel Üretime Destekleme Ödemesi Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2023/46) yürürlükten kaldırılmıştır.

(3) 2/12/2023 tarihli ve 32387 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiftlik Muhasebe Veri Ağı Sistemine Dâhil Olan Tarımsal İşletmelere Katılım Primi Desteği Ödemesi Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2023/42) yürürlükten kaldırılmıştır.

(4) 6/1/2024 tarihli ve 32421 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Lisanslı Depolarda Muhafaza Edilen Tarımsal Ürünler İçin Destekleme Ödemesi Yapılması Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2023/49) yürürlükten kaldırılmıştır.

Tamamlanamayan işlemler

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) Bitkisel üretime destekleme ödemesi yapılmasına dair usul ve esasları düzenleyen geçmiş yılı desteklerine ait tebliğler çerçevesinde başlatılmış işlemler ilgili destekleme yılı için yayımlanmış tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır.

(2) 2024 üretim yılı sertifikalı tohum kullanım desteği ile ilgili iş ve işlemler 28 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Bitkisel Üretime Destekleme Ödemesi Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2023/46) hükümlerine göre sonuçlandırılır.

(3) 28 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Lisanslı Depolarda Muhafaza Edilen Tarımsal Ürünler İçin Destekleme Ödemesi Yapılması Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2023/49) hükümlerine uygun olan müracaatlar, 2024 üretim yılı için anılan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır.

Yürürlük

MADDE 29-

(1) Bu Tebliğin;

a) 19 uncu maddesi, 28 inci maddesinin dördüncü fıkrası ve geçici 1 inci maddesinin üçüncü fıkrası 1/5/2024 tarihinden geçerli olmak üzere,

b) Diğer hükümleri 1/1/2024 tarihinden geçerli olmak üzere,

yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 30-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

 

Ekleri için tıklayınız

Resmî Gazete Tarihi: 17.09.2024 Resmî Gazete Sayısı: 32665

SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ DESTEKLEMESİNE DAİR TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: 2024/28)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı; 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Karar kapsamında su ürünleri yetiştiriciliği yapanlara verilecek su ürünleri desteği ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Karar kapsamında Bakanlıktan onaylı su ürünleri yetiştiricilik belgesine sahip, Su Ürünleri Bilgi Sistemine (SUBİS) kayıtlı yetiştiricilere 2024, 2025 ve 2026 yıllarında yapılacak su ürünleri yetiştiriciliği destekleme ödemelerine dair usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğ, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi ve 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararın 9 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

b) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünü,

c) Birinci derece tarımsal amaçlı örgüt: 28/11/2023 tarihli ve 32383 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Amaçlı Örgütlerin Derecelendirilmesine İlişkin Yönetmeliğe göre birinci derece tarımsal amaçlı örgüt belgesini haiz 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu kapsamında kurulan tarımsal üretici birliklerini,

ç) Entansif yetiştiricilik: Tamamen dıştan yemlemeye dayalı yoğun yetiştiriciliği,

d) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe müdürlüklerini,

e) Kapalı devre üretim: Üretimde kullanılan suyun, mekanik ve biyolojik araçlar serisi kullanılarak dışkı ve yem artıklarının uzaklaştırılması, kalite ve kimyasal yapı bakımından oksijence zenginleştirilmesi, karbondioksitin uçurulması, ozon ve/veya UV ile muamele gibi bazı işlemlere tabi tutulduktan sonra yetiştiricilik sisteminde tekrar kullanımı esasına dayanan, daha az su kullanımı, birim hacimden yüksek verim, daha iyi büyüme ve yemden daha fazla yararlanmayı sağlayan, yer ve tür serbestisi olan ve daha az çevresel etkiyle ürün alabilmeyi temin eden tam kontrollü su ürünleri yetiştiricilik sistemini,

f) Karar: 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararı,

g) Kuluçkahane: Su ürünleri damızlık materyallerinden yumurta ve yavru materyal elde etmek üzere kurulan ve Bakanlıktan onaylı kuluçkahane işletmelerini,

ğ) Satış belgesi: İşletmede yetiştirilen balıkların hasat edilerek satışının yapıldığını gösteren satış faturasının aslı, ikinci sureti veya e-fatura, perakende satış fişi ya da müstahsil makbuzunu,

h) Su Ürünleri Bilgi Sistemi (SUBİS): Bakanlık bünyesinde kurulu bulunan su ürünleri yetiştiriciliği ile ilgili bilgilerin merkezi bir veri tabanında toplandığı su ürünleri kayıt sistemini,

ı) Su ürünleri kuluçkahane belgesi: Su ürünleri damızlık materyallerinden yumurta/yavru materyaller elde etmek için kurulan işletmelere Bakanlıkça verilen geçerli belgeyi,

i) Su ürünleri yetiştiriciliği: Su ürünlerinin entansif olarak yetiştirilmesini,

j) Su ürünleri yetiştiricilik belgesi: Su ürünleri üretim faaliyetinde bulunan yetiştiricilere Bakanlıkça verilen geçerlilik süresi devam eden belgeyi,

k) Teknik kriter: Karar gereğince Bakanlıkça su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik belirlenmiş olan kriterleri,

l) Yavru balık adaptasyon işletmesi: Yavru balıkların, büyütülecekleri iç su ve deniz kaynaklarına adapte olmaları amacıyla kurulan tesisleri,

m) Yetiştirici/üretici: Kamu kurum ve kuruluşları hariç, Bakanlıkça su ürünleri yetiştiriciliği faaliyetinde bulunmak üzere izin verilen gerçek ve tüzel kişileri,

n) Yetiştirici/üretici örgütü: 5200 sayılı Kanuna göre kurulmuş su ürünleri yetiştiriciliği konusunda faaliyet gösteren ve merkez birliği düzeyinde örgütlenmiş üretici merkez birliği ile üretici birlikleri,

o) Yetiştiricilik işletmesi: Bakanlıktan onay alınarak su ürünleri yetiştiriciliğinin yapıldığı yerleri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler, Başvuru Şartları ve Müracaat

Su ürünleri desteği

MADDE 5-

(1) Su ürünleri yetiştiriciliği yapanlara su ürünleri yetiştiriciliği desteklemesi aşağıda belirtilen esaslara göre verilir:

a) Ürün desteklemesi kapsamındaki türler; alabalık, sazan, midye ve yeni türler kapsamında mersin, kalkan, fangri, mercan, sinagrit, lahoz, sivri burun karagöz, minekop, eşkine, sargoz, mırmır, sarıağız, sarıkuyruk, trança, yayın, şabut, karabalık, yılan balığı, tilapya, kerevit, karides, tıbbi sülük, karadeniz alası, kırmızı benekli alabalıklardır.

b) Su ürünleri yetiştiricilik belgesi bulunan ve (a) bendinde belirtilen türlerin entansif şekilde yetiştiriciliğini yapan ve midye yetiştiriciliği yapan üreticilere Kararda belirlenen temel destekleme birim fiyatı kadar destekleme yapılır.

c) Elektrik enerjisi ile çıkardığı yer altı suyunu ya da enerji kullanmadan kaynak suyunu kullanarak daha çok iç tüketim amaçlı toprak havuzlarda küçük ölçekli yetiştiricilik yapan üreticilere, Kararda belirlenen temel destekleme birim fiyatı kadar destekleme yapılır.

ç) Temel destek şartlarını sağlayan işletmelerin, proje kapasitesinin 50 ton/yıl ve altında olması, üretici birliklerine üye olması, birinci derece tarımsal amaçlı örgüte üye olması ve kapalı devre üretim yapması gibi teknik kriterleri haiz olması durumunda, bu işletmelere her bir teknik kriter için Kararda belirlenen temel destek tutarına ilave teknik kriter desteği yapılır.

d) Teknik kriter desteklerinden;

1) Proje kapasitesi 50 ton/yıl ve altı teknik kriter desteğinden, onaylı proje kapasitesi en fazla 50 ton/yıl ve altı kapasiteye sahip olan işletmeler,

2) Birlik üyeliği teknik kriter desteğinden, dördüncü maddenin birinci fıkrasının (n) bendinde belirtilen üretici birliklerine üye olan işletmeler,

3) Birinci derece tarımsal üretici örgüt üyeliği teknik kriter desteğinden, Tarımsal Amaçlı Örgütlerin Derecelendirilmesine İlişkin Yönetmeliğe göre birinci derece tarımsal amaçlı örgüt belgesine sahip üretici birliğine üye olan işletmeler,

4) Kapalı devre üretim teknik kriter desteğinden, onaylı projesinde kapalı devre üretim sistemleri ile üretim yapan işletmeler,

faydalanır.

e) Bir işletmenin ürün desteğinden yararlanabileceği miktarın hesaplanmasında uyulacak esaslar şunlardır:

1) Denizlerde Bakanlıkça belirlenmiş olan aynı potansiyel alanda, aynı baraj gölünde veya bölgelere ayrılmış baraj göllerinde aynı bölge içerisinde, aynı gerçek ve tüzel kişilere ait birden fazla yetiştiricilik işletmesi var ise bu işletmeler tek bir işletme olarak kabul edilir ve destekleme ödemesi buna göre yapılır.

2) Desteklemede, denizlerde Bakanlıkça belirlenmiş olan aynı potansiyel alanda, aynı baraj gölünde veya bölgelere ayrılmış baraj göllerinde aynı bölge içerisinde, aynı gerçek ve tüzel kişilere ait birden fazla yetiştiricilik işletmesi ile ilgili olarak Kararın yayım tarihinden önceki tesis sahipleri esas alınır. Kararın yayımlandığı tarihten sonra bu tesislerle ilgili devirler destekleme kapsamı dışındadır.

3) Karar gereğince, bir işletmenin desteklemeden faydalanabileceği en fazla miktar; (c) bendindeki yetiştiricilik desteklemesi için yılda 30.000 kilogram, diğer desteklemeler için yılda 350.000 kilogramdır.

4) (b) bendindeki desteklemeler ile birlikte (c) bendindeki desteklemeden aynı anda yararlanılması durumunda, desteklemeden faydalanılabilecek en fazla miktar; (c) bendi kapsamında yararlanabileceği destekleme miktarı olan 30.000 kilogramı geçmemek kaydıyla toplam 350.000 kilogramdır.

5) İşletmenin su ürünleri yetiştiricilik belgesinde, tesis (proje) kapasitesi (ton/yıl) için belirtilen mevcut durumdaki kapasite dikkate alınır.

6) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde, istenen satış belgelerindeki kilogram fiyatları, Su Ürünleri Yetiştiricileri Üretici Merkez Birliğinin görüşü alınarak Bakanlık tarafından açıklanacak ürünün kilogram/maliyet değerinin %75’inden düşük olan satış belgeleri ve kilogram/maliyet değerinin %50’sinden düşük olan balık yemine ait faturalar destekleme kapsamı dışındadır.

7) Ürüne ait satış belgelerinde ve/veya hasat tespit tutanağında belirtilen miktarın hesaplanmasında; (j) bendinde belirtilen canlı ürünlere ait satış belgeleri hariç, yetiştiricilik işletmeleri arasında yapılan ürün alışverişlerine ait satış belgelerindeki miktarlar hesaplamaya dâhil edilmez.

8) Yetiştirilen türe göre hasat edildiği ağırlığa ulaşması için balık besleme bilimi bakımından gerekli olan yeme ait fatura dikkate alınır.

9) Yetiştiriciliği yapılan ürünün büyüme süresi dikkate alınır.

10) İşlenmek suretiyle fileto veya füme olarak satışı yapılan ürünlerde, ürüne ait faturalarda belirtilen miktarın 2 (iki) katı, içi temizlenmiş ürünlerde ise ürüne ait faturalarda belirtilen miktarın 1,25 (Bir tam yüzde yirmi beş) katı dikkate alınır.

11) Bakanlıktan yavru balık üretme izni olan işletmeler ile ihtiyacı olan yavruyu Bakanlığın izni ile bir defaya mahsus olarak doğadan toplayarak üretime başlayan işletmeler ve (ı) bendinde belirtilen şekilde üretim yapan işletmeler hariç olmak üzere, son satışın yapıldığını gösteren satış belgelerindeki miktardan, aynı ürüne ait ilk hasat için düzenlenen satış belgelerindeki veya hasat tespit tutanağındaki miktar düşüldükten sonra kalan miktar dikkate alınır.

12) İlk defa yetiştiriciliğe başlayan işletmeler ile kapasite artırımında bulunan işletmelere yetiştiricilik belgesi düzenlenebilmesi için işletmeye konulan yavru balıkların tespitinin yapılması şartıyla işletmeye geliş tarihi, diğer mevcut işletmelerde ise yavru balıkların işletmeye geliş tarihi, balıkların büyüme süresinin başlangıcı olarak esas alınır.

f) Aynı işletmede birden çok türün yetiştirilmesi halinde, (e) bendinin (3) ve (4) numaralı alt bentlerinde belirtilen kapasite sınırlamaları, bu işletmeler için de geçerli olup bu durumdaki işletme sahipleri, il/ilçe müdürlüğüne, ürünlerini hasat etmeden önce müracaat ederek, yetiştirdiği türlerle ilgili tespit yaptırmak zorundadır.

g) Yetiştirdiği ürünlerini fileto veya füme olarak Bakanlıktan onaylı işletmelerde işlenmesi suretiyle pazarlayanların işlenmiş ürünlerine ait satış faturaları, satış belgesi olarak kabul edilir.

ğ) İşletmesinde yetiştirdiği yavru balıkları başka işletmelerden satın alanlar, bu balıkları Bakanlıktan izinli kuluçkahanelerden, su ürünleri yetiştiricilik belgesinde yavru üretim izni olan işletmelerden, yavru balık adaptasyon işletmesinden, üniversite veya araştırma enstitülerine ait kuluçkahanelerden temin ederler.

h) İşletmesinde yetiştirdiği yavru balıkları, Bakanlıktan yavru balık üretme izni olan kendisine ait başka bir işletmeden veya kendisine ait başka bir yavru balık adaptasyon işletmesinden temin edenler, yavrunun temin edildiği işletmenin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne, Ek-1’de yer alan Su Ürünleri Yavru Balık Tespit Tutanağını düzenletmek ve bu tutanağı yavru balıkların götürüldüğü işletmenin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne ibraz etmek zorundadır.

ı) Karada ve baraj göllerinde kurulu olan alabalık yetiştiricilik işletmelerinden, projesinde yavru üretim izni olmadığı halde, başkasına satmamak kaydıyla, sadece işletmesinin ihtiyacı olan yavruyu kendi işletmesinde üreten işletmeler, il/ilçe müdürlüğüne müracaat ederek Ek-1’de yer alan Su Ürünleri Yavru Balık Tespit Tutanağını düzenletmek zorundadır.

i) Yetiştirilen ürünlerin büyüme sürelerinin belirlenmesinde; yetiştiriciliği yapılan tür, bölgenin çevre özellikleri ve yetiştirme sistemi il müdürlüğünce göz önünde bulundurulur.

j) Balıkları işletmesine yavru balık olarak değil de daha büyük ve değişik ağırlıklarda koymak suretiyle yetiştiricilik yapanların; balıkların temin edildiği işletmenin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne düzenlettirecekleri Ek-2’de yer alan Su Ürünleri Hasat Tespit Tutanağında “canlı” ibaresinin belirtilmesi zorunludur. Bu belge, balıkların götürüldüğü işletmenin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne ibraz edilir ve bu balıklar il/ilçe müdürlüğü personeli nezaretinde işletmeye bırakılır. Hasat tespit tutanağı üzerine balıkların bırakıldığı tarih, saat, tür ve miktarı kaydedilerek imzalanır. Yetiştiricilerin balıklarını başkasına ait işletmeden temin etmeleri halinde, satış belgesinde “canlı” ibaresinin de yer alması zorunludur. Bu kapsamda;

1) İç sularda yetiştirilip denizlere taşınarak büyütülmesine devam edilen canlı balıklar,

2) İç sularda, kendisine ait veya başkasına ait yetiştiricilik tesisinden taşınarak büyütülmesine devam edilen canlı balıklar,

3) Denizde yapılacak yetiştiricilik faaliyetlerinde, deniz işletmelerine denizdeki başka bir işletmeden değişik ağırlıklarda canlı balık gönderilmesi durumunda sadece canlı balığı gönderen tesisler,

destekten faydalanır.

k) Ürünleri için hasat tespit tutanağı düzenletmesi zorunlu olan yetiştiriciler, il/ilçe müdürlüğüne, ürününü hasat etmeden en az beş gün önce dilekçe ile müracaat etmek zorundadır. Hasat edilen balığın ortalama ağırlığı yazılmak suretiyle düzenlenen hasat tespit tutanağı, en az iki görevli personel tarafından, üç suret tanzim edilerek iki sureti ürün sahibine verilir.

l) Bu Tebliğdeki iş ve işlemlerin başlangıç ve bitiş tarihleri Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünce Bakanlık internet sitesinde ilan edilir. Desteklemeden yararlanmak isteyen yetiştiriciler, ilan edilen tarihler içerisinde, yetiştiricilik tesisinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne müracaat etmek ve bu Tebliğ kapsamında istenen belgeleri teslim etmek zorundadır.

Müracaat

MADDE 6-

(1) Desteklemeden yararlanmak isteyen üreticiler, faydalanmak istedikleri su ürünleri desteği için aşağıdaki belgelerden gerekli olanlarla, yetiştiricilik tesisinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne müracaat ederler:

a) Ek-3’te yer alan Su Ürünleri Yetiştiriciliği Destekleme Müracaat Dilekçesi.

b) Yetiştirdiği ürünün satın alındığını gösteren satış belgesi ve/veya Ek-1’de yer alan Su Ürünleri Yavru Balık Tespit Tutanağı (son müracaat tarihine kadar istendiği zaman).

c) Hasat edilen ürünün satıldığını gösteren satış belgesi ve/veya Ek-2’de yer alan Su Ürünleri Hasat Tespit Tutanağı (son müracaat tarihine kadar istendiği zaman).

ç) Su ürünleri yetiştiriciliği ile ilgili üretici birliği veya kooperatife üyelik belgesi (Bulunmayan yerlerde bu belge istenmez).

d) İşletmesinde yetiştirdiği balığın, satın alındığı işletmenin kuluçkahane, yavru balık adaptasyon işletmesi veya işletmesinde, yavru üretim izninin olduğu su ürünleri yetiştiricilik belgesinin sureti, yavru balıkların üniversite veya araştırma kuruluşlarından temin edilmesi halinde ise bu kurumlar tarafından satışın yapıldığını gösterir belge.

e) Proje kapasiteleri 10 ton/yıl üzerinde olan üreticilerin kullandıkları yeme ait fatura (son müracaat tarihine kadar istendiği zaman).

f) Yetiştiricilik belgesi fotokopisi.

g) Desteklemeden yararlanacak su ürünleri yetiştiricilik işletmesinin 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında ödenecek ceza borcu olmadığını gösterir belge ile su/su alanı kira borcu olmadığını gösterir belge.

ğ) Üretim yılına ait tesis denetim formu.

h) İlk defa yetiştiriciliğe başlayan işletmeler için yetiştiricilik belgesi düzenlenmesi amacıyla işletmeye konulan yavru balıklara ilişkin tespit tutanağı.

İl/ilçe müdürlüğü tarafından yapılacak iş ve işlemler

MADDE 7-

(1) Desteklemeden yararlanmak üzere yapılan müracaatlar, il/ilçe müdürlüğü tarafından bu Tebliğ kapsamında istenen belge ve belgelerdeki bilgiler kontrol edilerek SUBİS’e kaydedilir ve veri girişleri yapılır.

(2) İl/ilçe müdürlüğü tarafından, SUBİS’e girilen bilgiler esas alınarak, Ek-4’te yer alan Su Ürünleri Destekleri İcmal-1’ler oluşturulur. Oluşturulan İcmal-1’ler il/ilçe müdürlüğü ilan panosunda, her dönem sonunu takip eden ilk beş mesai günü askıya çıkarılır. Askıya çıkarma ve indirme işlemi en az iki görevli personel tarafından tutanağa bağlanır.

(3) İcmal-1’lere yapılacak itirazlar askı süresi içinde il/ilçe müdürlüğüne yapılır. İtirazlar askı süresi içinde değerlendirilerek il/ilçe müdürlüğü tarafından karara bağlanır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise İcmal-1’ler kesinleşmiş kabul edilir.

(4) İlçe müdürlüğünce düzenlenen İcmal-1’ler askıdan indirilmesini müteakip onaylanarak en geç beş iş günü içinde il müdürlüğüne gönderilir.

(5) İl müdürlüğüne gelen onaylı İcmal-1’ler, SUBİS’teki kayıtları üzerinden kontrol edilir ve Ek-5’te yer alan Su Ürünleri Destekleri İcmal-3’ler düzenlenip onaylanarak beş iş günü içerisinde Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğüne gönderilir.

Üye yetiştiricilerden kesinti

MADDE 8-

(1) Yetiştirici örgütlerine üyelik şartı aranan destekleme ödemelerinde, merkez birliğini kurmuş olan; 5200 sayılı Kanuna göre kurulmuş üretici birlikleri üyelerinden, hizmet bedeli olarak hak ettikleri desteklerin % 2’si oranında il/ilçe birliklerine, bu bedelin içerisinden de % 20’si oranında merkez birliğine Çiftçi Örgütlerini Güçlendirme adı altında, ayrıca su ürünleri yetiştiriciliği desteklemelerinden yararlanan tüm üreticilerden balıkçılık ve su ürünleri tanıtım faaliyetlerinde kullanılmak üzere % 2 oranında merkez birliğine kesinti yapılır.

Ödemelerin aktarılması

MADDE 9-

(1) Bu Tebliğde yer alan desteklemelerden faydalanacak örgütlü üreticilere; merkez birliklerine üye olmaları ve üye olduklarına dair belgeyi müracaat sırasında ibraz etmeleri koşuluyla 8 inci maddede belirtilen oranlarda kesinti yapıldıktan sonra kalan miktar doğrudan ödenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yetki, Denetim ve Sorumluluk

Desteklemelerden faydalanamayacaklar

MADDE 10-

(1) Kamu kurum ve kuruluşları bu Tebliğ kapsamındaki desteklemelerden yararlanamaz.

Yetki ve denetim

MADDE 11-

(1) Destekleme ödemelerinin denetimini sağlayacak tedbirleri almaya Bakanlık yetkilidir. Bu amaçla yapılacak çalışmalarda gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kooperatifler, ziraat odaları ve birliklerin hizmetlerinden yararlanılır.

(2) Bu Tebliğde yer almayan hususlarda ve taşrada oluşacak problemlerin çözümünde, Kararda ve bu Tebliğde belirtilen hususlara aykırı olmamak koşuluyla il/ilçe müdürlüğü yetkilidir.

(3) İl/ilçe müdürlüğü bu Tebliğ kapsamındaki desteklemelerle ilgili üretim süreci dahil her türlü denetimi yapmaya ve buna ilişkin bilgi ve belge istemeye yetkilidir.

(4) Bu Tebliğde belirtilen desteklemelerle ilgili hususlarda il/ilçe müdürlüğü tarafından yapılan denetimlerde, ilgililer gerekli kolaylığı göstermek ve her türlü bilgi ve belgeyi vermek zorundadır.

Sorumluluk

MADDE 12-

(1) Desteklemeden yararlanmak üzere bu Tebliğ gereği ibraz edilen bilgi ve belgelerin doğruluğundan öncelikle belgeyi ibraz eden ve yetkileri kapsamında onaylayan ve verileri giren kişi ve kurumlar sorumludur. Destekleme ödemesi yapılan belgeler, istenildiğinde ibraz edilmek üzere, ilgili birimler tarafından beş yıl süre ile saklanır.

Haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 13-

(1) Bu Tebliğde belirtilen yetkili merciler, yetki alanına giren verilerin kayıt sistemine doğru girilmesinden, kendilerine ibraz edilen belgelerin yetkileri kapsamında kontrolünden ve kendi hazırladıkları belgelerden doğrudan sorumludur. Desteklemeden yararlanmak üzere ibraz edilen belgelerin sorumluluğu ilgilisine aittir. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyerek haksız yere ödemeye neden olanlar ile haksız yere ödemelerden yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullananlar hakkında gerekli idari işlemler yapılarak hukuki ve cezai süreç başlatılır.

(2) Bu Tebliğ ile belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen üreticiler, beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar. Bunun takibinden il/ilçe müdürlükleri sorumludur.

(3) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte anılan Kanun hükmüne göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Finansman ve ödemeler

MADDE 14-

(1) Destekleme ödemeleri için gerekli finansman, 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararda belirtilen esaslar çerçevesinde Bakanlık tarımsal destekleme bütçesinden karşılanır. Ödemeler bankanın ilgili şubelerinde daha önce üreticiler adına açılan veya açılacak olan hesaplara yapılır.

(2) Karar kapsamında yapılan destekleme ödemeleri kamu kaynağı olduğundan, hak sahibinin hesabına aktarılmadan önce haciz/icra, temlik ve benzeri işlemler yapılmaz.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 15-

(1) 2/12/2023 tarihli ve 32387 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Ürünleri Yetiştiriciliği Desteklemesine Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2023/43) yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 16-

(1) Bu Tebliğ 1/1/2024 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 17-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

 

Resmî Gazete Tarihi: 17.09.2024 Resmî Gazete Sayısı: 32665

BİTKİ ÇEŞİTLERİNİN KAYIT ALTINA ALINMASI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1-

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; tarımsal bitki türlerine ait çeşitlerin kayıt altına alınması, kayıt listelerinin oluşturulması, kütükte kalış süresi ve silinmesi, bitki genetik kaynaklarının kaydedilmesi, özel sektör tarımsal araştırma kuruluşlarının yetkilendirilmesi ve denetimine ilişkin esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2-

(1) Bu Yönetmelik; tarla bitkileri, sebze, meyve, asma ve süs bitkilerine ait çeşitlerin ve genetik kaynakların kayıt altına alınması, özel sektör araştırma kuruluşlarının yetkilendirilmesi ve denetimine ilişkin iş ve işlemleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3-

(1) Bu Yönetmelik, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 4 üncü maddesine ve 21/12/1967 tarihli ve 969 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Merkez ve Taşra Kuruluşlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4-

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Alt Liste: Farklılık Yeknesaklık Durulmuşluk (FYD) denemelerinde farklı, yeknesak ve durulmuş olduğu tespit edilmesine rağmen Tarımsal Değerleri Ölçme (TDÖ) denemeleri sonuçları sebebi ile tescil komitesince tescili reddedilen çeşitlerin dâhil edildiği listeyi,

b) Araştırma kuruluşu: Bitki çeşitlerinin ıslahı veya bulunması ve geliştirilmesi ile ilgili faaliyet gösteren, nitelikleri ve çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenen, kamu ve özel kuruluşları,

c) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

ç) Başvuru öncesi denemeler: Tarla bitkileri türlerinde, kayıt başvurusu öncesinde ilgili bitki türünde Bakanlık tarafından yayımlanmış teknik talimat çerçevesinde araştırma kuruluşları tarafından kurulan denemeleri,

d) Başvuru öncesi deneme raporu: Kayıt başvurusu öncesinde ilgili bitki türünde yayımlanan teknik talimat çerçevesinde, çeşidin tarımsal değerini belirlemek için yapılan deneme sonuçlarına ait istatistikî analizlerinin, teknolojik özelliklerinin, hastalık ve zararlılara dayanıklılığının belirlendiği deneme ve gözlemlerin, ekonomik değer bakımından denemedeki standart/kontrol çeşitlerinden üstün olduğu bir veya birkaç özelliğin belirtildiği raporu,

e) Başvuru sahibi: Çeşidi ıslah eden veya geliştiren araştırma kuruluşu veya gerçek kişiler ile yetki belgesine sahip tohumluk üreticisi kuruluşları,

f) Bitki grubu: Tarla bitkileri, sebze, meyve/asma ile süs bitkileri türlerinden oluşan her bir grubu,

g) Bülten: Kayıt altına alınan veya çıkarılan bitki çeşitlerinin, kayıt altına alma ile ilgili iş ve işlemlerin yayımlandığı listeleri,

ğ) Çeşit: Bir veya birden fazla genotipin birleşmesinden ortaya çıkan ve kendine has özelliklerle tanımlanan, sözü edilen özelliklerden en az biriyle diğer herhangi bir bitki grubundan ayrılan, değişmeksizin çoğaltılmaya uygunluğu bakımından bir bütün olan, botanik taksonomi içinde yer alan genetik yapıyı,

h) Çeşit adayı: Çeşidin tüm özelliklerine sahip olduğu düşünülen ancak henüz çeşit olarak tescil edilmemiş durulmuş bitkisel genetik yapıyı,

ı) Çeşit Özellik Belgesi: Çeşidin veya ana-baba hatlarının tescil edildiği ülkenin resmî tescil kuruluşundan alınmış, morfolojik, fizyolojik ve teknolojik karakterleri içeren, asıl belgeyi,

i) Çeşit tescil raporu: Çeşit tescil deneme ve test sonuçlarının TDÖ ve/veya FYD denemeleri çerçevesinde değerlendirilerek Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü (TTSM) tarafından hazırlanan raporu,

j) Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS): Bakanlıkta kullanılacak olan Elektronik Belge Yönetim Sistemini,

k) Farklılık, yeknesaklık, durulmuşluk testleri (FYD): Çeşidin, morfolojik ve fizyolojik karakterlerinin tespit edilerek, teknik soru anketinde belirtilen özelliklerinin doğrulanmasına ve mevcut çeşitlerden farklı, yeknesak ve durulmuş olup olmadığının belirlenmesine dair gözlem veya testleri,

l) Genel Müdürlük: Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünü,

m) Kayıtlı elektronik posta (KEP): Elektronik iletilerin, gönderimi ve teslimatı da dâhil olmak üzere kullanımına ilişkin olarak hukukî delil sağlayan, elektronik postanın nitelikli şeklini,

n) Lokasyon: Bitki yetiştirme açısından iklim, toprak ve diğer ekolojik faktörler yönünden kendine has özellikleri olan bölgeyi,

o) Meyve ve Asma Çeşit Listesi: Meyve ve asma türlerine ait çeşitlerin kayıtlı olduğu listeyi,

ö) Sebze Çeşit Listesi: Sebze türlerine ait kayıt altına alınan ve ticareti yapılan çeşitlerin kayıtlı olduğu listeyi,

p) Serbest çeşit: 8/1/2004 tarihli ve 5042 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun kapsamında koruma vasfını yitirmiş ve meyve, asma ve patateste 30, diğer türlerde 25 yıldan daha fazla üretimde bulunan çeşitleri,

r) Standart numune: Kayıt altına alınan çeşitlere ait, TTSM tarafından bitki türü bazında miktarları belirlenen ve hibrit çeşitlerde sertifikalı, hibrit olmayan çeşitlerde en az orijinal tohumluk sınıfındaki asgari tohumluk standartlarını karşılayan ve başvuru sahibi tarafından temin edilen numuneyi,

s) Standart tohumluk: Kayıt altına alınan çeşitlere ait ve Bakanlık tarafından belirlenen bitki türlerinde sadece laboratuvar kontrolleriyle ticarete arz edilen tohum veya çoğaltım materyalini,

ş) Süs Bitkileri Çeşit Listesi: Süs bitkisi türlerine ait çeşitlerin kayıtlı olduğu listeyi,

t) Tarla Bitkileri Çeşit Listesi: Tarla bitkisi türlerine ait çeşitlerin kayıtlı olduğu listeyi,

u) TTSM: Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğünü,

ü) Tarımsal Değerleri Ölçme Denemesi (TDÖ): Tarla bitkisi türlerine ait çeşitlerin biyolojik ve teknolojik özellikleri ile verim, hastalık ve zararlılara dayanıklılık gibi tarımsal değerlerinin tespit edildiği denemeleri,

v) Tavsiye Listesi: Yayımlanma esasları Genel Müdürlük tarafından belirlenen, bölgelere göre uygun çeşitlerin belirtildiği listeyi,

y) Tescil: Yurt içinde veya yurt dışında ıslah edilen veya bulunan ve geliştirilen bitki çeşitlerinin farklı, yeknesak ve durulmuş olduğunun ve/veya biyolojik ve teknolojik özellikleri ile hastalık ve zararlılara dayanıklılığının ve tarımsal değerlerinin tespit edilerek kütüğe kaydedilmesini,

z) Tescil denemesi: Bir bitki çeşidinin kayıt altına alınmasına esas olmak üzere TTSM tarafından kurulan denemeleri,

aa) Teknik soru anketi: Çeşidin ıslahçısı tarafından doldurulan, FYD testlerinin kurulmasına esas olmak üzere, çeşide ait bazı özelliklerin yer aldığı, örneği TTSM tarafından yayımlanan formu,

bb) Teknik talimat: İlgili bitki türünde Bakanlık tarafından yayımlanmış, başvuru öncesi ve tescil denemelerindeki teknik esasları belirleyen kıstasları,

cc) Tohumluk üretici kuruluş: Bakanlıkça tohumluk üretimi konusunda görevlendirilen kamu kuruluşları ile tohumluk üretmek amacıyla kurulmuş olan, bu konuda gerekli alt yapısı bulunan, fiilen sertifikalı veya standart tohumluk üreten özel sektör kuruluşlarını,

çç) Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS): 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve 6/12/2018 tarihli ve 30617 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik Tebligat Yönetmeliği uyarınca PTT tarafından kurulan ve işletilen sistemi,

dd) UPOV: Uluslararası Yeni Bitki Çeşitlerinin Korunması Birliğini,

ee) Üretim izni: Yurt içinde veya yurt dışında ıslah edilen veya bulunan ve geliştirilen bitki çeşitlerinin biyolojik ve teknolojik özellikleri ile hastalık ve zararlılara dayanıklılığının ve tarımsal özelliklerinin tespit edilerek, çeşit tescil edilinceye kadar verilen süreli izni,

ff) Yetki belgesi: Islahçısından en az beş yıl süre için alınan, başvuru sahibi adına çeşit adayının kayıt altına alınması amacıyla başvuru sahibinin yetkilendirildiğini gösteren, ıslak imzalı veya doğrulanabilir e-imzalı orijinal belgeyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Kayıt Altına Almaya İlişkin Genel Esaslar

Başvuru

MADDE 5-

(1) Bitki çeşitlerinin kayıt altına alınması için başvurular, başvuru sahibi tarafından TTSM’ye yapılır. Başvuru sahibi başvuru esnasında resmî yazışmaların ve bildirimlerin tebliğ edileceği adresini ve Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) adresini TTSM’ye bildirir. Başvuru dosyası aşağıda belirtilen üç ana bölümden oluşur:

a) Başvuru dilekçesi.

b) Çeşide ait teknik bilgiler ve belgeler.

c) Çeşide ait başvuru amacına uygun yatırılmış ücret dekontu.

(2) Üretim izni başvurusu dilekçe, tescil dosyasının dijital kopyası ve üretim izni ücret dekontu ile yapılır.

(3) Tescil başvurularında, başvuru dosyasına ait inceleme TTSM tarafından yapılır. Üretim izni başvurularında başvuru dosyasının birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen teknik bilgiler ve belgelerin yer aldığı kısmı ile ilgili herhangi bir değerlendirme yapılmaz.

(4) Üretim izni toplantılarında, 21 inci, 26 ncı ve 32 nci maddelerde belirtilen komite üyeleri tarafından, teknik bilgiler ve belgelerin yer aldığı kısımda çeşidin reddine sebep olacak herhangi bir bilgi veya belge eksikliğinin tespit edilmesi durumunda, komite çeşidin üretim izni talebini reddeder. İlgili tescil komitesi, belge eksikliğini telafi edilebilir bir eksiklik olarak kabul etmesi halinde, başvuru sahibi belirlenen eksiklikleri tamamladıktan sonra tekrar başvuru yapabilir. Ancak eksikliğin telafi edilemez olması halinde tekrar üretim izni başvurusunda bulunulamaz.

(5) Serbest çeşitler için yapılan başvurularda çeşidin ıslahçısından yetki belgesi talep edilir. Yetki belgesinin temin edilememesi durumunda çeşidin devamlılığından sorumlu temsilcisinden alınan ismine doğru materyal tedarik belgesi ile başvuru yapılır.

(6) Serbest çeşitlerin resmî kurum tarafından düzenlenmiş çeşit özellik belgesi olmaması durumunda ıslahçısı veya çeşidin devamlılığından sorumlu temsilcisi tarafından doldurulan teknik soru anketi ile başvuru yapılır.

(7) Tohumluk üretici kuruluşlar, gerçek kişiler veya araştırma kuruluşları tarafından ıslah edilen bitki çeşitlerini kayıt ettirirler. Bu amaçla kayıt ettirecekleri çeşit adayının, başvuru öncesi denemelerini kendisi araştırma kuruluşu değil ise bir araştırma kuruluşuna yaptırarak, başvuru öncesi deneme raporunu bu kuruluştan temin ederler.

(8) Bu Yönetmelik kapsamında, yurt içinde veya yurt dışında en az dört yıllık eğitim veren ziraat fakültelerinden mezun olmuş, herhangi bir kamu kurumunda veya özel sektör araştırma kuruluşunda halen çalışmayan ve aşağıda belirtilen şartlardan en az birini taşıyan ve bunu belgelendiren gerçek kişiler, ıslah ettikleri çeşitlerin başvuru öncesi denemelerini araştırma kuruluşuna yaptırarak, başvuru öncesi deneme raporunu bu kuruluştan temin ederler:

a) Kamu veya özel sektör tarımsal araştırma kuruluşlarında bitki çeşitlerinin ıslahı konusunda en az üç yıl çalışmış olmak.

b) Bakanlık veya Bakanlığın yetkilendirdiği bitki ıslahı ile ilgili kamu yararına çalışan kuruluşların üç ay süreli teorik ve uygulamalı olarak düzenlendiği kursta başarılı olmuş olmak,

c) Islah konusunda yüksek lisans veya doktora yapmış olmak.

(9) Tescil başvurusu yapılarak tescili devam eden çeşit adaylarının üretim izni başvuruları, üretim izni dilekçesi, tescil başvuru dosyasının dijital kopyası ve üretim izni ücret dekontu ile yapılır.

(10) Ülkemizde sadece FYD testleri yapılarak kayıt altına alınan türlere ait çeşitler, yurt dışında FYD testleri UPOV kurallarına uygun olarak yapılan, UPOV üyesi bir ülkede tescil edilmiş ise ülkemizde doğrulama amacıyla FYD testlerine tabi tutulacaktır. FYD testlerinin süresi, tarla ve sebze türlerinde bir vejetasyon süresi, meyve ve asma türlerinde ise gözlemler tamamlanana kadardır. Çevresel veya iklimsel olumsuzluklar olması durumunda denemeler bir vejetasyon süresince uzatılır. Denemelerin olumlu sonuçlanması durumunda TTSM tarafından tescil raporları hazırlanarak ilgili tescil komitesine sunulur. Olumsuz sonuçlanması durumunda ise tescil başvurusu reddedilir ve başvuru sahibine bu durum bildirilir.

(11) Mısır ve ayçiçeği ebeveyn hatları 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında başvuruları kabul edilip FYD testlerine alınmadan Tarla Bitkileri Tescil Komitesi tarafından değerlendirilerek kayıt altına alınır.

(12) Uluslararası ikili antlaşmalar kapsamında sadece FYD testleri yapılarak kayıt altına alınan türlerde tescil başvurusu yapılması durumunda; yurt dışında FYD testleri UPOV kurallarına uygun olarak yapılan ve UPOV üyesi bir ülkede tescil edilmiş çeşitler, tescil edildiği ülkenin yetkili kuruluşundan çeşit özellik belgesi temin edilerek TTSM’ye başvurulması halinde ilgili tescil komitesi tarafından değerlendirilerek kayıt altına alınır.

(13) Başvuru dosyasındaki bilgi ve belgelerin doğruluğundan başvuru sahibi sorumludur.

Başvuru incelemesi

MADDE 6

(1) Tescil ve üretim izni başvurularında ya da sadece tescil başvurularında;

a) Çeşidin tescil denemelerine alınması talebini içeren başvuru dosyası TTSM tarafından incelenir. Herhangi bir eksiklik tespit edilmemesi durumunda çeşit tescil denemelerine alınır.

b) Çeşidin üretim izni talebini içeren başvuru dosyasının dijital kopyası elektronik ortamda toplantı tarihlerinden önce tescil komitesi üyelerine TTSM tarafından gönderilir.

(2) Tescil başvurusu dosyasında yapılan incelemede 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen teknik bilgilerden herhangi birisinde bulunacak bir eksiklik durumunda TTSM, başvuru dosyasının TTSM’ye ulaştığı tarihten itibaren en geç on iş günü içinde eksikliği gidermesi amacıyla başvuru sahibine EBYS aracılığı ile UETS/KEP adresine bildirim yapar. Tarla ve sebze türlerine ait bitkilerde başvuru sahibi, ilgili bitki türünün TTSM’nin internet sayfasında yayımlanan son tohumluk materyal gönderim tarihine kadar eksikliği gidermediği takdirde başvuru dosyası sahibine iade edilir. Meyve ve asma türlerinde ise eksiklikler başvuru döneminin bitiminden sonra on iş günü içerisinde giderilmelidir. Eksikliği gidermediği takdirde başvuru dosyası sahibine iade edilir.

(3) Üretim izni başvurularında TTSM tarafından başvuru dosyasında yapılan incelemede, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinden herhangi birinin olmaması ve üretim izni ücretinin eksik olması durumunda başvuru reddedilir, toplantı gündemine alınmaz ve başvuru sahibine bilgi verilir.

(4) FYD testleri UPOV kurallarına uygun olarak yapılmış ve UPOV üyesi bir ülkede tescil edilmiş çeşit ise; çeşit özellik belgesinin aslı başvuru sahibi tarafından temin edilebileceği gibi, ülkenin yetkili otoritesinin resmî e-posta adreslerinden, Bakanlığın ilgili biriminin resmî e-posta adreslerine gönderilen çeşit özellik belgesi sureti, asıl belge olarak kabul edilir. Bakanlık ilgili birimleri aracılığı ile yurt dışındaki eşdeğer otoritelerden çeşit özellik belgesi talebi; dilekçe, yurt dışı çeşit özellik belgesi talep formu ve çeşit özellik belgesi talep ücreti dekontu ile birlikte başvuru sahipleri tarafından Bakanlık ilgili birimlerine yapılır.

Tescil denemelerinin yürütülmesi

MADDE 7-

(1) Tescil denemeleri TTSM tarafından yürütülür.

(2) TTSM eleman, arazi, araç, gereç bakımından, denemelerin kurulup bakılmasına ilişkin işlemler için alt yapı imkânları yetmediği takdirde, çeşide ait denemeleri kendi gözetiminde araştırma kuruluşlarına yaptırır.

(3) Kamu araştırma kuruluşları yapılacak bir protokol ve/veya yönerge ile Bakanlıkça görevlendirilir. Araştırma kuruluşlarının yürüteceği denemeler için gerekli materyaller, TTSM tarafından çeşit ismi ve sahibi saklı kalmak kaydıyla, bir kod numarası verilerek hazırlanır ve denemelerde kullanılır. Bu denemeler, TTSM tarafından değerlendirilir.

(4) Kurulacak tescil denemelerinin lokasyonları ile denemelerde kullanılacak standart veya kontrol çeşitler, TTSM tarafından tespit edilir.

(5) Başvuru sahibi, çeşit adayı ile denemelerde standart veya kontrol olarak kullanılacak çeşitlere ait tohumlukları temin etmekle yükümlüdür. Tescil edilen çeşitlerin TTSM tarafından denemelerde standart veya benzer çeşit olarak kullanmak amacıyla talep edilmesi durumunda başvuru sahibi tohumluk materyalini göndermekle yükümlüdür. Tescil denemeleri için TTSM’nin yeterli sayıda lokasyon bulamaması durumunda başvuru sahibi deneme şartları için uygun lokasyonları temin etmekle yükümlüdür.

(6) Başvurusu yapılan tescil ve üretim izni taleplerinde, çeşidin ait olduğu türde daha önce tescil edilmiş çeşit olmaması durumunda, TDÖ’de standart çeşit olarak başvuru sahibinin sağladığı materyaller kullanılır.

(7) Tescil denemelerine alınacak çeşide ait deneme materyalinin, miktarları ve teslim edileceği tarihler, TTSM tarafından ilan edilir. Mısır ve ayçiçeği türlerinde kayıt altına alınması için başvurusu yapılan hibrit çeşit ve ebeveyn hatlarına ait deneme materyalleri birlikte teslim edilir. Ana ve baba ebeveyn hatlarında herhangi birine ait deneme materyali teslim edilmez ise hibrit çeşide ait deneme materyali de başvuru sahibine iade edilir. Ana ve baba ebeveyn hatlardan herhangi biri veya her ikisi daha önceden tescil edilmiş ise FYD testlerine alınmaz. Tarla bitkileri türlerinde aday çeşide ait deneme materyali TTSM tarafından ilan edilen son tarihe kadar teslim edilmez ise, çeşit adayının tescil işlemleri sonlandırılır. Bu çeşitlere ait üretim izni sona erer. Bu kapsama giren çeşit adayları için yeniden tescil başvurusu yapılabilir ancak tekrar üretim izni verilmez. Başvuru sahipleri tarafından ödenmiş tescil ücretleri, çeşit adayının tescil işlemleri başlamışsa iade edilmez. Tescil denemeleri ile ilgili hiçbir işlem yapılmamış ise tescil ücretleri başvuru sahibine iade edilir.

(8) Bitki türlerinde çeşidin hastalık ve zararlılara dayanıklılığı ile teknolojik özelliklerinin tespiti, ilgili araştırma kuruluşları, üniversiteler ve diğer kuruluşlar tarafından; TTSM ile bu kuruluşların arasında yapılacak protokol ve/veya yönergede belirlenecek esaslara göre yapılır ve değerlendirilir. Kamu araştırma kuruluşları, deneme ve gözlemleri yapmak üzere Bakanlık tarafından görevlendirilir.

(9) TTSM’ye teslim edilen standart numune ve deneme materyallerinin fiziksel safiyeti ile biyolojik değerinden kaynaklanan olumsuz durumlardan başvuru sahibi sorumludur. Tescil denemeleri süresince TTSM’ye gönderilen deneme materyallerindeki olumsuzluğun, denemelerin yürütülmesine veya alınacak gözlemlere engel teşkil etmesi durumunda çeşit adayının tescil işlemleri sonlandırılır. Bu çeşitlere ait üretim izni sona erer. Bu kapsama giren çeşit adayları için yeniden tescil başvurusu yapılabilir ancak tekrar üretim izni verilmez.

(10) Tohumluk materyalin çevre, insan, hayvan sağlığına karşı risk oluşturacak bir durumu olup olmadığını başvuru sahibi bildirmekle yükümlüdür. Başvuru sahibi tescil başvurusu yaptığında; tohumluk materyalinin genetiği değiştirilmiş organizma olmadığını, çeşidin özelliklerini etkileyebilecek herhangi bir uygulama yapmadığını taahhüt eder. Çeşit adayının tescil aşamasında veya tescil edildikten sonra genetiği değiştirilmiş organizma olduğu belirlenirse, tüm sorumluluğun kendisinde olduğunu kabul ve taahhüt eder.

Kayıt süreleri

MADDE 8-

(1) Bitki çeşitleri, meyve ve asma türleri hariç, belirli süreler için kaydedilir; bu süre on yıldır ve takvim yılı sonu itibarıyla hesaplanır.

(2) Kayıt süresinin yenilenmesinde, kayıt süresinin sona ereceği son iki yıl içerisinde başvuru yapılması esastır. Başvuru sahibinin dilekçe ve kayıt süresi uzatma ücret dekontu ile başvuru yapması halinde kayıt süresinin bitiş tarihi esas alınmak suretiyle onar yıllık sürelerle uzatılır.

(3) Kayıt listelerinden çıkarılan çeşitlerden, başvuru sahibinin ilgili bitki türünün tescil başvuru dönemlerinde TTSM’ye başvurması halinde, TTSM tarafından en az iki vejetasyon süresince FYD denemeleri kurulur. Çeşidin tanımlama belgesi ile uyuşan ve farklı, yeknesak ve durulmuş olduğu tespit edilen çeşitler, Tescil Komitesi Kararı ile listeye dâhil edilir. Çeşidin tanımlama belgesi ile uyuşmayan ve/veya farklı, yeknesak ve durulmuş olmadığı tespit edilen çeşitlerin kayıt süre uzatımı reddedilir ve bu durum çeşit sahibine bildirilir.

(4) Kayıtlı çeşitlerin süre uzatımında veya kayıt listelerinden çıkarılan çeşitlerin tekrar listeye dâhil edilmesi için aşağıdaki belgelerin başvuru dosyasında yer alması gerekir.

a) Kayıt Listelerinde yer alan çeşitler için;

1) Başvuru dilekçesi,

2) Kayıt süresi uzatma ücret dekontu.

b) Kayıt Listelerinden düşen çeşitler için;

1) Başvuru dilekçesi,

2) Çeşit özellik belgesi bulunmayanlar için teknik soru anketi,

3) FYD test numunesi,

4) FYD test ücret dekontu.

Standart numune

MADDE 9-

(1) Bu Yönetmelik kapsamında kaydedilen çeşitlerin TTSM tarafından belirtilen miktarlardaki standart numuneleri, başvuru sahibi tarafından, çeşidin kayıt listelerine alınması amacıyla TTSM’ye teslim edilir. Başvuru sahibi bu standart numune ile tescil deneme numunelerinin aynı olduğunu taahhüt eder. Aksi tespit edilmesi durumunda ise aday çeşidin tescil işlemleri sonlandırılır. Bu numuneler tarla bitkileri türlerinde on yıl, sebze türlerinde beş yılda bir yenilenir.

(2) 35 inci maddede belirtilen Alt Listeye alınan çeşitler ile vegetatif olarak çoğaltılan türlere ait standart numuneler ise başvuru sahibi tarafından muhafaza edilir.

Kayıt altına alınan çeşide isim verilmesi esasları

MADDE 10-

(1) Kayıt altına alınan çeşide; başvuru sahibinin önerisi dikkate alınarak tescil komiteleri tarafından bir isim verilir. Çeşidin isimlendirilmesinde aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Çeşit ismi, bir veya birden fazla kelimeden oluşabileceği gibi kelime oluşturmayan harfler veya rakamlar bu isme eklenebilir.

b) Aldanmaya veya karışıklığa neden olmaması gerekir, başka bir çeşidin ismi ile aynı veya karıştırılmaya müsait olamaz.

c) Kanunlara aykırı, çirkin, uygunsuz veya saldırgan ifadeli olmaması gerekir, içindeki harf veya harfler de böyle anlamlar için kullanılmış olamaz.

ç) Kayıt tarihinde kanunlarla ve ilgili mevzuatla yasaklanmış bir isim veya kelime olamaz.

d) Ülkemizde veya yabancı bir ülkede mevcut, aynı botanik türlere ait kayıt altında olan bir çeşidin ismi olamaz.

e) Çeşitlere, kaydın yapıldığı tarihte yaşayan bir şahsın veya kayıt tarihinden geriye on yıl içinde ölen bir kişinin adı, kendisi veya mirasçısının yazılı izni alınmadan verilemez.

f) Yazılı olarak izni alınmadan bir hükmi şahsiyet, organizasyon veya kurumun ismi verilemez.

g) Ülke, şehir, bölge veya yer adları ve/veya bu adlara herhangi bir ekleme yapılarak isim verilemez.

ğ) Yabancı ülkede kayıt edilmiş olan çeşitler ülkemizde kayıt altına alındıkları takdirde, bunlara orijinal isimleri verilir. Aynı veya benzer bitki türleri içinde benzer isimde başka bir çeşidin kayıt altında olması veya ismin bu madde hükümlerine aykırı olması durumunda, bu çeşitlere farklı bir isim verilir.

h) Çeşit kayıt altına alındıktan sonra teknik veya hukuki zorunluluklar dışında, isim değişikliği yapılmaz. Teknik veya hukuki zorunlulukların belgelenmesi ile yapılacak başvurular tescil komiteleri tarafından değerlendirilir.

ı) 5042 sayılı Kanun kapsamında koruma altına alınan aynı çeşit veya hatlara ait isimler farklı olmamalıdır. İsim farklılığının söz konusu olması durumunda aynı Kanun kapsamında koruma altındaki isim esas alınır ve TTSM tarafından isim değişikliği yapılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Tarla Bitkileri Türlerine Ait Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması

Tarla bitkileri tür listesi

MADDE 11-

(1) Kayıt altına alınabilecek tarla bitkileri türleri listesi Genel Müdürlükçe yayımlanır.

Başvuru öncesi deneme süreleri

MADDE 12-

(1) Tarla bitki çeşitlerinin kayıt altına alınması için çeşit adayları, başvuru öncesi denemelere alınır. Bu denemeler tek yıllık tarla bitkisi türlerinde, çeşit adayının gelişme tabiatına uygun, eş zamanlı, en az iki lokasyonda, bir yetiştirme sezonu veya tek lokasyonda en az iki yetiştirme sezonu, çok yıllık tarla bitkisi türlerinde en az iki yetiştirme sezonu ve iki lokasyonda kurulur.

Tarla bitkileri türlerinde başvuru

MADDE 13-

(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi, hibrit çeşitler dışındaki tarla bitkisi türlerinde, aşağıdaki bilgi ve belgelerden oluşur:

a) Çeşit, yurt içinde veya yurt dışında tescil edilmemiş veya FYD testleri UPOV kurallarına göre yapılmayan bir ülkede tescil edilmiş ise veya (b) bendi kapsamında olmasına rağmen çeşit özellik belgesi temin edilemiyor veya başvuru sahibinin isteği doğrultusunda ülkemizde FYD testlerine alınması isteniyor ise;

1) Başvuru öncesi deneme raporu,

2) Başvuru formu,

3) Teknik Soru anketi,

4) Varsa çeşidin morfolojik özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve benzeri dokümanlar,

5) Yabancı dildeki belgelerin yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,

6) Yetki belgesi,

başvuru dosyasında yer alır.

b) Çeşit, yurt dışında FYD testleri UPOV kurallarına uygun olarak yapılan, UPOV üyesi bir ülkede tescil edilmiş ise;

1) Başvuru öncesi deneme raporu,

2) Başvuru formu,

3) Çeşit Özellik Belgesi,

4) Varsa çeşidin morfolojik özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve benzeri dokümanları,

5) Yabancı dildeki belgelerin yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,

6) Yetki belgesi,

başvuru dosyasında yer alır.

Mısır ve ayçiçeği türlerinde başvuru

MADDE 14-

(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi, mısır ve ayçiçeği türlerinde aşağıdaki bilgi ve belgelerden oluşur:

a) Çeşit, yurt içinde veya yurt dışında tescil edilmemiş veya FYD testleri UPOV kurallarına göre yapılmayan bir ülkede tescil edilmiş ise (b) bendi kapsamında olmasına rağmen çeşit özellik belgesi temin edilemiyor veya başvuru sahibinin isteği doğrultusunda ülkemizde FYD testlerine alınması isteniyor ise;

1) Hibride ve ana-baba hatlarına ait teknik soru anketi. Ana ve baba hatlardan herhangi birinin veya her ikisinin daha önce ülkemizde kayıt altına alınmış olması durumunda, hatlara ait teknik soru anketi verilmez. Ana ve baba hatlardan herhangi biri veya her ikisi daha önce UPOV’a üye bir ülkede tescil edilmiş ise tescilli olan hatlara ait çeşit özellik belgesi,

2) Başvuru formu,

3) Başvuru öncesi deneme raporu,

4) Yetki belgesi,

5) Yabancı dildeki belgelerin yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,

6) Varsa çeşidin morfolojik özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve benzeri dokümanları,

başvuru dosyasında yer alır.

b) FYD testleri UPOV kurallarına uygun olarak yapılmış ve UPOV üyesi bir ülkede tescil edilmiş çeşit ise;

1) Hibride ve ana-baba hatlarına ait Çeşit Özellik Belgesi,

2) Başvuru formu,

3) Başvuru öncesi deneme raporu,

4) Yetki belgesi,

5) Yabancı dildeki belgelerin yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,

6) Varsa çeşidin morfolojik özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve benzeri dokümanları,

başvuru dosyasında yer alır.

FYD testleri ile kayıt altına alınan tarla bitkileri türlerinde başvuru

MADDE 15-

(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi FYD testleri ile kayıt altına alınan tarla bitkileri türlerinde aşağıdaki bilgi ve belgelerden oluşur:

a) Çeşit, yurt içinde veya yurt dışında tescil edilmemiş veya FYD testleri UPOV kurallarına göre yapılmayan bir ülkede tescil edilmiş ise veya (b) bendi kapsamında olmasına rağmen çeşit özellik belgesi temin edilemiyor veya başvuru sahibinin isteği doğrultusunda ülkemizde FYD testlerine alınması isteniyor ise;

1) Başvuru formu,

2) Teknik soru anketi,

3) Çeşidin morfolojik özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve benzeri dokümanları,

4) Yabancı dildeki belgelerin yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,

5) Yetki belgesi,

başvuru dosyasında yer alır.

b) FYD testleri UPOV kurallarına uygun olarak yapılmış ve UPOV üyesi bir ülkede tescil edilmiş çeşit ise;

1) Başvuru formu,

2) Çeşit özellik belgesi,

3) Çeşidin morfolojik özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve benzeri dokümanları,

4) Yabancı dildeki belgelerin yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,

5) Yetki belgesi,

başvuru dosyasında yer alır.

Tarla bitkilerinde başvuru ve toplantı tarihleri

MADDE 16-

(1) Tarla bitkisi türlerinde çeşit tescil ve/veya üretim izni başvuru zamanları ile toplantı tarihleri aşağıda belirtilmiştir:

a) Yazlık ekimler için;

1) Tescil başvuruları Ocak ayında,

2) Tescil toplantıları Mart ve/veya Nisan aylarında,

3) Üretim izni başvurusu Ocak ayının ilk beş iş gününde,

4) Üretim izni toplantısı Ocak ayının son haftasında,

yapılır.

b) Kışlık ekimler için;

1) Tescil başvuruları Ağustos ayında,

2) Tescil toplantıları Mart ve/veya Nisan aylarında,

3) Üretim izni başvurusu Ağustos ayının ilk beş iş gününde,

4) Üretim izni toplantısı Ağustos ayının son haftasında,

yapılır.

c) Yeşil alan çim bitkileri ve sadece FYD testleri ile kayıt altına alınacak çok yıllık çayır, mera ve yem bitkileri için;

1) Tescil başvuruları Ocak ayında,

2) Tescil toplantıları Mart ve/veya Nisan aylarında,

3) Üretim izni başvurusu Ocak ayının ilk beş iş gününde,

4) Üretim izni toplantısı Ocak ayının son haftasında,

yapılır.

(2) 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki yurt dışında kayıtlı ana-baba hatlar ile 17 nci maddenin altıncı fıkrası kapsamındaki yurt dışı kayıtlı çeşitlerde, tescil başvurusu ve toplantısı üretim izni dönemlerinde yapılır.

Tarla bitkilerinde tescil denemeleri

MADDE 17-

(1) Çeşit adayı, 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki bir çeşit ise, tescil denemelerinde FYD ve TDÖ, TTSM tarafından eş zamanlı olarak yürütülür.

a) FYD en az bir lokasyonda ve iki yetiştirme sezonu kurulur.

b) TDÖ, tek yıllık türlerde en az üç lokasyonda iki yetiştirme sezonu, çok yıllık türlerde en az üç lokasyonda üç yetiştirme sezonu kurulur.

(2) Çeşit, 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında bir çeşit ise, tescil denemelerinde FYD ve TDÖ, TTSM tarafından eş zamanlı olarak yürütülür.

a) FYD en az bir lokasyonda, iki yetiştirme sezonu kurulur. Ana ve baba hatlarından herhangi biri veya her ikisi daha önce tescil edilmiş ise FYD’ye alınmaz.

b) TDÖ, hibrit çeşitle, Bakanlık tarafından ilgili bitki türünde yayımlanmış olan teknik talimata göre, en az üç lokasyonda iki yetiştirme sezonu kurulur.

(3) Çeşit, 13 üncü ve 14 üncü maddelerin birinci fıkralarının (b) bentleri kapsamında ise, Bakanlık tarafından ilgili bitki türünde yayımlanmış olan teknik talimata göre sadece TDÖ kurulur. TTSM tarafından yapılan TDÖ’de, çeşide ait karakterler ile Çeşit Özellik Belgesinde belirtilen karakterler arasında uyumsuzluk görülmesi durumunda, başvuru sahibi, durumdan yazılı olarak haberdar edilir. Bu durumda, başvuru sahibi FYD’ye de başvuru yapar. TDÖ tek yıllık türlerde en az üç lokasyonda iki yetiştirme sezonu, çok yıllık türlerde en az üç lokasyonda üç yetiştirme sezonu kurulur.

(4) 5042 sayılı Kanun kapsamında yurt içinde koruma altına alınmış çeşitler, üçüncü fıkra kapsamında denemelere alınır.

(5) TDÖ denemeleri yapılmayan tarla bitkileri türlerinde tescil başvuru ve toplantıları, çok yıllık çayır mera ve yem bitkileri hariç, serin iklim bitkilerinde 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi, çok yıllık çayır mera ve yem bitkileri hariç, sıcak iklim bitkilerinde ise 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen zamanlarda yapılır.

(6) Tarla bitkilerinde TDÖ yapılacak bitki türleri listesi Genel Müdürlük tarafından belirlenerek ilan edilir.

Mısır ve ayçiçeği dışındaki hibrit türler

MADDE 18-

(1) Mısır ve ayçiçeği dışındaki hibrit türlerde, başvuru dosyasının teknik bilgiler ve belgeler kısmı 14 üncü madde hükümlerine göre hazırlanır. Bu madde kapsamındaki türlerde tescil denemeleri 17 nci maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarına göre yürütülür. Bu türlerde ana ve baba hatların FYD’si kurulmaz. Hibrit çeşidin tescil edilmesi halinde, hibriti oluşturan ebeveynler, başvuru sahibinin başvuru dosyasında bulunan teknik soru anketlerinde belirtilen özellikleri esas alınarak tescil edilirler. Bu madde kapsamında tescil edilen ebeveynler çeşit listelerine alınmaz.

Denemelerin değerlendirilmesi

MADDE 19-

(1) 17 nci madde kapsamındaki denemelerde iki yetiştirme sezonunu tamamlayan ve farklı, yeknesak ve durulmuş olduğu tespit edilen çeşit adayları, TDÖ sonuçları ile birlikte değerlendirmeye alınır. Bu çeşitler hakkında TTSM tarafından ilgili Tarla Bitkileri Tescil Komitesine sunulmak üzere çeşit tescil raporu hazırlanır.

(2) Birinci veya ikinci yetiştirme sezonunda FYD testlerinde çeşide ait herhangi bir problem ortaya çıkması durumunda, FYD testleri üçüncü yetiştirme sezonunda da devam eder. FYD testlerinde başarısız olan çeşit adaylarının tescil işlemleri sonlandırılır. Bu durum başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir.

Hibrit mısır ve ayçiçeği denemelerinin değerlendirilmesi

MADDE 20-

(1) 17 nci madde kapsamındaki denemelerde iki yetiştirme sezonunu tamamlayan çeşit adayları ve ana-baba hatları değerlendirmeye tabi tutulur.

(2) Farklı, yeknesak ve durulmuş olduğu tespit edilen çeşitler, TDÖ sonuçlarına göre değerlendirmeye alınırlar. Bu çeşitler hakkında, TTSM tarafından çeşit tescil raporu hazırlanarak, Tarla Bitkileri Tescil Komitesine sunulur.

(3) Birinci veya ikinci yetiştirme sezonunda FYD’de çeşide veya ana-baba hatlarına ait herhangi bir problem ortaya çıkması durumunda, FYD üçüncü yetiştirme sezonunda da devam eder. FYD’de çeşit adayları ile bunları oluşturan ana veya baba hatları başarısız olması durumunda tescil işlemleri sonlandırılır. Bu durum başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir.

Tarla Bitkileri Tescil Komitesinin kuruluş ve çalışma esasları

MADDE 21-

(1) TTSM tarafından hazırlanan tescil raporları, her yıl Mart ve/veya Nisan aylarında sadece FYD testleri ile tescil edilen türlerde ise Mart ve/veya Nisan aylarına ilaveten ilgili bitki türünün üretim izni toplantı dönemlerinde de Tarla Bitkileri Tescil Komitesine katılacak üyelerinin bulunduğu kuruluşlara, elektronik ortamda gönderilir.

(2) Tarla Bitkileri Tescil Komitesi; TTSM’den iki, Genel Müdürlükten, ziraat fakültelerinden, kamu tarımsal araştırma kuruluşlarından, ürün ile ilgili sanayi sektöründen ve Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden birer, Türkiye Tohumcular Birliğinden iki temsilciden oluşur. Tohumculuk konusunda faaliyet gösteren herhangi bir özel sektör kuruluşu ile ticari ilişkisi bulunan ve/veya danışmanlık yapan kişiler Komite üyesi olamaz.

(3) Tarla Bitkileri Tescil Komitesi toplantısına başvuru sahibinin davet edilmesinin yanı sıra, kamu tarımsal araştırma kuruluşlarından en az birisinin bitki ıslahı yapan tarımsal araştırma kuruluşu olması şartıyla, zirai mücadele ve teknoloji konularında çalışan araştırma kuruluşları ve danışman üye davet edilebilir. Komiteye davet edilen kuruluşlar, davet yazısını aldıktan sonra, tescili teklif edilen çeşidin türüne göre, konuda uzman, ziraat mühendisini belirleyerek görevlendirir.

(4) Tarla Bitkileri Tescil Komitesi, en az yedi asıl üyenin mevcut olmasıyla toplanır. Toplantıda;

a) Sadece asıl üyeler oy kullanabilir. Danışman olarak davet edilenler görüşmelere katılabilir ancak oy kullanamazlar.

b) Her toplantıda asıl üyeler arasından bir başkan seçilir. Toplantının yazmanlığı TTSM tarafından yürütülür.

c) TTSM toplantıda çeşitle ilgili raporları sözlü olarak takdim eder. Toplantıda, başvuru sahibi çeşitle ilgili açıklamalarda bulunabilir. Oylama sırasında başvuru sahibi dâhil olmak üzere toplantı salonunda komite üyeleri dışında hiç kimse bulunmaz.

ç) Tescil kararı, toplantıya katılan asıl üyelerin üçte ikisinin olumlu oyu ile alınır. Toplantıda çeşitler ayrı ayrı oylanır. Çeşide, 10 uncu maddede belirtilen esaslar dâhilinde bir isim verilir ve çeşit bu isimle tescil edilir.

d) Görüşülüp eksiklikleri nedeniyle tescili veya üretim izni reddedilen bir çeşidin sahibi, aynı oturumda karara itiraz ettiği takdirde, itiraz dikkate alınır. Tarla Bitkileri Tescil Komitesi eksikliğin telafi edilemeyeceğine karar verirse bu çeşitler için eksikliklerin giderilmesinden sonra, yeniden başvuru yapılmak şartıyla yazlık denemeler için Mart ve/veya Nisan, kışlık denemeler için Eylül aylarında yapılacak Tarla Bitkileri Tescil Komitesinde yeniden görüşülebilir. Bu toplantı sonucunda alınan karar kesinlik kazanır.

e) Tarla Bitkileri Tescil Komitesi tarafından görüşülerek tescil edilmeyen çeşitler, FYD testleri sonuçları olumlu ise, toplantı tarihinden itibaren otuz gün içinde başvuru sahibi tarafından talep edilmesi durumunda, TTSM tarafından her yıl yayımlanan Alt Listeye alınırlar.

f) Toplantının her oturumu için bir protokol düzenlenir. Çeşidin tescil edilip edilmediğine dair alınan kararlar, nedenleri ile birlikte bu protokolde yer alır.

g) Tarla Bitkileri Tescil Komitesince alınan kararlar TTSM tarafından ilgili kuruluşlara ve başvuru sahiplerine bildirilir.

ğ) Tarla Bitkileri Tescil Komitesi tarafından görüşülerek tescil edilmeyen çeşitler için yeniden yapılan başvuru öncesi denemeleri sonucunda ekonomik değer ifade eden yeni bir özelliğinin ortaya çıkması halinde tescil isteği ile TTSM’ye bir kez daha başvurulabilir.

(5) Tarla Bitkileri Tescil Komitesi, tescil raporu sunulan çeşitlerden, farklı, yeknesak, durulmuş olduğu, ekonomik değeri olan bir veya birkaç karakter itibarıyla TDÖ’deki standart çeşitler ortalamasına eşdeğer veya üstünlük gösterdiği belirlenen çeşidi bütün yönleriyle birlikte değerlendirir. Değerlendirmede; verim, erkencilik, hastalık ve zararlılara, depo ve nakliyeye dayanıklılık, fabrikasyona ve mekanizasyona elverişlilik, iç ve dış pazarlarda aranan kalite standartlarına uygunluk gibi her bitki türüne ait teknik talimatlarda ayrıntıları verilen hususlar ekonomik değer olarak kabul edilir. Değerlendirme sonucunda uygun görülen çeşit adayları Tarla Bitkileri Tescil Komitesi tarafından tescil edilir.

Tarla bitkilerinde üretim izni verilmesi esasları

MADDE 22-

(1) Tarla bitkileri türlerinde üretim izni, Tarla Bitkileri Tescil Komitesi tarafından değerlendirilerek verilir.

(2) Bir çeşide üretim izni aşağıdaki esaslar dâhilinde verilir:

a) Başvuru sahibi tarafından TTSM’ye yapılan tescil başvurusunun kabul edilmiş olması gerekir.

b) Başvuru, kayıt başvuru dilekçesinde belirtilen üretim izni talebi ve 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen belgelerin dijital kopyası ile yapılır.

c) Tohumluk üretici kuruluşlar, başvuru öncesi denemelerini kendisi araştırma kuruluşu değilse bir araştırma kuruluşuna yaptırır.

ç) Üretim izni başvurusu yapılan çeşitler, başvuru sahibi tarafından Tarla Bitkileri Tescil Komitesine sözlü ve görsel olarak takdim edilir.

d) Tarla bitkisi türlerine ait çeşitlere tescil denemeleri süresince üretim izni verilir. Tescil deneme sonuçları olumsuz olan çeşitlerin üretim izinleri sona erer.

e) Üretim izni verilen çeşidin isimlendirilmesi 10 uncu maddeye göre yapılır.

f) Çeşidin 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir çeşit olması halinde, Çeşit Özellik Belgesi bulunan yurt dışı tescilli ebeveyn hatlar için tescil başvurusu yapılır. Bu hatlar, Tarla Bitkileri Tescil Komitesinde görüşülerek tescil edilir.

g) Üretim izni almış bir çeşide, ikinci kez üretim izni verilmez.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Sebze ve Süs Bitkileri Türlerine Ait Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması

Sebze türleri listesi

MADDE 23-

(1) Kayıt altına alınabilecek sebze türleri listesi Genel Müdürlükçe yayımlanır.

Sebze türlerinde başvuru

MADDE 24-

(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi, sebze türlerinde, aşağıdaki bilgi ve belgelerden oluşur:

a) Çeşit, yurt içinde veya yurt dışında tescil edilmemiş veya FYD testleri UPOV kurallarına göre yapılmayan bir ülkede tescil edilmiş ise veya (b) bendi kapsamında olmasına rağmen çeşit özellik belgesi temin edilemiyor veya başvuru sahibinin isteği doğrultusunda ülkemizde FYD testlerine alınması isteniyor ise;

1) Teknik soru anketi,

2) Başvuru formu,

3) Yetki belgesi,

4) Yabancı dildeki belgelerin yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,

5) Çeşidin morfolojik özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve diğer belgeler,

başvuru dosyasında yer alır.

b) FYD testleri UPOV kurallarına uygun olarak yapılmış ve UPOV üyesi bir ülkede tescil edilmiş çeşit ise;

1) Çeşit Özellik Belgesi,

2) Başvuru formu,

3) Yetki belgesi,

4) Yabancı dildeki belgelerin yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,

5) Çeşidin morfolojik özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve diğer belgeler,

   başvuru dosyasında yer alır.

(2) Sebze türlerinde, tescil ve üretim izni başvuru zamanları ve toplantı tarihleri aşağıda belirtilmiştir:

a) Tescil deneme başvuruları Şubat, Mayıs, Ekim aylarında.

b) Tescil ve üretim izni başvuruları Şubat, Mayıs, Ekim aylarının ilk beş iş gününde.

c) Tescil komite ve üretim izni toplantıları Şubat, Mayıs, Ekim aylarının son haftasında.

(3) Birinci fıkranın (b) bendi kapsamındaki yurt dışında kayıtlı çeşitlerde, tescil başvurusu ve toplantısı Şubat, Mayıs ve Ekim aylarında yapılır.

Sebze türlerinde çeşit tescil denemeleri

MADDE 25-

(1) Sebze türlerinde FYD, en az bir lokasyonda iki yetiştirme sezonu kurulur.

(2) 24 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki çeşitler TTSM tarafından veya TTSM koordinatörlüğünde kurulan FYD’ye göre değerlendirilir.

(3) İki yetiştirme sezonundaki sonuçlara göre FYD’de farklı, yeknesak ve durulmuş olduğu tespit edilen çeşit adayları hakkında Tescil Raporu hazırlanır.

(4) Birinci veya ikinci yetiştirme sezonunda FYD’de çeşide ait herhangi bir problem ortaya çıkması durumunda, FYD üçüncü yetiştirme sezonunda da devam eder. FYD’de başarısız olan çeşit adaylarının tescil işlemleri sonlandırılır. Bu durum başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir.

Sebze Tescil Komitesinin kuruluş ve çalışma esasları

MADDE 26-

(1) TTSM hazırladığı raporları, her yıl Şubat, Mayıs ve Ekim aylarında Sebze Tescil Komitesine katılacak üyelerinin bulunduğu kuruluşlara dijital olarak elektronik ortamda gönderir.

(2) Sebze Tescil Komitesi; Genel Müdürlük, ilgili Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Ziraat Fakültesinin ilgili bölümünden birer, Türkiye Tohumcular Birliğinden iki temsilci ile TTSM’den iki konu uzmanı olmak üzere yedi kişiden oluşur. Tohumculuk konusunda faaliyet gösteren herhangi bir özel sektör kuruluşu ile ticari ilişkisi bulunan ve/veya danışmanlık yapan kişiler Komite üyesi olamaz.

(3)  Sebze Tescil Komitesinin çalışma esasları aşağıda belirtilmiştir:

a) Başvuru sahibi toplantıya davet edilir.

b) Her toplantıda üyeler arasından bir Başkan seçilir. Toplantının yazmanlığı TTSM tarafından yürütülür.

c) TTSM temsilcisi toplantıda çeşitle ilgili raporu sözlü olarak takdim eder. Toplantıda başvuru sahibi de çeşitle ilgili açıklamalarda bulunabilir. Oylama sırasında başvuru sahibi dâhil olmak üzere toplantı salonunda Sebze Tescil Komitesi üyeleri dışında kimse bulunmaz.

ç) Sebze Tescil Komitesi en az beş asıl üyenin mevcut olmasıyla toplanır. Tescil kararı, toplantıya katılan asıl üyelerin üçte ikisinin olumlu oyu ile alınır. Toplantıda çeşitler ayrı ayrı oylanır. Sebze Tescil Komitesi, Tescil raporu sunulan çeşitlerden, mevcutlardan farklı, yeknesak ve durulmuş olduğu tespit edilen çeşidi kayıt altına alır. Çeşide, 10 uncu maddede belirtilen esaslar dâhilinde bir isim verilir ve çeşit bu isimle kayıt altına alınır. Kayıt altına alınan çeşitler, sebze çeşit listesinde her yıl yayımlanır.

d) Sebze Tescil Komitesince alınan kararlar TTSM tarafından ilgili kuruluşlara ve başvuru sahiplerine bildirilir.

e) Sebze Tescil Komitesinde görüşülüp eksiklikleri nedeniyle tescili veya üretim izni reddedilen bir çeşidin sahibi, aynı oturumda karara itiraz ettiği takdirde itiraz dikkate alınır. Sebze Tescil Komitesi, itiraza neden olan eksikliklerin giderilebileceğine karar verirse yeniden başvuru yapılmak şartıyla sonraki toplantılarda görüşülebilir.

Sebze türlerinde üretim izni esasları

MADDE 27-

(1) Sebze çeşitlerine üretim izni, Sebze Tescil Komitesi tarafından verilir.

(2) Bir çeşide üretim izni aşağıdaki esaslar dâhilinde verilir:

a) Başvuru sahibi tarafından TTSM’ye yapılan tescil başvurusunun kabul edilmesi gerekir.

b) Başvuru, kayıt başvuru dilekçesinde belirtilen üretim izni talebi ve 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen üç ana bölümdeki belgelerin dijital kopyası ile yapılır. Çeşide ait belgelerin asılları tescil dosyasında bulunur.

c)  24 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sebze çeşitlerine Tescil denemeleri süresince üretim izni verilir. Tescil deneme sonuçları olumsuz olan çeşitlerin üretim izinleri sona erer. 24 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki çeşitler için, TTSM’ye sadece tescil başvurusunda bulunulur.

ç) Üretim izni başvurusu yapılan çeşitler, başvuru sahibi tarafından Sebze Tescil Komitesine sözlü ve görsel olarak takdim edilir.

d) Üretim izni verilen çeşidin isimlendirilmesi 10 uncu maddeye göre yapılır.

e) Üretim izni almış bir çeşide ikinci kez üretim izni verilmez.

Süs bitkilerinin kayıt altına alınması

MADDE 28-

(1) Talep edilmesi halinde kayıt altına alınması amacıyla başvurusu yapılan süs bitkisi türleri, sebze türleri için belirlenen hükümlere göre kayıt altına alınır.

(2) Süs bitkisi türleri için oluşturulacak Süs Bitkileri Tescil Komitesinde; Genel Müdürlükten bir, kamu tarımsal araştırma kuruluşlarından bir, TTSM’den iki, ziraat fakültesinden bir, Türkiye Tohumcular Birliğinden iki temsilci bulunur.

(3) Süs bitkilerinde FYD en az bir lokasyon ve iki yetiştirme sezonu yapılır.

(4) Kayıt altına alınan süs bitkileri, Süs Bitkileri Çeşit Listesinde yayımlanır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Meyve ve Asma Türlerine Ait Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması

Meyve ve asma tür listesi

MADDE 29-

(1) Kayıt altına alınabilecek meyve ve asma türlerinin listesi Genel Müdürlükçe yayımlanır.

Meyve ve asma türlerinin kayıt altına alınması

MADDE 30-

(1) Başvuru sahibi, teknik soru anketinin ve diğer belgelerin yer aldığı başvuru dosyası ile TTSM’ye başvurur. Fidan üretici kuruluşlar kayıt ettirme yetkisini aldıkları çeşitlerin teknik soru anketini, çeşidin ıslahçısından temin ederler.

(2) Tescil denemelerinin yürütüleceği deneme alanı başvuru sahibi tarafından sağlanır.  Deneme alanı ile ilgili gerekli koşullarda ve FYD testleri deneme tekniği ile ilgili hususlarda meyve-asma türleri teknik talimatı esas alınır. Kurulu denemenin tescil denemesi olarak değerlendirilmesi için gerekli şartları sağladığını beyan etmesi ile başvuru sahibi tescil başvurusunda bulunur. Konu uzmanının gözlem için denemeyi ilk ziyaret ettiğinde koşulları sağlamadığını belirlemesi durumunda, tescil deneme alanının uygun olmadığını rapor ederek tescil başvuru dosyasını başvuru sahibine iade eder. Bu çeşitlere ait üretim izni sona erer. Bu kapsama giren çeşit adayları için yeniden tescil ve üretim izni başvurusu yapılabilir. Deneme alanı ile ilgili herhangi bir olumsuzluk olmaması durumunda TTSM denemeyi başvuru sahibi ile işbirliği içinde yürütür.

(3) 5 inci maddenin onuncu fıkrasına göre başvurusu yapılan meyve ve asma türlerine ait çeşitlerde de FYD testlerinin doğrulanması ikinci fıkrada belirtilen esaslara göre yapılır.

(4) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi meyve ve asma türlerinde, aşağıdaki bilgi ve belgelerden oluşur:

a) Çeşit, yurt içinde veya yurt dışında tescil edilmemiş veya FYD testleri UPOV kurallarına göre yapılmayan bir ülkede tescil edilmiş ise veya (b) bendi kapsamında olmasına rağmen çeşit özellik belgesi temin edilemiyor veya başvuru sahibinin isteği doğrultusunda ülkemizde FYD testlerine alınması isteniyor ise;

1) Detaylı adres bilgilerini içeren deneme yeri krokisi ve bitki dikim tarihi, dikim mesafesi ve kullanılan anaç bilgilerini içeren dikim planı,

2) Teknik soru anketi,

3) Başvuru formu,

4) Yetki belgesi,

5) Yabancı dildeki belgelerin yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,

6) Çeşidin morfolojik özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve diğer belgeler,

başvuru dosyasında yer alır.

b) FYD testleri UPOV kurallarına uygun olarak yapılmış ve UPOV üyesi bir ülkede tescil edilmiş çeşit ise;

1) Çeşit Özellik Belgesi,

2) Yetki belgesi,

3) Başvuru formu,

4) Yabancı dildeki belgelerin yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,

5) Çeşidin morfolojik özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve diğer belgeler,

başvuru dosyasında yer alır.

(5) Meyve ve asma türlerinde;

a) Tescil başvuruları Şubat ve Ekim aylarında,

b) Üretim izni başvurusu Şubat ve Ekim aylarının ilk beş iş gününde,

c) Tescil ve üretim izni toplantısı Şubat ve Ekim aylarının son haftasında,

ç) Dördüncü fıkranın (b) bendi kapsamındaki yurt dışında kayıtlı çeşitlerde, tescil başvurusu ve toplantıları Şubat ve Ekim aylarında,

yapılır.

Meyve ve asma tescil denemelerinin değerlendirilmesi

MADDE 31-

(1) Meyve ve asma türlerinde FYD, en az bir lokasyonda iki ürün yılı kurulur.

(2) İki ürün yılındaki sonuçlara göre FYD’de farklı, yeknesak ve durulmuş olduğu tespit edilen çeşit adayları hakkında tescil raporu hazırlanır.

(3) Birinci veya ikinci ürün yılında FYD’de çeşide ait herhangi bir problem ortaya çıkması durumunda, FYD üçüncü ürün yılında da devam eder. FYD’de başarısız olan çeşit adaylarının tescil işlemleri sonlandırılır. Bu durum başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir. FYD’de başarısız olan çeşitlerin üretim izinleri sona erer.

Meyve ve Asma Tescil Komitesinin kuruluş ve çalışma esasları

MADDE 32-

(1) TTSM, hazırladığı raporları, her yıl Şubat ve Ekim aylarında Meyve ve Asma Tescil Komitesine katılacak üyelerinin bulunduğu kuruluşlara, dijital olarak elektronik ortamda gönderir. Meyve ve Asma Tescil Komitesinin çalışma esasları şunlardır:

a) Başvuru sahibi toplantıya davet edilir.

b) Her toplantıda üyeler arasından bir başkan seçilir. Toplantının yazmanlığı, TTSM tarafından yürütülür.

c) TTSM toplantıda çeşitle ilgili raporu sözlü olarak takdim eder. Toplantıda başvuru sahibi çeşitle ilgili açıklamalarda bulunabilir. Oylama sırasında başvuru sahibi dâhil olmak üzere toplantı salonunda Meyve ve Asma Tescil Komitesi üyeleri dışında hiç kimse bulunmaz.

ç) Meyve ve Asma Tescil Komitesinde görüşülüp eksiklikleri nedeniyle tescili veya üretim izni reddedilen bir çeşidin sahibi, aynı oturumda karara itiraz ettiği takdirde, itiraz dikkate alınır. Meyve ve Asma Tescil Komitesi itiraza neden olan eksikliklerin giderilebileceğine karar verirse yeniden başvuru yapılmak şartıyla sonraki toplantılarda görüşülebilir.

d) Meyve ve Asma Tescil Komitesi en az beş asıl üyenin mevcut olmasıyla toplanır. Tescil kararı, toplantıya katılan asıl üyelerin üçte ikisinin olumlu oyu ile alınır. Toplantıda çeşitler ayrı ayrı oylanır. Çeşide, 10 uncu maddede belirtilen esaslar dâhilinde bir isim verilir ve çeşit bu isimle tescil edilir.

e) Meyve ve Asma Tescil Komitesi, tescil edilmesi istenen çeşitlerden, mevcutlardan farklı, yeknesak ve durulmuş olduğu tespit edilen çeşidi tescil eder.

f) Kayıt altına alınan çeşitler Meyve ve Asma Çeşit Listesinde her yıl yayımlanır.

g) Meyve ve Asma Tescil Komitesince alınan kararlar TTSM tarafından ilgili kuruluşlara ve başvuru sahiplerine bildirilir.

(2) Meyve ve Asma Tescil Komitesi; Genel Müdürlükten bir, kamu tarımsal araştırma kuruluşlarından bir, TTSM’den iki, ziraat fakültesinden bir, Türkiye Tohumcular Birliğinden iki temsilciden oluşur. Meyve ve asma türleri konusunda faaliyet gösteren herhangi bir özel sektör kuruluşu ile ticari ilişkisi bulunan ve/veya danışmanlık yapan kişiler Komite üyesi olamaz.

Meyve ve asma türlerinde üretim izni esasları

MADDE 33-

(1) Meyve ve asma çeşit ve anaçlarına üretim izni, Meyve ve Asma Tescil Komitesi tarafından verilir.

(2) Bir çeşide üretim izni aşağıdaki esaslar dâhilinde verilir:

a) Başvuru sahibi tarafından TTSM’ye yapılan tescil başvurusunun kabul edilmiş olması gerekir.

b) Başvuru, kayıt başvuru dilekçesinde belirtilen üretim izni talebi ve 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen belgelerin dijital kopyası ile yapılır. Çeşide ait belgelerin asılları tescil dosyasında bulunur.

c) Üretim izni başvurusu yapılan çeşit, başvuru sahibi tarafından Meyve ve Asma Tescil Komitesine sözlü ve görsel olarak takdim edilir.

ç) Meyve ve asma çeşitlerine tescil denemeleri süresince sadece damızlık parsel kurulması amacıyla üretim izni verilir. Tescil deneme sonuçları olumsuz olan çeşitlerin üretim izinleri sona erer.

d) Üretim izni verilen çeşidin isimlendirilmesi 10 uncu maddeye göre yapılır.

e) Üretim izni almış bir çeşide, ikinci kez üretim izni verilmez.

ALTINCI BÖLÜM

Bitki Türlerine Ait Çeşitlerin Listelenmesi

Kayıt listeleri

MADDE 34-

(1) Bitki çeşitleri;

a) Alt Liste,

b) Tarla Bitkileri Çeşit Listesi,

c) Sebze Çeşit Listesi,

ç) Meyve ve Asma Çeşit Listesi,

d) Süs Bitkileri Çeşit Listesi,

e) Tavsiye Listesi,

ile kayıt altına alınır.

(2) Bitki çeşitlerini kayıt altına aldıran gerçek veya tüzel kişiler, çeşidin muhafazasından sorumludur. Çeşidin muhafazasından birden fazla kişi veya kuruluşun sorumlu olduğu durumlarda bu kişi veya kuruluşların isimleri TTSM tarafından kütükte muhafaza edilir.

Alt Liste

MADDE 35-

(1) Başvuru sahibi Alt Listeye alınmış bir çeşit için sonraki yıllarda, TDÖ’ye tekrar başvuramaz.

(2) Alt Listede kayıt altına alınan çeşitlerin yurt içinde ticareti yapılamaz. Çeşitlerin listede kalış süresi on yıldır. Alt Liste TTSM tarafından yayımlanır.

Tarla Bitkileri Çeşit Listesi

MADDE 36-

(1) Tarla Bitkileri Çeşit Listesi tarla bitkisi türlerine ait çeşitlerin kayıtlı olduğu listedir. Tarla Bitkisi çeşitleri bu listeye ticaretinin ve tohumluk üretimlerinin yapılabilmesi amacı ile alınır. 14 üncü madde kapsamında Tarla Bitkileri Çeşit Listesine alınan çeşitlere ait ebeveyn hatlar, ait oldukları türlere ait bölümün sonunda ayrı bir liste halinde yayımlanır. Daha önce kayıt altına alınan bir hattın, bir başka başvuru sahibi tarafından listeye alınması talebi ile başvuru yapılmışsa, bu hattın Çeşit Özellik Belgesinin TTSM kütüğünde bulunması halinde ikinci bir kayıt yapılmaz. TTSM bu kapsamda aynı ismi taşıyan iki ayrı başvurudaki hattın özellik belgelerinin farklı olması durumunda, sonraki başvuruya ait hattı FYD testlerine alır. Hatlara ait kayıtlar saklı tutulur ve herhangi bir şekilde açıklanmaz. Çeşitlere ait kayıtlar ve toplantı tutanakları ücretini yatırmak suretiyle talep edenlere verilebilir.

(2) Üretim izni verilen çeşitler TTSM internet sitesinde yayımlanarak her üretim izni toplantısı sonrasında güncellenir. Bu çeşitler, Tarla Bitkileri Çeşit Listesinde yayımlanmış sayılır.

(3) Tarla Bitkileri Çeşit Listesi, TTSM tarafından yayımlanır.

Sebze Çeşit Listesi

MADDE 37-

(1) Sebze Çeşit Listesi, sebze türlerine ait çeşitlerin kayıtlı olduğu listedir. Sebze çeşitleri bu listeye, standart tohumluk üretimi veya sertifikalı tohumluk üretimleri ile ticaretinin yapılabilmesi amacı ile alınır. Sebze Çeşit Listesi TTSM tarafından yayımlanır.

(2) Üretim izni verilen çeşitler TTSM internet sitesinde yayımlanarak her üretim izni toplantısı sonrasında güncellenir. Bu çeşitler Sebze Çeşit Listesinde yayımlanmış sayılır.

Meyve ve Asma Çeşit Listesi

MADDE 38-

(1) Meyve ve Asma Çeşit Listesi meyve türlerine ait çeşitlerin kayıtlı olduğu listedir. Meyve ve asma çeşitleri bu listeye çeşit ve anaçlara ait üretim materyalleri ve fidanların sertifikalı üretimleri ile ticaretinin yapılabilmesi amacı ile alınır. Meyve ve Asma Çeşit Listesi TTSM tarafından yayımlanır.

(2) Üretim izni verilen meyve ve asma çeşitleri, TTSM internet sitesinde yayımlanarak her üretim izni toplantısı sonrasında güncellenir. Üretim izni verilen çeşitler Meyve ve Asma Çeşit Listesinde yayımlanmış sayılır.

Süs Bitkileri Çeşit Listesi

MADDE 39-

(1) 28 inci madde hükümlerine göre kayıt altına alınan süs bitkisi çeşitlerinin kayıtlı olduğu listedir. Süs Bitkisi Çeşit Listesi TTSM tarafından yayımlanır.

(2) Üretim izni verilen süs bitkisi çeşitleri, TTSM internet sitesinde yayımlanarak her üretim izni toplantısı sonrasında güncellenir. Bu çeşitler Süs Bitkileri Çeşit Listesinde yayımlanmış sayılır.

Tavsiye Listesi

MADDE 40-

(1) Tavsiye Listesi yayımlanma esasları Genel Müdürlük tarafından belirlenir.

Listeden çıkarma

MADDE 41-

(1) Kayıt listelerinde yer alan çeşitler aşağıdaki durumların gerçekleşmesi halinde listelerden çıkarılır:

a) Kayıt süresinin uzatılmamış veya standart numunesi süresinde yenilenmemiş olması.

b) İncelemeler sonunda çeşidin artık farklı, yeknesak ve durulmuş olmadığının kanıtlanması.

c) Başvuru sahibi tarafından listeden çıkarılma talebinin olması.

ç) Türlerin ya da çeşitlerin yetiştirilmesinde bitki sağlığı açısından zararlı olabileceği veya resmi kurumlarca yapılan testlerle insan sağlığı ya da çevre için risk teşkil edebileceğinin tespit edilmesi.

Listelerde olmayan türler

MADDE 42-

(1) Listelerde yer almayan türlere ait çeşitlerin kayıt altına alma işlemleri, bu Yönetmelik hükümlerine göre TTSM tarafından teknik gerekliliklerin tamamlanmasından sonra başlatılır.

YEDİNCİ BÖLÜM

Özel Sektör Tarımsal Araştırma Kuruluşları Başvuru, Kuruluş ve Denetleme Esasları

Başvuruda istenen belgeler

MADDE 43-

(1) Bitki ıslahına ve/veya çeşit geliştirilmesine ilişkin araştırmalar üzerinde çalışmak isteyen kuruluşlar, aşağıda belirtilen belgeleri içeren başvuru dosyası ile Genel Müdürlüğe başvurur:

a) Faaliyet yürütmek istediği bitki grubunun belirtildiği başvuru dilekçesi.

b) Kuruluşun; ticaret unvanını, açık adresini, faaliyet konusunu, kuruluşu temsile yetkili kılınan kişi/kişileri gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi veya Ticaret Sicil Tasdiknamesi.

c) 46 ncı maddede belirtilen yükümlülükleri yerine getireceğine dair örneği Bakanlık internet sitesinde yayımlanan imzalı taahhütname.

ç) Üzerinde çalışacağı bitki grubuna göre sahip olması gereken veya kiralanan; arazi, sera, laboratuvar, depo, bina, alet, ekipman ve personel sayısı ile ilgili Bakanlıkça belirlenen ve internet sitesinde ilan edilen şartları yerine getirmek.

d) Araştırmalarını, yürütecek teknik personelden en az üçünün ziraat mühendisi olduğuna dair; e-Devlet sistemi üzerinden alınmış barkodlu mezun belgesi veya onaylı mezuniyet belgesi veya diplomanın onaylı örneği veya Yükseköğretim Kurulu tarafından denkliği kabul edilen yurt dışındaki öğretim kurumlarından mezun olanlar için ziraat mühendisi olduğuna dair diplomanın onaylı örneği.

e) İstihdam edilen ziraat mühendislerinden en az birinin, bitki ıslahı konusunda deneyimini veya eğitimini gösteren aşağıdaki belgelerden birine sahip olmak:

1) Bitki çeşitlerinin ıslahı konusunda en az üç yıl bir araştırma kuruluşunda ıslahçı olarak çalışmış olduğunu gösteren ilgili araştırma kuruluşundan alınmış onaylı belge.

2) Bakanlık veya Bakanlığın yetkilendirdiği kuruluşların en az üç ay süreli teorik ve uygulamalı olarak düzenlediği bitki ıslahı ile ilgili kursta başarılı olmuş olduğunu gösteren belge.

3) Bitki ıslahı konusunda yüksek lisans veya doktora yapmış olduğunu gösteren üniversiteden alınmış onaylı belge.

f) Islahçı personelden en az biri ile yapılmış en az bir yıllık iş sözleşmesi.

g) İstihdam edilen ziraat mühendislerinin Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına ilişkin sigortalı hizmet listesi veya sigortalı işe giriş bildirgesi.

ğ) Başvuru ücretinin ödendiğine dair belge.

Başvurunun incelenmesi ve yerinde tespit yapılması

MADDE 44-

(1) Özel sektör tarımsal araştırma kuruluşu başvurusunda bulunan kuruluşun başvuru dosyası Genel Müdürlük tarafından incelenir. Başvuru dosyasında eksiklik tespit edilmesi halinde, eksikliğin giderilmesi için belirli bir süre verilir. Verilen süre içinde eksikliğini gideremeyen kuruluşun başvurusu kabul edilmez. Başvurusu kabul edilen kuruluşlara 43 üncü maddede sayılan gerekliliklerin yerinde tespitini yapmak amacıyla Genel Müdürlük tarafından İnceleme Komisyonu görevlendirilir.

(2) İnceleme Komisyonu; Genel Müdürlükten bir, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne bağlı Araştırma Enstitüsünden bir ve kuruluşun bulunduğu il tarım ve orman müdürlüğünden bir temsilciden oluşur.

(3) İnceleme Komisyonuna davet edilen kuruluşlar, davet yazısını aldıktan sonra, başvuran kuruluşun çalışma konusuna göre, konu uzmanı bir ziraat mühendisinin komisyona iştirakini sağlar.

(4) İnceleme komisyonunun çalışma esasları şunlardır:

a) İnceleme komisyonu üye tam sayısı ile toplanır. Kararlarını oybirliği ile alır. Oybirliği sağlanamadığı takdirde olumsuz görüş belirten üye/üyeler gerekçelerini raporda detaylı olarak belirtir.

b) İnceleme komisyonunun üyeleri arasından bir başkan seçilir. Yazmanlık Genel Müdürlükten katılan üye tarafından yapılır.

c) İnceleme Komisyonu, kuruluşun 43 üncü maddede belirtilen şartları taşıyıp taşımadığını yerinde yapacağı incelemeyle tespit ederek hazırlayacağı raporu Genel Müdürlüğe sunar.

(5) Genel Müdürlük İnceleme Komisyonunun raporuna istinaden başvuruyu onaylar veya reddeder.

(6) İnceleme Komisyonunun hazırlamış olduğu raporda tespit ettiği eksiklikler için kuruluşa süre vermesi durumunda kuruluş verilen süre içinde eksikliklerin giderildiğini Genel Müdürlüğe bildirir. Genel Müdürlük eksikliklerin giderildiğinin tespiti amacıyla İnceleme Komisyonunu veya kuruluşun bulunduğu il tarım ve orman müdürlüğünü görevlendirebilir. Eksikliklerin giderilip giderilmediği yerinde tespit edilerek Genel Müdürlüğe bildirilir. Genel Müdürlük süresi içinde eksikliklerini gideremeyen kuruluşun başvurusunu reddeder.

Özel sektör tarımsal araştırma kuruluşunun tescil edilmesi

MADDE 45-

(1) İnceleme Komisyonunun raporu olumlu veya verilen sürede eksikliğin giderildiği tespit edilmiş ise kuruluşun başvurusunda belirttiği bitki grubuna ait çeşitlerin ıslahı ve/veya geliştirilmesi konusunda Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilerek bir tescil belgesi düzenlenir.

(2) Özel sektör tarımsal araştırma kuruluşu olarak tescil edilen kuruluşun diğer bir kuruluşla birleşmesi halinde 43 üncü maddede belirtilen şartlarla tekrar Genel Müdürlüğe başvurur. Genel Müdürlük 44 üncü maddede belirtilen şekilde tespit işlemleri neticesinde kuruluşu tescil eder.

(3) Özel sektör tarımsal araştırma kuruluşu olarak tescil edilen kuruluş, çalışma konusunun kapsamında bitki grupları itibarıyla değişiklik yapmak isterse veya tescil esnasında beyan edilen bilgilerde herhangi bir değişiklik olması durumunda, Genel Müdürlüğe değişiklik talebi ile müracaat eder. Genel Müdürlük, kuruluşun sunduğu belgeleri inceler. Sunulan belgelerin uygun görülmesi halinde talep onaylanır. Sunulan belgeler yeterli görülmezse Genel Müdürlük değişiklik kapsamında tespit işlemi yapması için kuruluşun bulunduğu İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü veya İnceleme Komisyonunu görevlendirebilir. Yapılan incelemenin uygun olması halinde Genel Müdürlük tarafından tescil belgesi yeniden düzenlenir.

Özel sektör tarımsal araştırma kuruluşlarının yükümlülükleri

MADDE 46-

(1) Özel sektör tarımsal araştırma kuruluşu olarak tescil edilen kuruluş, aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdür:

a) Tesciline esas şartları korumak ve devam ettirmek, değişen şartları bir ay içerisinde Genel Müdürlüğe bildirmek.

b) Tarla, sebze, meyve ve asma türlerinde tescil amacıyla kurmuş olduğu denemelerin planını ve yerini TTSM’ye bildirmek.

c) Bakanlık tarafından davet edilecekleri toplantılara katılmak ve istenen bilgi ve belgeleri süresi içinde bildirmek.

ç) Teknik personelin çalıştırıldığına dair Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarını her yılın sonunda Genel Müdürlüğe bildirmek.

d) Bitki Islahçıları Alt Birliğine üye olmak.

e) Araştırmalarıyla ilgili yıllık çalışmalarını, Bakanlık internet sitesinde yayımlanan Özel Sektör Tarımsal Araştırma Kuruluşu Bilgi Formunu her yılın sonunda Genel Müdürlüğe bildirmek.

(2) Bu madde kapsamında yer alan yükümlülükleri yerine getirmeyen kuruluşlara 47 nci maddenin üçüncü fıkrası hükmü uygulanır.

Özel sektör tarımsal araştırma kuruluşlarının denetimi

MADDE 47-

(1) Özel sektör tarımsal araştırma kuruluşu olarak tescil edilen kuruluşlar, İnceleme Komisyonu tarafından 43 üncü ve 46 ncı maddelerde belirtilen şartları devam ettirip ettirmediğini kontrol etmek amacıyla yerinde denetlenir.

(2) Yerinde denetimler örnekleme metoduna göre Genel Müdürlükçe planlanır. Genel Müdürlük gerekli durumlarda ilave denetim yapabilir.

(3) Denetim sonucunda tespit edilen eksiklikler Genel Müdürlük tarafından kuruluşa bildirilir. Eksikliklerin giderilmesi için en fazla üç ay süre verilir. Kuruluş verilen süre içinde eksiklikleri giderip gidermediğini Genel Müdürlüğe bildirir. Genel Müdürlük eksikliklerin giderildiğinin tespit edilmesi amacıyla İnceleme Komisyonunu veya kuruluşun bulunduğu İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü görevlendirebilir. Genel Müdürlük süresi içinde eksikliklerini gideremeyen kuruluşun yetkisini iptal eder.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Ücretler

MADDE 48-

(1) Kayıt altına alma iş ve işlemlerine ait ücretler her yıl mali yılın başından önce Bakanlık tarafından ilan edilir.

(2) Kayıt altına alma iş ve işlemlerine ait ücretler aşağıda belirtilmiştir:

a) Başvuru inceleme ücreti.

b) Tescil ücretleri.

1) Deneme ücreti; FYD test ücreti, TDÖ deneme ücreti, Teknolojik analiz ücreti,

2) Kayıt ücreti.

c) Üretim izni ücreti.

ç) Belgelendirme ücreti.

d) Yayın ücreti.

e) Çeşit özellik belgesi talebi ücreti.

f) Kayıt süresi uzatma ücreti.

(3) Ücretler, 31/1/2015 tarihli ve 29253 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre, TTSM Döner Sermaye İşletmesinin ilgili hesabına peşin olarak yatırılır.

(4) Özel Sektör Tarımsal Araştırma Kuruluşuna ait ücretler Bakanlık tarafından ilan edilir. Bu ücretler Bakanlık Merkez Döner Sermaye İşletmesinin ilgili hesabına peşin olarak yatırılır.

Sorumluluk

MADDE 49-

(1) Bitki çeşitleri, morfolojik, biyolojik ve tarımsal özelliklerinin belirli çevrelerde tespiti ile kayıt altına alınırlar. Üretim aşamasında iklim, toprak gibi değişebilen çevresel faktörler sebebi ile kayıt altına alınma gerekçelerinden farklı sonuçların ortaya çıkmasından başvuru sahibi sorumludur.

(2) Kayıt başvurusu için sunulan bilgi ve belgeler başvuru sahibi sorumluluğundadır.

Çeşit kayıt devri

MADDE 50-

(1) Çeşidi ıslah eden kişi veya kuruluş kayıt altına aldırdıkları çeşitleri yetki süresi bittikten sonra yeni bir yetki belgesi ile başka bir kişi veya kuruluşa devredebilir ya da önceki yetki belgesini feshederek kendi adına kayıt yaptırabilirler fakat yurt dışındaki kişi veya kuruluşlar kendi adına çeşit kaydı yapamaz.

(2) Serbest çeşitlerde başvuru sahibi tarafından çeşit devri işlemi yapılabilir.

(3) Beyanname verildikten sonra çeşit devir işlemleri kabul edilmez.

Başvuru alma

MADDE 51-

(1) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak başvurular, ıslak veya elektronik imza ile imzalanarak doldurulan bilgi ve belgelerden oluşan eklerle, fiziki olarak veya elektronik ortamda yapılır.

(2) Bakanlık tarafından elektronik başvuru sistemine geçilmesi durumunda sistem üzerinden alınan başvuru belgeleri asılları ile eşdeğer kabul edilir. Başvuru sonrasında tespit edilen eksiklikler ile elektronik ortamdan temin edilemeyen bilgi ve belgeler, yurt dışı kuruluşlardan alınması gereken asıl belgeler ile gerekli görülmesi halinde başvuru belgelerinin asılları veya yetkili otoritelerce onaylanmış suretlerinin ıslak imzalıları başvuruda bulunan kuruluştan veya başvuru sahibinden istenir.

(3) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak bildirimler ve davet yazıları, Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS) veya Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) adresi üzerinden gönderilir.

Uluslararası İkili Antlaşmalar

MADDE 52-

(1) Uluslararası ikili antlaşmalar kapsamında Ülkemizde sadece FYD testleri yapılarak kayıt altına alınan türlerde, UPOV üyesi bir ülkede ve UPOV kurallarına göre FYD testleri yapılarak tescil edilmiş çeşitler için yapılacak başvurularda aşağıdaki belgeler aranır ve ilgili Komitelerinde değerlendirilerek kayıt altına alınır:

a) Başvuru formu.

b) Çeşit Özellik Belgesi.

c) Çeşidin morfolojik özelliklerini tanımlayıcı fotoğraflar ve benzeri dokümanları.

ç) Yabancı dildeki belgelerin yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri.

d) Yetki belgesi.

(2) Birinci fıkra kapsamındaki yurt dışında kayıtlı çeşitlerde, tescil başvurusu ve toplantıları ilgili bitki türüne ait üretim izni dönemlerinde yapılır.

Düzenleme yetkisi

MADDE 53-

(1) Bakanlık bu Yönetmeliğin uygulamasını sağlamak üzere alt düzenleyici işlemler yapabilir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 54-

(1) 13/1/2008 tarihli ve 26755 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Tür Listesi

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde Genel Müdürlük TDÖ yapılacak bitki türleri listesini yayımlar. Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce TDÖ denemelerine alınmış ancak TDÖ yapılacak tür listesinde bulunmayan bitki türleri FYD denemelerine göre kayıt altına alınır. Başvuru sahipleri tarafından ödenmiş TDÖ deneme ücretleri çeşit adayının TDÖ işlemleri başlamışsa iade edilmez. TDÖ denemeleri ile ilgili hiçbir işlem yapılmamış ise TDÖ deneme ücretleri başvuru sahibine iade edilir.

Geçiş süreci

GEÇİCİ MADDE 2-

(1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce yapılan başvurulara ilişkin işlemler, 54 üncü madde ile yürürlükten kaldırılan Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliği kapsamında yürütülür.

(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce üretim izni alan çeşitlerin izin süresi, tescil denemeleri tamamlanıncaya kadar devam eder.

Özel Sektör Tarımsal Araştırma Kuruluşlarında geçiş süreci

GEÇİCİ MADDE 3-

(1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce tescil edilmiş özel sektör tarımsal araştırma kuruluşları, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde 43 üncü maddede belirtilen şartları sağlamak zorundadır. Bir yıllık geçiş süresinin bitiminde 43 üncü maddede belirtilen şartları yerine getirmeyen kuruluşlar için denetim kuralları uygulanır.

Yürürlük

MADDE 55-

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 56-

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

29.08.2024 Perşembe Resmî Gazete Sayı: 32647

CUMHURBAŞKANI KARARI

Karar Sayısı: 8859

Ekli “2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar”ın yürürlüğe konulmasına, 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi gereğince karar verilmiştir.

2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar

Amaç ve kapsam

MADDE 1

(1) Bu Karar, tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkıda bulunulması, verim ve kalitenin arttırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin arttırılması amacıyla hazırlanmış olup 2025-2027 yıllarında yapılacak bitkisel üretime yönelik desteklemeler ile diğer bazı tarımsal desteklemelere ilişkin hususları kapsar.

Bitkisel üretimin desteklenmesi

MADDE 2

(1) Bitkisel üretimin desteklenmesi kapsamında yer alan desteklemelerden yararlanmak için ilgili üretim yılında Tarım ve Orman Bakanlığı (Bakanlık) tarafından belirlenen kayıt sistemlerine kayıtlı olma şartı aranır.

(2) Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu tarafından arpa, aspir, ayçiçeği (yağlık), buğday, kolza (kanola), fasulye (kuru), mercimek, mısır (dane), nohut, pamuk (kütlü), patates, soğan (kuru), soya ve yem bitkileri planlama kapsamına alınmıştır.

(3) Planlama kapsamındaki ürünler Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu tarafından belirlenen ve ekli listede yer alan tarım havzalarında desteklenir.

(4) Destek katsayı değeri ve destekleme tutarının hesaplanması:

a) (Değişiklik:14.09.2025 RG: 33017) 2026 üretim yılı için destek katsayı değeri dekara 310 TL’dir.

b) Temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme destekleme tutarı, destek katsayı değeri ile destek katsayısının çarpımı sonucu elde edilir.

(5) Temel destek:

a) İlgili üretim yılında planlama kapsamına alınan ürünler için ekli listede yer alan tarım havzalarında, planlama kapsamına alınmayan ürünler için ise tüm havzalarda Tablo 1’e belirtilen kategoriye göre hesaplanan tutar üzerinden temel destek ödenir. Tablo 1’de isimleri yer almayan ürünler diğer ürünler olarak değerlendirilir.

(Ek:14.09.2025 RG: 33017) Kapalı ortam bitkisel üretim ünitelerinde üretim yapan kadın veya son takvim gününde 41 yaşından gün almamış çiftçilere, kapalı ortam bitkisel üretim alanı üzerinden 3 katsayısı ile ilave temel destek ödemesi yapılır

Tablo 1: (Değişiklik:14.09.2025 RG: 33017) Temel destek kategorileri, ürünleri ve destek katsayıları
Sıra No	Kategoriler	Ürünler	Destek Katsayısı
1	1. Kategori	Aspir, Mercimek, Nohut, Patates, Soğan (kuru), Birinci grup yem bitkileri, Diğer ürünler	1,0
2	2. Kategori	Arpa, Buğday, Mısır (Dane) İkinci grup yem bitkileri	1,3
3	3. Kategori	Ayçiçeği (yağlık), Fındık, Kolza (kanola), Fasulye (kuru), Soya, Çay	1,5
4	4. Kategori	Çeltik, Pamuk (kütlü)	2,25

b) Nadas alanlarına 0,30 destek katsayısı ile destek katsayı değerinin çarpımı sonucu hesaplanan tutar üzerinden temel destek ödenir.

c) Birinci grup yem bitkileri fiğ, burçak, mürdümük, hayvan pancarı, yem şalgamı, yem bezelyesi, yem baklası, üçgül, İtalyan çimi, (Değişiklik:14.09.2025 RG: 33017) yulaf, çavdar ve tritikale ile bu ürünlerden yapılan silajları, ikinci grup yem bitkileri ise yonca, korunga, yapay çayır mera, silajlık mısır, silajlık soya, sorgum otu, sudan otu ve sorgum-sudan otu melezi ürünlerini kapsar.

(6) Planlı üretim desteği:

a) İlgili üretim yılında planlama kapsamına alınan ürünleri ekli listede yer alan tarım havzalarında üreten çiftçilere, Tablo 2’de belirtilen kategoriye göre hesaplanan tutar üzerinden planlı üretim desteği ödenir.

b) Kütlü pamuk için yurt içinde üretilip sertifıkalandırılan tohum kullanma şartı aranır.

c) Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu tarafından süt havzası olarak belirlenen Amasya, Bingöl, Bitlis, Çorum, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Muş, Tokat ve Tunceli illerinde yem bitkisi üreten çiftçilere Tablo 2’de ürünün bulunduğu kategoriye karşılık gelen destek katsayısının %50’si kadar ilave planlı üretim desteği ödenir.

ç) Yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlıkça tespit edildiği havzalarda yer alan sulu tarım arazilerinde ilgili üretim yılında Tablo 3’te belirtilen ürünleri üreten çiftçilere ürünün bulunduğu kategoriye göre hesaplanan tutar üzerinden ilave yeraltı su kısıtı desteği ödenir.

(7) Üretimi geliştirme destekleri:

a) Sertifikalı tohum kullanım desteği: İlgili üretim yılında çavdar, çeltik, susam, tritikale, yer fıstığı ve yulaf tüm havzalarda, planlama kapsamına alınan ve Tablo 4’te yer alan ürünler ise ekli listede bulunan tarım havzalarında desteklenir. Yurt içinde üretilip sertifikalandırılan tohumu kullanarak ekim/dikim yapan çiftçilere Tablo 4’te belirtilen destek katsayısına göre hesaplanan tutar üzerinden destek ödenir.

1) (Değişiklik:14.09.2025 RG: 33017) 2026 üretim yılından itibaren, ekli listede yer alan tarım havzalarında, ayçiçeği (yağlık) ürününde kamu araştırma enstitüleri ve üniversiteler tarafından yurt içinde ıslah edilerek tescil edilmiş, mısır, soya ve patates ürünlerinde ise yurt içinde ıslah edilerek tescil edilmiş çeşitlerin yurt içinde üretilip sertifikalandırılmış tohumlarını kullanarak ekim/dikim yapılması halinde, Tablo 5’te belirtilen destek katsayısı esas alınarak sertifikalı tohum kullanım desteği ödenir.

Tablo 5: (Değişiklik:14.09.2025 RG: 33017) Ürünler ve destek katsayıları
Sıra No	Ürünler	Destek Katsayısı
1	Ayçiçeği (yağlık), Mısır	0,6
2	Patates (Tablo 4’te belirtilen destek katsayısına ilave olarak ödenir)	1,0
3	Soya (Tablo 4’te belirtilen destek katsayısına ilave olarak ödenir)	0,6

b) Sertifikalı/standart fidan kullanım desteği: İlgili üretim yılında yurt içinde üretilen sertifikalı ve/veya standart fidan kullanarak Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak Tablo 6’da belirtilen türlerle yeni meyve bahçesi tesis eden çiftçilere belirlenen katsayıya göre hesaplanan tutar üzerinden destek ödenir.

Tablo 6: Sertifikalı/standart fidan kullanım desteği ürünleri ve destek katsayıları
Sıra No	Sertifikalı/Standart Fidan Kullanım Desteği		Destek Katsayısı
1	Altıntop, Armut, Asma, Ayva, Badem, Ceviz, Dut, Elma, Erik, Fındık, İncir, Kayısı, Kestane, Kiraz, Kivi, Limon, Mandarin, Nektarin, Pikan cevizi, Portakal, Şeftali, Trabzon hurması, Vişne, Zeytin	Standart	2
		Sertifikalı	5

c) Organik tarım desteği: İlgili üretim yılında geçiş süreci-2, geçiş süreci-3 ve organik statüde yer alan tarım arazilerinde organik tarım faaliyeti yapan ve ürettiği ürüne “ürün sertifikası” düzenlenmiş olan çiftçiler ile organik arıcılık yapan yetiştiricilere Tablo 7’de yer alan gruba karşılık gelen destek katsayısına göre hesaplanan tutar üzerinden destek ödenir. (Değişiklik:14.09.2025 RG: 33017) Organik tarım faaliyeti yapan 1. derece tarımsal amaçlı örgüt üyesi çiftçilere Tablo 7’de belirtilen ürün grubunun bulunduğu bireysel/grup ürün sertifikası türüne karşılık gelen destek katsayısının %25’i kadar ilave organik tarım desteği ödenir. 2026 üretim yılı için organik arılı kovan desteği destek katsayı değeri kovan başına 310 TL olarak belirlenmiştir

Tablo 7: Organik tarım desteği ürün grupları ve destek katsayıları
Sıra No	Organik Tarım Desteği	Ürün Sertifikası Türü	Destek Katsayısı
1	Birinci grup ürünler	Bireysel	1,2
		Grup	0,6
2	İkinci grup ürünler	Bireysel	0,6
		Grup	0,3
3	Üçüncü grup ürünler	Bireysel	0,4
		Grup	0,2
4	Organik arılı kovan desteği (Kovan başına)		0,3

ç) İyi tarım uygulamaları desteği: İyi tarım uygulamaları yapan ve yetkilendirilmiş kuruluşlarca ilgili üretim yılında bireysel veya grup sertifikasyonu seçeneğine göre düzenlenmiş iyi tarım uygulamaları sertifikasına sahip olan çiftçilere Tablo 8’de yer alan gruba karşılık gelen destek katsayısına göre hesaplanan tutar üzerinden destek ödenir.

Tablo 8: İyi tarım uygulamaları desteği ürün grupları ve destek katsayıları
Sıra No	İyi Tarım Uygulamaları Desteği		Sertifikasyon Türü	Destek Katsayısı
1	Birinci grup ürünler	Örtüaltı/Kapalı ortamda bitkisel üretim	Bireysel	1,7
			Grup	0,85
		Açıkta üretim	Bireysel	0,7
			Grup	0,35
2	İkinci grup ürünler		Bireysel	0,6
			Grup	0,3
3	Üçüncü grup ürünler		Bireysel	0,4
			Grup	0,2

d) Katı organik-organomineral gübre desteği: İlgili üretim yılında katı organik- organomineral gübre kullanan çiftçilere (Değişiklik:14.09.2025 RG: 33017) 0,32 destek katsayısı ile katsayı değerinin çarpılması sonucu hesaplanan tutar üzerinden destek ödenir.

(8) Biyolojik ve biyoteknik mücadele desteği: Ülkemizde bitkisel üretimde kimyasal ilaç kullanımının azaltılması ve kalıntının önlenmesi, bitkisel ürünlere arız olan zararlı organizmalara karşı biyolojik ve/veya biyoteknik mücadelenin yaygınlaştırılması amacıyla örtüaltında/kapalı ortamda ve açık (Değişiklik:14.09.2025 RG: 33017) 2026 yılı için Tablo 9’da belirtilen destek katsayısı ile destek katsayı değerinin çarpılması sonucu hesaplanan tutar üzerinden destekleme ödemesi yapılır

(9) Patates siğili desteği: Patates siğili görülen alanlar ile patates siğili için oluşturulan güvenlik kuşağındaki alanlarda, karantina önlemi olarak alternatif ürün yetiştirilmesi veya nadasa bırakılması durumunda, Çiftçi Kayıt Sistemine dahil olan çiftçilere dekar başına 200 TL destek verilir. Aynı parselde 3 yılda bir defa ödeme olmak üzere 2025 yılında 3 yılı kapsayacak şekilde ödeme yapılır.

(10) Lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteği:

Bu hükmün yürürlük tarihi: 01.05.2025

a) Tarımsal ürünlerin, 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu çerçevesinde lisans alarak faaliyet gösteren depolarda muhafaza edilmesi halinde, Tablo 10’da belirtilen ürünler için kira desteği ödenir.

Tablo 10: Lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler ve destek tutarı
Sıra No	Ürün	Kira Ücreti (TL/Ton/Ay)
1	Buğday, Arpa, Yulaf, Çavdar, Mısır, Çeltik/Pirinç	Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen kira ücret tarifesinin %75’i oranında
2	Mercimek, Nohut, Fasulye, Soya Fasulyesi
3	Ayçiçeği
4	Pamuk
5	Fındık
6	Antepfıstığı
7	Kuru Kayısı, Kuru Üzüm
8	Zeytin, Zeytinyağı

b) Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS)’ne kayıtlı üreticiler ile ürünlerini ÇKS’ye kayıtlı üreticilerden alan 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununa göre kurulmuş üretici birlikleri, 18/4/1972 tarihli ve 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanununa göre kurulan tarım kredi kooperatifleri ve birlikleri ve/veya 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş üretici örgütleri ile 1/6/2000 tarihli ve 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanuna tabi tarım satış kooperatifleri ve birliklerine, 5300 sayılı Kanun çerçevesinde faaliyet gösteren lisanslı depo işletmelerinde muhafaza ettikleri 2025, 2026 ve 2027 üretim yıllarına ait ürünler için en fazla altı ay süre ile kira desteği ödenir.

c) Kira destekleme ücretleri, Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan kira ücretlerinin ilgili üretim yılının 1 Mayıs tarihinde geçerli olan tarife fiyatları üzerinden ödenir.

(11) Fark ödemesi desteği: Öncelikle arz açığı veya planlama kapsamındaki ürünler olmak üzere ilgili üretim yılındaki üretim maliyetleri ile iç ve dış fiyatlar dikkate alınarak çiftçilerin, tarım politikaları amaç ve ilkelerine uyumunu kolaylaştırmak, üretimde sürdürülebilirliği sağlamak ve gelir kayıplarını telafi edebilmek amacıyla fark ödemesi desteği verilir. Her yıl, fark ödemesi kapsamına alınacak ürünler ve ödeme miktarı Tarım ve Orman Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ayrıca teklif edilir.

Kırsal kalkınmanın desteklenmesi

MADDE 3

(1) Çiftlik Muhasebe Veri Ağı (ÇMVA) sistemine katılım primi desteği kapsamında ÇMVA sistemine dahil olan işletmelere 1.500 TL destek ödenir. (Ek:14.09.2025 RG: 33017) ÇMVA sistemine katılım primi desteği 2026 ve 2027 yılları için uygulanmaz.

(2) Tarımsal yayım ve danışmanlık desteği: Bakanlıkça yetkilendirilerek tarımsal yayım ve danışmanlık hizmeti sunan serbest tarım danışmanları ile ziraat odası ve üretici örgütlerinde en fazla beş tarım danışmanı olmak üzere istihdam edilen her bir tarım danışmanı için (Değişiklik:14.09.2025 RG: 33017) 2026 yılı için 345.450 TL danışmanlık desteği ödemesi yapılır. Danışmanlık desteği on iki aylık hizmet sunumuna bağlı kalmak kaydı ile serbest tarım danışmanlarına ve kuruluşlara ödenir.

Tarımsal araştırma ve geliştirmenin desteklenmesi

MADDE 4

(1) Bakanlığın ve tarım sektörünün ihtiyaç duyduğu öncelikli konulara ilişkin bilgi ve teknolojilerin geliştirilmesi ve bunların çiftçiler ile tarımsal sanayicilere aktarılması amacıyla, Bakanlıkça uygun görülen araştırma-geliştirme projelerine 2025 yılından itibaren 3 yıl süreyle destekleme ödemesi yapılır.

Finansman ve ödemeler

MADDE 5

(1) 2 nci maddenin dokuzuncu fıkrasında yer alan patates siğili desteği 2025 yılında, diğer destekler ise 2025-2026-2027 yıllarında uygulanır. Birim destek tutarları ve destek katsayı değeri Orta Vadeli Program hedefleri dikkate alınarak bütçe imkânları dâhilinde her yıl yeniden değerlendirilir.

(2) 2 nci maddenin yedinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan sertifikalı tohum kullanım desteği ile sertifikalı/standart fidan kullanım desteği ödemelerine bütçe imkânları dâhilinde ilgili yılında başlanır.

(3) (Değişiklik:14.09.2025 RG: 33017) 2 nci maddenin sekizinci fıkrasında yer alan biyolojik ve biyoteknik mücadele desteği ile onuncu fıkrasında yer alan lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteği 2026 ve 2027 yılı bütçesinden, 3 üncü madde kapsamındaki ödemeler 2026 yılında, 4 üncü maddenin birinci fıkrasında yer alan tarımsal Ar-Ge desteği 2025, 2026 ve 2027 yılı bütçesinden, diğer destekleme ödemeleri için gerekli finansman 2027 yılı tarımsal destekleme bütçesinden karşılanır.

(4) Bakanlık; ödemelere esas olacak ürünlerin özelliklerine göre ihtiyaç duyulacak belgeleri belirlemeye ve değiştirmeye, desteklemeye esas başvuru sürelerini belirlemeye, ödemeye esas bu Kararın yürütülmesine ilişkin diğer düzenlemeleri yapmaya, uygulama esaslarını belirlemeye, T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü ve diğer kamu kurum ve kuruluşları ile birlik ve kooperatiflerle hizmetlerinden yararlanmak üzere protokol yapmaya yetkilidir.

(5) Destekleme ödemeleri; tebliğlerle belirlenen ilgili birimler tarafından yapılacak iş ve işlemlere müteakip, ödemeye esas icmallerin elektronik ortamda T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğüne iletilmesi ile birlikte Bakanlık tarafından gerekli kaynağın bankaya aktarılmasından sonra yapılır.

(6) Destekleme ödemeleri için gerekli finansman, bütçenin ilgili harcama kaleminden tahsis edilerek karşılanır. Bu Kararın uygulanmasıyla ilgili olarak, T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğüne hizmetlerinden dolayı, ödenen destekleme tutarının %0,05’i komisyon olarak ayrıca ödenir.

(7) Bu Karar kapsamında yapılan tarımsal destekleme ödemeleri kamu kaynağı olduğundan hak sahibinin hesabına aktarılmadan önce haciz/icra, temlik ve benzeri işlemler yapılamaz.

(8) (Değişiklik:14.09.2025 RG: 33017) Çiftçi Kayıt Sistemi müracaatı işlemleri için ödenen başvuru ücreti ile veteriner biyolojik ürün ve hayvan tanımlama araçları ile bunların uygulama ücreti, çiftçinin muvafakati alınarak T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından tarımsal destekleme hakedişlerinden mahsup edilir. Hayvan ve sürü sağlığı desteği hakedişlerinden Çiftçi Kayıt Sistemi müracaatı işlemleri için ödenen başvuru ücreti mahsuplaşması yapılmaz.

Desteklerden yararlanamayacak olanlar

MADDE 6

(1) Bu Karar kapsamındaki desteklemelerden, 4 üncü maddenin birinci fıkrasında yer alan tarımsal araştırma ve geliştirme desteği hariç olmak üzere kamu kurum ve kuruluşları yararlanamaz.

(2) Üretim planlaması kapsamına alınan ürünlerin, ekli listede yer alan tarım havzaları dışında yetiştirilmesi durumunda temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme desteği ödemesi yapılmaz.

(3) Örtü altı üretimler ve çeltik hariç olmak üzere 2024 üretim yılından itibaren tek yıllık ürünlerin üretiminde Bakanlıkça belirlenen münavebe kurallarına uygun olmayan üretimlere temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme desteği ödemesi yapılmaz.

(4) 22/11/2001 tarihli ve 2001/3267 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Fındık Alanlarının Tespitine Dair Karar kapsamında kayıtlı olan alanlar dışında fındık üretilen parseller için temel ve üretimi geliştirme desteği ödemesi yapılmaz.

(5) Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmeliğe aykırı olarak yeni tesis edilen meyve bahçelerine temel ve üretimi geliştirme desteği ödemesi yapılmaz.

(6) (Değişiklik:14.09.2025 RG: 33017) Yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlıkça tespit edildiği havzalarda mısır (dane) ve patates ekilişlerine temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme desteği ödemesi yapılmaz.

(7) 11/6/1936 tarihli ve 3039 sayılı Çeltik Ekimi Kanunu kapsamında çeltik komisyonlarından izin almadan ekilen parseller için temel ve üretimi geliştirme desteği ödemesi yapılmaz.

(8) Ormandan tahsisli arazilerde yapılan üretimlere üretimi geliştirme desteği kapsamında yer alan organik tarım desteği ve iyi tarım uygulamaları desteği ödenmez.

(9) (Ek:14.09.2025 RG: 33017) Gerçeğe aykırı ürün beyanında bulunulduğu tespit edilen tarım arazileri için temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme desteği ödemesi yapılmaz.

(10) (Ek:14.09.2025 RG: 33017) Mülkiyeti kamuya ait araziler için taahhütname ile başvurulması durumunda, kira sözleşmesi ibraz edilmediği takdirde tarımsal destekleme ödemesi yapılmaz.

Denetim, haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 7

(1) Destekleme ödemelerinin denetimini sağlayacak tedbirleri almaya Bakanlık yetkilidir. Bu amaçla yapılacak çalışmalarda gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ziraat odaları, kooperatifler ve birliklerin hizmetlerinden yararlanılır.

(2) Uygulama tebliğinde belirlenen ilgili birimler, kendilerine ibraz edilen belgelerin kontrolünden ve kendi hazırladıkları belgelerden sorumludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyerek haksız yere Ödemeye sebep olanlar ile ödemelerden haksız yere yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullananlar hakkında gerekli idari işlemler yapılarak hukuki ve cezai süreç başlatılır.

(3) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

(4) Bu Kararla belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilenler beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmaz.

Uygulamaya İlişkin usul ve esaslar

MADDE 8

(1) Bu Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık tarafından çıkarılacak tebliğlerle belirlenir.

Yürürlük

Geçiş hükmü (Ek Madde:14.09.2025 RG: 33017)

GEÇÎCÎ MADDE 1-

Bu Karar hükümlerince 2025 yılı bitkisel üretime yönelik desteklemeler ile diğer bazı tarımsal desteklemelere ilişkin yapılacak hakediş ve ödemelerde, bu maddeyi ihdas eden Kararın yürürlüğe girdiği tarihten önceki hükümler uygulanır

MADDE 9

(1) Bu Kararın;

a) 2 nci maddesinin onuncu fıkrası 1/5/2025 tarihinde,

b) Diğer hükümleri 1/1/2025 tarihinde,

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 10

(1) Bu Karar hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

(Değişiklik:14.09.2025 RG: 33017) 2025.2027 BİTKİSEL ÜRETİM PLANLAMASI HAVZA ÜRÜN DESENİ LİSTESİ

ADANA

ADIYAMAN

AFYONKARAHİSAR

AĞRI

AKSARAY

* Yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlıkça tespit edildiği havza. Bu havzada Mısır (Dane) üretiminde damla sulama şartı aranır.

AMASYA

ANKARA

* Yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlıkça tespit edildiği havza. Bu havzada Mısır (Dane) üretiminde damla sulama şartı aranır.

ANTALYA

ARDAHAN

ARTVİN

AYDIN

BALIKESİR

BARTIN

BATMAN

BAYBURT

BİLECİK

BÎNGÖL

BİTLİS

BOLU

BURDUR

BURSA

ÇANAKKALE

ÇANKIRI

ÇORUM

DENİZLİ

DİYARBAKIR

DÜZCE

EDİRNE

ELAZIĞ

ERZİNCAN

ERZURUM

ESKİŞEHİR

* Yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlıkça tespit edildiği havza. Bu havzada Mısır (Dane) üretiminde damla sulama şartı aranır.

GAZİANTEP

GİRESUN

GÜMÜŞHANE

HAKKARİ

HATAY

* Yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlıkça tespit edildiği havza. Bu havzada Mısır (Dane) üretiminde damla sulama şartı aranır.

IĞDIR

ISPARTA

İSTANBUL

İZMİR

KAHRAMANMARAŞ

KARABÜK

KARAMAN

* Yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlıkça tespit edildiği havza. Bu havzada Mısır (Dane) üretiminde damla sulama şartı aranır.

KARS

KASTAMONU

KAYSERİ

KIRIKKALE

KIRKLARELİ

KIRŞEHİR

HAVZA ADI	PLANLAMAYA KONU HAVZA ÜRÜN DESENİ
Kırşehir/Akçakent	Arpa, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri
Kırşehir/Akpınar	Arpa, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Nohut, Yem Bitkileri
Kırşehir/Boztepe *	Arpa, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri
Kırşehir/Çiçekdağı	Arpa, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri
Kırşehir/Kaman	Arpa, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Yem Bitkileri
Kırşehir/Merkez	Arpa, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Mercimek, Nohut, Patates, Yem Bitkileri
Kırşehir/Mucur *	Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri

* Yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlıkça tespit edildiği havza. Bu havzada Mısır (Dane) üretiminde damla sulama şartı aranır.

KİLİS

KOCAELİ

 

KONYA

* Yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlıkça tespit edildiği havza. Bu havzada Mısır (Dane) üretiminde damla sulama şartı aranır.

KÜTAHYA

MALATYA

MANİSA

MARDİN

* Yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlıkça tespit edildiği havza. Bu havzada Mısır

(Dane) üretiminde damla sulama şartı aranır.

MERSİN

MUĞLA

MUŞ

NEVŞEHİR

* Yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlıkça tespit edildiği havza. Bu havzada Mısır (Dane) üretiminde damla sulama şartı aranır.

NİĞDE

* Yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlıkça tespit edildiği havza. Bu havzada Mısır (Dane) üretiminde damla sulama şartı aranır.

ORDU

OSMANİYE

RİZE

SAKARYA

SAMSUN

SİİRT

SİNOP

SÎVAS

ŞANLIURFA

* Yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlıkça tespit edildiği havza. Bu havzada Mısır (Dane) üretiminde damla sulama şartı aranır.

ŞIRNAK

TEKİRDAĞ

TOKAT

TRABZON

TUNCELİ

UŞAK

VAN

YALOVA

YOZGAT

ZONGULDAK