DAMIZLIK VE DAMIZLIK HARİCİ HAYVANLAR İLE ÜREME ÜRÜNLERİ İTHALATI HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2023/22)

Resmî Gazete Tarihi: 29.04.2023 Resmî Gazete Sayısı: 32175

DAMIZLIK VE DAMIZLIK HARİCİ HAYVANLAR İLE ÜREME ÜRÜNLERİ İTHALATI HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2023/22)

Amaç

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı, damızlık ve damızlık harici hayvanlar ile üreme ürünleri ithalatına ilişkin hususları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, damızlık ve damızlık harici; besilik, kesimlik sığır cinsi ve koyun-keçi türü hayvanlar, tek tırnaklı hayvanlar, kanatlı hayvanlar, arı ve diğer hayvanlar ile üreme ürünlerinin ithalatı için gerekli olan kontrol belgesinin onaylanması, aranacak belgeler ve veteriner sağlık sertifikası düzenlenmesine ilişkin hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğ; 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 413 üncü ve 508 inci maddelerine ve 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ülkeye Giriş Yapan Canlı Hayvanlarda Yürütülecek Veteriner Kontrollerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

b) CITES: 27/4/1996 tarihli ve 96/8125 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmeyi,

c) Damızlık: Irkına, tipine ve verimine özgü özellikleri gösteren vasıflı ve belgeli hayvanları,

ç) Damızlık belgesi: Ana ve babası bilinen ve kayıt sisteminde kayıtlı damızlık hayvanlara verilen belgeyi,

d) Damızlık harici hayvan: Damızlık amacı taşımayan her türden hayvanı,

e) Damızlık sertifikası: Ana ve babası bilinen, ancak cetlerinin verim kayıtları bilinmeyen damızlık hayvanlara Bakanlıkça veya yetki verilen kuruluşlarca verilen belgeyi,

f) Diğer hayvanlar: 21/12/2011 tarihli ve 28149 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ülkeye Girişte Veteriner Kontrollerine Tabi Olan Hayvan ve Ürünlere Dair Yönetmelikte tanımlanan ve ulusal mevzuatta herhangi bir özel düzenleme bulunmayan diğer hayvanları,

g) Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS): İdarelerin faaliyetlerini yerine getirirken hazırladıkları ve faaliyetlerinin delili olabilecek e-Yazışma Teknik Rehberine uygun belgelerin içerik, üstveri, format ve ilişkisel özelliklerini koruyan, belgelerin ait olduğu fonksiyon veya işlem için delil teşkil eden ve aidiyet zinciri içerisindeki yönetimini elektronik ortamda sağlayan sistemi,

ğ) Elektronik imza (e-imza): Başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veriyi,

h) Elektronik ortam: EBYS içerisinde e-Yazışma Teknik Rehberine uygun olarak güvenli elektronik imza ile imzalanmış belgelerin hazırlandığı, kayıt altına alındığı, saklandığı ve gönderildiği ortamı,

ı) Eşkal belgesi: İthal edilecek damızlık ve damızlık harici atların eşkallerini belirten belgeyi,

i) Fiziksel ortam: Elektronik ortam dışında fiziki olarak kağıt belge üzerinde yapılan işlemleri,

j) Genel Müdürlük: Bakanlık Makamı tarafından yetkilendirilen Hayvancılık Genel Müdürlüğü ve/veya Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

k) ICCAT İstatistik/Reeksport Belgesi: Kılıç balığının (Xiphias gladius) her türlü ürün formu için, ithalat ve ihracat işlemlerinde ibraz edilen uluslararası belgeyi,

l) ICCAT Orkinos Yakalama Dokümanı (BCD/eBCD): Atlantik mavi yüzgeçli orkinosu (Thunnus thynnus) ve Pasifik mavi yüzgeçli orkinosunun (Thunnus orientalis) iç ve dış ticaretinde ibraz edilen uluslararası belgeyi,

m) Kontrol belgesi: Başvuru yapılan tarih itibarıyla yürürlükte olan Tarım ve Orman Bakanlığının Kontrolüne Tabi Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi)’nin ekinde yer alan belgeyi,

n) Koyun-keçi türü hayvan: Damızlık, besilik ve kesimlik amacıyla ithal edilecek koyun-keçi türü hayvanları,

o) Pedigri: Soy kütüğüne kayıt edilen damızlıklarla safkan atların numara, isim, orijin, ırk, renk, eşkâl, cinsiyet, doğum tarihi, verim kayıtları, yetiştirici ve sahibi ile hayvanın cetlerine ait bilgileri ve verimlerini belirten belgeyi,

ö) Resmî veteriner hekim: Canlı hayvanların sağlık denetimlerini ve resmî sertifikasyonunu gerçekleştirmek için ihracatçı ülke veteriner makamı tarafından yetkilendirilen veteriner hekimi,

p) Sığır cinsi hayvan: Damızlık dişi ve erkek sığır cinsi hayvanlar ile besilik ve kesimlik sığır cinsi erkek hayvanları,

r) Tek tırnaklı hayvan: Atgiller familyasının Equus cinsine dâhil tüm türler (at, eşek ve benzerleri) ve bunların melezlerinden (katır, bardo ve benzerleri) vahşi veya evcil sert toynaklı memelileri,

s) Test belgesi: Bakanlıkça talep edilebilecek, ihraç edilecek hayvanların bazı hastalıkları taşımadığına dair ihracatçı ülke resmî veteriner laboratuvarlarınca yapılan test sonuçlarını belirten onaylı belgeleri,

ş) Üreme ürünleri: Hayvanların üremesinde kullanılan sperma, ovum, embriyo ve kuluçkalık yumurtayı,

t) Veteriner sağlık sertifikası: Hayvan ve üreme ürünlerinin 5996 sayılı Kanun kapsamında sağlık şartlarına uygun olduğunu gösteren, resmî veteriner hekim tarafından düzenlenen belgeyi,

ifade eder.

Kontrol belgesi düzenlenmesi için gereken belgeler

MADDE 5-

(1) Bu Tebliğ kapsamındaki hayvanların ve üreme ürünlerinin ithalatında gerekli olan kontrol belgesinin onaylanabilmesi için ilgililerden aşağıda belirtilen belgeler istenir:

a) Başvuru dilekçesi.

b) Bilgisayarda ya da elektronik ortamda usulüne uygun doldurulmuş, fiziksel ortamda yapılan başvurularda ithalatçı kişi/firma imza yetkilisi/yetkilileri tarafından ad ve soyadı yazılmış, imzalanmış ve kaşelenmiş ya da ticari unvanları eksiksiz olarak yazılmış, üzerinde herhangi bir şekilde silinti ve kazıntı bulunmayan kontrol belgesi.

c) Proforma fatura/fatura ve talep edilmesi halinde Türkçe tercümesi (Faturalarda, numara, tarih, hayvanın cinsi, miktarı, türü, orijin ve yükleme ülkesi yazılı olur.).

ç) Bu Tebliğ kapsamında ithal edilecek hayvanlar ile üreme ürünleri için, getiriliş amacına göre örneği Bakanlıkça belirlenen taahhütname.

d) Döner sermaye ücretinin ödendiğine ilişkin belge.

e) İthal edilecek hayvan ve üreme ürünlerinin türü ve getiriliş amacına göre Bakanlıkça istenen diğer bilgi ve belgeler (Eşkal belgesi, pedigri, damızlık sertifikası, test belgesi gibi).

f) Başvuru yapan ithalatçı ya da yükten sorumlu kişiye ilişkin diğer bilgi ve belgeler.

g) CITES kapsamındaki türler için CITES belgesi.

ğ) Gerektiği durumlarda, ICCAT Orkinos Yakalama Dokümanı (BCD/eBCD) ve ICCAT İstatistik/Reeksport Belgesi.

Kontrol belgesinin onaylanması

MADDE 6-

(1) Kontrol belgesi; ilgili Genel Müdürlük ve Genel Müdürlük tarafından yetki verilen taşra birimleri tarafından onaylanır.

(2) Fiziksel ortamda yapılan başvurularda kontrol belgesi, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendine uygun olarak düzenlenir. Bu durumda 5 inci maddenin birinci fıkrasında istenilen belgeler tek nüsha olarak sunulur.

(3) Kontrol belgesi, e-belge olarak da düzenlenebilir ve e-imza ile onaylanabilir. İthalatçı tarafından e-imza ile yapılan başvurularda EBYS ya da Bakanlıkça oluşturulan ilgili kayıt sistemi üzerinde e-belge olarak düzenlenen kontrol belgelerinde kaşe ve mühür aranmaz. E-imza ile yapılacak başvurularda 5 inci maddenin birinci fıkrasında istenilen belgeler tek nüsha olarak sunulur.

(4) İkinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen şekilde yapılan başvurularda kontrol belgesi onay işlemleri, e-imza ile ya da ilgili Genel Müdürlükçe belirlenen esaslar çerçevesinde EBYS üzerinden ithalatçıya ve ilgili birimlere (veteriner sınır kontrol noktası ve Bakanlık il müdürlüğüne) gönderilen üst yazı ile yapılabilir.

Kontrol belgesinin onaylanmasını kısıtlayan haller

MADDE 7-

(1) Hayvan hastalıkları yönünden kısıt bulunan ülke ya da ülkenin bir bölümünden hayvan ve üreme ürünleri ithalatı için yapılan kontrol belgesi başvuruları reddedilir.

(2) İthal edilecek hayvanların veya üreme ürünlerinin gümrüğe gelmiş ya da çıkış ülkesinde ihracat işlemleri tamamlanmış olması durumları hariç, kontrol belgesi onaylanan, ancak daha sonraki süreçte ithalatın gerçekleştirileceği ülke/bölgede ithalatı kısıtlayan bir hayvan hastalığı çıkması durumunda, hastalık sönüşü yapılıncaya kadar onaylanmış olan kontrol belgeleri ile işlem yapılamaz.

(3) Bakanlık, yerli gen kaynaklarının korunması amacıyla veya ithal edilecek hayvan ve üreme ürünlerinin verim ve kalite unsurları gibi hususlarla ilgili olarak kontrol belgesi düzenlemelerinde ilave tedbir alabilir. İlgililer, Bakanlık tarafından alınan bu tedbirleri yerine getirmekle yükümlüdürler.

Veteriner sağlık sertifikasının düzenlenmesi ve geçerlilik süresi

MADDE 8-

(1) Veteriner sağlık sertifikası, ihracatçı ülkedeki yetkili resmî veteriner hekim tarafından gerekli sağlık kontrolleri yapıldıktan sonra, sertifikada bir süre belirtilmemiş ise ihraç edilecek hayvanların ve üreme ürünlerinin sevkiyat için yüklenmelerinden en fazla iki gün önce, sertifikada bir süre belirtilmiş ise sertifikada belirtilen süre içerisinde doldurulup imzalanarak mühürlenir.

(2) Veteriner sağlık sertifikasının geçerlilik süresi sertifikada belirtilen süre kadardır. Süre belirtilmediği takdirde sertifika; hayvanların ithalatında sertifikanın düzenlendiği tarihten itibaren havayolu ve karayolu ile gelen sevkiyatlarda on beş gün, demiryolu ile gelen sevkiyatlarda otuz gün ve denizyolu ile gelen sevkiyatlarda altmış gün, üreme ürünleri ithalatında sertifikanın düzenlendiği tarihten itibaren havayolu ile gelen sevkiyatlarda on beş gün, karayolu ile gelen sevkiyatlarda otuz gün, demiryolu ile gelen sevkiyatlarda altmış gün ve denizyolu ile gelen sevkiyatlarda yüz yirmi gün geçerlidir. Bu süre, sertifikanın geçerlilik süresi içerisinde ithalat yapılmasına engel mücbir bir sebeple veya beklenmeyen hallerle karşılaşılması durumunda, ithalatçının bu durumu Bakanlığa belgelendirmesi ve ibraz edilen belgelerin uygun görülmesi koşulu ile uzatılabilir.

Diğer hükümler

MADDE 9-

(1) Kurbanlık amacıyla veya Bakanlık projeleri kapsamında Bakanlık ilgili kuruluşları tarafından yapılacak ithalatlara ilişkin teknik kriterler Bakanlıkça belirlenir.

(2) Bakanlık, ihracatçı ülkedeki sağlık ve teknik koşulların yerinde denetlenmesi amacıyla ilave tedbirler alabilir.

Tereddütlerin giderilmesi

MADDE 10-

(1) Bu Tebliğ kapsamında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye Bakanlık yetkilidir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğler

MADDE 11-

(1) 18/1/2012 tarihli ve 28177 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Damızlık Harici Hayvanların İthalatında Kontrol Belgesi Düzenlenmesi İçin Aranacak Belgeler Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2012/8) ve 21/4/2018 tarihli ve 30398 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Büyükbaş, Küçükbaş, Damızlık Kanatlı Hayvanlar, Tek Tırnaklı Hayvanlar, Arı ve Diğer Hayvanlar ile Üreme Ürünleri İthalatı İçin Kontrol Belgesi Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2018/15) yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 12-

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 13-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARARIN UYGULANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

21 Haziran 2025 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı: 32933

YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARARIN UYGULANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: 2025/1)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı ve kapsamı, 29/5/2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, 29/5/2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karara dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3-

1) Bu Tebliğde geçen;

a) Bakan: Sanayi ve Teknoloji Bakanını,

b) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

c) Diğer harcama: Etüt ve proje harcamaları, teşvik belgesi kapsamı makine ve teçhizatın ithalat ve gümrükleme harcamaları, nakliye, montaj ve sigorta harcamaları, belge konusu yatırım ile ilgili kur farkı ve faiz veya kâr payı harcamaları ile yatırım harcaması niteliğindeki maddi olmayan duran varlık (marka, lisans, know-how ve benzeri) harcamalarının toplamını,

ç) Entegrasyon: Mal ve hizmet üreten tesislerin mevcut üretim hatlarında elde edilen nihai ürüne bütünleyici nitelikte ara malı verecek ve/veya üretilmekte olan nihai ürünü ara malı olarak kullanabilecek şekilde, mevcut tesise ileri ve/veya geriye doğru entegre olan, yatırımın konusu ve projenin özelliği dikkate alınarak kaideten aynı il sınırları içinde veya aynı yerde ve aynı tesis bünyesinde olan yatırımları,

d) Genel Müdürlük: Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünü,

e) Karar: 29/5/2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararı,

f) Komite: Bakanlık bünyesinde Bakan onayı ile oluşturulan Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Komitesini,

g) Komple yeni yatırım: Mal ve hizmet üretimine yönelik olarak ana makine ve teçhizat ile yardımcı tesisleri içeren, gerektiğinde arazi-arsa ve bina-inşaat harcamalarını da ihtiva eden, yatırımın yapılacağı yerde aynı üretim konusunda mevcut tesisi veya mevcut tesisi ile altyapı bütünlüğü bulunmayan yatırımları,

ğ) Kullanıcı: Yatırım teşvik belgesine ilişkin iş ve işlemler için bu Tebliğ kapsamındaki yatırımcıdan istenecek bilgileri E-TUYS aracılığıyla yatırımcı adına Genel Müdürlüğe bildirmek üzere yetkilendirilmiş kişileri,

h) Kullanım kılavuzu: E-TUYS üzerinden yatırım teşvik belgesine ilişkin her türlü iş ve işlemin kullanıcılar tarafından nasıl gerçekleştirileceğini içeren ve Bakanlık internet sitesinde yer alan dokümanı,

ı) Modernizasyon: Mevcut bir tesiste makine ve teçhizatın yenileri ile değiştirilmesini, tesiste eksik kalmış bölümlerin tamamlanmasını, nihai ürünün doğrudan kalitesinin yükseltilmesini, modelinin değiştirilmesini veya üretim ve hizmet süreçlerinin teknolojik iyileştirmelerle verimliliğinin artırılmasını içeren yatırımları,

i) Nakil: Mevcut bir tesiste bulunan makine ve teçhizatın teşvik belgesine konu yatırım yerine taşınması durumunu,

j) Tevsi: Mevcut bir yatırımda üretim hattı veya makine ve teçhizat ilavesiyle kapasitenin artırılmasına yönelik olan ve mevcut tesis ile alt yapı müşterekliği oluşturarak bir bütün teşkil eden yatırımları,

k) Ürün çeşitlendirme: Mevcut tesisler ile altyapı müşterekliği olan, aynı işletmede mevcut makine ve teçhizata yapılacak ilave yatırımla farklı bir nihai ürün elde edilmesine yönelik yatırımları,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Esaslar

Teşvik belgesi

MADDE 4-

(1) Teşvik belgesi; yatırımın karakteristik değerlerini ihtiva eden, yatırımın bu değerler ve tespit edilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmesi halinde üzerinde kayıtlı destek unsurlarından istifade imkânı sağlayan bir belge olup Kararın amaçlarına uygun olarak gerçekleştirilecek yatırımlar için düzenlenir.

(2) Teşvik belgesinin düzenlenmiş olması teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilecek yatırımlarla ilgili olarak diğer mevzuat hükümleri gereği kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gerekli izin ve ruhsat gibi belgelerin verilmesi gerekliliğine mesnet teşkil etmeyeceği gibi söz konusu belgelerin temin edilmesi gerekliliğini de ortadan kaldırmaz.

Müracaat

MADDE 5-

(1) Gerçek kişiler, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, kooperatifler, birlikler, iş ortaklıkları, kamu kurum ve kuruluşları (genel ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlar, il özel idareleri, belediyeler ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların sermaye bileşimindeki hisse oranları yüzde elliyi geçen kurum ve kuruluşlar) ile kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler ve vakıflar ile yurt dışındaki yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubeleri kullanıcı aracılığıyla Bakanlık internet sitesi vasıtasıyla elektronik ortamda teşvik belgesi düzenlenmesi için müracaat edebilir.

(2) Kuruluş süreci tamamlanmamış tüzel kişiler adına yapılacak teşvik belgesi müracaatları değerlendirmeye alınmaz.

Müracaat mercii

MADDE 6-

(1) Teşvik belgesi ile ilgili her türlü iş ve işlem için kullanıcılar tarafından E-TUYS aracılığıyla Bakanlığa müracaat edilir.

Teşvik belgesi müracaat şekli ve müracaatta aranacak belgeler

MADDE 7-

(1) Teşvik belgesi düzenlenebilmesi için kullanıcılar tarafından E-TUYS uygulamasında yer alan tanımlı alanların doldurulması ve aşağıda belirtilen belgelerin E-TUYS üzerinden elektronik ortamda yüklenmesi gerekir:

a) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılacak müracaatlar hariç olmak üzere, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadığına veya tecil ve/veya taksitlendirildiğine ya da yapılandırıldığına ve yapılandırmanın bozulmadığına dair Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili birimlerinden alınacak yazı veya Sosyal Güvenlik Kurumunun elektronik bilgi iletişim ortamından alınacak barkodlu belge.

b) 29/7/2022 tarihli ve 31907 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümlerine göre hakkında “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı” bulunması gereken yatırım konuları için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından alınan çevresel etki değerlendirmesine ilişkin karar ve/veya çevresel etki değerlendirmesine dair karara ilişkin yazı.

c) Kapsamı Genel Müdürlükçe belirlenecek yatırımlar için işyeri açma ve çalışma ruhsatı.

ç) Teşvik belgesi müracaatında bulunulmadan önce yatırımın karakteristiğine bağlı olarak ilgili mevzuat hükümleri kapsamında gereği diğer kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gereken belgeler.

d) Yatırım tutarı 1 milyar TL ve üzerinde olan yatırımlar için 17/10/2016 tarihli ve 2016/9495 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Kararın EK-1’inde belirtilen formatta hazırlanmış fizibilite raporu.

e) Yatırımın konusuna, niteliğine, büyüklüğüne veya teşvik uygulamalarına bağlı olarak Genel Müdürlükçe talep edilebilecek diğer bilgi ve belgeler.

(2) Teşvik belgesi ile ilgili iş ve işlemler için kullanıcılar tarafından e-İmza uygulaması çerçevesinde E-TUYS üzerinden yüklenen evrakın Bakanlığa ayrıca ibrazı aranmaz. Kullanıcılar tarafından e-İmza uygulaması kapsamında E-TUYS’a yüklenen her türlü belge ve/veya evrakın eksiksiz bir şekilde muhafaza yükümlülüğü ve denetime karşı hesap verme sorumluluğu, müracaat tarihinden itibaren 10 yıl boyunca yatırımcıya aittir.

(3) E-TUYS’ta kayıtlı teşvik belgesi Bakanlık tarafından ilgili kurum ve kuruluşlarla elektronik ortamda paylaşılabilir.

Teşvik belgesi ile ilgili müracaatların değerlendirilmesi

MADDE 8-

(1) Teşvik belgesi düzenlenmesi talep edilen yatırım projelerinin; Karar ve Karara istinaden yapılan düzenlemelerde belirtilen şartları sağlaması ve makro ekonomik politikalar, arz-talep dengesi, sektörel, mali ve teknik açıdan yapılacak değerlendirme ve gerektiğinde ilgili kurum, kurul ve kuruluşlardan alınacak görüşler sonucunda uygun bulunması halinde, yatırıma ait teşvik belgesi ile ithal ve yerli makine ve teçhizat listeleri Genel Müdürlükçe onaylanır.

(2) Teşvik belgesinin düzenlenmesine mesnet teşkil edecek bilgilerin eksik ve/veya çelişkili olması halinde, yatırımcının müracaatı değerlendirmeye alınmaz. Bu durumun giderilmesine yönelik müracaatlar, en son müracaatın yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri kapsamında değerlendirilir.

(3) Teşvik belgesi ile ilgili müracaatların değerlendirilmesi aşamasında tespit edilen eksiklerin tamamlanması için yatırımcıya Genel Müdürlükçe bildirimde bulunulur. Bildirimde eksiklerin tamamlanması için süre belirtilmeyen hallerde bu süre 30 gündür. Süresi içinde belirtilen eksikler tamamlanarak müracaat edilmesi kaydıyla ilk müracaat tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri kapsamında işlem tesis edilir.

(4) Müracaat ekinde ibraz edilen bilgi ve belgelerin doğruluğundan yatırımcılar sorumlu olup, yatırımın herhangi bir aşamasında aksinin tespiti halinde, Genel Müdürlükçe teşvik belgesi iptal edilebileceği gibi belge iptalini gerektirmeyen durumlarda belge kapsamında sağlanan desteklerin ilgili kısmı müeyyide uygulanmak suretiyle geri alınır.

(5) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında değerlendirme süreci devam eden yatırım projeleri, yatırımcı talebine istinaden ilgili programa başvuru tarihinden itibaren geçerli olmak kaydıyla Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında yer alan diğer teşvik uygulamaları çerçevesinde değerlendirilebilir ve teşvik belgesi düzenlenebilir. Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamındaki başvurunun olumlu sonuçlanması durumunda Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında düzenlenen belgeye ilişkin destekler olumlu sonuçlanan programa uygun olacak şekilde revize edilebilir.

(6) Beşinci fıkra hükmü mülga 15/6/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karara istinaden Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı kapsamında değerlendirme süreci devam eden müracaatlar için Kararın geçici 1 inci maddesi çerçevesinde uygulanır.

Teşvik belgesi kapsamında değerlendirilmeyen harcamalar

MADDE 9-

(1) Müracaat tarihinden önce gerçekleştirilmiş bulunan yatırım harcamaları teşvik belgesi kapsamında değerlendirilmez.

(2) Teşvik belgesi kapsamında;

a) Ham madde, ara malı, işletme malzemesi ve yedek parça,

b) Kullanılmış yerli makine ve teçhizat,

c) Karayolu nakil vasıtaları ve her türlü binek araçları (sağlık ve belediye hizmetlerinde kullanılan araçlar ile madencilik yatırımlarında, apronda veya limanda kullanılan trafiğe çıkamayacak nitelikte olan araçlar hariç),

ç) Havayolu ile yük ve/veya yolcu taşımacılığına yönelik yatırımlar dışındaki diğer yatırımlar için uçak ve helikopter,

d) Mevcut makine ve teçhizatın tamir, bakım ve revizyonuna yönelik harcamalar,

değerlendirmeye alınmaz.

(3) Turizm ve sağlık yatırımlarında odalar ve ortak kullanım alanlarındaki makine ve teçhizat, endüstriyel mutfak ekipmanları, tanı ve tedaviye ilişkin tıbbi cihazlar, çamaşırhane ekipmanları, soğuk hava depoları, ısıtma-soğutma sistemleri (tesisat hariç) ile yangın uyarı ve söndürme sistemleri dışında kalan ekipmanlara makine ve teçhizat listelerinde yer verilmez.

(4) Eğitim, kreş ve gündüz bakım evi yatırımlarında derslik, laboratuvar ve ortak alanlarda kullanılan demirbaşlar, endüstriyel mutfak ekipmanları, toplantı ve spor salonu demirbaşları, ısıtma-soğutma sistemleri (tesisat hariç) ile yangın uyarı ve söndürme sistemleri dışında kalan ekipmanlara makine ve teçhizat listelerinde yer verilmez.

(5) İkinci fıkrada belirtilenler dışında, teşvik belgesi kapsamında değerlendirilmeyecek harcamalar sektörel özellikler dikkate alınarak proje bazında belirlenir. Kararda belirtilen makine ve teçhizat tanımına uymayan ancak mal ve hizmet üretimine yardımcı niteliği bulunan demirbaşlara makine ve teçhizat listelerinde yer verilebilir.

(6) Teşvik belgelerine ait ithal ve yerli makine ve teçhizat listelerinde inşaat malzemelerine yer verilmez.

(7) Teşvik belgesi kapsamı yatırımların finansmanında kullanılan kredilere ilişkin faiz giderleri ve döviz kredisi ya da dış kredi ile sabit kıymet temin edilmesi nedeniyle ortaya çıkan kur farklarının, teşvik belgesi kapsamı sabit kıymetin aktifleştirme tarihine kadar maliyete intikal ettirilen kısmı dışında kalan kur farkı ve faiz gideri teşvik belgesi kapsamında yatırım harcaması olarak kabul edilmez.

Belirli yatırımlarda aranan nitelikler

MADDE 10-

(1) Güneş enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımlarında; güneş panellerinin üretim süreci ingot dilimleme aşamasından veya öncesindeki bir aşamadan başlayarak yurt içinde üretilmiş hücreden üretilmiş olması ve güneş paneli taşıyıcı konstrüksiyon sistemlerinin yurt içinde üretilmiş olması gerekir.

(2) Rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımlarında; kanat ve kulelerin yurt içinde üretilmiş olması, 1/1/2026 tarihi itibarıyla yapılacak müracaatlara istinaden düzenlenmiş teşvik belgeleri kapsamı yatırımlarda ise kanat, kule, jeneratörün veya naselin jeneratörünün yurt içinde üretilmiş olması gerekir. Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçekleştirilen Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) ihaleleri sonucu sözleşme imzalama hakkı kazanmış olan ve yine bu tarihten önce ön lisans veya lisans almış olan rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımlarında bu nitelik aranmaz.

(3) Veri merkezi yatırımlarına yönelik komple yeni veya tevsi niteliğinde teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin müracaatlarda, TS EN 50600 standardı kapsamında minimum Kullanılabilirlik Sınıfı 3 (AC:3), minimum Koruma Sınıfı 4 (PC:4), minimum Enerji Ayrıntı Seviyesi 3 (GL:3) olan TSE Veri Merkezi Tasarım Belgesinin sunulması gerekir. Teşvik belgesine konu veri merkezinde kısmi hesaplama yapılmayan tam doluluk oranında “Güç Kullanım Etkinliği (PUE)” değerinin azami 1,65 olması ve en az 2 telekom operatörüne ait fiber optik kablonun sonlanması gerekir. Yatırımın tamamlanmasını müteakip, bu fıkrada belirtilen standartların sağlandığına ilişkin TSE Veri Merkezi Tesis Belgesinin sunulması zorunludur.

(4) Kararın 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (o) bendi kapsamında değerlendirilen yatırımlarda, bilgi teknolojisi ekipman ve yazılım yatırımlarının kurulacağı veri merkezlerinin TSE Veri Merkezi Operasyon Belgesi bulunması ve bu veri merkezlerinde en az 2 telekom operatörüne ait fiber optik kablonun sonlanması zorunludur. Bu yatırımlar ile kurulacak altyapı birden fazla veri merkezinde yer alabilir.

(5) Elektrikli araçlar ve elektronik cihazlar için şarj istasyonlarının işletilmesine yönelik yatırımlara teşvik belgesi düzenlenebilmesi için her bir ünitenin asgari 120 kW hızlı şarj kapasitesine sahip olması gerekir. 1/1/2026 tarihi itibarıyla teşvik belgesi kapsamında temin edilecek ünitelerin yurt içinde üretilmiş olması gerekir.

Yatırım cinsleri

MADDE 11-

(1) Teşvik belgeleri kapsamında yapılacak yatırım cinsleri komple yeni, tevsi, modernizasyon, ürün çeşitlendirme, entegrasyon ve nakilden oluşur.

(2) Komple yeni, tevsi, modernizasyon ve ürün çeşitlendirme cinslerindeki yatırımların aynı il sınırları içinde olması gerekir.

(3) Yatırımın karakteristiği gereği muhtelif illerde olması gereken yatırım konuları için ikinci fıkra hükmü uygulanmaz.

(4) Teşvik belgesi kapsamı yatırımın bir bölümünün yatırım yeri ya da konusu açısından kalan kısma görece daha yüksek destek oran ve sürelerde desteklenebilecek durumda olması halinde yatırımın tamamı görece daha düşük oran ve süreler dikkate alınarak desteklenir.

Stratejik Hamle Programı

MADDE 12-

(1) Genel Müdürlük Stratejik Hamle Programı kapsamında sunulan desteklerden faydalanmak isteyen yatırımcıların müracaatlarını Kararın 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen kriterler çerçevesinde ön değerlendirmeye tabi tutar. Kararda bahsi geçen fıkranın (a) bendine ilişkin değerlendirme EK-1’de belirtilen listeye göre, (c) bendine ilişkin değerlendirme EK-2’de belirtilen yönteme göre yapılır.

(2) Stratejik Hamle Programı kapsamında değerlendirilmek üzere yapılan müracaatlar, Kararın 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen kriterleri sağladığını tevsik eden bilgi, belge ve raporları ihtiva etmelidir.

(3) Genel Müdürlük; ön değerlendirme neticesinde Kararın 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen beş kriterden üçünü sağladığı tespit edilen projeleri fizibilite raporu hazırlanmasını teminen, protokol imzalanan ve yatırımcının tercih ettiği bir kalkınma ve yatırım bankasına iletir. Proje ile ilgili bilgi ve belgeler, eş zamanlı olarak arz güvenliği değerlendirmesinin yapılmasını teminen Bakanlık Sanayi Genel Müdürlüğüne iletilir.

(4) Genel Müdürlük; fizibilite raporunu, Bakanlık Sanayi Genel Müdürlüğü değerlendirmesini ve diğer bilgi ve belgeler çerçevesinde değerlendirme raporunu Komiteye sunar.

(5) Projenin değerlendirilmesine esas teşkil etmek üzere diğer kurum ve kuruluşlardan bilgi ve belge temin edilebilir.

(6) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenecek projelerin ve sağlanacak destek unsurlarının belirlenmesine ilişkin nihai karar yetkisi Komiteye aittir. Komite, fizibilite raporu ve EK-3’te yer alan puanlama tablosunda belirtilen kriterler çerçevesinde değerlendirme yapmak üzere tüm üyelerin katılımı ile toplanır. Her bir üye tarafından 100 puan üzerinden yapılan puanlama sonucunda, üyelerin yarısından fazlasının 70 ve üzeri puan vermesi ve projeye ilişkin puan ortalamasının en az 70 olması durumunda proje olumlu sonuçlandırılabilir.

(7) Komite tarafından Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırım projeleri için Genel Müdürlükçe teşvik belgesi düzenlenir.

(8) Yatırımın kapasite, katma değer, nihai ürün gibi karakteristik niteliklerinde değişikliğe yol açan revize talepleri Komite tarafından değerlendirilir ve uygun bulunan talepler Genel Müdürlükçe sonuçlandırılır.

(9) Genel Müdürlükçe gerçekleştirilen ön değerlendirmede kullanılan verilerin piyasa şartları gereği bilahare değişmesi durumunda, desteklerle ilgili herhangi bir değişiklik yapılmaksızın teşvik belgesi geçerliliğini muhafaza eder.

(10) Üçüncü fıkra kapsamında hazırlanacak fizibilite raporunun formatı ve kapsamı ile uygulamadaki diğer esaslar, Genel Müdürlük ile kalkınma ve yatırım bankaları arasında imzalanan protokol ile belirlenir.

Başlamış işlemler ve mahrece iade

MADDE 13-

(1) Yatırım süresi içinde ilgili kambiyo mevzuatında yer alan ödeme şekillerinden herhangi biri ile ithalat işlemlerine başlanılmış veya bedeli kısmen ya da tamamen ödenmiş ancak ithalatı gerçekleştirilememiş makine ve teçhizatın ithaline, gümrük idarelerince belge kapsamında sağlanan destek unsurları uygulanmak suretiyle izin verilir. Bu şekilde ithalatı yapılan makine-teçhizat, teşvik belgesinde kayıtlı diğer destek unsurlarından da faydalandırılır.

(2) Teşvik belgesinin yatırım süresi içinde;

a) Evsafa uygun çıkmaması sonucu, eşyanın serbest dolaşıma girişini müteakip garanti süresi içinde yurt dışına iade edilecek makine ve teçhizatın,

b) Tamir, bakım veya diğer nedenlerle yurt dışına gönderilecek makine ve teçhizatın,

mahrece iade işlemleri için doğrudan gümrük idaresine müracaat edilir. Bu yöndeki talepler ilgili gümrük idaresince, gümrük mevzuatı çerçevesinde sonuçlandırılır.

Kullanılmış komple tesis ve kullanılmış makine ve teçhizat ithali

MADDE 14-

(1) Kullanılmış komple tesislerin (karayolu nakil vasıtaları hariç) ithaline yönelik talepler, Genel Müdürlükçe proje bazında değerlendirilir. Teşvik belgesi kapsamında ithaline izin verilen bu tesisler, yatırım konusuna bağlı olarak yardımcı tesislerden bağımsız, bir mal veya hizmeti üretebilecek komple bir hattan veya teşvik belgesinde kayıtlı üretimi yapabilecek bir veya birden fazla makine ve teçhizattan da oluşabilir. Kapasite artışı oluşturmayan ve mevcut bir üretim hattında gerçekleştirilen tamamlama niteliğindeki makine grupları yatırımları kullanılmış komple tesis olarak değerlendirilmez. Farklı firmalardan temin edilen münferit makine ve teçhizat ile tesis oluşturulamaz ve söz konusu tesislerin revizyon ve ticareti ile iştigal eden firmalardan da teşvik belgesi kapsamında ithalat yapılamaz.

(2) Kullanılmış komple tesis taleplerinin değerlendirilebilmesi için yatırımcıların, tesise ait makine ve teçhizatın model ve imal yıllarını da gösterir dökümlü fatura veya proforma fatura asılları ile birlikte Bakanlığa müracaat etmeleri gerekir.

(3) Kullanılmış makine ve teçhizat temininde, Karar hükümleri ve sektörel kısıtlamalar göz önüne alınarak;

a) 31/12/2020 tarihli ve 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararı uyarınca ilgili yıla ait Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Eşya İthalatına İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca ithali mümkün olan makine ve teçhizat (karayolu nakil vasıtaları hariç),

b) İthalat Rejimi Kararının 7 nci maddesi uyarınca ithaline izin verilen makine ve teçhizat,

teşvik belgesi kapsamında ithal edilebilir.

(4) Kullanılmış olarak ithal edilen makine ve teçhizatın amacı dışında kullanılması halinde sağlanan destekler ilgili mevzuat hükümleri kapsamında geri alınır. Söz konusu makine ve teçhizat, kullanılmış komple tesis kapsamında temin edilmiş ise, kullanılmış komple tesisin tamamı, gümrüklerce yapılacak tüm masraflar yatırımcı tarafından karşılanmak suretiyle tasfiye edilmek üzere gümrüklere terk edilir.

Faiz veya kâr payı desteği

MADDE 15-

(1) Faiz veya kâr payı desteği uygulamasına ilişkin esaslar, Genel Müdürlük ve aracı kurumlar arasında imzalanan protokol ile belirlenir.

(2) Teşvik belgesinde faiz veya kâr payı desteği öngörülen yatırımcılar faiz veya kâr payı desteğinden yararlanabilmek için Genel Müdürlük ile protokol imzalayan aracı kurumlardan birine başvurur. Aracı kurum tarafından yapılan değerlendirme sonucunda kredi kullanımı veya finansal kiralama sözleşmesi yapılması uygun görülen projelere ilişkin faiz veya kâr payı desteği müracaatları, yatırımcı adına protokolde belirtilen esaslar çerçevesinde aracı kurumca Genel Müdürlüğe yapılır. Müracaatın, Genel Müdürlük tarafından yapılacak değerlendirme sonucu uygun görülmesi gerekir.

(3) Faiz veya kâr payı desteği ödemesinin yapılabilmesi için yatırımcı tarafından;

a) 5510 sayılı Kanun uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadığının veya tecil ve/veya taksitlendirildiğinin ya da yapılandırıldığının ve yapılandırmanın bozulmadığının,

b) 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 22/A maddesi uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı tahsilat dairelerine müracaat tarihinden önceki on beş gün içinde vadesi geçmiş borcunun olmadığının,

tevsik edilmesi gerekmektedir.

(4) Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında desteklenen yatırımlar için Bakanlıkça faiz veya kâr payı desteği ödemelerinin vadeyi takip eden ayın sonuna kadar yapılması esastır. Ancak, Hazine nakit dengesi veya diğer zorunlu haller nedeniyle ödeme tarihinde Bakanlıkça değişiklik yapılabilir.

Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında yapılacak ödemeler

MADDE 16-

(1) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında yapılacak faiz veya kâr payı desteği veya makine desteği ödemeleri, yatırım harcamasının yapıldığı yılı takip eden yıl Bakanlığa ibraz edilecek yatırım ilerleme raporunda belirtilen yatırım tutarı esas alınarak hesaplanan destek hak ediş tutarı kadar yapılır.

(2) Yatırım ilerleme raporunun her yılın Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa ibraz edilmesi gerekmektedir. Bu tarihe kadar ibraz edilemeyen harcamalar takip eden yıllar için hazırlanacak yatırım ilerleme raporu ile ibraz edilebilir. Yatırım ilerleme raporunda yer alan harcamalar her yıl için ayrı ayrı ve toplu olarak belirtilir. Yatırımın durumuna ilişkin görsellere ve değerlendirmelere, yatırımın termin planına uyumuna dair değerlendirmelere ve risk analizine ayrıca yer verilir.

(3) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında yapılacak faiz veya kâr payı desteği veya makine desteği ödemelerinin, hak ediş tutarının onaylandığı tarihi takip eden Mart, Haziran veya Eylül aylarında yapılması esastır. Ancak, Hazine nakit dengesi veya diğer zorunlu haller nedeniyle ödeme tarihinde Bakanlıkça değişiklik yapılabilir.

(4) Faiz veya kâr payı desteğinden yararlanmak isteyen yatırımcı adına kullanıcı, yatırım ilerleme raporunu E-TUYS’a yükler. Aracı kurumlar tarafından Bakanlığa gönderilen kredinin ve/veya borçlanmanın vadelerinde yapılıp yapılmadığına ilişkin geri ödeme bildirimleri de dikkate alınarak tespit edilen tutar hak ediş tutarı çerçevesinde firmaya aktarılır.

(5) Makine desteğinden yararlanmak isteyen yatırımcılar yatırım ilerleme raporu ile birlikte rapor döneminde Kararın 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen nitelikleri taşıyan makine harcamalarına ilişkin bilgileri E-TUYS’a yükler. Uygun görülen makine bedeli üzerinden tespit edilen tutar hak ediş tutarı çerçevesinde firmaya aktarılır.

(6) Yatırımcı, Genel Müdürlüğün dördüncü ve beşinci fıkraları hükümleri çerçevesinde yapacağı inceleme için ihtiyaç duyduğu her türlü bilgi ve belgeyi ibraz etmek ile yükümlüdür.

Sigorta primi işveren hissesi desteği

MADDE 17-

(1) Sigorta primi işveren hissesi desteği, komple yeni yatırımlarda teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilen yatırımla sağlanan istihdam, diğer yatırım cinslerinde ise mevcuda ilave edilen istihdam için uygulanır. Komple yeni yatırım dışındaki yatırım cinslerinde, aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı işçi sayısının mevcut istihdamın altında olması halinde ilgili ay için prim desteği uygulanmaz.

(2) İşveren hissesine ait primlerin karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 5510 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutar ile Bakanlıkça karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı ödemiş olması gerekir. İşveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Bakanlıktan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı işverenden tahsil edilir.

(3) Sigorta primi işveren hissesi desteği uygulaması için Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak bildirimlerin, tamamlama vizesinin yapıldığı ayı takip eden ay yapılması esastır. Ancak, bu uygulama tarihlerinde Bakanlıkça değişiklik yapılabilir. Sigorta primi işveren hissesi desteği uygulamasına ise, Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan bildirimi takip eden aydan itibaren başlanır. Uygulamanın ilk başladığı ay esas alınarak teşvik belgesinde kayıtlı süre kadar destekten yararlandırıldıktan sonra uygulamaya son verilir.

(4) Sigorta primi işveren hissesi desteğinin uygulanması ile ilgili işlemler Sosyal Güvenlik Kurumunca ilgili mevzuat hükümleri kapsamında yürütülür.

(5) Genel Müdürlükçe, tamamlama vizesi yapılan ve sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanabilecek teşvik belgesi sahibi yatırımcılara ilişkin olarak firma ünvanı, teşvik belgesi tarih ve sayısı, yatırım yeri, Sosyal Güvenlik Kurumu işyeri sicil numarası, yatırımın cinsi, mevcut istihdam, ilave istihdam, vergi dairesi, vergi numarası, destekten yararlanma oranı ve destekten yararlanma süresi Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına bildirilir. Sosyal Güvenlik Kurumunca, destekten yararlanacak yatırımcılar için;

a) Desteğin uygulanacağı aya ait prim ve hizmet belgesinde belirtilen sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin, sigortalı hissesine isabet eden tutar ve Bakanlıkça karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın tamamının ödendiğinin,

b) 5510 sayılı Kanun uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadığının veya tecil ve/veya taksitlendirildiğinin ya da yapılandırıldığının ve yapılandırmanın bozulmadığının,

c) 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı tahsilat dairelerine müracaat tarihinden önceki on beş gün içinde vadesi geçmiş borcunun olmadığının,

tespit edilmiş olması gerekir.

(6) Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sigorta primi işveren hissesi desteğinin uygulanmasını müteakip EK-7’de yer alan formata uygun şekilde Bakanlıktan toplu aktarım talebinde bulunulur. Ödemeye esas istihdam sayısının ve Bakanlıktan aktarımı talep edilen tutarın doğruluğundan Sosyal Güvenlik Kurumu sorumludur.

(7) Sigorta primi işveren hissesi desteğinin uygulanacağı teşvik belgesi kapsamındaki yatırıma ait tesiste istihdam edilen sigortalı sayısının tespitinde, işverenin Sosyal Güvenlik Kurumu işyeri sicil numarası altında ilgili mevzuatta belirtilen aracılarca istihdam edilen sigortalı sayısı da dikkate alınabilir.

(8) Kararın 18 inci maddesinin yedinci fıkrası kapsamında desteklenen gemi inşa yatırımlarında uygulamaya, teşvik belgesinde kayıtlı istihdam sayısını aşmamak üzere teşvik belgesinin düzenlendiği tarihi takip eden aydan itibaren başlanır.

Sigorta primi desteği

MADDE 18-

(1) 17 nci maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları hükümleri sigorta primi desteği için de uygulanır.

Yatırım yeri tahsisi

MADDE 19-

(1) Diğer kurum ve kuruluşlarca yatırım yerine bağlı olarak düzenlenen ve teşvik belgesi düzenlemesine dayanak teşkil eden izin, ruhsat veya belge olması halinde; teşvik belgesinin düzenlenmesi aşamasında, gerekli diğer belgelerin tam ve eksiksiz olması ve yararlanılmak istenen teşvik sistemi kapsamındaki diğer şartların sağlanması kaydıyla, yatırım yerine bağlı olarak tahsis yapılabileceğine yönelik ön değerlendirme görüşü Genel Müdürlük tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü veya Bakanlık Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğüne iletilir.

(2) Yatırım yeri tahsisine yönelik iş ve işlemlerde, ilgili mevzuat hükümleri esastır.

Makine ve teçhizat listesine ilişkin işlemler ile harcamaların E-TUYS’a yüklenmesi

MADDE 20-

(1) Teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilecek ithal ve yerli makine ve teçhizat teminlerinde, alımı gerçekleştirilecek her bir makine ve teçhizat için alım yapılmadan önce kullanıcı tarafından E-TUYS üzerinden kullanım kılavuzunda belirtilen şekilde işlem başlatılması gerekir.

(2) Teşvik belgesi kapsamı ithal ve yerli makine ve teçhizat listelerine ilişkin değişiklik talepleri için Bakanlığa müracaat edilir. Ancak, ithal ve yerli makine ve teçhizat listelerinde her bir makine ve teçhizat için belirtilen miktarın aşılmaması kaydıyla, listede belirtilen tutarın üzerinde veya altında kalan alımlarda liste değişikliği yapılmaksızın doğrudan işlem yapılabilir.

(3) Kararın 5 inci maddesinin on birinci ve on ikinci fıkralarının yürürlüğe gireceği tarihe kadar ithal ve yerli makine ve teçhizat alımları dışında kalan yatırım dönemine ait her türlü yatırım harcamasının (bina-inşaat, diğer harcamalar ve benzeri), gerçekleşmesini müteakip kullanıcılar tarafından E-TUYS üzerinden kullanım kılavuzunda belirtilen şekilde kaydı gerçekleştirilir.

Teşvik belgesinin revizesi

MADDE 21-

(1) Teşvik belgesinde kayıtlı olan değerlerde, tevsik edilen bilgi ve belgelere istinaden yapılacak değerlendirme sonucunda Genel Müdürlük tarafından yatırımın her aşamasında değişiklik yapılabilir.

(2) Teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarında veya belgede kayıtlı diğer bilgilerde değişiklik olması durumunda, yatırımcı tarafından revize gerekçesi ve ilgili bilgi ve belgeler ile birlikte Bakanlığa müracaat edilerek teşvik belgesinin revizesi talebinde bulunulur. Genel Müdürlük tarafından yapılacak değerlendirme neticesinde gerekçesi uygun bulunan teşvik belgeleri revize edilebilir.

(3) Yatırımcı bilgilerinde (ünvan, vergi dairesi, iletişim bilgileri ile diğer bilgiler) değişiklik yapılması durumunda Bakanlığa müracaat edilmeksizin yatırımcı adına kullanıcı söz konusu değişiklikleri E-TUYS’ta günceller.

Yatırım konusu değişikliği

MADDE 22-

(1) Yatırım konusu değişikliği talepleri için Bakanlığa başvurulur.

(2) Yatırımcı tarafından yeni yatırıma ilişkin olarak verilecek bilgilere istinaden ilgili mevzuat hükümleri kapsamında bölgesel ve sektörel kısıtlamalar da dikkate alınarak, Genel Müdürlük tarafından teşvik belgesi üzerinde yatırım konusuna ilişkin değişiklik yapılabilir. Yatırım konusu değişikliğinden önce satın alınmış ancak, yeni yatırım konusu ile ilgili olmayan makine ve teçhizat için uygulanan destekler ilgili mevzuat kapsamında geri alınır.

Finansal kiralama işlemleri

MADDE 23-

(1) Teşvik belgesi kapsamında yer alan makine ve teçhizatın tamamı veya bir kısmı finansal kiralama yolu ile temin edilebilir.

(2) Finansal kiralama şirketinin gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnası desteklerinden yararlanabilmesi için, teşvik belgesi sahibi yatırımcı ile sözleşme yapılmış olması ve Genel Müdürlük tarafından finansal kiralamaya konu makine ve teçhizat listesinin onaylanmış olması gerekir.

(3) Yatırımcının teşvik belgesi dikkate alınarak finansal kiralama şirketi adına yerli temin ve/veya ithalat işlemleri yapılır. Bu işlemlerde yatırımcı, finansal kiralama şirketleri ile müteselsilen sorumludur.

(4) Finansal kiralamaya konu makine ve teçhizatın, yatırımcının mülkiyetine geçiş tarihine kadar Genel Müdürlüğün izni olmaksızın üçüncü kişilere satışı veya kiralanması durumunda her türlü sorumluluk finansal kiralama şirketine aittir. İflas, sözleşmenin feshi veya yatırımın gerçekleşmemesi durumunda, yatırımcının mülkiyetine geçmemiş makine ve teçhizat için faydalanılan gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnası ilgili mevzuat kapsamında finansal kiralama şirketinden, varsa faydalanılan diğer destekler yatırımcıdan geri alınır.

(5) Finansal kiralamaya konu makine ve teçhizatın başka bir finansal kiralama şirketine devri, ancak yatırımcının uygun görüşü ve Genel Müdürlüğün onayına istinaden yapılabilir.

(6) Bu maddede belirtilmeyen hususlarda 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu hükümleri dikkate alınarak Genel Müdürlüğün görüşü doğrultusunda işlem tesis edilir.

Teşvik belgesi ile ilgili diğer işlemler

MADDE 24-

(1) Sadece modernizasyon cinsinde teşvik belgesi düzenlenebilen konularda düzenlenecek teşvik belgelerinde modernizasyona yönelik olarak aktiflerden düşülecek makine ve teçhizatın asgari üç yıl firmanın aktifinde bulunmuş olması ve aktiflerden düşmeye yönelik satışlarda satışı yapan firmanın ortakları ve birinci derece yakınlarının satın alan firma ortaklık yapısında yüzde ellinin üzerinde pay sahibi olmamaları şartı aranır.

(2) Lisanssız faaliyet kapsamında güneş enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımları için düzenlenmiş ve tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgesine konu yatırımın, Kararın 25 inci maddesi kapsamında bütün halinde başka bir yatırımcıya belge üzerinde ünvan değişikliği yapılmak suretiyle devredilmesine ilişkin talepler uygun görülmez.

(3) Kararın EK-4’ünde yer alan listede bulunan makine ve teçhizat için yurt içinde üretilmiş olması kaydıyla makine desteği sağlanabilir.

(4) Kararın 18 inci maddesinin beşinci fıkrası hükmüne istinaden düzenlenen teşvik belgelerinin Kararın 25 inci maddesi çerçevesinde devredilmesi halinde, taşınmaya konu makine ve teçhizat için sağlanan sigorta primi işveren hissesi desteği ve sigorta primi hissesi desteği durdurulur.

(5) Teşvik belgesi müracaat tarihindeki Kararda belirtilen destek üst limitleri bu müracaata istinaden düzenlenen teşvik belgesi için yeniden değerlemeye tabi tutulmaz.

Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumları

MADDE 25-

(1) Teşvik belgesi müracaatı ile tamamlama vizesi işlemleri sonuçlanıncaya kadarki süreçte devam eden işlemlerle ilgili olarak aşağıda belirtilen haller mücbir sebep ve fevkalade hâl durumları olarak değerlendirilir:

a) Yangın, deprem ve su basması gibi doğal afetler (İlgili resmî kurumlardan alınacak yazı ile varsa sigorta hasar ekspertiz raporu aranır.).

b) Yatırımcının faaliyetlerinden kaynaklanmayan nedenlerle kamu idarelerinin aldığı kararlar ve uygulamalar sonucu yatırımcının faaliyet ve/veya yatırım yapamaz hale gelmesi (İlgili kamu kurumundan alınacak yazı aranır.).

c) Grev ve lokavt (Resmî kurumlardan alınacak yazı aranır.).

ç) Devletçe konulan yasaklar, savaş ve abluka hali.

d) Yatırımcının çoğunluk hissesi sahiplerinin ölümü (Mahkeme kararı aranır.).

e) Yatırımcının iradesi ve kusuru dışındaki sebeplerle yatırım teşvik belgesi kapsamı sabit kıymetlerin elden çıkması veya kullanılamaz hale gelmesi (Resmî kurumlardan alınacak yazı aranır.).

(2) Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumunun kabulü için mücbir sebebin malum olması veya ilgililer tarafından ispat veya tevsik edilmesi lazımdır.

(3) Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumlarından herhangi birinin bulunması halinde bu sebep ortadan kalkıncaya kadar süreler işlemez.

(4) Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumu neticesinde yatırımın kısmen ya da tamamen gerçekleştirilememesi halinde, kullanılamaz hale gelen yatırım harcamaları için sağlanan destekler geri alınmaz ancak durdurulur.

Tamamlama vizesi

MADDE 26-

(1) Kullanıcı tarafından, öngörülen süre veya ek süre bitimini müteakip üç ay içinde, yatırımın tamamlama vizesinin yapılması için E-TUYS uygulamasında yer alan tanımlı alanların doldurulması ve EK-4’te belirtilen bilgi ve belgelerin E-TUYS üzerinden elektronik ortama yüklenmesi suretiyle Bakanlığa müracaat edilir.

(2) Ekspertiz işlemlerinin Genel Müdürlükçe yapılacak olması halinde, yatırım mahallinde ekspertiz yapmak üzere Genel Müdürlükten en az iki, en fazla üç personel görevlendirilir. Genel Müdürlük tarafından kalkınma ajansları, Bakanlık il müdürlükleri veya Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) il müdürlüklerinin görevlendirilmesi halinde; tamamlama ekspertizi, görevlendirilen mercinin kadrolu iki personeli tarafından gerçekleştirilir ve EK-6’da yer alan yatırım tamamlama ekspertiz raporu hazırlanarak bir ay içinde Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlükçe sonuçlandırılan tamamlama vizesi işlemleri ile ilgili olarak yatırımcıya ve ekspertiz işlemini yapan merciye bilgi verilir.

(3) Ekspertiz işlemi için görevlendirilen personele Kararda belirtilen ücret dışında kamu kaynaklarından ya da yatırımcı tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz.

(4) Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumları nedeniyle tamamlama vizesine ilişkin aranan belgelerin ibraz edilememesi durumunda tamamlama vizesine ilişkin talepler;

a) Teşvik belgesi kapsamında ithali yapılan makine ve teçhizata ilişkin ilgili gümrük idaresinden temin edilecek gümrük giriş beyannamelerinin onaylı örneklerinin,

b) Alımı gerçekleştirilen yerli makine ve teçhizata ait satıcı firmalardan temin edilecek fatura nüshalarının,

c) Varsa diğer yatırım harcamalarına ait ilgili kurum ve kuruluşlardan temin edilecek belgelerin,

ç) Bina-inşaat harcamaları için ilgili belediyeden temin edilecek yapı ruhsatı ve/veya yapı kullanım izin belgesi örneğinin,

d) Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumunu tevsik eden ilgili resmî kurumlardan alınacak yazının,

Genel Müdürlüğe ibraz edilmesini müteakip sonuçlandırılabilir. Kararın 5 inci maddesinin on birinci ve on ikinci fıkralarının yürürlük tarihi itibarıyla (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen belgeler aranmaz.

(5) Elektrik enerjisi üretimine yönelik yatırımların tamamlama vizesi, firmanın teşvik belgesine konu yatırıma ilişkin ilgili kurum tarafından düzenlenen geçici kabul belgesinin tasdikli sureti ile yatırım teşvik belgesi ile ilgili şartların sağlandığına ilişkin EK-8’de yer alan rapora istinaden yapılabilir.

Yeniden değerleme

MADDE 27-

(1) Kararda yer alan tutarlar her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranı dikkate alınarak 1.000 TL ve üzerindeki tutarlar yüzler basamağına, 1 milyon TL üzerindeki tutarlar yüz binler basamağına, 100 milyon TL üzerindeki tutarlar milyonlar basamağına yuvarlanmak suretiyle güncellenerek Bakanlık internet sitesinden ilan edilir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğler

MADDE 28-

(1) 20/6/2012 tarihli ve 28329 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2012/1) ile 15/3/2018 tarihli ve 30361 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Cazibe Merkezleri Programı Kapsamında Yatırımların Desteklenmesi Hakkında 2018/11201 Sayılı Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Geçici ve Son Hükümler

Daha önceki kararlara ilişkin uygulama

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) Kararın yürürlüğe girdiği tarihten önceki mülga Devlet yardımlarına ilişkin Bakanlar Kurulu kararlarına istinaden düzenlenen teşvik belgeleri ile ilgili uygulamalara, teşvik belgesinin dayandığı karar ve bu dayanak kararın uygulanmasına ilişkin yürürlüğe konulan mevzuat hükümleri çerçevesinde devam olunur.

Yürürlük

MADDE 29-

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 30-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

 

PAMUK LİSANSLI DEPO TEBLİĞİ

Resmî Gazete Tarihi: 12.04.2013 Resmî Gazete Sayısı: 28616 

PAMUK LİSANSLI DEPO TEBLİĞİ

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Tebliğin amacı, standartları belirlenen pamuğun emniyetli ve sağlıklı koşullarda depolanmasını ve ürün senetleri vasıtasıyla ticaretinin kolaylaştırılmasını sağlamaktır.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Tebliğ, pamuğun depolanacağı lisanslı depolarda bulunması gereken asgari niteliklere ve depolama hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar ile pamuk lisanslı depoculuk faaliyetlerine dair diğer hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Tebliğ, 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu ile 12/4/2013 tarihli ve 28616 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: (Mülga İbare 18.04.2025 RG: 32874) Ticaret Bakanlığını,

b) Balya: Linter pamuk ve lif döküntüsü pamuk hariç olmak üzere brüt ağırlığı en az 190 kg olan preselenmiş pamuk ünitesini,

c) Borsa: Aralarındaki sözleşme çerçevesinde lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senetlerinin kota ettirildiği, alım satımının yapıldığı ve hareketlerinin kontrol ve takip edildiği ürün ihtisas borsasını,

ç) Depolama hizmetleri: Lisanslı depoya kabul edilen pamuğun; tartılması, boşaltılması, yüklenmesi, ambalajlarının onarılması, depolamaya uygun hale getirilmesi, depolanması ve depodan çıkarılması gibi hizmetleri,

d) Kanun: 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununu,

e) Lisans: Bakanlıkça verilen faaliyet iznini gösterir belgeyi,

f) Lisanslı depo: Lisans kapsamında pamuğun sağlıklı koşullarda muhafaza ve ticarî amaçla depolanması hizmetlerini sağlayan tesisleri,

g) Lisanslı depo işletmesi/işleticisi: Pamuğun depolanmasıyla iştigal eden ve Kanun kapsamında geçerli bir lisansa sahip anonim şirketi,

ğ) Linter pamuk: Çırçırlama esnasında pamuktan ayrılan çekirdeğin (çiğidin) üzerinde bulunan hav’ın lintergin tesislerinde işlenmesi ile elde edilen pamuk,

h) Lif döküntüsü pamuk: İplik yapımı ve çırçırlama sırasında meydana gelen pamuk lifi döküntüleri,

ı) Mudî: Depolama hizmetleri için pamuğu lisanslı depoya teslim eden veya lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senedini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişiyi,

i) Pamuk: Preselenmiş pamuk ürününü,

j) Ürün senedi: Lisanslı depo işletmesince düzenlenen, pamuğun mülkiyetini temsil ve rehnini temin eden kıymetli evrakı,

k) Yetkili sınıflandırıcı: Tarım ürünlerini analiz eden, ürünün nitelik ve özelliklerini belirleyen, standartlara uygun olarak sınıflandıran ve bu durumu belgelendiren Bakanlıkça lisans verilmiş laboratuarları işleten gerçek ve tüzel kişileri,

l) Yönetmelik: Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğini,

ifade eder.

Lisanslı depolarda bulunması gereken asgari nitelikler

MADDE 5 –

(1) Pamuğun depolanacağı lisanslı depoların;

a) Taban, iç ve dış duvar yüzeyleri ile çatısının pamuğa yabancı madde karışmasını ve kirlenmesini önleyecek ve rutubeti geçirmeyecek, pamuğu her türlü koku ve hava etkisi ile iç ve dış zararlardan koruyacak şekil ve nitelikte olması,

b) Kapalı olması, pamuğun depolara aktarılması ya da depolardan tahliyesi amacıyla ihtiyaç duyulan nakil ve diğer araç ve gereçlerin rahatça çalışabileceği genişlikte boş alanların ve geçiş yerlerinin bulunması,

c) Tabanının pamuğun zarar görmesini engelleyecek yükseklikte beton veya aralıksız taş döşeli olması ve açık alanlarının çamur veya su birikintisini önleyecek şekilde olması,

ç) Farklı yıl ürünü pamuk ile çeşitli grup, tip, sınıf ve derecedeki pamukların karışmasını, niteliklerinin bozulmasını, fazla basınç altında bulunmasını önleyecek önlemlerin alınmasına elverişli büyüklükte ve nitelikte olması ve ihtiyaç duyulması halinde pamuğun geçici olarak bekletilebileceği yeterli açık alan veya sundurmanın bulunması,

d) Yeterli havalandırma sistemi, belgelendirilmesi suretiyle yeterli yangın söndürme sistemi, kaçak akıma ve neme karşı korumalı özel muhafazalı elektrik sistemi ile pamuğun depolara nakledilmesi için gerekli altyapı ve nakil sistemine sahip olması,

e) Depolama hizmetleri ve depolamayla ilgili ihtiyaç duyulan diğer yan hizmetleri yerine getirebilecek teknik donanıma sahip bulunması,

gerekir.

(2) Bakanlık, depolanacak pamuğun sağlıklı koşullarda muhafazasına yönelik gerekli gördüğü diğer depo niteliklerini arayabilir, uygulamaya koyabilir.

(3) Lisanslı depo işletmesinin lisansa tabi kapalı depo kapasitesi (Değişik 18.04.2025 RG: 32874) 5.000 tondan, her bir şubesinin kapalı depo kapasitesi ise 1.000 tondan az olamaz.

(4) Pamuğun depolanacağı yerler, belirli bir sistematiğe göre numaralandırılır. Depoların numaralandırılması giriş kapılarının üzerine yapılır, depo içindeki ünitelerin numaralandırılması ise pamuğun karışmasına mahal vermeyecek şekilde kolayca görülebilecek biçimde yapılır. Bakanlık, numaralandırmanın nasıl yapılacağı konusunda standart bir düzenleme yapıp zorunlu uygulamaya koyabilir.

Sermaye

MADDE 6 –

(1) (Değişik İbare 18.04.2025 RG: 32874) Lisanslı depo işletmesinin,

a) 5.000 ila 10.000 ton için;1 milyon TL,

b) 10.001 ila 20.000 ton için; 1,50 milyon TL,

c) 20.001 ila 40.000 ton için; 2,00 milyon TL,

ç) 40.001 ila 70.000 ton için; 2,50 milyon TL,

d) 70.000 tonu aşan her 20 bin ton için de ilave 250 bin TL,

asgari ödenmiş sermayeye sahip olması gerekir.

Tartım makbuzu ve ürün senedi

MADDE 7 –

(1) Yönetmelikte belirtilen bilgilere ek olarak:

a) Tartım makbuzunda, pamuğun hasat dönemi ve menşei ile çırçır prese fabrikası sicil ve parti nosuna,

b) Ürün senedinde ise;

1) Pamuğun çırçırlama şekli, grubu, sınıfı, tipi veya standardına,

2) Pamuğun yıl olarak hasat dönemi ve menşeine,

3) Diğer pamuklarla karıştırılmadan ayrı depolanan pamuklarda çırçır işletmesinin sicil nosu ve ambalaj koduna,

4) Linter veya lif döküntüsü pamuklarda, açık ve görünür bir şekilde “linter pamuk” veya “lif döküntüsü pamuk” ibaresine,

ilişkin bilgiler yer alır.

Pamuğun depolanması ve blok ürün senedi

MADDE 8 –

(1) Çırçırlanarak elyafları tohumdan ayrılan, bitki artıkları ile diğer yabancı maddelerden temizlenen ve balyalar halinde preselenen pamuklar depolanır. Nem içeriği, %8,5’in üzerinde ve brüt ağırlığı 190 kg’ın altında olan preselenmiş pamuklar depolanmaz.

(2) Depolama şartları uygun olmayan, sağlığı olumsuz etkileyecek düzeyde bulunan, standart dışı olan ve mevzuatta öngörülen diğer hususlara uygun olmayan pamuklar, lisanslı depolara alınmaz.

(3) Mevzuatına uygun olarak tartım işlemi ile analiz ve sınıflandırması yapılmış pamuklar lisanslı depoya kabul edilir. Pamuklar, tartım ve analizi yapılana kadar, depolanmış pamuklardan ayrı olarak bunlar için ayrılmış farklı bölümlere konulabilir.

(4) Depolanan her bir balya için ayrı bir ürün senedi düzenlenir. Mudinin talebi ve lisanslı depo işletmesinin kabulü halinde, birden çok balyayı içeren parti halindeki pamuklar için blok halinde tek ürün senedi düzenlenebilir. Bu durumda, blok ürün senedi üzerine parti pamuğun kaç balyadan oluştuğu ve toplam ağırlığı yazılır.

Pamuğun bekletilmesi ve lisanslı depoya geçici olarak kabulü

MADDE 9 –

(1) Pamuk, nitelik ve kalitesinin bozulmaması için gerekli tedbir ve önlemlerin alınması kaydıyla, zorunlu hallerde depolama öncesinde açık alanda on gün, sundurma altında ise yirmi gün bekletilebilir.

(2) Pamuk, depolama amacından ziyade nakletme veya bir işletmede kullanılmak üzere kısa süreli muhafaza etme gibi amaçlarla lisanslı depoya en fazla 90 günü geçmeyecek şekilde geçici olarak kabul edilebilir. Bu durumda lisanslı depo işletmesi, pamuk sahibiyle kendisi arasında yaptığı özel sözleşme çerçevesinde pamuğu depolar ve depo ücret tarifesinden farklı olarak ücret talep edebilir. Ancak, bu şekilde kabul edilecek pamuk miktarı, pamuğun depolama döneminin başlangıcını takip eden ilk üç ay içinde merkez veya şubede pamuk için tahsis edilen depolama kapasitesinin yüzde onunu geçemez. Bu fıkrada belirtilen geçici depolama süresi, gerekli görülmesi halinde genel olarak veya lisanslı depo işletmesi bazında Bakanlıkça en fazla yarısı oranında arttırılıp azaltılabilir.

(3) İkinci fıkraya göre geçici olarak kabul edilen pamuğa ilişkin ürün senedi düzenlenmez. Ancak, bu pamukların lisanslı depoda geçici olarak bulundurma amacı ortadan kalkarsa veya geçici depolama süresi aşılırsa ürün senedi düzenlenir.

(4) Geçici olarak depoya kabul edilen pamuk, ürün senedi düzenlenen pamuklardan ayrı olarak depolanır. Pamuğun geçici olarak depolandığı, hem depo hem de kayıtlarda gösterilir. Kayıtlarda, pamuğun ağırlığı ile varsa yetkili sınıflandırıcılarca yapılan analiz sonucuna ilişkin bilgiler de yer alır.

(5) Bekletilen ve geçici olarak depoya kabul edilen pamuklara ilişkin pamuk sahibi ve lisanslı depo işletmesi arasında çıkan ihtilaflar, aralarındaki sözleşme ve genel hükümlere göre çözülür.

Pamuğun depolara yerleştirilmesi ayrı depolanması ve teslimi

MADDE 10 –

(1) Aynı yıl ürünü pamuk; grup, tip, sınıf ve derecesine göre tahsis ve tasnif edilmiş, numaralanmış lisanslı depo ünitelerinde grup, tip, sınıf ve derecesi aynı olan pamuk ile karıştırılarak depolanır.

(2) Pamuk, mudinin talebi ve lisanslı depo işletmesinin kabulü halinde, diğer pamuklar ile karıştırılmadan orijinal hali korunarak ayrı olarak depolanabilir. Bu durumda pamuk, ayrı ünitelere konulur ve diğer pamuklarla karıştırılmadan açıkça ve fark edilebilir şekilde işaretlenir. Ayrı depolanan pamukların depodaki yeri kayıtlarda açık şekilde gösterilir.

(3) Diğer pamuklarla karıştırılmadan aynen depolanan pamuklar, aynı orijinal haliyle; aynı grup, tip, sınıf ve derecedeki diğer pamuklarla karıştırılarak depolanan pamuklar ise ilk giren ilk çıkar metoduyla mudilere teslim edilir.

(4) (Ek:RG-4/7/2015-29406) Karıştırılarak depolanan pamuklarda, depodan geri alınan pamuk miktarının ürün senedinin temsil ettiği miktarın altında olması halinde lisanslı depo işletmesi tarafından mudiye, üzerinde olması halinde ise mudi tarafından lisanslı depo işletmesine aradaki ağırlık farkından doğan bedel pamuğun depodan geri alındığı tarihte o pamuğa ilişkin borsada oluşan ortalama fiyat baz alınarak ödenir.

Kalite kaybı ile prim ve indirim tarifesi

MADDE 11 –

(Başlığı ile birlikte değişik:RG-4/7/2015-29406)

(1) Karıştırılarak depolanan pamuğun, lisanslı depo işletmesince Bakanlığın onayı alınıp ilan edilen cetveldeki kabul edilebilir kalite kaybı değerleri içerisinde geri verilmesi esastır. Ortaya çıkabilecek kabul edilemez kalite farklılıkları ise prim ve indirim tarifesine göre tazmin edilir.

(2) Pamuğun mudiye tesliminde kabul edilemez kalite farklılıkları çıkmış ve bunlar prim ve indirim tarifesindeki oranları aşmamış ise, prim ve indirim tarifesindeki kabul edilebilir sınırlar içindeki değerlere göre;

a) Mudinin lisanslı depodan teslim aldığı pamuk, teslim ettiğinden kaliteli çıkar ise, mudi tarafından pamuğun niteliğine göre teslim tarihinde borsada oluşan ortalama fiyat baz alınarak, lisanslı depo işletmesine kalite farklılığından doğan fiyat farkı indirim tarifesi olarak ödenir.

b) Mudinin lisanslı depoya teslim ettiği pamuk, teslim aldığından kaliteli çıkar ise, lisanslı depo işletmesi tarafından pamuğun niteliğine göre teslim tarihinde borsada oluşan ortalama fiyat baz alınarak, mudiye kalite farklılığından doğan fiyat farkı prim olarak ödenir.

Balyaların numaralandırılması

MADDE 12 –

(1) Pamuk balyaları, pamuğun karışmasına mahal vermeyecek, kolayca görülebilecek ve silinmeyecek bir şekilde belirli bir sistematiğe göre numaralandırılır. Bakanlık, numaralandırmanın nasıl yapılacağı konusunda standart bir düzenleme yapıp zorunlu uygulamaya koyabilir.

Pamuğun korunması

MADDE 13 –

(1) Lisanslı depo işletmesi, lisansı askıya alınmış olsa bile her zaman, sorumluluğu altında bulunan pamuğun muhafazasında gerekli dikkati ve özeni gösterir.

(2) Depo her zaman temiz olmalı ve pamuk yangın tehlikesini artıran ve sağlıklı muhafazasını engelleyen saman, çöp ve madde birikimleri ile yüksek sıcaklık ve aşırı nemden korunmalıdır.

(3) Pamuğa zarar verecek hale gelmiş depolar, gerekli tadilatlar yapılıncaya ve pamuğun bozulmadan sıhhatli şekilde depolanmasına elverişli hale getirilinceye kadar kullanılmaz.

Pamuğun azami depolama süresi

MADDE 14 –

(1) (Değişik: RG-4/7/2015-29406) Pamuk, hasat döneminden itibaren azami 24 ay süreyle lisanslı depolarda depolanabilir.

(2) Pamuğun hasat dönemi, balya üzerindeki etiket bilgilerinden tespit edilir.

(3) Pamuğun depolama döneminin başlangıç ve bitiş tarihleri, uygulama göz önünde bulundurularak Bakanlıkça belirlenir.

Yürürlük

MADDE 15 –

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 16 –

(1) Bu Tebliğ hükümlerini (Mülga İbare 18.04.2025 RG: 32874) Ticaret Bakanı yürütür.

 

MİLLİ EMLAK GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 421)

Resmî Gazete Tarihi: 19.03.2025 Resmî Gazete Sayısı: 32846 

MİLLİ EMLAK GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 421)

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı, düzenleyici ve denetleyici kurumlar hariç olmak üzere genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin elinde bulunan ihtiyaç fazlası taşınırların, kapsamdaki diğer kamu idarelerine bedelsiz devredilmesi ile devredilemeyecek taşınırların belirlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 45 inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,

b) Birim değeri: Taşınırın kayıtlı değerini,

c) İhtiyaç fazlası taşınırlar: Zorunlu veya öngörülemeyen sebeplerle ortaya çıkan ve yapılan araştırma ve değerlendirmeler sonucunda kamu idaresinin merkez ve merkez dışı birimleri itibarıyla kullanım imkânı olmadığı anlaşılan taşınırları,

ç) Taşınır: Çeşitleri ile kod numaraları, Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen Taşınır Kod Listesinde gösterilen taşınırları,

ifade eder.

Bedelsiz devir şartları

MADDE 4-

(1) Kamu idareleri, ihtiyaç duydukları taşınırları öncelikle diğer idarelerdeki ihtiyaç fazlası taşınırlardan karşılamak suretiyle temin ederler.

(2) Bu kapsamda kayıtlara alınış tarihi itibarıyla beş yılını tamamlamış ve idarece kullanılmasına ihtiyaç duyulmayan taşınırlar, bu taşınıra ihtiyaç duyan idarelere bedelsiz devredilebilir.

(3) Ancak;

a) Kamu idarelerince yürütülen veya desteklenen projelerin gerçekleştirilmesi için edinilen araştırma ve geliştirme amaçlı taşınırlar ile Yükseköğretim Kurumlarınca öğretim üyesi yerleştirme programları çerçevesinde temin edilen taşınırların,

b) Kamu idarelerince yürütülen ve yönetilen ulusal bilişim sistemleri çerçevesinde edinilerek ilgili sisteme dâhil idarelerin kullanımına tahsis edilen taşınırların,

c) Uluslararası organizasyonların gerçekleştirilmesi için alınan taşınırların,

ç) İlgili mevzuatla verilen görev ve yetkiye dayanılarak diğer idarelere verilmek üzere temin edilen taşınırların,

d) Devredilmediği takdirde kullanım imkânı veya ihtiyacı kalmayan ya da zorunlu sebeplerle devredilmesi gereken tüketim malzemelerinin,

e) Mahkeme kararıyla müsaderesine karar verilenler ile idari yaptırımla mülkiyeti kamuya geçen taşınırların,

f) Hurdaya ayrılan taşınır ya da taşınıra ait parçalardan diğer kamu idarelerinin eğitim ve öğretim faaliyetlerinde temrinlik malzeme olarak kullanılabilecek taşınırların,

bedelsiz devrinde beş yıl şartı aranmaz.

(4) Cumhurbaşkanlığınca kamu idarelerine ve kamu idarelerince Cumhurbaşkanlığına yapılacak devirler herhangi bir şarta bağlı olmaksızın gerçekleştirilir.

(5) Devredilmeleri halinde daha etkin, verimli ve ekonomik kullanılacağı veya görev ve yetki alanları itibarıyla devirlerinin daha faydalı olacağı anlaşılan taşınırlar, devreden idarenin muvafakati ve devralmak isteyen idarenin talebi üzerine Bakanlığın uygun görüşü ile herhangi bir şarta bağlı kalmaksızın bedelsiz devredilebilir.

Taşıt ve iş makinelerine ilişkin hususlar

MADDE 5-

(1) Esas olarak taşıt ve iş makineleri, ihtiyaç fazlası taşınıra konu edilmez ve devredilmez.

(2) Kamu idarelerince ihtiyaç duyulmadığından diğer idarelere bedelsiz devredilmesinde yarar görülen taşıt ve iş makinelerinin devri;

a) Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin karşılıklı teklif ve talebi üzerine,

b) Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile mahalli idareler arasındaki devirlerde ilgili kamu idaresinin teklif veya talebi ve ilgili mahalli idarenin meclis kararıyla,

c) Sosyal güvenlik kuruluşlarında ilgili Bakanlığın teklifi üzerine,

ç) Belediyeler, il özel idareleri ve mahalli idare birliklerinde meclis kararı, bunlara bağlı kuruluşlarda ise yetkili karar organlarının kararı üzerine,

Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmak kaydıyla Bakanlıkça yapılır.

(3) Taşıtların devrinde, 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununun taşıt teminine ilişkin hükümleri uygulanır.

(4) Kamu idarelerince araştırma ve geliştirme amacıyla yürütülen veya desteklenen projelerin gerçekleştirilmesi için edinilen ve proje çalışmalarının tamamlanmasından sonra sözleşme hükümlerine dayanılarak idareye devredilen taşıt ve iş makinelerinin diğer kamu idarelerine devrinde de bu madde hükmü uygulanır.

Devir işlemleri

MADDE 6-

(1) Kamu idareleri, 4 üncü maddenin üçüncü fıkrasının (d) bendi kapsamındaki tüketim malzemeleri hariç olmak üzere tespit etmiş oldukları ihtiyaç fazlası taşınırlarının girişlerini Hazine ve Maliye Bakanlığının (Muhasebat Genel Müdürlüğü) internet sitesinin ilgili bölümünde yer alan taşınır bilişim sistemini kullanmak suretiyle gerçekleştirirler.

(2) Taşınıra ihtiyaç duyan kamu idareleri söz konusu sistemi kullanarak ihtiyaç duydukları taşınıra ilişkin sorgulama işlemini gerçekleştirirler.

(3) İhtiyaç fazlası taşınırı talep eden kamu idaresi söz konusu sistem üzerinden taşınır talebini gerçekleştirir.

(4) Devrine karar verilen taşınır için EK-1’de yer alan Taşınır Devrine İlişkin Protokol iki nüsha olarak düzenlenir ve söz konusu taşınır gerekli işlemler yapıldıktan sonra devredilir veya devralınır.

(5) Taşınırların;

a) Kamu idareleri arasında bedelsiz devrinde 50.000 TL’ye (50.000 TL dâhil),

b) Aynı kamu idaresine bağlı harcama birimleri arasındaki devrinde 200.000 TL’ye (200.000 TL dâhil),

kadar olan işlemler harcama yetkilisinin onayı ile bu limitler dışındaki işlemler ise üst yöneticinin onayı ile gerçekleştirilir. Bu limitler kuruluş merkezleri ile büyükşehir belediyesi bulunan illerde 3 kat olarak uygulanır ve her takvim yılı başında Bakanlıkça yeniden belirlenir.

(6) Kamu idaresinin ihtiyaç duymaması nedeniyle devredeceği taşınıra, devralacak idarece ihtiyaç duyulmalı ve kullanılmasında yarar görülmelidir.

(7) İhtiyaç fazlası taşınırlar, devralacak idareye bakım, onarım ve taşıma giderleri yönünden ekonomik olmayan malî külfetler getirmemelidir. Devralmak isteyen idare açısından bakım, onarım ve taşıma giderleri nedeniyle devri ekonomik olmayan ve kullanılmasında fayda görülmeyen taşınırlar devredilemez.

(8) Devredilecek taşınırların devralacak idare tarafından taşınması esastır; ancak zorunlu durumlarda devreden idare tarafından da taşıtılabilir.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 7-

(1) Bu Tebliğde hüküm bulunmayan hallerde 9/10/2024 tarihli ve 9014 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Yürürlük

MADDE 8-

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 9-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.

Eki için tıklayınız.

TIBBİ SÜLÜK YILLIK İHRACAT KOTASININ TAHSİSİ VE CITES BELGESİ DÜZENLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2021/50)

Resmî Gazete Tarihi: 31.12.2021 Resmî Gazete Sayısı: 31706

TIBBİ SÜLÜK YILLIK İHRACAT KOTASININ TAHSİSİ VE CITES BELGESİ DÜZENLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2021/50)

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Tebliğin amacı, tıbbi sülüğün yıllık ihracat kotasının tahsisi ve kullandırılması için yapılan iş ve işlemler ile tıbbi sülüğün ihracatına yönelik CITES Belgesi düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Tebliğ, tıbbi sülüğün yıllık ihracat kotasının tahsisi ve kullandırılması amacıyla yapılan iş ve işlemler ile tıbbi sülüğün ihracatına yönelik CITES Belgesi düzenlenmesine ilişkin uygulamaları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Tebliğ, 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununun 25 inci maddesi ile 27/9/1994 tarihli ve 4041 sayılı Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme ile Eklerine Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanunla uygun bulunarak, 27/4/1996 tarihli ve 96/8125 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES)’ye ve 27/12/2001 tarihli ve 24623 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmenin Uygulanmasına Dair Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Tebliğde geçen;

  1. Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
  2. CITES: 27/9/1994 tarihli ve 4041 sayılı Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme ile Eklerine Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanunla uygun bulunarak, 27/4/1996 tarihli ve 96/8125 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmeyi,
  3. CITES Belgesi: 27/12/2001 tarihli ve 24623 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmenin Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinde tanımlanan I, II ve III sayılı listelerde yer alan bir türe ait örneğin ihracat, ithalat, yeniden ihracat ve denizden girişinde, yönetim merciileri tarafından düzenlenen, bu kapsamda yapılan işlemler sırasında taraf devletlerin yönetim merciileri ve gümrük idarelerince aranan sözleşme hükümlerine uygun formatta düzenlenen formu,

ç) Genel Müdürlük: Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünü,

  1. GTİP: Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu numarasını,
  2. KEP: Resmi yazışmaların elektronik ortamda mevzuata uygun, uluslararası standartlarda ve teknik olarak güvenli bir şekilde yapılmasına olanak sağlayan sistemi,
  3. Kota: Genel Müdürlükçe ilan edilen, Türkiye’den yıllık olarak ihraç edilebilecek tıbbi sülüğün azami miktarını,
  4. SUBİS: Su ürünleri avcılık ve yetiştiriciliğine ilişkin her türlü işlemlerin yürütüldüğü ve verilerin kayıt altına alındığı web tabanlı su ürünleri bilgi sistemini,

ğ) TÜBİTAK: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunu,

  1. Tıbbi sülük: Hirudinadea ailesindeki Hirudo türlerini, ifade eder.

İhracat kota miktarı

MADDE 5 –

(1) Tıbbi sülüğün yıllık ihracat kota miktarı, TÜBİTAK ve Genel Müdürlükçe oluşturulan komisyon marifetiyle belirlenir ve Genel Müdürlük internet adresinde ilan edilir.

(2) Yıllık ihracat kota miktarı ilan edilmeyen sülük türlerinin ticari amaçlı ihracatına izin verilmez.

Başvuru

MADDE 6 –

(1) Tıbbi sülük ihraç etmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler, her yıl Aralık ayı içerisinde bir sonraki yılın ihracat kotası için Genel Müdürlüğe şahsen veya KEP adresi ile başvuruda bulunurlar. Postayla başvuru kabul edilmez.

İhracat kotası müracaatlarında istenen belgeler

MADDE 7 –

(1) İhracat kotası başvurusunda bulunanlardan aşağıdaki belgeler istenir:

  1. Ek-1’de yer alan Tıbbi Sülük İhracat Kotası Talep Dilekçesi.
  2. Bir önceki yılda gerçekleştirilen tıbbi sülük ihracat miktarını gösteren gümrük onaylı belgelerin sureti. (Kota için ilk defa müracaat edenlerden istenmez.)

Doğadan toplanan tıbbi sülük ihracat kotasının dağıtımı

MADDE 8 –

(1) Yıllık ihracat kota miktarının firmalara dağıtımı, Genel Müdürlükçe oluşturulan komisyon marifetiyle ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen kriterlere göre yapılarak Genel Müdürlük internet adresinde ilan edilir.

  1. İhracat kotasının firmalara dağıtımında aşağıdaki kriterler esas alınır:

Kotanın Hesaplanmasında Esas Alınan Kriterler

Puan

Alınan Puan

1) Firmanın son dört yılda yapmış olduğu tıbbi sülük ihracat miktarı

0-99 kg

1

A

100-249 kg

2

250-499 kg

3

500-999 kg

4

1000 kg ve üzeri

5

2) Firmanın son dört yıldaki toplam ihracat miktarının, firmaya son dört yılda tahsis edilen toplam kota miktarına oranı

İhracat Miktarı/Kota Miktarı

B

FİRMANIN TOPLAM PUANI

A+B

 

  1. Firmanın ihracat kotası aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

a) Firma Kotası=(Firmanın toplam puanı/Firmaların puanları toplamı)X Yıllık kota miktarı.

  1. Firmalara tahsis edilen ihraç kotaları tahsis edildiği yıl için geçerli olup bir sonraki yıla ve üçüncü şahıslara devredilemez.

Tahsis edilen kotanın kullanım esasları

MADDE 9 

(Değişik: RG-18/3/2025-32845)

  1. Tıbbi sülük toplanması ve özel ürün menşe belgesi düzenlenmesi 11/8/2024 tarihli ve 32629 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2024/20)’deki esaslara göre yapılır.
  2. Satış bildirimi düzenlemesine ilişkin aşağıdaki esaslara uyulması zorunludur:
  3. SUBİS’te kaydı olmayan firmaların il müdürlüklerince kaydı yapılarak, kullanıcı adı ve şifre verilir.
  4. Firma, her bir özel ürün menşe belgesindeki tıbbi sülük için ayrı bir satış bildirimi düzenler.

CITES Belgesi başvurusu

MADDE 10 –

(1) CITES Belgesi düzenlenmesine ilişkin başvurularda aşağıdaki esaslara uyulması zorunludur:

  1. Tıbbi sülük ihracatı 27/2/2011 tarihli ve 27859 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Dış Ticaretine İlişkin Tebliğ (Dış Ticaret: 2011/1)’deki GTİP’e göre yapılır. Bu GTİP’ler dışındaki müracaatlar kabul edilmez.
  2. Tıbbi sülük ihracatı yapacak olanlar, CITES Belgesi talebi için (Değişik ibare: RG-18/3/2025- 32845) https://citesbasvuru.tarimorman.gov.tr/ internet adresinden Bakanlığa başvuru yapar.
  3. Tahsis edilen kota kapsamındaki başvurularda aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
  4. Ek-2’deki dilekçe ve ekleri ile birlikte düzenlenmiş olan satış bildiriminde belirtilen tıbbi sülük miktarına uygun olarak Genel Müdürlüğe müracaat edilerek CITES Belgesi düzenlenmesi talebinde bulunulur.
  5. Genel Müdürlüğe müracaat esnasında sundukları özel ürün menşe belgelerinin onay tarihi ile müracaat tarihi arasında en fazla on beş gün olabilir.
  6. Talep edilmesi halinde birden fazla satış bildirimi için tek bir CITES Belgesi düzenlenebilir.

ç) Firmaya tahsis edilen ihracat kota miktarı dolduğunda CITES Belgesi düzenlenmez.

  1. Yetiştiricilik yolu ile elde edilen tıbbi sülük ihracatı başvurularında Ek-2’deki dilekçe ve ekleri ile birlikte Genel Müdürlüğe müracaat edilerek CITES Belgesi düzenlenmesi talebinde bulunulur.

Tahsis edilen kotanın iptali

MADDE 11–

(1) Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmenin Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükmü gereğince;

  1. Bakanlığa geçersiz veya sahte belge ibrazı,
  2. Yasadışı yollardan, CITES Belgesi olmaksızın veya geçersiz CITES Belgesi ile tıbbi sülük ihracat, ithalat, yeniden ihracat ya da denizden girişinin yapılması,
  3. CITES Belgesinde tahrifat yapılması,

durumlarında firmalara tahsis edilen kota iptal edilir. Bu firmalar, bir sonraki yıl için kota talebinde bulunamazlar.

İdari yaptırımlar

MADDE 12 –

(1) Bu Tebliğ hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında Su Ürünleri Kanununun 36 ncı maddesi gereğince işlem yapılır.

Yetki

MADDE 13       

(1) Bu Tebliğin uygulanması sırasında karşılaşılan durumların çözüme

kavuşturulmasında ve sonuçlandırılmasında Genel Müdürlük yetkilidir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 14 –

(1) 28/11/2020 tarihli ve 31318 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Sülük (Hirudo Verbana) 2021 Yılı İhracat Kotasının Tahsisi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2020/38) yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 15 –

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 16 –

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

 

Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin

Tarihi

Sayısı

31/12/2021

31706

Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin

Tarihi

Sayısı

1.

18/3/2025

32845

 

HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ UYGULAMA TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2024/23)

Resmî Gazete Tarihi: 17.08.2024 Resmî Gazete Sayısı: 32635

HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ UYGULAMA TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2024/23)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı; ülkemiz hayvancılığının geliştirilmesi ve sürdürülebilirliğin sağlanması, hayvancılık politikalarının yürütülmesinde etkinliğin artırılması, üretim planlamasına katkı sağlanması, yerli üretimin teşvik edilmesi, üretim, verimlilik ve kalitenin artırılması, yerli hayvan genetik kaynaklarının yerinde korunması ve geliştirilmesi, kayıtların güncel tutulması, hayvan hastalıklarıyla mücadele ve sağlıklı hayvansal üretim için yetiştiricilerin desteklenmesidir.

(2) Bu Tebliğ, 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararda yer alan hayvancılık desteklemelerine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi ile 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Karara dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Aile işletmesi: Destekleme yılı son iş günü itibarıyla TÜRKVET kayıtlarında toplam sığır veya manda sayısı 1-20 baş, toplam anaç koyun/keçi sayısı 1-100 baş hayvan varlığına sahip işletmeleri,

b) Alt proje: Hayvan genetik kaynaklarını yerinde koruma ve geliştirme projesine bağlı ve Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen formata uygun olarak il düzeyinde yürütülen koruma ve ıslah projelerini,

c) Anaç koyun ve keçi: Destekleme yılı son iş günü itibarıyla TÜRKVET’ten aktarılan kayıtlarda 450 gün ve üzeri yaştaki dişi koyun ve keçiyi,

ç) Arıcılık Kayıt Sistemi (AKS): Arıcılık işletmelerinde kimliklendirilmiş arı kolonilerine ait tüm bilgilerin Bakanlık veri tabanında kayıt altına alındığı, izlendiği ve raporlandığı Bakanlık kayıt sistemini,

d) Arılı kovan: Yumurtlayan ana arısı bulunan ve üretim faaliyetlerinin sürdürüldüğü aktif dönemde en az 3-4’ü açık/kapalı yavrulu, 5-6 ve üzeri arılı çerçeve (eski tip kolonilerde çerçeve aranmaz) ihtiva eden bal arı kolonisini,

e) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

f) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünü,

g) Birinci derece tarımsal amaçlı örgütler: 28/11/2023 tarihli ve 32383 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Amaçlı Örgütlerin Derecelendirilmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında Bakanlıkça belirlenen tarımsal amaçlı örgütleri,

ğ) Birlik: Projeye katılan yetiştiricileri temsilen il damızlık manda/sığır/koyun keçi yetiştiricileri birliklerini,

h) Çoban (sürü yöneticisi): Millî Eğitim Bakanlığı veya Bakanlıkça düzenlenen (Mülga ibare: RG-4/11/2025-33067)[1] sürü yönetimi elemanı eğitim programını başarı ile tamamlayarak, sertifika veya kurs bitirme belgesi almaya hak kazanmış kişiyi,

ı) Damızlık kütüğü sınıfı: E-ıslah kayıtlarına göre Bakanlık talimatında belirlenen kıstaslar doğrultusunda, soy kütüğünde kayıtlı sığırların sınıflandırılmasını,

i) E-Islah: Islah amacıyla sığır cinsi hayvanların soy kütüğü ve verimlerine ilişkin kayıtların tutulduğu, izlendiği, raporlandığı kayıt sistemini,

j) Elit sürü: TAGEM tarafından yürütülen Halk Elinde Hayvan Islah Programı kapsamında, kontrollü çiftleştirme yapılan, ebeveyn ve verim kayıtları tutulan işletme sürülerini,

k) Enstitü: TAGEM’e bağlı araştırma enstitülerini,

l) Genomik değer tespiti: HAYGEM tarafından yürütülen Damızlık Değer Tespiti Projesi kapsamında genotiplendirilmesi yapılan hayvanların damızlık değerinin belirlenmesini,

m) Genomik test merkezi: HAYGEM tarafından yürütülen Damızlık Değer Tespiti (Genomik Seleksiyon) Projesi kapsamında Bakanlık tarafından yetkilendirilen genomik damızlık değerinin belirlenmesi amacıyla genotiplendirme yapılan test merkezini,

n) Gezginci arıcı: Farklı çiçeklenme dönemlerindeki bitkilerin nektar ve polenleri ile salgı kaynaklarından üst düzeyde faydalanmak ve kış şartlarından arılarını korumak maksadıyla kolonilerinin yerini değiştiren arıcıyı,

o) Halk Elinde Hayvan Islah Programı: TAGEM tarafından küçükbaş ve büyükbaş hayvanlarda yetiştirici şartlarında ülkesel düzeyde uygulanan ıslah projelerini,

ö) Hastalıktan ari işletme: Koruyucu tedbirlerin alınarak işletmedeki hayvanların sığır tüberkülozu ve sığır brusellozu hastalıkları yönünden ari olduğunun onaylandığı işletmeyi,

p) HAYGEM: Hayvancılık Genel Müdürlüğünü,

r) Hayvan pasaportu: 2/12/2011 tarihli ve 28130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği kapsamında Bakanlıkça belirlenen hayvana ait bilgileri içeren, il/ilçe müdürlüğü veya yetkilendirilmiş kurum veya kuruluş tarafından düzenlenen imzalı belgeyi,

s) Hayvancılık Destekleme Sistemi (HDS): Hayvancılık desteklemelerine esas iş ve işlemlerin yürütüldüğü sistemi,

ş) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünü,

t) İpek böceği kooperatifleri: S.S. Bursa Tarım Satış Kooperatifleri Birliğine bağlı kooperatifler ile faaliyet alanı kozadan flatürle ipek çekimi ve işleme olan S.S. Kulp Koza Üreticileri Üretim ve Pazarlama Kooperatifini,

u) İpekböcekçiliği Kayıt Sistemi (İKS): İpek böceği üretimine yönelik veri kaydının tutulduğu, izlendiği ve raporlandığı Bakanlık kayıt sistemini,

ü) İşletme: Hayvan ve hayvansal ürün elde etmek maksadıyla kurulan, hayvanların barındırıldığı, tutulduğu, bakım ve beslemesinin yapıldığı Bakanlık kayıt sistemine kayıtlı yerleri,

v) İşletme tescil belgesi: İşletmelere il veya ilçe müdürlüklerince verilen onaylı belgeyi,

y) İzole bölge: Bakanlıkça belirlenen ve yarıçapı en az 15 km olan yalnızca saf ırk, ekotip veya üretilecek hibritin baba hattını oluşturan kolonilerin bulunduğu yabancı kolonilerden arındırılmış ve dışarıdan arı girişine kapalı çiftleştirme bölgesi ve ırk muhafaza alanı,

z) Kadın veya genç çiftçi: Destekleme takvim yılı başlangıcı itibarıyla TÜRKVET’te üzerinde işletme kaydı bulunan; kadın yetiştiriciler ile aynı yılın son gününde 41 yaşından gün almamış yetiştiricileri,

aa) Karar: 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararı,

bb) Kesimhane: 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik ile 3/3/2018 tarihli ve 30349 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Küçük Kapasiteli Kesimhanelerin Genel ve Özel Hijyen Kurallarına Dair Yönetmelik kapsamında Bakanlıktan onay veya şartlı onay almış işletmeleri,

cc) Kırmızı Et Kayıt Sistemi (KES): Üreticilerin, kesimhanede kestirdiği hayvanlara ve karkaslarına ilişkin kayıtların tutulduğu, izlendiği, raporlandığı Bakanlık kayıt sistemini,

çç) Kozabirlik: 8/6/2012 tarihli ve 28317 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İpekböceği Yumurtası Üretimi ve Kontrolüne İlişkin Yönetmelik hükümleri kapsamında hastalıktan ari tohum üretimini gerçekleştiren S.S. Bursa Tarım Satış Kooperatifleri Birliğini,

dd) Küpe: Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği ile 2/12/2011 tarihli ve 28130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliğinde belirtilen şartlara ve TS 7808’e uygun olarak üretilen ve yazımı yapılan kimliklendirme aracını,

ee) Manda Islah Sistemi (MIS): Islah amacıyla manda türü hayvanların soy kütüğü ve verimlerine ilişkin kayıtların tutulduğu, izlendiği, raporlandığı kayıt sistemini,

ff) Manda ineği: En az bir kez doğum yapmış dişi mandayı,

gg) Onaylı süt çiftliği: Bakanlıkça belirlenen standartlarda süt ürettiğine dair sertifikalandırılan işletmeyi,

ğğ) Proje: Mastır plan formatında hazırlanan hayvan genetik kaynaklarını yerinde koruma ve geliştirme (Halk Elinde Hayvan Islahı) ülkesel projelerini,

hh) Proje lideri: TAGEM tarafından alt projelerin yürütülmesi amacıyla görevlendirilen kişiyi,

ıı) Proje uygulama esasları yönergesi: Hayvan genetik kaynaklarını geliştirme projelerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esasların belirlendiği, halk elinde hayvan ıslahı ülkesel projesi uygulama esasları yönergesini,

ii) Proje yürütme kurulu: Hayvan genetik kaynaklarını geliştirme (ıslah) projelerinde projenin işleyişi, idari ve desteklemeye esas konuların görüşülüp karara bağlandığı ve proje uygulama esasları yönergesinde görev ve sorumlulukları belirtilen kurulu,

jj) Resmî veteriner hekim: Bakanlıkça 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun uygulamasında görevlendirilen veteriner hekimi,

kk) Satış belgesi: Fatura/e-Fatura (düzenleyenin onayladığı çıktısı ve xml formatında, silinemez CD veya DVD’ye kayıtlı) veya müstahsil makbuzunu,

ll) Seçim komisyonu: Hayvan genetik kaynaklarını yerinde koruma projelerinde proje lideri ile enstitü temsilcisi, il veya ilçe müdürlüğü temsilcisinden oluşan komisyonu,

mm) Serbest veteriner hekim: 9/3/1954 tarihli ve 6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanuna göre mesleğini serbest olarak icra eden veteriner hekimleri,

nn) Sığır cinsi hayvan: Et üretimi, süt üretimi, damızlık veya diğer amaçlarla yetiştirilen Bison bison ve Bubalus bubalus türü hayvanlar dâhil her yaştaki sığır ve mandaları,

oo) Soy kütüğü: Hayvan ırklarına göre yetiştirme ve verim kayıtlarının tutulduğu, izlendiği, raporlandığı ve belgelendirildiği Bakanlık kayıt sistemini,

öö) Soy kütüğü sınıfı: E-ıslah kayıtlarına göre Bakanlık Talimatında belirlenen kıstaslar doğrultusunda, soy kütüğünde kayıtlı işletmelerin sınıflandırılmasını,

pp) Sözleşme: Hayvan genetik kaynakları yerinde koruma ve geliştirme (ıslah) projelerinde, yetiştirici/birlik ile enstitü ve/veya il müdürlüğü arasında proje uygulama esasları yönergesine göre yapılan sözleşmeleri,

rr) Süt verim ölçüm metodu: İşletmede, bir ineğin günlük süt veriminin bilgisayarlı sağım sistemi veya sağım sistemine bağlanılan süt ölçüm cihazı veya standart süt ölçüm kovası ile yapılan ölçümlerini,

ss) Taban sürü: TAGEM tarafından yürütülen Halk Elinde Hayvan Islah Programı kapsamında ana ve yavruya ait verim kayıtları tutulan sürüleri,

şş) TAGEM: Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğünü,

tt) Tarımsal amaçlı örgüt: Merkez Birliği düzeyinde örgütlenmiş, 5996 sayılı Kanuna göre kurulmuş ıslah amaçlı birlikleri, 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununa göre kurulmuş üretici birliklerini, Bakanlıkça kuruluşuna izin verilen ve 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş, hayvancılık faaliyeti yürüten tarımsal amaçlı kooperatiflerin merkez birliklerine ortak olan üst birlik ortağı kooperatifleri,

uu) Tiftik Kayıt Sistemi (TKS): Tiftik üreticilerinin ve tiftik satışına ilişkin kayıtların tutulduğu, izlendiği, raporlandığı Bakanlık kayıt sistemini,

üü) TÜRKVET: Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği ile Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği hükümlerine göre oluşturulan ve hayvancılık işletmelerinin, yetiştiricilerin ve sığır cinsi hayvanlar ile koyun ve keçi türü hayvanların kimliklendirilerek kayıt altına alındığı veri tabanını,

vv) Ulusal Küçükbaş Hayvan Islahı Bilgi Sistemi (UKIBS): Halk Elinde Hayvan Islahı Ülkesel Projesinde (Küçükbaş) alınan verilerin kayıt edildiği sistemi,

yy) Veteriner Bilgi Sistemi (VETBİS): Hayvancılık Bilgi Sisteminde (HBS) yer alan hayvan hastalıkları, aşı uygulamaları ve hayvan sağlığı desteklemelerine ait kayıtlar ve benzeri bilgilerin tutulduğu sistemi,

zz) Veteriner sağlık raporu: Hayvan ve hayvansal ürünlerin 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenen şartlara ve sağlık şartlarına uygun olduğunu gösteren, resmî veteriner hekim tarafından düzenlenen belgeyi,

aaa) Yerinde koruma: Sahip oldukları ırkın özelliklerini gösteren yerli evcil hayvan genetik kaynaklarının doğal yetiştirildikleri bölgede, aynı ırktan rastgele çiftleştirme yöntemi uygulanarak, yeterli büyüklükte sürü veya sürüler halinde korunmasını,

bbb) Yerleşim yeri ve diğer adres belgesi: Kişinin yerleşim yerini veya diğer adreslerini gösteren belgeyi,

ccc) Yetiştirici/üretici: Hayvancılık faaliyetiyle iştigal eden gerçek veya tüzel kişileri,

ççç) Yetiştirici temsilcisi: Hayvan genetik kaynaklarının yerinde korunması ve geliştirilmesi (Halk Elinde Hayvan Islahı) projelerinde yer alacak ve yetiştiricilerin yazılı muvaffakatı/taahhütnamesi ile onları temsil eden tüzel kişiliği,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Desteklemeye İlişkin Esaslar

Büyükbaş hayvancılık desteklemeleri

MADDE 4-

(1) Her bir destekleme yılı için buzağı/malak desteklemesi verilebilmesinin şartları şunlardır:

a) Buzağı/malağın TÜRKVET’te kayıtlı, destekleme yılı içinde ülkemizde doğmuş ve doğduğu işletme numarası ile cinsiyeti, ana kulak numarası ve doğum tarihi bilgilerinin mevcut olması gerekir.

b) Buzağı/malak TÜRKVET kayıtlarına göre en az 4 ay (120 gün) süreyle yaşamış olmak zorundadır.

c) Buzağı/malakların programlı aşıları (dişilerde brusella ve şap, erkeklerde şap) yapılmış ve VETBİS’e kaydedilmiş olmak zorundadır. Hastalıktan ari işletmelerde brusella aşı şartı aranmaz. Bakanlıkça belirlenen aşılarda güncelleme olması halinde, yapılması gereken aşılar, HAYGEM tarafından talimatla belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

ç) Her buzağı/malak için bir kez destekleme ödemesi yapılır. Çoklu doğumlarda her bir buzağı/malak desteklemeden faydalandırılır.

d) Destekleme ödemesi, HDS veri tabanına başvurusu girilen buzağı/malağın doğduğu işletme sahibine yapılır.

e) Destekleme ödemeleri, iki dönem halinde yapılır. Her iki dönemde destekleme şartlarını sağlamadığı için destekleme alamayan buzağı/malaklar, sonraki süreçte şartları sağlasa da destekleme kapsamına alınmaz.

f) Destekleme ödemesi yapılan buzağı/malağa, ilave destekleme şartlarının sonradan oluşması durumunda sonraki dönemlerde ilave ödemeler yapılmaz.

g) Destekleme sürecinde ilgili mevzuat kapsamında, buzağı/malakların küpelenmesi ve TÜRKVET’e kaydedilmesi; buzağıların E-Islaha, malakların MIS’a kaydettirilmesi, programlı aşılarının yaptırılması ve işletme bilgileri ile desteklemeye esas verilerin kayıt sistemlerinde güncellenmesinden yetiştiriciler, belgelerin düzenlenmesi ve veri girişlerinin zamanında yapılmasından ise görevli kişi, kurum ve kuruluşlar sorumludur.

(2) Birinci fıkrada belirtilen şartları sağlayarak temel büyükbaş desteğini hak eden buzağı/malaklara Kararda belirtilen katsayılarda ilave destek verilebilmesinin şartları şunlardır:

a) Kararda yayımlanan ve Tarımsal Üretim Planlama Kurulu tarafından süt havzası olarak belirlenen illerden Amasya, Çorum, Tokat, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Muş, Erzurum ve Tunceli illerinde doğan ve TÜRKVET’te sayılan sütçü ırkı ve bunların melezleri buzağılarına ve malaklara, besi havzası olarak belirlenen Ağrı, Ardahan, Artvin, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkâri, Iğdır, Kars, Malatya, Muş, Sivas, Şırnak, Tunceli ve Van illerinde doğan ve TÜRKVET’te sayılan kombine ırk, etçi ırkı ve bunların melezleri buzağılarına ve malaklara ilave destek verilir.

b) Suni tohumlama veya embriyo transferi sonucu doğan buzağı/malaklara ilave destek verilir.

c) Yerli sperma kullanımı ile suni tohumlamadan veya yerli embriyo transferi sonucu doğan buzağı/malaklara ilave destek verilir.

ç) Aile işletmelerinde doğan buzağı ve malaklara ilave destek verilir. Aynı veya farklı il/ilçelerde birden fazla işletmesi bulunan yetiştiricilerin toplam sığır veya manda sayısı, büyükbaş hayvancılık aile işletmesi desteği için tanımlanan sayıyı geçmesi halinde, bu desteklemeden yararlandırılmaz. (Ek cümle: RG-4/11/2025-33067)1 Aile işletmesi desteği alan toplam buzağı veya malak sayısı 10 başı geçemez.

d) Kadın veya genç çiftçilerin işletmelerinde doğan buzağı/malaklara ilave destek verilir.

e) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme yılı takvimi son günü itibarıyla TÜRKVET’ten alınan kayıtlarda, hastalıktan ari olarak tespit edilen ve il müdürlüğü tarafından HDS’de onaylanan işletmelerde doğan dişi buzağı/malaklara ilave destek verilir. Destekleme yılı son günü alınan kayıtlarda HDS’de ariliği askıda olan işletmeler, sonraki yılın 1 Temmuz tarihli TÜRKVET kayıtlarında arilik sertifikası iptal edilmeden yenilenmiş ve il müdürlüğü tarafından HDS’de tanımlanmış ise ari işletme ilave desteğinden yararlanır.

f) Destekleme yılı takvimi içinde doğan ve temel destek şartlarını sağlayan buzağı/malaklara hastalıktan ari işletmeler hariç en fazla 500 baş ile sınırlı olmak üzere temel ve ilave destek tutarları ödenir. İkinci dönemde, birinci dönemde destek alan buzağı/malak sayısı da dikkate alınarak ödeme yapılır. Gerçek veya tüzel kişilik adına farklı illerde birden fazla işletme olması durumunda, 500 baş sınırlaması her bir işletme numarası için ayrı uygulanır. Gerçek veya tüzel kişilik adına aynı il sınırları içerisinde birden fazla işletme olması durumunda, 500 baş sınırlaması aynı ildeki tüm işletmeleri kapsar.

g) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme yılı takvimi son günü itibarıyla, TÜRKVET’ten alınan kayıtlarda, AB onaylı süt çiftliği sertifikasına sahip olan ve il müdürlüğü tarafından HDS’de onaylanan işletmelerde doğan dişi buzağı/malaklara ilave destek verilir. Destekleme yılı takvimi son günü itibarıyla AB onaylı süt çiftliği sertifikası askıda olan işletmeler, sonraki yılın 1 Temmuz tarihli TÜRKVET kayıtlarında sertifikası yenilenmiş ve il müdürlüğü tarafından HDS’de tanımlanmış ise AB onaylı işletme ilave desteğinden yararlanır.

ğ) Destekleme yılı takvimi son günü itibarıyla birinci derece tarımsal amaçlı örgütlere üye olan yetiştiricilerin işletmesinde doğan buzağı ve malaklarına ilave destek verilir.

h) Soy kütüğüne kayıtlı olan buzağılara ilave destek verilebilmesinin şartları şunlardır:

1) Yetiştiriciler, destekleme müracaatını damızlık sığır yetiştiricileri birliği aracılığıyla yapmak zorundadır.

2) Buzağının, soy kütüğüne kayıtlı anadan suni tohumlama sonucu doğmuş ve yerli ırklar hariç anası kendi ırkı ile tohumlanmış veya embriyo transferi sonucu doğmuş olması gerekir. İşletmenin soy kütüğüne giriş tarihinden önce doğan buzağılar, ilave destekten faydalandırılmaz.

3) Buzağının doğduğu işletme, destekleme yılı Ekim ayının ilk günü öncesinde soy kütüğüne kaydedilmiş ve aynı yılın son günü itibarıyla kayıtlı olmak zorundadır.

4) İşletmede, Bakanlık veya Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliğinin talimatlarına uygun olarak, üçten az olmamak üzere soy kütüğünde bulunduğu sürenin (ay olarak) 2/3’ü oranında aylık süt ölçümü yapılmış olması gerekir.

5) Süt ölçüm tarihinde, işletmenin etçi ırk ve melezleri hariç inek sayısının en az % 60’ının süt ölçümü yapılmış ve süt verilerinin ölçüm tarihinden itibaren 120 gün içerisinde E-Islaha kaydedilmiş olması gerekir.

6) Süt verim ölçümleri, standart süt ölçüm aletleri veya sağım sistemi ile ölçülmeli, ölçümler süt kayıt defterine kaydedilmeli veya sağım sisteminden temin edilmiş olmalıdır. Askı veya hak ediş listelerinin hazırlanması aşamasında işletmenin süt verim ölçüm metodu E-Islahta tanımlanmış olmak zorundadır.

7) Süt ölçüm tarihinde, süt ölçümü yapılmış en az 10 ineğin en az yarısında aynı miktarda süt verim kaydı olması durumunda, işletmenin bu tarihteki süt ölçümü geçersiz sayılır.

8) Süt verim ölçümlerinin, talimatlara uygun olarak yapılmasından ve E-Islaha kaydettirilmesinden yetiştiriciler, yetiştiricilerin bilgilendirilmesinden, bildirilen süt verim ölçümlerinin zamanında E-Islaha kaydedilmesinden ve denetlemelerin yapılmasından Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliği ve il birlikleri sorumludur.

9) İşletmelerin soy kütüğü sınıfı, E-Islah kayıtlarından destekleme yılını takip eden yılın Ocak ayında birinci dönem askı listesi yayınlanmadan önce belirlenir, birinci ve ikinci dönem hak edişlerde geçerli olur. İşletmelerin soy kütüğü sınıfının belirlenmesi, itirazlar doğrultusunda veya ihtiyaç halinde birinci dönem hak ediş icmallerinin yayımlanması öncesi yenilenebilir.

ı) Suni tohumlama şartı aranan desteklerde, suni tohumlamanın, buzağının doğum tarihinden 210-295 gün öncesinde ülkemizde yapılmış ve bilgisinin E-Islah veri tabanına kaydedilmiş olması gerekir.

i) Genomik değer tespiti yapılmış, soy kütüğü ilave desteğini hakeden dişi buzağılara ilave destek verilebilmesinin şartları şunlardır:

1) Buzağının doğduğu işletmenin, destekleme yılını takip eden yılın Ocak ayında belirlenen soy kütüğü sınıfının A veya B olması gerekir.

2) Buzağının damızlık kütüğü sınıfının A veya B olması gerekir.

3) Buzağının ırkının Siyah-Alaca veya Simental olması gerekir.

4) Genomik değer tespitinin, buzağının doğduğu işletmede iken yapılması gerekir.

5) Genomik değer tespiti için usulüne uygun olarak DNA izolasyonuna esas örneklerin alınıp genomik test merkezine ulaştırılmasından ve sonuçların E-Islaha kaydından işletmenin bulunduğu ildeki Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği ve Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliği sorumludur.

6) Buzağının genomik damızlık değeri tespiti çalışmaları kapsamında, DNA izolasyonuna esas örneklerin genotiplendirilmesinin, Bakanlıkça yetkilendirilen genomik test merkezinde yapılmış olması gerekir.

7) Genomik test merkezi, destekleme kapsamında kendisine gelen DNA izolasyonuna esas örneklerin test ücreti ve uygulama yöntemini Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliğine bildirir.

8) Genotiplendirilmesi yapılan örneklere ait genomik damızlık değer tespiti, Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliğince yapılır ve düzenlenen belge onaylanmak üzere HAYGEM’e gönderilir.

9) Destekleme ödemesi, 1. dönem için destekleme (Değişik ibare: RG-4/11/2025-33067)1 yılı Ekim ayının son iş gününe, 2. dönem için ise takip eden yılın Mayıs ayının 15’ine kadar genomik test merkezine gelen kan örneklerinden genomik damızlık değer tespiti belirlenen buzağılar için yapılır.

j) Soy kütüğüne kayıtlı malak ilave desteklemesi verilebilmesinin şartları şunlardır:

1) Destekleme yılı içinde MIS’ta kayıtlı işletmedeki manda ineği ve malak sayısı dikkate alınır.

2) Malakların ana ve babası MIS’a kayıtlı olmak zorundadır.

3) Malakların doğduğu işletme, destekleme yılı sonu bitim tarihine kadar MIS’a kaydedilmiş olmak zorundadır.

4) Yetiştirici, damızlık manda yetiştiricileri birliği olan yerlerde birlik üyesi olmak ve birlik soy kütüğü yürütme yetkisi almış olmak zorundadır.

5) Destekleme yılında işletmede süt ölçümü yapılan ayda, manda inek sayısının en az 1/4’ünde asgari 5 ay süt ölçümü yapılmış ve MIS’a kaydedilmiş olması zorunludur.

6) Süt verimlerinin, standart süt ölçüm aletleri veya sağım sistemi ile ölçülmüş olması, ölçümlerin süt kayıt defterine kaydedilmesi veya sağım sisteminden temin edilebilmesi gerekir.

7) Ön soy kütüğüne kayıtlı malaklar bu desteklemeden yararlanamazlar.

(3) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) Buzağı desteği için yetiştiriciler;

1) Desteklemeyi hangi tarımsal amaçlı örgüt üzerinden almak istiyorlarsa almak istedikleri örgüt üzerinden, kooperatifler aracılığıyla almak isteyenler bölge veya il üst birlikleri üzerinden, soy kütüğü ilave desteklemesi için damızlık sığır yetiştiricileri il birlikleri üzerinden,

2) Herhangi bir örgüte üye olmayanlar ise doğrudan il/ilçe müdürlüklerine,

başvurularını yapabilirler.

b) Malak desteği için, damızlık manda yetiştiricileri birliğine üye olan yetiştiriciler birlikler aracılığıyla, üye olmayan yetiştiriciler ise il/ilçe müdürlüklerine yazılı olarak başvuruda bulunabilirler.

c) Yetiştiriciler aynı destek için yalnızca bir tarımsal amaçlı örgüt üzerinden başvuru yapabilir.

ç) Tarımsal amaçlı örgütler başvuru listelerini il/ilçe müdürlüklerine teslim eder.

d) Başvurular ile ilgili iş ve işlemler, HDS’de il/ilçe müdürlüklerince yürütülür. İl/ilçe müdürlükleri, il birlikleri tarafından kendilerine teslim edilen başvuruların ve birlik üyesi olmayan yetiştiricilerin başvuru dilekçelerinin HDS’ye zamanında ve doğru kayıt edilmesinden sorumludur.

e) Tarımsal amaçlı örgütler, kendilerinde başvuru dilekçesi bulunan üyelerinin başvurularından sorumludur. Tarımsal amaçlı örgüte üye olan yetiştiriciler, dilekçe ile üyesi bulundukları tarımsal amaçlı örgüte başvuru yapmak zorundadır. Tarımsal amaçlı örgütler, her ne sebeple olursa olsun üyesinin yazılı destekleme başvurusunu geri çeviremez. Tarımsal amaçlı örgütler, başvuru dilekçesi bulunmayan üyesi adına destekleme başvurusu yapamaz.

f) Gerçek veya tüzel kişilik adına birden fazla işletme olması durumunda, işletme sahibi her bir işletme numarası için ayrı destekleme başvurusu yapar.

g) Başvurular birinci dönem için, destekleme yılı Eylül ayının ilk iş gününde başlar, Aralık ayının ilk iş gününe kadar devam eder. İkinci dönem için ise bir sonraki yılın Nisan ayının ilk iş gününde başlar ve 15 Haziran tarihine kadar devam eder. Birinci dönemde başvurusu olan yetiştiriciler, ikinci dönem içinde başvuru yapmış sayılır. Birinci dönemde başvuru yapamayanlar ikinci dönemde başvuru yapabilir. Birinci dönemde başvuruda bulunduğu halde, eksikleri nedeniyle desteklemeden yararlanamayanlar, ikinci dönemde eksikliğin giderilmesi halinde desteklemeden yararlandırılır.

ğ) Başvurular destekleme yılı için geçerlidir. Süresi geçtikten sonra yapılan tüm başvurular geçersizdir.

(4) Buzağı ve malak destekleme başvurularının HDS’ye kaydedilmesi, icmallerin hazırlanması ve itirazların değerlendirilmesi aşağıdaki şekilde gerçekleştirilir:

a) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme başvuruları, birinci dönemin başvuru tarihi son gününden itibaren 30 gün içerisinde, ikinci dönemin başvuru tarihi son gününden itibaren 15 gün içerisinde HDS’de ilgili modüle il/ilçe müdürlükleri tarafından kaydedilir. Süresi içerisinde başvuru dilekçesi olduğu halde HDS’ye tanımlanmamış başvurular, birinci dönem için Şubat ayının ikinci haftasının son iş günü, ikinci dönem için Temmuz ayının son iş gününe kadar HDS’ye girilir.

b) Buzağı ve malak destekleme icmalleri HDS’de ayrı olarak hazırlanır.

c) İcmaller hazırlanırken buzağıların soy kütüğü ve genomik test ile suni tohumlama desteği için E-Islah veri tabanından, malak soy kütüğü ve suni tohumlama desteği için ise MIS veri tabanından yararlanılır.

ç) Birinci dönemde destekleme yılının ilk sekiz ayında doğan buzağı/malaklar için destekleme yılı takvimi son günü TÜRKVET, E-Islah ve MIS verileri, ikinci dönemde ise destekleme yılının tümünde doğan ve birinci dönemde destekleme alamayan buzağı/malaklar için sonraki yılın 1 Temmuz tarihli TÜRKVET, E-Islah ve MIS verileri esas alınarak hazırlanan icmal-1 askı listeleri il/ilçe müdürlüğünde askıya çıkarılır. Askı başlangıç ve bitimi tutanağa bağlanır.

d) Birinci dönem askı süreci sonrası icmal-2’lerin belirlenmesi için sonraki yılın 15 Şubat tarihli TÜRKVET, E-Islah ve MIS verileri, ikinci dönem ise askı süreci sonrası icmal-2’lerin belirlenmesi için sonraki yılın 1 Ağustos tarihli TÜRKVET, E-Islah ve MIS verileri esas alınır.

e) (Ek: RG-4/11/2025-33067)1 Askıya çıkarılan listelere itirazlar, il/ilçe müdürlüklerine yapılır. İtirazlar, askı süresi bitiminde il/ilçe müdürlüklerince değerlendirilerek karara bağlanır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise icmaller kesinleşmiş kabul edilir.

(5) Büyükbaş hayvancılık destekleri kapsamında buzağı/malak desteklemesinin; başvuru, icmal hazırlama, askı, itiraz, kesin icmal ve benzeri destekleme süreçlerine ait takvim, Karar kapsamında her yıl HAYGEM tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

Atık desteği

MADDE 5-

(1) Atık desteği verilebilmesinin şartları şunlardır:

a) Bakanlıkça belirlenen ve resmî veteriner hekim veya sorumluluğundaki yardımcı sağlık personeli ile Bakanlıkça yetki verilen veteriner hekim tarafından, yapılan aşı uygulamaları sonrasında oluşan atıklar için hayvan sahiplerine atık desteği ödemesi yapılır.

b) Atık desteği ödenebilmesi için atık yapan hayvanların, aşı uygulanan işletmede kayıtlı olması, aşılamanın üzerinden yetmiş iki saat geçmemiş olması, aşının VETBİS’e kaydedilmiş olması, atığın resmî veteriner hekim tarafından görülmesi ve atık tarihinin yılı içerisinde sisteme kaydedilmesi gerekir.

c) Bakanlıkça belirlenen aşı uygulamaları sonrasında atık oluştuğunda resmî veteriner hekim tarafından atık görülür ve sadece atık oluştuğuna dair tespit tutanağı tanzim edilir. Tespit tutanağına, atığın gerçekleştiği işletme numarası, hayvanın küpe numarası, hayvanın kaç aylık gebe olduğu, aşı ile ilgili bilgiler, aşılama tarihi ve aşılamadan ne kadar zaman sonra atık oluştuğu yazılmak zorundadır. (Ek cümle: RG-4/11/2025-33067)1 Tanzim edilen tespit tutanağının hayvan sahibi tarafından imzalanmış olması, destekleme başvurusu için yeterlidir.

ç) Bakanlıkça belirlenen aşı uygulamaları sonrasında oluşan atıklardan numune alınır. Alınan numune, bruselloz yönünden incelenmek üzere bölge Veteriner Kontrol Enstitü Müdürlüğüne gönderilir. Bakteriyolojik olarak bruselloz tespit edildiğinde atık yapan hayvan için hayvan hastalığı tazminatı ile ilgili işlemler uygulanır. Bruselloz tespit edilmez ise atık hayvan için destekleme ödemesi yapılır.

(2) Destekleme icmallerinin düzenlenmesine ilişkin esaslar şunlardır:

a) İl/ilçe müdürlüğünde görevli resmî veteriner hekimler tarafından VETBİS’e veri girişi yapılır ve onaylanır.

b) İlçe müdürlüğü, VETBİS’ten onaylanan veriler üzerinden ilçe icmallerini tanzim eder, onaylar ve e-belge üzerinden il müdürlüğüne gönderir.

c) İl müdürlüğü, ilçelerden gelen icmallerin kontrolünü yaparak VETBİS’ten il icmallerini tanzim eder, onaylar ve e-belge üzerinden HAYGEM’e gönderir.

ç) HAYGEM, gelen icmal listeleri ile VETBİS’ten alınan icmal listelerinin uyumunu kontrol eder.

d) Destekleme icmallerinin hazırlanması, gönderilmesi ve ödeme ile ilgili çalışma takvimi HAYGEM tarafından belirlenir.

Küçükbaş hayvancılık desteklemeleri

MADDE 6-

(1) Kuzu/oğlak desteği verilebilmesinin şartları şunlardır:

a) Desteklemeden yararlanacak kuzu ve oğlaklar; destekleme takvim yılı içerisinde doğmuş, küpelenmiş, TÜRKVET’e kayıtlı ve doğduğu işletmede en az 4 ay (120 gün) süreyle yaşamış olmak zorundadır. Destekleme kapsamındaki hayvanın 4 aylık (120 günlük) süre içerisinde doğduğu işletmeden, işletme sahibine ait farklı bir işletmeye nakledilmesi durumunda, sahip bilgisi değişmediği için desteklemeye ilişkin diğer şartların da sağlanması kaydıyla desteklemeden yararlanılabilir.

b) 5996 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi hükümlerine göre idari para cezası sonucunda işletmeye kayıt edilen kuzu ve oğlaklar destekleme kapsamına alınmaz.

c) Yetiştirici, damızlık koyun keçi yetiştiricileri birliğine üye olmalıdır. İl birliği olmayan illerde bu şart aranmaz.

ç) Kuzu ve oğlakların tümüne koyun-keçi vebası aşısı yapılmış ve VETBİS’e kaydedilmiş olmak zorundadır. Edirne, Kırklareli, Tekirdağ illeri ile İstanbul ve Çanakkale (Gökçeada dahil) illerinin Avrupa yakası ilçelerinde (Trakya) bulunan işletmelerde koyun-keçi vebası aşı şartı aranmaz. Bakanlıkça belirlenen aşılarda güncelleme olması halinde, yapılması gereken aşılar, HAYGEM tarafından talimatla belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

d) Her kuzu ve oğlak için bir kez destekleme ödemesi yapılır. Çoklu doğumlarda her bir kuzu ve oğlak desteklemeden faydalandırılır.

e) Destekleme ödemesi yapılan kuzu ve oğlağa, ilave destekleme şartlarının sonradan oluşması durumunda sonraki dönemlerde ilave ödemeler yapılmaz.

f) Destekleme ödemesi kuzu ve oğlağın doğduğu işletme numarası üzerinden, başvurusu HDS’ye girilen işletme sahibine yapılır.

g) Destekleme ödemeleri, (Değişik ibare: RG-4/11/2025-33067)1 üç dönem halinde yapılır. Her (Değişik ibare: RG-4/11/2025-33067)1 üç dönemde destekleme şartlarını sağlamadığı için destekleme alamayan kuzu ve oğlaklar, sonraki süreçte şartları sağlasa da destekleme kapsamına alınmaz.

ğ) Destekleme süreci içerisinde ve ilgili mevzuat kapsamında, kuzu ve oğlakların küpelenerek TÜRKVET’e kayıt edilmesi, aşıların yaptırılarak VETBİS’e kaydettirilmesi ve işletme bilgileri ile desteklemeye esas verilerin kayıt sistemlerinde güncellenmesinden yetiştiriciler, belgelerin düzenlenmesi ve veri girişlerinin zamanında yapılmasından ise görevli kişi, kurum ve kuruluşlar sorumludur.

h) Göçer hayvanlardan doğan kuzu ve oğlaklarda, doğduğu işletme göçer hayvan sevk kontrol noktası ise sahip işletme doğduğu işletme olarak kabul edilir.

ı) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme dönemlerinde, temel desteğe esas kuzu sayısı, destekleme yılı son günü (31 Aralık) itibarıyla TÜRKVET kayıtlarında yer alan kişiye ait toplam anaç koyun sayısının 1,5 katını geçemez. Destekleme takvim yılı başlangıcı itibarıyla üzerinde işletme kaydı bulunan; kadın yetiştiricilerin veya son takvim gününde 41 yaşından gün almamış yetiştiricilerin ilave desteğine esas dişi kuzu sayısı ise temel desteğe esas kuzu sayısının % 55’ini geçemez ve hazırlanacak icmallerde dişi kuzular öncelikli olarak gösterilir. Desteklemeye esas oğlak sayısı ise, 31 Aralık itibarıyla TÜRKVET kayıtlarında yer alan kişiye ait toplam anaç keçi sayısının 1,5 katını geçemez. Destekleme yılı son günü (31 Aralık) itibarıyla TÜRKVET kayıtlarında anaç koyun veya anaç keçi kaydı bulunmayan işletmeler, destekleme kapsamı dışında tutulur.

(2) TÜRKVET’e kayıtlı olan ve bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen şartları sağlayarak temel küçükbaş desteğini hak eden ve aşağıda belirtilen şartları taşıyan kuzu ve oğlaklara Kararda belirtilen katsayılarda ilave destekleme verilir:

a) Aile işletmesinde doğan tüm oğlaklara ve dişi kuzulara ilave destek verilir. Aynı veya farklı il/ilçelerde birden fazla işletmesi bulunan yetiştiricilerin anaç koyun keçi sayısı toplamı, küçükbaş hayvancılık aile işletmesi desteği için tanımlanan sayıyı geçmesi durumunda ilave desteklemeden yararlandırılmaz.

b) Yetiştirici, kadın veya genç çiftçi ise doğan tüm oğlaklara ve dişi kuzulara ilave destek verilir.

c) Birinci derece tarımsal amaçlı örgütlere üye olan yetiştiricilerin işletmelerinde doğan tüm oğlak ve kuzular için ilave destek verilir.

(3) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Başvurular birinci dönem için, destekleme yılı Eylül ayının ilk iş gününde başlar, Aralık ayının ilk iş gününe kadar devam eder. İkinci dönem için bir sonraki yılın Nisan ayının ilk iş gününde başlar ve 15 Haziran tarihine kadar devam eder. Üçüncü dönem için ise bir sonraki yılın Kasım ayının ilk iş günü başlar ve Kasım ayının üçüncü haftası son iş gününe kadar devam eder. Yetiştiriciler destekleme başvurusunu üyesi oldukları damızlık koyun keçi yetiştiricileri birliğine dilekçe ile yapar. Birinci dönemde başvurusu olan yetiştiriciler, ikinci ve üçüncü dönemler içinde başvuru yapmış sayılır. Birinci dönemde başvuru yapamayanlar ikinci veya üçüncü dönemlerde başvuru yapabilir. Birinci dönemde başvuruda bulunduğu halde, eksikleri nedeniyle desteklemeden yararlanamayanlar, ikinci veya üçüncü dönemlerde eksikliğin giderilmesi halinde desteklemeden yararlandırılır. Damızlık koyun keçi yetiştiricileri birliğinin bulunmadığı illerde başvurular, dilekçe ile il/ilçe müdürlüklerine yapılır.

b) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Süresi içerisinde başvuru dilekçesi olduğu halde HDS’ye tanımlanmamış başvurular, birinci dönem için Şubat ayının ikinci haftasının son iş günü, ikinci dönem için ise Temmuz ayının son iş gününe kadar HDS’ye girilir. Üçüncü dönem başvuru süresi geçtikten sonra yapılan tüm başvurular geçersizdir. Başvurular, destekleme yılı için geçerlidir.

c) Damızlık koyun keçi yetiştiricileri il birlikleri, kendilerinde başvuru dilekçesi bulunan üyelerinin başvurularına ait listelerin HDS’ye kaydedilmesi için il /ilçe müdürlüklerine eksiksiz olarak teslim edilmesinden sorumludur. Damızlık koyun keçi yetiştiricileri il birlikleri, her ne sebeple olursa olsun üyesinin yazılı destekleme başvurusunu geri çeviremez. Üyesinin destekleme başvuru dilekçesi bulunmayan il birlikleri, bu üyeleri adına başvuru yapamaz.

ç) İl/ilçe müdürlükleri, il birlikleri tarafından kendilerine teslim edilen başvuruların ve il birliği bulunmayan illerdeki yetiştiricilerin başvuru dilekçelerinin HDS’ye zamanında ve doğru kayıt edilmesinden sorumludur.

d) Damızlık koyun keçi yetiştiricileri birlikleri, başvurularını aldıkları yetiştiricilerin kişi, işletme ve hayvan bilgilerinin doğruluğunun (aktif/pasif durumu, vergi numarası, T.C. kimlik numarası, sahiplik bilgisi, anaç hayvan sayısı ve benzeri) kontrolünü TÜRKVET’ten yaparak hatalı veya eksik kayıtların olması durumunda il/ilçe müdürlüklerine bildirmek suretiyle TÜRKVET’te gerekli düzeltmelerin yapılmasını sağlar.

e) Göçer hayvancılık yapanlar hariç, farklı illerde birden fazla işletmesi olan yetiştiriciler, her bir işletmesinin bulunduğu ilde ayrı ayrı başvuruda bulunur. (Ek cümle: RG-4/11/2025-33067)1 Aynı ilde birden fazla işletmesi bulunan yetiştiricilerin tek başvuru yapması yeterlidir.

(4) Başvuruların değerlendirilmesi, itirazlar ve icmallerin hazırlanmasına dair usul ve esaslar şunlardır:

a) Destekleme başvuruları, birinci dönemin başvuru tarihleri son gününden itibaren 30 gün içerisinde, (Değişik ibare: RG-4/11/2025-33067)1 ikinci ve üçüncü dönemin başvuru tarihleri son gününden itibaren 15 gün içerisinde HDS’de ilgili modüle il/ilçe müdürlükleri tarafından kaydedilir.

b) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Birinci dönemde kuzu/oğlak desteği için destekleme takvim yılı son gün tarihli TÜRKVET verileri, ikinci dönemde sonraki yılın 1 Temmuz tarihli TÜRKVET verileri, üçüncü dönemde ise sonraki yılın 1 Aralık tarihli TÜRKVET verileri esas alınarak hazırlanan icmal-1 askı listesi, il/ilçe müdürlüğünde askıya çıkarılır. Askı başlangıç ve bitimi tutanağa bağlanır.

c) Askıya çıkarılan listelere itirazlar, il/ilçe müdürlüklerine yapılır. İtirazlar, askı süresi bitiminde il/ilçe müdürlüklerince değerlendirilerek karara bağlanır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise icmaller kesinleşmiş kabul edilir.

ç) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Kuzu/oğlak desteğinde icmal-2’ler hazırlanırken; birinci dönem için sonraki yılın 15 Şubat tarihli TÜRKVET verileri, ikinci dönem için sonraki yılın 1 Ağustos tarihli TÜRKVET verileri, üçüncü dönem için ise sonraki yılın 31 Aralık tarihli TÜRKVET verileri esas alınır.

d) Desteklemeye esas icmal-2’ler ilçeler tarafından oluşturularak onaylanır ve il müdürlüğüne gönderilir.

e) İl müdürlükleri tarafından ilçelerden gelen icmal-2’ler kontrol edilir. Ödemeye esas olmak üzere icmal-3 listesi onaylanarak HAYGEM’e gönderilir.

f) (Değişik ibare: RG-4/11/2025-33067)1 Üçüncü dönem itiraz döneminin bitiş tarihinden sonra TÜRKVET ve VETBİS’e yapılan kayıtlar destekleme yılı kapsamına alınmaz.

g) Küçükbaş hayvancılık destekleri kapsamında kuzu/oğlak desteklemesinin; başvuru, icmal hazırlama, askı, itiraz, kesin icmal ve benzeri destekleme süreçlerine ait takvim, Karar kapsamında her yıl HAYGEM tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

Sürü yöneticisi istihdamı desteği

MADDE 7- (1) (Değişik cümle: RG-4/11/2025-33067)1 Kuzu/oğlak desteklemesi kapsamında, en az 150 baş temel desteği hak eden kuzu/oğlağı bulunan, damızlık koyun keçi yetiştiricileri il birliğine üye ve birlik olmayan illerdeki işletmelere en fazla bir sürü yöneticisi için Kararda belirtilen katsayıda sadece 150 baş kuzu/oğlak üzerinden ilave destek ödenir.

a) Her bir işletme sadece bir çoban için desteklemeden yararlandırılır. Başvuru şartlarını taşıyan birden fazla işletmesi bulunan yetiştiriciler, her bir işletmesi için ayrı ayrı başvuruda bulunabilir.

b) Çobanın, destekleme yılı içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumu primlerinin en az beş ay süreyle yatırılmış olması gerekir. İl/ilçe müdürlüklerince, destekleme yılı için çobanın Sosyal Güvenlik Kurumu prim ödemelerine ilişkin; borçluluk durumu, borçlanma yapılandırması durumu ve aylık primlerinin uygun hizmet kodundan yatırılıp yatırılmadığı il/ilçe sosyal güvenlik müdürlüklerinden sorgulanır.

c) Başvuru yapan işletmede istihdam edilen çobanın, borçlanma yapılandırması yapanlar hariç olmak üzere, destekleme yılında 7 aydan fazla Sosyal Güvenlik Kurumu prim borcu bulunmaması gerekir.

ç) İşletmede istihdam edilen çoban, Sosyal Güvenlik Kurumu prim borcunu ödemek üzere yapılandırmış ise işletme sahibinin başvurusu kabul edilir, bir sonraki sene ve devam eden senelerde destekleme başvurusunda Sosyal Güvenlik Kurumu prim borcunu ödeme yapılandırması yaptırdığı halde taksitlerini ödemediği tespit edilirse prim borcu yapılandırılan yılın destekleme ödemesi geri alınır.

d) Destekleme başvurusunda bulunanlar, destek yılına ait Sosyal Güvenlik Kurumu primlerini 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun;

1) İstihdam edilen çoban için, çalıştığı işletme üzerinden aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi,

2) İşletme sahibi çoban için işletmesi üzerinden aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi,

3) İşletme sahibinin birinci dereceden yakını olan eşi, çocuğu ve anne-babası olan çoban için işletmesi üzerinden aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ya da (b) bendinin (4) numaralı alt bendi,

kapsamında yatırır.

e) Sosyal Güvenlik Kurumu sigorta primlerini, 5510 sayılı Kanun kapsamında 30 gün üzerinden tam zamanlı olarak yatırmayanlar, borçlanma yapılandırması yapanlar hariç destekleme yılında yedi aydan (210 gün) fazla Sosyal Güvenlik Kurumu prim borcu bulunanlar, işletme sahibi işletmesinde kendi çoban şeklinde başvuru yapmış olduğu halde fiilen çobanlık yapmayanlar, işletmede istihdam edildiği halde fiilen çobanlık yapmayanlar, muhtarlar, destekleme yılında muhtarlığı sona ermiş olup destek için uygun prim ödemesi yeterli bulunmayanlar, devlet memurları, emekliler ve on sekiz yaşından küçükler, destekleme kapsamında çoban olarak değerlendirilmez.

(2) Başvuru şekli, yeri ve zamanı:

a) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Küçükbaş hayvancılık desteğine başvuran yetiştiriciler, sürü yöneticisi (çoban) istihdamı desteğine de başvurmuş sayılır. Destekleme yılı içerisinde, bir işletme adına kayıt edilen çoban farklı bir işletme adına destek için kayıt edilemez.

b) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Sürü yöneticisi istihdamı ilave desteğinden yararlanmak isteyen yetiştiriciler, birinci dönem için bu fıkranın (c) bendinde yer alan belgeleri destekleme yılını takip eden yılın 5 Ocak tarihine kadar, ikinci dönem için 15 Haziran tarihine kadar, üçüncü dönem için ise Kasım ayının üçüncü haftası son iş gününe kadar il/ilçe müdürlüklerine teslim eder. İl/ilçe müdürlükleri, sürü yöneticisi istihdamı ilave desteğinden yararlanmak için evraklarını teslim eden yetiştiricilerin başvurularını; birinci dönem için 9 Ocak, ikinci dönem için 1 Temmuz, üçüncü dönem için ise 30 Kasım tarihine kadar HDS üzerinde onaylar. Küçükbaş hayvancılık desteği başvuru süresi içerisinde başvurmayanlar, destekleme kapsamında değerlendirilmez.

c) Sürü yöneticisi istihdamı ilave desteği için aşağıdaki belgeler istenir:

1) Çoban ve işletme sahibinin nüfus cüzdanı fotokopisi.

2) Sürü yöneticisi sertifikası.

3) Desteklemeden yararlanacak çobanın durumuna göre işletmede çoban istihdam ediliyor ise iş sözleşmesinin örneği, çoban işletme sahibi/işletme sahibinin birinci dereceden yakını ise işletme sahibinin taahhütnamesi.

4) Çobana ait sigorta primlerinin yatırıldığına dair Sosyal Güvenlik Kurumu il/ilçe müdürlükleri tarafından onaylanmış veya e-Devletten alınan kare (QR) kodlu Sigortalılık Hizmet Döküm Belgesi.

5) Çobana ait sigorta primleri ödemesine dair Sosyal Güvenlik Kurumu il/ilçe müdürlüklerinden alınan prim ödemelerini ve borçluluk durumunu bildiren onaylı belge.

6) Çobana ait sigorta primlerinin borçlanma yapılandırması yapılmışsa Sosyal Güvenlik Kurumu il/ilçe müdürlüklerinden alınan borçlanma yapılandırma durumunu ve borçlanma yapılandırması taksitlerinin ödenme durumunu gösteren onaylı belge.

ç) Sigorta primleri 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi üzerinden yatırılanların sigortalılık hizmet döküm belgesinde 6121.12 Çoban/Sürü Yönetim Elemanı (Küçükbaş Hayvan) kodunu haiz olmaları şartı aranır.

d) İl/ilçe müdürlüğünce düzenlenecek ek belgeler, https://www.tarimorman.gov.tr/HAYGEM adresinde başvuruların başlaması ile yayımlanır. Desteklemeye esas işlemler Bakanlık ilgili kayıt sistemleri üzerinden yürütülür.

e) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Başvuru zamanında desteklemeye esas istenen belgelerin temininden ve bilgilerin doğruluğundan işletme sahibi/çoban, kontrolünden il/ilçe müdürlükleri sorumludur.

(3) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Başvurular, icmallerin düzenlenmesi ve değerlendirilmesine dair usul ve esaslar şunlardır:

a) İl/ilçe müdürlükleri; işletmenin çobanına ait Sosyal Güvenlik Kurumu prim ödemesi durumunun, prim borçluluk durumunun ve primlerin uygun hizmet kodundan yatırılıp yatırılmadığının sorgulamasını, il/ilçe sosyal güvenlik müdürlüklerinden yapar.

b) İcmal hazırlama, askı, itiraz, ödeme süreçlerine ait takvim küçükbaş desteklemesi kapsamında yürütülür.

c) HDS’ye başvurusu kaydedilen yetiştiricilerden, sürü yöneticisi istihdamı desteği onayı sehven yapılamayanların onay işlemlerinde sistemi açıp kapatmaya HAYGEM yetkilidir.

Arıcılık desteği

MADDE 8-

(1) Temel arılı kovan destekleme şartları şunlardır:

a) AKS’ye kayıtlı, üretici/yetiştirici örgütlerine üye ve üye olmayan üreticiler, Karar kapsamında temel arıcılık desteklemesinden yararlandırılır.

b) Temel arıcılık desteklemesinden yararlanan üreticilerden; destekleme takvim yılı başlangıcı itibarıyla AKS’ye kayıtlı kadın üreticilere, son takvim gününde 41 yaşından gün almamış üreticilere, kayıtlı oldukları ilçe dışında yılda en az bir kere gezginci arıcılık yapan üreticilere ve birinci derece tarımsal amaçlı örgütlere üye olan üreticilere Kararda belirtilen katsayılarda ilave destekleme verilir.

c) Üreticiler en fazla bin adet arılı kovan için desteklemeden yararlandırılır.

(2) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) Desteklemeden faydalanmak isteyen üreticiler, destekleme takvim yılı Mayıs ayından itibaren, birlik üyeleri tarımsal amaçlı örgüte, üye olmayan üreticiler ise kayıtlı oldukları veya arılarının bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne başvuruda bulunurlar.

b) Birlikler, üyelerinin başvurularına ait listeleri HDS’ye kaydedilmesi için il/ilçe müdürlüklerine eksiksiz olarak teslim edilmesinden sorumludur.

c) İl/ilçe müdürlükleri; birlikler tarafından kendilerine teslim edilen listelerinin ve birlik üyesi olmayan üreticilerin başvuru dilekçelerinin HDS’ye zamanında ve doğru kayıt edilmesinden sorumludur.

ç) Başvurular hakkındaki takvim, HAYGEM tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

(3) Başvuruların değerlendirilmesi, itiraz ve icmallerin düzenlenmesine dair usul ve esaslar şunlardır:

a) Sabit ve gezginci üreticilerin, 23/5/2024 tarihli ve 32554 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Arıcılık Yönetmeliği hükümleri uyarınca Mayıs-Ekim ayları içerisinde koloni ve pasif kovan varlık tespitleri AKS’de yayımlanan Arılık ve Arılı Kovan Tespit Tutanağı ile yapılır ve veriler AKS’de desteklemeye esas olarak güncellenir.

b) Üreticinin kayıtlı olduğu il/ilçe müdürlüğü, başvuru ve arılı kovan tespit işlemleri yapılmış olan üreticilere destekleme onayı verir.

c) Arı nakil ve konaklama işlemlerini ilgili mevzuat hükümlerine göre yapmamış olan üreticilerin tespit ve desteklemeye esas güncelleme işlemi yapılmaz.

ç) İl/ilçe müdürlükleri tarafından AKS verileri üzerinden hazırlanan icmal-1 listesi, il/ilçe müdürlüğünde askıya çıkarılır. Askı başlangıç ve bitimi tutanağa bağlanır.

d) Askıya çıkarılan listelere itirazlar, il/ilçe müdürlüklerine yapılır. İtirazlar, askı süresi bitiminde il/ilçe müdürlüklerince değerlendirilerek karara bağlanır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise icmaller kesinleşmiş kabul edilir.

e) Desteklemeye esas icmal-2 listesi oluşturularak onaylanır ve il müdürlüğüne gönderilir.

f) İl müdürlükleri tarafından ilçelerden gelen icmal-2’ler kontrol edilir. Ödemeye esas olmak üzere icmal-3 listesi onaylanarak HAYGEM’e gönderilir.

g) İcmal hazırlama, askı, itiraz, kesin icmal ve benzeri destekleme süreçlerine ait takvim HAYGEM tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

İpek böceği desteği

MADDE 9-

(1) Temel ipek böceği destekleme şartları şunlardır:

a) İpek böceği tohumu üretim ve dağıtımı Kozabirlik tarafından yapılır.

b) İKS’ye kayıtlı ve ürettiği yaş kozayı ipek böceği kooperatiflerine satan üreticiler temel ipek böceği desteklemesinden faydalandırılır.

c) İpek böceği desteklemesinde İKS verileri esas alınır.

ç) Kozabirlik, yaş ipek böceği kozası üretimi yapılan bölgelerde kooperatif alım noktalarında, kooperatiflerin bulunmadığı yerlerde de açacağı geçici alım noktalarında, S.S. Kulp Koza Üreticileri Üretim ve Pazarlama Kooperatifi ise Kulp ilçesi alım noktası ve Diyarbakır ili dahilinde üretim yapılan bölgelerde oluşturulacak geçici alım noktalarında olmak üzere, içinde bulunulan yılın ürünü ve dağıtılan tohum kutu miktarı ile uyumlu olması kaydıyla kendisine getirilen yaş ipek böceği kozasının tamamını, ürün alım talimatı/ekspertiz usul ve esaslarına göre satın almakla yükümlü olduğundan, destekleme ödemelerine esas olacak tüm belgelerin düzenlenmesinden, istenmesi halinde ibraz edilmesinden ve teyidinden sorumludur ve beş yıl süreyle muhafaza etmekle yükümlüdür.

(2) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) Hastalıktan ari tohum üretimini Kozabirlik gerçekleştirir. İpek böceği yaş koza destekleme başvuru süreci, ipek böceği kooperatifleri tarafından destekleme yılı takvimi içerisinde tohum taleplerinin alınması ve ücretsiz tohum dağıtımı ile başlar.

b) Üretici, desteklemeye dair başvuru dilekçesini ürettiği yaş kozayı satacağı ipek böceği kooperatifine verir.

(3) Başvuruların değerlendirilmesi ve icmallerin düzenlenmesine dair usul ve esaslar şunlardır:

a) İpek böceği kooperatifi tarafından desteklemeye esas yaş kozanın İKS’ye veri kaydı yapılır.

b) İpek böceği kooperatifleri üretici başvuru listelerinin, HDS’ye kaydedilmesi için il /ilçe müdürlüklerine eksiksiz olarak teslim edilmesinden sorumludur.

c) İpek böceği kooperatifleri, İKS’den aldıkları “Desteklemeye Esas Yaş Koza Ürün Alım Bordrosu”nu onaylayarak, “Yaş Koza Desteklemesi Hak Ediş Belgesi”ni düzenlemek üzere ipek böceği kooperatifinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne gönderir.

ç) Veri girişi ve bilgilerin doğruluğundan Kozabirlik ve ipek böceği kooperatifleri sorumludur.

d) İl/ilçe müdürlükleri; ipek böceği kooperatifleri tarafından kendilerine teslim edilen başvuru listelerinin HDS’ye zamanında ve doğru kayıt edilmesinden sorumludur.

e) İpek böceği kooperatifleri tarafından ipek böceği yaş koza desteği başvurularına ait listeler, ipek böceği kooperatiflerinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğü tarafından kontrol edilerek, desteklemeye esas “Yaş Koza Desteklemesi Hak Ediş Belgesi” düzenlenir. Bu listeleri ilçe müdürlükleri il müdürlüğüne, il müdürlükleri de onaylayarak HAYGEM’e gönderir.

Besilik erkek sığır (karkas) desteklemesi

MADDE 10-

(1) Besilik erkek sığır desteklemesi, Bakanlık tarafından gerekli görülen hallerde, üretim maliyeti dikkate alınarak belirlenecek aylık kesim dönemleri itibarıyla uygulanır.

(2) Temel besilik erkek sığır desteklemesi şartları şunlardır:

a) Besilik erkek sığırlar, 12 aylık yaştan büyük, yurt içinde doğmuş, küpelenmiş, TÜRKVET’e kaydedilmiş ve destekleme yılı içerisinde mevzuata uygun kesimhanede kesilmiş olmak zorundadır. Bir yetiştirici her bir destekleme yılı içerisinde en fazla 200 baş sığırı için destekten yararlandırılır.

b) 1-20 baş arası büyükbaş hayvanı bulunan işletmelerin, Kararda belirtilen aile işletmesi ilave desteklemesinden, her bir destekleme yılı için en fazla 10 baş hayvanı yararlandırılır. Bu hayvanlar, besi süresini doğduğu işletmede tamamlamış olmak zorundadır.

c) Temel destek için kesimi yapılan sığırların asgari karkas ağırlığı 200 kg/baş olmak zorundadır. Kararda belirtilen ilave desteklemeden yararlanmak için, sütçü ırk ve melezleri en az 270 kg/baş, kombine ırk ve melezleri en az 300 kg/baş, etçi ırk ve melezleri en az 320 kg/baş olmak zorundadır.

ç) Kesimi yapılan sığırlar, kesim tarihi itibarıyla geriye dönük 90 günlük besi süresini TÜRKVET kayıtlarına göre, müracaatçının işletmesinde tamamlamış olmak zorundadır. Bu süre;

1) TÜRKVET’e ilk tanımlandığı işletmeden kesime sevk edilen sığırlarda, kesim tarihi ile TÜRKVET’e kayıt tarihi arasıdır.

2) 5996 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi hükümlerine göre idari para cezası sonucunda işletmeye kayıt edilen ve bu işletmeden kesime gönderilen sığırlarda, kesim tarihi ile TÜRKVET’e kayıt tarihi arasıdır.

3) Satış yoluyla ikinci, üçüncü işletmelere nakledildikten sonra kesime sevk edilen sığırlarda, kesim tarihi ile TÜRKVET’teki son işletmeye geliş tarihi arasıdır.

4) Destekleme şartlarını taşıyan kurbanlık hayvanların, geçici kurban satış yerinde geçen süreleri de besi süresine dahil edilir. Kurbanlık hayvanların destekten yararlanması için mevzuata uygun kesimhanede kesilmiş olması gerekir.

5) Başvuru sahibinin farklı işletmelerinde geçen süreler de besi süresine dâhil edilir.

d) Kesim bilgileri, Bakanlık veri tabanlarına kaydedilmiş olmak zorundadır.

e) Bakanlıkça mecburi kesime tabi tutulan erkek sığırlar ile kesim sonrası muayenede karkasın imhasına veya şarta tabi tüketimine izin verilen erkek sığırlar için destekleme ödemesi yapılmaz.

(3) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) Destekleme yapılacak aylık kesim dönemleri ve başvuru tarihleri, HAYGEM tarafından talimat ile bildirilir. Üreticiler, il/ilçe tarım orman müdürlüklerine veya kırmızı et üretici birliğinin olduğu yerlerde birliğe, TCKN/VKN, işletme numarası ve adres bilgilerinin yer aldığı dilekçe ile başvurur. Birlikler destekleme için başvuru yapan üreticilerden veri girişi ya da başka bir ad altında ücret talep edemez. Yılı içinde destekleme şartlarını taşıyan 6 baş ve üzeri sayıda hayvan kestiren üreticiler, desteklemeden faydalanmak için varsa üretim yaptıkları yerdeki kırmızı et üretici birliğine üye olmak zorundadır. Başvuru dilekçesi ekinde sunulacak belgeler şunlardır:

1) Kesim ücreti faturası/alındı makbuzu/kesilecek hayvan veya karkasının alım satımına ilişkin satış belgesinin aslı, e-fatura veya aslı/dip koçanı il/ilçe müdürlüğü tarafından görülerek onaylanmış suretleri.

2) TÜRKVET’ten alınmış kesim (düşüm) raporu.

b) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Birlikler ve il/ilçe müdürlükleri, başvuruların KES’e zamanında kaydedilmesinden sorumludur.

c) (Mülga: RG-4/11/2025-33067)1

(4) Başvuruların değerlendirilmesi, itiraz ve icmallerin düzenlenmesine dair usul ve esaslar şunlardır:

a) Kırmızı et üretici birlikleri tarafından Bakanlık ilgili kayıt sistemlerinden alınan icmale esas tablo ve üreticilere ait başvuru belgeleri ilgili il/ilçe müdürlüğüne teslim edilir. Listelerdeki bilgilerin doğruluğundan birlikler sorumludur.

b) İl/ilçe müdürlükleri Bakanlık kayıt sisteminden alınan veriler ve belgeler üzerinden gerekli kontrolleri yaparak desteklemeye esas icmal-1 listelerini düzenler.

c) İcmal-1 listeleri, il/ilçe müdürlüklerinde üreticilere ve birliklerine duyurulmak üzere tutanakla askıya çıkarılır.

ç) Askı süresinde icmal-1 listelerine yapılan itirazlar, il/ilçe müdürlüklerince değerlendirilerek sonuçlandırılır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise listelerdeki bilgiler doğru kabul edilir. Daha sonra yapılacak itirazlar değerlendirmeye alınmaz ve herhangi bir hak doğurmaz.

d) İtiraz süresi bitiminde ilçe müdürlükleri tarafından düzenlenen icmal-2 listeleri onaylanarak e-belge üzerinden il müdürlüğüne gönderilir.

e) İlçelerden gelen icmal-2’ler, il müdürlükleri tarafından kontrol edilerek ödemeye esas icmal-3 hazırlanıp onaylanarak e-belge üzerinden HAYGEM’e gönderilir.

f) HAYGEM, gelen icmal listeleri ile Bakanlık kayıt sistemlerinden alınan icmal listelerinin uyumunu kontrol eder.

(5) Besilik erkek sığır desteklemesi ile ilgili çeşitli hükümler şunlardır:

a) Bakanlık kayıt sistemlerine veri girişi/kontrol yapacak il sorumlularının şifre tahsisleri HAYGEM, ilçe sorumlularının şifre tahsisleri il müdürlüğü, veri giriş yetkisi verilen birlik sorumlularının şifre tahsisleri Türkiye Kırmızı Et Üreticileri Merkez Birliği tarafından yapılır. Merkez Birliği, HAYGEM’den uygun görüş almak şartıyla üye birliklerine Bakanlık ilgili kayıt sistemlerine veri giriş yetkisi verebilir. HAYGEM gerek gördüğünde birliklerin veri giriş yetkisini iptal edebilir.

b) Veri giriş yetkisi olmayan veya iptal edilen birliklere, üyelerinin alacağı destekleme tutarından, üretici örgütlerini güçlendirme adı altında kesinti yapılmaz.

c) Elektronik ortamda alınan e-Fatura, http://www.efatura.gov.tr internet adresinde bulunan e-Fatura görüntüleyici ile açılarak, mali mühür bulunup bulunmadığı ve alınan çıktısı ile uyumlu olup olmadığı kontrol edilir. Yapılan kontrolde uygun bulunmayanlar icmal listesinden çıkartılır. E-Fatura çıktısı, kontrolü yapan il/ilçe müdürlüğü Bakanlık kayıt sistemi sorumlu personeli tarafından imzalanır.

ç) İl/ilçe müdürlüklerince incelenen destekleme başvurularına ilişkin evraklar, muhafaza edilmek üzere ilgili tarımsal amaçlı örgüte iade edilir.

d) Destekleme başvurularının alınması, icmallerinin hazırlanması, askıya çıkartılması, gönderilmesi ve ödeme ile ilgili çalışma takvimi HAYGEM tarafından belirlenir.

e) (Ek: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme başvurusunda sunulan müstahsil makbuzlarının; kesim tarihinden itibaren 60 günlük süre içinde canlı hayvan veya karkas et olarak, avansa bağlı ödemelerde ise kesim tarihinden önceki 7 gün içinde canlı hayvan olarak düzenlenmiş olması gerekir.

f) (Ek: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme ödemesi tamamlandıktan sonra başvurulara ait bilgiler, KES’ten HDS’ye HAYGEM tarafından aktarılır.

Tiftik üretiminin desteklenmesi

MADDE 11-

(1) Tiftik üretiminin desteklenmesi şartları şunlardır:

a) Desteklemeden yararlanacak yetiştiricilerin işletmesi ve tiftiğin elde edildiği hayvanlar TÜRKVET’e kayıtlı olmak zorundadır.

b) Tiftik, Tiftik ve Yapağı Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (Tiftikbirlik) veya damızlık koyun keçi birliklerine ve 24/12/2011 tarihli ve 28152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnsan Tüketimi Amacıyla Kullanılmayan Hayvansal Yan Ürünler Yönetmeliği kapsamında onay almış, Bakanlığa kayıtlı yün işleme tesislerine satılmış olmak zorundadır.

c) Hayvan başına üretilen tiftiğin en fazla 2,5 kg’ı desteklemeden yararlandırılır.

ç) Tiftik desteklemesine esas miktarın, satış belgesi ile belgelenmesi gerekir. Müstahsil makbuzu/fatura üreticinin adı soyadı/unvanı, adresi, TCKN/VKN, tiftik miktarı, cinsi (oğlak, anamal, tali) fiyatı ve satış tarihi belirtilmiş olmak zorundadır.

d) Alım satım sözleşmesi kapsamında Kararda yer alan ilave destek ödemesinin yapılması için, üreticiler alım satıma ilişkin sözleşmeyi işletmenin TÜRKVET’e kayıtlı olduğu il/ilçede Bakanlık ilgili kayıt sistemlerine kaydettirir. Sözleşmede yer alması gereken zorunlu alanlar, HAYGEM internet sitesinde yayımlanır. Alım satıma ilişkin sözleşmenin satış belgesindeki tarihten önce Bakanlık ilgili kayıt sistemlerine kaydedilmesi gerekir.

(2) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) Yetiştirici başvurusunu, üretmiş olduğu tiftiğini Bakanlığa kayıtlı yün işleme tesisine satmış ise işletmesinin kayıtlı olduğu il/ilçe müdürlüğüne ve/veya tiftik satışını yaptığı Tiftikbirlik, bağlı kooperatifler veya damızlık koyun keçi yetiştiricileri birliklerine, dilekçe ile birlikte destekleme yılının Ekim ayı içerisinde yapar.

b) Tiftik alımı yapan Tiftikbirlik, bağlı kooperatifler veya damızlık koyun keçi yetiştiricileri birlikleri, başvuruda bulunan ve tiftiğini satın aldığı üreticilere ilişkin ilçe bazlı icmale esas tabloyu düzenler; başvuru evrakları ve satış belgeleri ile birlikte düzenledikleri tabloyu ilgili il/ilçe müdürlüklerine iletir.

(3) Başvuruların değerlendirilmesi ve icmallerin düzenlenmesine dair usul ve esaslar şunlardır:

a) Tiftikbirlik, bağlı kooperatifler veya damızlık koyun keçi yetiştiricileri birliklerinden gelen desteklemeye esas başvurular ile tiftiğini Bakanlığa kayıtlı yün işleme tesisine satan ve il/ilçe müdürlüğüne başvuran üreticilerin başvuruları, il/ilçe müdürlükleri tarafından satış yapılan tiftik miktarı ile 2024 yılı için 30 Mayıs tarihinde alınan TÜRKVET yedeği, diğer destekleme yılları için ise destekleme yılının Mayıs ayının son haftasında alınan TÜRKVET yedeğindeki işletmede bulunan hayvan sayıları yönünden kontrol edilir. Uygun bulunanların bilgileri Genel Müdürlükçe belirlenen süre içerisinde Bakanlık ilgili kayıt sistemlerine ve TKS’ye kaydedilerek icmal-1 düzenlenir.

b) Bakanlık ilgili kayıt sistemlerinden alınan icmal-1 listeleri, il/ilçe müdürlüklerinde çalışma takviminde belirlenen süreyle askıya çıkarılır. Askıya çıkarma tarihi ve saati ile askıdan indirme tarihi ve saati il/ilçe müdürlüğü tarafından tutanağa bağlanır.

c) Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise listelerdeki bilgiler doğru kabul edilir. Daha sonra yapılacak itirazlar değerlendirmeye alınmaz ve herhangi bir hak doğurmaz.

ç) Askı süresinde icmal-1 listelerine yapılan itirazlar, il/ilçe müdürlüklerince değerlendirilir.

d) İtirazların değerlendirilmesinden sonra kesinleşmiş icmal-1 listeleri ilçe müdürlüklerince onaylanarak il müdürlüğüne gönderilir.

e) İl müdürlükleri, Bakanlık ilgili kayıt sistemi veri tabanından ödemeye esas olan icmal-2 listesini alır, kontrol ederek uygun bulunması halinde onaylayarak HAYGEM’e gönderir.

f) Desteklemeye ilişkin başvuru dilekçesi, icmal hazırlama, askı, itiraz, kesin icmal ve benzeri destekleme süreçlerine ait takvim HAYGEM tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

Hayvan ve sürü sağlığı desteği

MADDE 11/A-

(Ek: RG-4/11/2025-33067)1

(1) Hayvan ve sürü sağlığı desteği verilebilmesinin şartları şunlardır:

a) Hayvan ve sürü sağlığı desteği; Bakanlık tarafından belirlenen veteriner biyolojik ürün ve hayvan tanımlama araçlarını, sığır cinsi ile koyun ve keçi türü hayvanlarına uygulattıran yetiştiricilere ödenir.

b) Veteriner biyolojik ürün ve hayvan tanımlama aracı uygulamalarının yapıldığı işletmelerin, TÜRKVET’te kayıtlı olması zorunludur.

c) Veteriner biyolojik ürün ve hayvan tanımlama aracı uygulamalarının resmi veteriner hekimler, veteriner sağlık teknikerleri/teknisyenleri ile il müdürlükleri tarafından protokolle ürün uygulama ve kayıt yetki devri yapılan gerçek kişiler ile tüzel kişiler adına uygulama yapan personel tarafından yapılması gerekir.

ç) Hayvanlara uygulanan veteriner biyolojik ürün ve tanımlama araçlarına ait bedeller ile bunlara ait uygulama ücretlerinin bir protokol kapsamında üçüncü kişiler tarafından ödendiği uygulamalar için hayvan ve sürü sağlığı desteği ödenmez.

(2) Hayvan ve sürü sağlığı desteği kapsamına giren veteriner biyolojik ürün ve hayvan tanımlama aracı uygulamaları ile bu uygulamalar karşılığında ödenecek birim destekleme miktarları, her destekleme dönemi için HAYGEM tarafından belirlenir ve HAYGEM’e ait internet sitesinden duyurulur.

(3) Hayvan ve sürü sağlığı desteği yıl içinde üçer aylık dört dönem halinde ödenir. HAYGEM tarafından gerekli görülmesi halinde dönem sayıları veya süreleri üzerinde değişiklik yapılabilir. Destekleme dönemleri, HAYGEM’e ait internet sitesinden duyurulur.

(4) Hayvan ve sürü sağlığı desteğine başvuru ve destekleme icmallerinin hazırlanması aşağıdaki şekilde gerçekleştirilir:

a) Veteriner biyolojik ürün ve hayvan tanımlama araçlarını hayvanlarına uygulattıran yetiştiriciler, TÜRKVET’ten alınarak tanımlama ve aşılama verilerinin işlenmesinde kullanılan kare kodlu belgenin ilgili bölümünü imzalamak sureti ile hayvan ve sürü sağlığı desteğine başvuru yapmış kabul edilirler.

b) Destek döneminin bitiş tarihini takiben 11 inci günde icmal-1 listesi, HDS üzerinden ilçe müdürlüklerinin kontrolüne açılır. Kontrolü tamamlanan liste askıya çıkarılır. İtiraz süresi sonunda askıdan indirilen liste kesinleşir ve onaylanarak il müdürlüklerine gönderilir.

c) İl müdürlüklerine gönderilen icmal-1 listeleri, il müdürlükleri tarafından HDS üzerinden alınan icmal-2 listesi ile karşılaştırılır, kontrolleri tamamlanan listeler onaylanarak HAYGEM’e gönderilir.

ç) HAYGEM’e gönderilen icmal-2 listeleri, HDS üzerinden alınan icmal-3 listesi ile karşılaştırılır, kontrolleri tamamlanan icmal-3 listesi desteğe esas liste olarak HDS’ye kaydedilir.

d) Hayvan ve sürü sağlığı desteğinin; dönemleri, icmal hazırlama, askı, itiraz, kesin icmal ve benzeri destekleme süreçlerine ait takvim HAYGEM tarafından belirlenerek internet sitesinde duyurulur.

Hayvan genetik kaynaklarının yerinde korunması ve geliştirilmesi desteği

MADDE 12-

(Değişik: RG-4/11/2025-33067)1

(1) Hayvan genetik kaynaklarının yerinde korunmasına ilişkin desteklemelere dair şartlar şunlardır:

a) Hayvansal üretimle iştigal eden, işletmesi ve hayvanları Bakanlık kayıt sistemine kayıtlı yetiştiricilere sözleşmede taahhüt ettikleri destekleme şartlarını yerine getirmeleri halinde ödeme yapılır. Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliğine Üye İl Birlikleri haricindeki yerinde koruma desteklemesinden yararlanacak yetiştirici, koruma yerinde ikamet eder ve destek aldığı türün farklı ırklarına ait erkek materyal bulunduramaz ve ipek böceği hariç herhangi bir melezleme yapamaz. Hayvancılıkla uğraşan yetiştiriciler arasından, çocuklarından en az birisi yanında olan, yetiştiricilik dışında bir işle uğraşmayan, tarımsal eğitim görmüş, büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliğini bir arada yapmayanlar tercih edilir.

b) Desteklemeden ilk defa yararlanmak isteyen yetiştiriciler ile destekleme yılı içerisinde koruma proje sözleşmesi sona erip projeye devam etmek isteyen yetiştiriciler bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren 45 gün içinde il/ilçe müdürlüklerine Ek-1’de yer alan dilekçe ve yerleşim yeri ve diğer adres belgesi ile koruma desteklemesinden yararlanmak üzere başvuruda bulunabilirler. İl müdürlüğü başvuru yapan yetiştiricilere ilişkin talepleri türlere ve ırklara göre birleştirerek TAGEM’e gönderir. Destekleme kapsamına alınacak yetiştiricilerin seçimini seçim komisyonu yapar. İl/ilçe müdürlükleri, başvuru yapanlar arasından seçim komisyonu tarafından seçilen hayvanların tür, ırk, cinsiyet, işletme ve sahiplik bilgisi açısından Bakanlık kayıtları ile uyumluluğunu kontrol eder. Gerekiyorsa bilgiler il/ilçe müdürlükleri tarafından, proje liderinin müracaatı tarihinden itibaren en geç 30 takvim günü içerisinde güncellenir. Projeye seçilen yetiştiriciler, proje gerekliliklerini yerine getireceğine dair içeriği ve süresi TAGEM’ce belirlenen sözleşmeyi imzalar.

c) Koruma kapsamında aşağıdaki tabloda belirtilen illerde, karşılarında gösterilen ırk ve sayıda hayvan/arılı kovan/kg yaş koza için destekleme ödemesi yapılır.

 Irk

İl

Toplam Desteklenecek Hayvan Sayısı (Baş/Arılı Kovan/Yaş Koza)

Boz Irk Sığırı

Edirne, Bursa, Balıkesir, Çanakkale, Kocaeli

2.500

Kilis Sığırı (Güney Anadolu Kırmızısı) 

Hatay, Şanlıurfa, Mersin, Gaziantep, Batman, Diyarbakır

3.000

Yerli Güney Sarısı Sığırı

Adana, Hatay, Diyarbakır, Kahramanmaraş, Şanlıurfa, Mersin, Osmaniye

4.000

Yerli Kara Sığırı

Ankara, Antalya, Çankırı, Konya, Karaman, Manisa, İzmir

4.000

Artlı Koyunu

Trabzon

2.000

Çepni Koyunu

Trabzon, Giresun

2.000

Dağlıç Koyunu

Afyonkarahisar, Konya

1.500

Gökçeada Koyunu

Çanakkale

1.500

Hemşin Koyunu

Artvin, Erzurum

1.000

Kıvırcık Koyunu

Kırklareli

1.000

Norduz Koyunu

Van

2.000

Of Koyunu

Trabzon, Rize

2.500

Sakız Koyunu

İzmir

1.000

Suruç Koyunu

Şanlıurfa

1.000

Ankara (Tiftik) Keçisi

Siirt, Kırıkkale, Bolu, Mardin, Şırnak

5.000

Halep (Şam) Keçisi

Gaziantep, Hatay, Adana, Mersin

2.000

Honamlı Keçisi

Antalya, Isparta, Konya

2.000

İspir Keçisi

Rize, Erzurum, Trabzon

3.000

Kaçkar Keçisi

Artvin, Rize

1.000

Kilis Keçisi

Kilis, Hatay

1.000

Mahalli Keçisi

Diyarbakır

1.000

Efe Arısı

Çanakkale

1.000

Kafkas Arısı

Ardahan, Artvin

12.000

Trakya Arısı

Kırklareli

10.000

Yığılca Arısı

Düzce

10.000

İpek böceği (Bursa Beyazı)

Bursa, Bolu, Eskişehir

150 (kg)

İpek böceği (Bursa Beyazı Alaca)

Bursa, Bolu, Eskişehir

150 (kg)

İpek böceği (Milas Sarısı)

Muğla

150 (kg)

Büyükbaş Hassas Koruma

Doğu Anadolu Kırmızısı Sığırı

Erzurum, Kars, Artvin, Ağrı, Bingöl, Van, Muş, Ardahan, Iğdır

1.000

Zavot Sığırı

Ardahan, Kars

1.000

Küçükbaş Hassas Koruma

Çine Çaparı Koyunu

Aydın

500

Kaçeli Koyunu

İzmir

500

Karagül Koyunu

Tokat, Amasya

500

Tuj Koyunu

Ardahan, Kars

500

Abaza Keçisi

Artvin

500

Norduz Keçisi

Van

500

Osmanlı (Gürcü) Keçisi

Ardahan

500

ç) Yerinde koruma esasları şunlardır:

1) Doğal yetiştirme ortamında koruma; (c) bendinde belirlenen illerde seçim komisyonunca uygun görülen ve son bir yılda ihbarı mecburi hayvan hastalıkları çıkmamış işletmeler tercih edilir. Ana yollardan ve yerleşim yerlerinden (il/ilçe merkezlerinden) uzak olan, koruma altına alınan ırk dışında ırklar ve melezleri bulunmayan işletmelerin aynı yerleşim yerinde olması tercih sebebidir.

2) Hassas koruma desteği kapsamında proje gerekliliklerini yerine getirmek şartıyla, Evcil Hayvan Genetik Kaynakları Danışma Kurulu Kararları doğrultusunda ve Bakanlık kayıt sistemi (TÜRKVET) ile saha taraması verilerinin değerlendirilmesi sonucunda; ırk popülasyonu 500 baş ve altına düşen Çine Çaparı koyunu, Kaçeli koyunu, Karagül koyunu, Tuj koyunu, Abaza keçisi, Norduz keçisi, Osmanlı (Gürcü) keçisi ile ırk popülasyonu 1.000 baş ve altına düşen Doğu Anadolu Kırmızısı sığırı ve Zavot sığır ırkı desteklenir. Hassas koruma desteği kapsamındaki ırkları yetiştiren yetiştiricilerin projede yer alan erkek ve dişi hayvan sayısı değişimi TAGEM tarafından değerlendirilir, durumun uygun görülmesi halinde cezai işlem uygulanmaz.

3) Koruma desteklemesinden yararlanan yetiştirici, proje lideri ile iş birliği halinde Bakanlık tarafından istenen kayıtları tutar, ölüm ve zorunlu kesime ait belgeleri muhafaza eder. Doğan yavrulardan proje liderinin onayladığı ırk özelliklerine sahip ve sağlıklı olanlar sürü yenilemesinde kullanılır. Korumaya alınan sürüde damızlıkta kullanılacak asgari erkek/dişi hayvan sayısı sözleşmede belirtilir. Bu sürü birden fazla yetiştiricinin iştiraki ile de oluşturulabilir. En az yetiştirici ile bu hayvan sayısının temin edilebileceği işletmelere öncelik verilir. Kafkas, Efe Trakya ve Yığılca arı ırkı için sadece önceden belirlenmiş izole bölgelerde yetiştiricilik yapanlardan en az 20 ve üzeri koloniye sahip yetiştiriciler projeye müracaat edebilir. Bal arılarında %10’a kadar kışlatma zararı normal kabul edilip proje liderince tutanak altına alınarak yerinde tespit edilen arılı kovan sayısı kadar destekleme ödemesi yapılır, ancak takip eden yılda arılı kovan sayısı sözleşmede belirtilen sayıya tamamlanır.

4) Koruma sürülerinde devir; sözleşme süresince yetiştirici proje liderinin uygun görmesi ve TAGEM’in onayı ile mevcut koruma sürüsünün tamamını ya da bir kısmını projede yer alan veya projeye devam etmeyi taahhüt eden başka bir yetiştiriciye devredebilir. Hayvanlarının tamamını ya da bir kısmını devretmek isteyen yetiştirici, dilekçe ile bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne müracaat eder. İlgili il müdürlüğü, uygun görüş için dilekçeyi resmî yazı ile TAGEM’e bildirir. TAGEM, devrin uygunluğuna ilişkin görüşüne başvurmak üzere ilgili proje liderine resmî yazı ile görüş sorar. Proje liderince uygun görülmesi halinde, devreden yetiştiricinin sözleşmesi feshedilerek, devralan yetiştirici ile devir aldığı yetiştiricinin sözleşmesindeki proje süresinden kalan süre kadar sözleşme imzalanır ve TAGEM’e bildirilir. Devralan yetiştiriciden, sözleşmede belirtilen proje sorumluluklarını yerine getirmemesi halinde, devreden yetiştiricinin/yetiştiricilerin sözleşme başlangıcından o güne kadar proje gereği ödenmiş tüm destekleme ödemeleri yasal faizi ile birlikte geri alınır.

5) Koruma sürüsünde, proje liderinin önerisi doğrultusunda akrabalı yetiştirmeye yol açmayacak yetiştirme modeli uygulanır ve her hayvan/kovan numaralandırılarak kayıt altına alınır.

6) Yetiştirici, dişi ve erkek hayvan ile arılı kovan sayısını sözleşmede belirtilenin altına düşüremez, sözleşmede belirtilen mücbir sebeplerden dolayı eksilen miktar proje liderinin önerisi doğrultusunda tamamlanır. Koruma altına alınan hayvanların bakım, besleme ve sağlık giderleri yetiştiriciye aittir. İl/ilçe müdürlüklerince proje kapsamındaki hayvanlara kimliklendirme ve koruyucu sağlık hizmetlerinde öncelik verilir.

d) Sözleşme, hakediş ve ödemelere ilişkin olarak bu bentte yer alan hükümler uygulanır. Enstitü Müdürlüğü ile yetiştirici arasında TAGEM tarafından hazırlanan sözleşme imzalanır. İpek böceği koruma projesi uygulanan illerde yetiştirici sözleşmesi yetiştiricinin ikamet ettiği il müdürlüğü ile yetiştirici arasında imzalanır. Sözleşme şartlarını yerine getirmeyen yetiştiriciye ödeme yapılmaz. Desteklenecek hayvan/arılı kovan/yaş koza miktarı, yetiştirici ile yapılan sözleşmede belirtilen hayvan sayısını/arılı kovan/yaş koza miktarını geçemez. Sözleşme süresi sona ermeden; sözleşmede belirtilen mücbir sebepler hariç, her ne sebeple olursa olsun projeden ayrılan yetiştiriciden, sözleşme süresince ödenen destek, yasal faizi ile geri alınır. Mücbir sebepten dolayı azalma durumunda ceza uygulanmaz. Bu durumda mevcut hayvan/arılı kovan sayısı kadar icmal hazırlanır. Takip eden dönemlerde sözleşmede belirtilen hayvan/arılı kovan sayısına tamamlanır. Koruma altına alınmış yerli sığır ve küçükbaş işletmelerine, halk elinde yerli sığır ve küçükbaş hayvan ıslahı projesine geçmek istemeleri halinde öncelik tanınır, bunlar hakkında koruma sözleşmesi sona erer ve herhangi bir cezai işlem uygulanmaz. Proje lideri, Ek-2’de yer alan desteklemeye esas müracaat formunu düzenleyerek Enstitü Müdürlüğü aracılığıyla il müdürlüğüne gönderir. İl müdürlüğü tarafından işletmeler ve hayvanlara ait bilgiler yerinde ve Bakanlık kayıt sisteminde ulusal küpe/kovan numarası bazında kontrol edilerek hazırlanan Ek-3’te yer alan il icmali komisyon tarafından imzalanarak yazılı ve elektronik (belgenet) ortamda TAGEM’e, bilgi amaçlı da ilgili enstitüye gönderilir.

e) İpek böceği koruma desteği kapsamında Bakanlık kayıt sistemlerine kayıtlı üretim yapan ve ipek böceği larvalarının üreticiye tesliminden önce (Nisan ayı içerisinde) müracaat eden ve müracaatları kabul edilen, TAGEM tarafından hazırlanan sözleşme şartlarını yerine getiren yetiştiricilere yaş koza kilogram başına ödeme yapılır. Yetiştiriciler bahsi geçen dönemde ilgili il/ilçe müdürlüğüne başvuru yapar, il/ilçe müdürlüğü gelen başvuruları değerlendirilmesi için TAGEM’e gönderir ve akabinde TAGEM’ce uygun görülen başvurular tespit yapılabilmesi için proje liderine gönderilir, uygun görülen yetiştiricilerle TAGEM tarafından hazırlanan sözleşme imzalanır. İpek böceğinden fizyolojik olarak yaş koza elde edildiği aylarda, proje lideri ve projenin yürütüldüğü ilin il tarım ve orman müdürlüğünce görevlendirilen bir temsilci ile proje kapsamındaki yetiştiricilerin elde ettikleri yaş kozalar tartılarak tutanak altına alınır ve bu Tebliğin yayımı tarihini takiben proje liderince, Ek-2’de yer alan desteklemeye esas müracaat formuna işlenerek ilgili il müdürlüğüne gönderilir. İl müdürlüğü tarafından Bakanlık kayıt sistemi ve tutanak bazında kontrol edilerek hazırlanan Ek-3’te yer alan il icmali, yazılı olarak ve elektronik ortamda TAGEM’e gönderilir.

(2) Hayvan genetik kaynaklarının yerinde geliştirilmesine (Halk Elinde Küçükbaş, Yerli Sığır ve Anadolu Mandası Islahı Projesi) ilişkin desteklemelere dair usul ve esaslar şunlardır:

a) Yeni başlatılacak alt projeler ile önceki yıllarda başlatılan ve devam edecek alt projeler aşağıdaki tabloda belirtilmiştir:

Irk ve Proje Sayısı

İl ve Proje Sayısı

Hayvan Sayısı (baş)

Akkaraman Koyunu (34)

Adana (1), Aksaray (2), Ankara (1), Bingöl (2), Çankırı (2), Çorum (3), Karaman (2), Kayseri (3), Kırşehir (2), Konya (4), Malatya (3), Niğde (6), Tokat (2), Yozgat (1)

214.200

Şavak Akkaraman Koyunu (16)

Elazığ (6), Erzincan (6), Tunceli (4)

100.800

Ankara (Tiftik) Keçisi (5)

Ankara (5) 

31.500

Bafra Koyunu (1)

Amasya (1)

6.300

Dağlıç Koyunu (1)

Afyonkarahisar (1)

6.300

Eşme Koyunu (1)

Uşak (1)

6.300

Güney Karaman Koyunu (Karakoyun) (4)

Mersin (4)

25.200

Hamdani Koyunu (4)

Siirt (2), Şırnak (1), Muş (1)

25.200

Hemşin Koyunu (6)

Ardahan (1), Artvin (5)

37.800

Honamlı Keçisi (3)

Antalya (1), Burdur (2)

18.900

İvesi Koyunu (12)

Adana (1), Gaziantep (2), Kilis (2), Mersin (4), Şanlıurfa (3)

75.600

Kangal Akkaraman Koyunu (9)

Sivas (9)

56.700

Karacabey Merinosu Koyunu (6)

Balıkesir (4), Çanakkale (1), Edirne (1)

37.800

Karayaka Koyunu (10)

Amasya (2), Giresun (1), Ordu (3), Tokat (2), Trabzon (2) 

63.000

Karakaş Koyunu (4)

Diyarbakır (4)

25.200

Karya Koyunu (3)

Aydın (1), Denizli (2)

18.900

Kıl Keçisi  (22)

Adana (3), Amasya (1), Antalya (1), Aydın (1), Bingöl (1), Burdur (1), Çanakkale (1), Çorum (1), Denizli (1), Edirne (1), Isparta (2), İzmir (1), Karaman (1), Mersin (3), Niğde (1), Tokat (1), Şırnak (1)

138.600

Kıvırcık Koyunu (5)

Aydın (1), Balıkesir (1), İzmir (1), Kırklareli (2)

31.500

Kıvırcık (Yalova Kıvırcığı) Koyunu (1)

Yalova (1)

6.300

Kilis Keçisi (4)

Gaziantep (2), Kilis (2)

25.200

Koçeri Koyunu (5)

Batman (5)

31.500

Maltız Keçisi (1)

Kırklareli (1)

6.300

Mahalli Keçisi (1)

Diyarbakır (1)

6.300

Morkaraman Koyunu (18)

Ağrı (4), Bingöl (7), Erzurum (4), Elazığ (2), Muş (1)

113.400

Artlı Koyunu (1)

Trabzon (1)

6.300

Orta Anadolu Merinosu Koyunu (7)

Ankara (2), Eskişehir (2), Karaman (2), Konya (1)

44.100

Pırıt Koyunu (2)

Isparta (2)

12.600

Pırlak Koyunu (4)

Afyonkarahisar (2), Antalya (1), Kütahya (1)

25.200

Ramlıç Koyunu (4)

Afyonkarahisar (2), Eskişehir (2)

25.200

Sakız Koyunu (2)

Çanakkale (1), İzmir (1)

12.600

Tahirova Koyunu (1)

Çanakkale (1)

6.300

Türk Saanen Keçisi (2)

Çanakkale (2)

12.600

Zom Koyunu (6)

Diyarbakır (4), Şanlıurfa (2)

37.800

Anadolu Mandası (20)

Afyonkarahisar (1), Amasya (1), Balıkesir (1), Bartın (1), Bitlis (1), Çorum (1), Diyarbakır (1), Düzce (1), Giresun (1), İstanbul (1), Kayseri (1), Kocaeli (1), Kütahya (1), Muş (1), Samsun (1), Sivas (1), Tokat (1), Yozgat (1), Zonguldak (1), Ordu (1)

35.000

Güney Anadolu Kırmızısı  (GAK) (2)

Batman (1), Diyarbakır (1)

6.000

Yerli Kara (1)

Ankara (1)

2.000

b) Yeni başlatılacak alt projeler için; başvuru yeri, şekli, zamanı, değerlendirilmesi ve sözleşmeye ilişkin hususlar şunlardır:

1) Projeye girmek isteyen yetiştiriciler il/ilçe müdürlüklerine başvurur. İl/ilçe müdürlükleri, müracaat edenler arasından proje lideri tarafından seçilen hayvanların ırk, cinsiyet, tür, işletme ve sahiplik bilgisi açısından Bakanlık kayıtları ile uyumluluğunu kontrol eder. Gerekiyorsa bilgileri günceller. Bu hayvanlara ait seçim tutanağı, proje lideri ve il müdürlüğünce imzalanarak onaylanmak üzere TAGEM’e gönderilir. Tutanağın TAGEM tarafından onaylanmasından sonra proje uygulama esasları yönergesi ekinde yer alan sözleşme imzalanır.

2) Projeye ilk kez dâhil olacak her bir yetiştiricinin sürüsünde en az bulunması gereken bir yaş ve üzeri anaç koyun/keçi sayısı; Maltız, Türk Saaneni keçileri ile Tahirova, Sakız ve Eşme koyunu için 40 baş, diğer ırklar için ise 100 baştır. Projenin ilk kez başlatılacağı illerdeki manda ve yerli sığır işletmesinde bulunması gereken anaç hayvan sayısı en az 3 baştır. Manda ve yerli sığırlar en az 18 aylık olmak zorundadır.

3) Halk Elinde Küçükbaş Hayvan Islahı Ülkesel Projesinde her alt proje; en fazla 6000 baş anaç, 300 baş erkek hayvandan oluşur ve elde aşım yöntemiyle kontrollü çiftleştirilen yeterli miktarda elit anaç koyun/keçi bulundurulabilir. Yeni başlayacak ve proje için yeterli hayvan materyali temininin güç olduğu ırklara ait alt projelerde 5000 baş anaç, 250 baş erkek hayvan materyalini tamamlamak şartıyla proje başlatılabilir ve proje sürecinde hayvan sayısı 6000 baş anaç, 300 baş erkek hayvana tamamlanır. Projedeki hayvan sayısının mümkün olduğunca az sayıda işletmeden tamamlanması ve seçilen işletmelerde uygun olan hayvanların tamamının projeye dâhil edilmesi esastır.

4) Manda ve yerli sığırlarda her alt proje, boğa dâhil en az 800 baş hayvandan oluşur. Devam eden projelerde bu sayı aranmaz. Ancak projedeki eksilen hayvanlar, öncelikle proje kapsamında doğan yavrular ile tamamlanır.

5) İl/ilçe müdürlüklerince proje kapsamındaki hayvanlara koruyucu sağlık hizmetleri ve ulusal küpeleme işlemlerinde öncelik verilir.

c) Destekleme ödemelerine ilişkin usul ve esaslar şunlardır:

1) Halk Elinde Hayvan Islahı Ülkesel Projesine dâhil olan ve proje yükümlülüklerini yerine getiren yetiştiricilerin hayvanları için destekleme ödemesi yapılır. Bu hayvanlardan proje gereği alınan verilerin, TAGEM tarafından belirlenen format ve süre içerisinde gönderilmesi zorunludur. Küçükbaş hayvanlardan proje gereği alınan verilerin “Ulusal Küçükbaş Hayvan Islahı Bilgi Sistemi (UKIBS)”ne kaydedilmesi zorunludur.

2) Proje Yürütme Kurulunda değerlendirilen alt projelere ait destek müracaatları kurulca belirlenen tarihe kadar proje lideri, desteklemeye esas müracaat formunu (Ek-4, Ek-6, Ek-8, Ek-12) düzenleyerek il müdürlüğüne teslim eder.

3) İl/ilçe müdürlükleri, proje liderinin müracaatı tarihinden itibaren en geç 45 takvim günü içerisinde işletmeler ve hayvanlara ait bilgileri yerinde ve Bakanlık kayıt sisteminde ulusal küpe bazında kontrol eder. Proje liderince damızlıklar seçildikten sonra il içi ve il dışı hayvan hareketlerine uygun, belgeli olarak işletmeden çıkan hayvanlar için bu belgelerin ibrazı, yerinde kontrol sayılır ve bu hayvanlar da desteklemeye dâhil edilir. Hazırlanan proje destekleme il icmali (Ek-5, Ek-7, Ek-9, Ek-13), elektronik ortamda, yazılı olarak TAGEM’e gönderilir.

ç) Islah programındaki; koyun/keçi ve yavruları için halk elinde ıslah desteğine ilişkin usul ve esaslar şunlardır:

1) Yavrularda; destekleme yılı içerisinde doğan, doğum ağırlığı dışında en az bir tartım verisi alınan kuzu/oğlak başına yılı içinde ödeme yapılır. Doğum kayıtları taban sürülerde; ana-yavru (doğan yavrunun doğum tarihi, cinsiyeti, ana-yavru kulak numaraları), elit sürülerde; ana-baba-yavru (doğan yavrunun doğum tarihi, cinsiyeti, ana-baba-yavru kulak numaraları) şeklinde olur.

2) Irklara ve bölgelere göre destekleme yılında doğan ve proje gereği alınması gereken verileri destekleme yılını takip eden yıla sarkan veya mevzuattan kaynaklanan sebeplerle ödemeleri destekleme yılını takip eden yıla sarkan hayvanlar için desteklemeye esas müracaat formunun destekleme yılını takip eden yılın Nisan ayının son haftasının son iş günü mesai bitimine kadar il müdürlüğüne teslim edilmesi halinde destekleme yılı bütçesinden ödeme yapılır. İl/ilçe müdürlükleri bu müracaatları da değerlendirir ve en geç 45 takvim günü içerisinde il müdürlüğü tarafından oluşturulan il icmali TAGEM’e gönderilir.

3) Koyun/keçilere; devam eden projelerde, destekleme yılı içerisinde doğum kaydı olan anaç koyun/keçiler ile destekleme yılında yeni başlayacak projelerde proje materyali olarak seçilen anaç koyun keçiler ve damızlık erkekler için ödeme yapılır.

d) Damızlık erkek materyal (koç/teke) desteği: Proje lideri koç/teke katımından önce damızlıkta kullanılacak tüm koç/teke listesini işletme esaslı olarak il/ilçe müdürlüğüne bildirir. Proje kapsamındaki işletmelerde, projede olsun veya olmasın tüm anaç materyal için projeden elde edilen koç/tekeler dışında erkek materyal kullanılamaz. Belirlenen erkek materyal dışında koç/teke kullanılması durumunda o yıl için proje kapsamındaki hiçbir destek ödenmez. Desteğe ilişkin diğer hususlar şunlardır:

1) Her yirmi anaç materyale bir damızlık erkek materyal oranından fazla olmamak üzere halen kullanılan koç/tekelere ödenir.

2) İşletmede projeye kayıtlı olmayan dişi materyal için projeden seçilen ve yirmi anaç materyale bir damızlık erkek materyal oranını geçmemek üzere kullanılan damızlık koç/tekelere ödenir.

3) Proje lideri tarafından bir sonraki dönemde kullanılmak üzere seçilen damızlık adayı erkek materyale, projede kayıtlı koç/tekelerin sayısı kadarına ödenir.

4) Elit ve/veya beş yıllık dönemini tamamlayan taban sürülerden işletme ihtiyacı ayrıldıktan sonra kalan hayvanların her işletme için %10 oranını geçmemek üzere damızlık adayı olarak seçilen erkek materyalden, aynı ırka ait alt projelerin yürütüldüğü işletmelere ve Bakanlık izni ile kurulan koç/teke istasyonlarına/merkezlerine, il içi ve/veya il dışı satışı yapılan hayvanlar için satışı yapan yetiştiriciye ödenir. Satışın belgelendirilmesine ilişkin hükümler TAGEM tarafından talimatla belirlenir. Bu kapsamda il müdürlüklerine müracaatı yapılan hayvanlar için ödeme yapılır.

5) Hayvan sayısı oranlarındaki küsuratlar en yakın rakama tamamlanır.

6) Damızlık erkek materyal (koç/teke) desteği, koyun/keçi ve yavru il icmali ile birlikte hazırlanır.

e) Manda ve yerli sığır desteğine ilişkin usul ve esaslar şunlardır:

1) Manda desteği: Proje gerekliliklerini yerine getirmek şartıyla, damızlık boğa, destekleme yılı içinde doğuran ve doğurmayan anaç manda ile destekleme yılı içerisinde bir yaşını dolduran (en az doğum, altı ay ve bir yaş canlı ağırlık verileri alınarak, damızlığa ayrılmak üzere seçilen) manda düvesi/tosunu için ödenir. Projelere yeni manda işletmesi alınması halinde destekleme yılı içinde Bakanlık kayıt sistemindeki (TÜRKVET) yavru kaydına göre doğuran/doğurmayan anaç manda üzerinden destek alır.

2) Destekleme yılı içinde ödemesi doğurmayan anaç manda üzerinden yapılan ve ödeme icmali düzenlendikten sonra destekleme yılında doğuran mandalar ile bir yaşını doldurmuş manda düve/tosun için fark ödemesi yapılır. Fark ödemesi için Ek-10’da yer alan desteklemeye esas müracaat formu, destekleme yılını takip eden yılın Şubat ayının ikinci haftasının son iş günü mesai tarihine kadar proje lideri tarafından il müdürlüğüne teslim edilir. İl müdürlükleri müracaatları değerlendirerek en geç 30 gün içerisinde Ek-11’de yer alan il icmalini düzenler ve TAGEM’e gönderir. Gerçek ve tüzel kişiliğe ait işletmelerde en fazla 500 baş mandaya kadar destekleme ödemesi yapılır.

3) Yerli sığır desteği: Proje gerekliliklerini yerine getirmek şartıyla Güney Anadolu Kırmızısı (GAK) ve Yerli Kara ırkı sığırlar (dişi/erkek) ile destekleme yılı içerisinde bir yaşını dolduran (en az doğum, altı ay ve bir yaş canlı ağırlık verileri alınarak damızlığa ayrılmak üzere seçilen) sığır düvesi/tosunu için ödeme yapılır.

4) Destekleme yılı içinde ödemesi yapılan ve icmal düzenlendikten sonra destekleme yılında bir yaşını doldurmuş düve/tosun için fark ödemesi yapılır. Fark ödemesi için Ek-14’te yer alan desteklemeye esas müracaat formu, destekleme yılını takip eden yılın Şubat ayının ikinci haftasının son iş günü mesai tarihine kadar proje lideri tarafından il müdürlüğüne teslim edilir. İl müdürlükleri müracaatları değerlendirerek en geç 30 gün içerisinde Ek-15’te yer alan il icmalini düzenler ve TAGEM’e gönderir. Gerçek ve tüzel kişiliğe ait işletmelerde en fazla 500 baş yerli sığıra kadar destekleme ödemesi yapılır.

5) Koruma altına alınmış yerli sığır ve küçükbaş hayvan işletmelerine, halk elinde yerli sığır ıslahı ve küçükbaş hayvan ıslahı projelerine geçmek istemeleri halinde öncelik tanınır ve bunlar hakkında herhangi bir cezai işlem uygulanmaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ödemeye İlişkin Esaslar

Üye yetiştiricilerden kesinti

MADDE 13-

(1) Tarımsal amaçlı örgütlere üyelik şartı aranan destekleme ödemelerinde, merkez birliğini kurmuş olan; 5996 sayılı Kanuna göre kurulmuş ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri ve/veya 5200 sayılı Kanuna göre kurulmuş üretici birlikleri ve/veya Bakanlıkça kuruluşuna izin verilen 1163 sayılı Kanuna göre kurulmuş tarımsal amaçlı kooperatif üyelerinin, hak ettikleri desteklerden hizmet bedeli olarak aşağıdaki tabloda belirtilen oranlarda “Çiftçi Örgütlerini Güçlendirme” adı altında sistem üzerinden kesinti yapılır. Kalan miktar yetiştirici/üreticilerin hesabına ödenir.

(Değişik tablo: RG-26/2/2025-32825) 

Destek Konusu

Oran (%)

Büyükbaş hayvancılık, küçükbaş hayvancılık, arıcılık, besilik erkek sığır desteği

Tarımsal amaçlı örgüt üyesi yetiştiricilerden %3 oranında kesinti il/ilçe birliklerine, bu bedelin içinden %5’i merkez birliğine 

Buzağı desteklemelerindeki suni tohumlama ve yerli sperma kullanımı destek tutarlarından yapılan % 3’lük kesintinin %30’u veri tabanı hizmetini sağlayan ilgili merkez birliğine, arıcılık desteğinden yapılan %3’lük kesintinin %25’i merkez birliğine

Kooperatifler üzerinden yapılan desteklemelerde tarımsal amaçlı örgüt üyesi yetiştiricilerden %3 oranında yapılan kesinti ortağı olduğu kooperatif birliğine, bu bedelin içinden %25’i kooperatif merkez birliğine

İpek böceği desteği

%20’si ücretsiz tohum sağlayan Kozabirliğe,

(2) Tabloda belirtilmeyen uygulamalar için oran, Bakanlıkça belirlenir. Birden fazla merkez birliğine üyeliği bulunan kooperatif üst/bölge birlikleri destekleme yılı için Çiftçi Örgütlerini Güçlendirme bedelinin ödeneceği merkez birliğine taahhütname verir. Bu taahhütnameler, merkez birliklerince destekleme yılı başında Bakanlığa gönderilir. Çiftçi Örgütlerini Güçlendirme bedeli merkez birliklerinden gelen liste ve taahhütnamelere göre ödenir.

(3) Bakanlıkça uygulanan Halk Elinde Hayvan Islahı Projelerinde verilerin toplanmasına ilişkin giderler projeye katılan yetiştiriciler tarafından, her proje için ayrı açılan proje hesabına yatıracakları ödemelerle karşılanır. Bu ödemelerden projedeki yetiştiricinin aldığı toplam desteğin, manda ve yerli sığır ıslah projelerinde %15’i, koyun/keçi ıslah projelerinde %20’si oranında kesinti yapılır. Bu hesaba ilişkin tüm harcamalar, Bakanlık talimatıyla belirlenir ve ilgili birlik/yetiştirici temsilcisi tüzel kişilik tarafından gerçekleştirilir. Proje kapsamındaki destek ödemeleri, birlik/yetiştirici temsilcisi üzerinden yetiştiricilere 7 iş günü içerisinde ödenir ve ödemeye ilişkin belgeler il müdürlüğüne gönderilir. Bu projelerden ayrıca, bu maddenin birinci fıkrasındaki hizmet bedeli kesilmez.

Ödemelerin aktarılması

MADDE 14-

(1) Desteklemeler için gerekli kaynak, bütçede hayvancılığın desteklenmesi için ayrılan ödenekten karşılanır. Bütçe imkanları çerçevesinde, Bakanlık tarafından Banka aracılığı ile ödenir.

(2) Bu Tebliğ kapsamında yapılan destekleme ödemeleri, kamu kaynağı niteliğinde olduğundan hak ediş sahibinin hesabına aktarılmadan önce haciz, icra ve temlik işlemlerine konu edilemez.

Desteklemelerden yararlanamayacak olanlar

MADDE 15-

(1) Bu Tebliğ kapsamında yapılan desteklemelerden kamu kurum ve kuruluşları yararlanamaz.

(2) Desteklemesi, müteakip yılda ödenecek işletmeler; 5488 sayılı Kanun kapsamında destekleme yılı takviminin son günü itibarıyla yasaklı ise desteklemelerden yararlandırılmaz.

Yetki ve denetim

MADDE 16-

(1) Destekleme ödemelerinin denetimini sağlayacak tedbirleri almaya Bakanlık yetkilidir. Bu amaçla yapılacak çalışmalarda gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ziraat odaları, kooperatifler ve birliklerin hizmetlerinden yararlanılır.

(2) Bu Tebliğin uygulamasında öngörülemeyen durumlar ve oluşabilecek sorunların çözümünde, ilgili Genel Müdürlükler talimat çıkarmaya yetkilidir.

(3) HAYGEM, bu Tebliğ kapsamında yapılan desteklemelerle ilgili duyuru yapabilir, başvuru formları veya uygulama evraklarına ilişkin örnekler oluşturabilir, bu duyuru ve örnekler, ilgili sistemler üzerinden veya HAYGEM internet sayfasında yayımlanır. Desteklemeye ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesinde yayımlanan bu formların kullanılması esastır.

(4) Bu Tebliğ kapsamındaki destekleme uygulamalarında illerde oluşacak problemlerin çözümünde il müdürlükleri yetkilidir. Bu amaçla, gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları, tarımsal amaçlı örgütler, ilgili oda ve birlikler ile işbirliği yapabilir.

(5) İl müdürlükleri, desteklemelerin mevzuat hükümlerine uygun olarak hak sahiplerine ödenmesi için gerekli ilave tedbirleri almaya yetkilidir.

(6) Tarımsal amaçlı örgütler, üyeleri adına Destekleme Başvurusu Hizmet Bedelini toplu olarak İl Müdürlüğü Döner Sermayesi İşletmesinin hesabına yatırarak, ilçe bazlı üretici listesini dekontla birlikte İl müdürlüğüne teslim eder. İl müdürlüğü tarafından, örgütlerce teslim edilen liste ve yatırılan Destekleme Başvurusu Hizmet Bedeli kontrol edilir ve üreticilerin bilgileri ilçe müdürlüklerine gönderilir.

(7) İl müdürlükleri, yılı içerisinde her destekleme kalemi için destekten yararlanacak yetiştirici/üreticinin rastgele örnekleme yöntemiyle en az %5’i oranındaki işletmede, desteklemelerin mevzuat hükümlerine uygun ve doğru olarak yapılmasına ilişkin denetim yapar.

(8) Hayvancılık desteklemelerinde, ortaya çıkabilecek sorunlara ilişkin konularda 27/5/2014 tarihli ve 29012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliği hükümlerine göre kurulan il/ilçe tahkim komisyonları yetkilidir. Hayvan genetik kaynaklarının yerinde geliştirilmesi (ıslah) konusunda ortaya çıkabilecek sorunların çözümünde Proje Yürütme Kurulu yetkilidir.

(9) İl/ilçe müdürlükleri, desteklemeler ile ilgili başvuru zamanı ve şartlarını, yerel imkânları da kullanarak duyurmaya yetkilidir.

(10) İl/ilçe müdürlüğü veya tarımsal amaçlı örgüt, destekleme başvurusu yapan gerçek kişilerin Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS) sorgulamalarını, desteklemelerin yürütüldüğü Bakanlık veri tabanları üzerinden başvuru tarihi itibarıyla yapar.

(11) Hayvancılık desteklemelerinde, tarımsal amaçlı örgütlere verilen yetki, görev ve sorumlulukları zamanında yerine getirmeyerek yetiştiricinin mağduriyetine sebep olan tarımsal amaçlı örgütler mağduriyetin giderilmesinden sorumludur.

(12) Hayvan genetik kaynaklarının yerinde geliştirilmesi (ıslahı) amaçlı desteklemelerde 5488 sayılı Kanunun 23 üncü maddesine göre yapılacak iş ve işlemler Proje Yürütme Kurulu tarafından değerlendirilip karara bağlanır, gereği il müdürlüklerince yerine getirilir.

(13) (Ek: RG-4/11/2025-33067)1 Hayvancılık desteklemelerinin kontrolü ve denetimi faaliyetleri kapsamında, gerekli görülen laboratuvar analizleri, Bakanlıkça yapılır.

Destekleme süreç takvimi

MADDE 17-

(1) Her bir destekleme konusu için başvuru, tespit, icmal hazırlama, askı süresi, itiraz, kesin icmal benzeri destekleme süreçlerine ait takvim, Karar kapsamında her yıl ilgili Genel Müdürlük tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

Haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 18-

(1) Bu Tebliğde belirtilen yetkili merciler, yetki alanına giren verilerin kayıt sistemine doğru girilmesinden, kendilerine ibraz edilen belgelerin kontrolünden ve kendi hazırladıkları belgelerden doğrudan sorumludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyerek haksız yere ödemeye neden olanlar ile ödemelerden haksız yere yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullanan ilgililer hakkında gerekli idari işlemler yapılarak hukuki ve cezai süreç başlatılır.

(2) Bu Tebliğ ile belirlenen destekleme ödemelerinden, idarî hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen üreticiler, beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar. Bunun takibinden il/ilçe müdürlükleri sorumludur.

(3) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

Sorumluluk ve arşivleme

MADDE 19- (1) Desteklemeden yararlanmak üzere bu Tebliğ gereği ibraz edilen bilgi ve belgelerin doğruluğundan öncelikle belgeyi ibraz eden ve yetkileri kapsamında onaylayan ve verileri giren kişi ve kurumlar sorumludur. Destekleme ödemesi yapılan belgeler istenildiğinde ibraz edilmek üzere, tarımsal amaçlı örgütler ve/veya ilgili birimler tarafından beş yıl süre ile saklanır.

(2) Destekleme başvuruları 2024 yılı için bu Tebliğin yayımı tarihinde, diğer yıllar için ilgili Genel Müdürlük tarafından internet sayfasında yayımlanan takvime uymak şartıyla destekleme yılı içerisinde tek tek veya toplu olarak yapılabilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yaptırımlar

MADDE 20-

(1) Bu Tebliğ kapsamında, istenen bilgi ve belgeleri zamanında ibraz etmeyenler ve Bakanlıkça yerine getirilmesi istenen iş ve işlemleri yerine getirmeyenler desteklemeden yararlandırılmaz.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 21-

(1) 26/11/2023 tarihli ve 32381 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvancılık Desteklemeleri Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2023/41) yürürlükten kaldırılmıştır.

Tamamlanamayan işlemler

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) 21 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Hayvancılık Desteklemeleri Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2023/41) hükümlerine göre başvuruları yapılmış ve sonuçlandırılamamış işlemler anılan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır.

Yürürlük

MADDE 22-

(1) Bu Tebliğ 1/1/2024 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 23-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

 

Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin

Tarihi

Sayısı

17/8/2024

32635

Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin

Tarihi

Sayısı

1.       

26/2/2025

32825

2.       

4/11/2025

33067

 

ÇİĞ SÜT DESTEĞİ VE SÜT PİYASASININ DÜZENLENMESİ UYGULAMA TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2024/53)

22 Şubat 2025 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı: 32821

ÇİĞ SÜT DESTEĞİ VE SÜT PİYASASININ DÜZENLENMESİ UYGULAMA TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2024/53)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı; çiğ süt üretimi ve kalitesi, üretim planlamasına katkı sağlanması ile uygulanan hayvancılık politikalarının etkinliğini artırmak suretiyle çiğ süt üretiminde sürdürülebilirliği sağlamak üzere üreticilerin desteklenmesidir.

(2) Bu Tebliğ, 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararda yer alan 2025-2026 Yıllarında Yapılacak Çiğ Süt Destekleme ödemelerine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi ile 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Karara dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) AB onaylı işletme: Bakanlıkça yapılan denetim sonrasında, Avrupa Birliği (AB) standartlarında sertifikalandırılan süt üreten çiftlikleri,

b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

c) Bakanlık Süt Kayıt Sistemi (BSKS): Üreticilerin sattığı sütün kayıt altına alındığı, destekleme ödemelerinin uygulandığı, izlendiği, raporlandığı, Bakanlıkça çiğ süt desteklemelerinde kullanılan kayıt sistemini,

ç) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünü,

d) Belge doğrulama web adresi: Hazine ve Maliye Bakanlığınca uygulanan ve Tarım Bilgi Sistemine (TBS) entegre edilen ve ibraz edilen satış belgelerinin doğruluğunun kontrolünün yapıldığı sistemi,

e) Birinci derece tarımsal amaçlı örgütler: 28/11/2023 tarihli ve 32383 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Amaçlı Örgütlerin Derecelendirilmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında Bakanlıkça belirlenen tarımsal amaçlı örgütleri, 

f) Çiğ süt: Çiftlik hayvanlarının meme bezlerinden salgılanan 40 ºC’nin üzerinde ısıtılmamış veya eşdeğer etkiye sahip herhangi bir işlem görmemiş, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, Türk Gıda Kodeksi yönetmelikleri ve ilgili mevzuatta belirtilen uygun sütü,

g) ESK: Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğünü,

ğ) Hastalıklardan ari işletme: Koruyucu tedbirlerin alınarak, işletmedeki hayvanların Sığır Tüberkülozu ve Sığır Brusellozu hastalıkları yönünden ari olduğunun onaylandığı işletmeyi,

h) HAYGEM: Hayvancılık Genel Müdürlüğünü,

ı) Hayvancılık Destekleme Sistemi (HDS): Hayvancılık desteklemelerine esas iş ve işlemlerin yürütüldüğü sistemi,

i) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe müdürlüklerini,

j) Kadın veya genç çiftçi: Destekleme takvim yılı başlangıcı itibarıyla BSKS ve TÜRKVET’te üzerinde işletme kaydı bulunan; kadın üreticiler ile destekleme takvim yılının son gününde 41 yaşından gün almamış üreticileri,

k) Karar: 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararı,

l) Meslekî Yeterlilik Belgesi: 31/12/2025 tarihinden sonra çiğ süt toplama ve/veya depolama sorumlusu olarak çalışacak kişilerde 21/9/2006 tarihli ve 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Meslekî Yeterlilik Kurumunca ve/veya Meslekî Yeterlilik Kurumu tarafından akredite edilmiş tarımsal amaçlı örgütlerce ve/veya kurum ve kuruluşlarca meslekî yeterlilik eğitimine katılarak alınması zorunlu belgeyi,

m) Niteliğine göre çiğ inek sütü: Soğutulmuş çiğ sütü, şahıs tankında soğutulmuş çiğ sütü, soğutulmamış çiğ sütü,

n) Pazarlama şekline göre çiğ inek sütü: Tarımsal amaçlı örgüt veya üreticinin işletmesi üzerinden pazarlanan soğutulmuş çiğ sütü, soğutulmamış çiğ sütü,

o) Satış belgesi: Satılan süt miktarının litre olarak gösterildiği fatura/e-fatura/e-arşiv fatura/müstahsil makbuzu/e-müstahsil makbuzunu ve xml formatında, silinemez CD, DVD veya USB belleğe kayıtlı olan düzenleyenin onayladığı çıktısı e-faturalar/e-arşiv faturaları,

ö) Soğutulmuş çiğ süt: Süt soğutma tankları üzerinden pazarlanan çiğ inek sütünü,

p) Sözleşme: Alım satıma konu olan çiğ sütün, cinsi, miktarı, fiyatı, üretim şekli, teslim tarihi gibi hususları içeren ve 15/9/2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre süt işleme tesisi ile üretici veya üreticinin üyesi/ortağı bulunduğu tarımsal amaçlı örgüt ile süt işleme tesisi arasında imzalanan çiğ süt üretim sözleşmesini,

r) Süt işleme tesisi: 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren işletme onay belgesine sahip çiğ süt ve süt ürünleri işleme tesisini,

s) Tarım sigortaları (TARSİM): 14/6/2005 tarihli ve 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamına giren sigortaları,

ş) TÜRKVET: 2/12/2011 tarihli ve 28130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği ile 2/12/2011 tarihli ve 28130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği hükümlerine göre oluşturulan ve hayvancılık işletmelerinin, üreticilerin ve sığır cinsi hayvanlar ile koyun ve keçi türü hayvanların kimliklendirilerek kayıt altına alındığı veri tabanını,

t) Üretici: Piyasaya arz etmek/satış yapmak için süt üretmek amacıyla bir veya daha fazla çiftlik hayvanının bulundurulduğu tesis sahibi gerçek veya tüzel kişileri,

u) Tarımsal amaçlı örgüt: Merkez birliği düzeyinde örgütlenmesini tamamlamış ve kendi merkez birliğine üye/ortak olan 5996 sayılı Kanuna göre kurulmuş ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri ve/veya 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununa göre kurulmuş üretici birlikleri ve/veya 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş, kuruluşuna Bakanlıkça izin verilen, hayvancılık faaliyeti yürüten tarımsal amaçlı kooperatif üyeleri/ortaklarını,

ü) Veteriner Bilgi Sistemi (VETBİS): Hayvancılık Bilgi Sisteminde (HBS) yer alan hayvan hastalıkları, aşı uygulamaları ve hayvan sağlığı desteklemelerine ait kayıtlar ve benzeri bilgilerin tutulduğu sistemi,

v) Yerel perakendeci: Süt üreten hayvancılık işletmesi (il/ilçe müdürlüğünden çiğ süt arzı belgesi alan) merkez kabul edilerek hazır ambalajlı çiğ süt için 500 kilometrelik yarıçap içerisinde, hazır ambalajlı olmayan çiğ süt için 200 kilometrelik yarıçap içerisinde yer alan ve son tüketiciye sabit bir yerde konumlandırılmış otomatik satış makineleri veya bakkal, market ve benzeri yerlerde çiğ süt satan perakendeciyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Desteklemeye İlişkin Esaslar

Çiğ süt desteği

MADDE 4-

(1) Üretmiş olduğu çiğ sütü, süt işleme tesislerine, sözleşme ile satış belgesi karşılığında; kendisi, tarımsal amaçlı örgüt veya bunların %50’nin üzerinde paya sahip oldukları ortaklıkları, süt işleme tesisinin noter kanalı ile yetkilendirdiği onay belgesine sahip süt toplama merkezi vasıtasıyla satan ve BSKS veri tabanına aylık olarak kaydettiren bir tarımsal amaçlı örgüte üye/ortak olan üreticilere temel destek ödemesi yapılır.

(2) Hazırlanan ödeme icmalleri esas alınarak; manda, koyun, keçi sütü ile niteliğine ve pazarlama şekline göre inek sütüne, Bakanlığın belirleyeceği dönemler ve kriterler ile üretim maliyeti dikkate alınarak belirlenen birim tutarlar üzerinden temel destek belirlenir. Temel destek şartlarını sağlayan üreticilere aşağıda belirtilen katsayıların temel destek tutarı ile çarpımından elde edilen tutar ilave edilerek ödenir. (d), (e) ve (f) numaralı alt bentlerdeki şartları sağlayanlar, bu katsayıların sadece en yükseğinden yararlandırılır.

a) Destekleme amaçlı veri tabanlarında inek ve mandalardan günlük olarak en fazla toplam 430 litre, koyun ve keçilerden ise günlük olarak en fazla toplam 100 litre çiğ süt üreten ve süt işleme tesisine satan aile işletmelerinin sütü için ilave 0,3 katsayı.

b) Destekleme takvim yılı başlangıcı itibarıyla üzerinde BSKS ve TÜRKVET’te işletme kaydı bulunan; kadın üreticilerin veya destekleme takvim yılının son gününde 41 yaşından gün almamış üreticilerin ürettikleri süt için ilave 0,3 katsayı. Kadın üreticilerin veya destekleme takvim yılının son gününde 41 yaşından gün almamış üreticiler sadece gerçek kişileri kapsar.

c) Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu tarafından süt havzası olarak belirlenen Amasya, Çorum, Tokat, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Muş ve Tunceli illerinde üretilen süt için ilave 0,4 katsayı.

ç) Manda, koyun, keçi sütü için ilave 0,8 katsayı.

d) Çiğ sütü kendi tankında soğutarak direkt onaylı süt işleme tesisine satan üreticinin sütü için ilave 2 katsayı.

e) Birinci derece tarımsal amaçlı örgütlere üye/ortak olmak koşuluyla ve bu kapsamdaki tarımsal amaçlı örgütler üzerinden pazarlanan soğutulmuş çiğ süt için ilave 2 katsayı, tarımsal amaçlı örgütlere üye/ortak ve birinci derece olmayan tarımsal amaçlı örgütler üzerinden pazarlanan soğutulmuş çiğ süt için ilave 1,5 katsayı.

f) Hastalıktan ari işletmeler veya AB onaylı işletmelerde üretilen süt için ilave 3 katsayı.

(3) Üretmiş olduğu çiğ sütü, süt piyasasının düzenlenmesi uygulaması kapsamında, tarımsal amaçlı örgütler aracılığı ile süt ürününe çevirterek ESK’ye satan üreticiler desteklemeden yararlandırılır. Desteklemede, 1 kilogram süt ürünü eşdeğeri süt miktarı esas alınır. 

(4) 27/4/2017 tarihli ve 30050 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiğ Sütün Arzına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2017/20) kapsamına giren çiğ süt, hastalıktan ari işletmelerde üretilen çiğ süt ile AB onaylı sertifikalı çiftliklerde üretilen çiğ süt için, faaliyet alanında sütün arzı/satışı bulunan işletme kayıt belgesine sahip ve BSKS’ye kayıtlı yerel perakendecilere, işletme kayıt belgesine sahip BSKS’ye kayıtlı süt dolum tesislerine, süt işleme tesislerine sözleşme ve satış belgesi karşılığında satmaları şartıyla çiğ süt desteklemesinden yararlandırılır.

(5) Çiğ süt desteğinin başvuru yeri, şekli ve zamanına ilişkin şart ve kurallar şunlardır:

a) Desteklemeden yararlanmak isteyen üretici BSKS’ye veri girişi için yetkilendirilmiş bir tarımsal amaçlı örgüte üye/ortak ise bu tarımsal amaçlı örgüte; BSKS’ye veri girişi yetkisi bulunmayan bir tarımsal amaçlı örgüte üye ise örgüt aracılığı ile il/ilçe müdürlüklerine başvurur.

b) Tarımsal amaçlı örgütler, üye/ortakları adına toplu kestiği satış belgeleri ile birlikte çiğ sütün cinsi, miktarı, fiyatı, teslim tarihini içeren üye/ortakların listesini de düzenler.

c) 1/1/2025 tarihinden geçerli olmak üzere satılan çiğ sütlere ait satış belgesi sözleşmesi ve döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi, tarımsal amaçlı örgütlere teslim edilir. Teslim edilen sözleşmeler, sözleşme geçerlilik süresini kapsayan dönem başvurularında tekrar istenmez.

ç) Veri giriş yetkisi bulunmayan tarımsal amaçlı örgütler, kendilerine teslim edilen belgeleri, İcmal-1’e esas tabloları ve eklerini, BSKS’ye veri girişi için il/ilçe müdürlüklerine tutanak ile teslim eder.

d) Göçer hayvancılık yapan üreticiler, süt üretimi yaptığı ayda, ürettiği süt miktarının tespiti için gittikleri yerin il/ilçe müdürlüğüne başvurur. Tespit yaptırdığı aylara ilişkin desteklemeye esas satış belgelerini ve başvuru evraklarını göçer olarak gittiği il/ilçe müdürlüğüne teslim eder. Üreticinin başvuru evrakları, veri girişi için işletmesinin kayıtlı olduğu il/ilçe müdürlüğüne yazı ekinde gönderilir. Hayvan nakil işlemlerini ilgili mevzuat hükümlerine göre yapmamış olan göçer üreticilerin tespit işlemi yapılmaz.

e) Sözleşmenin onaylı bir örneği, üreticinin kendisi veya üyesi/ortağı olduğu tarımsal amaçlı örgüt tarafından çiğ süt üretiminin yapıldığı yerdeki Bakanlık il/ilçe müdürlüğüne dilekçe ekinde teslim edilir. Sözleşme bilgileri, Bakanlık il/ilçe müdürlükleri tarafından BSKS’ye kaydedilmiş olmalıdır. Satışı yapılan çiğ sütlere ait satış belgesi ile sözleşmelerin BSKS’de ilişkilendirilmesi yapılarak girişi yapılır.

f) Çiğ süt desteğinden yararlanacakların işletmesi ve sütün elde edildiği hayvanlar aynı işletme adına TARSİM ve TÜRKVET’te kayıtlı olmalıdır. Ayrıca tüm üreticiler işletmesinin bulunduğu ilçe bazında BSKS’ye kayıt edilmelidir.

g) BSKS’ye yeni kaydı yapılan üreticilerin kayıt tarihinden önceki satış belgeleri BSKS’ye kaydedilmez.

ğ) Döneminde başvurusunu ve evraklarını tamamlamayanlar desteklemeden yararlandırılmaz.

h) Destekleme döneminde her türlü denetim ve soruşturma nedeniyle veri giriş yetkisi iptal edilen tarımsal amaçlı örgüte üye/ortak üreticilerin; desteklemeye esas başvuru ve diğer tüm iş ve işlemleri varsa veri giriş yetkisi bulunan başka bir tarımsal amaçlı örgütçe yapılır, üyelerin/ortakların veri giriş yetkisi iptal edilen tarımsal amaçlı örgüt dışında herhangi bir üyeliği/ortaklığı yoksa esas başvuru ve diğer tüm iş ve işlemleri il/ilçe müdürlüğünce yürütülür.

(6) Veri girişi yapacak il/ilçe müdürlüklerince istenilecek belgeler şunlardır:

a) Tarımsal amaçlı örgütçe düzenlenmiş destekleme için başvuruda bulunan üye/ortakların listesi.

b) Başvuruda bulunan üye/ortaklardan ilgili destekleme dönemi için alınan başvuru dilekçeleri.

c) BSKS veri tabanı üzerinden yayımlanan ve/veya tarımsal amaçlı örgüt tarafından düzenlenen çiğ süt destekleme icmaline esas tablo.

ç) Satılan çiğ sütün cinsi, fiyatı, teslim tarihi ve miktarının gösterildiğini içeren üye/ortaklarının listesi, satılan süt miktarının litre olarak gösterildiği satış belgesi. 

d) Döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi. Tarımsal amaçlı örgütler, üyeleri adına destekleme başvurusu hizmet bedelini toplu olarak il müdürlüğü döner sermayesi işletmesinin hesabına yatırarak, ilçe bazlı üretici listesini dekontla birlikte il müdürlüğüne teslim eder. İl müdürlüğü tarafından, örgütlerce teslim edilen liste ve yatırılan destekleme başvurusu hizmet bedeli kontrol edilir ve üreticilerin bilgileri ilçe müdürlüklerine gönderilir.

(7) Veri girişi yapacak tarımsal amaçlı örgüt tarafından istenilecek belgeler şunlardır:

a) Başvuruda bulunan üyelerden ilgili destekleme dönemi için alınan başvuru dilekçeleri.

b) Satılan süt miktarının litre olarak gösterildiği satış belgesi.

c) Döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi.

(8) Üretmiş olduğu çiğ sütü, tarımsal amaçlı örgütler aracılığı ile süt ürünü olarak ESK’ye satan üreticilerden istenen belgeler şunlardır:

a) Tarımsal amaçlı örgüt ile ESK arasında yapılan sözleşme.

b) Tarımsal amaçlı örgüt tarafından sözleşme kapsamında kesilen satış belgesi.

c) Tarımsal amaçlı örgütün süt ürünü üretimi için anlaştığı, işletme onay belgesine sahip süt işleme tesisi ile yapmış olduğu sözleşme ve çiğ sütün süt ürününe çevrilmesine ilişkin satış belgesi.

ç) Tarımsal amaçlı örgütün sözleşme kapsamında ESK’ye sattığı süt ürünü satış belgesi.

d) Döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi.

(9) Çiğ Sütün Arzına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2017/20) kapsamındaki işletmeler, hastalıktan ari işletme belgeli süt üreten işletmeler ile AB onaylı işletmeler ürettikleri çiğ sütü, faaliyet alanında sütün arzı/satışı bulunan işletme kayıt belgesine sahip ve BSKS’ye kayıtlı yerel perakendecilere, işletme kayıt belgesine sahip BSKS’ye kayıtlı süt dolum tesislerine ve işletme kayıt belgesine sahip BSKS’ye kayıtlı süt işleme tesislerine tarımsal amaçlı örgüt vasıtasıyla veya kendisinin direkt satış belgesi karşılığında satmaları şartıyla, üyesi oldukları tarımsal amaçlı örgüte aşağıdaki belgeler ile başvuruda bulunurlar:

a) Başvuruda bulunanlardan ilgili destekleme dönemi için alınan başvuru dilekçeleri.

b) Hastalıklardan ari işletme belgesi veya AB onaylı işletme belgesi.

c) Yerel perakendeci ve dolum tesisi için çiğ sütün arzı için izin belgesi.

ç) Satılan süt miktarının litre olarak gösterildiği satış belgesi.

d) Döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi.

(10) Destekleme icmallerinin hazırlanması döneminde uyulacak esaslar şunlardır:

a) En fazla bir aylık olarak düzenlenen satış belgelerinin asılları veya nüshaları destekleme için esas alınır. Her ne suretle olursa olsun bunların fotokopileri veya onaylı suretleri dikkate alınmaz. Satış belgesi çıktılarında, işletme onay belge numarası, süt işleme tesisinin adı, adresi, üretici adı, soyadı, adresi ve teslim edilen sütün türü, litre olarak miktarı, litre fiyatı ve tutarı ile soğutma tankı üzerinden pazarlanmış ise “soğutulmuş çiğ süt” ibaresi, süt soğutma tankı sahibi, sorumlusu veya yetkilisinin adı, soyadı, imzası ve süt soğutma tankı kod numarası, süt işleme tesisi yetkilisinin imzası ve kaşesinin bulunması gerekir. Satış belgelerinde elektronik ortamda düzenlenen belgelerde imza kaşe aranmaz.

b) Çiğ Sütün Arzına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2017/20) kapsamına giren çiğ süt hastalıklardan ari işletmelerde üretilen çiğ süt ile AB onaylı sertifikalı çiftliklerde üretilen çiğ süt için en fazla bir aylık düzenlenen satış belgelerinin asılları veya nüshaları destekleme için esas alınır. Her ne suretle olursa olsun bunların fotokopileri veya onaylı suretleri dikkate alınmaz. Satış belgesi çıktılarında üretici adı, soyadı, adresi ve teslim edilen sütün türü, litre olarak miktarı, litre fiyatı ve tutarı yer alır. Süt dolum tesisi için; adı, adresi ile süt dolum tesisinin işletme kayıt ve kod numarası, yetkilisinin imzası ve kaşesi yer alır. Yerel perakendeciler için; işletme kayıt numarası yer alır. Süt işleme tesisi için; işletme onay belge numarası, süt işleme tesisinin adı, adresi, yetkilisinin imzası ve kaşesinin bulunması gerekir.

c) Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik kapsamındaki süt işleme tesisleri, süt toplama merkezleri, süt dolum tesisleri ve yerel perakendeciler ile ilgili bilgilerin BSKS’ye girilmesi ve güncellenmesinden, kayıt ve onay işlemlerini yürüten il müdürlükleri sorumludur. İşletme yetkilisi tarafından işletme onay belgesi, işletme vergi levhası, kapasite raporu ve imza beyanı/imza sirküleri dilekçe ekinde il/ilçe müdürlüğüne sunulur.

ç) İl müdürlükleri veri giriş yetkisi için başvuruda bulunanlardan fiziki, idari ve teknik altyapısı uygun görülen tarımsal amaçlı örgütleri HAYGEM’e bildirir. Bu örgütler HAYGEM tarafından BSKS’de tanımlanır.

(11) Destekleme icmallerinin hazırlanmasına ilişkin hususlar şunlardır:

a) Veri giriş yetkisi bulunan tarımsal amaçlı örgütler kendi üyelerinin İcmal-1’e esas tablolarını, aylar bazında hazırlar ve BSKS’ye veri girişini yapar.

b) Veri giriş yetkisi almış tarımsal amaçlı örgütlerin bulunmadığı yerlerde üreticinin İcmal-1’e esas tabloları, tarımsal amaçlı örgütlerce aylar bazında hazırlanır ve BSKS’ye girilmesi için il/ilçe müdürlüklerine teslim edilir. İcmal-1 listelerinin BSKS’ye veri girişleri il/ilçe müdürlüklerince yapılır.

c) BSKS’ye süt girişlerinin, üreticilerin üretimde bulundukları ilçe için il/ilçe müdürlükleri veya yetkilendirilmiş tarımsal amaçlı örgütlerce yapılması esastır.

(12) Destekleme icmallerinin il/ilçe müdürlüklerince incelenmesine ilişkin hususlar şunlardır:

a) Süt icmallerinin incelenmesinde; üreticilere ait satış belgelerinin uygunluğu, bunların BSKS veri tabanına doğru girilip girilmediği, satılan süt miktarının destekleme dönemindeki sağmal hayvan sayısı, ırkı ve laktasyon durumu ile uyumlu olup olmadığı, süt soğutma tanklarının kapasitesinin üzerinde kullanılıp kullanılmadığı dikkate alınır. Uygun olmayan hatalı belgeler, girişler ve hayvan sayısı ile süt miktarında uyumsuzluk olanlar ile soğutma tanklarının kapasitesinin üzerinde pazarlanan sütler icmal listesinden çıkartılır.

b) Elektronik ortamda alınan e-fatura, http://www.efatura.gov.tr internet adresinde bulunan e-fatura görüntüleyici ile açılarak, mali mühür bulunup bulunmadığı ve alınan çıktısı ile uyumlu olup olmadığı kontrol edilir. Yapılan kontrolde uygun bulunmayanlar icmal listesinden çıkartılır. E-fatura çıktısı, kontrolü yapan il/ilçe müdürlüğü BSKS sorumlu personeli tarafından imzalanır.

c) E-arşiv faturalar elektronik ortamda teslim edilir ve belge doğrulama web adresinden il/ilçe müdürlüklerince kontrol edilir.

ç) Elektronik ortamda düzenlenen ve elektronik sertifika ile imzalanan e-müstahsil makbuzunun üzerinde, Gelir İdaresi Başkanlığı sistemleri üzerinden sorgulanıp doğrulanabileceği karekoda veya barkoda yer verilmesi zorunludur.

d) İnceleme sonrasında işlemi yapılan sözleşme, satış belgeleri ve destekleme başvuru dilekçeleri ile İcmal-1’ler istenildiğinde ibraz edilmek üzere, il/ilçe müdürlüğü birim arşivlerinde beş yıl süre ile saklanır.

e) Hastalıktan ari işletmelerin süt giriş satış belgeleri, işletmenin ariliği bakımından TÜRKVET/VETBİS üzerinden il/ilçe müdürlüklerince kontrolü yapılır.

(13) Destekleme icmallerinin askıya çıkarılmasına ilişkin hususlar şunlardır:

a) Aylar bazında BSKS veri tabanına kaydedilen İcmal-1 listeleri, veri giriş dönemi bittikten sonra, il/ilçe müdürlüklerince askıya çıkartılmak üzere BSKS veri tabanından İcmal-2 listeleri şeklinde alınır. Alınan icmallerde tarımsal desteklemelerden men cezası alan üreticilerin bulunup bulunmadığının kontrolü yapılır.

b) İcmal-2 listeleri il/ilçe müdürlüklerinde, tarımsal amaçlı örgütlere ve üreticilere duyurulacak şekilde askıya çıkarılır.

c) Askıya çıkarma tarihi ve saati ile askıdan indirme tarihi ve saati il/ilçe müdürlüğü ile tarımsal amaçlı örgüt temsilcilerince tutanağa bağlanır ve güncel tarihle imzalanır.

ç) Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise listelerdeki bilgiler doğru kabul edilir. Daha sonra yapılacak itirazlar değerlendirmeye alınmaz ve herhangi bir hak doğurmaz.

d) Askı süresinde İcmal-2 listelerine yapılan itirazlar, il/ilçe müdürlüğünce değerlendirilir.

(14) Destekleme icmallerinin gönderilmesi ve ödemeye ilişkin hususlar şunlardır:

a) İtirazların değerlendirilmesinden sonra kesinleşmiş İcmal-2 listeleri ilçe müdürlüklerince onaylanarak il müdürlüğüne gönderilir.

b) İl müdürlükleri, ilçelerden gelen onaylanmış İcmal-2 listelerinin en az %10’unu hayvan sayıları ile satılan süt miktarlarının uyumlu olup olmadığı yönünden kontrol eder. Kontrol edilen İcmal-2 listeleri tutanak altına alınır, uyumsuzluğu tespit edilen varsa, İcmal-2 listeleri yeniden düzenlenir. Kontrolleri tamamlanan İcmal-2 listeleri, BSKS ve/veya HDS veri tabanında ödemeye esas olan İcmal-3 listesi şeklinde düzenlenir. Düzenlenen İcmal-3 listeleri il müdürleri tarafından onaylanarak HAYGEM’e gönderilir.

c) HAYGEM, gelen İcmal-3 listeleri ile HDS ve/veya BSKS’den alınan İcmal-3 listelerinin uyumunu kontrol eder.

ç) BSKS’de, satılan süt miktarının destekleme dönemindeki hayvan sayısı ile uyumlu olmadığı durumlarda satış belgeleri ödemeye dâhil edilmez.

d) Hayvan başına (kombine, sütçü, yerli sığır, koyun, keçi ve manda) il bazlı ortalama süt verimleri il müdürlüğünce raporlanır ve bununla ilgili olarak il tahkim komisyonu kararı alınır. Alınan karar HAYGEM’e gönderilir. HAYGEM tarafından uygun görülen il bazlı ortalama süt verim kayıtları BSKS’ye yüklenir. Etçi ırkların süt verimleri değerlendirilmeye alınmaz.

e) Ortalama süt verimin üzerinde olan ve başvuruda bulunan üreticilerin işletmesi için, il/ilçe müdürlüğünce üretimin yapıldığı aydaki güncel verilerin tespiti yapılıp tutanağa bağlanır. Tutanaklara istinaden en az bir aylık olacak şekilde il/ilçe tahkim komisyon kararı alınır. Tahkim komisyonu kararındaki ortalamanın üstünde süt verimine sahip işletmelerin, satış belgelerinin ödemeye dâhil edilmesi için il müdürlüğüne yazı ile bildirilir. İl/ilçe BSKS sorumlusu, söz konusu işletmeleri sistemde, ortalama verimin üzerinde olan işletme olarak işaretler ve ödeme dönemine ait il/ilçe tahkim komisyonu kararını PDF formatında sisteme yükler.

f) Ödeme listelerinin Bakanlıkça bankaya gönderilmesinden sonra kesinleşmiş İcmal-2 listeleri, tarımsal amaçlı örgüt bazında BSKS’den il/ilçe müdürlüklerince alınarak ilgili tarımsal amaçlı örgütlere gönderilir.

(15) Çiğ süt desteğine ilişkin diğer hususlar şunlardır:

a) Süt soğutma tankları, süt toplama merkezleri, yerel perakendeciler ve süt dolum tesislerinin yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygunluğunun tespiti il/ilçe müdürlüklerince yapılarak BSKS veri tabanına girişi sağlanır.

b) Süt işleme tesislerindeki soğutma tankları BSKS veri tabanına girilmez. Süt işleme tesislerindeki soğutma tanklarından, BSKS’de daha önceden kayıtlı olanlar sistemde pasif duruma getirilir. Süt işleme tesislerindeki soğutma tankları yeni numara verilen bir işletme olsa da BSKS veri tabanına girilmez.

c) İl/ilçe müdürlüklerince kontrol edilerek usulüne uygun çalıştırılmadığı tespit edilen süt soğutma tankları üzerinden pazarlanan sütler soğutulmuş olarak değerlendirilmez.

ç) Çiğ sütün, tarımsal amaçlı örgütler veya bunların %50’den fazla paya sahip oldukları 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na tabi ortaklıkları aracılığıyla pazarlanması halinde, üreticisi adına düzenlenmiş müstahsil makbuzlarının süt miktarları aylık toplamıyla bu müstahsil makbuzlarıyla ilişkili olan süt işleme tesisleri adına düzenlenmiş satış belgelerinin süt miktarları aylık toplamının uyumlu olması zorunludur. Gerçek usulde vergiye tabi olmayan üreticilerin süt girişleri müstahsil makbuzuyla yapılır.

d) Destekleme icmallerinin hazırlanması, askıya çıkartılması, gönderilmesi ve ödeme ile ilgili çalışma takvimi HAYGEM tarafından belirlenir.

e) Bu Tebliğde belirtilen icmallerin ve diğer eklerin örnekleri ile desteklemeye ilişkin yürütülecek çalışmalarla ilgili duyurular BSKS üzerinden yayımlanır.

f) İl/ilçe müdürlükleri ve yetkilendirilmiş tarımsal amaçlı örgütler, gerekli belgelerle yapılan başvuruların zamanında sisteme girilmesinden sorumludur. Başvuruları zamanında sisteme girmeyen tarımsal amaçlı örgütün veri giriş yetkileri, il müdürlüklerince yapılan kontrol ve görüşleri doğrultusunda iptal edilir.

g) İl/ilçe müdürlükleri ibraz edilen satış belgelerini Hazine ve Maliye Bakanlığının belge doğrulama web adresi üzerinden kontrol eder.

ğ) BSKS’de görev yapacak il sistem sorumlularının tahsisi Bakanlıkça, ilçe sistem sorumluları ile tarımsal amaçlı örgüt personelinin şifre tahsisi ise il sistem sorumluları tarafından yapılır. Personelin eğitimi ile konuya ilişkin diğer tedbirler Bakanlık, il/ilçe müdürlükleri ve tarımsal amaçlı örgütler tarafından alınır.

h) Birden çok tarımsal amaçlı örgüte üyeliği/ortaklığı bulunan üreticinin iş ve işlemleri, sözleşme ve satış belgelerini teslim ettiği tarımsal amaçlı örgüt üzerinden yapılır.

ı) Üreticilerin tarımsal amaçlı örgüt kanalı ile pazarlanan soğutulmuş çiğ süt desteğinden yararlanabilmeleri için; vergiye tabi üreticiler, tarımsal amaçlı örgüte sattığı sütü fatura ile diğerleri ise tarımsal amaçlı örgüt tarafından düzenlenmiş müstahsil makbuzuyla benzer şekilde tarımsal amaçlı örgüt de bu sütleri süt işleme tesisine kestiği fatura ile belgelemesi ve satış belgelerindeki çiğ sütün cinsinin, miktarının ve fiyatının uyumlu olması gerekir. Üretilen çiğ sütün, tarımsal amaçlı örgüt tarafından doğrudan toplanması ve akabinde soğutulmuş çiğ sütün direkt süt işleme tesisine satılmış olması gerekir.

i) Üreticilerin işletmesinde kendi adına bulunan şahıs soğutma tankında soğutulmuş çiğ süt desteğinden yararlanabilmeleri için; vergiye tabi üreticiler, işleme tesisine direkt olarak sattığı sütü kestiği fatura ile diğerleri ise işleme tesisi tarafından düzenlenmiş müstahsil makbuzuyla belgelemesi ve satış belgelerindeki çiğ sütün cinsinin, miktarının ve fiyatının uyumlu olması gerekir. Üretilen çiğ sütün, üreticinin işletmesinde kendi adına bulunan şahıs soğutma tankında soğutulmuş ve akabinde soğutulmuş çiğ sütün direkt süt işleme tesisine satılmış olması gerekir.

j) Çiğ süt desteği ve BSKS ile ilgili olarak yapılacak çalışma ve uygulama esasları HAYGEM tarafından belirlenir.

k) Çiğ süt destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen ve beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmayacak gerçek veya tüzel kişilerin ceza süreleri bitene kadar Çiftçi Kayıt Sisteminde destek dışı bırakılan işletmeler listesine alınmasından il/ilçe müdürlükleri sorumludur.

l) Destekleme ödemeleri ile ilgili olarak haklarında idari ve adli işlem başlatılan kooperatif üst/bölge birlikleri, yetiştirici birlikleri ve üretici birlikleri haklarındaki inceleme tamamlanıncaya kadar, il sistem sorumlularınca BSKS’de ödeme engelli tarımsal amaçlı örgüt olarak işaretlenir.

m) Satışı yapılan çiğ sütlere ait satış belgelerini tarımsal amaçlı örgüte dilekçe ile teslim edip, BSKS’ye veri girişini yaptıran ancak çiğ süt destekleme takvimi açıklanmadan önce ya da açıklandıktan sonra vefat eden üreticinin bu üretimler için desteklemeye esas şartları yerine getirmiş olması kaydıyla yasal mirasçısı tarafından veraset ilamı belgesinin bir sureti ile birden fazla mirasçısı bulunması halinde ise diğer mirasçılardan muvafakatname alan mirasçı destekleme başvurusu yapabilir.

n) Üreticilerin vefat tarihinden sonra adına düzenlenmiş olan satış belgeleri destekleme kapsamına alınmaz.

o) Desteklemeye ilişkin başvurularda hizmet bedelinin yatırıldığına dair işletmenin bulunduğu il/ilçe müdürlüğü döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi üreticinin yaptığı ilk başvuru döneminde ibraz edilmelidir.

ö) İdari hata sonucu veya haksız ödendiği tespit edilerek geri tahsil edilen çiğ süt desteklemelerine ait bilgiler BSKS’ye il/ilçe müdürlükleri tarafından girilir. Geri ödeme belgeleri il/ilçe müdürlüklerinde muhafaza edilir.

p) 31/12/2025 tarihinden sonra çiğ süt toplama ve/veya depolama sorumlusu olarak çalışacak kişiler 5544 sayılı Kanun kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Meslekî Yeterlilik Kurumunca ve/veya Meslekî Yeterlilik Kurumu tarafından akredite edilmiş tarımsal amaçlı örgüt ve/veya kurum ve kuruluşlarca meslekî yeterlilik eğitimine katılarak Meslekî Yeterlilik Belgesi almak zorundadır. Söz konusu belgenin onaylı bir örneği BSKS’ye kaydedilmek üzere il/ilçe müdürlüğüne dilekçe ile teslim edilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ödemeye İlişkin Esaslar

Üye/ortak üreticilerden kesinti

MADDE 5-

(1) Merkez birliği düzeyinde örgütlenmesini tamamlamış ve kendi merkez birliğine üye/ortak olan, 5996 sayılı Kanuna göre kurulmuş ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri ve/veya 5200 sayılı Kanuna göre kurulmuş üretici birlikleri ve/veya 1163 sayılı Kanuna göre kurulmuş, kuruluşuna Bakanlıkça izin verilen, hayvancılık faaliyeti yürüten tarımsal amaçlı kooperatif üyeleri/ortaklarının hak ettikleri desteklerden aşağıdaki tabloda belirtilen oranlarda, çiftçi örgütlerini güçlendirme adı altında veri girişi yapanlara sistem üzerinden kesinti yapılır. Kalan miktar üreticilerin hesabına ödenir.

(2) Birden fazla merkez birliğine üyeliği bulunan kooperatif üst/bölge birlikleri destekleme yılı için çiftçi örgütlerini güçlendirme bedelinin ödeneceği merkez birliğine taahhütname verir. Bu taahhütnameler, merkez birliklerince destekleme yılı başında Bakanlığa gönderilir. Çiftçi örgütlerini güçlendirme bedeli, merkez birliklerinden gelen liste ve taahhütnamelere göre ödenir.

Kaynak aktarımı ve ödemeler

MADDE 6-

(1) Bu Tebliğde yer alan destekleme ödemeleri kamu kaynağı olduğundan hak sahibinin hesabına aktarılmadan önce haciz/icra, temlik ve benzeri işlemler yapılmaz.

(2) Bu Tebliğ kapsamındaki desteklemelerden yararlanmak için başvuran üretici Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS)/Vergi Daireleri Tam Otomasyon Projesi (VEDOP) sorgulamaları, desteklemelerin yürütüldüğü veri tabanları üzerinden, tarımsal amaçlı örgüt veya il/ilçe müdürlüğünce başvuru tarihi itibarıyla yapılır.

(3) Çiğ süt piyasasında istikrarın korunması amacıyla, Bakanlıkça alınacak Olur kapsamında çiğ süt piyasasında regülasyon uygulaması yürütülür. ESK tarafından gerçekleştirilen süt ürünü alım satımı neticesindeki fark, icmal karşılığında, 2025-2026 yılı destekleme bütçelerinin hayvancılık desteklemeleri kaleminden ESK’ye aktarılır. Maliyet bedeli ile satış bedeli arasındaki farkı gösteren ıslak imzalı ve onaylı icmaller, ESK tarafından oluşturulup HAYGEM’e gönderildikten sonra, bütçe işlemlerini müteakip ESK’nin hesabına aktarılır.

(4) Çiğ süt desteği ve süt piyasasının düzenlenmesi için gerekli kaynak, bütçede hayvancılığın desteklenmesi için ayrılan ödenekten karşılanır ve Bakanlık tarafından gerekli paranın aktarılmasını müteakip Banka aracılığı ile ödenir.

Yetki ve denetim

MADDE 7-

(1) İl/ilçe müdürlükleri, desteklemeler ile ilgili başvuru zamanı ve şartlarını, yerel imkânları da kullanarak duyurur.

(2) Destekleme ödemelerinin denetimini sağlayacak tedbirleri almaya, ihtiyaç halinde sektör paydaşları ile ilgili kriterler belirlemeye ve bu Tebliğin uygulamasında ortaya çıkan sorunlar ve öngörülmeyen durumlarda HAYGEM, genelge ve talimat çıkarmaya yetkilidir. Bakanlık genelgeleri ve talimatlarının uygulanmasında ve oluşacak problemlerin çözümünde, il müdürlükleri yetkilidir. Bu amaçla yapılacak çalışmalarda gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kooperatifler ile ilgili oda ve birliklerin hizmetlerinden yararlanılır.

(3) Destekleme ödemelerinin amacına uygun ve gerçek hak sahiplerine ödenmesi için, il müdürlüğü gerekli tedbirleri alır. Çiğ süt desteği için il müdürlükleri, ilçelerden gelen onaylanmış İcmal-2 listelerinin en az %10’unu hayvan sayıları ile satılan süt miktarlarının uyumlu olup olmadığı yönünden kontrol eder, kamu zararı tespiti durumunda, desteğin tamamı incelendikten sonra İcmal gönderilir.

(4) Çiğ süt desteğinde ortaya çıkabilecek sorunlara ilişkin konularda 27/5/2014 tarihli ve 29012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliği hükümlerine göre kurulan il/ilçe tahkim komisyonları yetkilidir.

(5) Çiğ süt desteğinde, tarımsal amaçlı örgütlere verilen yetki, görev ve sorumlulukları zamanında yerine getirmeyerek üreticinin mağduriyetine sebep olan tarımsal amaçlı örgütler mağduriyetin giderilmesinden sorumludur.

Desteklemelerden yararlanamayacak olanlar

MADDE 8-

(1) Aşağıda belirtilen kişi ve kuruluşlar bu Tebliğ kapsamındaki desteklemelerden yararlandırılmaz:

a) Bu Tebliğde belirlenen hükümlere uymayanlar.

b) Gerçeğe aykırı beyanda bulunan ve/veya belge ibraz edenler.

c) Kamu kurum ve kuruluşları.

Haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 9-

(1) Bu Tebliğde belirtilen yetkili merciler, yetki alanına giren verilerin kayıt sistemine doğru girilmesinden, kendilerine ibraz edilen belgelerin kontrolünden ve kendi hazırladıkları belgelerden doğrudan sorumludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyerek haksız yere ödemeye sebep olanlar ile haksız yere ödemelerden yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullananlar hakkında gerekli idari işlemler yapılarak hukuki ve cezai süreç başlatılır.

(2) Bu Tebliğ ile belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucunda düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen çiftçiler beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar. Bunun takibinden il/ilçe müdürlükleri sorumludur.

(3) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte mezkur Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

Sorumluluk ve arşivleme

MADDE 10-

(1) Desteklemeden yararlanmak üzere bu Tebliğ gereği tüm bilgi ve belgelerin doğruluğundan öncelikle bilgi ve belge sahibi ile belgeyi yetkileri kapsamında onaylayan ve verileri giren kişi ve kurumlar sorumludur. Destekleme ödemesi yapılan belgeler istenildiğinde ibraz edilmek üzere, il/ilçe müdürlüğü birim arşivlerinde beş yıl süre ile saklanır.

(2) Tarımsal amaçlı örgütler, üyelerinin işletme ve hayvan varlıkları ile ilgili güncellenen bilgilerinin takibi ve kontrolünden sorumludur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 11-

(1) 28/2/2023 tarihli ve 32118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiğ Süt Desteği ve Süt Piyasasının Düzenlenmesi Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2023/8) yürürlükten kaldırılmıştır.

Tamamlanamayan işlemler

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) 11 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Çiğ Süt Desteği ve Süt Piyasasının Düzenlenmesi Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2023/8) hükümlerine göre başvuruları yapılmış ve sonuçlandırılamamış işlemler, söz konusu Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır.

(2) Destekleme ödemelerinde kullanılan kayıt sistemlerinin Bakanlıkça yeniden oluşturulması halinde yürütülecek iş ve işlemler talimatla belirlenir.

Yürürlük

MADDE 12-

(1) Bu Tebliğ 1/1/2025 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 13-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ KAPSAMINDA TARIMA DAYALI YATIRIMLARIN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

Resmî Gazete Tarihi: 20.02.2025 Resmî Gazete Sayısı: 32819

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ KAPSAMINDA TARIMA DAYALI YATIRIMLARIN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: 2024/43)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı; kırsal alanda gelir düzeyinin yükseltilmesi, tarımsal üretim ve tarıma dayalı sanayi entegrasyonunun sağlanması için aile işletmeciliği faaliyetleri ile mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi, kırsal alanda alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması, kırsal ekonomik altyapının güçlendirilmesi, tarımsal faaliyetler için geliştirilen yeni teknolojilerin üreticiler tarafından kullanımının yaygınlaştırılması, yürütülmekte olan kırsal kalkınma çalışmalarının etkinliklerinin artırılması ve kırsal toplumda yerel kalkınma kapasitesinin oluşturulmasına katkı sağlanması için yeni teknoloji içeren yatırımların desteklenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, üretici örgütleri ile kadınlar ve genç girişimciler öncelikli olmak üzere gerçek ve tüzel kişilerin tarıma dayalı ekonomik ve kırsal ekonomik altyapı faaliyetlerine yönelik yatırımları için yapılacak hibe ödemelerine ilişkin hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğ; 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi ile 27/7/2020 tarihli ve 2800 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar ve Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımlarının Desteklenmesine İlişkin Karar hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Ayni katkı: Başvurusu yapılan yatırımın tamamının gerçekleştirilmesi için hibeye esas tutar dışında tamamı yatırımcı tarafından karşılanacak tutarı,

b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

c) Bakıcı evi: Hayvan yetiştiriciliği ve su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlarda çalışanların barınma ihtiyacına yönelik yapılacak yapıyı,

ç) Genç girişimci: Başvuru tarihi itibarıyla, 18 yaşını doldurmuş, 41 yaşından gün almamış gerçek kişiyi,

d) Genel Müdürlük: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

e) Gerçek kişi başvurusu ve yatırımı: Belirlenmiş nitelikleri taşıyan birey tarafından yapılacak başvuru ve gerçekleştirilecek yatırımı,

f) Hastalıktan ari işletme: Koruyucu tedbirlerin alınarak işletmedeki hayvanların sığır tüberkülozu ve sığır brusellozu hastalıkları yönünden ari olduğunun onaylandığı işletmeyi,

g) Hibe destek sistemi: Projelere ait iş ve işlemlerin yürütüldüğü online veri sistemini,

ğ) Hibe sözleşmesi: Yatırımcı ile il müdürlüğü arasında imzalanan ve hibeden yararlanma esasları ile tarafların yetki ve sorumluluklarını düzenleyen sözleşmeyi,

h) Hibeye esas proje tutarı: Bu Tebliğde belirtilen kriterleri sağlayan hibe desteği verilecek uygun maliyetler toplamını,

ı) İl koordinatörü: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu il koordinatörünü,

i) İl koordinatörlüğü: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu il koordinatörlüğünü,

j) İl proje değerlendirme komisyonu: Vali yardımcısı başkanlığında; Bakanlık il müdürü ve il müdür yardımcısı, il özel idaresi genel sekreteri/sekreter yardımcısı, çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürü/il müdür yardımcısı, ticaret il müdürü, sanayi ve teknoloji il müdürü/il müdür yardımcısı, ilden sorumlu il koordinatörü ile ihtiyaç duyulması halinde proje konusuna göre belirlenen diğer ilgili üniversite, sivil toplum kuruluşu ve kamu kurumu temsilcilerinden en az beş kişiden oluşturulan ve bu Tebliğ kapsamında ilinde yapılan proje başvurularını değerlendiren komisyonu,

k) İl proje yürütme birimi: İl düzeyinde programın tanıtımından, projelerin uygulamasından, ödeme icmal tablolarının veya listelerinin hazırlanmasından, onaylanmasından ve tamamlanan projelerin izlenmesinden sorumlu olan, yapılacak iş ve işlemleri il müdürlüğü adına yürüten, ilgili şube müdürü, proje kontrol görevlileri, ilden sorumlu il koordinatörlüğü personeli ile gerektiğinde il müdürlüğü ve diğer kamu kurumu personelinin valilik oluruyla görevlendirilmesi ile oluşturulan en az üç kişilik birimi,

l) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe müdürlüklerini,

m) İlerleme raporu: Hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra yatırımcı tarafından hazırlanarak dört ayda bir il müdürlüğüne teslim edilen iş gerçekleşme raporunu,

n) İzleme süresi: Nihai ödemenin yapıldığı tarihten itibaren beş yıllık süreyi,

o) Kapalı ortamda bitkisel üretim ünitesi: İçerisinde bitkinin gereksinim duyduğu ışık, ısı, nem, hava akışı, karbondioksit (CO2), bitki besin maddeleri gibi çevre koşullarının yapay yollarla kısmen ya da tamamen oluşturulup denetim altında tutulduğu, aynı üreticinin tasarrufunda bulunan yüksek tünel, sera, çadır ile betonarme, çelik, plastik ve benzeri yapı elemanları kullanılarak yatay veya dikey olarak inşa edilmiş birbirinden bağımsız kapalı üretim ortamını,

ö) Kapasite artırımına yönelik yatırım: Faal olan, yapı kullanma izin belgesi olan, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile işletme kayıt/onay belgesi ve benzeri yasal izin ve ruhsatlar başvuru sahibi adına olmak üzere yasal izinleri alınmış, Program kapsamında yer alan yatırım konularında faaliyet gösteren ve gerekli olması halinde en fazla %60’a kadar inşaat giderlerini kapsayan yatırımı,

p) Kırsal alan: Köy, belde, kırsal mahalle, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından kır veya orta yoğun kent olarak tanımlanmış yerleşim birimlerinden herhangi birini,

r) Kırsal mahalle: Köy veya belde belediyesi iken mahalleye dönüşen ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde bulunup sosyo-ekonomik durumu, şehir merkezine uzaklığı, belediye hizmetlerine erişebilirliği, mevcut yapılaşma durumu ve benzeri hususlar dikkate alınarak ilgili ilçe belediye meclisinin kararı ve teklifi üzerine büyükşehir belediye meclisinin en geç doksan gün içinde alacağı karar ile kırsal yerleşim özelliği taşıdığı tespit edilen mahalleleri,

s) Kısmen yapılmış yatırımların tamamlanmasına yönelik yatırım: Belli bir tarımsal ürünün işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması ile tarımsal üretime yönelik, yapı ruhsatı ya da yapı kullanma izin belgesi başvuru sahibi adına alınmış, inşaatı yarım kalmış tesislerin inşaatının tamamlanması ve gerekli makine ve ekipmanının alımını ya da inşaatı tamamlanmış ancak üretime geçmemiş tesislerin makine ve ekipman alımlarını içeren projeyi,

ş) Merkez proje değerlendirme komisyonu: İl proje değerlendirme komisyonu tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda teklif edilen proje başvurularını, bu Tebliğde yer alan esaslar doğrultusunda ve üretim planlaması kapsamında değerlendiren, yatırım bütçelerini belirleyen, illerin katsayılarını hesaplayarak bütçenin bu katsayı oranında il bazında dağılımını yapan, referans fiyat listelerini oluşturan ve Genel Müdürlükçe aralarında ilgili genel müdür yardımcısı ve daire başkanının bulunduğu en az beş kişiden oluşturulan komisyonu,

t) Mikro, küçük ve orta ölçekli işletme: 24/5/2023 tarihli ve 7297 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliğinde tanımlanmış olan işletmeleri,

u) Mücbir sebep: Taraflardan birinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmesine engel teşkil edebilecek nitelikte olan deprem, yangın, sel gibi doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, savaş, ayaklanma, kısmi veya genel seferberlik ilanı gibi kişilerin önceden öngörebilmelerine olanak bulunmayan ve bu nedenle önüne geçilmesi mümkün olmayan, dış etkiler sonucu meydana gelen ve ayrıca kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilecek belgelerle belgelendirilebilen istisnai bir durum veya olayı,

ü) Nihai rapor: Yatırımcı tarafından yatırıma ait tüm uygulamaların tamamlanmasını takiben son ödeme talebi evrakı ile birlikte hazırlanıp il müdürlüğüne teslim edilen raporu,

v) Ödeme icmal tablosu: Yalnız bir yatırıma ait olan o dönemin inşaat ödemeleri ile makine, ekipman ve malzeme ödemelerini kapsayan tabloyu,

y) Program: Kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesi programını,

z) Proje: Hibe desteğinden yararlanabilmek için belirlenmiş nitelikleri sağlayan gerçek ve tüzel kişilerin başvuru konusu olan tesise ait gerçekleştirecekleri vaziyet planı ile tesisin ihtiyaçlarına göre elde edilen verilere dayanılarak hazırlanan ve yapı aplikasyon projesi/mimari proje, peyzaj projesi, statik proje, mekanik tesisat projesi, makine yerleşim planı ve elektrik tesisat projeleri ile maliyet hesapları dâhil her türlü ayrıntıyı içeren ve ilgili meslek odalarına kayıtlı teknik personel tarafından onaylanmış projeyi,

aa) Proje kontrol görevlisi: Bakanlık tarafından proje kapsamında resmi kontrol yetkisi verilen personeli,

bb) Proje toplam tutarı: Program kapsamında hibeye esas proje tutarı ile tamamı yatırımcı tarafından karşılanacak ayni katkı tutarlarının toplamını,

cc) Referans fiyat: Genel Müdürlükte merkez proje değerlendirme komisyonu, il müdürlüklerinde ise oluşturulan referans fiyat komisyonu tarafından belirlenerek listeler halinde yayımlanan makine ve ekipman fiyatı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı inşaat ve tesisat birim fiyatlarını, anılan Bakanlığın listesinde yer almaması halinde diğer kamu kurum ve kuruluşları poz listelerinde yer alan fiyatları,

çç) Referans fiyat komisyonu: İl müdürlüklerinde il müdür yardımcısı başkanlığında en az üç kişiden oluşturulan komisyonu,

dd) Resmi kontrol: Bu Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin bu Tebliğ hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için il proje yürütme biriminin verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim ve benzeri kontrolleri,

ee) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistem: İşletmenin öz tüketimi için kullanılacak, şebekeye bağlı olmayan güneş enerjisi sistemini,

ff) Tarımsal amaçlı örgüt: 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş olup Bakanlık görev alanında faaliyette bulunan tarımsal amaçlı kooperatifleri, 18/4/1972 tarihli ve 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu, 15/5/1957 tarihli ve 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu kapsamında kurulan organizasyonları, 1/6/2000 tarihli ve 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanuna göre kurulmuş kooperatifler ile 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre kurulan ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri ile bunların üst birliklerini, 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununun ilgili maddelerine göre kurulan birlikleri,

gg) Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi (TDİOSB): 25/11/2017 tarihli ve 30251 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgeleri Yönetmeliğinde tanımlanmış olan bölgeleri,

ğğ) Tarımsal üretime yönelik sabit yatırımlar: Büyükbaş, küçükbaş, kanatlı hayvan ile su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar, kapalı ortamda bitkisel üretim tesisi yapımı ve kültür mantarı üretimine yönelik sabit yatırım tesislerini,

hh) Tarımsal ürün: Bitkisel ve hayvansal ürünler ile su ürünleri alanında elde edilen her türlü işlenmemiş ham ürünleri,

ıı) Tatbikat projesi: Başvuru konusu olan tesisin ihtiyaçlarına göre arazi ve zemin etütleri yapılmış, statik projesinin tüm inşai ölçülerini, tesisat projesinin inşaatı etkileyen bütün elemanlarını, imalat detaylarına uygun ölçü ve karakterde mimari elemanlarını, detaylarla ilgili referanslarını ve tüm detayları çizim teknikleri ile eksiksiz içeren, gerekli bütün ölçülerin, malzemelerin ve teknik özelliklerinin yer aldığı, yapı aplikasyon projesi/mimari proje, peyzaj projesi, statik proje, mekanik tesisat projesi, makine yerleşim planı ve elektrik tesisat projeleri ile maliyet hesapları dâhil her türlü ayrıntıyı içeren ve ilgili meslek odalarına kayıtlı teknik personel tarafından onaylanmış projeyi,

ii) Tedarikçi: Program kapsamında hibe sözleşmesi akdedilen başvuru sahipleri tarafından yapılacak satın alımlara makine ve ekipman sağlayan kişi ve kuruluşları,

jj) Teknoloji yenileme ve/veya modernizasyona yönelik yatırım: Faal olan, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile işletme kayıt/onay belgesi ve benzeri yasal izin ve ruhsatlar başvuru sahibi adına olmak üzere yasal izinleri alınmış, yapı kullanma izin belgesine sahip, Program kapsamında yer alan yatırım konularında faaliyet gösteren tesislerde teknoloji yenilemeyi kapsayan ve gerekli olması halinde en fazla %20’ye kadar inşaat giderlerini kapsayan yatırımı,

kk) Tüzel kişi başvurusu ve yatırımı: Belirlenmiş nitelikleri sağlayan bireylerin yasal olarak oluşturdukları ticari ortaklıklar tarafından yapılacak başvuru ve gerçekleştirilecek yatırımları,

ll) Uygulama rehberi: Bu Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinde; uygulama esas ve usullerine ilişkin detayları belirlemek amacıyla, başvuru sahibi, yatırımcı, yüklenici/tedarikçi ve programın yürütülmesinden sorumlu Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı personelinin kullanımı için Genel Müdürlük tarafından hazırlanan rehberi,

mm) Uygulama sözleşmesi: Yatırımcılar ile proje kapsamında satın aldıkları makine, ekipman ve malzeme ile inşaat yapım işlerini sağlayan yükleniciler/tedarikçiler arasında yapılacak sözleşmeyi,

nn) Veri giriş sistemi: “www.tarimorman.gov.tr” internet adresi üzerinden ulaşılan başvuru sistemini,

oo) Yapı kayıt belgesi: 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda tarım arazisi olarak tanımlanan yerler dışında kalan arazilerde ve sadece mevcut yapıları belgeleme maksadıyla, ilgili mevzuatı gereği aranan koşullar saklı kalmak şartı ile 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun geçici 16 ncı maddesi kapsamında alınan belgeyi,

öö) Yatırımcı: Bu Tebliğ kapsamında proje hazırlayıp başvuruda bulunan ve başvurusu kabul edilerek hibe sözleşmesi imzalayan gerçek ve tüzel kişileri,

pp) Yatırımın niteliği: Yeni tesis, kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması, kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyonu,

rr) Yeni tesis: Uygulama rehberi yayımlanma tarihi itibarıyla yapı ruhsatı alınmamış veya alınmış olsa dahi inşaat ile ilgili herhangi bir faaliyette bulunulmamış, temelden yapılacak inşaat işleri ile makine ve ekipman alımını kapsayan, hibeye esas proje tutarının en fazla %80’i inşaat giderlerinden oluşan ve belirli bir tarımsal ürün grubunun işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması ile tarımsal üretim amaçlı sabit yatırım tesisini,

ss) Yenilenebilir enerji: Jeotermal, biyogaz, güneş ve rüzgâr enerjisini,

şş) Yüklenici: Hibe sözleşmesi imzalanan yatırım projesi kapsamında yatırımcılar tarafından satın alınacak makine, ekipman ve malzeme ile inşaat yapım işlerini sağlayan bağımsız gerçek ve tüzel kişiyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Uygulama Birimlerinin Görev ve Sorumlulukları

Genel Müdürlük

MADDE 5-

(1) Bu Tebliğ kapsamındaki çalışmaları Bakanlık adına Genel Müdürlük yürütür. Genel Müdürlük;

a) Program ile ilgili olarak tebliğ ve uygulama rehberini hazırlar.

b) Programın tanıtımını ve yatırımcıların bilgilendirilmesini sağlar. Program kapsamında yapılacak çalışmaların, idari, mali, mühendislik, çevresel ve teknik uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesine destek verir.

c) Program ile ilgili olarak yıllık yatırım programı ve bütçe teklifi hazırlıkları, bu tekliflerin ilgili Bakanlık birimlerine iletilmesi ve kabulü için gerekli çalışmaları yapar.

ç) Program kapsamında il müdürlüğü tarafından onaylanan hak edişlerin tahakkuk işlemlerini yapar ve T.C. Ziraat Bankası aracılığıyla ödenmek üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderir.

d) Programın etkin bir şekilde yürütülebilmesi için izleme, istatistiki çalışma ve gerektiğinde kontrol işlemlerini yapar veya yaptırır.

e) Programın yürütülmesinde görevli personele yönelik değerlendirme toplantıları veya eğitim programlarının hazırlanmasını ve düzenlenmesini sağlar.

f) İl proje değerlendirme komisyonunca değerlendirmesi yapılan başvuruları genel değerlendirme kriteri açısından inceler, tüm proje başvurularının nihai puanlarını belirler.

İl müdürlüğü

MADDE 6-

(1) İl müdürlüğü;

a) Başvuru sahiplerine, başvuruların hazırlanması konusunda ihtiyaç duyulduğunda gerekli bilgilendirmeyi yapar. Programın tanıtımını ve yatırımcıların bilgilendirilmesini sağlar.

b) Program kapsamındaki çalışmaların Bakanlık adına bu Tebliğde belirtilen sorumlulukların idari, mali, hukuki, mühendislik ve çevresel uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesini ve program kapsamında yapılacak tüm çalışmaların il bazında uygulanmasını, izlenmesini, sekretaryasını ve koordinasyonunu sağlar.

c) Veri giriş sistemine girilen her türlü bilgiden sorumludur. Bu Tebliğ kapsamında yapılacak bütün çalışmalara esas teşkil etmek üzere istenilen bilgileri ivedilikle ve zamanında veri giriş sistemine girer.

ç) Projelerin; bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinin sağlanmasından, uygulamaya yönelik olarak düzenlenecek tüm belgelerin onaylanmasından ve birer suretinin muhafazasından sorumludur. Talep edildiğinde bu belgeleri Genel Müdürlüğe gönderir.

İl proje değerlendirme komisyonu ve il proje yürütme birimi

MADDE 7-

(1) İl proje değerlendirme komisyonu;

a) Program kapsamında alınan hibe başvurularının idari uygunluğu ile başvuru sahiplerinin ve projelerin uygunluğunu kontrol eder, başvuruları proje değerlendirme kriterleri açısından inceler, tüm proje başvurularının puanlarını tespit eder, değerlendirme raporlarını ve sonuç tablolarını hazırlar, program teklif listelerini belirler.

b) Başvuruların; bu Tebliğe ve uygulama rehberine uygun olarak il düzeyinde değerlendirilmesinden sorumludur.

c) İl proje değerlendirme komisyonu kurulurken her bir asıl üye için bir yedek üye görevlendirilir.

(2) İl proje yürütme birimi;

a) İl düzeyinde programın tanıtımı, projelerin uygulanması ve tamamlanan projelerin izlenmesi ile 5488 sayılı Kanun, 5996 sayılı Kanun ve diğer ilgili mevzuata göre kontrol, izleme, gözetim, denetim, doğrulama, tetkik, belge kontrolü, fiziksel kontrol ve yerinde kontrol ile ilgili olarak yapılacak iş ve işlemleri il müdürlüğü adına yürütür.

b) İl düzeyinde proje hazırlanması aşamasında potansiyel başvuru sahiplerini program hakkında ve proje başvurularının hazırlanması konusunda bilgilendirir.

c) Hibe sözleşmesi imzalanmadan önce; başvuru aşamasında veri giriş sistemine girişi yapılan bilgi ve belgelerle hibe sözleşmesi ve eklerinin uyumunu bu Tebliğ ve uygulama rehberinde yer alan esaslara göre uygunluğunu inceler. İnceleme sonucunu bir rapora bağlar, hibe sözleşmelerini düzenler ve hibe sözleşmesi imzalamaya yetkili il müdürüne sunar.

ç) Projelerin uygulamasını bu Tebliğ, yürürlükteki ilgili mevzuat ve bu amaçla Genel Müdürlük tarafından hazırlanan uygulama rehberi hükümleri doğrultusunda kontrol eder, izler ve değerlendirir. Ödeme taleplerini inceleyerek uygun olanları il müdürlüğünün onayından sonra Genel Müdürlüğe gönderir.

d) Yatırımları izleme süresi boyunca yılda en az iki kere yerinde kontrol eder ve bu kontrolü tutanağa bağlar.

(3) İl proje yürütme biriminde görevli personel, il proje değerlendirme komisyonunda görevlendirilemez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yatırım Konuları

Yatırım konuları

MADDE 8-

(1) Tarıma dayalı ekonomik yatırım konularında mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler için;

a) Tarımsal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırım konularında;

1) Tıbbi ve aromatik bitkilere yönelik yatırımlar,

2) Bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar,

3) Hayvansal ürünlere yönelik yatırımlar,

4) Çelik silo konusuna yönelik yatırımlar,

5) Soğuk hava deposu konusuna yönelik yatırımlar,

hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

b) Tarımsal üretime yönelik sabit yatırım konularında;

1) Kapalı ortamda bitkisel üretime yönelik yatırımlar,

2) Büyükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

3) Küçükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

4) Kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

5) Kültür mantarı üretimine yönelik yatırımlar,

6) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar,

7) Kanatlı hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar,

hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

c) Bu Tebliğ kapsamında bulunan konularla ilgili yenilenebilir enerji kaynakları kullanımına yönelik yatırımlar hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

ç) Su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında;

1) Denizlerde yetiştiricilik,

2) İç sularda yetiştiricilik,

3) Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinde yetiştiricilik,

hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

d) Hayvansal ve bitkisel orijinli gübre işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırım konularında;

1) Hayvansal orijinli gübre,

2) Bitkisel orijinli gübre,

tesisleri hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(2) Kırsal ekonomik altyapı yatırım konularında mikro ve küçük ölçekli işletmeler için;

a) Aile işletmeciliği faaliyetlerinin geliştirilmesine yönelik altyapı yatırımları,

b) Arıcılık ve arı ürünlerine yönelik yatırımlar,

c) Bilişim sistemleri ve eğitimi yatırımları,

ç) El sanatları ve katma değerli ürünlere yönelik yatırımlar,

d) İpek böceği yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

e) Su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

f) Tarımsal amaçlı örgütler için makine parkı yatırımları,

g) Tıbbi ve aromatik bitki yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

Uygulama illerinin yatırım konuları

MADDE 9-

(1) 81 ilde; bu Tebliğde belirtilen yatırım konularından tümü veya bir kısmı, illerin sektörel önceliklerine ve üretim planlamasına göre Bakanlıkça belirlenerek uygulama rehberi ile başvuru öncesinde ilan edilir ve hibe desteği kapsamında başvurular kabul edilir.

Genel hususlar

MADDE 10-

(1) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularından il bazında hangilerinin uygulanacağı Bakanlıkça belirlenerek başvuru öncesinde uygulama rehberinde ilan edilir.

(2) Tarımsal ürünlerin depolanmasına yönelik başvurularda sadece çelik silo ve soğuk hava deposu konularında ve yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(3) Kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(4) Kanatlı hayvan yetiştiriciliği konusunda üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen illerde kanatlı eti üretimine yönelik başvurular dışında sadece kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(5) Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği konusunda tarımsal üretim planlaması kapsamında tarımsal açıdan yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlık tarafından tespit edildiği 26/9/2024 tarihli ve 32674 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere Ödeme Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2024/31)’in 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (yyyy) bendinde belirtilen havzalarda yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde yapılan başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(6) Tarımsal üretim planlaması kapsamında yer alan illerde, tarımsal üretim planlamasında belirtilen ürünlerde sunulan projeler artı puan verilerek öncelikli olarak değerlendirilir.

(7) Tarımsal üretim planlaması kapsamında su kısıtı olmayan, mera vasfı ve kaba yem üretim potansiyeli yüksek olan ve süt veya besi havzası oluşturmak amacıyla Planlama Bölgesi illeri olarak belirlenen iller uygulama rehberinde belirtilir.

(8) Tarımsal üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen iller uygulama rehberinde belirtilir.

(9) Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği konusunda, yatırım yerinin tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde yer alması halinde tüm yatırım niteliklerinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(10) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar konusunda Ek-3’te belirtilen illerde yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde yapılan başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(11) Su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında yapılacak başvurular hariç yatırım yeri sadece tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi veya kırsal alanda ise başvuru yapılabilir.

(12) Kapalı ortamda bitkisel üretim, bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar, büyükbaş hayvan yetiştiriciliği ve hayvansal ürünlere yönelik yatırımlarda, değerlendirme sonucunda uygun kabul edilen başvurularda, aldığı puana bakılmaksızın öncelikle, yatırım yeri tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde bulunan projelere hibe desteği verilir. İlin bütçesi dâhilinde uygun kabul edilen diğer projeler puan sıralaması göz önünde bulundurularak hibe desteğinden faydalandırılır. Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinin bulunduğu iller Ek-2’de yer almaktadır.

(13) Kabuk kırılma işlemine tabi tutulmuş sert kabuklu meyveler hariç, tarımsal ürünlerin işlenmesi kapsamında, başka bir yatırım tesisinde ilk işlemesi yapılan mamul ürünün ikincil işlenmesine ve paketlenmesine yönelik yatırım teklifleri ile yurt dışında üretimi yapılan ürünlerin işlenmesine ve paketlenmesine yönelik yatırımlar hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(14) Un, yem ve kütlü pamuk konusunda sadece kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Ancak 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde un ve yem konusunda tüm niteliklerde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(15) Çay ve fındık konusunda sadece yaş çay ve fındık üretiminin yapıldığı illerdeki başvurular kabul edilir.

(16) Su ürünleri konusunda yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde proje sunan yatırımcıların, ön izin belgesi almak için il müdürlüğüne vermiş oldukları kayda girmiş dilekçenin bir nüshasını başvuru aşamasında sunmaları gerekir. Su ürünleri üretimine yönelik uygulanan projelerin hibe ödemesinin yapılması için 29/6/2004 tarihli ve 25507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği gereği, tesisin onaylı projesindeki yatırımların tamamlanması ve üretime başlamasından sonra tesis adına düzenlenmesi gereken su ürünleri yetiştiricilik belgesinin yatırımcı tarafından il müdürlüğüne ibraz edilmesi gerekir.

(17) Yatırımcılar bu Tebliğ kapsamında ülke genelinde sadece bir adet proje başvurusunda bulunabilirler. Tarımsal amaçlı örgütlerin tüzel kişi olarak proje başvurusunda bulunmaları, ortaklarının tüzel kişi veya bireysel olarak farklı yatırım konularında başvuru yapmalarına engel teşkil etmez.

(18) Bütün başvurularda başvuruya esas yatırım konusunun hibe desteği kapsamında değerlendirilebilmesi ve hibe desteğinden yararlanılabilmesi için, alınmış veya alınacak olan yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerinin ve/veya yapı kayıt belgesinin mutlaka başvuru konusu ile uyumlu olması gerekir. Ancak başvuru sahibinin yatırım yerinin bağlı olduğu belediyeden/il özel idaresinden alacağı yapı ruhsatı almasına gerek olmadığına dair yazıyı sunması halinde yapı ruhsatı istenmez. Ayrıca aile işletmeciliği faaliyetlerinin geliştirilmesine yönelik yatırımlarda kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde, inşai faaliyet içermeyen makine ve ekipman alımları için başvuru yapılması durumunda il/ilçe müdürlüklerinden alınacak kapasite bildirir belge sunulması halinde Yapı Ruhsatı ve Yapı Kullanım İzin/Yapı Kayıt Belgesi şartı aranmaz.

(19) Bakanlığın vermiş olduğu yatırım bazlı herhangi bir hibe desteğinden yararlanmış yatırımcılardan/tesislerden izleme süresinin bir yılını tamamlamış olanlar; kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde proje başvurusunda bulunabilirler. Tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılacak başvurular hariç yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda, yatırımcı, izleme süresi devam ederken aynı alt konuda tekrar başvuruda bulunamaz. Alt konular, Ek-4/A ve Ek-4/B’de yer alan sektörel bazda proje konusu ve kodları tablosunda belirtilir. Bu fıkrada belirtilen süre kısıtları mücbir sebep kapsamında fesih işlemi uygulanmış yatırımcılar için uygulanmaz.

(20) Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında makine parkları için sadece tarımsal amaçlı örgütler hibe desteğinden faydalanabilir.

(21) Kiralanmış bir mülk üzerinde yapılacak yatırımlar da uygun yatırımlardır. Kiralama süresinin, başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az yedi yılı kapsaması ve yatırımcının hibe sözleşmesi imzalanması aşamasında noter onaylı kira sözleşmesini ibraz etmesi gerekir. Nihai raporda ödeme talep dosyası ekinde üst hakkı veya kiralamanın tapuya şerh edilme şartı aranır. Kira sözleşmesi yerine tahsis/kullanma izin/irtifak hakkı belgesi bulunması halinde bu belgeler ilgili kurum ve kuruluşun bağlı oldukları mevzuata göre alınır.

(22) Yatırım yeri hisseli ise; hissedarlardan birisinin başvuruda bulunması halinde diğer hissedarların yatırımcıya muvafakat verdiklerini, sahibi oldukları arsa üzerinde inşaat yapılmasına rızaları olduğunu ve tesis faaliyete geçtikten sonra en az yedi yıl süreyle tesisin faaliyetine engel olabilecek ölçüde başka bir tesis kurmayacaklarını beyan ettikleri taahhütnamenin başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi, noter onaylı taahhütnamenin ise hibe sözleşmesi aşamasında sunulması zorunludur.

(23) Mevcut kapalı ortamda bitkisel üretim tesislerinde ve tarımsal amaçlı örgütlerin sulama hizmetlerinin gerektirdiği elektrik enerjisini temin etmek amaçlı yenilenebilir enerji üretim tesisi konulu başvurularda teknik gerekçelerinin açıklanması ve ilgili mevzuata aykırı olmaması şartıyla, güneş enerjisi panelleri, mülkiyeti veya kullanım hakkı başvuru sahibine ait olmak üzere yatırım yerine bitişik birden fazla parselde yer alabilir. Bu durumda enerji nakil hattı yatırımcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır.

(24) Tarım arazileri üzerinde yapılacak yatırımlar için 5403 sayılı Kanun kapsamında alınan izin belgesi, başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenir. Uygulama rehberinde belirtilen istisnalar hariç, yapılacak başvurularda yatırım yeri izinlendirmeye tabi değil ise izin gerektirmediğine dair il müdürlüğünden alınan yazının başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi zorunludur.

(25) Tarıma dayalı ekonomik yatırımlar başlığı altında büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında yapılan başvurularda, 18/3/2010 tarihli ve 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu ile 5996 sayılı Kanun hükümlerine göre zorunlu olan biyogüvenlik tedbirleri de hibe kapsamında değerlendirilir.

(26) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa göre kurulmuş serbest bölgelerde yapılacak yatırımlar için başvuru kabul edilmez.

(27) Tesisin birden fazla bölüme ayrılarak her bölüm için ayrı ayrı başvuru yapılması durumunda hiçbir başvuru hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(28) Büyük bir projenin bölümler/üniteler şeklinde yapılmasına yönelik olarak hazırlanan projelerde hiçbir başvuru hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(29) Proje uygulaması ile ilgili mevzuat gereği alınması gerekli izin, ruhsat ve denetim işleri ile yapılması zorunlu olan tüm işlemlerin yerine getirilmesinden yatırımcılar sorumludur. İlgili mevzuat gereği alınması gerekli başvuru konusu ve niteliği ile ilgili izin ve ruhsatlar hibe sözleşmesi ekinde, tesis tamamlandıktan sonra alınması gerekli başvuru konusu ve niteliği ile ilgili izin ve ruhsatlar ise en geç nihai rapor ekinde sunulmak zorundadır. Yatırımcının, ilgili mevzuat gereğince alınması gerekli izin ve ruhsatları ilgili kurumdan kaynaklanan sebeplerle hibe sözleşmesi aşamasında sunamaması ve bu durumu belgelendirmesi halinde, yatırımcıya, il müdürlüğünün uygun görüşü ile söz konusu belgeleri temin ederek hibe sözleşmesi imzalaması için yirmi iş günü ek süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek süre içinde yatırımcının ilgili mevzuat gereği alınması gerekli yasal izin ve ruhsatları alamaması halinde hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(30) Hibe sözleşmesi öncesi, yatırımcının satın alma işleri ile ilgili yüklenici/tedarikçilerden kaynaklanan sorunlar nedeniyle satın alma işlemlerinin gerçekleştirilmesi için ek süre talep etmesi halinde, il müdürlüklerince yapılacak inceleme sonucu durumu uygun mütalaa edilenler için projelerin bu Tebliğde belirtilen son tamamlanma tarihlerini geçmemeleri şartı ile hibe sözleşmesi imzalaması süresine ek olarak yirmi iş günü süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek süre içinde satın alma esaslarına uygun işlem gerçekleştirilemez ise hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(31) Yatırımcının, alınması gerekli izin ve ruhsatlar ile satın alma işlerinin her ikisi için de ek süre talep etmesi halinde verilecek ek süre otuz iş gününü geçemez.

(32) Hibe sözleşmesinde yer alan hususlardan herhangi birinde değişiklik olması durumunda ek hibe sözleşmesi imzalanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Başvuru Sahiplerinde Aranacak Özellikler ve Hibe Desteğinden Faydalanamayacaklar

Başvuru sahiplerinde aranacak özellikler

MADDE 11-

(1) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularını gerçekleştirmek üzere hazırlanacak proje başvuruları gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılır.

(2) El sanatları ve katma değerli ürünler hariç, başvuru sahibi gerçek ve tüzel kişilerin, Bakanlıkça belirlenen başvuru konusu ile ilgili kayıt sistemine kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda son başvuru tarihinden önce; yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda ise en geç nihai rapor aşamasında kayıtlı olması ve izleme süresi sonuna kadar kaydının devam etmesi gerekir.

(3) Tüm yatırımlar için son başvuru tarihinden önce kurulan;

a) 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda tanımlanan kollektif şirket, limited şirket ve anonim şirketler,

b) Tarımsal amaçlı örgütler,

tüzel kişi olarak başvurabilirler.

(4) Üçüncü fıkrada belirtilen kuruluşlar, kuruluş tüzüklerinde/ana sözleşmelerinde belirtilen faaliyet alanları ile ilgili yatırım konularına başvurabilirler.

(5) Üçüncü fıkrada belirtilen kuruluşların, proje başvurusu, hibe sözleşmesi imzalanması ve uygulamaların gerçekleştirilmesi konularında yetkili kurullarından son başvuru tarihinden önce karar almış ve bu kararın alındığına dair belgeyi proje başvurularında ibraz etmiş olmaları gerekir.

(6) Hibe desteklemelerinden, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kaynaklarından finansman sağlayan veya bağlantısı olan gerçek veya tüzel kişiler yararlanamaz. Başvuru sahiplerinin, başvuru aşamasında idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olduklarına dair taahhütnameyi sunmaları gerekir.

Hibe desteğinden faydalanamayacaklar

MADDE 12-

(1) Bu Tebliğde açıklanan gerçek ve tüzel kişi haricindekiler ve kamu görevi yürütenler, Devlet memurları, kamu işçileri veya Devlet üniversitelerinde görevli öğretim görevlileri hibe desteğinden faydalanamazlar.

(2) Hibe sözleşmesi imzalayan ancak başvuruların alınmaya başladığı tarihe kadar yatırımını nihai rapora bağlayamayan, önceki tebliğler kapsamında hibe desteğinden yararlanmış ancak projesi fesih sürecinde bulunan yatırımcılar hibe desteğinden faydalanamazlar.

(3) Tarımsal amaçlı örgütler hariç, tüzel kişi ortaklarının gerçek kişi olması halinde ortaklar gerçek kişi olarak hibe desteğinden faydalanamazlar. Ayrıca tüzel kişi ortaklarının tüzel kişi olması halinde de tüzel kişi ortaklar ayrı olarak hibe desteğinden faydalanamazlar. Gerçek ve/veya tüzel kişiler kendileri hibe başvurusunda bulunmaları halinde oluşturdukları ya da oluşturacakları farklı tüzel kişiler/ortaklar ayrıca hibe desteğinden faydalanamazlar. Bu fıkrada anılan gerçek/tüzel kişilerin sonraki dönemlerde yapacakları başvurular için bu Tebliğde belirtilen süre kısıtları uygulanır.

(4) İl özel idaresi ve belediye gibi kamu kurum ve kuruluşları, bunların vakıf ve birlik benzeri teşekkülleri ile içinde bulundukları ortaklıkların başvuruları Program kapsamında değerlendirilmez.

(5) 30/6/2007 tarihli ve 26568 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği Seri: A Sıra No: 1 gereğince 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre vadesi geçmiş vergi borcu ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu bulunan yatırımcılar hibe desteğinden faydalanamazlar.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Hibeye Esas Proje Tutarları

Hibeye esas proje tutarı ve destekleme oranı

MADDE 13-

(1) Bu Tebliğde belirtilen tarıma dayalı ekonomik yatırım konularında hibeye esas proje tutarı; yeni tesis niteliğindeki başvurularda 20.000.000 Türk Lirası, kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda 18.000.000 Türk Lirası, kapasite artırımı, teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda 16.000.000 Türk Lirası üst limitini geçemez. Hibeye esas proje tutarı alt limiti 8.000.001 Türk Lirasıdır. Bu limitin altındaki başvurular kabul edilmez.

(2) Bu Tebliğde belirtilen kırsal ekonomik altyapı yatırım konularında hibeye esas proje tutarı 8.000.000 Türk Lirası üst limitini geçemez. Hibeye esas proje tutarı alt limiti 100.000 Türk Lirasıdır. Bu limitin altındaki başvurular kabul edilmez.

(3) Başvuruların kabul edilmesi halinde; hibeye esas proje tutarının %50’sine hibe yoluyla destek verilir. Yatırımcılar hibeye esas proje tutarının %50’si oranındaki katkı payını, ayni katkıyı ve toplam tutara ait Katma Değer Vergisi (KDV)’nin tamamını kendi öz kaynaklarından temin etmekle yükümlüdürler.

(4) Hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas tutar üst limit niteliğindedir. Hibenin nihai tutarı fiili gerçekleşmeler sonucunda ortaya çıkar.

(5) Hibeye esas tutarın hibe desteği kısmı kamu kaynakları kullanılarak karşılandığı için yatırımcılar tarafından sağlanması gereken katkı payının finansmanında bu Tebliğde belirtilen katma değer vergisi istisnası ve faiz niteliğindeki destekler hariç, kamu kaynakları kullanılamaz.

(6) Proje bütçesi KDV hariç hazırlanır.

(7) Proje toplam tutarının; bu maddede belirlenen hibeye esas proje tutarını aşması durumunda, artan kısma ait işlerin yatırımcılar tarafından ayni katkı olarak finanse edilmesi ve yatırım süresi içerisinde tamamlanması gerekir. Bu durumun hibe başvurusu ile beraber taahhüt edilmesi şarttır.

ALTINCI BÖLÜM

Proje Giderleri

Hibe desteği kapsamındaki proje gider esasları

MADDE 14-

(1) Bu Tebliğ kapsamında hibe desteği verilecek proje giderlerinin;

a) Yatırımcı ile imzalanan hibe sözleşmesinden sonra gerçekleştirilmesi,

b) Hibe sözleşmesi ekinde sunulan tatbikat projesinde belirtilmiş olması ve hibe desteği verilecek proje giderleri kapsamında yer alması,

c) Hibe sözleşmesi ekinde sunulan proje bütçesi tablosundaki hibeye esas proje giderlerinin, bu Tebliğde belirtilen limitlerin içerisinde kalması,

ç) Başvuruda öngörülen yatırım süresi içerisinde gerçekleşmesi, hibe desteği kapsamındaki giderlerin Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde belirtilen esaslara uygun olması ve belgelere dayandırılması,

gerekir.

Gider kalemleri

MADDE 15

(1) Bu maddede belirtilen gider kalemleri, bu Tebliğde belirtilen esaslar çerçevesinde, ilgili bölümlerde belirtilen istisnalar geçerli olmak kaydıyla hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(2) Yatırım uygulamalarına ait;

a) İnşaat işleri alım giderlerine,

b) Makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine,

hibe desteği verilir.

(3) Yatırımcılar tarafından, proje kapsamında satın alınacak ve hibe desteği verilecek tüm makine, ekipman ve malzeme alımları ile inşaat işleri bu Tebliğ ve bu Tebliğe bağlı olarak hazırlanan mevzuatta belirtilen esaslara uygun olarak yapılmış satın alımlar sonucunda belirlenen yüklenicilerle/tedarikçilerle yapılacak sözleşmeler kapsamında sağlanır.

(4) Projeyi oluşturan tüm gider kalemlerinin yeni ve kullanılmamış olması gerekir.

(5) Hibeye esas proje tutarını oluşturan, hibe desteği verilecek proje giderleri mutlaka teknik projeye ve piyasa etütlerine dayandırılır ve proje başvurularında ayrıntılı olarak belirtilir.

(6) Başvuruda bütçelendirilen inşaat, makine ve ekipman kalemlerinden bu Tebliğ, uygulama rehberi ve/veya teknik şartnamelere uygun olarak temin edilmeyen ve uygun harcama kapsamında kabul edilmeyen kalemler, ikinci el alımı olmamak ve uygulama rehberinde belirtilen oranı aşmamak şartı ile projenin amacına uygun olarak ayni katkı ile tamamlandığı takdirde hibe desteği kapsamında kabul edilen kalemlerden çıkarılıp başlangıçta belirlenen hibeye esas tutardan düşülerek hibe ödemesi yapılabilir.

(7) Yatırımcı, hibeye esas proje giderlerinden inşaat işleri ile makine ve ekipman alımlarını tek bir alım ya da farklı alımlar şeklinde gerçekleştirebilir.

(8) Yenilenebilir enerji olarak jeotermal kaynağın kullanılacağı yatırımlarda jeotermal kuyu için hibe desteği verilmez.

(9) Yenilenebilir enerji olarak jeotermal, biyogaz, güneş ve rüzgâr enerjisi kullanılacak bütün yatırım konularında yenilenebilir enerji üretimi mevcut veya bu Tebliğ kapsamında kurulacak tesisin kapasite/ekspertiz raporunda hesaplanan yıllık enerji ihtiyacının en az %51’ini, en fazla %110’unu karşılayacak şekilde projelendirilmesi halinde hibe desteğinden faydalandırılır. Elde edilen enerjinin, mevcut veya bu Tebliğ kapsamında kurulacak tesisteki enerji ihtiyacının %110’unu aşması durumunda elde edilen toplam enerji ile tesiste ihtiyaç duyulan enerji oranlanarak hibe ödemesi yapılır. Bu oranların dışında kalan kısımlar ayni katkı olarak karşılanır.

(10) Yenilenebilir enerji olarak biyogaz, güneş ve rüzgâr enerjisi kullanılarak elektrik üretilecek bütün yatırım konularında enerjinin ulusal şebekeye bağlanması şarttır. Hibe ödemeleri, kapasite/ekspertiz raporunda hesaplanan yıllık enerji ihtiyacının en az %51’inin, en fazla %110’unun karşılanması amacıyla bağlantı sözleşmesinde belirtilen kurulu güç üzerinden yapılır.

(11) Bağlantı sözleşmesinde belirtilen kurulu gücün, bağlantı izni ve ruhsatı veren kurumdan kaynaklanan sebeplerle projede %51’in altına düşmesi ve bu durumun da resmî belgelerle tespit edilmesi halinde, yenilenebilir enerji üretim tesisi başvurularında hibe sözleşmesi, teminat yatırımcıya iade edilerek feshedilir. Yenilenebilir enerji üretimi, başvuruya esas yatırım projesinin bir ünitesi ise, projede enerji ünitesine ait giderler hibeye esas proje tutarından düşürülerek yatırımın geri kalan kısmı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

İnşaat işleri alım giderleri

MADDE 16-

(1) Program kapsamında hibe desteği verilecek inşaat işleri alım giderleri, projenin faaliyete geçmesi için kaçınılmaz olan inşaat işlerini kapsar.

(2) Yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda hibeye esas proje gideri sadece inşaat faaliyetinden ibaret olamaz. Ancak çelik silo, soğuk hava deposu ve kapalı ortamda bitkisel üretim tesisi yatırımları sadece inşaat faaliyetinden ibaret olabilir.

(3) İnşaat gideri, yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanmasına yönelik yatırımlarda hibeye esas proje tutarının %80’inden, kapasite artırımına yönelik yatırımlarda %60’ından, teknoloji yenileme ve/veya modernizasyona yönelik yatırımlarda ise %20’sinden fazla olamaz. Ancak çelik silo, soğuk hava deposu, kapalı ortamda bitkisel üretim tesisi, küçükbaş ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliği yatırımlarında bu kısıtlara uyulması zorunlu değildir.

(4) İnşaatın yapılma yöntemi ile kullanılacak teknolojiyi açıklayan, inşaat işleriyle doğrudan ilgili malzeme, işçilik, makine ve ekipman kullanım veya iş makinesi giderlerini kapsayan ve gider türü, ölçü birimi, miktar, birim fiyat ve tutar ayrıntılarını da içeren taslak yapım şartnameleri proje başvuru ekinde sunulur.

(5) Program kapsamında yapılacak yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda, yatırım konusu işleme alanı dışında ihtiyaç duyulan idareye ait personel odaları, yatakhane, yemekhane, teşhir ve satış reyonu, bekçi kulübesi, bahçe duvarı, çit, tesis bahçesinin düzenlenmesi gibi bölümler ve bunlara ait giderler idari alan olarak ve hibeye uygun harcamalar kapsamında değerlendirilir. Bu harcamaların toplamı hibeye esas inşaat giderinin %15’ini, her yapı için kazı, dolgu ve reglaj işleri yapının toplam hibeye esas inşaat giderinin %6’sını ve alansal olarak idari alan, toplam inşaat alanının %30’unu aşamaz.

(6) Hayvan yetiştiriciliği ve su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar için yapılacak bakıcı evi dışında mesken ve benzeri yapıları kapsayan proje başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

Makine, ekipman ve malzeme alım giderleri

MADDE 17-

(1) Program çerçevesinde yapılacak makine, ekipman ve malzeme alımları, üretimi de içeren bir proje bütününün parçası olduğu takdirde finanse edilir.

(2) Yeni tesis niteliğindeki başvurularda hibeye esas proje gideri sadece makine ve ekipman alım giderinden ibaret olamaz. Ancak su ürünleri yetiştiriciliği, arıcılık ve çadır alımı içeren hayvan yetiştiriciliği yatırımlarında hibeye esas proje gideri sadece makine ve ekipman alım giderinden ibaret olabilir.

(3) Kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması, kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki proje tekliflerinde hibeye esas proje tutarının tamamı makine ve ekipman alım giderinden ibaret olabilir.

(4) Makine ve ekipman alımlarında, proje sahasına teslim giderleri ile montaj giderleri makine alımı ile aynı faturada bulunmaları ve hibe sözleşmesi aşamasında belirtilen hibeye esas tutarı aşmaması durumunda uygun harcama kapsamında değerlendirilerek hibe desteğinden yararlandırılır. Ayrı faturalandırılmaları durumunda ise sadece makine ve ekipman alım bedeline hibe desteği verilir.

(5) Makine ve ekipman teknik şartnamesi; makine ve ekipmanın projedeki kullanım amacı ve üretimdeki gerekliliği belirtilerek proje başvuru ekinde sunulur.

(6) Makine, ekipman ve malzeme alım giderleri kapsamında, demirbaş eşya, mobilya, mefruşat alımı gibi giderler ve tesis tamamlandıktan sonra tesisin işletilmesine yönelik hammadde veya malzeme gibi işletme giderlerine hibe desteği verilmez.

(7) Tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılacak başvurular hariç kendi yürür makineler hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(8) Trafo satın alımları hibe desteği kapsamında değildir.

(9) Yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji üreten tesisler hariç enerji nakil hattı satın alımları hibe desteği kapsamında değildir. Yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji üreten tesisler için ise enerji nakil hattı satın alımları hibeye esas proje tutarının en fazla %15’i ile sınırlıdır.

(10) Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında şebekeden bağımsız (off-grid) sistemler de destek kapsamındadır. Bu faaliyet kapsamındaki yatırımların başvuru sahibinin statüsüne bakılmaksızın kırsal alanda olması gerekir. Üretilen enerjinin ulusal şebekeye bağlanması şart değildir. Bu destek sadece bitkisel üretim yapan aile işletmeciliği faaliyetleri ile yaylacı ve göçer faaliyetleri kapsamında arıcılık, büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliğini kapsar. Makine, ekipman ve malzeme alımlarına ek olarak işletmelerin enerji talebini karşılamak amacıyla 5 kW’a kadar şebekeden bağımsız (off-grid) sistem için projelendirme yapılabilir. Yatırım uygulama alanı dışında kalan kablolama işlemleri uygun harcama olarak kabul edilmez.

(11) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistemlerde bağlantı anlaşması istenmez. İl proje yürütme birimi, işletmelerin şebekeden bağımsız (off-grid) yenilenebilir enerji yatırımları için proje kontrol ve kabul yetkisine sahiptir.

(12) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistemlerde yatırım yapılacak yerin ilgili kuruluş tarafından statik onayı verilmiş çatı üstü ya da arazi olmasında bir engel yoktur.

(13) Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında akıllı tarım uygulamaları ile ilgili hibe desteği kapsamında kabul edilecek gider kalemleri uygulama rehberinde belirtilir.

(14) Yeni tesis niteliğindeki başvurular dışında jeneratör satın alımları hibe desteği kapsamında değildir.

(15) Makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine ait teknik şartnameyi, metraj ve keşfi, makine yerleşim planını ve bina büyüklüğü ile alınan makinelerin uyumlu ve üretim aşamalarında gerekli olduğuna dair raporu hazırlayan ve tasdik eden kişilerin ilgili meslek odalarına kayıtlı olmaları şarttır.

Proje kaynaklarından karşılanamayacak giderler

MADDE 18-

(1) Uygun olmayan ve hibe desteği kapsamı dışında kalan giderler şunlardır:

a) Her türlü borçlanma giderleri.

b) Faizler.

c) Başka bir kaynaktan finanse edilen harcama ve giderler.

ç) Kira giderleri.

d) Kur farkı giderleri.

e) Arazi, arsa ve bina alım bedelleri.

f) Binanın yakıt, su, elektrik ve aidat giderleri.

g) Ayrı faturalandırılmış nakliye ve montaj giderleri.

ğ) Bankacılık giderleri.

h) Denetim giderleri.

ı) KDV ve ÖTV dâhil iade alınan veya alınacak vergiler.

i) İkinci el/kullanılmış makine ve ekipman alım giderleri.

j) Proje yönetim ve danışmanlık giderleri.

k) Makine tamir ve parça alım giderleri.

l) Sarf malzemeleri.

m) Makine kullanım eğitimi giderleri.

n) Mücbir sebepler hariç bu Tebliğ ile belirlenen yatırım süreleri içinde gerçekleştirilmeyen giderler.

(2) Program kapsamında hibe sözleşmesi imzalanmayan projelerle ilgili yapılan hiçbir harcama karşılanmaz, bu giderlerden dolayı herhangi bir sorumluluk üstlenilmez.

(3) Bu Tebliğ ile Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilmeyen, belgelendirilmeyen ve ibraz edilmeyen her türlü satın alma gideri, hibeye esas gider kapsamında olsa dahi hibe desteğinden karşılanmaz.

Ayni katkılar

MADDE 19-

(1) Yatırımcılardan veya iş birliği yaptığı kişi ve kuruluşlardan herhangi biri tarafından hibe sözleşmesi öncesi edinilmiş arazi, bina, makine ve ekipman, ayni katkı olarak dahi proje yatırım tutarına dâhil edilmez.

(2) Hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra yatırımcılar tarafından, hibeye esas proje giderleri dışında kendi kaynakları kullanılarak bina, malzeme, makine ve ekipman ile işgücüne yönelik olarak yapılacak herhangi bir katkı, yatırım süresi içerisinde tamamlanması koşulu ile ayni katkı olarak değerlendirilir. Ancak uygulamalar sırasında bu katkıların tamamının, yatırımcı tarafından, hibeye esas proje giderlerine yönelik kullanımlar yapılmadan önce veya eşzamanlı olarak gerçekleştirilmesi zorunludur. Başvuru sahipleri, bu hususları başvuru aşamasında sunacakları taahhütnamede belirtirler.

(3) Ayni katkılar, hibeye esas proje giderleri kapsamında öngörülmüş satın alımlardan bağımsız alımlar veya gerçekleşmeler şeklinde yapılabilir.

(4) Başvuru aşamasında ayni katkı olarak taahhüt edilen işlerin projede öngörülen nitelik ve nicelikte gerçekleştirilmesi şarttır. Ayni katkıda fiziki gerçekleşme esas alınır, ayni katkıda gösterilen inşaat işleri ile makine ve ekipman alımlarıyla hibeye esas harcama giderleri için satın almanın birlikte yapılması durumunda satın alma sonrası oluşacak tutarda azalma söz konusu olur ise aradaki fark hibeye esas proje tutarından düşülür.

(5) Yapılacak ayni katkılar, yatırımcının yapmakla yükümlü olduğu katkı payının yerine ikame edilemez.

YEDİNCİ BÖLÜM

Proje Başvuruları

Başvuru zamanı

MADDE 20-

(1) Başvuru zamanı Bakanlıkça yayımlanacak olan uygulama rehberinde ilanen duyurulur.

Başvuracaklara sağlanacak teknik destek

MADDE 21-

(1) Başvuracak gerçek ve tüzel kişiler, program konusunda il proje yürütme biriminden ihtiyaç duydukları bilgiyi alabilirler.

(2) İl proje yürütme birimlerince verilecek bilgi, proje hazırlanmasında karşılaşılacak sorulara cevap vermekle sınırlı olup projenin kabul edilmesi konusunda bir taahhüt niteliği taşımaz.

(3) İl proje yürütme birimleri, yatırımcılara kesinlikle proje hazırlayamaz.

(4) Başvuru sahipleri, programa ait uygulama rehberi ile içinde yer alan başvuru formlarını ve bilgilendirici dokümanları il müdürlüğü veya “www.tarimorman.gov.tr” internet adresinden temin edebilirler.

(5) Bakanlık tarafından düzenlenecek eğitim, çalıştay, bilgilendirme toplantıları ve benzeri etkinlikler “www.tarimorman.gov.tr” internet adresi aracılığıyla duyurulur.

Başvurulacak adres

MADDE 22-

(1) Gerçek ve tüzel kişiler başvurularını “www.tarimorman.gov.tr” internet adresinden yaparlar.

Başvuru şekli

MADDE 23-

(1) Proje başvurusu;

a) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularını gerçekleştirmek amacıyla hazırlanır.

b) Bu Tebliğde belirtilen niteliklere sahip gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılır.

c) Bu Tebliğ, yürürlükte bulunan ilgili mevzuat ve Genel Müdürlük tarafından hazırlanan uygulama rehberi hükümlerine uygun olarak hazırlanır.

(2) Bu Tebliğde belirtilen usul ve esaslara göre hazırlanan başvuru dosyasının girişi veri giriş sistemi üzerinden yapılır.

(3) Bakanlık bilgi sistemlerinde herhangi bir aksaklık olması halinde Genel Müdürlük gerekli önlemleri alır.

(4) Veri girişi yapılan belge ve dokümanlarla ilgili olarak İl Proje Değerlendirme Komisyonu tarafından hatalı olduğu bildirilenler için uygulama rehberinde belirtilen şekilde düzeltme/tamamlatma yapılabilir. Bunun dışında hiçbir belge ve/veya dokümanda düzeltme yapılamaz ve tamamlatılamaz.

(5) Başvuru şekline ilişkin bu Tebliğde yer almayan diğer hususlar Bakanlıkça yayımlanan uygulama rehberinde açıklanır.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Proje Başvurularının Değerlendirilmesi

Başvuruların il düzeyinde değerlendirilmesi

MADDE 24-

(1) Program kapsamında, başvurusu alınan projelerin incelenmesi ve ilk değerlendirmeleri bu bölümde belirtilen kriterlere göre il proje değerlendirme komisyonu tarafından yapılır. Başvuruların, bu Tebliğe ve uygulama rehberine uygun olarak il düzeyinde değerlendirilmesinden il proje değerlendirme komisyonu sorumludur.

(2) İl proje değerlendirme komisyonunun oluşturulma ve çalışma şekilleri valilik tarafından son başvuru tarihinden önce belirlenir ve taraflara duyurulur.

(3) İl proje değerlendirme komisyonuna, değerlendirme sürecinde gerekli tüm teknik ve lojistik desteğin verilmesi, tabloların düzenlenmesi, proje özetlerinin hazırlanması, verilerin muhafazası gibi konularda çalıştırılması amacı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarından personel görevlendirilebilir.

(4) Belge ve dokümanların yüklenmesinin ardından, il proje değerlendirme komisyonu, başvuruları bu Tebliğ ve uygulama rehberinde belirtilen kriterlere göre inceler.

(5) Değerlendirmeye; son başvuru tarihini takiben yapılacak ilk toplantıda belirlenecek kriterlere göre veri giriş sistemi üzerinden başlanır. Komisyon, bu değerlendirmeleri son başvuru tarihini takiben en geç yirmi beş iş günü içerisinde tamamlar ve görevi sona erer.

(6) İl proje değerlendirme komisyonunun ihtiyaç duyması halinde teknik alt komisyonlar oluşturularak projenin mevzuat ve maliyetler açısından uygunluğu inceletilir. Oluşturulan alt komisyon il proje değerlendirme komisyonu ile eş zamanlı olarak projelerin incelemesini tamamlar.

(7) Başvurular değerlendirilirken tarımsal üretim planlaması, başvuru sahibinin niteliği, yatırım yerinin karakteristiği, yatırım yerinin mülkiyeti, yatırımın niteliği, yatırımın sektörel önceliği, başvuru sahibinin daha önce hibeden yararlanma durumu gibi kriterler göz önüne alınır.

(8) Değerlendirme kriterleri Ek-1/A ve Ek-1/B’de belirtilmiştir. Başvurular, değerlendirme puanlarına göre en büyükten en küçüğe doğru sıralanarak teklif listeleri hazırlanır. Aynı puanı alan başvurular kendi aralarında sıralanırken başvuru zamanı daha önce olan üst sıraya alınır. Değerlendirme sonuç tablosu ve program teklif listelerinin veri giriş sistemi üzerinden alınan çıktısı, il proje değerlendirme komisyonunca imzalanarak Elektronik Belge Yönetim Sistemi üzerinden Genel Müdürlüğe gönderilir.

(9) Genel değerlendirme raporu, değerlendirme sonuç tablosu ve Program teklif listelerinin çıktıları ile başvuru sahiplerince girişi yapılan başvuru dosyaları, 18/10/2019 tarihli ve 30922 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre il müdürlüklerinde muhafaza edilir.

Başvuruların Genel Müdürlük düzeyinde değerlendirilmesi

MADDE 25-

(1) İllerden gelen teklif listeleri merkez proje değerlendirme komisyonunca Ek-1/C’de yer alan genel değerlendirme kriteri gözetilerek puanlanır ve veri giriş sistemi üzerinde nihai puan belirlenir.

(2) Başvurular, aldıkları nihai puana göre en büyükten en küçüğe doğru sıralanır, teklif listeleri hazırlanır. Genel değerlendirme raporu, değerlendirme sonuç tablosu ve program teklif listelerinin veri giriş sistemi üzerinden alınan çıktısı, merkez proje değerlendirme komisyonunca imzalanarak Genel Müdürlük onayına sunulur.

Hibe başvurusunun reddedilme nedenleri

MADDE 26-

(1) Değerlendirme komisyonları tarafından değerlendirme kriterlerine göre yapılan inceleme sonucu alınan proje başvurularının reddedilme kararı, tüm projelerle ilgili Genel Müdürlük onayı alındıktan sonra il müdürlüğü tarafından uygulama rehberinde belirtilen şekilde başvuru sahiplerine bildirilir.

(2) Başvuruyu reddetme kararının aşağıdaki gerekçelere dayanması zorunludur:

a) Başvurunun müracaat tarihinden sonra yapılması.

b) Başvuru sahibinin bu Tebliğde belirtilen şartlara sahip olmaması.

c) Başvuruya konu faaliyetin program kapsamında olmaması.

ç) Projenin başvuruda belirtilen yatırım konusuna ait konu kodu ile uyumlu olmaması.

d) Projenin uygulama süresinin öngörülen azami süreyi aşması.

e) Hibeye esas proje tutarının ve talep edilen katkının duyurulmuş olan azami miktarı aşması.

f) Projenin teknik olarak uygulanmasının mümkün olmaması ve yatırım konusu ile uyumsuz olması.

g) Başvuru formu içindeki bütçelemeye dair hususların birbirleri ile tutarsız olmaları.

ğ) Projenin başvuruda sunulan bilgi ve belgelerle uyumsuz olması.

h) Bütün yatırım konularında;

1) 22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu ve/veya 18/12/1981 tarihli ve 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu ve/veya 5403 sayılı Kanun kapsamında konulan şerhler için ilgili kurumdan yatırım yapılmasında sakınca olmadığına dair belge alınmış yatırım yerleri ile organize sanayi bölgesi, tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi ve ihtisas küçük sanayi sitesi tarafından yatırım yerlerine konulan ipotek veya şerhler,

2) Organize sanayi bölgelerinin ve tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinin kuruluşunda kullanılan krediler nedeniyle konulan ipotek ve şerhler,

3) Bu Tebliğ kapsamında yapılacak başvurular için yatırım yerinin kiralanmış olması durumunda kira sözleşmeleri nedeniyle yatırım yerlerine konulan şerhler,

hariç, yatırım yerinin tapu kaydında ipotek, haciz, ihtiyati tedbir ve yatırımın sürdürebilirliğini etkileyebilecek şerhler bulunması ve/veya hakkında açılmış dava olması.

ı) Kapasite artırımı, teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda, mevcut tesisin faaliyeti ile ilişkili olarak bankalarca başvuru sahibi adına daha önce kullandırılan kredi nedeniyle konulan ipotek için ilgili bankadan geri ödemelerin düzenli yapıldığına dair belge almış olanlar ile program kapsamında daha önce hibe desteğinden yararlanmış olan tesisler için sözleşmeleri gereği konulan şerhler hariç yatırım yerinin ipotekli, şerhli, icraya verilmiş ve/veya hakkında açılmış dava olması.

i) Başvurunun veri giriş sistemi üzerinden yapılmamış olması.

j) Başvurunun bu Tebliğ ve uygulama rehberinde belirtilen usul ve esaslara göre hazırlanmamış veya gerçekleştirilmemiş olması.

k) Hibeye esas proje tutarının bu Tebliğde belirtilen limitlerin dışında olması.

l) Başvuru sırasında ve sözleşme yapılmadan önce başvuru sahibinin iflas etmiş veya projenin tasfiye halinde olması, başvuru sahibinin işlerinin mahkemelerce idare ediliyor olması, alacaklılarıyla herhangi bir düzenlemeye girmiş olması, iş veya faaliyetlerini askıya almış olması, bu meselelerle ilgili bir dava veya takip konusu bulunması veya yürürlükteki mevzuat ve düzenlemelerde yeri olan bir prosedür dolayısı ile bunlara benzer bir durumda olması.

m) Yatırımcının; kamu haklarından mahrum olması veya hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, görevi kötüye kullanma, rüşvet, irtikap, nitelikli zimmet, sahtecilik, ihaleye fesat karıştırma, hileli iflas suçlarının birinden veya 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan ve organize veya örgütlü suçlardan dolayı hüküm giymiş bulunması, milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olması veya tutuklu bulunması veya 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 102 nci, 103 üncü ve 104 üncü maddelerinde düzenlenen suçlardan adli sicil kaydı olması veya 5237 sayılı Kanunun Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler başlıklı Dördüncü Kısmının üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci bölümlerinde yer alan suçların birinden veya ülkenin mali çıkarlarına zarar verici herhangi bir suçtan dolayı hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı olması.

n) Program/il bütçesinin yetersiz olması.

o) Program kapsamında farklı gerçek/tüzel kişilerce hazırlanmış olsa dahi aynı yatırım alanlarında birbirleri ile ortak ekonomik ve/veya çıkar ilişkileri bulunan veya birbirlerini tamamlayan projelerle müracaat edilmesi.

ö) Birbirleriyle birebir aynı olan, kopya projeler ile başvuruda bulunulması.

p) Başvuru sahiplerinin, başvuru sırasında veya sözleşme yapılmadan önce gerçeğe aykırı beyanda bulunduklarının tespit edilmesi.

r) Üretime yönelik olmayan, araştırma geliştirme projeleri ile başvuruda bulunulması.

s) Başvuru sahibi hakkında iflas, konkordato veya tasfiye kararı alınmış olması, mal varlığı ya da işlerinin atanmış kayyum veya vasi tarafından idare ediliyor olması.

ş) Başvuru sahibinin Bakanlık tarafından destek dışı işletmeler kapsamına alınmış olması.

t) Yatırım yerinin 3218 sayılı Kanuna göre kurulmuş serbest bölgelerden birinde olması.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Nihai Değerlendirme Kararı, Bütçelerin Belirlenmesi ve Hibe Sözleşmesi

Nihai değerlendirme kararı ve bütçelerin belirlenmesi

MADDE 27-

(1) Nihai değerlendirme, bu maddede belirtilen hususlar dikkate alınarak merkez proje değerlendirme komisyonunca yapılır.

(2) Yatırım bütçeleri, merkez proje değerlendirme komisyonu tarafından Bakanlığın destekleme politikaları doğrultusunda belirlenir.

(3) İllerin tarım alanları, hayvan varlıkları, Bakanlık kayıt sisteminde yer alan işletme sayıları, ilde kabul edilen projelerin toplam tutarı ve tarımsal üretim planlaması dikkate alınarak illerin katsayıları hesaplanır. Bu katsayılara göre illerin bütçeleri belirlenir. Ancak deprem, yangın, sel gibi doğal afetler veya mücbir sebepler nedeniyle zarar gören illerin bütçeleri katsayılar dikkate alınmadan belirlenebilir.

(4) Tarımsal üretim planlaması kapsamında illere verilecek bütçe yalnızca planlama konusunda uygulanacak projelere tahsis edilir.

(5) Program kapsamında başvuruların yapıldığı her il için Genel Müdürlük tarafından tahsis edilen bütçenin izin verdiği sayıda başvuruya hibe desteği sağlanır. İlin yaklaşık bütçesinin yeterli olması durumunda program teklif listesinde yer alan tüm başvurular yatırım programına alınır.

(6) İlin bütçesinin tüm başvuruları karşılaması durumunda; varsa artan bütçeleri toplanır ve bütçesi yetersiz olan illere katsayısı oranında dağıtılır. Bu işleme, programa ayrılan bütçe bitinceye kadar devam edilir.

(7) İl bazında bütçe dağılımı yapıldıktan sonra Programa ek bütçe aktarılması ve hibe sözleşmesi imzalamayan veya sözleşmesi feshedilen yatırımcılar nedeniyle bütçe oluşması durumunda bu bütçe tarımsal üretim planlaması, deprem, yangın, sel gibi doğal afetler veya mücbir sebepler nedeniyle zarar gören illere Genel Müdürlükçe tahsis edilebilir.

(8) İlin bütçesinin tüm başvurular için yeterli olmaması durumunda; uygun olarak kabul edilen projeler il proje değerlendirme komisyonu ile merkez proje değerlendirme komisyonunun vermiş olduğu toplam puana göre en büyükten en küçüğe doğru sıralanır. İlin bütçe imkânları dâhilinde en yüksek puan alan projeden başlanarak projeler sırayla Programa alınır. Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanan yatırımcılardan, sözleşme imzalamayanlar ve/veya projeyi uygulamaktan vazgeçenler olması halinde; Genel Müdürlükçe ilin bütçesi dâhilinde oluşturulan yedek listede bulunan yatırımcılar sırası ile proje son tamamlanma tarihi gözetilerek hibe sözleşmesi imzalamaya davet edilir. Yedek proje seçiminde bu Tebliğde belirtilen projelerin son tamamlanma tarihine üç ay kala inşai faaliyet içermeyen projelere öncelik verilir.

(9) Tarıma dayalı ekonomik yatırımlar ile kırsal ekonomik altyapı yatırımlarının her biri için ayrılan bütçe, toplam bütçenin %25’inden az olmamak üzere düzenlenir.

(10) İl düzeyinde tarıma dayalı ekonomik yatırımlar ile kırsal ekonomik altyapı yatırım konularından herhangi biri için ayrılan bütçenin artması durumunda bu ikisi arasında bütçe aktarımı yapılır.

(11) Nihai değerlendirme kararı Genel Müdürlüğün onayı ile kesinleşir.

(12) Bakanlığın bir başvuruyu reddetme ya da hibe vermeme kararı kesindir.

Değerlendirme sonuçlarının açıklanması

MADDE 28-

(1) Kesinleşen değerlendirme sonuçları Genel Müdürlükçe il müdürlüklerine hibe destek sistemi üzerinden veya yazılı olarak bildirilir. Ayrıca hibe desteğine hak kazanan projeler başvurunun yapıldığı il müdürlüğünün resmi internet adresinde yayımlanarak ilan edilir.

(2) İl müdürlükleri sonuçları, başvuru sahiplerine uygulama rehberinde belirtilen şekilde bildirir.

Hibe sözleşmesi

MADDE 29

(1) Hibe sözleşmesi, il müdürlüğü ile hibe başvuru sahibi arasında iki adet olacak şekilde imzalanır. Hibe sözleşmesini imzalamaya il müdürlüğü adına il müdürü yetkilidir. Hibe sözleşmesinin taraflarca imzalanmış metninin bir adedi ve ekleri il müdürlüğü, bir adedi ve ekleri de yatırımcı tarafından muhafaza edilir.

(2) Hibe sözleşmesinin içeriği ve formatı Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde tüm taraflara önceden duyurulur.

(3) Başvuru sahipleri, hibe sözleşmesi aşamasında veri giriş sistemi üzerinden girişleri yapılan bilgi ve belgeler ile hibe sözleşmesi ekinde bulunması gereken diğer belgeleri de kapsayacak dosyayı il müdürlüğüne sunarlar. Sunulan bilgi ve belgelerin imzalı/paraflı olması gerekir.

(4) Başvuru sahiplerinin hibe kaynaklarından yararlanabilmeleri için hibe sözleşmesi eki dokümanları tamamlayarak hibe sözleşmesini imzalamaları ön koşuldur.

(5) Başvuru sahipleri, kendilerine yapılan bildirimi takip eden yirmi iş günü içerisinde il müdürlüklerine hibe sözleşmesi ve eki dokümanları ile projeye esas evrakı teslim etmek zorundadır. İl proje yürütme birimince proje sahasında, projeye esas dosya ve evrak üzerinde en fazla yirmi iş günü içinde yapılacak inceleme sonrasında, bu Tebliğe ve başvuru evrakına göre uygunluğu tespit edilen projeler için başvuru sahipleri ile il müdürlüğü arasında yer tespit tutanağı düzenlenerek yatırımcılar hibe sözleşmesi imzalamaya davet edilir. Kendilerine yapılan bu daveti takip eden beş iş günü içerisinde il müdürlüğü ile hibe sözleşmesi imzalamayan başvuru sahiplerinin proje başvuruları ve bunlara ilişkin değerlendirme sonuçları iptal edilir. İl proje yürütme birimince yapılan inceleme sonucunda uygun olmadığı tespit edilen projeler için ise hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(6) Hibeye esas proje tutarını oluşturan gider kalemleri, her bir kalem için belirlenmiş olan referans fiyatları geçemez. Projede yer alan gider kalemlerinin incelenmesi sonucu, hibe desteği verilen gider kalemleri kapsamında olmaması nedeniyle uygun kabul edilmeyen kalemlerin olması durumunda bu kalemler hibeye esas bütçeden çıkarılarak ayni katkı kapsamına alınır, gider kalemlerinin referans fiyatları geçmesi durumunda ise referans fiyatın üzerindeki tutar ayni katkı kapsamına alınır. Proje tutarı, hibe sözleşmesi öncesi il proje yürütme biriminin referans fiyat karşılaştırması sonucu uygun bulduğu miktar, metraj ve birim fiyat üzerinden revize edilir ve hibe sözleşmesi imzalanır.

(7) Programa alınan projelerde bu Tebliğde yer alan hibe başvurusunun reddedilme nedenlerinden herhangi birinin hibe sözleşmesinin imzalanmasından önce tespit edilmesi halinde söz konusu başvuru sahipleri ile hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(8) Hibe sözleşmesi imzalanmadan önce yatırımına başlayan başvuru sahibi ile hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(9) Hibe sözleşmesi öncesi uygulama rehberinde belirtilen kurallar çerçevesinde projede değişiklik yapılabilir.

(10) Hibe sözleşmesi sonrası mücbir sebepler ve uygulama rehberinde belirtilen kurallar haricinde projede değişiklik yapılamaz.

(11) Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanan başvuru sahibinin sözleşme imzalamadan vefat etmesi halinde yasal mirasçıları talep ederlerse, başvuruda aranan koşulları sağlaması ve diğerlerinden muvafakat alması şartıyla içlerinden biriyle hibe sözleşmesi imzalanır.

Hibe sözleşmelerinde teminat alınması

MADDE 30-

(1) Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanmış yatırımcı, hibeye esas proje tutarının %3’ü tutarında süresiz limit dâhilinde banka teminat mektubunu hibe sözleşmesi imzalanmadan önce il müdürlüğüne verir. İl müdürlüğü tarafından teyidi alındıktan sonra teminat mektubu muhafaza edilmek üzere, defterdarlık muhasebe müdürlüğüne teslim edilir. Teminatın nakit olarak verilmesi halinde hibeye esas proje tutarının %3’ü tutarındaki nakit teminat defterdarlık muhasebe müdürlüklerinin hazine tahsilat hesabına yatırılıp il müdürlüklerinin kurumsal koduyla ilgisine göre 330/430-Alınan Depozito ve Teminatlar hesabına kaydedilerek muhasebe işlem sürecinin yürütülmesi sağlanır.

(2) Teminat mektuplarının toplam tutarı, hibeye esas proje tutarının %3’ünden az olmamak kaydı ile birden fazla bankadan teminat mektubu alınabilir.

(3) Nihai raporun onaylanması ve son ödemenin gerçekleşmesini takiben yatırımcının, vadesi geçmiş vergi borcu ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair ilgili kurumlardan aldığı belgeler ile birlikte il müdürlüğüne müracaat etmesi halinde teminat mektubu veya hesaba yatırılan tutar kendisine iade edilir.

(4) Hibe sözleşmesinin mücbir sebepler kapsamında feshedilmesi halinde teminat mektubu veya hesapta bulunan miktar yatırımcıya iade edilir; hibe sözleşmesindeki taahhütlerin yatırımcının kusuru üzerine yerine getirilmediği fesih hallerinde teminat mektubu veya hesapta bulunan miktar Hazineye irat kaydedilir.

(5) Teminat mektubu sunulan yatırımların feshedilmesi halinde yatırımcının teminat mektubunda yer alan miktarı nakit olarak ödediği takdirde teminat mektubu yatırımcıya iade edilir.

Hibenin nihai tutarı

MADDE 31-

(1) Hibe tutarı hibe sözleşmesinde belirtilir ve bu tutar üst limit niteliğindedir. Hibeye esas proje tutarının üst limiti referans fiyatı geçemez. Satın almadan sonra fatura tutarının hibe sözleşmesinde belirtilen hibeye esas proje tutarının altında olması durumunda faturada belirtilen tutarın %50’sine hibe ödemesi yapılır. Fatura tutarının hibeye esas proje tutarının üzerinde olması durumunda ise aradaki fark yatırımcı tarafından ayni katkı ile karşılanır. Hibenin nihai tutarı, fiili gerçekleşmeler ve tahakkuklar sonrasında ortaya çıkar.

(2) Hibe miktarı, bu Tebliğde belirtilen tutar ve oranı kesinlikle aşamaz.

ONUNCU BÖLÜM

Satın Alma, Proje Harcamalarının Kontrolü ve Ödemeler, Proje Uygulamaları ve Yatırımın İzlenmesi

Satın alma

MADDE 32-

(1) Yatırımcılar, hibe kapsamında yapacakları inşaat işleri ile makine, ekipman ve malzeme satın alma işlemlerinde Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde belirtilen kurallara uygun hareket ederler.

(2) Yatırımcılar tarafından hazırlanacak uygulamalara ilişkin hak ediş tutarları hibe sözleşmesinde o gider için belirtilmiş tutarın üstünde olamaz.

(3) Yatırımcılar, veri giriş sistemine girdikleri ve ekledikleri tüm belgeleri kapsayan başvuru dosyalarını ve ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleştirdikleri inşaat işleri ile makine, ekipman ve malzeme alımlarına ilişkin satın alma belgelerinin aslı ve bir suretini hibe sözleşmesi imzalanmadan önce; sipariş mektuplarının aslı ve bir suretini ise hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra ilgili il müdürlüğüne elden teslim ederler. Yatırımcılar, alımların gerçekleştirileceği yüklenicilere/tedarikçilere ait vadesi geçmiş vergi borcu ve Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair belge ile yetkili mercilerden alınacak ihaleden yasaklı olmadıklarına dair belgeyi de satın alma dosyasında ibraz etmek zorundadırlar.

(4) Bakanlık, yatırımcı ve yüklenici/tedarikçi arasında taraf değildir. Yatırımcılar, hibe sözleşmesi hükümleri ve proje tekliflerine uygun olarak yaptıkları satın almalarla ilgili olarak uygulama sözleşmesi kapsamındaki işlerinin ifasındaki kusurları nedeniyle yüklenicilerle/tedarikçilerle yaptıkları sözleşmelerin noter kanalı ile iptal edilmesi halinde kalan işlerin ifası için il müdürlüğünün onayını almak suretiyle başka bir yükleniciden/tedarikçiden satın almayı gerçekleştirebilirler. Bu Tebliğ kapsamında uygulanacak iş ve işlemlerden dolayı, Bakanlığın yatırımcı ve yüklenici/tedarikçi arasında taraf olmama hükmüne istinaden yatırımcı, projenin yürütülmesi esnasında sebep olabileceği her türlü zarar konusunda, üçüncü taraflara karşı tek başına sorumlu olmayı kabul eder.

(5) Genel Müdürlük gerekli görmesi halinde satın alma belgelerini kabul ve/veya reddi yönünden inceler.

Proje tamamlanma süresi

MADDE 33

(1) Projelerin son tamamlanma tarihi, mücbir sebepler hariç hibe sözleşmesinin imzalandığı takvim yılının Kasım ayının son iş günüdür.

(2) Projenin son tamamlanma tarihi itibarıyla nihai rapor ve eklerinin uygun olarak teslim edilmemesi halinde il müdürlüklerince fesih işlemi uygulanır.

Proje harcamalarının kontrolü ve ödemeler

MADDE 34-

(1) Yatırımcılar, tesisin inşaat işleri ile makine ve ekipman montajının tamamlanmasından ve deneme üretimine geçilmesinden sonra nihai raporunu sunarlar. Yatırımcılar, projeye ait fiili gerçekleşmelerden sonra ödeme taleplerini, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş fatura ve uygulama rehberinde yer alan Ödeme Talep Formu ekinde istenen belgeleri nihai rapor ile birlikte projenin son tamamlanma tarihine kadar il müdürlüğüne teslim ederler. Satın almalara ait ödeme ayrıntıları uygulama rehberinde belirlenir.

(2) Satın almalarla ilgili faturanın tarihi, hibe sözleşmesinin taraflarca imzalanmasını takiben, bu Tebliğde belirtilen yatırım süresi içerisinde olmak zorundadır. Fatura tarihinin bu süreyi aşması ve/veya ödeme talebinin süresi içinde yapılmaması durumunda il müdürlüğünce hibe sözleşmesi feshedilir. Hibe sözleşmesinde belirtilen durumlar ve mücbir sebepler haricinde hibe sözleşmesine ilişkin süre uzatımı ve/veya sözleşmenin askıya alınması söz konusu değildir.

(3) Yatırımcılar, projelerindeki bütçe ve iş planı çerçevesinde gerçekleştirdikleri inşaat işleri ile makine ve ekipman alımlarına ait ödeme taleplerini ve belgelerini il müdürlüğüne teslim ederler.

(4) İl müdürlüğüne teslim edilen nihai rapor ile ödeme belgeleri; on iş günü içerisinde ilgili mevzuat, hibe sözleşmesi ve proje amaçlarına uygunluğu açısından kontrol edilir ve tespit tutanakları düzenlenir. Ödeme belgeleri onaylandıktan sonra bu belgelere ait bilgilerin veri tabanına girişi yapılır ve hak ediş bilgilerini içeren veri tabanı çıktısı onaylanarak üst yazı ekinde Genel Müdürlüğe gönderilir. İl müdürlüklerince gönderilen hak edişlerden uygun bulunanların yer aldığı ödemeye esas liste Genel Müdürlükçe hazırlanıp ödemesi yapılmak üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderilir ve ödeme tutarı T.C. Ziraat Bankası aracılığı ile yatırımcının hesabına aktarılır.

(5) Nihai rapor ve eklerinin tamamlanmaması veya tamamlanmış olsa dahi il müdürlüğü tarafından uygun bulunmaması halinde projenin kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında ödemesi, tarıma dayalı ekonomik yatırımlarda ise son ödemesi yapılmaz.

(6) Tarıma dayalı ekonomik yatırımlarda ara ödeme bir defaya mahsus yapılır. Ara ödeme talebi için hazırlanan ödemeye esas icmalde belirtilen hibeye esas proje tutarı, hibe sözleşmesinde belirtilen toplam hibeye esas proje tutarının %50’sinden fazla olamaz. İnşai faaliyetlerin tamamının gerçekleştirilmiş olması halinde inşaat kalemi için bu oran dikkate alınmaz. Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında ise ödeme nihai rapor onaylandıktan sonra tek seferde yapılır.

(7) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği sabit yatırımlarına yönelik olarak proje sunan yatırımcılara, proje bir bütün olarak bitirilmeden ve taahhüt edilen hayvan varlığı temin edilmeden nihai ödeme yapılmaz.

(8) Yatırımcının inşaat ile ilgili ayni katkısı gerçekleşmeden hibe ödemesi talep edilemez ve inşaat bir bütün olarak tamamlanmadan makine, ekipman ve malzeme alımı ile ilgili hibe ödemesi yapılmaz. Ayrıca makine, ekipman ve malzeme alım ödemeleri, satın almalar bazında tek ödeme evrakı düzenlenerek talep edilir. Yatırımcının makine, ekipman ve malzeme alımı için taahhüt ettiği ayni katkı yerine getirilmeden makine, ekipman ve malzeme alımı için hibe desteği talep edilemez.

(9) Ayni katkıların son ödeme talebinden önce yatırımcı tarafından gerçekleştirilmiş olması gerekir. Aksi halde hibe ödemesi yapılmaz ve hibe sözleşmesi feshedilir, daha önce yapılmış ödeme olması halinde 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte geri alınır.

(10) Asıllarına uygunluğu onaylanmış ödeme ile ilgili eklerin bir sureti il müdürlüğü tarafından muhafaza edilir. Genel Müdürlük gerekli görmesi halinde ödeme ile ilgili belgeleri incelenmek üzere ister.

(11) Program kapsamında, Bakanlıkça ve yatırımcılarca yapılacak her türlü ödeme ve teminat ödemeleri Türk Lirası olarak yapılır.

(12) Tahsilat Genel Tebliği Seri: A Sıra No:1 gereğince, yatırımcı tarafından, her ödemede ve teminatın iadesi aşamasında 6183 sayılı Kanuna göre vergi dairelerince verilecek vadesi geçmiş vergi borcu olmadığına dair belge ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair belgenin ibraz edilmesi gerekir.

Proje uygulamalarının ve yatırımın izlenmesi

MADDE 35-

(1) Yatırımcılar, hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra, projeyi hibe sözleşmesi hükümlerine göre il müdürlüğünün bilgisi dâhilinde süresi içerisinde uygulamaya başlar.

(2) Proje uygulamalarının ve yatırımın kontrolü ve izlenmesi, il proje yürütme birimlerince yapılır. Gerek duyulması halinde il proje yürütme birimlerinde ilgili kamu kurumu personeli de görev alabilir.

(3) Proje uygulamalarının ve yatırımın kontrolü, izlenmesi ve denetimi ihtiyaç duyulduğunda Genel Müdürlükçe de yapılır.

(4) Yatırımcılar, proje ve yatırım ile ilgili gelişmeleri içeren ilerleme raporlarını dört ayda bir il müdürlüğüne vermekle yükümlüdürler.

(5) İlgili mevzuat gereği alınması gereken izinler, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve/veya yapı kayıt belgesi, demirbaş kayıt listesi, yatırıma ait fotoğraflar ile uygulama rehberinde belirtilen belgeler kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi; yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda ise nihai rapor ile birlikte il müdürlüğüne sunulması gerekir.

(6) Proje uygulamalarının ve yatırımın bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmediğinin tespiti halinde, bu durum tutanağa bağlanır. İl müdürlüğü tarafından tutanak tarihinden itibaren yedi iş günü içerisinde yatırımcılara uygulamaların hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmesi konusunda bir ihtar yazısı yazılır.

(7) İhtar yazısının karşı tarafa tebliğ tarihini izleyen yirmi beş iş günü içerisinde projenin bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmediğinin tespit edilmesi halinde il müdürlüğü hibe sözleşmesinin fesih işlemini başlatır. Ancak tespit edilen eksikliğin/uygunsuzluğun yirmi beş iş günü içerisinde Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun hale getirilmesinin mümkün olmadığı ve yatırımcının talep ettiği durumlarda eksikliğin/uygunsuzluğun nevine göre altı ayı geçmemek üzere Genel Müdürlükçe ek süre belirlenmesi için il proje yürütme birimi raporu ile Genel Müdürlüğe bildirilir. Ayrıca verilecek ek süre kadar izleme süresi uzatılır. Ek süre verilen hususta tekrar eksiklik/uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda fesih işlemi uygulanır.

(8) Proje uygulamaları ve yatırımın takibi/izlenmesi süresindeki iş ve işlemler, Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar ve Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımlarının Desteklenmesine İlişkin Karar, bu Tebliğ, uygulama rehberi ve il müdürlüğü ile yatırımcı arasında imzalanmış olan hibe sözleşmesi hükümleri çerçevesinde yürütülür.

Proje hesapları

MADDE 36-

(1) Yatırımcı, projenin uygulanmasına ilişkin hesaplara ait kayıtları düzenli olarak tutmak ve saklamakla yükümlüdür.

Projede bütçe içi değişiklikler

MADDE 37-

(1) Konusu, amacı, niteliği ve niceliği değişmediği takdirde; hibe sözleşmesi imzalanmadan önce il müdürlüğünün uygun görüşü doğrultusunda projede bütçe içi değişiklik yapılabilir.

(2) Hibe sözleşmesine bağlanan hibeye esas proje tutarı, uygulama sürecinde artırılamaz. Ancak hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra konusu, amacı, niteliği ve niceliği değişmediği takdirde; il proje yürütme biriminin düzenlediği rapor sonrasında Genel Müdürlüğün uygun görüşü doğrultusunda uygulama rehberinde yer alan esaslara göre projede bütçe içi değişiklik yapılabilir.

(3) Bütçe içi değişiklikler; makine, ekipman ve malzeme alımları ile inşaat işleri bütçe kısıtlarına aykırı olamaz.

Uygulama sorumluluğu

MADDE 38-

(1) Yatırımcılar, yatırımların proje amaçlarına uygun olarak yapılmasından, uygulamaların bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinden, doğru olarak belgelendirilmesinden, belgelerin muhafazasından ve izleme sürecinde il müdürlüğünce istenecek bilgi ve belgelerin süreleri içinde temininden sorumludurlar.

(2) İl müdürlükleri, yatırımcılarca gerçekleştirilecek projelerin amaçlarına uygun olarak yapılmasından, uygulamaların bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinin izlenmesinden, uygulamaya yönelik olarak düzenlenecek tüm belgelerin kontrolünden, onaylanmasından ve birer suretinin muhafazasından sorumludur.

(3) Yatırımcılarca gerçekleştirilecek projelerin faaliyetlerini bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak sürdürmeleri şarttır. Mücbir sebepler dışında izleme süresi içerisinde yatırımcıların; hibe desteği aldıkları tesislerinin faaliyetini sürdürmediklerinin, tesislerinin ve/veya makine ve ekipmanın mülkiyetini değiştirdiklerinin, tesislerini ve/veya makine ve ekipmanı başkalarına kiraladıklarının, projenin amacını ve bu Tebliğde belirtilen istisnai durum haricinde makine ve ekipmanın yerini değiştirdiklerinin, bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine aykırı hareket ettiklerinin veya izleme süresi bitmiş olsa dahi ödemenin haksız yere yapıldığının tespit edilmesi halinde ödenen hibe, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte, anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

 (4) Tüzel kişi ortaklarının sermaye pay oranı değişiklik talebi, bu hususu destekleyici belgelerle birlikte il müdürlüğüne iletilir. Bu talep sorumlulukların aynı şekilde devam etmesi koşulu ile il müdürlüğünün uygun görüşü kapsamında Genel Müdürlükçe değerlendirilir. Tüzel kişi ortaklarının sermaye pay oranı yatırımın izleme süresi sonuna kadar toplamda %51’in altında olamaz.

Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi

MADDE 39-

(1) Yatırımcı, projeyi bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi koşullarına uygun olarak icra etmediği takdirde Bakanlığın ödemeleri yapmama ve/veya hibe sözleşmesini feshetme hakkı saklıdır. Bu durumda Bakanlık, ayrıca hibe miktarını azaltabilir ve/veya hibe kaynaklarından ödenmiş olan meblağların tamamen veya kısmen geri ödenmesini talep edebilir.

(2) Bakanlığın projeyi mücbir sebepler dışında feshetmesi durumunda yapılan hibe ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte zikredilen Kanun hükümlerine göre geri alınır.

(3) Hibe sözleşmeleri bu Tebliğde belirtilen istisnalar dışında devredilemez.

(4) Gerçek kişi başvurularında başvuru sahibinin, hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra vefat etmesi halinde, yasal mirasçıları talep ederlerse, hibe sözleşmesi tadil edilerek başvuruda aranan koşulları sağlaması ve diğerlerinden muvafakat alması şartıyla içlerinden biriyle uygulamalara devam edilir.

(5) Gerçek kişi olarak hibe desteği almaya hak kazanmış olan yatırımcının izleme süresi içerisinde niteliğini yeni kurulacak bir tüzel kişiliğe dönüştürme talebine, en az %51 hissesi izleme süresi sonuna kadar kendisinde kalmak şartıyla il müdürlüğünün uygun görüşü ve Genel Müdürlüğün onayı ile izin verilebilir. Ancak bu yeni durumda yatırımın izleme süresi yedi yıl olarak uygulanır. Yatırımcı nihai rapordan önce niteliğini gerçek kişiden tüzel kişiliğe dönüştüremez.

Proje ile sağlanan tesis ile makine ve ekipmanın mülkiyeti

MADDE 40-

(1) Yatırımcı, hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış tesisin ve/veya makine ve ekipmanın mülkiyetini, yerini ve amacını projenin tamamlanmasından itibaren izleme süresi boyunca değiştiremez, kapasitesini azaltamaz, başkalarına kiralayamaz. Ancak, inşai faaliyet içermeyen yalnızca makine ve ekipman alımı gerçekleştirilmiş yatırımlar için yatırımcının var olan tesisin kapasitesinde artış sağlamak amacı ile yine kırsal alanda olmak şartıyla aynı il içerisinde, aynı konuda faaliyet gösterecek farklı bir tesis kurması halinde yer değişikliğine izin verilir. Yapılacak değişiklik, projenin konusunda ve amacında değişikliğe neden olamayacağı gibi değerlendirme kriterleri açısından da herhangi bir puan azalmasına neden olamaz. Yer değişimi yapılacak tesis üzerine temlik hakkının yasaklanması veya ödenen hibe miktarı kadar izleme süresinin sonuna kadar geçerli banka teminat mektubunun verilmesi halinde hibe sözleşmesi yenilenir ve kalan izleme süreci yeni tesis üzerinden devam eder.

(2) Çelik silo konusunda proje uygulayan yatırımcılar, izleme süreleri içinde lisanslı depoculuk konusunda yeni şirket kurmaları halinde, yatırımcının yeni kurulan şirketteki hisse oranının en az %51 olması şartıyla, kurulan yeni şirket birinci fıkra hükümleri dışında değerlendirilir. Yatırımcının, yeni kurulacak bir tüzel kişiliğe dönüştürme talebine, en az %51 hissesi izleme süresi sonuna kadar kendisinde, birden fazla ortağı bulunan tüzel kişilerde ise başvuru aşamasındaki ortaklardan en az birinde kalmak şartıyla il müdürlüğünün uygun görüşü ve Genel Müdürlüğün onayı ile izin verilebilir. Ancak bu yeni durumda yatırımın izleme süresi yedi yıl olarak uygulanır. Yatırımcı nihai rapordan önce niteliğini gerçek kişiden tüzel kişiliğe dönüştüremez.

(3) Farklı gerçek/tüzel kişiler tarafından aynı veya farklı yatırım alanlarında kurulan işletmelerin başvuru aşamasında birbirleriyle ortak ekonomik ilişkileri tespit edilmemiş olsa dahi, projelerin uygulama sırası veya uygulama sonrası dönemde fiziki olarak birleştirilmesi, yatırım alanlarında ortak kullanımlar ya da muhasebe kayıtlarında görülen birleşme veya ortaklıklar tespit edilmesi durumunda ilgili tüm sözleşmeler feshedilerek hibenin geri alım süreci başlatılır.

ON BİRİNCİ BÖLÜM

Denetim ve Yaptırımlar

Denetim

MADDE 41-

(1) Program kapsamında yapılan tüm işlemler Bakanlık tarafından denetlenir. Bu denetimler sırasında yapılan işlemlere ait talep edilen tüm bilgi ve belgeler il müdürlüğünce Genel Müdürlüğe sunulur.

(2) Genel Müdürlük, gerek duyulması halinde, Program kapsamında hibe desteği verdiği tesislerin denetimini gerçekleştirebilir.

Haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 42-

(1) Bu Tebliğle belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen yatırımcılar, 5488 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi gereğince beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar.

(2) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte zikredilen Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

(3) Yatırımcı, yatırımcının birinci derecede yakınları, yatırımcılar tarafından çalıştırılan kişiler, kamu çalışanları, kamu kurumları ile kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar, makine, ekipman ve malzeme alımları ile inşaat işleri için yüklenici/tedarikçi olamazlar. Aynı zamanda satın almaya davet edilen yüklenici/tedarikçi firmaların ortağı ya da hissedarı da olamazlar. Benzer şekilde yüklenici/tedarikçi firmaların hissedarları, birinci derece yakınları ve yükleniciye/tedarikçiye ait şirketlerde çalışanlar da yatırımcı firmaların ortağı ya da hissedarı olamazlar. Aksi halde hibe ödemesi yapılsa dahi ikinci fıkrada belirtilen usulde yapılan hibe ödemesi geri alınır.

(4) Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanıp mücbir sebepler dışında uygulama veya izleme süresi içerisinde yatırımın mülkiyetini değiştiren, faaliyetine son veren, hibe sözleşmesi hükümlerine aykırı hareket eden ve fesih işlemi uygulanan gerçek kişiler ve tüzel kişiler ile ortakları fesih işleminin uygulandığı tarihten itibaren beş yıl süresince Program kapsamındaki hibe desteklerinden faydalanamazlar.

(5) Bu Tebliğ kapsamında hibe sözleşmesi imzalamaya asıl olarak davet edilen yatırımcının hibe sözleşmesi imzalamaması durumunda bir sonraki başvuru döneminde yapacağı başvuru hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

ON İKİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Diğer desteklerden yararlanma

MADDE 43-

(1) Başvuruya esas proje için bu Tebliğ kapsamında verilecek destek dışında, 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun geçici 39 uncu maddesi uyarınca 17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununa göre sanayi sicil belgesini haiz katma değer vergisi mükelleflerine, münhasıran imalat sanayiinde kullanılmak üzere yapılan yeni makine ve teçhizat teslimlerine ilişkin katma değer vergisi istisnası ve faiz niteliğindeki destekler hariç, hiçbir kamu kurum ve kuruluşunun desteklerinden yararlanılamaz.

Programın uygulanmasına ilişkin yayınlar

MADDE 44-

(1) Bu Tebliğ gereği, programın genel uygulama usul ve esaslarına açıklık getirmek, destek sağlamak amacıyla Genel Müdürlük tarafından çıkarılan uygulama rehberi Bakanlık resmî internet adresinde, bilgilendirme ve açıklamalar ise başvuru sayfasında yayımlanır.

(2) Bu Tebliğde yer almayan hususlar uygulama rehberinde açıklanır. Uygulama rehberi yıl içinde oluşan ihtiyaçlar çerçevesinde güncellenebilir. Bu Tebliğde ve uygulama rehberinde yer almayan hususlarda; ilgili mevzuat hükümleri ile Genel Müdürlüğün görüş ve talimatları geçerlidir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 45-

(1) 29/12/2023 tarihli ve 32414 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2023/51) yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) 45 inci madde ile yürürlükten kaldırılan tebliğ kapsamında hibe desteğinden faydalanmış olan yatırımlara ait devam eden iş ve işlemler hibe sözleşmesinin imzalandığı tarihte desteklemeye esas olan tebliğ hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilir.

Yürürlük

MADDE 46-

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 47

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

MİLLİ EMLAK GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 420)

Resmî Gazete Tarihi: 12.02.2025 Resmî Gazete Sayısı: 32811

MİLLİ EMLAK GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 420)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı, Bakanlığın görev ve yetkileriyle ilgili işlemlerin yapılmasına ve yürütülmesine ilişkin olarak illerde Valiliklere (Çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürlükleri) ve ilçelerde Kaymakamlıklara (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) devredilen yetkilere ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, Bakanlığın görev ve yetkilerine ilişkin olarak illerde Valiliklere (Çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürlükleri) ve ilçelerde Kaymakamlıklara (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) devredilen yetkileri kapsar.

Dayanak

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğ, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97 nci maddesinin birinci fıkrasının (ö) bendi, 101 inci maddesi ve 508 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını (Milli Emlak Genel Müdürlüğü),

b) Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yer: 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile diğer kanunlarda Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu belirtilen yerleri,

c) Hazine: Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri açısından Devlet tüzel kişiliğinin adını,

ç) Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmaz: Tapuda Hazine adına tescilli taşınmazları,

d) Hazine taşınmazı: Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri,

e) İdare: Merkezde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını (Milli Emlak Genel Müdürlüğü); illerde çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürlüğünü (milli emlak dairesi başkanlığı veya milli emlak müdürlüğü) ve ilçelerde milli emlak müdürlüğünü yoksa milli emlak şefliğini,

f) İl müdürlüğü: Çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürlüğünü,

g) İl müdürü: Çevre ve şehircilik il müdürünü,

ğ) İtâ amiri: İllerde çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürünü ve yetki devredilen hâllerde millî emlak dairesi başkanını, ilçelerde kaymakamı,

h) Kanun: 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununu,

ı) Yönetmelik: 19/6/2007 tarihli ve 26557 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliği,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Tahsis İşlemleri

Valiliklerin (İl müdürlükleri) tahsis yetkisi

MADDE 5-

(1) Valiliklerin (İl müdürlükleri) tahsis yetkisi; milli emlak dairesi başkanlığı bulunan illerde milli emlak dairesi başkanı, milli emlak dairesi başkanlığı bulunmayan illerde ise il müdürü tarafından kullanılır.

(2) 10/10/2006 tarihli ve 26315 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmeliğin 22 nci maddesi kapsamında aşağıda belirtilen işlemleri yapmaya Valilikler (İl müdürlükleri) yetkilidir:

a) Hazine taşınmazları hakkında Bakanlık tarafından kamu idareleri adına yapılan ön tahsis işleminin; tahsis amacına yönelik olarak yatırım projesinin hazırlanması, yatırım programına alınması ve tesis veya bina inşaatına başlanması halinde hizmetin devamı süresince olmak üzere kesin tahsise dönüştürülmesi,

b) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri tarafından satın alınan veya kamulaştırılan taşınmazlar ile bu idarelerin ihtiyacı için kamu idarelerince Hazineye devredilen taşınmazların edinim amacına uygun olarak bu idarelere tahsisi,

c) Münhasıran kamu konutları ile kamuya ait eğitim ve sosyal tesisleri hariç olmak üzere; imar planında genel ve özel bütçeli idareler için kullanım amacı belirlenen taşınmazların ilgili idarelere tahsisi,

ç) Orman sınırları içerisinde bulunan ve vasıfları orman olan taşınmazların Orman Genel Müdürlüğüne tahsisi,

d) Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince üzerinde yapı ve tesis yapılmak suretiyle fiilen kamu hizmetleri için kullanıldığı tespit edilen Hazine taşınmazlarının, talepleri üzerine bu idarelere tahsisi,

e) Köylerde sağlık ocağı, ilköğretim okulu, köy konağı, Kur’an kursu, cami ve müştemilatı, cami lojmanı, karakol ve mezarlık yapılmak üzere talep edilen taşınmazların ilgili idarelere tahsisi,

f) Tahsisli iken imar düzenlemesine, ifraz, tevhit ve kadastro işlemlerine konu olan ve bu nedenle ilçe, mahalle, köy ile ada, parsel numaraları ve yüzölçümleri değişen taşınmazların tahsislerinin kaldırılarak yeni tapu kaydı bilgilerine göre ilgili idarelere yeniden tahsisi,

g) Tahsis edilmesi sonrasında cins tashihi sonucunda vasfı değişen taşınmazların yeni vasıflarıyla ilgili idareye yeniden tahsisi,

ğ) Tahsis edilen taşınmazlardan tahsis amacı sona eren, tahsis amacında kullanılmadığı tespit edilen veya tahsisli kamu idaresince tahsisinin kaldırılması talep edilen taşınmazların tahsisinin kaldırılması,

h) Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerine yapılan tahsislerden bu idarelerin kendi birimleri arasında aynı veya farklı amaçla yapılacak tahsis değişiklikleri,

ı) Fiilen kullanılmayan, tarım arazisi niteliğinde olmayan, belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan ve yüzölçümü iki yüz elli bin m²’ye kadar olan taşınmazların, 23/10/2019 tarihli ve 30927 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağaçlandırma Yönetmeliğine göre ağaçlandırılmak üzere köy tüzel kişiliklerine, proje hazırlatılması için tebligat tarihinden itibaren dört ay süreli ön izin verilmesi, projenin onaylanmasını müteakip ise, iki yıl süreli ön tahsisi ve ağaçlandırma işine başlanılması halinde kesin tahsisi,

i) 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamında kullanılmak üzere tahsisi talep edilen taşınmazların ilgili kamu idarelerine tahsisi,

j) Daha önce süresiz tahsis edilen ancak en az iki yıl boş bırakılan veya hiç kullanılmayan Hazine taşınmazlarının tahsislerinin re’sen kaldırılması,

k) Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin ve özel bütçeli idarelerin talebi üzerine, 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında tahsis amacı değiştirilerek Hazine adına tescil edilen taşınmazların tahsis amacı değişikliğini talep eden idarelere tahsisi,

l) Bağış yoluyla veya iz bedeli üzerinden Hazine adına tescil edilen taşınmazların bağış amacında kullanılmak üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerine tahsisi,

m) Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerine ve özel bütçeli idarelere Bakanlıkça iki yıl süreyle ön tahsisi uygun görülen Hazine taşınmazlarının ilgili idarece tahsis amacına yönelik işlemlere başlanıldığının bildirilmesi ve Valilikçe (İl müdürlüğü) bu durumun tespit edilmesi halinde, bir defaya mahsus olmak üzere iki yıl süreyle yeniden ön tahsisi,

n) Fiilen yol, kanal, su kanalı, baraj, göl alanı ve benzeri olarak kullanılan Hazine taşınmazlarının ilgisine göre Karayolları Genel Müdürlüğüne veya Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne tahsisi,

o) İmar planında mezarlık olarak ayrılan ve büyükşehir belediye sınırları içinde yüzölçümü yüz bin m²’yi, diğer belediye sınırları içinde ise yüzölçümü elli bin m²’yi geçmeyen taşınmazların bu amaçla kullanılmak üzere ilgili kamu idarelerine tahsisi,

ö) 1. ve 2. derece arkeolojik sit alanında kalan ve Kültür ve Turizm Bakanlığınca bu amaçla kullanılmak üzere talep edilen taşınmazların tahsisi,

p) 1. derece doğal sit alanında veya kesin korunacak hassas alanda kalan taşınmazların, talepleri halinde Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğüne tahsisi,

r) Kamu idarelerine tahsisli taşınmazların ana tahsis amacının değiştirilmeden sadece kendi ihtiyaçları için Güneş Enerji Santrali (GES) kurulmasına ilişkin kısmen tahsis amacı değişiklikleri,

s) Malzeme sahası (taş ocağı, ariyet ocağı, döküm alanı vb.) ve geçici şantiye veya depolama alanı olarak kullanılacak Hazine taşınmazlarının varsa hammadde üretim izin belgesi süresi ile sınırlı olmak üzere ve bu işlere ilişkin yapım işi sözleşmelerinde gerekli olan alanların bedelsiz olarak kullandırılacağına ilişkin hüküm bulunması halinde ilgisine göre Karayolları Genel Müdürlüğüne veya Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne tahsisi.

Kaymakamlıkların (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) tahsis yetkisi

MADDE 6-

(1) Kaymakamlıkların (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) tahsis yetkisi; milli emlak müdürlüğü bulunan ilçelerde milli emlak müdürü, milli emlak müdürlüğü bulunmayan ilçelerde kaymakam tarafından kullanılır.

(2) Kaymakamlıklar (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri); 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (b), (ç), (e), (g) ve (h) bentlerinde belirtilen işlemleri yapmaya yetkilidir.

Kamu konutlarıyla ilgili işlemlerde yetki

MADDE 7-

(1) 9/11/1983 tarihli ve 2946 sayılı Kamu Konutları Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile 16/7/1984 tarihli ve 84/8345 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Konutları Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereğince kamu konutlarının hizmet tahsisli olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceğine Valilikler (İl müdürlükleri) yetkilidir.

(2) 26/5/2005 tarihli ve 25826 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Emlâk Genel Tebliği (Sıra No: 294)’nin “1-KİRA BEDELİ” başlıklı bölümünün “1.4.2. Bazı Yörelere İlişkin Kira Bedellerinde Uygulanacak İndirim Oranları” başlıklı kısmının birinci fıkrasının (e) bendine göre, meskun yerlerden uzak, ulaşım ve iskan imkanları kısıtlı olan yerlerde yüzde yetmiş oranında indirim yapmaya Valilikler (İl müdürlükleri) yetkilidir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Satış İşlemleri

2886 sayılı Kanuna göre yapılacak satış işlemlerinde yetki

MADDE 8-

(1) Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlardan tahmin edilen bedeli yılı merkezi yönetim bütçe kanununun (İ) cetvelinde Kanunun 76 ncı maddesi için belirlenen parasal sınırlardan;

a) Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için (a) bendinde belirlenen parasal sınırın iki katına kadar olanları (bu bedeller dâhil),

b) Ankara, İstanbul ve İzmir dışındaki diğer büyükşehir belediyesi olan iller için, (b) bendinde belirlenen parasal sınıra kadar olanları (bu bedeller dâhil),

c) Diğer iller için, (c) bendinde belirlenen parasal sınıra kadar olanları (bu bedeller dâhil),

satışa çıkarmaya Valilikler (İl müdürlükleri), taşınmaz ilçede ise Valilikten (İl müdürlüğü) izin alınmak suretiyle Kaymakamlıklar (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) yetkilidir.

(2) Satış ihalesi yapılan taşınmazlardan yılı merkezi yönetim bütçe kanununun (İ) cetvelinde Kanunun 76 ncı maddesi için belirlenen parasal sınırlardan;

a) Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için, (a) bendinde belirlenen parasal sınırın üç katına kadar olanların (bu bedeller dâhil),

b) Ankara, İstanbul ve İzmir dışındaki diğer büyükşehir belediyesi olan iller için, (b) bendinde belirlenen parasal sınırın iki katına kadar olanların (bu bedeller dâhil),

c) Diğer iller için, (c) bendinde belirlenen parasal sınırın iki katına kadar olanların (bu bedeller dâhil),

satış ihalelerini onaylamaya ita amirleri yetkilidir.

(3) Hazineye ait taşınırlardan tahmin edilen bedeli yılı merkezi yönetim bütçe kanununun (İ) cetvelinde Kanunun 76 ncı maddesi için belirlenen parasal sınırların dört katına kadar olanları (bu bedeller dâhil) satışa çıkarmaya ve satış ihalelerini onaylamaya Valilikler (İl müdürlükleri) yetkilidir.

4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile 4071 ve 4072 sayılı Kanunlar uyarınca yapılacak devir işlemlerinde yetki

MADDE 9-

(1) Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c), (d), (e) ve (g) bentlerine göre bu bentlerde belirtilen hissedarlarına (paydaşlarına), kullanıcılarına, vakıflara, tapu malikine veya mirasçılarına yapılacak doğrudan satışlarında; satış bedeli yılı merkezi yönetim bütçe kanununun (İ) cetvelinde Kanunun 76 ncı maddesi için belirlenen parasal sınırların dört katına kadar olan satın alma talepleri Valiliklerce (İl müdürlükleri) değerlendirilir.

(2) 16/2/1995 tarihli ve 4071 sayılı 3 Mart 1340 (1924) Tarihli ve 431 Sayılı Kanunla Hazineye Kalan Taşınmaz Mallardan Bazılarının Zilyedlerine Devri Hakkında Kanun uyarınca; 431 sayılı Kanun gereğince Hazineye intikal eden taşınmazların, tapu kaydı içinde kalmaları sebebiyle Hazine adına tescil edilen veya edilmesi gereken yerlerin zilyedlerine ve 16/2/1995 tarihli ve 4072 sayılı Mülga 2613 ve 766 Sayılı Kanunlarla Hazine Adına Tescil Edilen Miktar Fazlalıklarının İlgililerine Devrine Dair Kanun uyarınca mülga 2613 ve 766 sayılı Kanunlarla Hazine adına tescil edilen miktar fazlalıklarının ilgililerine yapılacak devir işlemleri Valiliklerce (İl müdürlükleri) sonuçlandırılır.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 30 uncu maddesine göre yapılacak devirlerde yetki

MADDE 10-

(1) Belediyelerin devir talepleri hariç, bedeli yılı merkezi yönetim bütçe kanununun (İ) cetvelinde Kanunun 76 ncı maddesi için belirlenen parasal sınırlara kadar olan (bu bedeller dâhil) taşınmazlara ilişkin devir talepleri Valilikler (İl müdürlükleri) tarafından sonuçlandırılır.

6461 sayılı Kanun kapsamında yapılacak devirlerde yetki

MADDE 11-

(1) 24/4/2013 tarihli ve 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında yapılacak devirlerde, Hazine taşınmazlarından emlak vergi değeri yılı merkezi yönetim bütçe kanununun (İ) cetvelinde Kanunun 76 ncı maddesi için belirlenen parasal sınırlara kadar olanlara (bu bedeller dâhil) ilişkin devir talepleri Valilikler (İl müdürlükleri) tarafından sonuçlandırılır.

6292 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin on ikinci fıkrası kapsamında yetki

MADDE 12-

(1) 19/4/2012 tarihli ve 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunun 6 ncı maddesinin on ikinci fıkrası kapsamında satışa konu edilemeyen taşınmazın yerine rayiç bedeline eşdeğer taşınmaz satılması işlemlerinde satılacak taşınmaz kısımlarının hak sahibi bazında yedi bin beş yüz m²’ye kadar olan kısmı için Valilikler (İl müdürlükleri) yetkilidir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Kira İşlemleri

Kira işlemlerinde yetki

MADDE 13-

(1) Hâsılat paylaşımı esası ile kıyı ve sahil şeritlerinde protokol ile yapılacak kiralama işlemleri hariç ilk yıl tahmini kira bedeli; yılı merkezi yönetim bütçe kanununun (İ) cetvelinde Kanunun 76 ncı maddesi için belirlenen parasal sınırlardan;

a) Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için, (a) bendinde belirlenen parasal sınıra kadar olan (bu bedeller dâhil),

b) Ankara, İstanbul ve İzmir dışındaki diğer büyükşehir belediyesi olan iller için, (b) bendinde belirlenen parasal sınıra kadar olan (bu bedeller dâhil),

c) Diğer iller için, (c) bendinde belirlenen parasal sınıra kadar olan (bu bedeller dâhil),

taşınmazları beş yılı, tarımsal amaçlı kiralamalarda ise on yılı geçmemek üzere Kanunun 36 ncı ve 45 inci maddeleri uyarınca kiraya vermeye Valilikler (İl müdürlükleri); taşınmaz ilçede ise Valilikten (İl müdürlüğü) izin alınmak suretiyle Kaymakamlıklar (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) yetkilidir.

(2) Pazarlık usulüyle yapılacak kiralamalarda, birinci fıkrada belirtilen parasal sınırların yarısını aşmayan (bu bedeller dâhil) taşınmazların kiraya verilmesi işlemleri Valiliklerce (İl müdürlükleri); taşınmaz ilçede ise, Valilikten (İl müdürlüğü) izin alınmak suretiyle Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) yapılır.

(3) Tahmin edilen kira bedeline bakılmaksızın;

a) Tahsisli veya kamu hizmeti görülmek üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince kiralanan taşınmazların ticari amaçla kullanılması mümkün olan bölümlerinin,

b) Baz istasyonları, radyo ve televizyon vericileri ile radyolink vericileri gibi tesisler kurulmak üzere kiralanması talep edilen yerlerin,

c) Bankalar veya özel finans kurumları tarafından para çekme makinası kurulmak istenen yerlerin,

ç) Reklam levhası konulmak üzere kiralanması talep edilen yerlerin,

beş yılı geçmemek üzere kiraya verilmesi,

d) Fuar, panayır, sergi, gezici tiyatro, sirk, lunapark, konser, şantiye yerleri gibi geçici iş ve hizmetler için kullanılacak taşınmazların en fazla bir yıl süreyle kiraya verilmesi,

işlemleri Valiliklerce (İl müdürlükleri) yapılır. Taşınmaz ilçede ise; kiralama işleminden önce; (a) bendi kapsamındakiler Valiliklerden (İl müdürlükleri) izin alınmaksızın, bunların dışındakiler ise Valiliklerden (İl müdürlükleri) izin alınmak suretiyle Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) yapılır.

(4) Kira süresine ve kira bedeline ilişkin olarak bu maddede belirtilen yetki sınırlarının üstündeki kiralama işlemlerinden önce Bakanlıktan izin alınır. Tahmin edilen bedel itibarıyla Valiliklerin (İl müdürlükleri) yetkisinde kalan, ancak tarım arazileri hariç beş yıldan daha uzun süreli kiralanması talep edilen taşınmazlar, Bakanlığa iletilmeksizin beş yıl süreyle Valiliklerce (İl müdürlükleri) kiraya verilir.

(5) 25/9/1967 tarihli ve 6/8890 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Suriye Uyruklu Özel ve Tüzel Kişilerin Hazinece El Konulan Mallarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 29 uncu maddesi uyarınca; taşınır ve taşınmazların üç yıldan az süreyle kiraya verilmesi işlemleri Valiliklerce (İl müdürlükleri) yapılır.

(6) Kamu idareleri ile gerçek ve tüzel kişilere alt kiracılık hakkı verilmek suretiyle taşınmazların kiralanması işlemleri; birinci fıkrada belirtilen sürelerle ve aynı fıkrada belirtilen parasal sınırların 1/3’üne kadar Valiliklerce (İl müdürlükleri), taşınmaz ilçede ise Valilikten (İl müdürlüğü) izin alınmak suretiyle Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) yapılır.

(7) Tahmin edilen kira bedeline bakılmaksızın sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiren eski kiracısı tarafından taşınmazların yeniden kiralanmasının talep edilmesi halinde, İdarece uygun görülen taşınmazların (tahsisli taşınmaz içerisinde yer almayan otoparklar hariç) ilk sözleşme tarihinden itibaren toplam kira süresi yirmi yılı geçmemek üzere birinci fıkrada belirtilen sürelerle ve aynı fıkrada belirtilen parasal sınırların 1/3’üne kadar yeniden kiraya verilmesine Valilikler (İl müdürlükleri) yetkilidir.

(8) 23/6/2000 tarihli ve 4586 sayılı Petrolün Boru Hatları ile Transit Geçişine Dair Kanunun 8 inci, 18/4/2001 tarihli ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanununun (Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılması ve Doğal Gaz Piyasası Hakkında Kanunun) 12 nci, 4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun 11 inci, 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun 8 inci, 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 19 uncu ve 30/5/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanununun 10 uncu maddesi uyarınca elektrik, doğalgaz, yenilenebilir enerji ve petrol arama, üretim, iletim ve dağıtım yerlerinde ruhsatlı alan içerisinde kalan yerlerde bulunan yol ve benzeri ile tesisin kurulması öncesi ölçüm istatistiklerinin tutulmasında kullanılacak istasyon yerlerinin, ilgili kurum tarafından lisans/belge verilen tüzel kişiler lehine lisans/belge süresiyle sınırlı olmak üzere, ilgili kurumlar tarafından kiralanması uygun görülen Hazine taşınmazlarının kiralanması, sözleşme tadilatı, kira sözleşmelerinin feshedilmesi ve benzeri işlemleri Valiliklerce (İl müdürlükleri) yapılır.

Sözleşme devri ve fesih işlemlerinde yetki

MADDE 14- (1) Devre esas kira bedeli 13 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen parasal sınırları (bu bedeller dâhil) aşmayan kira sözleşmelerinin devirleri Valiliklerce (İl müdürlükleri); taşınmaz ilçede ise, Valilikten (İl müdürlüğü) izin alınmak suretiyle Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri); kira sözleşmelerinin feshi işlemleri ise, taşınmazın kiraya verilmesine onay veren makam tarafından yapılır.

Ağaçlandırma amaçlı kiralama işlemlerinde yetki

MADDE 15- (1) Bakanlık tarafından ağaçlandırma projesi hazırlanmak üzere ön izin verilen kişilerce süresi içerisinde ek süre talebinde bulunulması halinde; talep Bakanlığa iletilmez ve bekletilmeksizin işleme konularak ön izin süresinin bittiği tarihten itibaren 30 gün ek süre verilmesi işlemleri Valiliklerce (İl müdürlükleri) veya Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) sonuçlandırılır.

(2) Verilen ek süre içinde ön izin sahipleri tarafından projenin hazırlattırılarak İdareye teslim edilmemesi halinde, Valiliklerce (İl müdürlükleri) veya Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) ön izin iptal edilir ve Bakanlığa bilgi verilir.

(3) Ağaçlandırma amaçlı kiraya verilen taşınmazların kira sürelerinin bitiminde, Valiliklerce (İl müdürlükleri) veya Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) taşınmazların projesine uygun ağaçlandırıldığının tespit edilmesi ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün olumlu görüşlerinin alınması suretiyle, Bakanlıktan izin alınmasını müteakip projesinde belirlenen süreyle sınırlı olmak kaydıyla kiracısına pazarlık usulü ile on yıllık süreler halinde kiraya verilmesi işlemleri Valiliklerce (İl müdürlükleri) yürütülür.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İrtifak Hakkı ve Kullanma İzni İşlemleri

İrtifak hakkı ve kullanma izni işlemlerinde yetki

MADDE 16-

(1) İrtifak hakkı tesis edilmesi veya kullanma izni verilmesi işlemlerinde ihaleye çıkılmadan önce Bakanlıktan izin alınır.

(2) Ancak;

a) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca lisans verilen tüzel kişiler lehine 4586 sayılı Kanunun 8 inci, 4646 sayılı Kanunun 12 nci, 5015 sayılı Kanunun 11 inci, 5346 sayılı Kanunun 8 inci, 6446 sayılı Kanunun 19 uncu ve 6491 sayılı Kanunun 10 uncu maddeleri uyarınca tesis edilecek irtifak hakları veya verilecek kullanma izinlerine,

b) Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen yatırımcılar lehine 9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun 4 üncü maddesi gereğince tesis edilecek irtifak hakları veya verilecek kullanma izinlerine,

c) 26/6/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun 4 üncü maddesi gereğince yönetici şirket lehine tesis edilecek irtifak haklarına veya verilecek kullanma izinlerine,

ilişkin işlemler Bakanlıktan izin alınmaksızın Valiliklerce (İl müdürlükleri) sonuçlandırılır.

(3) 4586, 4646, 5015, 5346, 6446 ve 6491 sayılı Kanunlar kapsamında lisans/belge sahipleri lehine tesis edilen irtifak haklarına veya verilen kullanma izinlerine ilişkin olarak; ilgili kurum tarafından verilen ön lisans/lisans/belgenin yine aynı Kurum tarafından iptal edilmesi, hak lehtarı/kullanma izni sahibi tarafından sözleşme hükümlerine aykırı davranılması, ön lisans/lisans/belge sahipleri tarafından rızaen terkini veya feshedilmesinin talep edilmesi gibi durumlarda ön iznin, irtifak hakkının iptali ve/veya kullanma izni sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemler, gerekmesi halinde ilgili kurumların görüşleri de alınarak Bakanlıktan izin alınmaksızın Valiliklerce (İl müdürlükleri) sonuçlandırılır.

(4) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından ön lisans verilen yatırımcılar lehine, EPDK’nın uygun görüşü alınmak suretiyle, Yönetmeliğin 12 nci maddesine göre takdir edilecek bedel üzerinden irtifak hakkı veya kullanma izni ihalesinin yapılması ve bunu müteakip EPDK tarafından bildirilen süre kadar bedeli karşılığında ön izin verilmesi işlemleri, Bakanlıktan izin alınmaksızın Valiliklerce (İl müdürlükleri) sonuçlandırılır.

(5) Geçit hakkı tesis edilmesine ilişkin işlemlerin yürütülmesinde Valilikler (İl müdürlükleri) yetkilidir.

(6) Hazine taşınmazları hakkında Bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda yapılacak irtifak hakkı veya kullanma izni ihaleleri sonrasında gerekli olması halinde ön izin verilmesi, ön izin süresinin uzatılması ve ön izin sözleşmesi düzenlenmesi işlemleri Valiliklerce (İl müdürlükleri) sonuçlandırılır.

(7) Ön izin yükümlülüklerinin yerine getirilmesi halinde irtifak hakkı tesisi veya kullanma izni sözleşmesi düzenlenmesi işlemleri ile ön izin sahibinin sözleşme süresi sona ermeden taahhüdünden vazgeçmesi hâlinde sözleşme feshi işlemleri Bakanlıktan izin alınmaksızın Valiliklerce (İl müdürlükleri) yapılır.

(8) İrtifak hakkına ilişkin resmi senetlerde veya kullanma izni sözleşmelerinde değişiklik gerektiren işlemlerde Bakanlıktan izin alınır.

(9) İrtifak hakkı bağımsız ve sürekli nitelikte ise devir için Bakanlıktan izin alınmaz. Ancak, irtifak hakkını devralan kişilerin bir ay içinde İdareye müracaat ederek günün rayicine göre Bakanlık tarafından belirlenecek bedel ve yeni koşullar üzerinden yeniden sözleşme yapmaları gerekmektedir.

(10) Yönetmeliğin geçici 2 nci maddesi uyarınca yapılacak sözleşmelerin Yönetmeliğe uyarlanması işlemleri Valilikler (İl müdürlükleri) veya Kaymakamlıklar (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) tarafından sonuçlandırılır.

(11) 4706 sayılı Kanunun ek 2, geçici 7 ve 8 inci maddeleri uyarınca irtifak hakkı tesis edilmesi, kullanma izni verilmesi veya hasılattan pay alınması işlemleri, 14/10/2008 tarihli ve 27024 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Emlâk Genel Tebliği (Sıra No: 319)’nde belirtilen şekilde Valiliklerce (İl müdürlükleri) sonuçlandırılır.

(12) 26/4/2009 tarihli ve 27211 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 324)’nin “Geçici İşlemler” başlıklı beşinci bölümünde belirtilen şekilde, irtifak hakkı veya kullanma izni süresinin uzatımı dışında kalan bedel indirimi uygulamasına ilişkin işlemler Valiliklerce (İl müdürlükleri) sonuçlandırılır.

ALTINCI BÖLÜM

Bağış, Bedelsiz Devir ve İade İşlemleri

Hazineye yapılacak bağış ve bedelsiz devir işlemlerinde yetki

MADDE 17-

(1) Gerçek ve tüzel kişiler tarafından Hazineye yapılacak şartlı veya şartsız ya da mükellefiyetli veya mükellefiyetsiz taşınmaz bağış işlemleri veya bedelsiz devir işlemleri ile bağış amacında veya bedelsiz devir amacında kullanılamaması veya mükellefiyetin yerine getirilememesi nedeniyle bağışlayana/bedelsiz devredene iadesi gereken taşınmazların iade işlemleri, konuyla ilgili düzenlemeler uyarınca Valilikler (İl müdürlükleri) tarafından yürütülür.

Mülga 2981 sayılı Kanun kapsamındaki işlemlerde yetki

MADDE 18-

(1) Mülga 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı Kanun kapsamında devri yapılan taşınmazlardan devir amacına uygun olarak kullanılmayanların bedelsiz olarak yeniden Hazine adına tescili, bu Kanun kapsamındaki uyuşmazlıklar için dava yoluna gidilmesi, açılan ve açılacak davaların takibi ve savunulması ile bu Kanun kapsamındaki taşınmazlar üzerine konulan şerhlerin tadili ve terkinine ilişkin işlemler Valiliklerce (İl müdürlüğü) değerlendirilir ve sonuçlandırılır.

Toplu Konut İdaresi Başkanlığına yapılacak bedelsiz devir işlemlerinde yetki

MADDE 19-

(1) 29/4/1969 tarihli ve 1164 sayılı Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanunun ek 4 üncü maddesi uyarınca; tapuda Hazine adına tescilli taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici olan ve Hazine adına tapuya tescil edilecek taşınmazlardan 26/4/2009 tarihli ve 27211 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 323)’ne göre Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devrinde sakınca olmadığı tespit edilenlerin devrine Valilikler (İl müdürlükleri) yetkilidir.

(2) Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devredilecek Hazine taşınmazlarının ilçe sınırları içinde bulunması halinde, Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 323)’nin “Devir İşlemlerinin Yürütülmesi” başlıklı beşinci bölümünde belirtilen işlemler tamamlanarak, anılan Tebliğin eki “Hazine Taşınmazlarının Toplu Konut İdaresi Başkanlığına Devrine İlişkin Bilgi Formu (Ek 1)” hazırlanarak Valiliklere (İl müdürlükleri) onay için gönderilir ve devir işlemleri Valiliklerin (İl müdürlükleri) onayından sonra gerçekleştirilir.

(3) Arsa üretim alanında kalan ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devredilen Hazine taşınmazlarının 1164 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilerek arsa üretimine konu edilmesi ve bu suretle kamu hizmetlerine ayrılan yerler ile Bakanlıkça değişik ihtiyaçlar için talep edilen taşınmazların Hazineye bedelsiz olarak iade edilmesi işlemleri Valiliklerce (İl müdürlükleri) gerçekleştirilir.

(4) Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devredilen Hazine taşınmazlarının tapu kütüklerinde bulunan beyanların terkin edilmesine ilişkin işlemler Bakanlıktan izin alınmaksızın Valiliklerce (İl müdürlükleri) gerçekleştirilir.

(5) Toplu Konut İdaresi Başkanlığının yetki ve görev alanlarına giren sahalarda yer alan tescil harici yerleri, 21/6/1987 tarihli ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 22 nci maddesi gereğince Hazine adına tapuya tescil ettirmeye Toplu Konut İdaresi Başkanlığı yetkilidir.

6306 sayılı Kanun kapsamında yapılacak bedelsiz devir işlemlerinde yetki

MADDE 20-

(1) 16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; rezerv yapı alanı veya riskli alan ilan edilen alanlarda bulunan tapuda Hazine adına tescilli taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici olan ve Hazine adına tapuya tescil edilecek taşınmazlardan; Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 323)’nin “Devredilmeyecek Taşınmazlar” başlıklı altıncı bölümü dikkate alınarak devrinde sakınca olmadığı tespit edilenlerin Kentsel Dönüşüm Başkanlığına veya bu Başkanlığın talebi üzerine Toplu Konut İdaresi Başkanlığına, büyükşehir belediyelerine, belediyelere ve il özel idarelerine devrine Valilikler (İl müdürlükleri) yetkilidir.

(2) Bu madde kapsamındaki tescil harici yerleri, 3402 sayılı Kanunun 22 nci maddesi gereğince Hazine adına tapuya tescil ettirmeye Kentsel Dönüşüm Başkanlığı yetkilidir.

4046 sayılı Kanun kapsamında Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. ve bağlı ortaklıklarına yapılacak bedelsiz devir işlemlerinde yetki

MADDE 21-

(1) 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun 19 uncu maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (a) alt bendi uyarınca, Hazine taşınmazlarının Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş ve bağlı ortaklıklarına yapılan bedelsiz devir işlemleri Valiliklerce (İl müdürlükleri) yürütülür.

6292 sayılı Kanunun 7 nci maddesi kapsamında yapılacak iade işlemlerinde yetki

MADDE 22-

(1) 6292 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci ve dördüncü fıkraları kapsamında hak sahiplerine yapılacak iade işlemlerinde ve iade edilemeyen taşınmazın yerine rayiç bedeline eşdeğer taşınmaz iade edilmesi işlemlerinde iade edilecek taşınmaz kısımlarının hak sahibi bazında yedi bin beş yüz m²’ye kadar olan kısmı için Valilikler (İl müdürlükleri) yetkilidir.

YEDİNCİ BÖLÜM

İmar, Terk ve Tapudan Terkin İşlemleri

İmar planlarının takibi, planlara ilişkin görüş bildirme, itiraz etme ve dava açılmasında yetki

MADDE 23-

(1) Askı ilan süreleri dikkate alınarak imar planları/değişiklikleri/revizyonlarında askı ilanlarının ilgili idarelerden takip edilmesi Valiliklerce (İl müdürlükleri), taşınmaz ilçede ise Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) yürütülür.

(2) İmar planı yapımına/revizyonuna/değişikliğine ilişkin bilgi, belge ve görüş taleplerinin değerlendirilmesi ile gereken hallerde imar planlarına karşı süresi içerisinde itiraz edilmesi ve/veya dava açılması işlemleri Valiliklerce (İl müdürlükleri), taşınmaz ilçede ise Valilikten (İl müdürlüğü) izin alınmak suretiyle Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) yürütülür.

(3) Bakanlıkça veya Valiliklerce (İl müdürlükleri) ön izin, ön tahsis ve benzeri izinler verilmemiş olan Hazine taşınmazlarının bulunduğu alanda, 14/6/2014 tarihli ve 29030 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 31 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca halihazır harita, imar planına esas jeolojik ve jeoteknik etüt ve imar planı çalışması yapılabilmesi için izin verilmesinin istenilmesine ilişkin talepler, Hazine taşınmazı toplam miktarının planlama sahasının yüzde yirmi beşini geçmemesi halinde illerde Valiliklerce (İl müdürlükleri), ilçelerde Valilikten (İl müdürlüğü) izin alınmak suretiyle Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) değerlendirilir.

Terk ve tapudan terkin işlemlerinde yetki

MADDE 24-

(1) Hazine taşınmazlarından kesinleşen imar planlarında bir kamu hizmetine ayrılan ve ilgili kamu idarelerine tahsis edilen taşınmazların tahsis ve hizmetin aynı parselde devamı şartıyla bir kısmının imar planında meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış olması hallerinde; gerekli imar parselinin oluşturulması veya ifraz işleminin yapılabilmesi açısından, taşınmazın tahsisli olduğu kamu idaresinin veya bağlı olduğu bakanlığın uygun görüşü üzerine, bu taşınmazların imar planında terki gerektiren kısımlarının 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 11 inci maddesi gereğince terk ve tapudan terkin işlemleri; taşınmazın tapu kütüğünün beyanlar hanesine, “Bu taşınmazın ………………………………. m²’lik kısmı/tamamı onaylı imar planında …………………………………………. (imar planında ayrıldığı amaç yazılacaktır.) olarak ayrılması nedeniyle, 3194 sayılı İmar Kanununun 11 inci maddesi uyarınca, kamunun ortak kullanımına açık olmak üzere tapu sicilinden bedelsiz terki yapıldığından ………………………………………….. (Belediyece/İl Özel İdaresince) satılamaz ve başka bir amaç için kullanılamaz. İleride, imar planı değiştirilerek kullanış şekli özel mülkiyete konu olabilecek hale getirildiğinde tekrar aynı şartlarla ve idarî yoldan Hazine adına tescil edilir.” şeklinde şerh konulmak suretiyle Valiliklerce (İl müdürlükleri) taşınmaz ilçede ise, Valilikten (İl müdürlüğü) izin alınmak suretiyle Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) değerlendirilir.

(2) 3194 sayılı İmar Kanununun geçici 16 ncı maddesi kapsamında Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların bulunduğu Hazine taşınmazlarının Yapı Kayıt Belgesi sahiplerine satışına ilişkin olarak, taşınmazın bir kısmının imar planında meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış olması hallerinde 3194 sayılı İmar Kanununun 11 inci maddesi gereğince terk ve tapudan terkin işlemleri, taşınmazın tapu kütüğünün beyanlar hanesine birinci fıkrada belirtilen şerh konulmak suretiyle Hazine hak ve menfaatleri göz önünde bulundurularak Valiliklerce (İl müdürlükleri), taşınmaz ilçede ise, Valilikten (İl müdürlüğü) izin alınmak suretiyle Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) değerlendirilir.

(3) 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu ile 3/8/1990 tarihli ve 20594 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik kapsamında kalan taşınmazların tapudan terkin işlemleri Valiliklerce (İl müdürlükleri) yapılır.

(4) Hazine adına tescilli veya tescil edilecek taşınmazların tapudan terkini konusunda 4721 sayılı Kanunun 999 uncu maddesi gereğince, Hazine taşınmazlarından özel mülkiyete tâbi olmaktan çıkması ve kamunun yararlanmasına ayrılması sebebiyle tapu kütüğünden terkini gerekenlerin tapu kütüklerinin beyanlar hanesine; “Bu taşınmaz, ……………………………… olarak kullanılmak üzere tapu kütüğünden terkin edilmiş olup, ileride özel mülkiyete konu olabilecek hale geldiği takdirde, aynı şartlarla yeniden Hazine adına tescil edilir.” şeklinde şerh konulması koşuluyla tapudan terkini işlemleri Valiliklerce (İl müdürlükleri) yapılır.

İfraz, tevhit ve rızaî taksim işlemlerinde yetki

MADDE 25-

(1) Hazinenin paydaş olduğu taşınmazların ifraz, tevhit ve rızaî taksim işlemleri hakkındaki talepler Bakanlığa gönderilmeyerek, Hazine hak ve menfaatleri göz önünde bulundurularak Valiliklerce (İl müdürlükleri) veya Valilikten (İl müdürlüğü) izin alınmak suretiyle Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) sonuçlandırılır.

(2) Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlardan imar plânı bulunmayanların ifraz ve tevhit işlemleri, 3194 sayılı Kanun ile bu Kanuna dayanılarak çıkarılan 2/11/1985 tarihli ve 18916 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği ve 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre Hazine hak ve menfaatleri göz önünde bulundurularak Valiliklerce (İl müdürlükleri), taşınmaz ilçede ise, Valilikten (İl müdürlüğü) izin alınmak suretiyle Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) sonuçlandırılır.

(3) Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlardan imar planı içerisinde kalanların ifraz ve tevhit işlemleri 3/7/2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde belirtilen esaslara uygun olmak kaydıyla ve diğer ilgili mevzuat hükümleri ile Hazine hak ve menfaatleri göz önünde bulundurularak Valiliklerce (İl müdürlükleri), taşınmaz ilçede ise, Valilikten (İl müdürlüğü) izin alınmak suretiyle Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) sonuçlandırılır.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18 inci maddesi uygulamalarına ilişkin görüş bildirme, muvafakat verme, itiraz etme ve dava açılmasında yetki

MADDE 26-

(1) Askı ilan süreleri dikkate alınarak 3194 sayılı İmar Kanununun 18 inci maddesi imar uygulamalarının askı ilanlarının ilgili idarelerden takip edilmesi Valiliklerce (İl müdürlükleri), taşınmaz ilçede ise Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) yürütülür.

(2) İmar uygulamalarına ilişkin bilgi, belge ve görüş taleplerinin değerlendirilmesi ile gereken hallerde imar uygulamalarına karşı süresi içerisinde itiraz edilmesi ve/veya dava açılması işlemleri Valiliklerce (il müdürlükleri), taşınmaz ilçede ise, Valilikten (il müdürlüğü) izin alınmak suretiyle Kaymakamlıklarca (milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) yürütülür.

(3) 3194 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin uygulanmasında düzenleme ortaklık payının (DOP) yüzde kırk beş ile yüzde elli (yüzde elli dahil) arasında alınması halinde, aynı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki muvafakata ilişkin talepleri değerlendirmeye Valilikler (İl müdürlükleri) yetkilidir. Ancak Bakanlığa bağlı, ilgili ve ilişkili kurumlarca yapılan uygulamalarda öncelikle Bakanlıktan görüş alınır.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli İşlemler

4342 sayılı Mera Kanunu uyarınca yapılacak işlemlerde yetki

MADDE 27-

(1) 4342 sayılı Mera Kanununun 9 uncu maddesinin yedinci fıkrası uyarınca ilgili birimce yapılacak izin talepleri, Bakanlığa intikal ettirilmeksizin, işleme konu taşınmazlar hakkında satış, kiralama, tahsis, irtifak hakkı tesisi, ağaçlandırma izni gibi talepler bulunup bulunmadığı, bu taşınmazların başka şekilde değerlendirilmelerinin mümkün olup olmadığı ve mera, yaylak ve kışlak olarak tespit ve tahdit edilmelerinin daha uygun olup olmayacağı hususlarında gerekli araştırmalar yapılmak suretiyle Valiliklerce (İl müdürlükleri) değerlendirilerek sonuçlandırılır.

(2) 4342 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesi uyarınca, bu Kanun kapsamında kalan taşınmazların vasıf değişikliği, Hazine adına tapuya tescili ve ilgililerine devri işlemleri Valilikler (İl müdürlükleri) tarafından yapılır.

Kadastro güncelleme çalışmaları ve Hazine taşınmazlarıyla ilgili hataların düzeltilmesi işlemlerinde yetki

MADDE 28-

(1) 3402 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile 41 inci maddesi uyarınca; Hazine taşınmazlarının, ilgilisinin başvurusu üzerine veya Kadastro Müdürlüklerince re’sen gerçekleştirilen ölçü, tersimat ve hesaplamalardan doğan hataların düzeltilmesi işlemlerinden etkilenmesi ya da bu işlemlere konu olması nedeniyle, bu düzeltme işlemlerine karşı süresi içerisinde dava açılıp açılmayacağı veya muvafakat istenildiği hallerde olur verilip verilmeyeceği Bakanlığa intikal ettirilmeksizin ve gerektiğinde teknik eleman ve/veya denetim elemanı görevlendirilmek suretiyle Valiliklerce (İl müdürlükleri) incelenir veya incelettirilir.

(2) Yapılan inceleme sonucunda Valiliklerce (İl müdürlükleri);

a) Düzeltme işlemine konu taşınmazın işlem sonrasında kadastro paftasında ilk tesis kadastrosundaki sınırlarının değişmediğinin ve düzeltmeye konu hatanın ölçü (planimetre), tersimat veya hesaplamadan kaynaklandığının ve bu düzeltme işlemi sonucunda komşu taşınmazların yüzölçümünde Hazine taşınmazı aleyhine bir artış olmadığının anlaşılması durumunda düzeltme işlemine muvafakat verilir ve bu işleme karşı dava açılmaz.

b) Düzeltmeye konu taşınmazın yapılan düzeltme işlemi sonrasında kadastro paftasında ilk tesis kadastrosundaki sınırlarının değiştiğinin, bu taşınmaza komşu taşınmazların yüzölçümlerinde Hazine taşınmazı aleyhine ve bu taşınmazlar lehine bir artış olduğunun anlaşılması durumunda düzeltme işlemine muvafakat verilmez ve süresi içinde bu işleme karşı gerekli dava açılır.

Ortaklığın satış suretiyle giderilmesi (izalei şüyu) işlemlerinde yetki

MADDE 29-

(1) Hazinenin de paydaş bulunduğu taşınmazlar hakkında mahkemelerce verilen ortaklığın satış suretiyle giderilmesine (izalei şüyu) ilişkin kararlar gereğince icra dairelerince yapılacak satışlarda; taşınmazın tamamına İdarece takdir edilen bedel, yılı merkezi yönetim bütçe kanununun (İ) cetvelinde Kanunun 76 ncı maddesine göre iller için belirlenen parasal sınırın iki katına kadar (bu bedel dâhil) ise, ihaleye girip girmeme konusunda karar vermeye Valilikler (İl müdürlükleri) yetkilidir.

(2) Kaymakamlıklara (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) bu konuda yetki devri yapılmamış olup, ilçelerden gelen talepler Valiliklerce (İl müdürlükleri) değerlendirilerek birinci fıkrada belirtilen parasal sınırlara kadar olanların (bu bedeller dâhil) ihalelerine katılım sağlanıp sağlanmayacağına ilişkin karar vermeye Valilikler (İl müdürlükleri) yetkilidir.

(3) Valiliklerce (İl müdürlükleri) ihaleye katılım uygun görülüyor ise, ödenek olup olmadığı önceden Bakanlıktan öğrenilerek ihaleye girilir ve taşınmazın satın alınması durumunda da yeterli ödenek istenir.

Sit alanlarında trampa işlemlerinde yetki

MADDE 30-

(1) 22/5/2010 tarihli ve 27588 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sit Alanlarında Kalan Taşınmazların Hazine Taşınmazları ile Değiştirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri kapsamında tebligat işlemleri ve isteklilerin talepleri doğrultusunda trampa/ferağ işlemleri Yönetmeliğin 65 inci maddesi kapsamında Valiliklerce (İl müdürlükleri) sonuçlandırılır.

Hazineye ait binaların yıkım işlemlerinde yetki

MADDE 31-

(1) İmar plânlarındaki kullanım amaçlarının değişmesi ve mevcut binaların yenilenmesi nedeniyle, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerine ait binaların (İmar Kanununun 11 inci maddesindeki binalar hariç) yıkımında;

a) Binayı kullanan idarenin yıkım konusunda uygun görüşünün alınması,

b) Binanın yıkılmadan onarım yapılarak plândaki amacına uygun olarak kullanılabilmesinin mümkün olup olmadığının araştırılması,

c) Binanın kültür varlığıyla ilişiğinin olması durumunda, yıkımdan önce Kültür ve Turizm Bakanlığının mahalli biriminden görüş alınması,

ç) Yıkılacak binanın yıkım maliyeti ile çıkacak enkazın satış bedelinin tespit edilmesi,

d) Enkaz bedelinin yıkım maliyetinden fazla olması halinde; Kanunun taşınır satışı hükümlerine göre, enkaz bedeli ile yıkım maliyeti arasındaki fark üzerinden enkazı alıcıya ait olmak üzere yıkım işinin ihaleye çıkarılması, fark tutarından az olmamak üzere ihalenin en çok farkı teklif edene verilmesi,

e) Enkaz bedelinin yıkım maliyetinden az olması halinde ise; 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre, enkaz bedeli ile yıkım maliyeti arasındaki fark üzerinden enkazı alıcıya ait olmak üzere yıkım işinin ihaleye çıkarılması,

f) Yıkımı istenen binaların Hazineden bedel alınmaması kaydıyla enkazdan çıkarılacak malzeme karşılığında yıktırılması,

g) Söz konusu binaların tahsisli olması durumunda binaların tahsisli idarelerce 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre yıktırılması ve yıkımı müteakip değerlendirilebilecek malzemelerin 24/5/2007 tarihli ve 26531 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 311) hükümleri uyarınca (d), (e) ve (f) bentleri çerçevesinde tasfiye edilmesi,

hususlarında Valilikler (İl Müdürlükleri) yetkilidir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Milli Emlak Bilgi Sistemi kapsamında yapılacak işlemler

MADDE 32-

(1) Bu Tebliğ kapsamında Valilikler (İl müdürlükleri) ve Kaymakamlıklarca (Milli emlak müdürlükleri/şeflikleri) yapılan işlemlerin Milli Emlak Bilgi Sistemi (MEBİS) programında işlenmesinden illerde emlak müdürleri veya millî emlak müdürleri ilçelerde ise millî emlak müdürleri veya milli emlak şefleri sorumludur.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ ve atıflar

MADDE 33-

(1) 24/3/2010 tarihli ve 27531 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 327) yürürlükten kaldırılmıştır.

(2) Bu Tebliğle yürürlükten kaldırılan Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 327)’ne yapılan atıflar bu Tebliğe yapılmış sayılır.

Yürürlük

MADDE 34-

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 35-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.

 

MİMARLIK VE MÜHENDİSLİK HİZMET BEDELLERİNİN HESABINDA KULLANILACAK 2025 YILI YAPI YAKLAŞIK BİRİM MALİYETLERİ HAKKINDA TEBLİĞ

Resmî Gazete Tarihi: 31.01.2025 Resmî Gazete Sayısı: 32799

MİMARLIK VE MÜHENDİSLİK HİZMET BEDELLERİNİN HESABINDA KULLANILACAK 2025 YILI YAPI YAKLAŞIK BİRİM MALİYETLERİ HAKKINDA TEBLİĞ

Yapı yaklaşık birim maliyetleri

MADDE 1-

(1) 16/7/1985 tarihli ve 85/9707 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Mimarlık ve Mühendislik Hizmetleri Şartnamesinin 3.2 nci maddesi gereğince, mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabında kullanılacak 2025 yılı yapı yaklaşık birim maliyetleri, yapının mimarlık hizmetlerine esas olan sınıfı dikkate alınarak; KDV hariç, genel giderler (%15) ile yüklenici kârı (%10) dâhil edilerek aşağıda gösterilmiştir.

YAPININ MİMARLIK HİZMETLERİNE ESAS OLAN SINIFI

Yapının Birim Maliyeti (BM)

(TL/m²)

I. SINIF (A) GRUBU YAPILAR………….…………

2.100,00 TL/m²

1. Basit hayvancılık ve basit tarım yapıları

2. Çardaklar, gölgelikler ve üstü kapalı yanları açık dinlenme yapıları

3. İhata duvarları (3,00 m yüksekliğe kadar)

4. Plastik örtülü seralar

5. Bu gruptakilere benzer yapılar

I. SINIF (B) GRUBU YAPILAR………….…………

3.050,00 TL/m²

1. Basit padok ve küçükbaş hayvan ağılları

2. Cam veya sert plastik örtülü seralar

3. Depo amaçlı kayadan oyma yapılar

4. Kalıcı kullanımı olan yardımcı yapılar

5. Bu gruptakilere benzer yapılar

I. SINIF (C) GRUBU YAPILAR………….…………

3.300,00 TL/m²

1. Betonarme ve kâgir su depoları

2. Büyükbaş hayvan ahırları

3. Elektrikli araç şarj istasyonları

4. İstinat duvarları

5. Şişirme yapılar (hava basıncı ile oluşturulan/pnömatik)

6. Bu gruptakilere benzer yapılar

I. SINIF (D) GRUBU YAPILAR………….…………

3.900,00 TL/m²

1. Güneş enerji santralleri (GES)

2. Bu gruptakilere benzer yapılar

II. SINIF (A) GRUBU YAPILAR………….…………

6.600,00 TL/m²

1. Deniz iskeleleri

2. Genel amaçlı depolar (betonarme, çelik ve benzeri)

3. Hayvan bakımevi ve barınakları

4. Hayvan satış pazar yerleri

5. Tarımsal endüstri yapıları

6. Bu gruptakilere benzer yapılar

II. SINIF (B) GRUBU YAPILAR………….…………

10.200,00 TL/m²

1. Botanik, jeopark ve tema park yapıları

2. Geçici kullanımı olan yapılar, konteyner kentler ve benzeri

3. Halı sahalar, semt sahaları ve benzeri

4. Hangar yapıları (helikopterler, küçük uçaklar, park ve bakım onarım yerleri ve benzeri)

5. Kapalı pazar yerleri, semt pazarları ve benzeri

6. Bu gruptakilere benzer yapılar

II. SINIF (C) GRUBU YAPILAR………….…………

12.400,00 TL/m²

1. Bağ/dağ/köy ve yayla evleri (kırsalda yer alan brüt inşaat alanı 200 m²’nin altındaki yapılar)

2. Bungalov evleri

3. Hal binaları

4. Mezbahalar

5. Sanayi tesisleri (döşeme hareketli yükü 0-500 kg/m² olan yapılar)

6. Taziye evleri

7. Bu gruptakilere benzer yapılar

III. SINIF (A) GRUBU YAPILAR………….…………

17.100,00 TL/m²

1. Akaryakıt ve otogaz dolum istasyonları

2. Aquaparklar

3. Çocuk destek merkezleri, çocuk evleri koordinasyon merkezleri, çocuk evleri   

    siteleri ve benzeri

4. Garajlar, katlı ve/veya kapalı otoparklar ve benzeri

5. Havalimanı destek binaları (garaj binası, itfaiye binası, nizamiye binası,

    ısı-güç merkez binası ve benzeri)

6. İtfaiye binaları

7. Kayadan oyma konutlar

8. Konutlar (apartman tipi, üç kata kadar-üç kat dâhil)

9. Kreşler, okul öncesi eğitim merkezleri ve benzeri

10. Köy ve mahalle konakları

11. Muhtarlık binaları

12. Özelliği olan depolar (kimyasal madde, radyoaktif atık, soğuk hava depoları ve benzeri)

13. Semt postaneleri

14. Sığınma ve barınma evleri

15. Sosyal tesis yapıları (inşaat ortak alanında yapılan havuz, hamam, sauna ve benzeri)

16. Bu gruptakilere benzer yapılar

III. SINIF (B) GRUBU YAPILAR………….…………

18.200,00 TL/m²

1. 112 acil sağlık hizmetleri istasyonları

2. Aile sağlığı merkezleri

3. Apart oteller

4. Gece kulübü ve eğlence yerleri

5. Hayvan hastaneleri

6. İbadethaneler (kişi sayısı 500’ün altındaki yapılar)

7. İlçe tipi otobüs terminalleri

8. İlkokul ve ortaokul yapıları

9. İş merkezleri (üç kata kadar-üç kat dâhil)

10. Kapalı spor salonları (seyirci sayısı 1.000’in altındaki yapılar)

11. Konukevleri, misafirhaneler ve benzeri

12. Konutlar (yapı yüksekliği 21.50 m’nin altındaki yapılar-üç kat üzeri,

      yapı yüksekliği 21.50 m dâhil)

13. Kütüphaneler (brüt inşaat alanı 1.000 m²’nin altındaki yapılar)

14. Liman binaları ve marinalar

15. Müstakil ve/veya ikiz konutlar (bağımsız bölüm brüt inşaat alanı

      200 m²’nin altındaki yapılar)

16. Sanayi tesisleri (döşeme hareketli yükü 501-3.000 kg/m² olan yapılar)

17. Sanayi tesisleri idari binaları

18. Bu gruptakilere benzer yapılar

III. SINIF (C) GRUBU YAPILAR………….…………

19.150,00 TL/m²

1. Ağız ve diş sağlığı merkezleri

2. Emniyet ve jandarma karakol binaları

3. Halk eğitim merkezleri

4. Huzurevi, rehabilitasyon ve yaşlı bakım merkezleri

5. İl tipi otobüs terminalleri

6. İş merkezleri (yapı yüksekliği 21.50 m’nin altındaki yapılar-üç kat üzeri,

    yapı yüksekliği 21.50 m dâhil)

7. Kaplıcalar, şifa evleri, termal tesisler ve benzeri

8. Konutlar (yapı yüksekliği 21.50 m’den fazla ve 30.50 m’den az olan yapılar-

    yapı yüksekliği 30.50 m dâhil)

9. Lise ve dengi okul yapıları

10. Müstakil ve/veya ikiz konutlar (bağımsız bölüm brüt inşaat alanı 200 m²’den

      fazla ve 500 m²’den az olan yapılar-brüt inşaat alanı 200 m² dâhil)

11. Öğrenci yurtları

12. Toplum sağlığı merkezleri

13. Tren gar/istasyon binaları (brüt inşaat alanı 1.500 m²’den az olan yapılar)

14. Bu gruptakilere benzer yapılar

IV. SINIF (A) GRUBU YAPILAR………….…………

21.500,00 TL/m²

1. Açık cezaevleri

2. Aile yaşam ve gençlik merkezleri

3. Alışveriş merkezleri (brüt inşaat alanı 25.000 m²’nin altındaki yapılar)

4. Araştırma ve geliştirme merkezleri, laboratuvarlar ve benzeri

5. Engelsiz yaşam merkezleri

6. Enstitüler, fakülteler ve yüksekokullar

7. Fuar merkezleri

8. İlçe tipi kamu binaları

9. İş merkezleri (yapı yüksekliği 21.50 m’den fazla ve 30.50 m’den az olan

    yapılar-yapı yüksekliği 30.50 m dâhil)

10. Kapalı spor salonları (seyirci sayısı 1.000’den fazla ve 5.000’den az olan
yapılar-seyirci sayısı 1.000 dâhil)

11. Kayadan oyma oteller   

12. Konutlar (yapı yüksekliği 30.50 m’den fazla ve 51.50 m’den az olan

      yapılar-yapı yüksekliği 51.50 m dâhil)

13. Mesleki eğitim merkezleri

14. Oteller (1 ve 2 yıldızlı)

15. Özel eğitim okulları

16. Rehberlik ve araştırma merkezleri

17. Sanayi tesisleri (döşeme hareketli yükü 3.001 kg/m² ve üzeri olan yapılar)

18. Tıp merkezleri

19. Yüzme havuzu tesisleri

20. Bu gruptakilere benzer yapılar

IV. SINIF (B) GRUBU YAPILAR………….…………

27.500,00 TL/m²

1. Arşiv binaları

2. Banka ve borsa binaları

3. Büyük (merkez) postaneler

4. Düğün salonları

5. Fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezleri

6. İbadethaneler (kişi sayısı 500’den fazla ve 1.500’den az olan yapılar – kişi

    sayısı 500 dâhil)

7. İş merkezleri (yapı yüksekliği 30.50 m’den fazla ve 51.50 m’den az olan

    yapılar – yapı yüksekliği 51.50 m dâhil)

8. Kapalı spor salonları (seyirci sayısı 5.000 ve üzeri yapılar)

9. Konutlar (yapı yüksekliği 51,50 m üzeri yapılar)

10. Müstakil ve/veya ikiz konutlar (bağımsız bölüm brüt inşaat alanı 500 m² ve

      üzeri yapılar)

11. Özelliği olan büyük okul yapıları (spor salonu, konferans salonu ve ek

      tesisleri olan eğitim yapıları)

12. Özelliği olan genel sığınaklar

13. Radyo ve televizyon istasyon binaları

14. Üniversite idari binaları

15. Bu gruptakilere benzer yapılar

IV. SINIF (C) GRUBU YAPILAR………….…………

32.600,00 TL/m²

1. Adalet sarayları

2. Alışveriş merkezleri (brüt inşaat alanı 25.000 m² ve üzeri yapılar)

3. Bakanlık binaları

4. Büyükşehir belediye hizmet binaları

5. Geri gönderme merkezleri

6. Hastaneler (yatak sayısı 200’ün altındaki yapılar)

7. İl tipi kamu binaları

8. Kapalı cezaevleri

9. Kaymakamlık ve vali konutları

10. Kütüphaneler (brüt inşaat alanı 1.000 m² ve üzeri yapılar)

11. Olimpik spor tesisleri

12. Oteller (3 yıldızlı)

13. Tatil köyleri

14. Tren gar/istasyon binaları (brüt inşaat alanı 1.500 m²’den fazla olan yapılar)

15. Bu gruptakilere benzer yapılar

V. SINIF (A) GRUBU YAPILAR………….…………

34.400,00 TL/m²

1. Büyükelçilik, diplomatik temsilcilik ve konsolosluk binaları

2. Eğitim ve araştırma hastaneleri

3. İş merkezleri (yapı yüksekliği 51,50 m üzeri yapılar)

4. Karma kullanımlı yapılar (avm, ofis ve/veya konutların birlikte bulunduğu  

    yapılar)

5. Stadyumlar ve hipodromlar

6. Üniversite kampüsleri

7. Bu gruptakilere benzer yapılar

V. SINIF (B) GRUBU YAPILAR………….…………

35.600,00 TL/m²

1. Deniz, hava ve kara kuvvetleri komutanlığı tesisleri

2. Hastaneler (yatak sayısı 200’den fazla ve 400’den az olan yapılar-yatak

    sayısı 200 dâhil)

3. İbadethaneler (kişi sayısı 1.500 ve üzeri yapılar)

4. Jandarma ve sahil güvenlik komutanlığı tesisleri

5. Oteller (4 yıldızlı)

6. Bu gruptakilere benzer yapılar

V. SINIF (C) GRUBU YAPILAR………….…………

39.500,00 TL/m²

1. Bale, opera ve tiyatro yapıları

2. Hastaneler (yatak sayısı 400 ve üzeri yapılar-yatak sayısı 400 dâhil)

3. Kongre ve kültür merkezleri

4. Müze yapıları

5. Tarihi eser niteliğinde olup restore edilerek veya yıkılarak aslına

    uygun olarak yapılan yapılar

6. Bu gruptakilere benzer yapılar

V. SINIF (D) GRUBU YAPILAR………….…………

43.400,00 TL/m²

1. Havalimanı terminal binaları (idari binalar, yolcu terminal binası ve benzeri)

2. Metro istasyonları

3. Oteller (5 yıldızlı)

4. Şehir hastaneleri

5. Yüksek güvenlikli cezaevleri

6. Bu gruptakilere benzer yapılar

V. SINIF (E) GRUBU YAPILAR………….…………

86.250,00 TL/m²

1. Rüzgâr enerji santralleri (RES)

2. Bu gruptakilere benzer yapılar

Yapının mimarlık hizmetlerine esas olan sınıfının belirlenmesine ilişkin açıklamalar

MADDE 2-

(1) Benzer yapılar, ilgili gruptaki yapılara kıyasen uygulayıcı kurum ve kuruluşlarca Mimarlık ve Mühendislik Hizmetleri Şartnamesinin ilgili hükümlerinden yararlanılarak belirlenecektir.

(2) Tebliğin revizyonu çalışmalarında yapı sınıfı ve/veya grubu değiştirilen veya tebliğden çıkarılan yapılar için, 2025 yılından önceki tebliğlere göre yapı sınıfı ve grubu belirlenmiş mimarlık ve mühendislik hizmetlerinde; belirlendiği yılın tebliğindeki yapı sınıfı ve grubu değiştirilmeksizin 2025 yılı tebliğinde karşılığı olan tutar esas alınmak suretiyle hesap yapılacaktır.

(3) Bu Tebliğde bulunmayan veya bu Tebliğde olmasına rağmen sınıfı ve/veya grubu hakkında tereddüte düşülen yapıların, yapı sınıfı ve grubu belirlenirken; proje üzerinden hesaplanacak imalat miktarlarının (metrajlarının), Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan birim fiyatlarla çarpılması sonucu tespit edilecek yapı yaklaşık maliyetinin, yapının toplam inşaat alanına bölünmesi ile hesaplanacak birim maliyeti (TL/m²); bu Tebliğde yer alan yapı sınıf ve gruplarına ait birim maliyetlerden hangisine yakın ise o yapı sınıf ve grubu dikkate alınarak tespit edilir. Projede yer alan imalatlardan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan birim fiyatlar içerisinde bulunmayan imalatların birim fiyatları öncelikle; ilgisine göre diğer kamu idarelerince yayımlanan birim fiyatlar dikkate alınarak, bunların dışında kalan imalatlar ise piyasa fiyatları esas alınarak belirlenir.

(4) Bu Tebliğde yer alan yapıların birim metrekare maliyetleri, ortalama nitelikli yapı malzemeleri dikkate alınarak belirlenmektedir. Ayrıca, bu Tebliğdeki yapı yaklaşık birim maliyetlerinin tespitinde; yapının bulunduğu arsa bedeli, çevre düzenlemesi (peyzaj, bahçe sulama, yağmur suyu drenaj, çevre aydınlatma, ihata duvarları, ada içi yollar ve benzeri), altyapı (zemin iyileştirme, bina dışı; elektrik, içme suyu, doğalgaz, kanalizasyon, internet, haberleşme ve benzeri) giderleri dâhil edilmemektedir.

Yürürlük

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğ 1/1/2025 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 4-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.