Tebliğler – Sayfa 2

25 Ağu 2025 Mert Akgün Tebliğler

TÜRK GIDA KODEKSİ KREMA VE KAYMAK TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2025/18)

23 Ağustos 2025 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı: 32995

TÜRK GIDA KODEKSİ KREMA VE KAYMAK TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2025/18)

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı, krema ve kaymağın, tekniğine uygun ve hijyenik şekilde üretilmesini, hazırlanmasını, işlenmesini, taşınmasını, depolanmasını ve piyasaya arz edilmesini sağlamak üzere özelliklerini belirlemektir.

(2) Bu Tebliğ, krema ve kaymağı kapsar.

Dayanak

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, 19/2/2020 tarihli ve 31044 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Akışkan: Donma sıcaklığı üzerindeki sıcaklıklarda sıvı olma durumunu,

b) Çeşni maddesi: Bu Tebliğ kapsamındaki işlem görmüş kremalara ilave edilebilecek baharat, bal, meyve ve sebzeleri,

c) İşlem görmüş kremalar: Krema, rekonstitüe krema ve/veya rekombine kremanın uygun işlem ve proseslere tabi tutulması yoluyla elde edilen ve aşağıda belirtilen kremalardan;

1) Asitlendirilmiş krema: Krema, rekonstitüe krema ve/veya rekombine kremanın organik asit ve/veya asitlik düzenleyicilerin kullanılması sonucunda koagüle olarak veya olmaksızın pH değeri düşürülmüş kremayı,

2) Çırpma krema: Çırpma işlemine tabi tutulması amaçlanan, tüketici tarafından kullanılması istendiğinde çırpma işlemini kolaylaştıracak şekilde hazırlanmış akışkan haldeki krema, rekonstitüe krema ve/veya rekombine kremayı,

3) Fermente krema/ekşi krema: Krema, rekonstitüe krema ve/veya rekombine kremanın uygun starter kültür ile fermentasyonu sonucu pH değeri düşürülmüş, koagüle olan veya olmayan kremayı,

4) Köpük krema: Yağsız sütteki süt yağı emülsiyonu bozulmadan, içerisine hava veya inert gaz eklenmiş akışkan krema, rekonstitüe krema ve/veya rekombine kremayı,

5) Köpüren krema: Krema, rekonstitüe krema ve/veya rekombine kremaların, basınçlı püskürtücü bir kap içinde itici bir gazla ambalajlanması ile elde edilen ve kaptan çıktığında köpük krema haline gelen akışkan kremayı,

6) Sıvı krema: Krema, rekonstitüe krema ve/veya rekombine kremadan, doğrudan tüketim ve/veya doğrudan kullanım amacıyla hazırlanarak ve ambalajlanarak elde edilen akışkan kremayı,

7) Sürülebilir krema: Krema, rekonstitüe krema ve/veya rekombine kremadan, doğrudan tüketim ve/veya doğrudan kullanım amacıyla hazırlanarak ve ambalajlanarak elde edilen sürülebilir nitelikteki akışkan olmayan kremayı,

ç) Kaymak: Sütün ve/veya kremanın tekniğine uygun şekilde en az 90 ºC de ısıl işleme tabi tutulması ve tekniğine uygun olarak soğutulması ile elde edilen süt ürününü,

d) Krema: Sütten fiziksel olarak ayırmak suretiyle elde edilen, yağsız süt içinde yağ emülsiyonu formunda, yağca zengin akışkan süt ürününü,

e) Krema tozu: Kremadan suyun uzaklaştırılması ile elde edilen toz süt ürününü,

f) Rekombinasyon: Su ilave edilerek veya edilmeden, süt kuru maddesi ile süt yağının, elde edilecek ürün kompozisyonuna uygun oranda karıştırılmasını,

g) Rekombine krema: Süt ürünlerinden, su eklenerek veya eklenmeden rekombinasyon işlemi ile elde edilen, (d) bendinde tanımlanan krema ile aynı nihai ürün karakteristiklerine sahip olan kremayı,

ğ) Rekonstitüsyon: Suyu kısmen veya tamamen uzaklaştırılmış süt ürününe, elde edilecek ürüne uygun su/kuru madde oranını sağlayacak biçimde su ilave edilmesini,

h) Rekonstitüe krema: Konsantre veya toz kremadan rekonstitüsyon işlemi ile elde edilen, (d) bendinde tanımlanan krema ile aynı nihai ürün karakteristiklerine sahip olan kremayı,

ı) Starter kültür: Fermente/ekşi krema üretiminde esas olarak asitliği artırmak ve kremaya kendine özgü tat, aroma gibi özellikleri kazandırmak amacıyla kullanılan, içeriğinde laktik asit bakterilerini bulunduran mikroorganizma kültürlerini,

i) Su: 17/2/2005 tarihli ve 25730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelikte yer alan özelliklere uygun olan insani tüketim amaçlı suları,

j) Şeker: 20/8/2022 tarihli ve 31929 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliği (Tebliğ No: 2022/10)’nde tanımlanan şekerleri,

k) Tuz: 16/8/2013 tarihli ve 28737 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Tuz Tebliği (Tebliğ No: 2013/48)’nde tanımlanan tuzları,

l) Yabancı madde: Krema ve kaymak üretiminde kullanımına izin verilen bileşenler dışında krema ve kaymakta bulunabilecek her türlü organik ve/veya inorganik maddeyi,

ifade eder.

Ürün özellikleri

MADDE 4-

(1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin taşıması gereken özellikler şunlardır:

a) Bu Tebliğ kapsamında üretilen ürünlerde kullanılan çiğ süt ve/veya süt ürünleri için, 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği ve ilgili gıda kodeks hükümleri uygulanır.

b) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünler inek, koyun, keçi ve/veya manda sütünden elde edilir.

c) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünler kendine has tat, koku ve yapıda olmak zorundadır.

ç) Fermente/ekşi krema üretiminde kullanılacak laktik asit bakterilerinin son tüketim tarihine kadar ürünün içinde mevcut, canlı ve aktif olması gerekir.

d) Doğrudan tüketime sunulacak veya perakende gıda işletmesine gönderilecek krema ve kaymaklar en az pastörizasyon veya pastörizasyona eş değer ısıl işlem gördükten sonra piyasaya sunulur. Sanayide kullanılacak krema ve kaymak ise işleme aşamasında pastörizasyon veya pastörizasyona eş değer ısıl işlem gördükten sonra tüketime sunulur.

e) Krema tozunun bileşimi Ek-1’de belirtilen kriterlere uygun olmak zorundadır.

f) Kaymak/kremalar içerdikleri süt yağı oranlarına göre Ek-2’ye uygun olarak sınıflandırılır.

g) Ürünlerin titrasyon asitliği; Ek-3’te belirtilen kriterlere uygun olmak zorundadır.

ğ) Coğrafi işaret olarak tescil edilen krema ve kaymak, Türk Gıda Kodeksinin yatay gıda kodeksine ilişkin mevzuata aykırı olmamak koşulu ile 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında düzenlenen coğrafi işaret tescilinde belirtilen özelliklerine göre piyasaya arz edilir.

h) Kremalara, kıvam artırmak veya stabilize etmek amacıyla en az %35 (m/m) süt proteini içeren süt tozu, kazein, serum proteini ürünleri ve/veya konsantreleri ve/veya karışımları, kütlece en fazla %2 oranında ilave edilebilir.

ı) Kremalara kütlece en fazla %0,1 oranında yenilebilir kazeinat ilave edilebilir.

i) Çırpma ve köpük kremaların üretiminde şeker kullanılabilir.

j) Bu Tebliğ kapsamında piyasaya arz edilen ürünlerde süt yağı dışında hiçbir hayvansal yağ ve bitkisel yağ bulunamaz.

k) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlere süt proteini dışındaki protein ilave edilemez.

l) Köpük krema ve köpüren kremaların üretiminde sadece karbondioksit, nitrojen ve azot oksit gazı kullanılabilir.

m) Köpük kremada hacim artışı en az %30 olması gerekir.

n) Sadece fermente/ekşi krema ve asitlendirilmiş kremalara en fazla %0,5 oranında tuz ilave edilebilir.

o) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin peroksidaz testine negatif reaksiyon vermesi gerekir.

ö) Çeşnili işlem görmüş kremalarda taklit ve tağşişe sebebiyet verecek çeşni maddesi kullanılamaz.

p) Kaymak ürününde çeşni maddesi kullanılamaz.

Katkı maddeleri

MADDE 5-

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılan katkı maddeleri hakkında, 13/10/2023 tarihli ve 32338 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Aroma vericiler

MADDE 6-

(1) Çeşnili işlem görmüş kremada kullanılan aroma vericiler hakkında, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

(2) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde süt ve süt ürünleri aroması veren aroma vericiler kullanılmaz.

(3) Çeşni maddesi bulunmayan işlem görmüş kremalarda ve kaymak ürününde aroma vericiler kullanılmaz.

Bulaşanlar

MADDE 7-

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki bulaşanların miktarları hakkında, 5/11/2023 tarihli ve 32360 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Pestisit kalıntıları

MADDE 8-

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki pestisit kalıntı miktarları hakkında, 27/9/2021 tarihli ve 31611 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Veteriner ilaç kalıntıları

MADDE 9-

(1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde bulunabilecek veteriner ilaçları kalıntı düzeyleri hakkında, 7/3/2017 tarihli ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Hijyen

MADDE 10-

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler hakkında, Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliği ile 13/2/2025 tarihli ve 32812 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Ambalajlama

MADDE 11-

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin ambalajları hakkında, 5/4/2018 tarihli ve 30382 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Etiketleme

MADDE 12-

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin etiketi hakkında, 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde yer alan hükümlere ilave olarak aşağıdaki hükümlere de uyulur:

a) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin etiketinde gıdanın adı, temel görüş alanında yer alır.

b) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin etiketinde tam yağlı, az yağlı veya kütlece “%…” süt yağı içeriği Ek-2’ye uygun olarak, gıdanın adı ile birlikte temel görüş alanında yer alır.

c) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerle benzer amaçlar için üretilen ve bu Tebliğ kapsamı dışında kalan ürünlerin etiketinde, reklam, tanıtım ve sunumunda “krema” ifadesi kullanılamaz.

ç) “İşlem görmüş krema” ifadesi gıdanın adı olarak kullanılmaz.

d) İşlem görmüş kremalarda gıdanın adı, ürün özelliğine göre tanımlarda yer alan adlandırmalara uygun olarak belirtilir.

e) Çeşnili işlem görmüş kremalarda kullanılan çeşni maddesi ve yüzde miktarı gıdanın adı ile birlikte temel görüş alanında yazılır.

f) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (i) ve (n) bentleri kapsamında şeker veya tuz eklenen ürünlerde, temel görüş alanında “ % … ilave şeker/tuz içerir.” ifadesine yer verilir.

g) Fermente krema/ekşi krema ve asitlendirilmiş krema üretiminde enzim kullanılması durumunda gıdanın etiketinde bileşen listesinde veya bileşen listesinin altında kullanılan enzim belirtilir.

ğ) Krema ve kaymak üretiminde kullanılan sütün tek bir türe ait olması durumunda türün adı gıdanın adı ile birlikte belirtilebilir. Bu ürünlerde hayvan türünün görselleri etikette kullanılabilir.

h) Krema ve kaymak üretiminde farklı hayvan türlerine ait sütlerin veya kremaların karıştırılarak kullanılması durumunda elde edildiği türlerin adları, gıdanın adının yanında “İnek, koyun, keçi ve manda sütlerinden/kremalarından üretilmiştir.” gibi ifadelerle belirtilir. Bu ürünlerin etiketinde inek, koyun, keçi ve manda gibi türlere ait görsellere yer verilemez.

ı) Sürülebilir kremanın etiketinde gıdanın adı Ek-4’te tanımlanan x-yüksekliğinin en az 3 mm olduğu punto büyüklüğündeki karakterler kullanılarak belirtilir.

Gıda enzimleri

MADDE 13-

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin üretiminde kullanılacak gıda enzimleri hakkında, 24/2/2017 tarihli ve 29989 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Enzimleri Yönetmeliğinde yer alan hükümler uygulanır.

(2) Sadece fermente/ekşi krema ve asitlendirilmiş kremaların üretiminde teknoloji gereği kimozin enzimi ve/veya Türk Gıda Kodeksi Gıda Enzimleri Yönetmeliğine uygun diğer pıhtılaştırıcı enzimler yalnızca ürünün yapısını iyileştirmek amacıyla kullanılabilir.

Taşıma ve depolama

MADDE 14-

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin taşınması ve depolanması hakkında, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin gıdaların taşınması ve depolanması ile ilgili hükümleri uygulanır.

(2) Krema tozu ve UHT işlemi uygulanmış kremalar hariç olmak üzere, bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin taşınması, depolanması ve son tüketiciye arz edilmesi sırasında sıcaklık en yüksek 4 °C’de olması gerekir.

Numune alma ve analiz metotları

MADDE 15-

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden numune alınması ve analizleri hakkında, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Vitaminler, mineraller ve belirli diğer öğeler

MADDE 16-

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlere eklenecek vitaminler, mineraller ve belirli diğer öğeler hakkında, 7/3/2017 tarihli ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıdalara Vitaminler, Mineraller ve Belirli Diğer Öğelerin Eklenmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Koksidiyostat ve histomonostat kalıntıları

MADDE 17-

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki koksidiyostatların ve histomonostatların miktarları hakkında, 8/2/2015 tarihli ve 29261 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hedef Dışı Yemlere Taşınması Önlenemeyen Koksidiyostatların ve Histomonostatların Hayvansal Gıdalardaki Maksimum Miktarları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

İdari yaptırım

MADDE 18-

(1) Bu Tebliğ hükümlerine aykırı davrananlar hakkında, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 19-

(1) 27/9/2003 tarihli ve 25242 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Krema ve Kaymak Tebliği (Tebliğ No: 2003/34) yürürlükten kaldırılmıştır.

Uyum zorunluluğu

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri, 31/12/2025 tarihine kadar bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır.

(2) 31/12/2025 tarihinden önce üretilen ürünler raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilir.

(3) Gıda işletmecileri, bu Tebliğ hükümlerine uyum sağlayana kadar 19 uncu madde ile yürürlükten kaldırılan Türk Gıda Kodeksi Krema ve Kaymak Tebliği (Tebliğ No: 2003/34) hükümlerine uymak zorundadırlar.

Yürürlük

MADDE 20-

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 21-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

5 Ağu 20255 Ağu 2025 Mert Akgün Tebliğler

2025-2027 YILLARINDA YAPILACAK BİTKİSEL ÜRETİME YÖNELİK DESTEKLEMELER İLE DİĞER BAZI TARIMSAL DESTEKLEMELERE ÖDEME YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2024/39)

Resmî Gazete Tarihi: 31.12.2024 Resmî Gazete Sayısı: 32769 (5. Mükerrer)

2025-2027 YILLARINDA YAPILACAK BİTKİSEL ÜRETİME YÖNELİK DESTEKLEMELER İLE DİĞER BAZI TARIMSAL DESTEKLEMELERE ÖDEME YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2024/39)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğ, ülkemizde bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, üretim maliyetlerinin karşılanmasına katkıda bulunmak, sürdürülebilirliği ve arz güvenliğini sağlamak, kayıtlılığı arttırmak, bitkisel üretimde kimyasal ilaç kullanımını azaltmak, insan sağlığının ve doğal dengenin korunması için çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak, organik arı ürünleri üreticiliğini geliştirmek, tarımsal ürünlerin lisanslı depolarda sağlıklı depolama imkânına kavuşmasını sağlamak üzere gerçek ve tüzel kişiler ile tarımsal yayım ve danışmanlık sistemini çoğulcu, etkin ve verimli bir yapıya kavuşturmak üzere tarımsal işletmelere tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşlara destekleme yapılmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır.

(2) Bu Tebliğ, 28/8/2024 tarihli ve 8859 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Kararda yer alan destekleme ödemelerine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 7’nci, 9 uncu ve 19 uncu maddeleri ile 28/8/2024 tarihli ve 8859 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karara dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Alternatif uygulama: Patates siğili hastalığından etkilendiği tespit edilen ve karantina uygulanan bulaşık alanlarda, patates ve solanaceae familyasına ait bitkiler ile toprak parçası taşıyacak yumrulu bitkiler, fide ve fidan gibi üretim materyalleri dışındaki bitkisel ürünlerin yetiştirilmesi ya da bu alanlarda nadas uygulanması ile oluşturulan güvenlik kuşağında patates, fide, fidan dışında diğer tüketim amaçlı alternatif ürünlerin yetiştirilmesi ya da nadas uygulanmasını,

b) Arıcı: 1/12/2004 tarihli ve 5262 sayılı Organik Tarım Kanununda tanımlanan müteşebbislerden organik arıcılık yapan kayıtlı gerçek veya tüzel kişileri,

c) Arıcılık Kayıt Sistemi (AKS): Arıcılık işletmelerinde kimliklendirilmiş arı kolonilerine ait tüm bilgilerin Bakanlık veri tabanında kayıt altına alındığı, izlendiği ve raporlandığı Bakanlık kayıt sistemini,

ç) Arılık: Arılı kovan ile ekipmanların bulunduğu açık ya da kapalı tesis ve alanları,

d) Arılı kovan: Yumurtlayan ana arısı bulunan ve üretim faaliyetlerinin sürdürüldüğü aktif dönemde en az 3-4’ü açık/kapalı yavrulu, 5-6 ve üzeri arılı çerçeve (eski tip kolonilerde çerçeve aranmaz) ihtiva eden bal arısı kolonisini,

e) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

f) Bakanlık kayıt sistemi: Bakanlık tarafından oluşturulan ve çiftçiler ile tarımsal üretime ilişkin verilerin kayıt altına alındığı tüm tarımsal veri tabanlarını,

g) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünü,

ğ) BBMD: Biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele desteğini,

h) Bireysel sertifikasyon: Gerçek veya tüzel kişilerin kendi tasarrufu altındaki alanlarda ürettikleri ürünlerin, kendi adlarına sertifikalandırılmasını,

ı) Bitki Koruma Ürünü (BKÜ): Bitkileri veya bitkisel ürünleri tüm zararlı organizmalara karşı korumak veya bu tür organizmaların etkilerini engellemek, büyüme düzenleyicileri gibi maddelerin besin öğesi olarak fonksiyonu hariç, bitkilerin yaşam fonksiyonlarını etkilemek, kendisine ait özel düzenlemesi bulunmayan ancak, bitkisel ürünleri koruyucu olarak kullanılan, istenmeyen bitki veya bitki kısımlarını yok etmek, istenmeyen bitki gelişimini kontrol etmek veya önlemek amacıyla kullanıcıya bir veya daha fazla aktif madde içeren bir formülasyon halinde sunulan aktif madde ve preparatları,

i) BÜGEM: Bakanlık Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünü,

j) Çeltik Komisyonu: 11/6/1936 tarihli ve 3039 sayılı Çeltik Ekimi Kanunu kapsamında kurulan komisyonu,

k) Çiftçi: Mal sahibi, kiracı, yarıcı veya ortakçı olarak devamlı veya en az bir üretim dönemi veya yetiştirme devresi tarımsal üretim yapan gerçek ve tüzel kişileri,

l) Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS): Bakanlık tarafından oluşturulan çiftçilerin kayıt altına alındığı tarımsal veri tabanını,

m) Çiftlik Muhasebe Veri Ağı (ÇMVA): ÇMVA işletmelerinin fiziki durum, varlık, gelir, gider ve faaliyetlerine ilişkin muhasebe verilerinin toplanması, depolanması ve istatistiki değerlendirmelerinin yapılması amacıyla oluşturulan sistemi,

n) ÇKS Yönetmeliği: 27/5/2014 tarihli ve 29012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliğini,

o) ÇKS Belgesi: Düzenleme tarihi itibarıyla çiftçilerin ÇKS’de yer alan bilgilerini gösterir belgeyi,

ö) ÇMVA Sistemi: ÇMVA işletmelerin katılım anlaşması imzalayarak ÇMVA kapsamında toplanan bilgilerinin kayıt altına alındığı veri tabanını,

p) ÇMVA Anket Formu: ÇMVA işletmelerin fiziki ve ekonomik bilgilerinin toplanması için hazırlanan, Avrupa Birliği uygulamaları ile uyumlu soru formunu,

r) ÇMVA İcmal 1: İl Müdürlüğü tarafından hazırlanan, ÇMVA işletmesi detayında ÇMVA sistemine katılım primi desteği hak edişlerini gösteren ve bir örneği EK-27’de yer alan belgeyi,

s) ÇMVA İcmal 2: İl Müdürlüğü tarafından İcmal 1’deki bilgilere göre hazırlanan, ilçe detayında ÇMVA sistemine katılım primi desteği hak edişlerini gösteren ve bir örneği EK-28’de yer alan belgeyi,

ş) ÇMVA İcmal 3: İl Müdürlüğü tarafından İcmal 1’deki bilgilere göre hazırlanan, il detayında ÇMVA sistemine katılım primi desteği hak edişlerini gösteren ve bir örneği EK-29’da yer alan belgeyi,

t) ÇMVA işletmesi: Yasal durumu ne olursa olsun, sahip olduğu, ortakçılık, yarıcılık ya da kiralama şeklinde tuttuğu arazide kendi adına bitkisel üretim, küçükbaş hayvan yetiştiriciliği, büyükbaş hayvan yetiştiriciliği, kümes hayvancılığı, ipek böcekçiliği, arıcılık veya karma üretim yapan, eşik değer veya üzeri ekonomik büyüklükteki, tek yönetim altında bulunan ekonomik birimi,

u) ÇMVA Katılım Anlaşması: Verilerin, ÇMVA veri toplama usullerinin uygulanarak toplanacağına ilişkin il/ilçe müdürlüğü ve ÇMVA işletmesi arasında bir yıllık süreyle imzalanan, her iki tarafın görev ve sorumluluklarını düzenleyen EK-26’da yer alan belgeyi,

ü) ÇMVA sistemine katılım primi desteği: Katılım anlaşması imzalayarak ÇMVA sistemine dâhil olan, muhasebe yılı süresince tarımsal faaliyetlerine ilişkin verilerini veri toplayıcılarıyla paylaşan ve verileri sisteme kaydedildikten sonra ÇMVA Sorumlu Birimi tarafından kontrolü sağlanan işletmelere, her yıl belirlenen miktarda yapılan ödemeyi,

v) ÇMVA muhasebe yılı: İlgili muhasebe yılı 1 Ocak – 31 Aralık zaman aralığını

y) ÇMVA Sorumlu Birim: Bakanlık Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

z) ÇMVA veri toplayıcısı (anketör): ÇMVA verilerinin ÇMVA işletmesinden anket formu yoluyla toplanmasından ve kontrolünden sorumlu, bu konuda sorumlu birimden eğitim almış olan Bakanlık teknik personelini,

aa) Destek katsayı değeri: Temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme destekleri için tarımsal üretimde kullanılan mazot ve gübre maliyeti baz alınarak belirlenen tutarı,

bb) Destek katsayısı: Temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme destekleri için tarımsal üretimde kullanılan mazot ve gübre maliyeti baz alınarak oluşturulan ürün kategorilerine göre belirlenen rakamı,

cc) Diğer ürünler: Kurul tarafından belirlenen planlama kapsamındaki ürünlerin dışında kalan ürünleri,

çç) EKK: Elektronik kayıt kuruluşunu,

dd) Elektronik Ürün Senedi (ELÜS): Lisanslı depo işletmesince, elektronik kayıt kurallarına uygun olarak sistem üzerinde oluşturulan elektronik kaydı,

ee) ELÜS İhraç Formu: Lisanslı depo işletmesi tarafından düzenlenen ve elektronik ürün senedinin temsil ettiği ürüne ilişkin bilgileri içeren delil niteliğini haiz matbu belgeyi,

ff) e-Devlet Kapısı: e-Devlet hizmetlerinin son kullanıcıya farklı erişim kanallarından tek noktadan bütünleşik olarak sunulduğu ortak elektronik platformu,

gg) EYDB: Bakanlık Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığını,

ğğ) Faydalı böcek: Biyolojik evresinin herhangi bir dönemini zararlı organizma üzerinde geçiren parazitoitleri ve bu zararlı organizmanın popülasyonunu sınırlayabilen predatörleri,

hh) Feromon: Feromon adı altında ruhsatlandırılmış BKÜ’leri,

ıı) Feromon+Tuzak: Feromon+Tuzak adı altında ruhsatlandırılmış BKÜ’leri,

ii) Fidan: Destekleme kapsamında yer alan sertifikalı/standart fidanı,

jj) Fidan sertifikası: Fidana ait bilgileri içeren ve Bakanlıkça yetkilendirilen sertifikasyon kuruluşlarınca düzenlenen belgeyi,

kk) Fidan üreticisi: 15/5/2009 tarihli ve 27229 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği çerçevesinde fidan üretici belgesi almış olan gerçek veya tüzel kişileri,

ll) Geçiş süreci: 18/8/2010 tarihli ve 27676 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre faaliyete başlanmasından ürünün organik olarak sertifikalandırılmasına kadar geçen dönemi,

mm) Geçiş süreci-1: Organik tarıma başlangıçta, geçiş sürecinin 1 inci yılında olan ürünü,

nn) Geçiş süreci-2: Organik tarıma başlangıçta, geçiş sürecinin 2 nci yılında olan ürünü,

oo) Geçiş süreci-3: Organik tarıma başlangıçta, geçiş sürecinin 3 üncü yılında olan ürünü,

öö) Gelişme raporu: Proje yürütücüsü tarafından hazırlanan ve projenin belirli dönemlerindeki faaliyetleri, talepleri ve harcama belgelerini içeren raporu,

pp) Gezginci arıcı: Farklı çiçeklenme dönemlerindeki bitkilerin nektar ve polenleri ile salgı kaynaklarından üst düzeyde faydalanmak ve kış şartlarından arılarını korumak maksadıyla kolonilerinin yerini değiştiren arıcıyı,

rr) GKGM: Bakanlık Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

ss) Güvenlik kuşağı: Patates siğili hastalığı ile bulaşık alana bitişik komşu tarlaları (bulaşık alana bitişik nehir, yol, dere, sulama kanalı gibi tabi engeller güvenlik kuşağı sayılır, sonraki alanlar güvenlik kuşağı sayılmaz.)

şş) Grup sertifikasyonu: Üretici örgütü veya müteşebbis çatısı altında sözleşmeyle bir araya gelen üreticilerin ürettiği ürünlerin, üretici örgütü veya müteşebbis adına sertifikalandırılmasını,

tt) Gübre Takip Sistemi (GTS): Tarımda kullanılan gübrelerin, üretim veya ithalatından son kullanıcıya kadar bütün tedarik zincirinin izlenebilirliğinin sağlanması amacıyla oluşturulan web tabanlı uygulamayı,

uu) Hayvan Kayıt Sistemi: Hayvanların kimliklendirilerek kayıt altına alındığı ve hareketlerinin izlendiği bilgisayar destekli, Bakanlık bünyesinde oluşturulmuş veri tabanlarını,

üü) Hayvan pasaportu: Bakanlıkça belirlenen hayvana ait bilgileri içeren il/ilçe müdürlüğü veya yetkilendirilmiş kurum veya kuruluş tarafından düzenlenen imzalı belgeyi,

vv) İl ÇMVA komisyonu: İl müdürü veya il müdür yardımcısı başkanlığında, koordinasyon ve tarımsal veriler şube müdürü ve il müdürlüğünde veri toplayıcı olarak görevlendirilen bir personelden oluşan ve işletmelerin seçilmesinden, formların ön değerlendirilmesinden, ihtilafların incelenerek sonuçlandırılmasından, gerekli durumlarda ihtilafların ÇMVA Sorumlu Birimine iletilmesinden, ödemeye esas icmallerin onaylanmasından sorumlu komisyonu,

yy) İl ÇMVA koordinatörü: Sistemin kurulduğu illerdeki il müdürlüğü koordinasyon ve tarımsal veriler şube müdürünü,

zz) İl/ilçe keşif komisyonu: ÇKS Yönetmeliğine dayanılarak oluşturulan il/ilçe keşif komisyonunu,

aaa) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe müdürlüğünü,

bbb) İl/ilçe tahkim komisyonu: ÇKS Yönetmeliğine dayanılarak oluşturulan il/ilçe tahkim komisyonunu,

ccc) İl/ilçe tespit komisyonu: ÇKS Yönetmeliğine dayanılarak oluşturulan il/ilçe tespit komisyonunu,

ççç) İl teknik komitesi: TYDY ile her ilde oluşturulan tarımsal yayım ve danışmanlık il teknik komitesini,

ddd) İTUB: Bakanlık il müdürlükleri iyi tarım uygulamaları birimlerini,

eee) İTUD: İyi tarım uygulamaları desteğini,

fff) İyi Tarım Uygulamaları Hakkında Yönetmelik (İTUY): 7/12/2010 tarihli ve 27778 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyi Tarım Uygulamaları Hakkında Yönetmeliği,

ggg) İyi Tarım Uygulamaları (İTU): İTUY’a göre yapılan tarımsal faaliyeti,

ğğğ) İTU Sertifikası: İTUY’a uygun olarak düzenlenmiş belgeyi,

hhh) Kapama bahçe: Destekleme kapsamında yer alan türlerin fidanları kullanılarak dikim normlarına uygun olarak tesis edilmiş alanı,

ııı) Kapalı ortamda bitkisel üretim: Kapalı ortamda bitkisel üretim ünitesinde gerçekleştirilen bitkisel üretimi,

iii) Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi (KOBÜKS): 16/3/2024 tarihli ve 32491 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Bakanlık tarafından oluşturulan kayıt sistemini,

jjj) Kapalı ortamda bitkisel üretim ünitesi: Kapalı ortamda bitkisel üretim işletmesi içerisinde bitkinin gereksinim duyduğu ışık, ısı, nem, hava akışı, karbondioksit (CO₂), bitki besin maddeleri gibi çevre koşullarının yapay yollarla kısmen ya da tamamen oluşturulup denetim altında tutulduğu, aynı üreticinin tasarrufunda bulunan alçak tünel, yüksek tünel, sera, çadır, konteyner, prefabrik yapılar ile ahşap, betonarme, çelik, plastik gibi yapı elemanları kullanılarak yatay veya dikey olarak inşa edilmiş birbirinden bağımsız kapalı üretim ortamını,

kkk) Kaplanmış tohum: Kullanılacak tohum miktarını azaltmak, tohum ekimini kolaylaştırmak ve mekanizasyona uygun hale getirmek, tohumları toprak kökenli hastalıklara ve zararlılara karşı korumak, tohumların çimlenme kapasitelerini artırmak ve besin maddesi sağlamak amacıyla farklı etkilere sahip preparatlarla farklı oranlarda muamele edilmiş tohumları,

lll) Karar: 28/8/2024 tarihli ve 8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı,

mmm) Kurul: 14/9/2023 tarihli ve 32309 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde tanımlanan Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulunu,

nnn) Lisanslı depo: 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanlı Depoculuk Kanunu kapsamında tarım ürünlerinin sağlıklı koşullarda muhafazası ve ticari amaçla depolanması hizmetlerini sağlayan tesisleri,

ooo) Lisanslı depo işletmesi: 5300 sayılı Kanun kapsamında ürünlerin depolanmasıyla iştigal eden ve geçerli bir lisans belgesine sahip anonim şirketi,

ööö) Merkez Teknik Komitesi: TYDY ile merkezde oluşturulan tarımsal yayım ve danışmanlık merkez teknik komitesini,

ppp) Muvafakatname-1: EK-10’da yer alan belgeyi,

rrr) Nadas: Tarım arazisinin bir sonraki üretim yılına hazırlık amacıyla toprak işlemesi yapılarak dinlenmeye bırakılmasını,

sss) OAKD: Organik arılı kovan desteklemesini,

şşş) Organik gübre: Bitki besin maddelerini bünyesinde organik bileşikler halinde bulunduran, toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerini düzelterek, bitki besin maddelerinin yarayışlılığını artırmak suretiyle alımını kolaylaştıran bitkisel ve/veya hayvansal kökenli atık ve/veya artıklardan elde edilen ürünleri,

ttt) Organomineral gübre: Organik muhtevanın ve/veya organik gübrelerin bir veya birden fazla birincil, ikincil veya mikro bitki besin maddeleri ile karışımı veya reaksiyonu ile elde edilmiş ürünleri,

uuu) Organik statü: Geçiş sürecini tamamlamış organik ürünü,

üüü) Organik Tarım Bilgi Sistemi (OTBİS): Organik tarım yapan çiftçi, arazi, ürün, kontrol bilgileri, hayvansal üretim ve sertifika bilgilerinin bulunduğu Bakanlıkça oluşturulan veri tabanını,

vvv) Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik (OTY): 18/8/2010 tarihli ve 27676 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliği,

yyy) Organik tarım: OTY’ye göre yapılan tarımsal faaliyeti,

zzz) Organik tarım birimi (OTB): Bakanlık il müdürlükleri organik tarım birimlerini,

aaaa) OTD: Organik tarım desteğini,

bbbb) Planlama kapsamındaki ürünler: Kurul tarafından belirlenen ve tarımsal üretim planlaması kapsamında desteklenen; arpa, aspir, ayçiçeği (yağlık), buğday, kolza (kanola), fasulye (kuru), mercimek, mısır (dane), nohut, pamuk (kütlü), patates, soğan (kuru), soya ve yem bitkilerini,

cccc) Serbest tarım danışmanı: Kendi nam ve hesabına çalışmak suretiyle tarımsal işletmelere tarımsal danışmanlık hizmeti sunan, TYDY’de belirtilen hükümlere göre sertifikalandırılan ve tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetleri ile ilgili mevzuatına göre yetkilendirilen kişileri,

çççç) Sertifikalı fidan: Yurt içinde üretilip yetkili kuruluşlarca düzenlenen fidan sertifikasında, fidan sınıfı “sertifikalı” olarak belirtilen fidanı,

dddd) Sertifikalı tohum: Yurt içinde üretilip sertifikalandırılan süper elit, ön elit, elit, orijinal/temel ve sertifikalı sınıfındaki tohumluğu,

eeee) SGK: Sosyal Güvenlik Kurumunu,

ffff) Standart fidan: Yurt içinde üretilip yetkili kuruluşlarca düzenlenen fidan sertifikasında, fidan sınıfı “standart” olarak belirtilen fidanı,

gggg) Su Ürünleri Kayıt Sistemi: Su ürünleri yetiştiriciliği ile ilgili bilgilerin merkezi bir veri tabanında kayıt altına alındığı, destekleme ödemelerinin uygulandığı, izlendiği ve raporlandığı kayıt sistemini,

ğğğğ) Su ürünleri yetiştiricilik belgesi: Su ürünleri üretim faaliyetinde bulunan yetiştiricilere, Bakanlık Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü tarafından verilen belgeyi,

hhhh) Tarım arazisi: ÇKS ve/veya ÖKS/KOBÜKS ve/veya OTBİS’te kayıtlı olan arazileri,

ıııı)Tarım danışmanı: Sivil toplum örgütlerinde, ziraat odalarında istihdam edilen veya tarımsal danışmanlık hizmeti yürütmek üzere kendi nam ve hesabına çalışan ve TYDY’de belirtilen hükümlere göre sertifikalandırılmış kişileri,

iiii)Tarım danışmanı sertifikası: TYDY hükümlerine göre tarımsal danışmanlık hizmetini yerine getirecek olan kişilere verilen sertifikayı,

jjjj) Tarımsal danışmanlık hizmetleri: Sivil toplum örgütleri, ziraat odaları ve serbest tarım danışmanlarınca tarımsal işletmelerin; tarımsal bilgi, teknik ve yöntemler konusundaki ihtiyaçlarının zamanında ve yeterli düzeyde karşılanmasına yönelik olarak ücret karşılığında yürütülen hizmetleri,

kkkk) Tarımsal danışmanlık yetki belgesi (TDYB): TYDY’de belirlenen şartları yerine getiren kişi ve kuruluşların tarımsal danışmanlık hizmeti verebileceklerini belirten tarımsal danışmanlık yetki belgesini,

llll) Tarımsal işletme: Üretim faktörlerini kullanarak, bitkisel ve/veya hayvansal ve/veya su ürünlerinin üretimi için tarımsal faaliyet yapan veya söz konusu tarımsal faaliyete ilave olarak işleme, depolama, muhafaza ve pazarlamaya yönelik faaliyetlerde bulunan işletmeyi,

mmmm) Tarım parseli: Tarım arazisi sınırları içerisinde kalan ve salt tarımsal üretim faaliyeti gerçekleştirilen her bir arazi parçasını,

nnnn) Tarımsal faaliyet: Tarım arazisi üzerinde tarımsal üretim kaynaklarını fiilen kullanarak bitkisel ürünlerin üretilmesi veya yetiştirilmesini,

oooo) Tarımsal yayım ve danışmanlık desteği (TYDD): Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşlara, sunduğu tarımsal danışmanlık hizmeti için ödenen desteği,

öööö) Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmelik (TYDY): 8/9/2006 tarihli ve 26283 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmeliği,

pppp) TBS: Tarım Bilgi Sistemini,

rrrr) Tohumluk sertifikası: Tohumluğun sınıf ve kademesini belirten, Bakanlık tarafından görevlendirilmiş/yetkilendirilmiş sertifikasyon kuruluşlarınca düzenlenen belgeyi,

ssss) Tohum üreticisi: Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği çerçevesinde tohum üretici belgesi almış olan gerçek veya tüzel kişileri,

şşşş) Tohumluk: Bitkilerin çoğaltımı için kullanılan tohum, yumru, fide, fidan, çelik gibi generatif ve vejetatif bitki kısımlarını,

tttt) Tohumluk analiz raporu: Tohumlukların laboratuvar analizlerinin sonuçlarının gösterildiği raporu,

uuuu) Tohumluk bayisi: Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği çerçevesinde tohumluk bayisi belgesi almış olan gerçek veya tüzel kişileri,

üüüü) Toprak düzenleyici: Asıl amacı toprağın fiziksel veya kimyasal yapısını iyileştirmek olan organik veya mineral yapıda olan maddeleri,

vvvv) TRGM: Bakanlık Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

yyyy) Tül: Örtüaltı/Kapalı ortamda bitkisel üretimde zararlı organizma girişini önlemek amacı ile kullanılan 40-70 mesh ölçüsünde pamuk, iplik veya sentetik tül dokumayı,

zzzz) TYD Kuruluşları: Tarımsal yayım ve danışmanlık desteği kapsamına alınan TDYB’ye sahip ziraat odası, üretici örgütleri ve kooperatifleri,

aaaaa) TYDBİS: Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetleri Bilgi Sistemini,

bbbbb) Ücret hesap pusulası: 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 37 nci maddesi kapsamında düzenlenen pusulayı,

ccccc) Üretici: Mal sahibi, kiracı, yarıcı veya ortakçı olarak devamlı veya en az bir üretim dönemi veya yetiştirme devresi tarımsal üretim yapan gerçek ve tüzel kişileri,

ççççç) Üretici Kayıt Defteri (ÜKD): 3/12/2014 tarihli ve 29194 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Koruma Ürünlerinin Önerilmesi, Uygulanması ve Kayıt İşlemleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre; bitkisel üretim faaliyetinde, üretici ve ürün bilgileri ile uygulanan bitki koruma ürünlerinin reçetesi, temin edildiği bayi, uygulama tarihi ve uygulayıcı bilgilerinin yer aldığı taraflarca imzalanan belgeyi,

ddddd) Üretim yılı: Tek yıllık ürün türleri için ürünün hasat edildiği yılı, çok yıllık ürün türleri için ekim dikim tarihi ile son hasat tarihi arasındaki her bir yılı,

eeeee) Üretici örgütü: 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununa göre kurulmuş üretici birlikleri, 18/4/1972 tarihli ve 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanununa göre kurulan tarım kredi kooperatifleri ve birlikleri, 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş ve kuruluşuna Bakanlıkça izin verilen üretici örgütleri ile 1/6/2000 tarihli ve 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanuna tabi tarım satış kooperatifleri ve birliklerini,

fffff) Ürün sertifikası: OTY hükümlerine uygun olarak üretilen ürün ve girdilere düzenlenen sertifikayı,

ggggg) Yerleşim yeri adresi: 23/11/2006 tarihli ve 2006/11320 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Adres Kayıt Sistemi Yönetmeliğine göre sürekli kalma niyetiyle oturulan yeri,

ğğğğğ) Yetkilendirilmiş kuruluş: Organik tarım veya İTU kapsamında kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu olarak Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişileri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Desteklemeye İlişkin Esaslar

MADDE 4-

(1) Desteklemelerden yararlanmak için destekleme uygulamalarında ayrıntıları verilen Bakanlık kayıt sistemlerine ilgili üretim yılında kayıtlı olma şartı aranır.

(2) Temel ve planlı üretim desteklemelerinde il/ilçe müdürlüğü tarafından her üretim yılında planlama kapsamındaki ürünlerin üretildiği alanların tamamı, planlama kapsamında olmayan ürünlerin üretim alanları ise örnekleme yöntemiyle kontrol edilir. Yapılacak kontrollerde Coğrafi Bilgi Sistemleri, uzaktan algılama, insansız hava aracı gibi teknolojik imkânlar ve/veya yerinde tespit yöntemleri kullanılır.

(3) Temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme destekleme tutarı, destek katsayı değeri ile destek katsayısının çarpımı sonucu elde edilir.

(4) 8 inci, 9 uncu, 11 inci ve 12 nci maddelerdeki desteklerde ödeme tutarı, Kararda belirtilen tutar esas alınarak hesaplanır.

Temel destek

MADDE 5-

(1) İlgili üretim yılında, planlama kapsamındaki ürünleri Karar ekindeki listede yer alan havzalarda üreten çiftçilere ÇKS’ye kayıtlı tarım arazisi dikkate alınarak Kararda Tablo 1’de belirtilen kategorilere göre hesaplanan tutar üzerinden destek ödemesi yapılır.

(2) Planlama kapsamına alınmayan ürünlere ise havzaya bakılmaksızın Kararda Tablo 1’de belirtilen kategoriye göre hesaplanan tutar üzerinden destek ödemesi yapılır.

(3) Bir üretim yılında aynı arazi üzerinde birden fazla ürün/üretim olması durumunda, sadece biri için ödeme yapılır. Destekleme ödemesinde, hesaplanan tutarı yüksek olan ürün/üretim esas alınır. (Ek cümle: RG-5/8/2025-32977)[1] Ancak ikinci ürün olarak soya üretilmesi durumunda, diğer ürün/üretimlerden tutarı yüksek olana yapılacak ödemeye ilave olarak, temel destek ödenir.

(4) Tarım arazisinin aynı üretim yılında birden fazla çiftçi tarafından kullanılması halinde destekleme ilk üretimi yapan çiftçiye verilir. İlk üretimi yapan çiftçinin desteği talep etmemesi durumunda, takip eden ve müracaatı bulunan çiftçiye ödenir.

(5) Nadas alanlarına Kararda belirtilen destek katsayısı ile destek katsayı değerinin çarpımı sonucu hesaplanan tutar üzerinden destek ödemesi yapılır.

Planlı üretim desteği

MADDE 6-

(1) Planlama kapsamındaki ürünleri Karar ekindeki listede ilan edilen tarım havzalarında üreten çiftçilere ÇKS’ye kayıtlı tarım arazisi dikkate alınarak Kararda Tablo 2’de belirtilen kategorilere göre hesaplanan tutar üzerinden destek ödemesi yapılır.

a) Bir üretim yılında aynı arazi üzerinde birden fazla ürün/üretim olması durumunda bütün ürün/üretimler için destek ödemesi yapılır.

b) Kütlü pamuk üretiminin desteklenmesi kapsamında;

1) Çiftçi adına düzenlenmiş yurt içinde üretilip sertifikalandırılmış tohum satış faturası ile tohum sertifika fotokopisi istenir. Sertifikalı tohum ekim normu 2,5 kg/da olarak belirlenmiştir.

2) İlgili üretim yılı ekilişleri için kütlü pamuk tohumluk satış faturası bir önceki yılın 1 Eylül tarihi ile ilgili üretim yılının 15 Temmuz tarihi arasında düzenlenmiş olmalıdır. Fatura tarihi ekim dönemi sonrasına ait olamaz.

3) Ekim dönemi aralığı gerekli görüldüğü hallerde il/ilçe tahkim komisyonunca belirlenir.

4) Beyan edilen tohum sertifikasının tarihi üzerinden bir yıl geçmiş olması halinde “Tohumluk Analiz Raporu” istenir. Tohumluk analiz raporu bir yıldan eski olamaz.

5) Tohum sertifikalarının ve/veya tohumluk analiz raporunun düzenlenme tarihi, tohumun ekiliş tarihinden ve sertifikalı tohum faturasının tarihinden önce olmak zorundadır.

(2) Yem bitkileri üretiminin desteklenmesi kapsamında;

a) Kararda yer alan birinci ve ikinci grup yem bitkileri üretimini yapan çiftçilere planlı üretim desteği ödemesi yapılır.

b) Destekleme kapsamında değerlendirilecek yem bitkilerinin toplam ekiliş alanı en az 5 dekardır. Desteklemeye esas vejetatif gelişim gösteren alanın 5 dekarın altında olmaması koşulu ile değerlendirmeye alınır.

c) Kaba yem elde etmek amacıyla ekilişi yapılan yem bitkilerinin yeşil olarak biçilmesi, silaj yapılması ve/veya otlatılması halinde desteklemeye esas EK-9’da yer alan Kontrol Tutanağı düzenlenir.

ç) Silajlık mısır, silajlık soya, sorgum otu, sudan otu ve sorgum-sudan otu melezi ekilişlerinde silaj yapmak amacı ile hasat edilmesi halinde destekleme ödemesi yapılır.

d) Çok yıllık yem bitkilerinden yonca ve yapay çayır mera için dört yıl, korunga ve üçgül için üç yıl süreyle destekleme ödemesi yapılır.

e) Çok yıllık yem bitkisi ve yapay çayır mera ekilişi kapsamında destekleme ödemesi yapılan bir arazinin satış veya kiralama yoluyla el değiştirmesi durumunda; devralan çiftçinin kaldığı yıldan itibaren desteklemeden yararlanabilmesi için Bakanlık kayıt sistemine kayıt ve/veya güncellemelerini yaptırması ve destekleme şartlarını devam ettirmesi gerekmektedir.

f) Yapay çayır mera tesisleri için üniversiteler, bölgede bulunan Bakanlık tarımsal araştırma enstitüleri veya il müdürlüklerince o ilin ekolojisine uygun hazırlattırılan yapay çayır mera karışımları proje dâhilinde uygulamaya konularak destekleme kapsamına alınır. Hazırlanan EK-8’de yer alan Yapay Çayır-Mera Üretim Projesi il/ilçe müdürlüğünce onaylanır. Yapay çayır mera tesisinde vejetatif gelişmesi tamamlanarak hasat olgunluğunda hasat edildiğinde ya da uygun otlatma olgunluğunda otlatma yapıldığında desteklemeye esas EK-9’da yer alan Kontrol Tutanağı düzenlenir.

g) Tek ve çok yıllık baklagil yem bitkileri ile buğdaygil yem bitkilerinin birbirleri veya kendi aralarındaki karışımlarından yapılan ekilişlerde, ilin ekolojisine uygun karışım oranları üniversiteler veya bölgede bulunan Bakanlık tarımsal araştırma enstitülerinin görüşü alınarak ya da il müdürlüklerince tahkim komisyonu kararıyla belirlenir.

ğ) Kararda süt havzası olarak belirlenen illerde yem bitkisi üreten çiftçilere ürünün bulunduğu kategoriye karşılık gelen destek katsayısının %50’si kadar ilave planlı üretim desteği ödemesi yapılır.

(3) Yeraltı su kısıtının ilan edildiği yerlerde uygulanan desteklemeler kapsamında;

a) Bakanlıkça Aksaray ili; Eskil, Gülağaç, Güzelyurt, Merkez, Sultanhanı, Ankara ili; Bala, Haymana, Gölbaşı, Şereflikoçhisar, Eskişehir ili; Alpu, Beylikova, Çifteler, Mahmudiye, Mihalıççık, Sivrihisar, Hatay ili; Kumlu, Reyhanlı, Karaman ili; Ayrancı, Kazımkarabekir, Merkez, Kırşehir ili; Boztepe, Mucur, Konya ili; Akören, Akşehir, Altınekin, Cihanbeyli, Çumra, Derbent, Doğanhisar, Emirgazi, Ereğli, Güneysınır, Halkapınar, Kadınhanı, Karapınar, Karatay, Kulu, Meram, Sarayönü, Selçuklu, Tuzlukçu, Mardin ili; Artuklu, Derik, Kızıltepe, Nevşehir ili; Acıgöl, Derinkuyu, Gülşehir, Niğde ili; Altunhisar, Bor, Çiftlik, Merkez ve Şanlıurfa ili; Viranşehir ilçeleri tarımsal yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğu havzalar olarak belirlenmiştir.

b) Tarımsal yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğu belirlenen havzalarda yer alan sulu tarım arazilerinde, ilgili üretim yılında Kararda Tablo 3’de belirtilen ürünleri üreten çiftçilere ürüne karşılık gelen kategoriye göre hesaplanan tutar üzerinden planlı üretim desteğine ilave olarak yeraltı su kısıtı destek ödemesi yapılır.

c) Tarımsal yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğu belirlenen havzalarda damla sulama ile sulanan alanlar hariç dane mısıra destekleme ödemesi yapılmaz.

Üretimi geliştirme destekleri

MADDE 7-

(1) Sertifikalı tohum kullanım desteği:

a) İlgili üretim yılında ÇKS’ye kayıtlı tarım arazilerinde yurt içinde üretilip sertifikalandırılan tohumu kullanarak ekim/dikim yapan çiftçilere, sertifikalı tohum kullanılan tarım arazisi alanı dikkate alınarak Kararda Tablo 4’de belirtilen destek katsayısına göre hesaplanan tutar üzerinden ödenir.

1) Çavdar, çeltik, susam, tritikale, yer fıstığı ve yulaf tüm havzalarda,

2) Planlama kapsamındaki ürünlerden arpa, buğday, fasulye (kuru), mercimek, nohut, aspir, kolza (kanola), patates, soya ile yem bitkisi grubu ürünlerinden fiğ, korunga, yem bezelyesi ve yonca Karar ekindeki listede yer alan havzalarda,

3) Ayçiçeği (yağlık), mısır (dane), pamuk (kütlü) ve patates ürünlerinin kamu araştırma enstitüleri ve üniversiteler tarafından yurt içinde ıslah edilerek tescil edilen çeşitlerine Karar ekindeki listede yer alan havzalarda destekleme ödemesi yapılır. Patates ürünü için Kararda belirtilen destek katsayısına ilave destekleme ödemesi yapılır.

b) Desteklemeye tabi alan, faturada belirtilen tohum miktarının aşağıdaki tabloda yer alan ürünlere ait ekim normuna bölünmesi ile ortaya çıkan alandan büyük olamaz, büyük olması durumunda ekim normuna bölünmesi ile ortaya çıkan alan esas alınır, küçük olması durumunda ise ÇKS’ye kayıtlı alan esas alınır.

Ürünler	Ekim Normu (kg/da)
Patates	350
Arpa, Buğday, Çavdar, Tritikale	23
Çeltik, Yulaf	22
Nohut, Mercimek	14
Fiğ, Korunga, Fasulye (kuru), Soya, Yem Bezelyesi	10
Yer Fıstığı	8
Aspir	4
Mısır (dane), Yonca	3
Susam	1,5
Ayçiçeği (yağlık), Kolza (Kanola)	0,4
Pamuk (kütlü)	2,5

c) Kaplanmış tohumlar için faturada yer alan kaplanmamış tohum miktarı desteğe esas alınır.

ç) Sertifikasyon kuruluşları, düzenlemiş oldukları sertifikalara ait bilgileri, TBS’de yer alan sertifika veri tabanına kaydeder. Sisteme tanıtılmamış sertifikalar üzerinden destekleme ödemesi yapılmaz.

d) Desteklemeye esas satış faturalarının ilişkili olduğu sertifikalardaki miktarın aşılmaması TBS’de kontrol edilir.

1) Sertifika miktarını aştığı için sistem kaydı yapılamayan sertifika TBS’de yer alan “sertifikayı kullanan işletmeler raporu” ile birlikte sertifikanın ait olduğu tohum üreticisine bildirilir.

2) Tohum üreticisi, girişi yapılamayan sertifikaya ait tohumların dağıtımını yaptıkları tohumluk bayilerini incelemeye alarak sorunun çözümünü sağlar.

3) Üretici kuruluşun belirttiği çiftçiler dışındaki o sertifikaya ait girişler iptal edilir.

e) Başvuru sırasında aşağıdaki belgeler istenir.

1) Tohumluk satış faturası;

i) Sertifikalı tohum kullanım desteği başvurusu yapan çiftçi adına olmalıdır.

ii) İlgili üretim yılı güzlük ekilişleri için içinde bulunulan yılın 1 Ocak tarihi veya sonrasında, ilkbahar/yazlık ekilişler için ise bir önceki yılın 1 Temmuz tarihi veya sonrasında düzenlenmiş olmalıdır.

iii) Fatura tarihi ekim dönemi sonrasına ait olamaz. Ekim dönemi aralığı gerekli görüldüğü hallerde il/ilçe tahkim komisyonunca belirlenir.

iv) Tohum üreticisi veya tohumluk bayisi tarafından satışa konu tohuma ait sertifikanın tarih ve numarası belirtilerek fatura düzenlenir. Fatura tarihi sertifika tarihinden önce olamaz.

v) Faturada bir veya birden fazla sertifikaya ait tohum yer alması durumunda, sertifika numaraları ve kilogram cinsinden tohum miktarları faturada belirtilir.

vi) Farklı ürünlere ait karışım tohumluk satış faturalarında, tohum üreticisi veya tohumluk bayisi tarafından karışıma ait tohum miktarları ayrı ayrı yazılarak belirtilir.

vii) Farklı ürünlere ait karışım tohumluk satış faturalarında, desteklemeye esas ürüne ait tohum miktarı sisteme kaydedilir.

2) Tohumluk analiz raporu;

i) Sertifikaların ve tohumluk analiz raporlarının geçerlilik süresi düzenleme tarihinden itibaren bir yıldır.

ii) Fatura tarihi itibarıyla sertifika bir yılını doldurmuş ise fatura tarihinden önce alınmış geçerli tohumluk analiz raporu fotokopisi istenir.

(2) Sertifikalı/standart fidan kullanım desteği;

a) İlgili üretim yılında desteklenen türler ile ÇKS’ye kayıtlı arazilerde bağ ve kapama bahçe tesis eden çiftçilere Kararda Tablo 6’da belirtilen destek katsayısına göre hesaplanan tutar üzerinden ödeme yapılır.

b) Destek kapsamında yer alan bağ ve kapama bahçe tesisinde kullanılan sertifikalı fidan ve/veya standart fidanda aşağıdaki şartlar aranır.

1) Yurt içinde üretilmiş, Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü veya Karacabey Fidan Fide Test Merkezi Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş sertifikalı veya standart fidan sertifikasına sahip olmalıdır.

2) Fidan sertifikası, beyanname yılını takip eden yılın sonuna kadar geçerli olup süresi sona eren sertifikalar için geçerli bitki muayene raporu fotokopisi istenir. Bitki muayene raporu alındığı yılın sonuna kadar geçerlidir.

c) Destekleme kapsamında bağ ve kapama bahçe tesisinde aşağıdaki şartlar aranır.

1) İlgili üretim yılında tesis edilmiş olması,

2) Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmeliğin 13’üncü maddesinin üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarına uygun olması,

3) Bakanlıkça belirlenen dikim normlarına uygun olması,

4) Tek türde tesis edilmiş olması,

5) Tek parsel veya bitişik parsellerin toplam alanının aşağıdaki tabloda belirtilen alanlardan az olmayacak şekilde tesis edilmiş olması, gerekir.

Ürünler	Minimum Alan Toplamı (da)
Altıntop, Armut, Asma, Ayva, Badem, Ceviz, Dut, Elma, Erik, İncir, Kayısı, Kestane, Kiraz, Limon, Mandarin, Nektarin, Pikan cevizi, Portakal, Şeftali, Trabzon hurması, Vişne, Zeytin	5
Fındık, Kivi	3

ç) Bağ ve kapama bahçe, iki teknik personel tarafından yerinde kontrol edilerek EK-12’de yer alan Sertifikalı/Standart Fidan Kullanım Desteği Bağ ve Kapama Bahçe Tesisi Tespit Tutanağı düzenlenir.

d) Bağ ve kapama bahçe, tesis edildiği üretim yılı hariç iki yıl boyunca yılda en az bir kez olmak üzere il/ilçe müdürlüğünce kontrol edilerek EK-13’de yer alan Sertifikalı/Standart Fidan Kullanım Desteği Bağ ve Kapama Bahçe Kontrol Tutanağı düzenlenir. Mücbir sebepler dışındaki nedenlerle bağ ve kapama bahçenin minimum alan toplamı altına düşmesi durumunda desteğin tamamı, bağ ve kapama bahçenin minimum alan toplamı büyüklüğünü koruması durumunda ise bozulan kısma karşılık gelen destekleme tutarı 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte geri alınır.

e) Destek ödemesi gerçekleştikten sonra EK-14’de yer alan Taahhütname-2’deki taahhüdüne uygun davranmayanlara, almış oldukları desteği kanuni faiziyle birlikte geri ödemeleri halinde idari yaptırım uygulanmaz.

f) Destekleme ödemesi yapılan bağ ve kapama bahçenin kiralanması durumunda; bağ ve kapama bahçe özelliğini kaybetmesi halinde sorumluluk desteği alan çiftçiye ait olup destekleme ödemesi 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte geri alınır.

g) Destekleme ödemesi yapılan bağ ve kapama bahçenin satışı durumunda, il/ilçe müdürlüğünce onaylı EK-15’te yer alan Taahhütname-3 düzenlenir. Devralan çiftçi, desteklemeden yararlanan çiftçinin sorumluluklarını taşır; bağ ve kapama bahçe denetim, bakım ve muhafazasını sağlamak zorundadır. Aksi durumda destekleme ödemesi 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte devralan çiftçiden geri alınır.

ğ) Kiralama yolu ile bağ ve kapama bahçe tesis eden çiftçilerin kira sözleşme süresi en az üç yıl olmalıdır.

h) Sertifikalı ve standart fidanın aynı bağ ve kapama bahçe alanı içinde kullanılması halinde destekleme miktarı her biri için ayrı alanlar üzerinden hesaplanarak belirlenir.

ı) Fatura tarihi, sertifika veya bitki muayene raporu tarihinden sonra olmalıdır. Faturalara fidan üreticisi veya tohumluk bayisi tarafından fidan türü, çeşidi, belge numarası ve etiket numarası aralıkları yazılır.

(3) Organik tarım desteği;

a) İlgili üretim yılında EK-1’de yer alan ÇKS ve OTBİS’te kayıtlı ürünlere, Kararda Tablo 7’de belirtilen ürün gruplarına karşılık gelen destek katsayısına göre hesaplanan tutar üzerinden;

1) OTBİS’te yetkilendirilmiş kuruluşça kontrolü yapılmış ve OTY hükümlerine göre uygun bulunmuş geçiş süreci-2, geçiş süreci-3 ve organik statüde yer alan tarım arazileri ve bu arazilerde kayıtlı ürünlerden desteklemeye uygun bulunan çiftçilerin arazilerine destekleme ödemesi yapılır.

2) Hasadı gerçekleştirilen ve ürün sertifikası düzenlenmiş olan veya sertifikalandırılan ürüne kaynak gösterilen çiftçilerin arazilerine destekleme ödemesi yapılır.

b) Bir üretim yılında aynı arazi üzerinde birden fazla ürün/üretim olması durumunda, sadece biri için ödeme yapılır. Destekleme ödemesinde, hesaplanan tutarı yüksek olan ürün/üretim esas alınır.

c) AKS ve OTBİS’te kayıtlı, ilgili üretim yılında OTY hükümlerine göre arıcılık yapan, organik statüde olan, yetkilendirilmiş kuruluşça kontrolü yapılarak OTY hükümlerine göre uygun bulunan ve arılıkta yapılan tespitte aynı kovan numarasına sahip arıcılara Kararda belirtilen destek katsayısı esas alınarak OAKD ödemesi yapılır.

ç) OTBİS’te bilgilerinin tamamlatılması görev ve sorumluluğu desteklemeye başvuran çiftçiye aittir.

(4) İyi tarım uygulamaları desteği;

a) İlgili üretim yılında EK-1’de yer alan ÇKS/ÖKS/KOBÜKS’de kayıtlı ürünlere, Kararda Tablo 8’de belirtilen ürün gruplarına karşılık gelen destek katsayısına göre hesaplanan tutar üzerinden;

1) İTUY kapsamında üretimi yapılan ve bireysel veya grup sertifikasyonu seçeneğine göre düzenlenmiş iyi tarım uygulamaları sertifikasına sahip olan çiftçilerin arazilerine destekleme ödemesi yapılır.

2) 1. grup, 2. grup ve 3. grup ürünlerde yetkilendirilmiş kuruluşlarca verilen sertifikaların ÇKS/ÖKS/KOBÜKS’e kaydedilmesi sonucu, çiftçilerin kayıtlı toplam alanlarını geçmemek kaydıyla arazilerine destekleme ödemesi yapılır.

3) 1. Grup ürünlerde ÖKS/KOBÜKS’de kayıtlı olmayan üretim alanları İTU açıkta üretim desteğinden yararlandırılır.

c) Yetkilendirilmiş kuruluşlar, İTUD’dan yararlanmak üzere kendilerine başvuruda bulunan çiftçilerin talep ettiği EK-6’da yer alan İTU Destekleme Ödemesi Sertifika Eki’ni, il/ilçe müdürlüklerinden alınan ilgili üretim yılına ait ÇKS belgesi ile EK-7’de yer alan Örtü Altı/Kapalı Ortamda Bitkisel Üretimde İyi Tarım Uygulamalarına Ait Kayıt Sistemi Belgesine uygun olarak düzenlemekten sorumludur.

ç) Çiftçiler, ilgili üretim yılının 1 Ocak ile 31 Aralık tarihleri arasında düzenlenen İTU Sertifikasını ve EK-6’da yer alan İTU Destekleme Ödemesi Sertifika Eki’ni, il/ilçe müdürlüğüne EK-2’de yer alan Destekleme Uygulama Takvimine göre teslim ederler.

(5) Katı organik-organomineral gübre desteği;

a) GTS’de ilgili üretim yılı için bir önceki yılın 1 Eylül tarihi ile ilgili yılın 31 Ağustos tarihleri arasında satış kaydı bulunan, Bakanlıktan tescil belgeli olan katı organik-organomineral ürünler, katı organik toprak düzenleyici ürünler ile kaplama gübre ve fermantasyon sonucu elde edilen organik gübreler için ilgili üretim yılında temel destekten yararlanma hakkı bulunan çiftçilere tarım arazisi ile orantılı olarak Kararda belirtilen destek katsayısına göre hesaplanan tutar üzerinden destekleme ödemesi yapılır.

b) Asgari kullanım miktarı; katı organik ürünler için 150 kg/da, katı organik toprak düzenleyici ürünler için 100 kg/da, katı organomineral ürünler ve kaplama gübre için 20 kg/da ve fermantasyon sonucu elde edilen organik gübre için 150 kg/da olmalıdır.

Biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele desteği

MADDE 8-

(1) Biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele yöntemleri ile üretim yapan üreticilere destekleme ödemesi yapılması için;

a) Kapalı ortamda üretim yerinin ÖKS/KOBÜKS’te, açık alanda üretim yerinin ÇKS’de kayıtlı olması,

b) Biyolojik ve/veya biyoteknik mücadelede kullandığı BKÜ’ye ait faturaya sahip olması,

c) Bitki Koruma Ürünlerinin Önerilmesi, Uygulanması ve Kayıt İşlemleri Hakkında Yönetmelik gereği ÜKD kayıtlarını tutması ve onaylanmış olarak başvuru belgeleri ile birlikte ibraz etmesi,

ç) Bitki koruma faaliyetlerinin zirai mücadele teknik talimatlarına ve entegre mücadele prensiplerine göre yapılmış olması,

d) Kullanılmış olan BKÜ’nün etiket bilgilerine göre uygulanmış olması,

e) Örtüaltı/Kapalı ortamda faydalı böcek kullanan üreticilerin seralarında giriş ve yan havalandırma açıklıklarının tül ile kapatılmış olması,

f) Örtüaltı/Kapalı ortamda yapılan bitkisel üretimde domates güvesine karşı mücadele amaçlı dekara 2-4 adet, aynı amaçla açıkta domates yetiştiriciliğinde ise dekara 4-6 adet feromon kullanılmış olması,

g) Üreticilerin zeytinde zeytin sineğine karşı biyoteknik mücadelede ruhsatlı olan feromon+tuzak desteğinden yararlanabilmeleri için bireysel olarak en az 40 dekar zeytinlik alanda biyoteknik mücadele yaptığını beyan etmesi,

ğ) EK-19’da yer alan dilekçe ve bu maddenin (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen hususları belgeleyen eklerle birlikte il/ilçe müdürlüğüne başvurması,

gerekir.

(2) Bitkisel üretime arız olan zararlı organizmalara karşı biyolojik ve/veya biyoteknik mücadelenin yaygınlaştırılması ile kimyasal ilaç kullanımının azaltılması amacıyla kapalı ortamda ve açık alanda bitkisel üretimde, destekleme kapsamına alınan ürünler, zararlı organizmalar ve destekleme ödeme miktarları 2025 yılı ödemesi için EK-20’de yer alan destek birim tutarları üzerinden, 2026 ve 2027 yılları destekleme ödemeleri ise yılı destekleme Kararı ile belirlenecek tutar üzerinden olmak üzere;

a) Açık alanda turunçgil üretiminde akdeniz meyvesineğine karşı feromon+tuzak kullanımı için tahsis edilen ve tuzak kutusunun en az 5 yıl kullanma ömrü bulunmasından dolayı daha önceden tuzak kutusu olup, sadece feromon kullanan üreticilere de 2025 yılı ödemesi için EK-20’de belirlenen tutar, 2026 ve 2027 yılları ödemeleri için Karar ile belirlenecek tutar üzerinden sadece feromon desteklemesi yapılacak şekilde ödeme yapılır.

b) Örtüaltı/Kapalı ortamda biyoteknik mücadelede; feromon+tuzak kullanan üreticilere ve domates üretiminde domates güvesine karşı sadece feromon kullananlara 2025 yılı ödemesi için EK-20’de belirlenen, 2026 ve 2027 yılları ödemeleri için Karar ile belirlenecek tutar üzerinden destekleme yapılır.

c) Açık alanda domates üretiminde biyoteknik mücadelede; feromon+tuzak kullanan üreticilere ve domateste domates güvesine karşı sadece feromon kullanan üreticilere 2025 yılı ödemesi için EK-20’de belirlenen, 2026 ve 2027 yılları ödemeleri için Karar ile belirlenecek tutar üzerinden destekleme yapılır.

ç) Üreticiye yapılacak olan destekleme ödemesi miktarı, üreticinin biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele amacıyla yaptığı harcamaları gösteren fatura bedelinin, mücadele yaptığı toplam alanına bölünmesiyle elde edilecek olan dekara maliyetini geçemez.

d) Stratejik öneme sahip ürün ve zararlı organizmalar için, bu Tebliğin yayımından sonra mücadele amaçlı yeni ruhsat alacak veya almış olan biyolojik ve biyoteknik mücadele ürünlerinin, mevcut listeye ilavesi GKGM tarafından değerlendirilecektir.

(3) İlgili üretim yılı destekleme ödemesi için 1 Ocak tarihinden itibaren biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele yapan üreticiler tarafından açık alanda yetiştirilen kayısı, ayva, armut, elma, bağ, domates, zeytin, turunçgil, nar, şeftali ve nektarin için 18 Ekim tarihine kadar, örtüaltı/kapalı ortamda yetiştirilen ürünler için ise 31 Aralık tarihi mesai bitimine kadar, başvuru dilekçesi ve destekleme ödemesi için gerekli şartların sağlandığını gösteren belgeler ile birlikte ÇKS ve/veya ÖKS/KOBÜKS kayıtlarının bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne başvuru yapılır.

(4) Destekleme ödemesinden faydalanmak amacıyla üretici tarafından beyan edilen belgelerin ve uygulama bilgilerinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda yer alan hususlara uygunluğu il/ilçe müdürlüğünce kontrol edilir ve EK-21’de yer alan Biyolojik ve/veya Biyoteknik Mücadele Desteği Tespit Tutanağı hazırlanarak üreticinin dosyasında muhafaza edilir.

Patates siğili desteği

MADDE 9–

(1) Destekleme ödemesinden;

a) Patates siğili ile bulaşık alanlarda, ödemeye esas yıllarda, 3 yıl alternatif ürün olarak patates ve solanaceae familyasına ait bitkiler ile toprak parçası taşıyacak yumrulu bitkiler, fide ve fidan gibi üretim materyalleri dışındaki bitkisel ürünleri yetiştiren veya nadas uygulayan çiftçiler ile oluşturulan güvenlik kuşağında 3 yıl patates, tohumluk, fide, fidan dışında diğer tüketim amaçlı alternatif ürünleri yetiştiren ya da nadasa bırakan çiftçiler,

b) Üretim sezonuna ait ürün ve parsel bilgileri ÇKS’ye kayıtlı çiftçiler,

yararlanır.

(2) Patates siğili görülen alanlar ile patates siğili için oluşturulan güvenlik kuşağındaki alanlarda, karantina önlemi olarak alternatif ürün yetiştirilmesi veya nadasa bırakılması durumunda ÇKS’ye dahil olan çiftçilere 2025 yılı üretim sezonu alternatif uygulamaları için dekar başına 200 TL destekleme ödemesi yapılır.

(3) Destekleme ödeme planı, 2025 yılından itibaren ekim ve dikim ile nadas uygulaması, aynı alana 3 yılda bir ödeme yapılması esas alınarak Bakanlık tarafından belirlenir. 3 yılı kapsayacak ödeme 2025 yılında yapılır.

(4) Patates siğili görülen alanlar ile güvenlik kuşağında uygulanacak desteklemeden yararlanmak isteyen çiftçiler başvurularını, EK-3’de yer alan başvuru dilekçesi ve EK-22’de yer alan Patates Siğili Desteği Talep Formu ile birlikte 28/4/2025 tarihine kadar ÇKS kaydını yaptırdıkları il/ilçe müdürlüklerine yapar.

(5) İl/ilçe müdürlükleri, çiftçiler tarafından müracaat edilen parsellerde ekim yasağına uyulup uyulmadığı konusunda yapacağı arazi kontrolleri sonucunda arazi bilgilerinin TBS’ye girilmesini sağlar.

Lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteği

MADDE 10–

(1) Lisanslı depolarda muhafaza edilen buğday, arpa, çavdar, yulaf, mısır, çeltik, pirinç, mercimek, nohut, fasulye, ayçiçeği, soya fasulyesi, pamuk, fındık, kuru kayısı, Antep fıstığı, kuru üzüm, zeytin ve zeytinyağı ürünleri için ÇKS’ye kayıtlı üretici ve üretici örgütlerine kira ücreti destekleme ödemesi yapılır.

(2) ÇKS’ye kayıtlı üreticilere ve ÇKS’ye kayıtlı üreticilerden aldıkları ve/veya kendi adlarına ürettikleri ürünlerini lisanslı depo işletmelerine depolanmak üzere koyan üretici örgütlerine, ürünlerini lisanslı depolara ilk teslim eden olmaları halinde EK-23’de yer alan miktarlarda kira desteği verilir.

(3) Kira destekleme ücretlerinin belirlenmesinde, Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan kira ücreti fiyatlarının ilgili üretim yılının 1 Mayıs tarihinde geçerli olan tarife fiyatları dikkate alınır.

(4) Kira desteklemesi ilgili üretim yılında en fazla altı ay süre ile EK-23’de belirtilen ürünler ve miktarlarda üretici/üretici örgütlerine ödenir. İlgili üretim yılına ait depolama dönemi başlangıç tarihleri olarak EK-25’de yer alan Lisanslı Depolarda Ürün Depolama Dönemleri esas alınır. Kira ücreti desteğinden faydalanabilmek için; mevcut üretim yılına ait ürünlerin EK-25’de yer alan depolama döneminin başlangıç tarihi ile ilgili yılın son günü (31 Aralık) arasında lisanslı depoya girmiş olması, en az bir gün depolanması ve TBS üzerinden ELÜS İhraç Formu doğruluğunun sağlanması şartı aranır.

(5) Kira ücreti desteklemesine tabi ürün cinsi ve miktarı ÇKS’ye kayıtlı üretim bilgileri ile uyumlu olmak zorundadır.

(6) Kira ücreti desteği ödemeleri;

a) Bireysel olarak başvuran üreticiler için doğrudan üreticilere verilir.

b) Üreticilerden aldıkları ya da kendilerinin üretmiş oldukları ürünleri lisanslı depo işletmelerine getiren üretici örgütlerine verilir.

c) Üretici/üretici örgütlerinin kira desteğini alabilmesi için ilgili ürünü lisanslı depoya ilk teslim eden olması zorunludur. Lisanslı depo işletmesinde el değiştirerek ticarete konu olmuş ürünlere kira desteği ödemesi yapılmaz. Lisanslı depo içerisinde el değiştirdiği saptanan ürünlerle destekleme başvurusu yapıldığının tespiti halinde başvuru yapanlarla ilgili 5488 sayılı Kanunun 23 üncü maddesine göre gerekli işlemleri lisanslı depo şubesinin bağlı bulunduğu il/ilçe tahkim komisyonları yürütür.

(7) Kira desteklemelerinde bir aylık süre otuz gün olarak dikkate alınır ve gün esaslı olarak hesaplama yapılır.

(8) Kira ücreti destekleme ödemeleri, bir üretim sezonunda, yılda en az iki defa olmak üzere Bakanlık tarafından belirlenecek tarihlerde yapılır.

(9) Kira desteği müracaatlarında;

a) Kira desteği için;15 inci maddenin on altıncı fıkrasının (a) bendinde belirlenen şekilde depo kira ücreti faturası,

b) Üretici örgütlerinin başvurusu halinde, ÇKS’ye kayıtlı üreticilerden alınacak EK-24’deki Üretici Örgütleri Taahhütnamesi ve buna ilişkin çiftçi listesi,

il/ilçe müdürlüğünce dikkate alınır.

Çiftlik muhasebe veri ağı (ÇMVA) sistemine katılım primi desteği

MADDE 11-

(1) ÇKS ve/veya Bakanlık tarafından oluşturulan herhangi bir idari kayıt sistemine kayıtlı olup ÇMVA katılım anlaşması imzalayarak ÇMVA sistemine dâhil olan, bir muhasebe yılı süresince tarımsal faaliyetlerine ilişkin muhasebe verilerini veri toplayıcılarla paylaşarak paylaştığı tüm ekonomik ve fiziki verileri ÇMVA sistemine kayıt edilen ve kaydedildiğine ilişkin kontrolü ÇMVA Sorumlu Birim tarafından yapılan ÇMVA işletmelerine destek ödenir.

(2) ÇMVA sistemine katılım primi desteği ödemeleri uygulaması, ÇMVA Sorumlu Birim, il ÇMVA komisyonları ile il müdürlükleri tarafından yürütülür.

(3) İşletmelerin bir muhasebe yılı boyunca gerçekleştirdiği tarımsal faaliyetlerine ilişkin veriler, ilgili muhasebe yılı içinde anket yoluyla toplanır.

(4) Her ÇMVA işletmesi için sadece bir anket formu düzenlenir.

(5) ÇMVA Sorumlu Birim tarafından, belirlenen bir seçim planına göre her bir il için tespit edilen sayıda işletme, il ÇMVA komisyonları tarafından seçilir. Seçilen işletmelerle il/ilçe müdürlükleri arasında ÇMVA Katılım Anlaşması imzalanır.

(6) ÇMVA Katılım Anlaşması imzalanan ÇMVA işletmelerine anket uygulanır. Anket formları il müdürlüklerince kontrol edilerek ÇMVA sistemine veri girişi yapılır. Söz konusu veriler ÇMVA Sorumlu Birim tarafından kontrol edilir.

(7) ÇMVA Sorumlu Birimle il müdürlüğü arasında uygulamaya ilişkin koordinasyon il ÇMVA koordinatörleri tarafından sağlanır. Bu kapsamda il sınırları dâhilinde ÇMVA Sorumlu Birim tarafından gönderilen örneklem planının uygulanmasından, uygulamanın takibinden ve sisteme veri girişlerinin tamamlanmasından il ÇMVA koordinatörleri sorumludur.

(8) ÇMVA katılım primi desteği tutarı, Kararda belirtilen ödeme miktarı üzerinden gerçekleştirilir.

Tarımsal yayım ve danışmanlık desteği

MADDE 12–

(1) TYDD’ye başvuran kişi ve TYD kuruluşlarına, hizmet sunulan tarımsal işletme sayısının bu maddenin dokuzuncu fıkrasında belirlenen sayının %80’inin altına düşmemesi koşuluyla, bir tarım danışmanı için Kararda belirlenen tutarlarda TYDD ödemesi yapılır.

(2) Bakanlık tarafından yetkilendirilerek tarımsal yayım ve danışmanlık hizmeti sunan TYD kuruluşları, bunların şubeleri de dâhil olmak üzere bünyelerinde çalıştırdıkları en fazla beş tarım danışmanı için TYDD ödemesi yapılır.

(3) Kişi ve TYD kuruluşuna her bir tarım danışmanı için yıllık belirlenen TYDD tutarı, on iki aylık hizmet sunumu zorunluluğu saklı kalmak kaydıyla, iki dilim halinde ödenir. Birinci dilim Mayıs ayının ilk iş gününden itibaren, ikinci dilim ise Kasım ayının ilk iş gününden itibaren ödenir.

(4) TYDD kapsamında tarımsal danışmanlık hizmeti alacak tarımsal işletmeler aşağıdaki koşulları sağlamalıdır:

a) ÇKS’ye ve/veya hayvan kayıt sistemine ve/veya örtü altı kayıt sistemine ve/veya su ürünleri kayıt sistemine ve/veya arıcılık kayıt sistemine ve/veya OTBİS’e kayıtlı olmak,

b) Aşağıdaki kriterlerden en az birini sağlamak,

1) Örtü altında en az bir dekar alanda üretim yapmak,

2) Bağ/bahçede en az beş dekar alanda üretim yapmak,

3) Tarla ziraatında; kuruda en az yüz dekar veya yarısından fazlası kuru olmak kaydıyla kuru ve sulu toplam en az yüz dekar, suluda en az elli dekar alanda üretim yapmak,

4) Hayvancılıkta; süt sığırcılığı yapan işletmelerde en az beşi sağmal olmak kaydıyla en az on baş sığır, besi sığırcılığı yapan işletmelerde en az onu erkek hayvan olmak kaydıyla en az kırk baş sığır ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinde en az seksen küçükbaş hayvana sahip olmak,

5) Arıcılıkta en az otuz adet arı kolonisine sahip olmak,

6) Su ürünleri üretim tesisine sahip olmak,

7) Kanatlı hayvan yetiştiriciliğinde; yumurta üretiminde 5.000 adet, et üretiminde 10.000 adet ve üzeri kapasitede yetiştiricilik yapmak,

8) Organik tarım alanında (b) bendindeki (1), (2), (3), (4), (5) ve (7) numaralı alt bentlerde belirtilen işletme büyüklüklerinin yarısına sahip olmak.

c) Tarımsal danışmanlık hizmeti alacak gerçek kişiler tarımsal danışmanlık hizmet bürolarının bulunduğu ilde ikamet etmek zorundadır.

(5) Şehitlerin birinci derece yakınları ile gazi ve gazilerin birinci derece yakınlarına ait işletme büyüklüklerinin asgari Bakanlık kayıt sistemlerine kaydolma yeterliliğine sahip büyüklükte olması yeterlidir.

(6) TYDY ve bu Tebliğ kapsamında tarımsal danışmanlık hizmeti alacak tarımsal işletmeler, inceleme ve denetlemelerde Bakanlık yetkililerinin istediği bilgi ve belgeleri ibraz edilmek üzere hazır bulundurmakla sorumludur.

(7) Bu Tebliğ kapsamında EK-37’de yer alan Tarım Danışmanlarının Sertifika Bölümlerine uygun sertifikaya sahip serbest tarım danışmanları ile tarım danışmanı istihdam eden TYD kuruluşları TYDD’den yararlanabilir.

(8) Tarımsal danışmanlık hizmeti verecek kişi ve TYD kuruluşlarının sorumlulukları şunlardır:

a) EYDB’ce hazırlanan hizmet sözleşmelerini esas alarak tarımsal işletmeler ile sözleşme imzalar. Sözleşme imzalanırken vekâlet kabul edilmez.

b) Hizmet sözleşmelerinin her sayfası taraflarca paraflanır, son sayfa imzalanır ve sözleşme süresi en az on iki aydır.

c) Tarımsal danışmanlık hizmeti; TYDY, bu Tebliğ ve tarımsal yayım ve danışmanlıkla ilgili mevzuatında yer alan hükümler doğrultusunda sunulur.

ç) Bakanlıkça, bir dilimi veya tamamı ödenmiş olan TYDD’nin bu Tebliğde belirtilen hükümler doğrultusunda geri alınmasına karar verilmesi durumunda, TYDD olarak alınan tutar ilgili hesaba yatırılmak suretiyle iade edilir.

d) İnceleme ve denetlemelerde Bakanlık yetkililerinin istediği bilgi ve belgeler ibraz edilmek üzere hazır bulundurulur.

e) Tarım danışmanının görevinden ayrılması, danışmanlık hizmet sözleşmesinin tek taraflı veya karşılıklı feshedilmesi, ölüm ve sürekli hastalık hâlinde tarımsal işletmeye EK-37’de yer alan Tarım Danışmanlarının Sertifika Bölümlerine göre hizmet verebilecek tarım danışmanı on beş gün içinde ikame edilir ve ikame edilen tarım danışmanına ait bilgi/belgeler ile EK-31’de yer alan TYDD Başvurusunda Bulunan Kişi/TYD Kuruluşunun Hizmet Sunduğu Tarımsal İşletmelere Ait İcmal on beş gün içerisinde il/ilçe müdürlüğüne gönderilir. Yeni tarım danışmanı bilgileri, TYDBİS üzerinde işlendikten sonra bir hafta içerisinde ilçe müdürlüğü tarafından il müdürlüğüne, iki hafta içerisinde ise il müdürlüğü tarafından EYDB’ye bildirilir.

f) Tarımsal işletmeye tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kuruluştaki tarım danışmanı, bu Tebliğde belirtilen on iki aylık hizmet sunumu içerisinde ölüm, sürekli hastalık ve doğal afet gibi sebepler hariç bir defadan fazla değiştirilemez.

g) Tarımsal işletmeye tarımsal danışmanlık hizmeti verecek olan tarım danışmanının sertifika türü ve sertifika bölümü bilgileri, tarımsal danışmanlık hizmeti vereceği işletme tipi, EK-37’de yer alan Tarım Danışmanlarının Sertifika Bölümleri tablosuna uygun olur. İl Teknik Komitesi kararı ile Akdeniz ve Ege Bölgelerinde bitkisel üretim yapan işletmelere tarımsal danışmanlık hizmeti sunan TYD kuruluşlarında Bitki Koruma bölümünde sertifikaya sahip en az bir tarım danışmanı istihdam zorunluluğu getirilebilir. Bu hükümler TYDD kapsamında önceki yıllarda kuruluşta aralıksız istihdam edilen ve hâlihazırda tarımsal danışmanlık hizmeti sunan tarım danışmanları için uygulanmaz.

ğ) TYDD kapsamında tarımsal danışmanlık hizmeti veren kuruluş ile tarım danışmanı arasında imzalanan hizmet sözleşmeleri ve tarımsal işletmelerin sözleşmeleri, destekleme yılının 1 Ocak-31 Aralık tarihleri aralığını kapsaması hâlinde geçerli olur. Tarımsal danışmanlık hizmeti veren kuruluş ile tarım danışmanı arasında hizmet sözleşmelerinin süresi yirmi dört aydan az olamaz.

h) Tarımsal danışmanlık hizmeti veren kişi ve kuruluşlarda istihdam edilen tarım danışmanı, tarımsal danışmanlık hizmet bürolarının bulunduğu ilde ikamet etmek zorundadır.

ı) Tarımsal danışmanlık hizmeti veren kişi ve kuruluşlar; tarımsal desteklemelerin herhangi birinden men edilen tarımsal işletmelere, men edildiği süre boyunca TYDD kapsamında hizmet sunamaz.

i) Tarım danışmanlarının yıllık hizmet vereceği işletmelerden azami beş tanesi şehitlerin birinci derece yakınları ile gazi ve gazilerin birinci derece yakınlarına ait işletmelerden olabilir.

j) Tarım danışmanlarının hizmet vereceği işletmelerde birden fazla işletme tipi olması durumunda, bir tarım danışmanının azami işletme sayısının belirlenmesinde hizmet vereceği işletme tipi fazla olana ait işletme sayısı esas alınır.

k) Bu Tebliğin uygulama süresince, kesinleşen EK-31 TYDD Başvurusunda Bulunan Kişi/TYD Kuruluşunun Hizmet Sunduğu Tarımsal İşletmelere Ait İcmalde yer alan tarımsal işletmelerde meydana gelen eksilmelerin %20’yi geçmemesi koşulu ile 9 uncu fıkrada belirlenen azami işletme sayısı esas alınarak TYDD’ye konu olmayan diğer tarımsal işletmeler ile sözleşme imzalanarak tarımsal danışmanlık hizmeti sunulabilir. Bu tarımsal işletmeler TYDD’ye konu edilemez.

(9) Tarımsal danışmanlık hizmeti verecek kişi ve kuruluşlarda bir tarım danışmanının yıllık hizmet vereceği azami işletme sayıları ve bu işletmelerin kontrol sıklıkları aşağıda belirlenmiştir:

a) Seracılık: İşletme sayısı 40, kontrol sıklığı yılda en az 12.

b) Bahçe bitkileri: İşletme sayısı 50, kontrol sıklığı yılda en az 12.

c) Tarla ziraatı (sulu): İşletme sayısı 50, kontrol sıklığı yılda en az 12.

ç) Tarla ziraatı (kuru): İşletme sayısı 60, kontrol sıklığı yılda en az 12.

d) Büyükbaş hayvancılık (süt): İşletme sayısı 50, kontrol sıklığı yılda en az 12.

e) Büyükbaş hayvancılık (besi): İşletme sayısı 60, kontrol sıklığı yılda en az 12.

f) Küçükbaş hayvancılık: İşletme sayısı 60, kontrol sıklığı yılda en az 12.

g) Su ürünlerinde: İşletme sayısı 10, kontrol sıklığı yılda en az 12.

ğ) Arıcılık: İşletme sayısı 40, kontrol sıklığı yılda en az 12.

h) Kanatlı hayvan yetiştiriciliği: İşletme sayısı 50, kontrol sıklığı yılda en az 12.

(10) Organik tarım işletmelerinde tarımsal danışmanlık hizmeti verecek kişi ve kuruluşlarda, bir tarım danışmanının yıllık hizmet vereceği azami işletme sayıları, dokuzuncu fıkranın işletme türlerine göre ayrılmış bentlerinde belirtildiği gibi olup bu işletmelerin kontrol sıklıkları aşağıda belirlenmiştir:

a) Seracılık: Kontrol sıklığı yılda en az 18.

b) Bahçe bitkileri: Kontrol sıklığı yılda en az 18.

c) Tarla ziraatı (sulu): Kontrol sıklığı yılda en az 18.

ç) Tarla ziraatı (kuru): Kontrol sıklığı yılda en az 18.

d) Büyükbaş hayvancılık (süt): Kontrol sıklığı yılda en az 24.

e) Büyükbaş hayvancılık (besi): Kontrol sıklığı yılda en az 24.

f) Küçükbaş hayvancılık: Kontrol sıklığı yılda en az 24.

g) Su ürünlerinde: Kontrol sıklığı yılda en az 18.

ğ) Arıcılık: Kontrol sıklığı yılda en az 18.

h) Kanatlı hayvan yetiştiriciliği: Kontrol sıklığı yılda en az 18.

(11) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşların hizmet verebileceği il ve ilçe sınırları ile ilgili hususlar şunlardır:

a) Tarımsal yayım ve danışmanlık yetki belgesine sahip üretici örgütleri, bulundukları il/ilçe sınırları dâhilinde yetkilendirilmiş birimleri aracılığı ile tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetlerinde bulunabilirler.

b) Tarımsal yayım ve danışmanlık yetki belgesine sahip ziraat odaları, ilgili mevzuatına uygun olarak bulundukları ilçe veya hizmet verdiği çiftçilerin bulunduğu ilçe sınırları dâhilinde tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetlerinde bulunabilirler.

c) Serbest tarım danışmanları sadece bulundukları il sınırları içerisinde tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetlerinde bulunabilirler.

(12) Kişi ve TYD kuruluşlarının sunacağı tarımsal danışmanlık hizmetleri ile ilgili hususlar şunlardır:

a) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunacak serbest tarım danışmanları ile kuruluşlar ve kuruluşlarda istihdam edilen tarım danışmanları, TYDY ve bu Tebliğ kapsamında belirlenen görevleri yerine getirir. İl teknik komitesi işletme kontrol sıklıklarını bu Tebliğin uygulama süresince geçerli olmak üzere en fazla yüzde elli oranında azaltabilir/artırabilir.

b) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kuruluşlar ile çiftçiler arasında imzalanan tarımsal danışmanlık hizmet sözleşmesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kuruluşlar demonstrasyon, tarla günü, çiftçi toplantısı, çiftçi inceleme gezisi düzenleyebilir. Danışmanın yıllık planında yer alacak bu faaliyetler il/ilçe müdürlüğü koordinasyonunda gerçekleştirilir. Bu faaliyetlerden tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kuruluşun tüm üyeleri faydalanabilir. Bu faaliyetler için düzenlenecek belgeler ile faaliyetlerin izlenmesinde kullanılacak formlar EYDB’ce belirlenir. Bu faaliyetlerin konuları seçilirken il yayım programları dikkate alınır.

c) İl/ilçe müdürlüğü, tarımsal danışmanlık hizmeti sunan serbest tarım danışmanı ve kuruluşlarda istihdam edilen tarım danışmanlarına Bakanlık uygulamaları hakkında eğitim verebilir.

ç) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan serbest tarım danışmanı ve kuruluşlarda istihdam edilen tarım danışmanları, Bakanlık uygulamaları hakkında çiftçileri bilgilendirir.

d) Tarım danışmanları, bilişim teknolojisindeki gelişmeleri takip eder ve tarımsal danışmanlık hizmetinin yürütülmesinde dijitalleşmeyi etkili bir şekilde kullanır.

(13) Tarımsal danışmanlık hizmeti giderleri aşağıdaki kalemlerden oluşur:

a) Personel giderleri.

b) Büro giderleri.

c) Malzeme giderleri.

ç) Diğer giderler.

(14) TYD kuruluşlarına ödenen TYDD’nin tamamı sadece tarım danışmanı ücreti, ücrete bağlı vergi ve sigorta giderleri olarak kullanılır; tarımsal danışmanlık faaliyetinin diğer giderleri TYD kuruluş kaynaklarından karşılanır.

(15) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve TYD kuruluşları, hizmet giderlerini karşılamak üzere hizmet sunduğu tarımsal işletmelerden TYDY hükümlerine uymak şartıyla ücret talep edebilir.

(16) Bitkisel üretim yapan tarımsal işletmelere tarımsal danışmanlık hizmeti veren tarım danışmanlarının görevleri şunlardır:

a) Bakanlığın görev alanına giren konularda, hizmet sunduğu tarımsal işletmeler veya görev yaptığı TYD kuruluşunun üyeleri ile ilgili anket, gözlem ve veri toplama işlerini yapmak ve sonuçlarını il/ilçe müdürlüklerine ulaştırmak.

b) Sertifikalı tohum, fidan ve fide kullanımı ile birlikte yörenin ekolojik yapısına uygun çeşit seçimini, modern sulama sistemlerini ve alternatif tarımsal üretimi teşvik etmek, organik tarım-iyi tarım uygulamaları gibi sürdürülebilir ve çevreye duyarlı tarım yöntemlerinin yaygınlaşmasını sağlamak.

c) Toprak analizi sonuçlarına göre gübre kullanımı konusunda tarımsal işletmeleri bilgilendirmek, uygulama yapmak ve özendirmek.

ç) Tarımsal desteklemeler, kredi ve hibeleri takip ederek bunlarla ilgili bilgi vermek, yönlendirmek, teşvik etmek, gerektiğinde proje hazırlamak, hizmet sunduğu tarımsal işletmeler veya görev yaptığı TYD kuruluşu üyelerinin işletme ve arazi kontrollerini gerçekleştirerek il/ilçe müdürlüğüne iletmek.

d) Bitki ve çevre sağlığının korunması konusunda işletmeleri bilgilendirmek. Bitki koruma ürünleri uygulamaları yapmak ve yaptırmak.

(17) Hayvansal üretim yapan tarımsal işletmelere tarımsal danışmanlık hizmeti veren tarım danışmanlarının işletme danışmanlığı kapsamındaki görevleri şunlardır:

b) Tarımsal desteklemeleri takip ederek bunlarla ilgili bilgi vermek, yönlendirmek, teşvik etmek, gerektiğinde proje hazırlamak, hizmet sunduğu tarımsal işletmeler veya görev yaptığı TYD kuruluşu üyelerinin işletme ve hayvan tespitlerini yaparak il/ilçe müdürlüğüne bildirmek.

c) İl/ilçe müdürlüğü kontrolünde uygun eğitim durumu, yeterli donanım ve teknolojik altyapı var ise hayvanlara küpe takıp veri girişinde bulunmak ve hayvan kayıt sistemine ilişkin bilgilerin sağlıklı tutulmasında yetiştiriciye yardımcı olmak.

ç) Eğitim durumunun uygun olması ve ilgili mevzuatın şartlarını sağlamak kaydıyla salgın hastalık durumunda il/ilçe müdürlüğüne bildirimde bulunmak; konulan kordon, tecrit, dezenfeksiyon, karantina ve duyuru gibi idari ve fenni tedbirlerin alınmasına yardımcı olmak, bu konuda alınan kararları uygulamak.

d) Eğitim durumunun uygun olması ve ilgili mevzuatın şartlarını sağlamak kaydıyla il/ilçe müdürlüğü tarafından verilen talimatla, hastalık teşhisi için biyolojik madde (tüberkülin, mallein ve benzeri) uygulama çalışmalarında bulunmak ve hayvan sağlığı ile ilgili hayati tehlike gibi acil durumlarda ilk müdahaleyi yaparak hasta sahibini yönlendirmek.

e) Bakanlıkça düzenlenen veya uygun görülen eğitimlere katılmak.

(18) Su ürünleri üretimi yapan işletmelere tarımsal danışmanlık hizmeti veren tarım danışmanlarının görevleri şunlardır:

c) Bakanlıkça düzenlenen veya uygun görülen eğitimlere katılmak.

(19) 6/2/2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler dolayısıyla genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde; kişi ve TYD kuruluşlarının yeni yetki belgesi başvurularında belediyelerden alınan iş yeri açılış ruhsatı, bu Tebliğ süresince istenmez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Münavebe Uygulamaları

Münavebe uygulama kuralları

MADDE 13-

(1) Çiftçilerin temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme desteklerinden yararlanabilmesi için çeltik, çok yıllık üretimler ve örtüaltı üretimleri hariç olmak üzere planlama kapsamındaki ürünler ve planlama kapsamında olmayan ürünlerle yapılan üretimlerde münavebe kurallarına uyması gerekir. Münavebe uygulamaları kapsamında:

a) Çiftçinin Bakanlık kayıt sistemindeki 2024 üretim yılında kayıtlı en son ürünü baz alınarak münavebenin takibi yapılır.

b) Münavebe uygulamalarında tarım parsellerinde yapılan art arda üretimlere bakılır, ikinci ve devamı üretimler için de münavebe kuralları uygulanır.

c) Sulu ve kuru tarım parsellerinde, aynı tarım parseline aynı ürün art arda en fazla iki defa ekilebilir.

ç) 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan tarımsal yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlıkça tespit edildiği havzalarda;

1) Kuru tarım parsellerinde üretim yapılıyor ise kuru münavebe kuralları uygulanır.

2) Sulu tarım parsellerinde üretim yapılıyor ise sulu münavebe kuralları uygulanır.

3) Tarım parsellerinde ikinci üretim olarak mısır (dane/silaj) üretimine izin verilmez.

4) Mısır (dane/silaj) ve patatesin dörtlü münavebe uygulamasında en fazla birer defa yer almasına izin verilir.

d) Münavebe uygulamalarında ÇKS’de kayıtlı ürünlerin kullanım şekillerine bakılmaz.

e) Bakanlık kayıt sistemlerinde kayıtlı bir tarım parselinin bölünmek suretiyle farklı ürünlerin ekilmesi durumunda bu tarım parsellerinde münavebe uygulaması yapıldığı kabul edilir.

f) Tarım parselinin el değiştirmesi durumunda münavebe kontrollerine tarım parseli bazında devam edilir.

g) Hisseli tarım parsellerinde münavebe uygulamaları kayıtlı olunan hisse üzerinden yapılır.

ğ) Nadas tarımsal faaliyet olarak değerlendirilir.

h) Toplulaştırma yapılan alanlarda arazilerin toplulaştırma sonrasındaki değişen bilgileri ile ilk kez kaydında önceki yıllardaki kayıtları dikkate alınmaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Görev ve Yetki

Görevli kurum ve kuruluşlar

MADDE 14-

(1) Bu Tebliğde anılan destekleme uygulamaları BÜGEM, EYDB, GKGM, TRGM, il teknik komiteleri, merkez teknik komitesi, il/ilçe tahkim komisyonları, il/ilçe müdürlükleri, il/ilçe tespit komisyonları, il/ilçe keşif komisyonları, EKK ve yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından yürütülür.

(2) EYDB, iller bazında TYDD desteği verilecek serbest tarım danışmanı ile TYD kuruluşlarındaki tarım danışmanı sayısı ve öncelik kriterlerini belirlemeye yetkilidir.

(3) Tahkim komisyonları, bu Tebliğ hükümlerinin uygulanması sırasında ortaya çıkan ihtilaflı konuları çözmeye ve karar almaya yetkilidir. İl tahkim komisyonu; merkez ilçede, ilçe tahkim komisyonunun görevlerini de yapar. Tahkim komisyonları ÇKS Yönetmeliğinde belirtilmiş olan görevlerine ilave olarak aşağıdaki görevleri yapar:

a) Gerçeğe aykırı beyanda bulunanlar hakkında gerekli hukuki işlemlerin yapılması için karar alır ve ilgili mercilerce uygulanması yönünde girişimde bulunur. Gerçeğe aykırı beyanda bulunan gerçek ve tüzel kişilerin bu Tebliğde anılan destekleme ödemelerinden yararlandırılmaması hususunda karar verir. Destekleme ödemesi yapılmış olması halinde ilgili destekleme için yapılan ödemenin geri alınması hakkında karar alır. İdari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen üreticilerin beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmamaları hakkında karar alır. Ayrıca gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edilen gerçek ve tüzel kişiler hakkında ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verir.

b) Yapılan incelemeler sonunda sahtecilik ve/veya kamu kurumunu dolandırmak gibi bir kastı olmaksızın, fazla destekleme ödemesinden yararlandığı belirlenenlerin, fazla aldıkları miktarları kendi rızaları ile iade etmeleri halinde, destekleme ödemelerinden yararlanmalarına devam etmeleri ve haklarında cezai işlem yapılmamasına ilişkin karar verir.

c) Bu Tebliğde anılan destekleme ödemelerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunanlara ilişkin bilgilerin zamanında ÇKS ve ilgili kayıt sistemlerine kaydedilmesini sağlamak üzere her türlü tedbiri alır.

ç) Yapılan arazi tespitlerinin sağlıklı olmasını teminen kadastro programına alınan yerlerde, kadastro çalışmalarından da faydalanılması için gerekli tedbirleri alır.

d) Destekleme uygulamalarına esas il/ilçe tespit komisyonları tarafından yapılan kontrol esnasında tarımsal üretimin planlanmasına esas ürün veya ürün gruplarında Bakanlık kayıt sistemine kayıtlı olan veya olmayan tarımsal faaliyetlerinin CBS, uzaktan algılama, insansız hava aracı gibi teknolojik yöntemlerle veya yerinde tespitinin yapılmasını sağlar.

e) Bakanlık kayıt sistemlerine kayıtlı olmayıp kadastro geçmemiş alanlarda beyan edilen yeni araziler, ağaçlandırma amacıyla ormandan tahsis edilen alanlar ile daha önce arazi keşfi yapıldığı halde yeniden keşif yapılmasına lüzum görülen arazilerde il/ilçe keşif komisyonlarının keşif yapmasını ve keşif raporu düzenlemesini sağlar.

f) İlgili kurum ve kuruluşlar tarafından; çiftçilerin ibraz ettiği belgelerin incelemeye tabi tutulduğunun bildirilmesi halinde, il/ilçe müdürlükleri tarafından gerçek üretim yaptığı tespit edilenlere ödeme yapılmasına karar verir.

(4) EKK: Lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteğine esas ELÜS İhraç Formunun doğruluğunun kontrolü amacıyla, TBS’ye gerekli veri akışını çevrim içi olarak sağlar.

(5) İl teknik komiteleri aşağıdaki görevleri yürütür:

a) İl düzeyinde tarımsal yayım ve danışmanlık hizmet sunumunun kalite ve verimliliğini artırmak, hizmet sunumundaki aksaklıkları ortadan kaldırmak için ilgili mevzuata uygun her türlü tedbir ve kararı alır.

b) Tarımsal danışmanlık hizmetleri kapsamında, düzenlenecek faaliyetlerin sayısını artırmaya, yeni faaliyet eklemeye ve faaliyetlerin konusunu belirlemeye yetkilidir.

c) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve TYD kuruluşlarının TYDD’ye başvurularını sağlamak üzere her türlü tedbiri alır.

ç) İl düzeyinde tarımsal danışmanlık hizmet sunumu ve TYDD ile ilgili her türlü işlemi denetlemek üzere gerek görürse, il müdürlüklerinden koordinasyon ve tarımsal veriler şube müdürü başkanlığında oluşturulan denetleme komisyonunu görevlendirebilir.

d) Gerçeğe aykırı beyanda bulunanlar hakkında gerekli idari ve hukuki işlemleri yapmaya yetkilidir ve alınan kararların uygulanması yönünde komite başkanı aracılığı ile ilgili mercilere girişimde bulunur.

e) Haksız yere TYDD’den yararlandığı tespit edilen kişi ve TYD kuruluşlarının beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmamasını değerlendirir ve karara bağlar. Ayrıca gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğunu tespit eden il/ilçe müdürlüğü de ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunur.

f) Bu Tebliğin uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek ihtilaflı konuları çözmeye ve karar almaya yetkilidir. İl teknik komitesinin kararlarına yapılan itirazlar merkez teknik komitesi bünyesinde TYDY hükümlerine göre oluşturulan disiplin komisyonu tarafından değerlendirilir ve kesin olarak karara bağlanır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Destekleme Uygulamalarına İlişkin Esaslar

Destekleme başvuruları

MADDE 15-

(1) İlgili üretim yılında ÇKS’ye kayıtlı olan çiftçiler temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme desteği içinde yer alan katı organik-organomineral gübre desteğine başvurmuş sayılır, ayrıca başvuru dilekçesi alınmaz. Üretimi geliştirme desteği içinde yer alan sertifikalı tohum kullanım, sertifikalı/standart fidan kullanım, iyi tarım uygulamaları ve organik tarım desteği için ÇKS ve/veya ÖKS/KOBÜKS’de kayıtlı oldukları il/ilçe müdürlüklerine EK-3’te yer alan Destekleme Ödemesi Başvuru Dilekçesi ile şahsen veya yasal temsilcisi aracılığıyla başvuruda bulunurlar.

(2) Gezginci arıcılar kayıtlı oldukları il/ilçe dışında bulunmaları halinde, OAKD başvurularını arı konaklama belgesi ve veteriner sağlık raporu ile birlikte arılıklarının bulunduğu il/ilçe müdürlüklerine yaparlar.

(3) Dilekçe ekinde yer alan EK-4 Destekleme Talep Formunda yararlanılmak istenen destek adının onay kutucuğu “X” şeklinde işaretlenir, başvuruda bulunulan her bir destekleme için ayrı dilekçe alınmaz. Bakanlıkça altyapının uygun hale getirilmesi ve yetki verilmesi halinde çiftçiler izin verilen iş ve işlemler ile destekleme başvurularını e-Devlet Kapısı üzerinden de yapabilirler. Elektronik ortamda kurum ve kuruluşlar tarafından üretilen ve erişilebilen bilgi ve belgeler çiftçilerden talep edilmez.

(4) Çiftçiler, yararlanacakları desteklemeler için EK-4’te yer alan Destekleme Talep Formunda belirtilen belgeleri, EK-2’de yer alan Destekleme Uygulama Takvimine göre belge teslim bitiş tarihinden önce kayıtlı oldukları il/ilçe müdürlüğüne teslim etmek zorundadır. Belge teslim bitiş tarihinin resmî tatil veya hafta sonuna rastlaması durumunda başvuru süresi ilk mesai günü sonuna kadar devam eder. Belge teslim bitiş tarihi sona eren desteklemeler için müracaatta bulunulamaz.

(5) İlgili üretim yılında ÇKS’ye kayıtlı olup temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme desteği kapsamında yer alan katı organik organomineral gübre desteğinden yararlanmak istemeyen çiftçiler, bu taleplerini il/ilçe müdürlüklerine askı süresi bitimine kadar yazılı olarak bildirirler.

(6) EK-4’te yer alan Destekleme Talep Formu iki nüsha olarak düzenlenir. Bir nüshası imza karşılığında çiftçiye teslim edilir, diğer nüshası çiftçinin ÇKS/ÖKS/KOBÜKS başvuru dosyasında muhafaza edilir.

(7) Kadastro geçmemiş köylere ilişkin il/ilçe tahkim komisyonlarınca yapılan çalışma planına göre her köy için son müracaat tarihi, EK-2’de yer alan Destekleme Uygulama Takvimine göre belge teslim bitiş tarihinden önce olmak kaydıyla belirlenebilir. Bu tarih, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanununa göre on beş gün önceden çiftçilere ilan edilmesi amacıyla ilgili muhtara tebliğ edilir.

(8) İl müdürlükleri merkez ilçelerde, ilçe müdürlüklerinin yapmakla yükümlü oldukları görevleri yapar.

(9) Başvuru yapan çiftçilerin özlük, arazi ve ürün bilgilerinde değişiklik olması halinde ilgili mevzuat kapsamında ÇKS/ÖKS/KOBÜKS’deki bilgilerini güncellemesi gereklidir.

(10) Haklarında beş yıl süreyle tarımsal desteklemelerden yararlandırılmamaları yönünde karar alınan çiftçilerin başvuruları, EK-5’te yer alan Taahhütname-1 ve gerekli başvuru belgeleri ile birlikte kabul edilir. Destekleme öncesi işlemler tamamlanır ancak karar çiftçi lehine adli ve idari mercilerde bozulmadığı sürece, başvurunun kabulü herhangi bir hak doğurmayıp başvuran çiftçiye destekleme ödemesi yapılmaz.

(11) Kamu veya kamu yararına çalışan kuruluşlarca çiftçilere dağıtılan tohumluklar için; İl Özel İdaresi, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı, Belediyeler ve Köylere Hizmet Götürme Birliği gibi kamu veya kamu yararına çalışan kuruluşlarca finanse edilerek dağıtımı gerçekleştirilen tohumluklara yalnızca çiftçi katkısı oranında destekleme ödenir. Bu kapsamda, kurumlara kesilmiş fatura ekinde ilgili çiftçi tarafından ödenen bedele karşılık gelen miktar bilgilerini gösteren ve ilgili kurum tarafından hazırlanmış liste çiftçinin dosyasına eklenir.

(12) İl/ilçe müdürlüğü tarafından istenecek belgelerin asıllarının kaybolması veya zayi olması halinde belgeyi düzenleyen kişi veya kuruluştaki nüshasının il/ilçe müdürlüğünce görülerek onaylanması ve kopyasına “Aslı Görülmüştür” ibaresi yazılması durumunda alınır.

(13) 5 inci, 6 ncı ve 7 nci maddelerde yer alan desteklere başvuruların alınması sırasında, Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik kapsamında beyan edilen üretim bilgileri incelenir. Uygun olmayan üretim beyanları ile ilgili çiftçiler bilgilendirilerek üretim planlamasına uygun olmayan beyanlar için ÇKS Yönetmeliği ekinde yer alan “EK-8 Planlı Üretim Bildirim Formu” doldurularak çiftçiye imzalatılır ve çiftçinin başvuru dosyasında muhafaza edilir.

(14) 8 inci maddede geçen BBMD için EK-19’da yer alan başvuru dilekçesi ve EK-21’de yer alan Biyolojik ve/veya Biyoteknik Mücadele Desteği Tespit Tutanağı, çiftçinin başvuru dosyasında muhafaza edilir.

(15) 9 uncu maddede yer alan, patates siğili görülen alanlar ile güvenlik kuşağında uygulanacak destek için EK-3’de yer alan başvuru dilekçesi ve EK-22’de yer alan Patates Siğili Desteği Talep Formu çiftçinin başvuru dosyasında muhafaza edilir.

(16) 10 uncu maddede yer alan;

a) Lisanslı depo işletmesince üretici/üretici örgütü adına düzenlenmiş olan ve üzerinde isim/unvan, TC Kimlik/Vergi Numarası, fatura düzenlenme tarihi, ürün adı, ürün miktarı, ürünün depoya giriş tarihi ve ürünün depoda kaldığı gün sayısı bilgilerinin eksiksiz olarak yer aldığı depo kira ücreti faturasını,

b) Üretici örgütünün başvurusu halinde üreticilerden alacağı EK-24’de yer alan Taahhütname ve üretici örgütlerine kayıtlı çiftçi listesini,

dikkate alarak, EK-4’de yer alan Destekleme Talep Formu ile birlikte teslim alınmasını, TBS’ye girişinin sağlanmasını ve oluşturulan askı icmalleri ile kesin icmallerin kontrol edilerek onaylanmasını sağlar.

(17) 12 nci madde kapsamındaki desteklemelere başvuracak kişi ve TYD kuruluşları ile istenecek belgeler, başvuru tarihi, başvuru işlemleri, askı işlemlerine ilişkin usul ve esaslar şunlardır:

a) Tarımsal işletmeler ile imzalanan sözleşmelerine istinaden 12 nci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen yetki belgesine sahip kişi ve kuruluşlar TYDD’ye başvurabilir.

b) TYDD’ye başvuracak kişi ve kuruluşlar adına başvuru yapmaya yetkili kişiler şunlardır:

1) Ziraat odası başkanı.

2) Birlik başkanı.

3) Kooperatif başkanı.

4) Serbest tarım danışmanı.

c) Başvuru sırasında istenecek belgeler şunlardır:

1) EK-30’da yer alan TYDD Başvuru Formu ve Taahhütname.

2) Bir tarım danışmanının hizmet sunacağı tarımsal işletme sayısı 12 nci maddenin dokuzuncu fıkrasında belirlenen sayılardan az olmamak üzere EK-31’de yer alan TYDD Başvurusunda Bulunan Kişi/TYD Kuruluşunun Hizmet Sunduğu Tarımsal İşletmelere Ait İcmal,

3) Her tarımsal işletme için tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşlarla yapılan tarımsal danışmanlık hizmet sözleşmesi.

4) Serbest tarım danışmanı ve kuruluşların SGK prim borcu olmadığına dair ilgili kurumdan veya e-devlet kapısından alınan belge.

5) Serbest tarım danışmanı ve kuruluşların vadesi geçmiş vergi borcu olmadığına dair ilgili kurumdan veya e-devlet kapısından alınan belge.

6) Kuruluşlar adına başvuru yapmaya yetkili ziraat odası başkanı, birlik başkanı ve kooperatif başkanı için başvuru yapabileceğine dair alınan yönetim kurulu/yetkili kurul kararının onaylı sureti.

7) Tarımsal danışmanlık hizmeti verilen işletmenin tipine göre aşağıdaki belgelerden; Bakanlık ve diğer kamu bilgi sistemlerinden alınabilen belgeler istenmeyerek sadece TYDBİS’ten kontrol edilir, bilgi sistemlerinden alınamayan belgelerin ise onaylı sureti istenir.

i) ÇKS belgesi.

ii) İl/ilçe müdürlüğü onaylı AKS’den alınan belge.

iii) Örtü altı kayıt sistemi belgesi.

iv) Su ürünleri yetiştiricilik belgesi.

v) Hayvan pasaportlarının veya listelerinin il/ilçe müdürlüğü onaylı sureti.

vi) Hayvan kayıt sisteminden alınan belge/liste.

vii) OTBİS’e kayıtlı olduğuna dair il veya ilçe müdürlüğünden alınan yazı.

viii) Kanatlı hayvan yetiştiriciliği için etlik veya yumurta tavukçuluğu sürü durumunu ve sürüdeki hayvan sayısını gösteren il veya ilçe müdürlüklerinden alınan onaylı işletme tescil belgesi.

ix. Bakanlıkça 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile 22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu kapsamında arazi toplulaştırması uygulanan köylerde, ÇKS güncellemesinin yapılamadığı hâllerde il müdürlüğünce düzenlenecek ve ÇKS bilgilerini ihtiva eden belge.

ç) TYDD’ye başvuran kişi ve kuruluşlarda istihdam edilen tarım danışmanın tarımsal danışmanlık hizmet bürolarının bulunduğu ilde ikamet ettiğine dair yerleşim yeri adresi, TYDBİS’ten kontrol edilir.

d) TYDD’den faydalanmak isteyen kişi ve kuruluşlar, EYDB tarafından açıklanacak iş takviminde yer alan tarih ve sürelere uygun olarak istenen belgeler ile birlikte tarımsal danışmanlık hizmet bürosunun bulunduğu yerdeki ilçe müdürlüğüne, ilçe müdürlüğü bulunmayan yerde il müdürlüğüne başvurur. Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kuruluşların şubesi var ise şube bürosunun bulunduğu yerdeki ilçe müdürlüğüne, ilçe müdürlüğü bulunmayan yerde il müdürlüğüne başvuru yapılır.

e) Başvuru işlemleri, askı işlemleri ve diğer işlemlerle ilgili iş takvimi her yıl başvurulardan önce EYDB web sayfasında ve TYDBİS’de yayımlanır.

f) Tarımsal işletme birden fazla kişi ve kuruluştan hizmet aldığı takdirde, yazılış sırasına göre olmak üzere; ceza durumu, kuruluşa üyelik durumu, işletmenin ağırlıklı tarımsal faaliyeti ile tarımsal danışmanlık hizmetinin uyumu, tarım danışmanı sertifika türü, yetki belgesi tarihi, sözleşme tarihi ve başvuru tarihine göre il müdürlüğünün belirlediği bir kuruluştan hizmet alır. İşletme sayısı eksilen diğer kişi ve kuruluş, icmaller askıya çıkmadan önce EK-31 TYDD Başvurusunda Bulunan Kişi/TYD Kuruluşunun Hizmet Sunduğu Tarımsal İşletmelere Ait İcmaldeki eksilen tarımsal işletmelerin yerine yeni tarımsal işletmeler belirler. Bu tarımsal işletmelerle ilgili belgeleri ve yeniden düzenlediği EK-31’deki icmali TYDD başvurusunun yapıldığı il/ilçe müdürlüğüne sunar ve EK-31’deki icmalde başka bir değişiklik yapılmaz.

g) Başvuru bitiş tarihinden sonra EK-33 TYDD Ödemesi Yapılacak Kişi/TYD Kuruluşlarına Ait İlçe İcmali ve EK-35 TYDD’ye Başvuran Kişi/TYD Kuruluşunun Hizmet Sunduğu Tarımsal İşletmelere Ait İlçe İcmalinin TYDBİS’e kayıt edilmesi esnasında tarımsal işletmelerle yapılan sözleşmeler ve Bakanlık kayıt sistemlerinden alınan belgelerde tespit edilen eksik ve hataların düzeltilmesi neticesinde oluşan değişiklikler ile askı süresi içinde verilen itiraz dilekçelerinde talep edilen değişiklikler dışında çiftçinin beyanı ile 12 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen kayıt sistemlerinde yapılacak güncellemeler TYDD ödemesine esas olamaz.

ğ) TYDD’ye başvurmuş olan kişi ve kuruluşlardan, il/ilçe müdürlüklerinde oluşturulan komisyonlarca veya TYDY ve bu Tebliğ kapsamında yapılan denetleme ve inceleme sonucu bu Yönetmeliğin 24 üncü maddesinde tanımlanan cezalardan kınama üstü ceza verilmiş kişi ve kuruluşlar il/ilçe icmalinden çıkartılır.

h) Tarımsal danışmanlık hizmet sözleşmesi herhangi bir nedenden dolayı tek taraflı veya karşılıklı feshedilen tarımsal işletmeler il/ilçe icmalinden çıkartılır.

(18) 12 nci madde kapsamındaki desteklemelerin birinci ve ikinci dilim ödemeleri yapılmadan önce; tarım danışmanının sözleşme yapıldığı tarihten itibaren SGK prim ödemesinin aylık bazda icmalini gösteren belge, ücret hesap pusulası ve maaş dekontları, teminat alınması ve ödeme icmallerinin EYDB gönderilmesi aşağıdaki şekilde gerçekleştirilir:

a) Mayıs ayının ilk iş gününe kadar gönderilmesi gereken birinci dilim ödemeye esas il icmali ile Kasım ayının ilk iş gününe tarihine kadar gönderilmesi gereken ikinci dilim ödemeye esas il icmali Başkanlığa gönderilmeden önce; tarımsal danışmanlık hizmeti sunan TYD kuruluşlarında istihdam edilen tarım danışmanının sözleşme yapıldığı tarihten itibaren SGK prim ödemesinin aylık bazda icmalini gösteren belge, vadesi geçmiş vergi borcu olmadığına dair belge, banka veya diğer banka maaş dekontları ile TYD kuruluşu tarafından tarım danışmanı adına düzenlenmiş ücret hesap pusulası TYDD başvurusunun yapıldığı il/ilçe müdürlüğüne teslim edilir. Bu işlemi uygulamayan kişi/TYD kuruluşları il/ilçe icmalinden çıkarılır.

b) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve TYD kuruluşları, ödenecek olan toplam TYDD tutarının %10’u kadar süresiz banka teminat mektubunu bu maddenin on yedinci fıkrası (b) bendinde belirtilen yetkili kişiler aracılığı ile Mayıs ayının ilk iş gününden önce il müdürlüğüne teslim eder veya ödenecek olan toplam TYDD tutarının %5’i kadar tutarı, il defterdarlığınca açılan hesaba yatırır. İl müdürlüğü tarafından teyidi alınan kesin teminat mektupları muhafazası için defterdarlık muhasebe müdürlüğüne teslim edilir. Bu işlemi uygulamayan kişi ve TYD kuruluşları il/ilçe icmalinden çıkarılır.

c) Teminat mektuplarının toplam tutarı ödenecek olan toplam TYDD tutarının %10’undan az olmamak kaydıyla Banka ve/veya diğer bankalardan, birden fazla kesin teminat mektubu alınabilir.

ç) Geri ödemesi olan kişi ve TYD kuruluşlarının icmalleri, geri ödeme işlemi tamamlandıktan sonra EYDB’ye gönderilir.

d) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve TYD kuruluşları; TYDY, bu Tebliğ ve tarımsal yayım ve danışmanlık ile ilgili mevzuatında belirtilen tüm form ve raporları düzenler. Bu belgelerden ödeme icmali düzenleme tarihinden önce istenenleri il/ilçe müdürlüğüne belirlenen süre içerisinde teslim edene veya TYDBİS’e giriş yapana kadar ödeme icmalleri düzenlenmez.

e) EYDB’ye gönderilen EK-34 TYDD Ödemesi Yapılacak Kişi/TYD Kuruluşlarına Ait İl İcmali ödeme işlemleri yapılmak üzere ilgili birime gönderilir.

f) Ödemeler, Bakanlık tarafından gerekli kaynağın bankaya aktarılmasını müteakip Banka tarafından yapılır.

Askı ve sonrasında yapılacak iş ve işlemler

MADDE 16-

(1) 11 inci ve 12 nci maddelerde yer alan desteklemeler hariç olmak üzere;

a) Desteklemelere ilişkin ödeme icmalleri il müdürlükleri tarafından Bakanlık kayıt sistemlerinden alınarak oluşturulur. İlçeye ait destekleme türüne esas İcmal-1 listeleri, il/ilçe müdürlüğü veya ilgili köy/mahallede EK-2’de Destekleme Uygulama Takviminde belirtilen süre ile il/ilçe müdürlükleri veya muhtarlıklar marifetiyle askıya çıkarılır ve il/ilçe müdürlüğü internet sayfasında yayımlanır. Askıya çıkma tarihi ve saati ile askıdan indirme tarihi ve saati tutanağa bağlanır. Köy/mahallede askıya çıkılması halinde tutanak muhtar ve/veya aza tarafından güncel tarihle imzalanır. Askı ve itiraz süresince herhangi bir itiraz olmaz ise icmallerdeki bilgiler doğru kabul edilir. Askı süresi ve askı süresinin bitimini takip eden beş iş günü içinde yapılacak itirazlar il/ilçe müdürlüğü tarafından değerlendirilir. Bu değerlendirmenin sonucunda karara bağlanamayan itirazlar il/ilçe tahkim komisyonlarınca değerlendirilerek sonuçlandırılır.

b) Askı ve itiraz süresi bitimi sonrasında ve idari kaynaklı hata olması halinde yapılacak itirazlar il/ilçe müdürlüğü tarafından değerlendirilir. Bu değerlendirmenin sonucunda karara bağlanamayan itirazlar il/ilçe tahkim komisyonlarınca değerlendirilerek sonuçlandırılır.

c) Askı ve itiraz süresi boyunca askıdaki icmal bilgilerine karşı ilgililer tarafından yapılacak itirazların il/ilçe müdürlüklerine yazılı olarak yapılması şarttır. Ayrıca OTD/OAKD uygulamalarında hatalı bilgilerin düzeltilmesi için yetkilendirilmiş kuruluşa EK-17’de yer alan Organik Tarım Desteği İtiraz Dilekçe Örneği ile müracaat edilmesi çiftçinin ve arıcının görev ve sorumluluğundadır. Bu madde hükmüne göre yapılan yazılı itirazlar askı süresinin başlamasından itibaren değerlendirmeye alınır.

ç) Değerlendirme sonucunda İcmal-1’lerin düzeltilememesi ya da bilgi ve belgelere aykırılık ile şikâyet ve/veya ihbar bulunması nedeniyle her bir destekleme türüne göre İcmal-1’lerin oluşturulamaması halinde durum ilçe tahkim komisyonuna intikal ettirilir. İlçe tahkim komisyonunca çözülemeyen konular il tahkim komisyonunda değerlendirilmek üzere gönderilir.

d) Askı işlemleri sonucunda Bakanlık kayıt sistemlerinden alınan İcmal-2 ilçe müdürlüklerince düzenlenip onaylandıktan sonra il müdürlüğüne gönderilir. Bu icmaller ve merkez ilçe icmallerinin Bakanlık kayıt sistemlerinden alınan İcmal-3 ile uyumu il müdürlüğü tarafından kontrol edilir.

e) İlçe müdürlüklerinden alınan her bir destekleme türüne göre düzenlenen İcmal-2’lerde gerçeğe aykırılık olması ya da il müdürlüklerine intikal eden şikâyet ve/veya ihbar olması durumunda, il müdürlüklerince bu sorunlar çözülür. Çözülemeyen konular il tahkim komisyonuna, il tahkim komisyonunda çözülemeyen konular ise ilgili Genel Müdürlüğe gönderilir.

f) Her bir destekleme türüne göre düzenlenen İcmal-3’ler ilgili Genel Müdürlüğe gönderilir.

g) Destekleme ödemeleri tamamlandıktan sonra idari kaynaklı hata olması durumunda, il müdürlükleri resmi yazı ile fark icmallerinin oluşturulması için ilgili Genel Müdürlüğe talepte bulunur.

(2) BBMD kapsamında ilçe müdürlükleri tarafından oluşturulan İcmal-1 ve İcmal-2’ler açık alanda yetiştirilen kayısı, ayva, armut, elma, bağ, domates, zeytin, turunçgil, nar, şeftali ve nektarin için 25 Ekim tarihine kadar, örtüaltı/kapalı ortam için ise takip eden yılın 21 Şubat tarihine kadar il müdürlüğüne gönderilir.

(3) BBMD kapsamında il müdürlüğü tarafından, ödemeye esas İcmal-3’ler sistem çıktısı onaylı olarak (düzenleyen, kontrol eden, onaylayan şeklinde elektronik imza ile imzalanarak), ilçe müdürlüklerinden gelen İcmal-1 ve İcmal-2 ile birlikte açık alanda yetiştirilen kayısı, ayva, armut, elma, bağ, domates, zeytin, turunçgil, nar, şeftali ve nektarin için 25 Kasım tarihine kadar, örtüaltı/kapalı ortam için ise takip eden yılın 21 Mart tarihine kadar GKGM’ye gönderilir.

(4) Patates siğili görülen alanlar ile güvenlik kuşağında uygulanacak destek kapsamında ilçe müdürlüklerince oluşturulan İcmal-2’ler onaylanarak en geç 16/5/2025 tarihine kadar il müdürlüğüne gönderilir. Bu işlemler merkez ilçelerde il müdürlükleri tarafından yapılır. TBS’den alınan İcmal-3’ler il müdürlükleri tarafından kontrol edilip onaylanarak en geç 2/6/2025 tarihine kadar GKGM’ye gönderilir.

(5) Lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteğinde; üretim sezonuna ait müracaatlar ilgili yılın 1 Ekim tarihi ile bir sonraki yılın 30 Haziran tarihleri arasında başvuru sahiplerince EK-4’de yer alan Destekleme Talep Formu ile üretici/üretici örgütlerinin ÇKS’ye kayıtlı bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne yapılır. Destekleme başvurusu alınacak olan depo kira ücretleri için son depo kira ücreti fatura tarihi 30 Haziran olacak şekilde başvuru dilekçe ekinde yer alan belgeler il/ilçe müdürlüğüne sunulur. Lisanslı depo içerisinde muhafaza edilen bir önceki üretim yılına ait ürünler için son müracaat tarihine (30 Haziran) kadar depo kira ücreti faturasının kesilmemiş olması halinde anılan ürünler için ödeme başvurusu bu Tebliğ kapsamında yapılabilir. Destekleme ödemesinin yapılmasında ürünün depoya konulduğu yıla ait destekleme miktarları kullanılır. Üretici/üretici örgütünün yazılı başvurusunun bulunması halinde ÇKS’de bir önceki yıl için belirtilen kapasitesi kullanılarak ödeme yapılabilir.

(6) İl ÇMVA komisyonlarınca anket formu kontrol edilen işletmeler için, Tarım Bilgi Sistemi aracılığıyla ÇMVA katılım anlaşmasının imzalandığı yıl için ÇMVA katılım primi desteği girişleri yapılır. İşletmelerin kesin icmalleri alınarak İcmal 1, İcmal 2 ve İcmal 3 onaylanıp, ÇMVA Sorumlu Birime gönderir ve ÇMVA Sorumlu Birim İcmal 1 seviyesinde ödemeye esas bilgileri bankaya gönderir.

Desteklemelerden yararlanamayacaklar

MADDE 17-

(1) Bu Tebliğde yer alan destekleme uygulamalarından;

a) İlgili üretim yılında destekleme uygulamalarında ayrıntıları verilen Bakanlık kayıt sistemlerinde kayıtlı olmayanlar destekleme ödemelerinden yararlanamaz.

b) OAKD kapsamında gezginci arıcılar hariç, ilgili Bakanlık kayıt sistemlerinde kayıtlı olduğu il/ilçe dışında başka yerden desteklemeye müracaat edenlerle, bu Tebliğde belirtilen destekleme ödemelerinden faydalanmak için istenilen belgelerle birlikte süresi içinde başvuru yapmayanlar destekleme ödemelerinden yararlanamaz.

c) Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler tarafından kurulan ve ortak olunan şirketler ile belediyelere bağlı şirketler destekleme ödemelerinden yararlanamaz.

ç) Tapuda tescili bulunmayan mülkiyeti ihtilaflı olan arazilerde, askı ve askı sonrası itiraz süresince taraflardan birinin destekleme ödemesine ilişkin itirazının yazılı olarak ilgili birime iletilmesi durumunda, ihtilafa konu araziler, bu Tebliğde anılan destekleme ödemelerinden yararlanamaz.

d) Bakanlık tarafından toplulaştırma nedeniyle gelir kaybı ve/veya zarar-ziyan ödemesi yapılan parsellerde, gelir kaybı ve/veya zarar-ziyan ödemesi yapılan alan için bu Tebliğde anılan destekleme ödemeleri yapılmaz.

e) 14 üncü maddenin (Değişik ibare: RG-5/8/2025-32977)1 üçüncü fıkrasının (f) bendi hükümlerince gerçek üretim yapmadıkları tespit edilenler bu Tebliğde anılan destekleme ödemelerinden yararlanamaz.

f) Tarım Kanununun 23 üncü maddesi gereği haklarında beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmamaları yönünde karar verilenler bu Tebliğde anılan destekleme ödemelerinden yararlanamaz.

g) 1/1/2024 tarihinden itibaren başlamak üzere Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik kapsamında, uygun şekilde tesis edilmeyen yeni meyve bahçeleri temel ve üretimi geliştirme desteği ödemelerinden yararlanamaz.

(2) 5 inci, 6 ncı ve 7 nci maddelerde yer alan desteklemelerde;

a) Destekleme kapsamındaki arazilerde ara ziraatı yapıldığının tespiti halinde ara ziraatı ürünlerine,

b) Üretim yılı içerisinde herhangi bir üretim ya da üretim gayesiyle toprak işlemesi yapılmamış olan boş araziler ile birbirini takip eden iki ve daha fazla üretim yılında nadasa bırakılan arazilere,

c) Kadastro geçmemiş birimlerde, tapu sicil müdürlüklerinden onaylı tapu zabıt kaydına sahip olmayan çayır vasıflı arazilere,

ç) 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu hükümlerine tabi alanlarda ekiliş yapanlara,

d) Ormanla ilişkili alanlarda, keşif komisyonlarınca düzenlenen raporlarda, tarım arazisi haline getirilmediği tespit edilen araziler veya Orman Genel Müdürlüğünce desteklemeye başvuran çiftçi adına tahsis edilmeyen arazilere,

e) Bitki sağlığı, karantina nedeniyle üretiminde kısıtlama bulunan türlerde veya kısıtlamaya tabi alanlarda yapılan üretimlere,

f) Üretim planlaması kapsamına alınan ürünlerin, Karar ekindeki listede yer alan tarım havzası dışında yetiştirilmesi durumunda,

g) Kararda yer alan birinci ve ikinci grup yem bitkilerinin toplam ekiliş alanının 5 dekarın altında olması durumunda bu alanlara planlı üretim,

ğ) OTD hariç olmak üzere kütlü pamuk üretiminde yurt içerisinde üretilip sertifikalandırılan tohumları kullanmayan çiftçilere,

h) Rekreasyon amacıyla yapılan faaliyetlere,

ı) Münavebe kurallarına uyulmayan parsellere,

i) 3039 sayılı Kanun kapsamında çeltik komisyonlarından izin almadan ekiliş yapılan parsellere,

temel ve üretimi geliştirme destekleme ödemesi yapılmaz.

(3) Yurt dışından ithal edilen tohumluklar için sertifikalı/standart fidan kullanım ve sertifikalı tohum kullanım desteği ödemesi yapılmaz.

(4) Yurt içinde kullanmak amacıyla üretilip sertifikalandırılan ve ihracatı yapılan/yapılacak tohumlukların ihraç edilen kısımları için sertifikalı/standart fidan ve sertifikalı tohum kullanım desteği ödemesi yapılmaz.

(5) Yem bitkisi ekilişlerini daneye bırakanlar planlı üretim desteğinden yararlanamaz.

(6) İlgili üretim yılında düzenlenmeyen İTU sertifikaları veya önceki yıllarda düzenlenmekle birlikte geçerliliği ilgili üretim yılında da devam eden İTU sertifikaları ile yapılan başvurular İTU desteklemesinden yararlanamaz.

(7) İTU sertifikası iptal edilen araziler, İTUD’dan yararlanamaz.

(8) 1. Grup ürünlerde aynı tarım parselinde yetiştirilen örtüaltı/kapalı ortamda bitkisel üretim İTU ürünleri için İTUD ödemesi yapılması durumunda bu ürünler açıkta üretim için İTUD ödemesinden yararlanamaz.

(9) OTD’den yararlandırılan araziler İTUD’dan, İTUD’dan yararlandırılan araziler OTD’den yararlanamaz.

(10) Ormandan tahsisli arazilerde yapılan üretimler OTD ve İTUD’dan yararlanamaz.

(11) Kamu arazileri üzerinde yapılan doğadan toplama alanları ve ekiliş yapılmayan çayır vasıflı alanlar OTD’den yararlanamaz.

(12) Geçiş süreci-1 ürünü üretimi yapılan araziler, OTD’den yararlanamaz.

(13) Bir önceki üretim yılında geçiş süreci-2 ve geçiş süreci-3 statülerinde destek alan araziler, ilgili üretim yılında aynı statüde kalması halinde OTD’den yararlanamaz.

(14) Organik tarım faaliyeti yürütülen arazilerden, bir önceki yıla göre ilgili üretim yılında statüsü düşen araziler OTD’den yararlanamaz.

(15) EK-1’de 3. grupta bulunan ve yeşil ot hasadı yapılarak yem bitkisi amaçlı kullanılacak olan ürünlerin yetiştirildiği araziler, ilgili çiftçinin organik hayvancılık faaliyeti bulunmaması durumunda OTD’den yararlanamaz. Ancak münavebe amacıyla ÇKS’de bir önceki üretim yılında farklı bir bitkinin bulunması durumunda, tek yıllık yeşil ot hasadı yapılarak yem bitkisi amaçlı kullanılacak olan ürünlerin yetiştirildiği arazilerde, ilgili çiftçinin organik hayvancılık faaliyetinde bulunma şartı aranmaz.

(16) Ürün alınamayan, verim çağına gelmemiş dikili tarım arazileri İTUD ve OTD’den yararlanamaz.

(17) Geçiş sürecinde bulunan arılı kovanlar OAKD’den yararlanamaz.

(18) EK-18’de yer alan Arılık ve Arılı Kovan Tespit Tutanağına göre uygun olmayan arılı kovanlar OAKD’den yararlanamaz.

(19) Toplam arazi miktarı açıkta üretim için 1 dekarın, örtüaltı/kapalı ortamda bitkisel üretim ünitelerinde üretim için 0,5 dekarın altında olan çiftçilere temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme desteği ödemesi yapılmaz.

(20) Nadas alanlarına temel destek ödemesi dışında başka destekleme ödemesi yapılmaz.

(21) Biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele desteklemelerine müracaat eden üreticilerin yetiştirdikleri ürünlerde 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında yapılan hasat öncesi pestisit denetimlerinde tavsiye dışı veya hatalı pestisit kullanımı tespit edilip idari para cezası uygulanan üreticiler aynı yıl içerisinde ilgili parsel ve üründe yapılacak desteklemelerden faydalanamazlar.

(22) Lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteğinde; EK-25’de yer alan ürünlere ait depolama dönemi başlangıç tarihi ile ilgili üretim yılının son tarihi (31 Aralık) arasında ürünlerini lisanslı depo işletmesine teslim etmeyen üretici/üretici örgütleri kira desteklemesinden faydalanamazlar.

(23) Lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteğinde; üretici örgütlerinin başvuru yaparken sunduğu taahhütname ile ÇKS üzerindeki bilgilerinin üretici örgütünün destekleme alabilmesi için kullanılmasını kabul eden üreticiye ayrıca ödeme yapılmaz.

(24) ÇMVA sistemine katılım primi desteğinden; ilgili muhasebe yılında ÇMVA Katılım Anlaşması imzalamak suretiyle başvuru yapmayan, verilerini istenen zamanda, doğru ve eksiksiz olarak veri toplayıcılar ile paylaşmayan, kendi isteğiyle sistemden çıkan tarımsal işletmeler faydalanamazlar.

(25) Aşağıda belirtilen kişi ve TYD kuruluşları 12 nci madde kapsamındaki destekleme ödemesinden faydalanamaz:

a) 12 nci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen nitelikleri taşımayan tarımsal işletmelere tarımsal danışmanlık hizmeti sunanlar.

b) EK-37’de yer alan Tarım Danışmanlarının Sertifika Bölümlerine uygun sertifikaya sahip serbest tarım danışmanları, tarım danışmanı istihdam eden kuruluşlardan istenen belgelerle birlikte 15 inci maddenin on yedinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen yer ve süre içerisinde başvurmayanlar.

c) TYDD ödemesinden faydalanmak üzere başvuru yapan kişi ve kuruluşlardan gerçeğe aykırı beyanda bulunan ve belge ibraz edenler.

ç) Men edildiği süre ile sınırlı olmak üzere tarımsal desteklemelerin herhangi birinden men edilmiş olan tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşlar.

d) Tarımsal desteklemelerden herhangi birinden men edilen bir tarımsal işletmenin men edildiği süre boyunca, bu tarımsal işletmeye tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşlar.

e) TYDY, bu Tebliğ ve tarımsal yayım ve danışmanlık ile ilgili mevzuatı kapsamında yapılan inceleme ve denetleme sonrası, yapılan hizmet sunumu süresince; bu Yönetmeliğin 24 üncü maddesinde belirtilen cezalardan kınama üstü ceza alan kişi ve kuruluşlar, yetki belgesi geçici iptali ve yetki belgesi iptali cezası hâlihazırda devam eden kişi ve kuruluşlar.

f) Tarımsal danışmanlık yetki belgesi iptal edilen kuruluşun ortağı, başkanı veya yönetim kurulu üyesinin, cezanın verildiği tarihten sonra görev aldığı tarımsal danışmanlık hizmeti sunan başka kuruluşlar.

g) Tarım danışmanı belgesine sahip olan kişiler aynı zamanda tarımsal işletme sahibi ise ve sahip olduğu sertifika bölümünde kendi işletmesi tarımsal danışmanlık hizmeti alıyorsa bu tarımsal işletme için tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşlar.

ğ) Sağlık kurulu raporu, hizmet süresi içerisinde toplam 40 günü geçmeyen tek hekim raporu ve doğum izni alanlar hariç tarımsal işletmelere on iki aydan daha az süreli tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşlar.

h) İstihdam ettiği tarım danışmanını ölüm, sürekli hastalık ve doğal afet gibi sebepler hariç on iki aylık hizmet sunumu süresince birden fazla değiştiren kuruluşlar.

ı) Bu Tebliğin uygulama süresince tarım danışmanının hizmet sunduğu tarımsal işletme sayısı, ölüm hali hariç olmak üzere, 12 nci maddenin dokuzuncu fıkrasında belirlenen azami işletme sayısının %80’inin altına düşen kuruluşlar.

i) Tarım danışmanının, 12 nci maddenin on dördüncü fıkrası hükmüne uygun olarak aylık bazda Banka ve diğer banka maaş dekontu ile kuruluş tarafından tarım danışmanı adına düzenlenmiş ücret hesap pusulası ve SGK prim ödemesi belgesi ile teminat veya teminat mektubunu il/ilçe müdürlüğüne süresinde teslim etmeyen kişi ve kuruluşlar.

j) Tarım danışmanı istihdam etmeyen kuruluşlar.

k) TYDD son başvuru tarihinden sonra tarımsal danışmanlık yetki belgesi alan kişi ve kuruluşlar ile şube izni alanlar.

l) TYDY, bu Tebliğ ve tarımsal yayım ve danışmanlık ile ilgili mevzuatında belirtilen hükümleri yerine getirmeyen kişi ve kuruluşlar.

m) TYDY, bu Tebliğ ve tarımsal yayım ve danışmanlık ile ilgili mevzuatında belirtilen form ve raporları düzenlemeyen, bunları il/ilçe müdürlüğüne belirlenen süre içerisinde göndermeyen veya TYDBİS’e giriş yapmayan/yüklemeyen kişi ve kuruluşlar.

n) EK-32 Çiftçi Görüşme Formunun kapsadığı TYDD ödeme dönemiyle sınırlı kalmak kaydıyla söz konusu formların yarısından fazlasında çiftçi memnuniyeti olumsuz olarak değerlendirilenler.

o) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve TYD kuruluşlarına, 18 inci madde kapsamında yapacakları geri ödeme işlemi tamamlanana kadar TYDD ödemesi yapılmaz.

Haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 18-

(1) Bu Tebliğde belirtilen yetkili merciler, yetki alanına giren verilerin kayıt sistemine doğru girilmesinden, kendilerine ibraz edilen belgelerin kontrolünden ve kendi hazırladıkları belgelerden doğrudan sorumludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyerek haksız yere ödemeye neden olanlar ile haksız yere ödemelerden yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullananlar hakkında gerekli idari işlemler yapılarak hukuki ve cezai süreç başlatılır. İl/ilçe tahkim komisyonlarınca Tarım Kanununun 23 üncü maddesine göre yapılacak iş ve işlemler değerlendirilip karara bağlanır, gereği il/ilçe müdürlüklerince yerine getirilir.

(2) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

(3) Bu Tebliğ ile belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen çiftçiler tahkim komisyonu kararı tarihinden itibaren beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar. Bunun takibinden il/ilçe müdürlükleri sorumludur.

(4) ELÜS İhraç Formunun doğruluğunun kontrolü amacıyla, TBS’ye gerekli veri akışının çevrim içi olarak sağlanması ile ilgili doğrulama hatasından kaynaklanan haksız kira destekleme ödemelerinden EKK ve ilgili lisanslı depo işletmesi sorumludur.

(5) Lisanslı depoda mevcut olmayan ürün ve/veya mevcut ürüne ait gerçek dışı ELÜS düzenlenmesi nedeniyle yapılacak haksız kira destekleme ödemesinden faydalanmak üzere üretici/üretici örgütü adına düzenlenen belgelerin doğruluğundan ve buna ilişkin belgeleri il/ilçe müdürlüğüne istenilen süre içerisinde ibraz etmekten lisanslı depo işletmeleri sorumludur. Bu durumda lisanslı depo işletmesi, ortakları, yöneticileri ve personeli hakkında mevzuatta belirtilen hukuki, idari ve cezai yaptırımların uygulanmasına ilişkin gerekli işlemler il/ilçe tahkim komisyonlarınca gerçekleştirilir.

(6) Aşağıda belirtilen durumlarda bir dilimi veya tamamı ödenmiş olan bu Tebliğin 12 nci maddesinde belirlenen desteklemeler, Tarım Kanununun 23 üncü maddesi hükümlerine göre geri alınır:

a) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve TYD kuruluşlarının il/ilçe müdürlüğünde oluşturulan komisyonlar veya EYDB’ce yapılacak inceleme ve denetimler sonrası bu Tebliğ kapsamında yapılan hizmet sunumu süresince TYDY’nin 27 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ile 28 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca ceza alan kişi ve TYD kuruluşlarına yapılan TYDD ödemesi,

b) Bu Tebliğin uygulama süresince tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve TYD kuruluşlarındaki tarım danışmanının hizmet sunduğu tarımsal işletme sayısı, ölüm hali hariç olmak üzere 12 nci maddenin dokuzuncu fıkrasında belirlenen azami işletme sayısının %80’inin altına düşen kişi ve TYD kuruluşlarına bu tarım danışmanı için yapılan TYDD ödemesi,

c) EK-32 Çiftçi Görüşme Formlarının yarısından fazlasında çiftçi memnuniyeti olumsuz olarak değerlendirilen kişi ve TYD kuruluşlarına bu tarım danışmanı için yapılan anketin kapsadığı döneme ilişkin TYDD ödemesi,

ç) İdari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç olmak üzere bu Tebliğ hükümlerine aykırı olarak haksız yere TYDD ödemesinden yararlananlar hakkında Tarım Kanununun 23 üncü maddesi uyarınca işlem yapılır, alınan teminat mektubu veya il müdürlüğü adına açılmış olan hesapta bulunan miktar Hazine adına irat kaydedilir.

(7) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan serbest tarım danışmanının bu Tebliğ kapsamında yapılan hizmet sunumu süresi içerisinde ölümü halinde, ödenmiş olan TYDD geri alınmaz.

(8) Bu Tebliğin 12 nci maddesinde belirlenen desteklemelerin son ödemesinin gerçekleşmesini takiben tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve TYD kuruluşunun, SGK prim borcu ile vadesi geçmiş vergi borcu olmadığına dair ilgili kurumlardan aldığı belgeler ile birlikte il müdürlüğüne müracaatı halinde teminat mektubu veya hesaba yatırılan tutar kendisine iade edilir. Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve TYD kuruluşuna ödenen TYDD’nin herhangi bir nedenle geri alınması durumunda gerektiğinde teminattan mahsup edilir.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Denetim, kontrol ve yaptırım

MADDE 19-

(1) Bakanlık, Karar ve bu Tebliğde anılan desteklerle ilgili işlemlerin yürütülmesini, kontrolünü ve denetimini sağlayacak tedbirleri almaya yetkili olup bu amaçla yapılacak çalışmalarda gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları, kooperatifler, ziraat odaları, ticaret borsaları, lisanslı depo işletmeleri ve birliklerin hizmetlerinden de yararlanır.

(2) İl/ilçe müdürlüğü desteklemeler kapsamında; üretim alanları, çiftçi ve parsel sayısı gibi verileri içeren köy/mahalle bazında kontrol planını hazırlar.

(3) Desteklemeler kapsamında il/ilçe müdürlüğü tarafından Bakanlık kayıt sistemlerine kayıtlı planlamaya alınan ürünlerin üretildiği alanların tamamı ile planlama kapsamında olmayan ürünlerde ise örnekleme yöntemiyle her üretim yılında kontrol edilir.

(4) Yapılacak kontroller yerinde tespit veya Bakanlık kayıt sistemleri, coğrafi bilgi sistemleri, uzaktan algılama, insansız hava aracı gibi teknolojik yöntemler kullanılarak yapılır.

(5) Yapılan kontrollerde çiftçinin Bakanlık kayıt sisteminde beyan ettiği alan ile tespit edilen alan arasında farklılık olması halinde destekleme ödemesi tespit edilen alan esas alınarak yapılır.

(6) Çiftçi başvurularına ait arazilerin kontrolü arazinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğünce yapılır.

(7) Yetkilendirilmiş kuruluşlar;

a) İTUD ödemeleri için düzenledikleri her türlü bilgi ve belgeden sorumludurlar. Sorumluluklarını yerine getirmeyen kuruluşlar hakkında İTUY hükümleri uygulanır.

b) OTD/OAKD ödemeleri için düzenledikleri her türlü bilgi, belge ve OTBİS veri girişlerinden sorumludurlar. Sorumluluklarını yerine getirmeyen kuruluşlar hakkında 5262 sayılı Kanun ile OTY hükümleri uygulanır.

(8) İTUD, İTUB’un görev ve yetkileri çerçevesinde her türlü denetime tabidir.

(9) OTD/OAKD, OTB’nin görev ve yetkileri çerçevesinde her türlü denetime tabidir.

(10) Bu Tebliğde belirtilen destekleme ödemelerinde;

a) İlgili üretim yılına esas Bakanlık kayıt sistemi müracaatını yaptıktan sonra vefat eden çiftçiler için;

1) Destekleme müracaatı yapamadan vefat etmeleri durumunda, üretimi geliştirme desteği altında yer alan sertifikalı tohum kullanım desteği, sertifikalı/standart fidan kullanım desteği, mirasçılarının desteklemeye esas şartları devam ettirmeleri, OTD ile İTUD ödemelerinde ise ilgili üretim yılına ait ürünün hasadını gerçekleştirmiş ve üretilen ürünü sertifikalandırmış olması şartıyla mahkemeden veya noterden alınmış veraset belgesinin aslı ya da onaylanmış sureti ve mirasçılardan birinin diğer mirasçılardan alacağı Muvafakatname-1 ile il/ilçe müdürlüğüne müracaatı üzerine vefat eden çiftçi adına destekleme ödemesi yapılır. Herhangi bir müracaat yapılmaması halinde hiçbir destekleme ödemesi yapılmaz.

2) Destekleme müracaatı yaptıktan sonra vefat etmeleri durumunda, EK-4 Destekleme Talep Formunda istenilen belgeler mirasçılarından herhangi biri tarafından süresi içerisinde il/ilçe müdürlüğüne teslim edilmesi halinde vefat eden çiftçi adına destekleme ödemesi yapılır. Belgelerin süresi içerisinde il/ilçe müdürlüğüne teslim edilmemesi durumunda destekleme ödemesi yapılmaz.

3) Destekleme ödemeleri vefat eden çiftçi adına bankaya yatırılır. Mahkemeden veya noterden alınmış veraset belgesinin aslı ya da onaylanmış sureti ve mirasçılardan birinin diğer mirasçılardan alacağı Muvafakatname-1 ile bankaya müracaatları halinde destekleme ödemesi yapılır.

(11) Mücbir sebeplerden dolayı mahsul elde edilememesi durumunda; mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen on iş günü içinde çiftçinin Bakanlık kayıt sistemine kayıtlı olduğu il/ilçe müdürlüğüne yazılı olarak bildirimde bulunması ve il/ilçe müdürlüğü tarafından yerinde tespit edilip belgelendirilmesi zorunludur. Mücbir sebep sonucu üretilmesi planlanan bitki türünün zarar gördüğünün il/ilçe tespit komisyonlarınca tespit edilmesi halinde ödemesi gerçekleştirilen tarımsal destekleme geri alınmaz.

(12) Üretimi geliştirme desteği kapsamındaki sertifikalı/standart fidan kullanım desteği ve planlı üretim desteği kapsamındaki yem bitkileri ekilişlerinde; destek müracaatının yapıldığı il/ilçe müdürlüğü, ekiliş/dikilişin yapıldığı il/ilçe müdürlüğünden onaylı tespit veya kontrol tutanağını ister.

13) Ürettikleri tohum ve/veya fidanı mahsul veya tohum elde etmek amacıyla Bakanlık kayıt sistemine kayıtlı arazisine eken/diken, Tohum Üretici Belgesi, Fidan Üretici Belgesine sahip çiftçilerden desteklemeye konu ürünlere ilişkin fatura düzenlemeleri halinde bu belge, düzenlenememesi halinde ise desteklemeye ilişkin bilgileri de içeren kanuni defter kayıtları desteklemeye esas alınır. Kanuni defter kaydının fotokopisi üzerine, il/ilçe müdürlüğü tarafından “Aslı Görülmüştür” ibaresi yazılarak fatura yerine kabul edilir. Sertifikalı/Standart Fidan Kullanım Desteği Talep Formunda yer alan bayi/üretici bölümünü kendileri imzalar. Kullanmış olduğu tohum ve fidanlara ait tohum, fidan üretici belgesini ibraz eder.

(14) İlama bağlı borç ödemelerinde ve yürütmenin durdurulmasına/yapılan işlemin iptaline ilişkin ödemelerde; mahkeme kararı, dilekçe ve geri ödemeye dair vergi dairesi alındı belgesi veya ilgili banka dekontu aslı gibidir onayları yapılarak, ödemeye esas EK-11’de yer alan ödeme tablosu ile birlikte her bir çiftçi için ayrı üst yazı ile ilgili Genel Müdürlüğe gönderilir.

(15) Bu Tebliğde yer almayan teknik konularda Bakanlık genelgeleri ve talimatları uygulanır. Ancak bu Tebliğde yer almayıp yerinde tespit ve çözüm gerektiren konularla ilgili il/ilçe tahkim komisyonları yetkili ve sorumludur.

16) Lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteği ödemelerinde; ilgili üretim yılına esas destekleme müracaatını yapamadan vefat eden çiftçilerin mirasçıları, desteklemeye esas şartların bulunması kaydıyla mahkemeden veya noterden alınmış veraset belgesinin aslı ya da onaylanmış sureti ile mirasçılardan herhangi birinin müracaatı üzerine vefat eden çiftçi adına destekleme ödemesi yapılır. Başvuru tarihleri içerisinde herhangi bir müracaat yapılmaması halinde hiçbir destekleme ödemesi yapılmaz.

(17) Lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteği ödemelerinin denetimini sağlayacak tedbirleri almaya Bakanlık yetkilidir. Bakanlık bu amaçla yapılacak çalışmalarda kullanılmak üzere ihtiyaç duyulabilecek her türlü bilgi ve belgeyi Ticaret Bakanlığı, lisanslı depo işletmeleri, EKK, kamu ve özel sektör kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerden isteyebilir. İstenen bilgi ve belgeler eksiksiz ve doğru olarak verilen süre içerisinde Bakanlığa sunulur.

(18) 12 nci maddede belirlenen desteklemeler kapsamında tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve TYD kuruluşlarının denetlenmesine dair hususlar şunlardır:

a) İlde koordinasyon ve tarımsal veriler şube müdürü, ilçede ilçe müdürü başkanlığında üç kişilik bir denetleme komisyonu oluşturulur. Komisyonun oluşumunda, varsa tarım yayımcısı sertifikasına sahip olan personel öncelikli olarak görevlendirilir.

b) Komisyon, tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşları; şikâyet, ihbar gibi olağan dışı durumlarda yapılacak denetimler hariç birinci ve ikinci dilim ödeme işlemi gerçekleşmeden önce, bu Tebliğin uygulama süresince yılda en az iki defa denetler.

c) Komisyon, tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşları, TYDY, bu Tebliğ ve tarımsal yayım ve danışmanlık ile ilgili mevzuatına göre denetleyerek denetim raporu düzenler.

ç) İl müdürlüğünde koordinasyon ve tarımsal veriler şube müdürü başkanlığında oluşturulan komisyon, il müdürü kararı ile ilçelerde de ayrıca denetleme yapabilir.

d) Komisyon veya komisyon tarafından görevlendirilecek ve biri sağlık diğeri teknik olmak üzere en az iki elemandan oluşan heyet, denetlenen kişi ve kuruluşlardan tarımsal danışmanlık hizmeti alan tarımsal işletmelerin en az %25’i ile görüşme yapar ve EK-32 Çiftçi Görüşme Formu düzenler. Yapılan görüşmelerde EK-32 Çiftçi Görüşme Formlarının yarısından fazlasında çiftçi memnuniyeti olumsuz olarak değerlendirilenler anketin kapsadığı döneme ilişkin TYDD ödemesinden faydalanamaz. Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşların bürosunun bulunduğu ilçe sınırları dışında, hizmet alan tarımsal işletmeler için ilçeler arası koordinasyon sağlanmak suretiyle tarımsal işletmenin bulunduğu il/ilçe komisyonu veya komisyon tarafından görevlendirilecek heyet tarafından görüşmeler yapılır.

e) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşun denetlemesinde, EK-38 Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetleri Denetleme Formu ve EK-39 Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetleri Denetleme Raporu kullanılır. EYDB, bu form ve rapor üzerinde değişiklik yapmaya yetkilidir.

f) Denetlemeye ilişkin düzenlenen raporun bir sureti yetki belgesi sahibi kişi/kuruluşta, bir sureti denetlemenin yapıldığı kişi/ kuruluşun bulunduğu ilçe müdürlüğünde arşivlenir. Denetim raporu olumsuz ise raporun bir sureti de il müdürlüğüne gönderilir.

g) Denetim sürecinde haklarında olumsuz rapor tutulan kişi ve kuruluşların durumları il teknik komitesinde görüşülüp TYDY, bu Tebliğ ve tarımsal yayım ve danışmanlık ile ilgili mevzuatında belirtilen hususlar dikkate alınarak karara bağlanır. Bu kararlara itiraz, TYDY’nin 29 uncu maddesine göre yapılır.

ğ) Gerekli görülmesi halinde EYDB’ce de denetleme yapılır. Denetlemeye ilişkin rapor üç suret olarak düzenlenir. Raporun bir sureti denetlemenin yapıldığı kişi ve kuruluşta, bir sureti kişi ve kuruluşun bağlı olduğu il müdürlüğünde diğeri ise EYDB’de arşivlenir. Bu denetlemeye ilişkin cezalar EYDB’ce verilir.

h) Bu Tebliğde öngörülen sürede denetleme işlemi tamamlanamayan veya denetleme sürecinde haklarında olumsuz rapor tutulan kişi ve kuruluşların TYDD ödemeleri il müdürlüğünün talebi ile denetleme süreci sonuçlanıncaya kadar EYDB’ce durdurulur.

ı) EYDB; üzerinde idari, adli soruşturma bulunan kişi ve kuruluşların TYDD ödemelerini durdurur.

i) TYDD kapsamında yapılan denetimler sırasında, destekleme alan kişi ve kuruluşların, tarımsal işletme sahiplerinin, bilgilerinde gerçeğe aykırı beyan veya verdikleri belgelerde sahte evrak tespit edilmesi hâlinde bunlar hakkında ilgili Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulur. Ayrıca ilgili memurlar hakkında da gerekli yasal işlemler yürütülür. Bakanlık, gelen münferit şikâyet ve ihbarları ayrıca değerlendirir.

Finansman ve ödemeler

MADDE 20-

(1) Destekleme ödemeleri için gerekli finansman Kararda belirtilen esaslar çerçevesinde Bakanlık tarımsal destekleme bütçesinden karşılanır.

(2) Ödemeler bankanın ilgili şubelerinde çiftçiler adına açılmış veya açılacak olan hesaplara yapılır.

(3) TYDD ödemeleri, şubesi olan TYD kuruluşları için yetki belgesinin verildiği ilin banka şubesinden yapılır. Merkezinde faaliyet göstermeyen kuruluşlara şubeleri için ödeme yapılmaz.

Yürürlükten kaldırılan tebliğler

MADDE 21

(1) 4/11/2022 tarihli 32003 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Patates Siğili Görülen Alanlar ile Güvenlik Kuşağında Uygulanacak Desteğe İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2022/32) yürürlükten kaldırılmıştır.

(2) 25/11/2022 tarihli ve 32024 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerine Destekleme Ödemesi Yapılması Hakkında Tebliğ (Tebliğ No:2022/34) yürürlükten kaldırılmıştır.

(3) 9/1/2024 tarihli 32424 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerine Destekleme Ödemesi Yapılması Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2023/48) yürürlükten kaldırılmıştır.

Tamamlanamayan işlemler

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) Destekleme ödemelerinin yapılmasına dair usul ve esasları düzenleyen geçmiş yıl desteklerine ait tebliğler çerçevesinde başlatılmış işlemler ilgili destekleme yılı için yayımlanmış tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır.

Yürürlük

MADDE 22–

(1) Bu Tebliğin;

a) 10 uncu maddesi 1/5/2025 tarihinde,

b) Diğer maddeleri 1/1/2025 tarihinde,

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 23-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

	Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
	Tarihi	Sayısı
	31/12/2024	32769 (5. Mükerrer)
	Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
	Tarihi	Sayısı
	5/8/2025	32977

[1] Bu değişiklik 1/1/2025 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

21 Tem 2025 Mert Akgün Tebliğler

TÜRK GIDA KODEKSİ YUMURTA TEBLİĞİ (2014/55)

Resmî Gazete Tarihi: 20.12.2014 Resmî Gazete Sayısı: 29211

TÜRK GIDA KODEKSİ YUMURTA TEBLİĞİ (2014/55)

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Tebliğin amacı yumurtacı tavuklardan elde edilmiş kabuklu yumurtanın tekniğine uygun ve hijyenik şekilde paketlenmesi, muhafazası, depolanması, taşınması ve pazarlanmasında dikkate alınacak özellikleri belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Tebliğ, evcil tavuktan (Gallus gallus var. domesticus) elde edilen yumurtayı kapsar. Diğer kanatlı hayvanlara ait yumurta ve yumurta ürünleri ile kuluçkalanmış ve pişmiş yumurtaları kapsamaz.

(2) Yumurta ürünleri ile ilgili olarak 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinde yer alan hükümler uygulanır.

Dayanak

MADDE 3 –

(Değişik: RG-18/7/2025-32959)

(1) Bu Tebliğ, 19/2/2020 tarihli ve 31044 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) (Değişik: RG-24/11/2017-30250) A sınıfı yumurta: Gallus gallus var. domesticus türüne ait tavuklardan elde edilen ve doğrudan insan tüketimine veya gıda sanayisinin kullanımına sunulan ve Ek-1’de yer alan kalite özelliklerini taşıyan kabuklu yumurtayı,

b) (Değişik: RG-24/11/2017-30250) B sınıfı yumurta: Gallus gallus var. domesticus türüne ait tavuklardan elde edilen, A sınıfı yumurtanın Ek-1’de yer alan kalite özelliklerini karşılamayan, doğrudan insan tüketimine sunulmaya uygun olmayan ve işlenmek suretiyle yumurta ürünlerinin hazırlanmasına uygun kabuklu yumurtayı,

c) Çatlak yumurta: Yumurta kabuğunun sert kısmının hasar gördüğü, ancak kabuk altı zarının bütünlüğünün bozulmadığı ve oluşan hasarın çıplak gözle görülebildiği yumurtayı,

ç) Ekstra taze yumurta: Paketlendiği tarihte hava boşluğu 4 mm veya daha düşük olan, raf ömrü üretim tarihinden itibaren dokuz günü geçmeyen A sınıfı yumurtayı,

d) (Değişik: RG-24/11/2017-30250) İşletme numarası: (Değişik ibare: RG-18/7/2025-32959) Tarım ve Orman Bakanlığının bilgisayar destekli veri tabanına kaydedilirken kanatlı işletmelerine Bakanlık il/ilçe müdürlükleri tarafından verilen, bir haneli yetiştirme metodu kodu, iki haneli ülke kodu ve iki haneli il trafik kodunun ardından gelen işletmeye özgü 10 rakamlı bir sayı ile birlikte toplam 15 haneden oluşan numarayı,

e) Kırık yumurta: Yumurta kabuğunun sert kısmının ve kabuk altı zarının bütünlüğünün bozulduğu yumurtayı,

f) Kuluçkalık yumurta: Civciv üretimi amacı ile elde edilen yumurtayı,

g) Kuluçkalanmış yumurta: Kuluçka makinesine konmuş kuluçkalık yumurtayı,

ğ) Kümes numarası: (Değişik ibare: RG-18/7/2025-32959) Tarım ve Orman Bakanlığının bilgisayar destekli veri tabanına kaydedilirken kanatlı işletmelerinde bulunan her bir kümesteki sürülere Bakanlık il/ilçe müdürlükleri tarafından verilen 1, 2, 3, … gibi sıra numarasını,

h) Temiz yumurta: Kabuk yüzeyinde hiçbir yabancı madde bulunmayan yumurtayı,

ı) Yabancı madde: Doğal olarak yumurtanın yapısında yer almayan iç ve dış kaynaklı, organik ve inorganik maddeleri; yumurta içinde bulunabilecek kan lekeleri, kanlı oluşumlar, et benekleri ve embriyonal oluşumları,

i) (Değişik: RG-24/11/2017-30250) Yumurta: Gallus gallus var. domesticus türüne ait tavuklardan elde edilen ve doğrudan insan tüketimine sunulmaya veya işlenmek suretiyle yumurta ürünlerinin hazırlanmasına uygun olan ve kırık, kuluçkalanmış ve pişmiş yumurtalar haricindeki kabuklu yumurtayı,

j) Yumurta akı: Yumurta kabuğu ve yumurta sarısı arasında bulunan saydam maddeyi,

k) Yumurta kabuğu: Yumurta içeriğini dıştan çevreleyen, dıştan içe doğru kütikula, kalsiyum tabakası ve çift katlı kabuk altı zarından oluşan yapıyı,

l) Yumurta sarısı: Yumurtanın ortasında bulunan, vitelin zarı ile çevrilmiş sarı renkli maddeyi,

m) (Değişik: RG-18/7/2025-32959) Yumurta ürünleri: Yumurtanın veya yumurta bileşenlerinin veya yumurta karışımlarının işlenmesinden veya bu işlenmiş ürünlerin daha ileri düzeyde işlenmesinden elde edilen işlenmiş ürünleri,

n) (Ek: RG-24/11/2017-30250) Gıda sanayi: 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik hükümleri gereğince, yumurta ürünleri üretimine dair işletme onay belgesi almış sıvı yumurta ve işleme tesislerini,

o) (Ek: RG-18/7/2025-32959) Hava boşluğu: Yumurtanın küt tarafında kabuk altındaki iç ve dış zarların arasındaki havayı,

ifade eder.

Hammadde, işlem ve ürün özellikleri

MADDE 5 –

(1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin genel özellikleri aşağıda verilmiştir:

a) Yumurta sağlıklı hayvanlardan elde edilmiş olmalıdır.

b) Yumurta kendine has tat, koku ve renkte olmalıdır.

c) Doğal renk ve kokusunu kaybetmiş, çürümüş, kokuşmuş yumurta ile kuluçka işlemi uygulanmış yumurta doğrudan tüketime sunulamaz ve gıda sanayiinde kullanılamaz.

ç) Kırık yumurta, yumurta ürünlerinin üretimi de dâhil olmak üzere, gıda maddelerinin üretiminde kullanılamaz.

d) Yumurta, özelliklerine göre A sınıfı ve B sınıfı olmak üzere ikiye ayrılır.

(2) A sınıfı yumurtanın özellikleri aşağıda verilmiştir:

a) A sınıfı yumurtanın kalite özellikleri Ek-1’e uygun olacaktır.

b) A sınıfı yumurta yıkanarak veya başka bir yöntemle temizlenemez ve yağlama işlemine tabi tutulamaz.

c) A sınıfı yumurta ağırlıklarına göre sınıflandırılır ve ağırlık sınıfları Ek-2’ye uygun olur.

(3) B sınıfı yumurta (Değişik ibare: RG-18/7/2025-32959) gıda sanayiine gönderilir ve kullanılır.

(4) Ek-1’de yer alan özelliklerini kaybetmiş olan A sınıfı yumurta B sınıfına alınabilir.

(5) A sınıfı yumurtanın ağırlık toleransları Ek-3’te verilmiştir.

(6) (Ek: RG-24/11/2017-30250) A sınıfı yumurtaların kalite kusurlarına dair toleranslar Ek-4’te verilmiştir.

Katkı maddeleri

MADDE 6 –

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin katkı maddeleri hususunda, (Değişik ibare: RG-18/7/2025-32959) 13/10/2023 tarihli ve 32338 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde yer alan hükümler uygulanır.

Bulaşanlar

MADDE 7 –

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki bulaşan miktarları hususunda (Değişik ibare: RG-18/7/2025-32959) 5/11/2023 tarihli ve 32360 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliğinde yer alan hükümler uygulanır.

Pestisit kalıntıları

MADDE 8 –

(Değişik: RG-24/11/2017-30250)

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki pestisit kalıntı miktarları hususunda hususunda (Değişik ibare: RG-18/7/2025-32959) 27/9/2021 tarihli ve 31611 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinde yer alan hükümler uygulanır.

Veteriner ilaçları kalıntı düzeyleri

MADDE 9 –

(Değişik: RG-24/11/2017-30250)

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki veteriner ilaç kalıntı düzeyleri hususunda, 7/3/2017 tarihli ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinde yer alan hükümler uygulanır.

Hijyen

MADDE 10 –

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin mikrobiyolojik kriterleri ve hijyen hususlarında, (Değişik ibare: RG-18/7/2025-32959) 13/2/2025 tarihli ve 32812 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği, 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği ile 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliğinde yer alan hükümler uygulanır.

Ambalajlama

MADDE 11 –

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin ambalajları, (Değişik ibare: RG-18/7/2025-32959) 5/4/2018 tarihli ve 30382 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmelikte yer alan hükümlere uygun olur.

Etiketleme ve işaretleme

MADDE 12 –

(1) (Değişik cümle: RG-24/11/2017-30250) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin etiketlenmesi hususunda, 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde yer alan hükümlere ek olarak aşağıdaki kurallar uygulanır:

a) (Değişik: RG-24/11/2017-30250) A sınıfı yumurtada yetiştirme metodu kodu, işletme ve kümes numarası kolayca görülebilir, okunaklı ve en az 2 mm yükseklikte olacak şekilde yumurta kabuğu üzerine damgalanır. İşletme numarası damgalanırken, yetiştirme metodu kodu, il trafik kodu ve işletmeye özgü kod arasında bulunan ve bilgisayar destekli veri tabanında işletme numarasını 15 haneye tamamlamak için kullanılan sıfırlar damgalanmayabilir. Yetiştirme metodunun tespiti hususunda 22/11/2014 tarihli ve 29183 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yumurtacı Tavukların Korunması İle İlgili Asgari Standartlara İlişkin Yönetmelik hükümleri esas alınır. Yetiştirme metodu kodu, işletme ve kümes numarası önüne, organik yetiştiricilik için 0, (Değişik ibare: RG-18/7/2025-32959) açık dolaşım alanına erişim (free range) yetiştiricilik için 1, kümeste kafessiz yetiştiricilik için 2 ve kafesli yetiştiricilik için 3 olacak şekilde sistem tarafından otomatik olarak verilir (Örnek: Organik yetiştiricilik için0TR060000060000-01). A sınıfı yumurtanın üzerine yumurtlama tarihi de damgalanabilir.

b) (Değişik: RG-24/11/2017-30250) Yetiştirme metodu kodu, işletme ve kümes numarası kümeste veya gerekli tedbirleri almak şartıyla aynı işletmeye ait tasnif veya paketleme tesisinde yazılır. Yetiştirme metodu kodu, işletme ve kümes numarası yazılmamış olan A sınıfı yumurta toptan veya perakende olarak satışa arz edilemez. Yetiştirme metodu kodu, A sınıfı yumurtanın etiket bilgilerinde açıklanır. (Örnek: 0: Organik yetiştiricilik)

c) (Değişik: RG-24/11/2017-30250) Yumurtanın üzerindeki yetiştirme metodu kodu, işletme ve kümes numaralarının kontrolünde okunabilirlik yönünden tolerans her bir hazır ambalajın içerisindeki yumurtaların % 20’si olarak uygulanır.

ç) A sınıfı yumurtanın ağırlık ve özellik sınıfları etikette, ürün adı ile aynı yüzde belirtilir. Özellik sınıfı belirtilirken “A sınıfı” ifadesi veya “A” harfi kullanılır. A sınıfı yumurtanın ağırlık sınıflarını simgeleyen harfler en az 2 mm yükseklikte olmak ve çevresinde en az 12 mm çapında bir çember bulunmak koşulu ile yumurta kabuğu üzerine de damgalanabilir.

d) A sınıfı yumurtanın ağırlık sınıfları, Ek-2’de verilen harflerle veya bunlara karşılık gelen ifadelerle veya her ikisiyle belirtilir. Ayrıca ilgili ağırlıklar da verilebilir. Ek-2’de verilen ağırlık sınıfları farklı renk, sembol, ticari marka veya başka bir gösterim şekliyle alt sınıflara bölünemez.

e) (Değişik: RG-18/7/2025-32959) A sınıfı yumurtanın etiketinde tavsiye edilen tüketim tarihi, “Tavsiye edilen tüketim tarihi” ifadesi açık bir şekilde kullanılarak veya “… tarihinden önce tüketilmesi tavsiye edilir.” ifadeleri kullanılarak yazılır.

f) (Değişik: RG-18/7/2025-32959) A sınıfı yumurta, yumurtlama tarihinden itibaren en fazla 28 gün içinde son tüketiciye ulaştırılır ve bu tarihten sonra arz amacıyla piyasada bulundurulamaz. A sınıfı yumurtanın tavsiye edilen tüketim tarihi, yumurtlama tarihinden itibaren 28 günden fazla olamaz. Eğer yumurtlama tarihi farklı olan yumurtalar aynı paket içinde satışa sunuluyorsa, tavsiye edilen tüketim tarihi belirlenirken ilk yumurtlama tarihi dikkate alınır.

g) Paketlendiği tarihte hava boşluğu 4 mm veya daha düşük olan A sınıfı yumurta yumurtlama tarihinden itibaren dokuzuncu güne kadar “ekstra taze” olarak tanımlanabilir. Bu ifade kullanıldığında “ ……… tarihine kadar ekstra taze” şeklinde belirtilir ve “…………” yerine yumurtlama tarihinden sonraki dokuzuncu günün tarihi yazılır. Ayrıca “ekstra taze” olarak nitelendirilen yumurtanın etiketi üzerinde yumurtlama tarihi yer alır.

ğ) B sınıfı yumurtanın ambalajı üzerinde “B sınıfı” ifadesi veya “B” harfi yer alır. B sınıfı yumurtanın sınıfını simgeleyen harf, yüksekliği en az 5 mm olmak ve çevresinde en az 12 mm çapında bir çember bulunmak koşulu ile yumurta üzerine damgalanabilir.

h) B sınıfı yumurtanın ambalajı üzerine (Değişik ibare: RG-18/7/2025-32959) tavsiye edilen tüketim tarihi ile birlikte paketleme tarihi de yazılır.

ı) (Mülga: RG-24/11/2017-30250)

i) Yumurtanın üretim tarihi yumurtlama tarihiyle aynı olur.

j) Yumurta etiketinin üzerinde net olarak görülebilecek biçimde “Satın aldıktan sonra buzdolabında/soğukta muhafaza ediniz” ifadesi yer alır.

k) Yumurta son tüketiciye hazır ambalajlı olarak sunulur.

l) Yumurta, hazır ambalajlı hale getirilmeden önce nakliye ve depolama sırasında aşağıdaki bilgiler bulundurulur:

1) Üretildiği işletmenin (kümes) adı ve adresi

2) (Değişik: RG-24/11/2017-30250) Yetiştirme metodu, işletme ve kümes numarası.

3) Yumurtaların sayısı ve/veya ağırlığı

4) Yumurtlama tarihi veya periyodu

5) Sevkiyat tarihi

m) (Değişik: RG-18/7/2025-32959) A sınıfı yumurtalar, yumurtlamadan sonraki 10 gün içinde sınıflandırılmak, işaretlenmek ve paketlenmek zorundadır. Ekstra taze olarak satışa sunulan A sınıfı yumurtaların ise, yumurtlamadan sonraki 4 gün içinde sınıflandırılması, işaretlenmesi ve paketlenmesi gerekir. Yumurtlamadan sonraki 10 gün içinde işaretlenmeyen A sınıfı yumurtalar B sınıfı yumurta olarak değerlendirilir.

Taşıma, depolama, muhafaza ve satış

MADDE 13 –

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin depolanması ve taşınmasında, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin Üçüncü Bölümündeki hükümlere uyulur. Bu kurallara ek olarak;

a) Yumurtalar üretildikleri işletmelerde, toplanma işleminden hemen sonra depolarda viyoller içinde muhafaza edilir.

b) Yumurta üretildiği yerde ve tüketiciye ulaştırılana kadarki tüm aşamalarda temiz ve kuru yerlerde ve yabancı kokulardan ari biçimde depolanır; darbelerden, doğrudan güneş ışığından ve büyük sıcaklık dalgalanmalarından korunur.

c) Yumurtlama tarihinden sonraki 18 inci güne kadar yumurtanın soğutulması zorunlu değildir. Ancak 18 inci günden itibaren (Değişik ibare: RG-18/7/2025-32959) (+5)-(+8) °C arasında muhafaza edilmelidir.

ç) A sınıfı yumurtanın muhafaza edildiği alanlar yapay olarak +5 ^oC’den daha düşük derecelerde soğutulmuş olmamalıdır. Ancak 24 saatten fazla olmamak üzere sevkiyat sırasında veya 72 saatten fazla olmamak üzere perakendecide +5 °C’nin altındaki bir sıcaklıkta tutulabilir.

d) Yumurta, hijyenik olmayan malzemeler (yaprak, saman vb.) içinde satışa sunulamaz.

Numune alma ve analiz yöntemleri

MADDE 14 –

(1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden numune alınması ve analizleri, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine uygun olur.

İdari yaptırım

MADDE 15 –

(1) Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.

Avrupa Birliği’ne uyum

MADDE 16 –

(Değişik: RG-18/7/2025-32959)

(1) Bu Tebliğ, Yumurta Pazarlama Standartlarına İlişkin (AB) 1308/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğünü tamamlayan ve (AT) 589/2008 sayılı Komisyon Tüzüğünü yürürlükten kaldıran 17/8/2023 tarihli ve (AB) 2023/2465 sayılı Yetki Devrine Dayanan Komisyon Tüzüğü, Yumurta Pazarlama Standartları ile ilgili olarak (AB) 1308/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğünün uygulamasına dair kuralları ortaya koyan 17/8/2023 tarihli ve (AB) 2023/2466 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 17 –

(1) Bu Tebliğ ile 23/1/2008 tarihli ve 26765 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yumurta ve Yumurta Ürünleri Tebliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Uyum zorunluluğu

GEÇİCİ MADDE 1 –

(Değişik: RG-24/11/2017-30250)

(1) Bu maddeyi ihdas eden Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri, 16/4/2018 tarihine kadar bu Tebliğ hükümlerine uyum sağlamak zorundadır.

(2) Gıda işletmecileri, uyum sağlayıncaya kadar bu Tebliğin bu maddeyi ihdas eden Tebliğ ile değiştirilen hükümlerine uymak zorundadır.

Değişikliklere uyum zorunluluğu

GEÇİCİ MADDE 2-

(Ek: RG-18/7/2025-32959)

(1) Bu maddeyi ihdas eden Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri, 31/12/2025 tarihine kadar bu Tebliğin bu maddeyi ihdas eden Tebliğ ile değiştirilen hükümlerine uyum sağlamak zorundadır.

Yürürlük

MADDE 18 –

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 19 –

(1) Bu Tebliğ hükümlerini (Değişik ibare: RG-18/7/2025-32959) Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

	Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
	Tarihi	Sayısı
	20/12/2014	29211
	Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
	Tarihi	Sayısı
1.	24/11/2017	30250
2.	18/7/2025	32959
3.

Ekleri için tıklayınız.

1 Tem 20251 Tem 2025 Mert Akgün Tebliğler

DAMIZLIK VE DAMIZLIK HARİCİ HAYVANLAR İLE ÜREME ÜRÜNLERİ İTHALATI HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2023/22)

Resmî Gazete Tarihi: 29.04.2023 Resmî Gazete Sayısı: 32175

DAMIZLIK VE DAMIZLIK HARİCİ HAYVANLAR İLE ÜREME ÜRÜNLERİ İTHALATI HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2023/22)

Amaç

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı, damızlık ve damızlık harici hayvanlar ile üreme ürünleri ithalatına ilişkin hususları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, damızlık ve damızlık harici; besilik, kesimlik sığır cinsi ve koyun-keçi türü hayvanlar, tek tırnaklı hayvanlar, kanatlı hayvanlar, arı ve diğer hayvanlar ile üreme ürünlerinin ithalatı için gerekli olan kontrol belgesinin onaylanması, aranacak belgeler ve veteriner sağlık sertifikası düzenlenmesine ilişkin hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğ; 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 413 üncü ve 508 inci maddelerine ve 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ülkeye Giriş Yapan Canlı Hayvanlarda Yürütülecek Veteriner Kontrollerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

b) CITES: 27/4/1996 tarihli ve 96/8125 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmeyi,

c) Damızlık: Irkına, tipine ve verimine özgü özellikleri gösteren vasıflı ve belgeli hayvanları,

ç) Damızlık belgesi: Ana ve babası bilinen ve kayıt sisteminde kayıtlı damızlık hayvanlara verilen belgeyi,

d) Damızlık harici hayvan: Damızlık amacı taşımayan her türden hayvanı,

e) Damızlık sertifikası: Ana ve babası bilinen, ancak cetlerinin verim kayıtları bilinmeyen damızlık hayvanlara Bakanlıkça veya yetki verilen kuruluşlarca verilen belgeyi,

f) Diğer hayvanlar: 21/12/2011 tarihli ve 28149 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ülkeye Girişte Veteriner Kontrollerine Tabi Olan Hayvan ve Ürünlere Dair Yönetmelikte tanımlanan ve ulusal mevzuatta herhangi bir özel düzenleme bulunmayan diğer hayvanları,

g) Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS): İdarelerin faaliyetlerini yerine getirirken hazırladıkları ve faaliyetlerinin delili olabilecek e-Yazışma Teknik Rehberine uygun belgelerin içerik, üstveri, format ve ilişkisel özelliklerini koruyan, belgelerin ait olduğu fonksiyon veya işlem için delil teşkil eden ve aidiyet zinciri içerisindeki yönetimini elektronik ortamda sağlayan sistemi,

ğ) Elektronik imza (e-imza): Başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veriyi,

h) Elektronik ortam: EBYS içerisinde e-Yazışma Teknik Rehberine uygun olarak güvenli elektronik imza ile imzalanmış belgelerin hazırlandığı, kayıt altına alındığı, saklandığı ve gönderildiği ortamı,

ı) Eşkal belgesi: İthal edilecek damızlık ve damızlık harici atların eşkallerini belirten belgeyi,

i) Fiziksel ortam: Elektronik ortam dışında fiziki olarak kağıt belge üzerinde yapılan işlemleri,

j) Genel Müdürlük: Bakanlık Makamı tarafından yetkilendirilen Hayvancılık Genel Müdürlüğü ve/veya Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

k) ICCAT İstatistik/Reeksport Belgesi: Kılıç balığının (Xiphias gladius) her türlü ürün formu için, ithalat ve ihracat işlemlerinde ibraz edilen uluslararası belgeyi,

l) ICCAT Orkinos Yakalama Dokümanı (BCD/eBCD): Atlantik mavi yüzgeçli orkinosu (Thunnus thynnus) ve Pasifik mavi yüzgeçli orkinosunun (Thunnus orientalis) iç ve dış ticaretinde ibraz edilen uluslararası belgeyi,

m) Kontrol belgesi: Başvuru yapılan tarih itibarıyla yürürlükte olan Tarım ve Orman Bakanlığının Kontrolüne Tabi Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi)’nin ekinde yer alan belgeyi,

n) Koyun-keçi türü hayvan: Damızlık, besilik ve kesimlik amacıyla ithal edilecek koyun-keçi türü hayvanları,

o) Pedigri: Soy kütüğüne kayıt edilen damızlıklarla safkan atların numara, isim, orijin, ırk, renk, eşkâl, cinsiyet, doğum tarihi, verim kayıtları, yetiştirici ve sahibi ile hayvanın cetlerine ait bilgileri ve verimlerini belirten belgeyi,

ö) Resmî veteriner hekim: Canlı hayvanların sağlık denetimlerini ve resmî sertifikasyonunu gerçekleştirmek için ihracatçı ülke veteriner makamı tarafından yetkilendirilen veteriner hekimi,

p) Sığır cinsi hayvan: Damızlık dişi ve erkek sığır cinsi hayvanlar ile besilik ve kesimlik sığır cinsi erkek hayvanları,

r) Tek tırnaklı hayvan: Atgiller familyasının Equus cinsine dâhil tüm türler (at, eşek ve benzerleri) ve bunların melezlerinden (katır, bardo ve benzerleri) vahşi veya evcil sert toynaklı memelileri,

s) Test belgesi: Bakanlıkça talep edilebilecek, ihraç edilecek hayvanların bazı hastalıkları taşımadığına dair ihracatçı ülke resmî veteriner laboratuvarlarınca yapılan test sonuçlarını belirten onaylı belgeleri,

ş) Üreme ürünleri: Hayvanların üremesinde kullanılan sperma, ovum, embriyo ve kuluçkalık yumurtayı,

t) Veteriner sağlık sertifikası: Hayvan ve üreme ürünlerinin 5996 sayılı Kanun kapsamında sağlık şartlarına uygun olduğunu gösteren, resmî veteriner hekim tarafından düzenlenen belgeyi,

ifade eder.

Kontrol belgesi düzenlenmesi için gereken belgeler

MADDE 5-

(1) Bu Tebliğ kapsamındaki hayvanların ve üreme ürünlerinin ithalatında gerekli olan kontrol belgesinin onaylanabilmesi için ilgililerden aşağıda belirtilen belgeler istenir:

a) Başvuru dilekçesi.

b) Bilgisayarda ya da elektronik ortamda usulüne uygun doldurulmuş, fiziksel ortamda yapılan başvurularda ithalatçı kişi/firma imza yetkilisi/yetkilileri tarafından ad ve soyadı yazılmış, imzalanmış ve kaşelenmiş ya da ticari unvanları eksiksiz olarak yazılmış, üzerinde herhangi bir şekilde silinti ve kazıntı bulunmayan kontrol belgesi.

c) Proforma fatura/fatura ve talep edilmesi halinde Türkçe tercümesi (Faturalarda, numara, tarih, hayvanın cinsi, miktarı, türü, orijin ve yükleme ülkesi yazılı olur.).

ç) Bu Tebliğ kapsamında ithal edilecek hayvanlar ile üreme ürünleri için, getiriliş amacına göre örneği Bakanlıkça belirlenen taahhütname.

d) Döner sermaye ücretinin ödendiğine ilişkin belge.

e) İthal edilecek hayvan ve üreme ürünlerinin türü ve getiriliş amacına göre Bakanlıkça istenen diğer bilgi ve belgeler (Eşkal belgesi, pedigri, damızlık sertifikası, test belgesi gibi).

f) Başvuru yapan ithalatçı ya da yükten sorumlu kişiye ilişkin diğer bilgi ve belgeler.

g) CITES kapsamındaki türler için CITES belgesi.

ğ) Gerektiği durumlarda, ICCAT Orkinos Yakalama Dokümanı (BCD/eBCD) ve ICCAT İstatistik/Reeksport Belgesi.

Kontrol belgesinin onaylanması

MADDE 6-

(1) Kontrol belgesi; ilgili Genel Müdürlük ve Genel Müdürlük tarafından yetki verilen taşra birimleri tarafından onaylanır.

(2) Fiziksel ortamda yapılan başvurularda kontrol belgesi, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendine uygun olarak düzenlenir. Bu durumda 5 inci maddenin birinci fıkrasında istenilen belgeler tek nüsha olarak sunulur.

(3) Kontrol belgesi, e-belge olarak da düzenlenebilir ve e-imza ile onaylanabilir. İthalatçı tarafından e-imza ile yapılan başvurularda EBYS ya da Bakanlıkça oluşturulan ilgili kayıt sistemi üzerinde e-belge olarak düzenlenen kontrol belgelerinde kaşe ve mühür aranmaz. E-imza ile yapılacak başvurularda 5 inci maddenin birinci fıkrasında istenilen belgeler tek nüsha olarak sunulur.

(4) İkinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen şekilde yapılan başvurularda kontrol belgesi onay işlemleri, e-imza ile ya da ilgili Genel Müdürlükçe belirlenen esaslar çerçevesinde EBYS üzerinden ithalatçıya ve ilgili birimlere (veteriner sınır kontrol noktası ve Bakanlık il müdürlüğüne) gönderilen üst yazı ile yapılabilir.

Kontrol belgesinin onaylanmasını kısıtlayan haller

MADDE 7-

(1) Hayvan hastalıkları yönünden kısıt bulunan ülke ya da ülkenin bir bölümünden hayvan ve üreme ürünleri ithalatı için yapılan kontrol belgesi başvuruları reddedilir.

(2) İthal edilecek hayvanların veya üreme ürünlerinin gümrüğe gelmiş ya da çıkış ülkesinde ihracat işlemleri tamamlanmış olması durumları hariç, kontrol belgesi onaylanan, ancak daha sonraki süreçte ithalatın gerçekleştirileceği ülke/bölgede ithalatı kısıtlayan bir hayvan hastalığı çıkması durumunda, hastalık sönüşü yapılıncaya kadar onaylanmış olan kontrol belgeleri ile işlem yapılamaz.

(3) Bakanlık, yerli gen kaynaklarının korunması amacıyla veya ithal edilecek hayvan ve üreme ürünlerinin verim ve kalite unsurları gibi hususlarla ilgili olarak kontrol belgesi düzenlemelerinde ilave tedbir alabilir. İlgililer, Bakanlık tarafından alınan bu tedbirleri yerine getirmekle yükümlüdürler.

Veteriner sağlık sertifikasının düzenlenmesi ve geçerlilik süresi

MADDE 8-

(1) Veteriner sağlık sertifikası, ihracatçı ülkedeki yetkili resmî veteriner hekim tarafından gerekli sağlık kontrolleri yapıldıktan sonra, sertifikada bir süre belirtilmemiş ise ihraç edilecek hayvanların ve üreme ürünlerinin sevkiyat için yüklenmelerinden en fazla iki gün önce, sertifikada bir süre belirtilmiş ise sertifikada belirtilen süre içerisinde doldurulup imzalanarak mühürlenir.

(2) Veteriner sağlık sertifikasının geçerlilik süresi sertifikada belirtilen süre kadardır. Süre belirtilmediği takdirde sertifika; hayvanların ithalatında sertifikanın düzenlendiği tarihten itibaren havayolu ve karayolu ile gelen sevkiyatlarda on beş gün, demiryolu ile gelen sevkiyatlarda otuz gün ve denizyolu ile gelen sevkiyatlarda altmış gün, üreme ürünleri ithalatında sertifikanın düzenlendiği tarihten itibaren havayolu ile gelen sevkiyatlarda on beş gün, karayolu ile gelen sevkiyatlarda otuz gün, demiryolu ile gelen sevkiyatlarda altmış gün ve denizyolu ile gelen sevkiyatlarda yüz yirmi gün geçerlidir. Bu süre, sertifikanın geçerlilik süresi içerisinde ithalat yapılmasına engel mücbir bir sebeple veya beklenmeyen hallerle karşılaşılması durumunda, ithalatçının bu durumu Bakanlığa belgelendirmesi ve ibraz edilen belgelerin uygun görülmesi koşulu ile uzatılabilir.

Diğer hükümler

MADDE 9-

(1) Kurbanlık amacıyla veya Bakanlık projeleri kapsamında Bakanlık ilgili kuruluşları tarafından yapılacak ithalatlara ilişkin teknik kriterler Bakanlıkça belirlenir.

(2) Bakanlık, ihracatçı ülkedeki sağlık ve teknik koşulların yerinde denetlenmesi amacıyla ilave tedbirler alabilir.

Tereddütlerin giderilmesi

MADDE 10-

(1) Bu Tebliğ kapsamında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye Bakanlık yetkilidir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğler

MADDE 11-

(1) 18/1/2012 tarihli ve 28177 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Damızlık Harici Hayvanların İthalatında Kontrol Belgesi Düzenlenmesi İçin Aranacak Belgeler Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2012/8) ve 21/4/2018 tarihli ve 30398 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Büyükbaş, Küçükbaş, Damızlık Kanatlı Hayvanlar, Tek Tırnaklı Hayvanlar, Arı ve Diğer Hayvanlar ile Üreme Ürünleri İthalatı İçin Kontrol Belgesi Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2018/15) yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 12-

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 13-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

21 Haz 20259 Nis 2026 Mert Akgün Tebliğler

YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARARIN UYGULANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARARIN UYGULANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2025/1)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı ve kapsamı, 29/5/2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, 29/5/2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karara dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Bakan:

Sanayi ve Teknoloji Bakanını,

b) Bakanlık:

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

c) Diğer harcama:

Etüt ve proje harcamaları, teşvik belgesi kapsamı makine ve teçhizatın ithalat ve gümrükleme harcamaları, nakliye, montaj ve sigorta harcamaları, belge konusu yatırım ile ilgili kur farkı ve faiz veya kâr payı harcamaları ile yatırım harcaması niteliğindeki maddi olmayan duran varlık (marka, lisans, know-how ve benzeri) harcamalarının toplamını,

ç) Entegrasyon:

Mal ve hizmet üreten tesislerin mevcut üretim hatlarında elde edilen nihai ürüne bütünleyici nitelikte ara malı verecek ve/veya üretilmekte olan nihai ürünü ara malı olarak kullanabilecek şekilde, mevcut tesise ileri ve/veya geriye doğru entegre olan, yatırımın konusu ve projenin özelliği dikkate alınarak kaideten aynı il sınırları içinde veya aynı yerde ve aynı tesis bünyesinde olan yatırımları,

d) Genel Müdürlük:

Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünü,

e) Karar:

29/5/2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararı,

f) Komite:

Bakanlık bünyesinde Bakan onayı ile oluşturulan Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Komitesini,

g) Komple yeni yatırım:

Mal ve hizmet üretimine yönelik olarak ana makine ve teçhizat ile yardımcı tesisleri içeren, gerektiğinde arazi-arsa ve bina-inşaat harcamalarını da ihtiva eden, yatırımın yapılacağı yerde aynı üretim konusunda mevcut tesisi veya mevcut tesisi ile altyapı bütünlüğü bulunmayan yatırımları,

ğ) Kullanıcı:

Yatırım teşvik belgesine ilişkin iş ve işlemler için bu Tebliğ kapsamındaki yatırımcıdan istenecek bilgileri E-TUYS aracılığıyla yatırımcı adına Genel Müdürlüğe bildirmek üzere yetkilendirilmiş kişileri,

h) Kullanım kılavuzu:

E-TUYS üzerinden yatırım teşvik belgesine ilişkin her türlü iş ve işlemin kullanıcılar tarafından nasıl gerçekleştirileceğini içeren ve Bakanlık internet sitesinde yer alan dokümanı,

ı) Modernizasyon:

Mevcut bir tesiste makine ve teçhizatın yenileri ile değiştirilmesini, tesiste eksik kalmış bölümlerin tamamlanmasını, nihai ürünün doğrudan kalitesinin yükseltilmesini, modelinin değiştirilmesini veya üretim ve hizmet süreçlerinin teknolojik iyileştirmelerle verimliliğinin artırılmasını içeren yatırımları,

i) Nakil:

Mevcut bir tesiste bulunan makine ve teçhizatın teşvik belgesine konu yatırım yerine taşınması durumunu,

j) Tevsi:

Mevcut bir yatırımda üretim hattı veya makine ve teçhizat ilavesiyle kapasitenin artırılmasına yönelik olan ve mevcut tesis ile alt yapı müşterekliği oluşturarak bir bütün teşkil eden yatırımları,

k) Ürün çeşitlendirme:

Mevcut tesisler ile altyapı müşterekliği olan, aynı işletmede mevcut makine ve teçhizata yapılacak ilave yatırımla farklı bir nihai ürün elde edilmesine yönelik yatırımları,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Esaslar

Teşvik belgesi

MADDE 4-

(1) Teşvik belgesi; yatırımın karakteristik değerlerini ihtiva eden, yatırımın bu değerler ve tespit edilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmesi halinde üzerinde kayıtlı destek unsurlarından istifade imkânı sağlayan bir belge olup Kararın amaçlarına uygun olarak gerçekleştirilecek yatırımlar için düzenlenir.

(2) Teşvik belgesinin düzenlenmiş olması teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilecek yatırımlarla ilgili olarak diğer mevzuat hükümleri gereği kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gerekli izin ve ruhsat gibi belgelerin verilmesi gerekliliğine mesnet teşkil etmeyeceği gibi söz konusu belgelerin temin edilmesi gerekliliğini de ortadan kaldırmaz.

Müracaat

MADDE 5-

(1) Gerçek kişiler, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, kooperatifler, birlikler, iş ortaklıkları, kamu kurum ve kuruluşları (genel ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlar, il özel idareleri, belediyeler ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların sermaye bileşimindeki hisse oranları yüzde elliyi geçen kurum ve kuruluşlar) ile kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler ve vakıflar ile yurt dışındaki yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubeleri kullanıcı aracılığıyla Bakanlık internet sitesi vasıtasıyla elektronik ortamda teşvik belgesi düzenlenmesi için müracaat edebilir.

(2) Kuruluş süreci tamamlanmamış tüzel kişiler adına yapılacak teşvik belgesi müracaatları değerlendirmeye alınmaz.

Müracaat mercii

MADDE 6-

(1) Teşvik belgesi ile ilgili her türlü iş ve işlem için kullanıcılar tarafından E-TUYS aracılığıyla Bakanlığa müracaat edilir.

Teşvik belgesi müracaat şekli ve müracaatta aranacak belgeler

MADDE 7-

(1) Teşvik belgesi düzenlenebilmesi için kullanıcılar tarafından E-TUYS uygulamasında yer alan tanımlı alanların doldurulması ve aşağıda belirtilen belgelerin E-TUYS üzerinden elektronik ortamda yüklenmesi gerekir:

a) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılacak müracaatlar hariç olmak üzere, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadığına veya tecil ve/veya taksitlendirildiğine ya da yapılandırıldığına ve yapılandırmanın bozulmadığına dair Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili birimlerinden alınacak yazı veya Sosyal Güvenlik Kurumunun elektronik bilgi iletişim ortamından alınacak barkodlu belge.

b) 29/7/2022 tarihli ve 31907 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümlerine göre hakkında “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı” bulunması gereken yatırım konuları için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından alınan çevresel etki değerlendirmesine ilişkin karar ve/veya çevresel etki değerlendirmesine dair karara ilişkin yazı.

c) Kapsamı Genel Müdürlükçe belirlenecek yatırımlar için işyeri açma ve çalışma ruhsatı.

ç) Teşvik belgesi müracaatında bulunulmadan önce yatırımın karakteristiğine bağlı olarak ilgili mevzuat hükümleri kapsamında gereği diğer kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gereken belgeler.

d) Yatırım tutarı 1 milyar TL ve üzerinde olan yatırımlar için 17/10/2016 tarihli ve 2016/9495 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Kararın EK-1’inde belirtilen formatta hazırlanmış fizibilite raporu.

e) Yatırımın konusuna, niteliğine, büyüklüğüne veya teşvik uygulamalarına bağlı olarak Genel Müdürlükçe talep edilebilecek diğer bilgi ve belgeler.

(2) Teşvik belgesi ile ilgili iş ve işlemler için kullanıcılar tarafından e-İmza uygulaması çerçevesinde E-TUYS üzerinden yüklenen evrakın Bakanlığa ayrıca ibrazı aranmaz. Kullanıcılar tarafından e-İmza uygulaması kapsamında E-TUYS’a yüklenen her türlü belge ve/veya evrakın eksiksiz bir şekilde muhafaza yükümlülüğü ve denetime karşı hesap verme sorumluluğu, müracaat tarihinden itibaren 10 yıl boyunca yatırımcıya aittir.

(3) E-TUYS’ta kayıtlı teşvik belgesi Bakanlık tarafından ilgili kurum ve kuruluşlarla elektronik ortamda paylaşılabilir.

Teşvik belgesi ile ilgili müracaatların değerlendirilmesi

MADDE 8-

(1) Teşvik belgesi düzenlenmesi talep edilen yatırım projelerinin; Karar ve Karara istinaden yapılan düzenlemelerde belirtilen şartları sağlaması ve makro ekonomik politikalar, arz-talep dengesi, sektörel, mali ve teknik açıdan yapılacak değerlendirme ve gerektiğinde ilgili kurum, kurul ve kuruluşlardan alınacak görüşler sonucunda uygun bulunması halinde, yatırıma ait teşvik belgesi ile ithal ve yerli makine ve teçhizat listeleri Genel Müdürlükçe onaylanır.

(2) Teşvik belgesinin düzenlenmesine mesnet teşkil edecek bilgilerin eksik ve/veya çelişkili olması halinde, yatırımcının müracaatı değerlendirmeye alınmaz. Bu durumun giderilmesine yönelik müracaatlar, en son müracaatın yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri kapsamında değerlendirilir.

(3) Teşvik belgesi ile ilgili müracaatların değerlendirilmesi aşamasında tespit edilen eksiklerin tamamlanması için yatırımcıya Genel Müdürlükçe bildirimde bulunulur. Bildirimde eksiklerin tamamlanması için süre belirtilmeyen hallerde bu süre 30 gündür. Süresi içinde belirtilen eksikler tamamlanarak müracaat edilmesi kaydıyla ilk müracaat tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri kapsamında işlem tesis edilir.

(4) Müracaat ekinde ibraz edilen bilgi ve belgelerin doğruluğundan yatırımcılar sorumlu olup, yatırımın herhangi bir aşamasında aksinin tespiti halinde, Genel Müdürlükçe teşvik belgesi iptal edilebileceği gibi belge iptalini gerektirmeyen durumlarda belge kapsamında sağlanan desteklerin ilgili kısmı müeyyide uygulanmak suretiyle geri alınır.

(5) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında değerlendirme süreci devam eden yatırım projeleri, yatırımcı talebine istinaden ilgili programa başvuru tarihinden itibaren geçerli olmak kaydıyla Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında yer alan diğer teşvik uygulamaları çerçevesinde değerlendirilebilir ve teşvik belgesi düzenlenebilir. Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamındaki başvurunun olumlu sonuçlanması durumunda Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında düzenlenen belgeye ilişkin destekler olumlu sonuçlanan programa uygun olacak şekilde revize edilebilir.

(6) Beşinci fıkra hükmü mülga 15/6/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karara istinaden Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı kapsamında değerlendirme süreci devam eden müracaatlar için Kararın geçici 1 inci maddesi çerçevesinde uygulanır.

Teşvik belgesi kapsamında değerlendirilmeyen harcamalar

MADDE 9-

(1) Müracaat tarihinden önce gerçekleştirilmiş bulunan yatırım harcamaları teşvik belgesi kapsamında değerlendirilmez.

(2) Teşvik belgesi kapsamında;

a) Ham madde, ara malı, işletme malzemesi ve yedek parça,

b) Kullanılmış yerli makine ve teçhizat,

c) Karayolu nakil vasıtaları ve her türlü binek araçları (sağlık ve belediye hizmetlerinde kullanılan araçlar ile madencilik yatırımlarında, apronda veya limanda kullanılan trafiğe çıkamayacak nitelikte olan araçlar hariç),

ç) Havayolu ile yük ve/veya yolcu taşımacılığına yönelik yatırımlar dışındaki diğer yatırımlar için uçak ve helikopter,

d) Mevcut makine ve teçhizatın tamir, bakım ve revizyonuna yönelik harcamalar,

değerlendirmeye alınmaz.

(3) Turizm ve sağlık yatırımlarında odalar ve ortak kullanım alanlarındaki makine ve teçhizat, endüstriyel mutfak ekipmanları, tanı ve tedaviye ilişkin tıbbi cihazlar, çamaşırhane ekipmanları, soğuk hava depoları, ısıtma-soğutma sistemleri (tesisat hariç) ile yangın uyarı ve söndürme sistemleri dışında kalan ekipmanlara makine ve teçhizat listelerinde yer verilmez.

(4) Eğitim, kreş ve gündüz bakım evi yatırımlarında derslik, laboratuvar ve ortak alanlarda kullanılan demirbaşlar, endüstriyel mutfak ekipmanları, toplantı ve spor salonu demirbaşları, ısıtma-soğutma sistemleri (tesisat hariç) ile yangın uyarı ve söndürme sistemleri dışında kalan ekipmanlara makine ve teçhizat listelerinde yer verilmez.

(5) İkinci fıkrada belirtilenler dışında, teşvik belgesi kapsamında değerlendirilmeyecek harcamalar sektörel özellikler dikkate alınarak proje bazında belirlenir. Kararda belirtilen makine ve teçhizat tanımına uymayan ancak mal ve hizmet üretimine yardımcı niteliği bulunan demirbaşlara makine ve teçhizat listelerinde yer verilebilir.

(6) Teşvik belgelerine ait ithal ve yerli makine ve teçhizat listelerinde inşaat malzemelerine yer verilmez.

(7) Teşvik belgesi kapsamı yatırımların finansmanında kullanılan kredilere ilişkin faiz giderleri ve döviz kredisi ya da dış kredi ile sabit kıymet temin edilmesi nedeniyle ortaya çıkan kur farklarının, teşvik belgesi kapsamı sabit kıymetin aktifleştirme tarihine kadar maliyete intikal ettirilen kısmı dışında kalan kur farkı ve faiz gideri teşvik belgesi kapsamında yatırım harcaması olarak kabul edilmez.

Belirli yatırımlarda aranan nitelikler

MADDE 10-

(1) Güneş enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımlarında; güneş panellerinin üretim süreci ingot dilimleme aşamasından veya öncesindeki bir aşamadan başlayarak yurt içinde üretilmiş hücreden üretilmiş olması ve güneş paneli taşıyıcı konstrüksiyon sistemlerinin yurt içinde üretilmiş olması gerekir.

(2) Rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımlarında; kanat ve kulelerin yurt içinde üretilmiş olması, 1/1/2026 tarihi itibarıyla yapılacak müracaatlara istinaden düzenlenmiş teşvik belgeleri kapsamı yatırımlarda ise kanat, kule, jeneratörün veya naselin jeneratörünün yurt içinde üretilmiş olması gerekir. Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçekleştirilen Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) ihaleleri sonucu sözleşme imzalama hakkı kazanmış olan ve yine bu tarihten önce ön lisans veya lisans almış olan rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımlarında bu nitelik aranmaz.

(3) Veri merkezi yatırımlarına yönelik komple yeni veya tevsi niteliğinde teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin müracaatlarda, TS EN 50600 standardı kapsamında minimum Kullanılabilirlik Sınıfı 3 (AC:3), minimum Koruma Sınıfı 4 (PC:4), minimum Enerji Ayrıntı Seviyesi 3 (GL:3) olan TSE Veri Merkezi Tasarım Belgesinin sunulması gerekir. Teşvik belgesine konu veri merkezinde kısmi hesaplama yapılmayan tam doluluk oranında “Güç Kullanım Etkinliği (PUE)” değerinin azami 1,65 olması ve en az 2 telekom operatörüne ait fiber optik kablonun sonlanması gerekir. Yatırımın tamamlanmasını müteakip, bu fıkrada belirtilen standartların sağlandığına ilişkin TSE Veri Merkezi Tesis Belgesinin sunulması zorunludur.

(4) Kararın 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (o) bendi kapsamında değerlendirilen yatırımlarda, bilgi teknolojisi ekipman ve yazılım yatırımlarının kurulacağı veri merkezlerinin TSE Veri Merkezi Operasyon Belgesi bulunması ve bu veri merkezlerinde en az 2 telekom operatörüne ait fiber optik kablonun sonlanması zorunludur. Bu yatırımlar ile kurulacak altyapı birden fazla veri merkezinde yer alabilir.

(5) Elektrikli araçlar ve elektronik cihazlar için şarj istasyonlarının işletilmesine yönelik yatırımlara teşvik belgesi düzenlenebilmesi için her bir ünitenin asgari 120 kW hızlı şarj kapasitesine sahip olması gerekir. 1/1/2026 tarihi itibarıyla teşvik belgesi kapsamında temin edilecek ünitelerin yurt içinde üretilmiş olması gerekir.

Yatırım cinsleri

MADDE 11-

(1) Teşvik belgeleri kapsamında yapılacak yatırım cinsleri komple yeni, tevsi, modernizasyon, ürün çeşitlendirme, entegrasyon ve nakilden oluşur.

(2) Komple yeni, tevsi, modernizasyon ve ürün çeşitlendirme cinslerindeki yatırımların aynı il sınırları içinde olması gerekir.

(3) Yatırımın karakteristiği gereği muhtelif illerde olması gereken yatırım konuları için ikinci fıkra hükmü uygulanmaz.

(4) Teşvik belgesi kapsamı yatırımın bir bölümünün yatırım yeri ya da konusu açısından kalan kısma görece daha yüksek destek oran ve sürelerde desteklenebilecek durumda olması halinde yatırımın tamamı görece daha düşük oran ve süreler dikkate alınarak desteklenir.

Stratejik Hamle Programı

MADDE 12-

(1) Genel Müdürlük Stratejik Hamle Programı kapsamında sunulan desteklerden faydalanmak isteyen yatırımcıların müracaatlarını Kararın 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen kriterler çerçevesinde ön değerlendirmeye tabi tutar. Kararda bahsi geçen fıkranın (a) bendine ilişkin değerlendirme EK-1’de belirtilen listeye göre, (c) bendine ilişkin değerlendirme EK-2’de belirtilen yönteme göre yapılır.

(2) Stratejik Hamle Programı kapsamında değerlendirilmek üzere yapılan müracaatlar, Kararın 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen kriterleri sağladığını tevsik eden bilgi, belge ve raporları ihtiva etmelidir.

(3) Genel Müdürlük; ön değerlendirme neticesinde Kararın 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen beş kriterden üçünü sağladığı tespit edilen projeleri fizibilite raporu hazırlanmasını teminen, protokol imzalanan ve yatırımcının tercih ettiği bir kalkınma ve yatırım bankasına iletir. Proje ile ilgili bilgi ve belgeler, eş zamanlı olarak arz güvenliği değerlendirmesinin yapılmasını teminen Bakanlık Sanayi Genel Müdürlüğüne iletilir.

(4) Genel Müdürlük; fizibilite raporunu, Bakanlık Sanayi Genel Müdürlüğü değerlendirmesini ve diğer bilgi ve belgeler çerçevesinde değerlendirme raporunu Komiteye sunar.

(5) Projenin değerlendirilmesine esas teşkil etmek üzere diğer kurum ve kuruluşlardan bilgi ve belge temin edilebilir.

(6) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenecek projelerin ve sağlanacak destek unsurlarının belirlenmesine ilişkin nihai karar yetkisi Komiteye aittir. Komite, fizibilite raporu ve EK-3’te yer alan puanlama tablosunda belirtilen kriterler çerçevesinde değerlendirme yapmak üzere tüm üyelerin katılımı ile toplanır. Her bir üye tarafından 100 puan üzerinden yapılan puanlama sonucunda, üyelerin yarısından fazlasının 70 ve üzeri puan vermesi ve projeye ilişkin puan ortalamasının en az 70 olması durumunda proje olumlu sonuçlandırılabilir.

(7) Komite tarafından Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırım projeleri için Genel Müdürlükçe teşvik belgesi düzenlenir.

(8) Yatırımın kapasite, katma değer, nihai ürün gibi karakteristik niteliklerinde değişikliğe yol açan revize talepleri Komite tarafından değerlendirilir ve uygun bulunan talepler Genel Müdürlükçe sonuçlandırılır.

(9) Genel Müdürlükçe gerçekleştirilen ön değerlendirmede kullanılan verilerin piyasa şartları gereği bilahare değişmesi durumunda, desteklerle ilgili herhangi bir değişiklik yapılmaksızın teşvik belgesi geçerliliğini muhafaza eder.

(10) Üçüncü fıkra kapsamında hazırlanacak fizibilite raporunun formatı ve kapsamı ile uygulamadaki diğer esaslar, Genel Müdürlük ile kalkınma ve yatırım bankaları arasında imzalanan protokol ile belirlenir.

Başlamış işlemler ve mahrece iade

MADDE 13-

(1) Yatırım süresi içinde ilgili kambiyo mevzuatında yer alan ödeme şekillerinden herhangi biri ile ithalat işlemlerine başlanılmış veya bedeli kısmen ya da tamamen ödenmiş ancak ithalatı gerçekleştirilememiş makine ve teçhizatın ithaline, gümrük idarelerince belge kapsamında sağlanan destek unsurları uygulanmak suretiyle izin verilir. Bu şekilde ithalatı yapılan makine-teçhizat, teşvik belgesinde kayıtlı diğer destek unsurlarından da faydalandırılır.

(2) Teşvik belgesinin yatırım süresi içinde;

a) Evsafa uygun çıkmaması sonucu, eşyanın serbest dolaşıma girişini müteakip garanti süresi içinde yurt dışına iade edilecek makine ve teçhizatın,

b) Tamir, bakım veya diğer nedenlerle yurt dışına gönderilecek makine ve teçhizatın,

mahrece iade işlemleri için doğrudan gümrük idaresine müracaat edilir. Bu yöndeki talepler ilgili gümrük idaresince, gümrük mevzuatı çerçevesinde sonuçlandırılır.

Kullanılmış komple tesis ve kullanılmış makine ve teçhizat ithali

MADDE 14-

(1) Kullanılmış komple tesislerin (karayolu nakil vasıtaları hariç) ithaline yönelik talepler, Genel Müdürlükçe proje bazında değerlendirilir. Teşvik belgesi kapsamında ithaline izin verilen bu tesisler, yatırım konusuna bağlı olarak yardımcı tesislerden bağımsız, bir mal veya hizmeti üretebilecek komple bir hattan veya teşvik belgesinde kayıtlı üretimi yapabilecek bir veya birden fazla makine ve teçhizattan da oluşabilir. Kapasite artışı oluşturmayan ve mevcut bir üretim hattında gerçekleştirilen tamamlama niteliğindeki makine grupları yatırımları kullanılmış komple tesis olarak değerlendirilmez. Farklı firmalardan temin edilen münferit makine ve teçhizat ile tesis oluşturulamaz ve söz konusu tesislerin revizyon ve ticareti ile iştigal eden firmalardan da teşvik belgesi kapsamında ithalat yapılamaz.

(2) Kullanılmış komple tesis taleplerinin değerlendirilebilmesi için yatırımcıların, tesise ait makine ve teçhizatın model ve imal yıllarını da gösterir dökümlü fatura veya proforma fatura asılları ile birlikte Bakanlığa müracaat etmeleri gerekir.

(3) Kullanılmış makine ve teçhizat temininde, Karar hükümleri ve sektörel kısıtlamalar göz önüne alınarak;

a) 31/12/2020 tarihli ve 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararı uyarınca ilgili yıla ait Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Eşya İthalatına İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca ithali mümkün olan makine ve teçhizat (karayolu nakil vasıtaları hariç),

b) İthalat Rejimi Kararının 7 nci maddesi uyarınca ithaline izin verilen makine ve teçhizat,

teşvik belgesi kapsamında ithal edilebilir.

(4) Kullanılmış olarak ithal edilen makine ve teçhizatın amacı dışında kullanılması halinde sağlanan destekler ilgili mevzuat hükümleri kapsamında geri alınır. Söz konusu makine ve teçhizat, kullanılmış komple tesis kapsamında temin edilmiş ise, kullanılmış komple tesisin tamamı, gümrüklerce yapılacak tüm masraflar yatırımcı tarafından karşılanmak suretiyle tasfiye edilmek üzere gümrüklere terk edilir.

Faiz veya kâr payı desteği

MADDE 15-

(1) Faiz veya kâr payı desteği uygulamasına ilişkin esaslar, Genel Müdürlük ve aracı kurumlar arasında imzalanan protokol ile belirlenir.

(2) Teşvik belgesinde faiz veya kâr payı desteği öngörülen yatırımcılar faiz veya kâr payı desteğinden yararlanabilmek için Genel Müdürlük ile protokol imzalayan aracı kurumlardan birine başvurur. Aracı kurum tarafından yapılan değerlendirme sonucunda kredi kullanımı veya finansal kiralama sözleşmesi yapılması uygun görülen projelere ilişkin faiz veya kâr payı desteği müracaatları, yatırımcı adına protokolde belirtilen esaslar çerçevesinde aracı kurumca Genel Müdürlüğe yapılır. Müracaatın, Genel Müdürlük tarafından yapılacak değerlendirme sonucu uygun görülmesi gerekir.

(3) Faiz veya kâr payı desteği ödemesinin yapılabilmesi için yatırımcı tarafından;

a) 5510 sayılı Kanun uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadığının veya tecil ve/veya taksitlendirildiğinin ya da yapılandırıldığının ve yapılandırmanın bozulmadığının,

b) 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 22/A maddesi uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı tahsilat dairelerine müracaat tarihinden önceki on beş gün içinde vadesi geçmiş borcunun olmadığının,

tevsik edilmesi gerekmektedir.

(4) Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında desteklenen yatırımlar için Bakanlıkça faiz veya kâr payı desteği ödemelerinin vadeyi takip eden ayın sonuna kadar yapılması esastır. Ancak, Hazine nakit dengesi veya diğer zorunlu haller nedeniyle ödeme tarihinde Bakanlıkça değişiklik yapılabilir.

Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında yapılacak ödemeler

MADDE 16-

(1) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında yapılacak faiz veya kâr payı desteği veya makine desteği ödemeleri, yatırım harcamasının yapıldığı yılı takip eden yıl Bakanlığa ibraz edilecek yatırım ilerleme raporunda belirtilen yatırım tutarı esas alınarak hesaplanan destek hak ediş tutarı kadar yapılır.

(2) Yatırım ilerleme raporunun her yılın Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa ibraz edilmesi gerekmektedir. Bu tarihe kadar ibraz edilemeyen harcamalar takip eden yıllar için hazırlanacak yatırım ilerleme raporu ile ibraz edilebilir. Yatırım ilerleme raporunda yer alan harcamalar her yıl için ayrı ayrı ve toplu olarak belirtilir. Yatırımın durumuna ilişkin görsellere ve değerlendirmelere, yatırımın termin planına uyumuna dair değerlendirmelere ve risk analizine ayrıca yer verilir.

(3) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında yapılacak faiz veya kâr payı desteği veya makine desteği ödemelerinin, hak ediş tutarının onaylandığı tarihi takip eden Mart, Haziran veya Eylül aylarında yapılması esastır. Ancak, Hazine nakit dengesi veya diğer zorunlu haller nedeniyle ödeme tarihinde Bakanlıkça değişiklik yapılabilir.

(4) Faiz veya kâr payı desteğinden yararlanmak isteyen yatırımcı adına kullanıcı, yatırım ilerleme raporunu E-TUYS’a yükler. Aracı kurumlar tarafından Bakanlığa gönderilen kredinin ve/veya borçlanmanın vadelerinde yapılıp yapılmadığına ilişkin geri ödeme bildirimleri de dikkate alınarak tespit edilen tutar hak ediş tutarı çerçevesinde firmaya aktarılır.

(5) Makine desteğinden yararlanmak isteyen yatırımcılar yatırım ilerleme raporu ile birlikte rapor döneminde Kararın 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen nitelikleri taşıyan makine harcamalarına ilişkin bilgileri E-TUYS’a yükler. Uygun görülen makine bedeli üzerinden tespit edilen tutar hak ediş tutarı çerçevesinde firmaya aktarılır.

(6) Yatırımcı, Genel Müdürlüğün dördüncü ve beşinci fıkraları hükümleri çerçevesinde yapacağı inceleme için ihtiyaç duyduğu her türlü bilgi ve belgeyi ibraz etmek ile yükümlüdür.

Sigorta primi işveren hissesi desteği

MADDE 17-

(1) Sigorta primi işveren hissesi desteği, komple yeni yatırımlarda teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilen yatırımla sağlanan istihdam, diğer yatırım cinslerinde ise mevcuda ilave edilen istihdam için uygulanır. Komple yeni yatırım dışındaki yatırım cinslerinde, aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı işçi sayısının mevcut istihdamın altında olması halinde ilgili ay için prim desteği uygulanmaz.

(2) İşveren hissesine ait primlerin karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 5510 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutar ile Bakanlıkça karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı ödemiş olması gerekir. İşveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Bakanlıktan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı işverenden tahsil edilir.

(3) Sigorta primi işveren hissesi desteği uygulaması için Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak bildirimlerin, tamamlama vizesinin yapıldığı ayı takip eden ay yapılması esastır. Ancak, bu uygulama tarihlerinde Bakanlıkça değişiklik yapılabilir. Sigorta primi işveren hissesi desteği uygulamasına ise, Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan bildirimi takip eden aydan itibaren başlanır. Uygulamanın ilk başladığı ay esas alınarak teşvik belgesinde kayıtlı süre kadar destekten yararlandırıldıktan sonra uygulamaya son verilir.

(4) Sigorta primi işveren hissesi desteğinin uygulanması ile ilgili işlemler Sosyal Güvenlik Kurumunca ilgili mevzuat hükümleri kapsamında yürütülür.

(5) Genel Müdürlükçe, tamamlama vizesi yapılan ve sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanabilecek teşvik belgesi sahibi yatırımcılara ilişkin olarak firma ünvanı, teşvik belgesi tarih ve sayısı, yatırım yeri, Sosyal Güvenlik Kurumu işyeri sicil numarası, yatırımın cinsi, mevcut istihdam, ilave istihdam, vergi dairesi, vergi numarası, destekten yararlanma oranı ve destekten yararlanma süresi Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına bildirilir. Sosyal Güvenlik Kurumunca, destekten yararlanacak yatırımcılar için;

a) Desteğin uygulanacağı aya ait prim ve hizmet belgesinde belirtilen sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin, sigortalı hissesine isabet eden tutar ve Bakanlıkça karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın tamamının ödendiğinin,

b) 5510 sayılı Kanun uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadığının veya tecil ve/veya taksitlendirildiğinin ya da yapılandırıldığının ve yapılandırmanın bozulmadığının,

c) 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı tahsilat dairelerine müracaat tarihinden önceki on beş gün içinde vadesi geçmiş borcunun olmadığının,

tespit edilmiş olması gerekir.

(6) Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sigorta primi işveren hissesi desteğinin uygulanmasını müteakip EK-7’de yer alan formata uygun şekilde Bakanlıktan toplu aktarım talebinde bulunulur. Ödemeye esas istihdam sayısının ve Bakanlıktan aktarımı talep edilen tutarın doğruluğundan Sosyal Güvenlik Kurumu sorumludur.

(7) Sigorta primi işveren hissesi desteğinin uygulanacağı teşvik belgesi kapsamındaki yatırıma ait tesiste istihdam edilen sigortalı sayısının tespitinde, işverenin Sosyal Güvenlik Kurumu işyeri sicil numarası altında ilgili mevzuatta belirtilen aracılarca istihdam edilen sigortalı sayısı da dikkate alınabilir.

(8) Kararın 18 inci maddesinin yedinci fıkrası kapsamında desteklenen gemi inşa yatırımlarında uygulamaya, teşvik belgesinde kayıtlı istihdam sayısını aşmamak üzere teşvik belgesinin düzenlendiği tarihi takip eden aydan itibaren başlanır.

Sigorta primi desteği

MADDE 18-

(1) 17 nci maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları hükümleri sigorta primi desteği için de uygulanır.

Yatırım yeri tahsisi

MADDE 19-

(1) Diğer kurum ve kuruluşlarca yatırım yerine bağlı olarak düzenlenen ve teşvik belgesi düzenlemesine dayanak teşkil eden izin, ruhsat veya belge olması halinde; teşvik belgesinin düzenlenmesi aşamasında, gerekli diğer belgelerin tam ve eksiksiz olması ve yararlanılmak istenen teşvik sistemi kapsamındaki diğer şartların sağlanması kaydıyla, yatırım yerine bağlı olarak tahsis yapılabileceğine yönelik ön değerlendirme görüşü Genel Müdürlük tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü veya Bakanlık Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğüne iletilir.

(2) Yatırım yeri tahsisine yönelik iş ve işlemlerde, ilgili mevzuat hükümleri esastır.

Makine ve teçhizat listesine ilişkin işlemler ile harcamaların E-TUYS’a yüklenmesi

MADDE 20-

(1) Teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilecek ithal ve yerli makine ve teçhizat teminlerinde, alımı gerçekleştirilecek her bir makine ve teçhizat için alım yapılmadan önce kullanıcı tarafından E-TUYS üzerinden kullanım kılavuzunda belirtilen şekilde işlem başlatılması gerekir.

(2) Teşvik belgesi kapsamı ithal ve yerli makine ve teçhizat listelerine ilişkin değişiklik talepleri için Bakanlığa müracaat edilir. Ancak, ithal ve yerli makine ve teçhizat listelerinde her bir makine ve teçhizat için belirtilen miktarın aşılmaması kaydıyla, listede belirtilen tutarın üzerinde veya altında kalan alımlarda liste değişikliği yapılmaksızın doğrudan işlem yapılabilir.

(3) Kararın 5 inci maddesinin on birinci ve on ikinci fıkralarının yürürlüğe gireceği tarihe kadar ithal ve yerli makine ve teçhizat alımları dışında kalan yatırım dönemine ait her türlü yatırım harcamasının (bina-inşaat, diğer harcamalar ve benzeri), gerçekleşmesini müteakip kullanıcılar tarafından E-TUYS üzerinden kullanım kılavuzunda belirtilen şekilde kaydı gerçekleştirilir.

Teşvik belgesinin revizesi

MADDE 21-

(1) Teşvik belgesinde kayıtlı olan değerlerde, tevsik edilen bilgi ve belgelere istinaden yapılacak değerlendirme sonucunda Genel Müdürlük tarafından yatırımın her aşamasında değişiklik yapılabilir.

(2) Teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarında veya belgede kayıtlı diğer bilgilerde değişiklik olması durumunda, yatırımcı tarafından revize gerekçesi ve ilgili bilgi ve belgeler ile birlikte Bakanlığa müracaat edilerek teşvik belgesinin revizesi talebinde bulunulur. Genel Müdürlük tarafından yapılacak değerlendirme neticesinde gerekçesi uygun bulunan teşvik belgeleri revize edilebilir.

(3) Yatırımcı bilgilerinde (ünvan, vergi dairesi, iletişim bilgileri ile diğer bilgiler) değişiklik yapılması durumunda Bakanlığa müracaat edilmeksizin yatırımcı adına kullanıcı söz konusu değişiklikleri E-TUYS’ta günceller.

Yatırım konusu değişikliği

MADDE 22-

(1) Yatırım konusu değişikliği talepleri için Bakanlığa başvurulur.

(2) Yatırımcı tarafından yeni yatırıma ilişkin olarak verilecek bilgilere istinaden ilgili mevzuat hükümleri kapsamında bölgesel ve sektörel kısıtlamalar da dikkate alınarak, Genel Müdürlük tarafından teşvik belgesi üzerinde yatırım konusuna ilişkin değişiklik yapılabilir. Yatırım konusu değişikliğinden önce satın alınmış ancak, yeni yatırım konusu ile ilgili olmayan makine ve teçhizat için uygulanan destekler ilgili mevzuat kapsamında geri alınır.

Finansal kiralama işlemleri

MADDE 23-

(1) Teşvik belgesi kapsamında yer alan makine ve teçhizatın tamamı veya bir kısmı finansal kiralama yolu ile temin edilebilir.

(2) Finansal kiralama şirketinin gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnası desteklerinden yararlanabilmesi için, teşvik belgesi sahibi yatırımcı ile sözleşme yapılmış olması ve Genel Müdürlük tarafından finansal kiralamaya konu makine ve teçhizat listesinin onaylanmış olması gerekir.

(3) Yatırımcının teşvik belgesi dikkate alınarak finansal kiralama şirketi adına yerli temin ve/veya ithalat işlemleri yapılır. Bu işlemlerde yatırımcı, finansal kiralama şirketleri ile müteselsilen sorumludur.

(4) Finansal kiralamaya konu makine ve teçhizatın, yatırımcının mülkiyetine geçiş tarihine kadar Genel Müdürlüğün izni olmaksızın üçüncü kişilere satışı veya kiralanması durumunda her türlü sorumluluk finansal kiralama şirketine aittir. İflas, sözleşmenin feshi veya yatırımın gerçekleşmemesi durumunda, yatırımcının mülkiyetine geçmemiş makine ve teçhizat için faydalanılan gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnası ilgili mevzuat kapsamında finansal kiralama şirketinden, varsa faydalanılan diğer destekler yatırımcıdan geri alınır.

(5) Finansal kiralamaya konu makine ve teçhizatın başka bir finansal kiralama şirketine devri, ancak yatırımcının uygun görüşü ve Genel Müdürlüğün onayına istinaden yapılabilir.

(6) Bu maddede belirtilmeyen hususlarda 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu hükümleri dikkate alınarak Genel Müdürlüğün görüşü doğrultusunda işlem tesis edilir.

Teşvik belgesi ile ilgili diğer işlemler

MADDE 24-

(1) Sadece modernizasyon cinsinde teşvik belgesi düzenlenebilen konularda düzenlenecek teşvik belgelerinde modernizasyona yönelik olarak aktiflerden düşülecek makine ve teçhizatın asgari üç yıl firmanın aktifinde bulunmuş olması ve aktiflerden düşmeye yönelik satışlarda satışı yapan firmanın ortakları ve birinci derece yakınlarının satın alan firma ortaklık yapısında yüzde ellinin üzerinde pay sahibi olmamaları şartı aranır.

(2) Lisanssız faaliyet kapsamında güneş enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımları için düzenlenmiş ve tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgesine konu yatırımın, Kararın 25 inci maddesi kapsamında bütün halinde başka bir yatırımcıya belge üzerinde ünvan değişikliği yapılmak suretiyle devredilmesine ilişkin talepler uygun görülmez.

(3) Kararın EK-4’ünde yer alan listede bulunan makine ve teçhizat için yurt içinde üretilmiş olması kaydıyla makine desteği sağlanabilir.

(4) Kararın 18 inci maddesinin beşinci fıkrası hükmüne istinaden düzenlenen teşvik belgelerinin Kararın 25 inci maddesi çerçevesinde devredilmesi halinde, taşınmaya konu makine ve teçhizat için sağlanan sigorta primi işveren hissesi desteği ve sigorta primi hissesi desteği durdurulur.

(5) Teşvik belgesi müracaat tarihindeki Kararda belirtilen destek üst limitleri bu müracaata istinaden düzenlenen teşvik belgesi için yeniden değerlemeye tabi tutulmaz.

Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumları

MADDE 25-

(1) Teşvik belgesi müracaatı ile tamamlama vizesi işlemleri sonuçlanıncaya kadarki süreçte devam eden işlemlerle ilgili olarak aşağıda belirtilen haller mücbir sebep ve fevkalade hâl durumları olarak değerlendirilir:

a) Yangın, deprem ve su basması gibi doğal afetler (İlgili resmî kurumlardan alınacak yazı ile varsa sigorta hasar ekspertiz raporu aranır.).

b) Yatırımcının faaliyetlerinden kaynaklanmayan nedenlerle kamu idarelerinin aldığı kararlar ve uygulamalar sonucu yatırımcının faaliyet ve/veya yatırım yapamaz hale gelmesi (İlgili kamu kurumundan alınacak yazı aranır.).

c) Grev ve lokavt (Resmî kurumlardan alınacak yazı aranır.).

ç) Devletçe konulan yasaklar, savaş ve abluka hali.

d) Yatırımcının çoğunluk hissesi sahiplerinin ölümü (Mahkeme kararı aranır.).

e) Yatırımcının iradesi ve kusuru dışındaki sebeplerle yatırım teşvik belgesi kapsamı sabit kıymetlerin elden çıkması veya kullanılamaz hale gelmesi (Resmî kurumlardan alınacak yazı aranır.).

(2) Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumunun kabulü için mücbir sebebin malum olması veya ilgililer tarafından ispat veya tevsik edilmesi lazımdır.

(3) Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumlarından herhangi birinin bulunması halinde bu sebep ortadan kalkıncaya kadar süreler işlemez.

(4) Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumu neticesinde yatırımın kısmen ya da tamamen gerçekleştirilememesi halinde, kullanılamaz hale gelen yatırım harcamaları için sağlanan destekler geri alınmaz ancak durdurulur.

Tamamlama vizesi

MADDE 26-

(1) Kullanıcı tarafından, öngörülen süre veya ek süre bitimini müteakip üç ay içinde, yatırımın tamamlama vizesinin yapılması için E-TUYS uygulamasında yer alan tanımlı alanların doldurulması ve EK-4’te belirtilen bilgi ve belgelerin E-TUYS üzerinden elektronik ortama yüklenmesi suretiyle Bakanlığa müracaat edilir.

(2) Ekspertiz işlemlerinin Genel Müdürlükçe yapılacak olması halinde, yatırım mahallinde ekspertiz yapmak üzere Genel Müdürlükten en az iki, en fazla üç personel görevlendirilir. Genel Müdürlük tarafından kalkınma ajansları, Bakanlık il müdürlükleri veya Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) il müdürlüklerinin görevlendirilmesi halinde; tamamlama ekspertizi, görevlendirilen mercinin kadrolu iki personeli tarafından gerçekleştirilir ve EK-6’da yer alan yatırım tamamlama ekspertiz raporu hazırlanarak bir ay içinde Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlükçe sonuçlandırılan tamamlama vizesi işlemleri ile ilgili olarak yatırımcıya ve ekspertiz işlemini yapan merciye bilgi verilir.

(3) Ekspertiz işlemi için görevlendirilen personele Kararda belirtilen ücret dışında kamu kaynaklarından ya da yatırımcı tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz.

(4) Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumları nedeniyle tamamlama vizesine ilişkin aranan belgelerin ibraz edilememesi durumunda tamamlama vizesine ilişkin talepler;

a) Teşvik belgesi kapsamında ithali yapılan makine ve teçhizata ilişkin ilgili gümrük idaresinden temin edilecek gümrük giriş beyannamelerinin onaylı örneklerinin,

b) Alımı gerçekleştirilen yerli makine ve teçhizata ait satıcı firmalardan temin edilecek fatura nüshalarının,

c) Varsa diğer yatırım harcamalarına ait ilgili kurum ve kuruluşlardan temin edilecek belgelerin,

ç) Bina-inşaat harcamaları için ilgili belediyeden temin edilecek yapı ruhsatı ve/veya yapı kullanım izin belgesi örneğinin,

d) Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumunu tevsik eden ilgili resmî kurumlardan alınacak yazının,

Genel Müdürlüğe ibraz edilmesini müteakip sonuçlandırılabilir. Kararın 5 inci maddesinin on birinci ve on ikinci fıkralarının yürürlük tarihi itibarıyla (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen belgeler aranmaz.

(5) Elektrik enerjisi üretimine yönelik yatırımların tamamlama vizesi, firmanın teşvik belgesine konu yatırıma ilişkin ilgili kurum tarafından düzenlenen geçici kabul belgesinin tasdikli sureti ile yatırım teşvik belgesi ile ilgili şartların sağlandığına ilişkin EK-8’de yer alan rapora istinaden yapılabilir.

Yeniden değerleme

MADDE 27-

(1) Kararda yer alan tutarlar her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranı dikkate alınarak 1.000 TL ve üzerindeki tutarlar yüzler basamağına, 1 milyon TL üzerindeki tutarlar yüz binler basamağına, 100 milyon TL üzerindeki tutarlar milyonlar basamağına yuvarlanmak suretiyle güncellenerek Bakanlık internet sitesinden ilan edilir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğler

MADDE 28-

(1) 20/6/2012 tarihli ve 28329 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2012/1) ile 15/3/2018 tarihli ve 30361 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Cazibe Merkezleri Programı Kapsamında Yatırımların Desteklenmesi Hakkında 2018/11201 Sayılı Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Geçici ve Son Hükümler

Daha önceki kararlara ilişkin uygulama

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) Kararın yürürlüğe girdiği tarihten önceki mülga Devlet yardımlarına ilişkin Bakanlar Kurulu kararlarına istinaden düzenlenen teşvik belgeleri ile ilgili uygulamalara, teşvik belgesinin dayandığı karar ve bu dayanak kararın uygulanmasına ilişkin yürürlüğe konulan mevzuat hükümleri çerçevesinde devam olunur.

Yürürlük

MADDE 29-

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 30-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

	Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
	Tarihi	Sayısı
	21/6/2025	32933
	Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
	Tarihi	Sayısı
1.	9/4/2026	33219

Email Signature Editor

18 Nis 2025 Mert Akgün Tebliğler

PAMUK LİSANSLI DEPO TEBLİĞİ

Resmî Gazete Tarihi: 12.04.2013 Resmî Gazete Sayısı: 28616

PAMUK LİSANSLI DEPO TEBLİĞİ

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Tebliğin amacı, standartları belirlenen pamuğun emniyetli ve sağlıklı koşullarda depolanmasını ve ürün senetleri vasıtasıyla ticaretinin kolaylaştırılmasını sağlamaktır.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Tebliğ, pamuğun depolanacağı lisanslı depolarda bulunması gereken asgari niteliklere ve depolama hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar ile pamuk lisanslı depoculuk faaliyetlerine dair diğer hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Tebliğ, 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu ile 12/4/2013 tarihli ve 28616 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: (Mülga İbare 18.04.2025 RG: 32874) Ticaret Bakanlığını,

b) Balya: Linter pamuk ve lif döküntüsü pamuk hariç olmak üzere brüt ağırlığı en az 190 kg olan preselenmiş pamuk ünitesini,

c) Borsa: Aralarındaki sözleşme çerçevesinde lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senetlerinin kota ettirildiği, alım satımının yapıldığı ve hareketlerinin kontrol ve takip edildiği ürün ihtisas borsasını,

ç) Depolama hizmetleri: Lisanslı depoya kabul edilen pamuğun; tartılması, boşaltılması, yüklenmesi, ambalajlarının onarılması, depolamaya uygun hale getirilmesi, depolanması ve depodan çıkarılması gibi hizmetleri,

d) Kanun: 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununu,

e) Lisans: Bakanlıkça verilen faaliyet iznini gösterir belgeyi,

f) Lisanslı depo: Lisans kapsamında pamuğun sağlıklı koşullarda muhafaza ve ticarî amaçla depolanması hizmetlerini sağlayan tesisleri,

g) Lisanslı depo işletmesi/işleticisi: Pamuğun depolanmasıyla iştigal eden ve Kanun kapsamında geçerli bir lisansa sahip anonim şirketi,

ğ) Linter pamuk: Çırçırlama esnasında pamuktan ayrılan çekirdeğin (çiğidin) üzerinde bulunan hav’ın lintergin tesislerinde işlenmesi ile elde edilen pamuk,

h) Lif döküntüsü pamuk: İplik yapımı ve çırçırlama sırasında meydana gelen pamuk lifi döküntüleri,

ı) Mudî: Depolama hizmetleri için pamuğu lisanslı depoya teslim eden veya lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senedini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişiyi,

i) Pamuk: Preselenmiş pamuk ürününü,

j) Ürün senedi: Lisanslı depo işletmesince düzenlenen, pamuğun mülkiyetini temsil ve rehnini temin eden kıymetli evrakı,

k) Yetkili sınıflandırıcı: Tarım ürünlerini analiz eden, ürünün nitelik ve özelliklerini belirleyen, standartlara uygun olarak sınıflandıran ve bu durumu belgelendiren Bakanlıkça lisans verilmiş laboratuarları işleten gerçek ve tüzel kişileri,

l) Yönetmelik: Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğini,

ifade eder.

Lisanslı depolarda bulunması gereken asgari nitelikler

MADDE 5 –

(1) Pamuğun depolanacağı lisanslı depoların;

a) Taban, iç ve dış duvar yüzeyleri ile çatısının pamuğa yabancı madde karışmasını ve kirlenmesini önleyecek ve rutubeti geçirmeyecek, pamuğu her türlü koku ve hava etkisi ile iç ve dış zararlardan koruyacak şekil ve nitelikte olması,

b) Kapalı olması, pamuğun depolara aktarılması ya da depolardan tahliyesi amacıyla ihtiyaç duyulan nakil ve diğer araç ve gereçlerin rahatça çalışabileceği genişlikte boş alanların ve geçiş yerlerinin bulunması,

c) Tabanının pamuğun zarar görmesini engelleyecek yükseklikte beton veya aralıksız taş döşeli olması ve açık alanlarının çamur veya su birikintisini önleyecek şekilde olması,

ç) Farklı yıl ürünü pamuk ile çeşitli grup, tip, sınıf ve derecedeki pamukların karışmasını, niteliklerinin bozulmasını, fazla basınç altında bulunmasını önleyecek önlemlerin alınmasına elverişli büyüklükte ve nitelikte olması ve ihtiyaç duyulması halinde pamuğun geçici olarak bekletilebileceği yeterli açık alan veya sundurmanın bulunması,

d) Yeterli havalandırma sistemi, belgelendirilmesi suretiyle yeterli yangın söndürme sistemi, kaçak akıma ve neme karşı korumalı özel muhafazalı elektrik sistemi ile pamuğun depolara nakledilmesi için gerekli altyapı ve nakil sistemine sahip olması,

e) Depolama hizmetleri ve depolamayla ilgili ihtiyaç duyulan diğer yan hizmetleri yerine getirebilecek teknik donanıma sahip bulunması,

gerekir.

(2) Bakanlık, depolanacak pamuğun sağlıklı koşullarda muhafazasına yönelik gerekli gördüğü diğer depo niteliklerini arayabilir, uygulamaya koyabilir.

(3) Lisanslı depo işletmesinin lisansa tabi kapalı depo kapasitesi (Değişik 18.04.2025 RG: 32874) 5.000 tondan, her bir şubesinin kapalı depo kapasitesi ise 1.000 tondan az olamaz.

(4) Pamuğun depolanacağı yerler, belirli bir sistematiğe göre numaralandırılır. Depoların numaralandırılması giriş kapılarının üzerine yapılır, depo içindeki ünitelerin numaralandırılması ise pamuğun karışmasına mahal vermeyecek şekilde kolayca görülebilecek biçimde yapılır. Bakanlık, numaralandırmanın nasıl yapılacağı konusunda standart bir düzenleme yapıp zorunlu uygulamaya koyabilir.

Sermaye

MADDE 6 –

(1) (Değişik İbare 18.04.2025 RG: 32874) Lisanslı depo işletmesinin,

a) 5.000 ila 10.000 ton için;1 milyon TL,

b) 10.001 ila 20.000 ton için; 1,50 milyon TL,

c) 20.001 ila 40.000 ton için; 2,00 milyon TL,

ç) 40.001 ila 70.000 ton için; 2,50 milyon TL,

d) 70.000 tonu aşan her 20 bin ton için de ilave 250 bin TL,

asgari ödenmiş sermayeye sahip olması gerekir.

Tartım makbuzu ve ürün senedi

MADDE 7 –

(1) Yönetmelikte belirtilen bilgilere ek olarak:

a) Tartım makbuzunda, pamuğun hasat dönemi ve menşei ile çırçır prese fabrikası sicil ve parti nosuna,

b) Ürün senedinde ise;

1) Pamuğun çırçırlama şekli, grubu, sınıfı, tipi veya standardına,

2) Pamuğun yıl olarak hasat dönemi ve menşeine,

3) Diğer pamuklarla karıştırılmadan ayrı depolanan pamuklarda çırçır işletmesinin sicil nosu ve ambalaj koduna,

4) Linter veya lif döküntüsü pamuklarda, açık ve görünür bir şekilde “linter pamuk” veya “lif döküntüsü pamuk” ibaresine,

ilişkin bilgiler yer alır.

Pamuğun depolanması ve blok ürün senedi

MADDE 8 –

(1) Çırçırlanarak elyafları tohumdan ayrılan, bitki artıkları ile diğer yabancı maddelerden temizlenen ve balyalar halinde preselenen pamuklar depolanır. Nem içeriği, %8,5’in üzerinde ve brüt ağırlığı 190 kg’ın altında olan preselenmiş pamuklar depolanmaz.

(2) Depolama şartları uygun olmayan, sağlığı olumsuz etkileyecek düzeyde bulunan, standart dışı olan ve mevzuatta öngörülen diğer hususlara uygun olmayan pamuklar, lisanslı depolara alınmaz.

(3) Mevzuatına uygun olarak tartım işlemi ile analiz ve sınıflandırması yapılmış pamuklar lisanslı depoya kabul edilir. Pamuklar, tartım ve analizi yapılana kadar, depolanmış pamuklardan ayrı olarak bunlar için ayrılmış farklı bölümlere konulabilir.

(4) Depolanan her bir balya için ayrı bir ürün senedi düzenlenir. Mudinin talebi ve lisanslı depo işletmesinin kabulü halinde, birden çok balyayı içeren parti halindeki pamuklar için blok halinde tek ürün senedi düzenlenebilir. Bu durumda, blok ürün senedi üzerine parti pamuğun kaç balyadan oluştuğu ve toplam ağırlığı yazılır.

Pamuğun bekletilmesi ve lisanslı depoya geçici olarak kabulü

MADDE 9 –

(1) Pamuk, nitelik ve kalitesinin bozulmaması için gerekli tedbir ve önlemlerin alınması kaydıyla, zorunlu hallerde depolama öncesinde açık alanda on gün, sundurma altında ise yirmi gün bekletilebilir.

(2) Pamuk, depolama amacından ziyade nakletme veya bir işletmede kullanılmak üzere kısa süreli muhafaza etme gibi amaçlarla lisanslı depoya en fazla 90 günü geçmeyecek şekilde geçici olarak kabul edilebilir. Bu durumda lisanslı depo işletmesi, pamuk sahibiyle kendisi arasında yaptığı özel sözleşme çerçevesinde pamuğu depolar ve depo ücret tarifesinden farklı olarak ücret talep edebilir. Ancak, bu şekilde kabul edilecek pamuk miktarı, pamuğun depolama döneminin başlangıcını takip eden ilk üç ay içinde merkez veya şubede pamuk için tahsis edilen depolama kapasitesinin yüzde onunu geçemez. Bu fıkrada belirtilen geçici depolama süresi, gerekli görülmesi halinde genel olarak veya lisanslı depo işletmesi bazında Bakanlıkça en fazla yarısı oranında arttırılıp azaltılabilir.

(3) İkinci fıkraya göre geçici olarak kabul edilen pamuğa ilişkin ürün senedi düzenlenmez. Ancak, bu pamukların lisanslı depoda geçici olarak bulundurma amacı ortadan kalkarsa veya geçici depolama süresi aşılırsa ürün senedi düzenlenir.

(4) Geçici olarak depoya kabul edilen pamuk, ürün senedi düzenlenen pamuklardan ayrı olarak depolanır. Pamuğun geçici olarak depolandığı, hem depo hem de kayıtlarda gösterilir. Kayıtlarda, pamuğun ağırlığı ile varsa yetkili sınıflandırıcılarca yapılan analiz sonucuna ilişkin bilgiler de yer alır.

(5) Bekletilen ve geçici olarak depoya kabul edilen pamuklara ilişkin pamuk sahibi ve lisanslı depo işletmesi arasında çıkan ihtilaflar, aralarındaki sözleşme ve genel hükümlere göre çözülür.

Pamuğun depolara yerleştirilmesi ayrı depolanması ve teslimi

MADDE 10 –

(1) Aynı yıl ürünü pamuk; grup, tip, sınıf ve derecesine göre tahsis ve tasnif edilmiş, numaralanmış lisanslı depo ünitelerinde grup, tip, sınıf ve derecesi aynı olan pamuk ile karıştırılarak depolanır.

(2) Pamuk, mudinin talebi ve lisanslı depo işletmesinin kabulü halinde, diğer pamuklar ile karıştırılmadan orijinal hali korunarak ayrı olarak depolanabilir. Bu durumda pamuk, ayrı ünitelere konulur ve diğer pamuklarla karıştırılmadan açıkça ve fark edilebilir şekilde işaretlenir. Ayrı depolanan pamukların depodaki yeri kayıtlarda açık şekilde gösterilir.

(3) Diğer pamuklarla karıştırılmadan aynen depolanan pamuklar, aynı orijinal haliyle; aynı grup, tip, sınıf ve derecedeki diğer pamuklarla karıştırılarak depolanan pamuklar ise ilk giren ilk çıkar metoduyla mudilere teslim edilir.

(4) (Ek:RG-4/7/2015-29406) Karıştırılarak depolanan pamuklarda, depodan geri alınan pamuk miktarının ürün senedinin temsil ettiği miktarın altında olması halinde lisanslı depo işletmesi tarafından mudiye, üzerinde olması halinde ise mudi tarafından lisanslı depo işletmesine aradaki ağırlık farkından doğan bedel pamuğun depodan geri alındığı tarihte o pamuğa ilişkin borsada oluşan ortalama fiyat baz alınarak ödenir.

Kalite kaybı ile prim ve indirim tarifesi

MADDE 11 –

(Başlığı ile birlikte değişik:RG-4/7/2015-29406)

(1) Karıştırılarak depolanan pamuğun, lisanslı depo işletmesince Bakanlığın onayı alınıp ilan edilen cetveldeki kabul edilebilir kalite kaybı değerleri içerisinde geri verilmesi esastır. Ortaya çıkabilecek kabul edilemez kalite farklılıkları ise prim ve indirim tarifesine göre tazmin edilir.

(2) Pamuğun mudiye tesliminde kabul edilemez kalite farklılıkları çıkmış ve bunlar prim ve indirim tarifesindeki oranları aşmamış ise, prim ve indirim tarifesindeki kabul edilebilir sınırlar içindeki değerlere göre;

a) Mudinin lisanslı depodan teslim aldığı pamuk, teslim ettiğinden kaliteli çıkar ise, mudi tarafından pamuğun niteliğine göre teslim tarihinde borsada oluşan ortalama fiyat baz alınarak, lisanslı depo işletmesine kalite farklılığından doğan fiyat farkı indirim tarifesi olarak ödenir.

b) Mudinin lisanslı depoya teslim ettiği pamuk, teslim aldığından kaliteli çıkar ise, lisanslı depo işletmesi tarafından pamuğun niteliğine göre teslim tarihinde borsada oluşan ortalama fiyat baz alınarak, mudiye kalite farklılığından doğan fiyat farkı prim olarak ödenir.

Balyaların numaralandırılması

MADDE 12 –

(1) Pamuk balyaları, pamuğun karışmasına mahal vermeyecek, kolayca görülebilecek ve silinmeyecek bir şekilde belirli bir sistematiğe göre numaralandırılır. Bakanlık, numaralandırmanın nasıl yapılacağı konusunda standart bir düzenleme yapıp zorunlu uygulamaya koyabilir.

Pamuğun korunması

MADDE 13 –

(1) Lisanslı depo işletmesi, lisansı askıya alınmış olsa bile her zaman, sorumluluğu altında bulunan pamuğun muhafazasında gerekli dikkati ve özeni gösterir.

(2) Depo her zaman temiz olmalı ve pamuk yangın tehlikesini artıran ve sağlıklı muhafazasını engelleyen saman, çöp ve madde birikimleri ile yüksek sıcaklık ve aşırı nemden korunmalıdır.

(3) Pamuğa zarar verecek hale gelmiş depolar, gerekli tadilatlar yapılıncaya ve pamuğun bozulmadan sıhhatli şekilde depolanmasına elverişli hale getirilinceye kadar kullanılmaz.

Pamuğun azami depolama süresi

MADDE 14 –

(1) (Değişik: RG-4/7/2015-29406) Pamuk, hasat döneminden itibaren azami 24 ay süreyle lisanslı depolarda depolanabilir.

(2) Pamuğun hasat dönemi, balya üzerindeki etiket bilgilerinden tespit edilir.

(3) Pamuğun depolama döneminin başlangıç ve bitiş tarihleri, uygulama göz önünde bulundurularak Bakanlıkça belirlenir.

Yürürlük

MADDE 15 –

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 16 –

(1) Bu Tebliğ hükümlerini (Mülga İbare 18.04.2025 RG: 32874) Ticaret Bakanı yürütür.

20 Mar 202520 Mar 2025 Mert Akgün Tebliğler

MİLLİ EMLAK GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 421)

Resmî Gazete Tarihi: 19.03.2025 Resmî Gazete Sayısı: 32846

MİLLİ EMLAK GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 421)

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı, düzenleyici ve denetleyici kurumlar hariç olmak üzere genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin elinde bulunan ihtiyaç fazlası taşınırların, kapsamdaki diğer kamu idarelerine bedelsiz devredilmesi ile devredilemeyecek taşınırların belirlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 45 inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,

b) Birim değeri: Taşınırın kayıtlı değerini,

c) İhtiyaç fazlası taşınırlar: Zorunlu veya öngörülemeyen sebeplerle ortaya çıkan ve yapılan araştırma ve değerlendirmeler sonucunda kamu idaresinin merkez ve merkez dışı birimleri itibarıyla kullanım imkânı olmadığı anlaşılan taşınırları,

ç) Taşınır: Çeşitleri ile kod numaraları, Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen Taşınır Kod Listesinde gösterilen taşınırları,

ifade eder.

Bedelsiz devir şartları

MADDE 4-

(1) Kamu idareleri, ihtiyaç duydukları taşınırları öncelikle diğer idarelerdeki ihtiyaç fazlası taşınırlardan karşılamak suretiyle temin ederler.

(2) Bu kapsamda kayıtlara alınış tarihi itibarıyla beş yılını tamamlamış ve idarece kullanılmasına ihtiyaç duyulmayan taşınırlar, bu taşınıra ihtiyaç duyan idarelere bedelsiz devredilebilir.

(3) Ancak;

a) Kamu idarelerince yürütülen veya desteklenen projelerin gerçekleştirilmesi için edinilen araştırma ve geliştirme amaçlı taşınırlar ile Yükseköğretim Kurumlarınca öğretim üyesi yerleştirme programları çerçevesinde temin edilen taşınırların,

b) Kamu idarelerince yürütülen ve yönetilen ulusal bilişim sistemleri çerçevesinde edinilerek ilgili sisteme dâhil idarelerin kullanımına tahsis edilen taşınırların,

c) Uluslararası organizasyonların gerçekleştirilmesi için alınan taşınırların,

ç) İlgili mevzuatla verilen görev ve yetkiye dayanılarak diğer idarelere verilmek üzere temin edilen taşınırların,

d) Devredilmediği takdirde kullanım imkânı veya ihtiyacı kalmayan ya da zorunlu sebeplerle devredilmesi gereken tüketim malzemelerinin,

e) Mahkeme kararıyla müsaderesine karar verilenler ile idari yaptırımla mülkiyeti kamuya geçen taşınırların,

f) Hurdaya ayrılan taşınır ya da taşınıra ait parçalardan diğer kamu idarelerinin eğitim ve öğretim faaliyetlerinde temrinlik malzeme olarak kullanılabilecek taşınırların,

bedelsiz devrinde beş yıl şartı aranmaz.

(4) Cumhurbaşkanlığınca kamu idarelerine ve kamu idarelerince Cumhurbaşkanlığına yapılacak devirler herhangi bir şarta bağlı olmaksızın gerçekleştirilir.

(5) Devredilmeleri halinde daha etkin, verimli ve ekonomik kullanılacağı veya görev ve yetki alanları itibarıyla devirlerinin daha faydalı olacağı anlaşılan taşınırlar, devreden idarenin muvafakati ve devralmak isteyen idarenin talebi üzerine Bakanlığın uygun görüşü ile herhangi bir şarta bağlı kalmaksızın bedelsiz devredilebilir.

Taşıt ve iş makinelerine ilişkin hususlar

MADDE 5-

(1) Esas olarak taşıt ve iş makineleri, ihtiyaç fazlası taşınıra konu edilmez ve devredilmez.

(2) Kamu idarelerince ihtiyaç duyulmadığından diğer idarelere bedelsiz devredilmesinde yarar görülen taşıt ve iş makinelerinin devri;

a) Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin karşılıklı teklif ve talebi üzerine,

b) Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile mahalli idareler arasındaki devirlerde ilgili kamu idaresinin teklif veya talebi ve ilgili mahalli idarenin meclis kararıyla,

c) Sosyal güvenlik kuruluşlarında ilgili Bakanlığın teklifi üzerine,

ç) Belediyeler, il özel idareleri ve mahalli idare birliklerinde meclis kararı, bunlara bağlı kuruluşlarda ise yetkili karar organlarının kararı üzerine,

Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmak kaydıyla Bakanlıkça yapılır.

(3) Taşıtların devrinde, 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununun taşıt teminine ilişkin hükümleri uygulanır.

(4) Kamu idarelerince araştırma ve geliştirme amacıyla yürütülen veya desteklenen projelerin gerçekleştirilmesi için edinilen ve proje çalışmalarının tamamlanmasından sonra sözleşme hükümlerine dayanılarak idareye devredilen taşıt ve iş makinelerinin diğer kamu idarelerine devrinde de bu madde hükmü uygulanır.

Devir işlemleri

MADDE 6-

(1) Kamu idareleri, 4 üncü maddenin üçüncü fıkrasının (d) bendi kapsamındaki tüketim malzemeleri hariç olmak üzere tespit etmiş oldukları ihtiyaç fazlası taşınırlarının girişlerini Hazine ve Maliye Bakanlığının (Muhasebat Genel Müdürlüğü) internet sitesinin ilgili bölümünde yer alan taşınır bilişim sistemini kullanmak suretiyle gerçekleştirirler.

(2) Taşınıra ihtiyaç duyan kamu idareleri söz konusu sistemi kullanarak ihtiyaç duydukları taşınıra ilişkin sorgulama işlemini gerçekleştirirler.

(3) İhtiyaç fazlası taşınırı talep eden kamu idaresi söz konusu sistem üzerinden taşınır talebini gerçekleştirir.

(4) Devrine karar verilen taşınır için EK-1’de yer alan Taşınır Devrine İlişkin Protokol iki nüsha olarak düzenlenir ve söz konusu taşınır gerekli işlemler yapıldıktan sonra devredilir veya devralınır.

(5) Taşınırların;

a) Kamu idareleri arasında bedelsiz devrinde 50.000 TL’ye (50.000 TL dâhil),

b) Aynı kamu idaresine bağlı harcama birimleri arasındaki devrinde 200.000 TL’ye (200.000 TL dâhil),

kadar olan işlemler harcama yetkilisinin onayı ile bu limitler dışındaki işlemler ise üst yöneticinin onayı ile gerçekleştirilir. Bu limitler kuruluş merkezleri ile büyükşehir belediyesi bulunan illerde 3 kat olarak uygulanır ve her takvim yılı başında Bakanlıkça yeniden belirlenir.

(6) Kamu idaresinin ihtiyaç duymaması nedeniyle devredeceği taşınıra, devralacak idarece ihtiyaç duyulmalı ve kullanılmasında yarar görülmelidir.

(7) İhtiyaç fazlası taşınırlar, devralacak idareye bakım, onarım ve taşıma giderleri yönünden ekonomik olmayan malî külfetler getirmemelidir. Devralmak isteyen idare açısından bakım, onarım ve taşıma giderleri nedeniyle devri ekonomik olmayan ve kullanılmasında fayda görülmeyen taşınırlar devredilemez.

(8) Devredilecek taşınırların devralacak idare tarafından taşınması esastır; ancak zorunlu durumlarda devreden idare tarafından da taşıtılabilir.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 7-

(1) Bu Tebliğde hüküm bulunmayan hallerde 9/10/2024 tarihli ve 9014 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Yürürlük

MADDE 8-

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 9-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.

Eki için tıklayınız.

18 Mar 2025 Mert Akgün Tebliğler

TIBBİ SÜLÜK YILLIK İHRACAT KOTASININ TAHSİSİ VE CITES BELGESİ DÜZENLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2021/50)

Resmî Gazete Tarihi: 31.12.2021 Resmî Gazete Sayısı: 31706

TIBBİ SÜLÜK YILLIK İHRACAT KOTASININ TAHSİSİ VE CITES BELGESİ DÜZENLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2021/50)

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Tebliğin amacı, tıbbi sülüğün yıllık ihracat kotasının tahsisi ve kullandırılması için yapılan iş ve işlemler ile tıbbi sülüğün ihracatına yönelik CITES Belgesi düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Tebliğ, tıbbi sülüğün yıllık ihracat kotasının tahsisi ve kullandırılması amacıyla yapılan iş ve işlemler ile tıbbi sülüğün ihracatına yönelik CITES Belgesi düzenlenmesine ilişkin uygulamaları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Tebliğ, 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununun 25 inci maddesi ile 27/9/1994 tarihli ve 4041 sayılı Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme ile Eklerine Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanunla uygun bulunarak, 27/4/1996 tarihli ve 96/8125 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES)’ye ve 27/12/2001 tarihli ve 24623 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmenin Uygulanmasına Dair Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Tebliğde geçen;

Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
CITES: 27/9/1994 tarihli ve 4041 sayılı Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme ile Eklerine Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanunla uygun bulunarak, 27/4/1996 tarihli ve 96/8125 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmeyi,
CITES Belgesi: 27/12/2001 tarihli ve 24623 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmenin Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinde tanımlanan I, II ve III sayılı listelerde yer alan bir türe ait örneğin ihracat, ithalat, yeniden ihracat ve denizden girişinde, yönetim merciileri tarafından düzenlenen, bu kapsamda yapılan işlemler sırasında taraf devletlerin yönetim merciileri ve gümrük idarelerince aranan sözleşme hükümlerine uygun formatta düzenlenen formu,

ç) Genel Müdürlük: Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünü,

GTİP: Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu numarasını,
KEP: Resmi yazışmaların elektronik ortamda mevzuata uygun, uluslararası standartlarda ve teknik olarak güvenli bir şekilde yapılmasına olanak sağlayan sistemi,
Kota: Genel Müdürlükçe ilan edilen, Türkiye’den yıllık olarak ihraç edilebilecek tıbbi sülüğün azami miktarını,
SUBİS: Su ürünleri avcılık ve yetiştiriciliğine ilişkin her türlü işlemlerin yürütüldüğü ve verilerin kayıt altına alındığı web tabanlı su ürünleri bilgi sistemini,

ğ) TÜBİTAK: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunu,

Tıbbi sülük: Hirudinadea ailesindeki Hirudo türlerini, ifade eder.

İhracat kota miktarı

MADDE 5 –

(1) Tıbbi sülüğün yıllık ihracat kota miktarı, TÜBİTAK ve Genel Müdürlükçe oluşturulan komisyon marifetiyle belirlenir ve Genel Müdürlük internet adresinde ilan edilir.

(2) Yıllık ihracat kota miktarı ilan edilmeyen sülük türlerinin ticari amaçlı ihracatına izin verilmez.

Başvuru

MADDE 6 –

(1) Tıbbi sülük ihraç etmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler, her yıl Aralık ayı içerisinde bir sonraki yılın ihracat kotası için Genel Müdürlüğe şahsen veya KEP adresi ile başvuruda bulunurlar. Postayla başvuru kabul edilmez.

İhracat kotası müracaatlarında istenen belgeler

MADDE 7 –

(1) İhracat kotası başvurusunda bulunanlardan aşağıdaki belgeler istenir:

Ek-1’de yer alan Tıbbi Sülük İhracat Kotası Talep Dilekçesi.
Bir önceki yılda gerçekleştirilen tıbbi sülük ihracat miktarını gösteren gümrük onaylı belgelerin sureti. (Kota için ilk defa müracaat edenlerden istenmez.)

Doğadan toplanan tıbbi sülük ihracat kotasının dağıtımı

MADDE 8 –

(1) Yıllık ihracat kota miktarının firmalara dağıtımı, Genel Müdürlükçe oluşturulan komisyon marifetiyle ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen kriterlere göre yapılarak Genel Müdürlük internet adresinde ilan edilir.

İhracat kotasının firmalara dağıtımında aşağıdaki kriterler esas alınır:

Kotanın Hesaplanmasında Esas Alınan Kriterler

Puan

Alınan Puan

1) Firmanın son dört yılda yapmış olduğu tıbbi sülük ihracat miktarı

0-99 kg

1

A

100-249 kg

2

250-499 kg

3

500-999 kg

4

1000 kg ve üzeri

5

2) Firmanın son dört yıldaki toplam ihracat miktarının, firmaya son dört yılda tahsis edilen toplam kota miktarına oranı

İhracat Miktarı/Kota Miktarı

B

FİRMANIN TOPLAM PUANI

A+B

Firmanın ihracat kotası aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

a) Firma Kotası=(Firmanın toplam puanı/Firmaların puanları toplamı)X Yıllık kota miktarı.

Firmalara tahsis edilen ihraç kotaları tahsis edildiği yıl için geçerli olup bir sonraki yıla ve üçüncü şahıslara devredilemez.

Tahsis edilen kotanın kullanım esasları

MADDE 9

(Değişik: RG-18/3/2025-32845)

Tıbbi sülük toplanması ve özel ürün menşe belgesi düzenlenmesi 11/8/2024 tarihli ve 32629 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2024/20)’deki esaslara göre yapılır.
Satış bildirimi düzenlemesine ilişkin aşağıdaki esaslara uyulması zorunludur:
SUBİS’te kaydı olmayan firmaların il müdürlüklerince kaydı yapılarak, kullanıcı adı ve şifre verilir.
Firma, her bir özel ürün menşe belgesindeki tıbbi sülük için ayrı bir satış bildirimi düzenler.

CITES Belgesi başvurusu

MADDE 10 –

(1) CITES Belgesi düzenlenmesine ilişkin başvurularda aşağıdaki esaslara uyulması zorunludur:

Tıbbi sülük ihracatı 27/2/2011 tarihli ve 27859 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Dış Ticaretine İlişkin Tebliğ (Dış Ticaret: 2011/1)’deki GTİP’e göre yapılır. Bu GTİP’ler dışındaki müracaatlar kabul edilmez.
Tıbbi sülük ihracatı yapacak olanlar, CITES Belgesi talebi için (Değişik ibare: RG-18/3/2025- 32845) https://citesbasvuru.tarimorman.gov.tr/ internet adresinden Bakanlığa başvuru yapar.
Tahsis edilen kota kapsamındaki başvurularda aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
Ek-2’deki dilekçe ve ekleri ile birlikte düzenlenmiş olan satış bildiriminde belirtilen tıbbi sülük miktarına uygun olarak Genel Müdürlüğe müracaat edilerek CITES Belgesi düzenlenmesi talebinde bulunulur.
Genel Müdürlüğe müracaat esnasında sundukları özel ürün menşe belgelerinin onay tarihi ile müracaat tarihi arasında en fazla on beş gün olabilir.
Talep edilmesi halinde birden fazla satış bildirimi için tek bir CITES Belgesi düzenlenebilir.

ç) Firmaya tahsis edilen ihracat kota miktarı dolduğunda CITES Belgesi düzenlenmez.

Yetiştiricilik yolu ile elde edilen tıbbi sülük ihracatı başvurularında Ek-2’deki dilekçe ve ekleri ile birlikte Genel Müdürlüğe müracaat edilerek CITES Belgesi düzenlenmesi talebinde bulunulur.

Tahsis edilen kotanın iptali

MADDE 11–

(1) Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmenin Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükmü gereğince;

Bakanlığa geçersiz veya sahte belge ibrazı,
Yasadışı yollardan, CITES Belgesi olmaksızın veya geçersiz CITES Belgesi ile tıbbi sülük ihracat, ithalat, yeniden ihracat ya da denizden girişinin yapılması,
CITES Belgesinde tahrifat yapılması,

durumlarında firmalara tahsis edilen kota iptal edilir. Bu firmalar, bir sonraki yıl için kota talebinde bulunamazlar.

İdari yaptırımlar

MADDE 12 –

(1) Bu Tebliğ hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında Su Ürünleri Kanununun 36 ncı maddesi gereğince işlem yapılır.

Yetki

MADDE 13

(1) Bu Tebliğin uygulanması sırasında karşılaşılan durumların çözüme

kavuşturulmasında ve sonuçlandırılmasında Genel Müdürlük yetkilidir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 14 –

(1) 28/11/2020 tarihli ve 31318 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Sülük (Hirudo Verbana) 2021 Yılı İhracat Kotasının Tahsisi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2020/38) yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 15 –

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 16 –

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

 
Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin

Tarihi

Sayısı

31/12/2021

31706

Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin

Tarihi

Sayısı

1.

18/3/2025

32845

27 Şub 20255 Kas 2025 Mert Akgün Tebliğler

HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ UYGULAMA TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2024/23)

Resmî Gazete Tarihi: 17.08.2024 Resmî Gazete Sayısı: 32635

HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ UYGULAMA TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2024/23)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı; ülkemiz hayvancılığının geliştirilmesi ve sürdürülebilirliğin sağlanması, hayvancılık politikalarının yürütülmesinde etkinliğin artırılması, üretim planlamasına katkı sağlanması, yerli üretimin teşvik edilmesi, üretim, verimlilik ve kalitenin artırılması, yerli hayvan genetik kaynaklarının yerinde korunması ve geliştirilmesi, kayıtların güncel tutulması, hayvan hastalıklarıyla mücadele ve sağlıklı hayvansal üretim için yetiştiricilerin desteklenmesidir.

(2) Bu Tebliğ, 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararda yer alan hayvancılık desteklemelerine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi ile 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Karara dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Aile işletmesi: Destekleme yılı son iş günü itibarıyla TÜRKVET kayıtlarında toplam sığır veya manda sayısı 1-20 baş, toplam anaç koyun/keçi sayısı 1-100 baş hayvan varlığına sahip işletmeleri,

b) Alt proje: Hayvan genetik kaynaklarını yerinde koruma ve geliştirme projesine bağlı ve Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen formata uygun olarak il düzeyinde yürütülen koruma ve ıslah projelerini,

c) Anaç koyun ve keçi: Destekleme yılı son iş günü itibarıyla TÜRKVET’ten aktarılan kayıtlarda 450 gün ve üzeri yaştaki dişi koyun ve keçiyi,

ç) Arıcılık Kayıt Sistemi (AKS): Arıcılık işletmelerinde kimliklendirilmiş arı kolonilerine ait tüm bilgilerin Bakanlık veri tabanında kayıt altına alındığı, izlendiği ve raporlandığı Bakanlık kayıt sistemini,

e) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

f) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünü,

g) Birinci derece tarımsal amaçlı örgütler: 28/11/2023 tarihli ve 32383 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Amaçlı Örgütlerin Derecelendirilmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında Bakanlıkça belirlenen tarımsal amaçlı örgütleri,

ğ) Birlik: Projeye katılan yetiştiricileri temsilen il damızlık manda/sığır/koyun keçi yetiştiricileri birliklerini,

h) Çoban (sürü yöneticisi): Millî Eğitim Bakanlığı veya Bakanlıkça düzenlenen (Mülga ibare: RG-4/11/2025-33067)[1] sürü yönetimi elemanı eğitim programını başarı ile tamamlayarak, sertifika veya kurs bitirme belgesi almaya hak kazanmış kişiyi,

ı) Damızlık kütüğü sınıfı: E-ıslah kayıtlarına göre Bakanlık talimatında belirlenen kıstaslar doğrultusunda, soy kütüğünde kayıtlı sığırların sınıflandırılmasını,

i) E-Islah: Islah amacıyla sığır cinsi hayvanların soy kütüğü ve verimlerine ilişkin kayıtların tutulduğu, izlendiği, raporlandığı kayıt sistemini,

j) Elit sürü: TAGEM tarafından yürütülen Halk Elinde Hayvan Islah Programı kapsamında, kontrollü çiftleştirme yapılan, ebeveyn ve verim kayıtları tutulan işletme sürülerini,

k) Enstitü: TAGEM’e bağlı araştırma enstitülerini,

l) Genomik değer tespiti: HAYGEM tarafından yürütülen Damızlık Değer Tespiti Projesi kapsamında genotiplendirilmesi yapılan hayvanların damızlık değerinin belirlenmesini,

m) Genomik test merkezi: HAYGEM tarafından yürütülen Damızlık Değer Tespiti (Genomik Seleksiyon) Projesi kapsamında Bakanlık tarafından yetkilendirilen genomik damızlık değerinin belirlenmesi amacıyla genotiplendirme yapılan test merkezini,

n) Gezginci arıcı: Farklı çiçeklenme dönemlerindeki bitkilerin nektar ve polenleri ile salgı kaynaklarından üst düzeyde faydalanmak ve kış şartlarından arılarını korumak maksadıyla kolonilerinin yerini değiştiren arıcıyı,

o) Halk Elinde Hayvan Islah Programı: TAGEM tarafından küçükbaş ve büyükbaş hayvanlarda yetiştirici şartlarında ülkesel düzeyde uygulanan ıslah projelerini,

ö) Hastalıktan ari işletme: Koruyucu tedbirlerin alınarak işletmedeki hayvanların sığır tüberkülozu ve sığır brusellozu hastalıkları yönünden ari olduğunun onaylandığı işletmeyi,

p) HAYGEM: Hayvancılık Genel Müdürlüğünü,

r) Hayvan pasaportu: 2/12/2011 tarihli ve 28130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği kapsamında Bakanlıkça belirlenen hayvana ait bilgileri içeren, il/ilçe müdürlüğü veya yetkilendirilmiş kurum veya kuruluş tarafından düzenlenen imzalı belgeyi,

s) Hayvancılık Destekleme Sistemi (HDS): Hayvancılık desteklemelerine esas iş ve işlemlerin yürütüldüğü sistemi,

ş) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünü,

t) İpek böceği kooperatifleri: S.S. Bursa Tarım Satış Kooperatifleri Birliğine bağlı kooperatifler ile faaliyet alanı kozadan flatürle ipek çekimi ve işleme olan S.S. Kulp Koza Üreticileri Üretim ve Pazarlama Kooperatifini,

u) İpekböcekçiliği Kayıt Sistemi (İKS): İpek böceği üretimine yönelik veri kaydının tutulduğu, izlendiği ve raporlandığı Bakanlık kayıt sistemini,

ü) İşletme: Hayvan ve hayvansal ürün elde etmek maksadıyla kurulan, hayvanların barındırıldığı, tutulduğu, bakım ve beslemesinin yapıldığı Bakanlık kayıt sistemine kayıtlı yerleri,

v) İşletme tescil belgesi: İşletmelere il veya ilçe müdürlüklerince verilen onaylı belgeyi,

y) İzole bölge: Bakanlıkça belirlenen ve yarıçapı en az 15 km olan yalnızca saf ırk, ekotip veya üretilecek hibritin baba hattını oluşturan kolonilerin bulunduğu yabancı kolonilerden arındırılmış ve dışarıdan arı girişine kapalı çiftleştirme bölgesi ve ırk muhafaza alanı,

z) Kadın veya genç çiftçi: Destekleme takvim yılı başlangıcı itibarıyla TÜRKVET’te üzerinde işletme kaydı bulunan; kadın yetiştiriciler ile aynı yılın son gününde 41 yaşından gün almamış yetiştiricileri,

aa) Karar: 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararı,

bb) Kesimhane: 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik ile 3/3/2018 tarihli ve 30349 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Küçük Kapasiteli Kesimhanelerin Genel ve Özel Hijyen Kurallarına Dair Yönetmelik kapsamında Bakanlıktan onay veya şartlı onay almış işletmeleri,

cc) Kırmızı Et Kayıt Sistemi (KES): Üreticilerin, kesimhanede kestirdiği hayvanlara ve karkaslarına ilişkin kayıtların tutulduğu, izlendiği, raporlandığı Bakanlık kayıt sistemini,

çç) Kozabirlik: 8/6/2012 tarihli ve 28317 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İpekböceği Yumurtası Üretimi ve Kontrolüne İlişkin Yönetmelik hükümleri kapsamında hastalıktan ari tohum üretimini gerçekleştiren S.S. Bursa Tarım Satış Kooperatifleri Birliğini,

dd) Küpe: Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği ile 2/12/2011 tarihli ve 28130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliğinde belirtilen şartlara ve TS 7808’e uygun olarak üretilen ve yazımı yapılan kimliklendirme aracını,

ee) Manda Islah Sistemi (MIS): Islah amacıyla manda türü hayvanların soy kütüğü ve verimlerine ilişkin kayıtların tutulduğu, izlendiği, raporlandığı kayıt sistemini,

ff) Manda ineği: En az bir kez doğum yapmış dişi mandayı,

gg) Onaylı süt çiftliği: Bakanlıkça belirlenen standartlarda süt ürettiğine dair sertifikalandırılan işletmeyi,

ğğ) Proje: Mastır plan formatında hazırlanan hayvan genetik kaynaklarını yerinde koruma ve geliştirme (Halk Elinde Hayvan Islahı) ülkesel projelerini,

hh) Proje lideri: TAGEM tarafından alt projelerin yürütülmesi amacıyla görevlendirilen kişiyi,

ıı) Proje uygulama esasları yönergesi: Hayvan genetik kaynaklarını geliştirme projelerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esasların belirlendiği, halk elinde hayvan ıslahı ülkesel projesi uygulama esasları yönergesini,

ii) Proje yürütme kurulu: Hayvan genetik kaynaklarını geliştirme (ıslah) projelerinde projenin işleyişi, idari ve desteklemeye esas konuların görüşülüp karara bağlandığı ve proje uygulama esasları yönergesinde görev ve sorumlulukları belirtilen kurulu,

jj) Resmî veteriner hekim: Bakanlıkça 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun uygulamasında görevlendirilen veteriner hekimi,

kk) Satış belgesi: Fatura/e-Fatura (düzenleyenin onayladığı çıktısı ve xml formatında, silinemez CD veya DVD’ye kayıtlı) veya müstahsil makbuzunu,

ll) Seçim komisyonu: Hayvan genetik kaynaklarını yerinde koruma projelerinde proje lideri ile enstitü temsilcisi, il veya ilçe müdürlüğü temsilcisinden oluşan komisyonu,

mm) Serbest veteriner hekim: 9/3/1954 tarihli ve 6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanuna göre mesleğini serbest olarak icra eden veteriner hekimleri,

nn) Sığır cinsi hayvan: Et üretimi, süt üretimi, damızlık veya diğer amaçlarla yetiştirilen Bison bison ve Bubalus bubalus türü hayvanlar dâhil her yaştaki sığır ve mandaları,

oo) Soy kütüğü: Hayvan ırklarına göre yetiştirme ve verim kayıtlarının tutulduğu, izlendiği, raporlandığı ve belgelendirildiği Bakanlık kayıt sistemini,

öö) Soy kütüğü sınıfı: E-ıslah kayıtlarına göre Bakanlık Talimatında belirlenen kıstaslar doğrultusunda, soy kütüğünde kayıtlı işletmelerin sınıflandırılmasını,

pp) Sözleşme: Hayvan genetik kaynakları yerinde koruma ve geliştirme (ıslah) projelerinde, yetiştirici/birlik ile enstitü ve/veya il müdürlüğü arasında proje uygulama esasları yönergesine göre yapılan sözleşmeleri,

rr) Süt verim ölçüm metodu: İşletmede, bir ineğin günlük süt veriminin bilgisayarlı sağım sistemi veya sağım sistemine bağlanılan süt ölçüm cihazı veya standart süt ölçüm kovası ile yapılan ölçümlerini,

ss) Taban sürü: TAGEM tarafından yürütülen Halk Elinde Hayvan Islah Programı kapsamında ana ve yavruya ait verim kayıtları tutulan sürüleri,

şş) TAGEM: Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğünü,

tt) Tarımsal amaçlı örgüt: Merkez Birliği düzeyinde örgütlenmiş, 5996 sayılı Kanuna göre kurulmuş ıslah amaçlı birlikleri, 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununa göre kurulmuş üretici birliklerini, Bakanlıkça kuruluşuna izin verilen ve 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş, hayvancılık faaliyeti yürüten tarımsal amaçlı kooperatiflerin merkez birliklerine ortak olan üst birlik ortağı kooperatifleri,

uu) Tiftik Kayıt Sistemi (TKS): Tiftik üreticilerinin ve tiftik satışına ilişkin kayıtların tutulduğu, izlendiği, raporlandığı Bakanlık kayıt sistemini,

üü) TÜRKVET: Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği ile Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği hükümlerine göre oluşturulan ve hayvancılık işletmelerinin, yetiştiricilerin ve sığır cinsi hayvanlar ile koyun ve keçi türü hayvanların kimliklendirilerek kayıt altına alındığı veri tabanını,

vv) Ulusal Küçükbaş Hayvan Islahı Bilgi Sistemi (UKIBS): Halk Elinde Hayvan Islahı Ülkesel Projesinde (Küçükbaş) alınan verilerin kayıt edildiği sistemi,

yy) Veteriner Bilgi Sistemi (VETBİS): Hayvancılık Bilgi Sisteminde (HBS) yer alan hayvan hastalıkları, aşı uygulamaları ve hayvan sağlığı desteklemelerine ait kayıtlar ve benzeri bilgilerin tutulduğu sistemi,

zz) Veteriner sağlık raporu: Hayvan ve hayvansal ürünlerin 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenen şartlara ve sağlık şartlarına uygun olduğunu gösteren, resmî veteriner hekim tarafından düzenlenen belgeyi,

aaa) Yerinde koruma: Sahip oldukları ırkın özelliklerini gösteren yerli evcil hayvan genetik kaynaklarının doğal yetiştirildikleri bölgede, aynı ırktan rastgele çiftleştirme yöntemi uygulanarak, yeterli büyüklükte sürü veya sürüler halinde korunmasını,

bbb) Yerleşim yeri ve diğer adres belgesi: Kişinin yerleşim yerini veya diğer adreslerini gösteren belgeyi,

ccc) Yetiştirici/üretici: Hayvancılık faaliyetiyle iştigal eden gerçek veya tüzel kişileri,

ççç) Yetiştirici temsilcisi: Hayvan genetik kaynaklarının yerinde korunması ve geliştirilmesi (Halk Elinde Hayvan Islahı) projelerinde yer alacak ve yetiştiricilerin yazılı muvaffakatı/taahhütnamesi ile onları temsil eden tüzel kişiliği,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Desteklemeye İlişkin Esaslar

Büyükbaş hayvancılık desteklemeleri

MADDE 4-

(1) Her bir destekleme yılı için buzağı/malak desteklemesi verilebilmesinin şartları şunlardır:

a) Buzağı/malağın TÜRKVET’te kayıtlı, destekleme yılı içinde ülkemizde doğmuş ve doğduğu işletme numarası ile cinsiyeti, ana kulak numarası ve doğum tarihi bilgilerinin mevcut olması gerekir.

b) Buzağı/malak TÜRKVET kayıtlarına göre en az 4 ay (120 gün) süreyle yaşamış olmak zorundadır.

c) Buzağı/malakların programlı aşıları (dişilerde brusella ve şap, erkeklerde şap) yapılmış ve VETBİS’e kaydedilmiş olmak zorundadır. Hastalıktan ari işletmelerde brusella aşı şartı aranmaz. Bakanlıkça belirlenen aşılarda güncelleme olması halinde, yapılması gereken aşılar, HAYGEM tarafından talimatla belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

ç) Her buzağı/malak için bir kez destekleme ödemesi yapılır. Çoklu doğumlarda her bir buzağı/malak desteklemeden faydalandırılır.

d) Destekleme ödemesi, HDS veri tabanına başvurusu girilen buzağı/malağın doğduğu işletme sahibine yapılır.

e) Destekleme ödemeleri, iki dönem halinde yapılır. Her iki dönemde destekleme şartlarını sağlamadığı için destekleme alamayan buzağı/malaklar, sonraki süreçte şartları sağlasa da destekleme kapsamına alınmaz.

f) Destekleme ödemesi yapılan buzağı/malağa, ilave destekleme şartlarının sonradan oluşması durumunda sonraki dönemlerde ilave ödemeler yapılmaz.

g) Destekleme sürecinde ilgili mevzuat kapsamında, buzağı/malakların küpelenmesi ve TÜRKVET’e kaydedilmesi; buzağıların E-Islaha, malakların MIS’a kaydettirilmesi, programlı aşılarının yaptırılması ve işletme bilgileri ile desteklemeye esas verilerin kayıt sistemlerinde güncellenmesinden yetiştiriciler, belgelerin düzenlenmesi ve veri girişlerinin zamanında yapılmasından ise görevli kişi, kurum ve kuruluşlar sorumludur.

(2) Birinci fıkrada belirtilen şartları sağlayarak temel büyükbaş desteğini hak eden buzağı/malaklara Kararda belirtilen katsayılarda ilave destek verilebilmesinin şartları şunlardır:

a) Kararda yayımlanan ve Tarımsal Üretim Planlama Kurulu tarafından süt havzası olarak belirlenen illerden Amasya, Çorum, Tokat, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Muş, Erzurum ve Tunceli illerinde doğan ve TÜRKVET’te sayılan sütçü ırkı ve bunların melezleri buzağılarına ve malaklara, besi havzası olarak belirlenen Ağrı, Ardahan, Artvin, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkâri, Iğdır, Kars, Malatya, Muş, Sivas, Şırnak, Tunceli ve Van illerinde doğan ve TÜRKVET’te sayılan kombine ırk, etçi ırkı ve bunların melezleri buzağılarına ve malaklara ilave destek verilir.

b) Suni tohumlama veya embriyo transferi sonucu doğan buzağı/malaklara ilave destek verilir.

c) Yerli sperma kullanımı ile suni tohumlamadan veya yerli embriyo transferi sonucu doğan buzağı/malaklara ilave destek verilir.

ç) Aile işletmelerinde doğan buzağı ve malaklara ilave destek verilir. Aynı veya farklı il/ilçelerde birden fazla işletmesi bulunan yetiştiricilerin toplam sığır veya manda sayısı, büyükbaş hayvancılık aile işletmesi desteği için tanımlanan sayıyı geçmesi halinde, bu desteklemeden yararlandırılmaz. (Ek cümle: RG-4/11/2025-33067)1 Aile işletmesi desteği alan toplam buzağı veya malak sayısı 10 başı geçemez.

d) Kadın veya genç çiftçilerin işletmelerinde doğan buzağı/malaklara ilave destek verilir.

e) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme yılı takvimi son günü itibarıyla TÜRKVET’ten alınan kayıtlarda, hastalıktan ari olarak tespit edilen ve il müdürlüğü tarafından HDS’de onaylanan işletmelerde doğan dişi buzağı/malaklara ilave destek verilir. Destekleme yılı son günü alınan kayıtlarda HDS’de ariliği askıda olan işletmeler, sonraki yılın 1 Temmuz tarihli TÜRKVET kayıtlarında arilik sertifikası iptal edilmeden yenilenmiş ve il müdürlüğü tarafından HDS’de tanımlanmış ise ari işletme ilave desteğinden yararlanır.

f) Destekleme yılı takvimi içinde doğan ve temel destek şartlarını sağlayan buzağı/malaklara hastalıktan ari işletmeler hariç en fazla 500 baş ile sınırlı olmak üzere temel ve ilave destek tutarları ödenir. İkinci dönemde, birinci dönemde destek alan buzağı/malak sayısı da dikkate alınarak ödeme yapılır. Gerçek veya tüzel kişilik adına farklı illerde birden fazla işletme olması durumunda, 500 baş sınırlaması her bir işletme numarası için ayrı uygulanır. Gerçek veya tüzel kişilik adına aynı il sınırları içerisinde birden fazla işletme olması durumunda, 500 baş sınırlaması aynı ildeki tüm işletmeleri kapsar.

g) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme yılı takvimi son günü itibarıyla, TÜRKVET’ten alınan kayıtlarda, AB onaylı süt çiftliği sertifikasına sahip olan ve il müdürlüğü tarafından HDS’de onaylanan işletmelerde doğan dişi buzağı/malaklara ilave destek verilir. Destekleme yılı takvimi son günü itibarıyla AB onaylı süt çiftliği sertifikası askıda olan işletmeler, sonraki yılın 1 Temmuz tarihli TÜRKVET kayıtlarında sertifikası yenilenmiş ve il müdürlüğü tarafından HDS’de tanımlanmış ise AB onaylı işletme ilave desteğinden yararlanır.

ğ) Destekleme yılı takvimi son günü itibarıyla birinci derece tarımsal amaçlı örgütlere üye olan yetiştiricilerin işletmesinde doğan buzağı ve malaklarına ilave destek verilir.

h) Soy kütüğüne kayıtlı olan buzağılara ilave destek verilebilmesinin şartları şunlardır:

1) Yetiştiriciler, destekleme müracaatını damızlık sığır yetiştiricileri birliği aracılığıyla yapmak zorundadır.

2) Buzağının, soy kütüğüne kayıtlı anadan suni tohumlama sonucu doğmuş ve yerli ırklar hariç anası kendi ırkı ile tohumlanmış veya embriyo transferi sonucu doğmuş olması gerekir. İşletmenin soy kütüğüne giriş tarihinden önce doğan buzağılar, ilave destekten faydalandırılmaz.

3) Buzağının doğduğu işletme, destekleme yılı Ekim ayının ilk günü öncesinde soy kütüğüne kaydedilmiş ve aynı yılın son günü itibarıyla kayıtlı olmak zorundadır.

4) İşletmede, Bakanlık veya Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliğinin talimatlarına uygun olarak, üçten az olmamak üzere soy kütüğünde bulunduğu sürenin (ay olarak) 2/3’ü oranında aylık süt ölçümü yapılmış olması gerekir.

5) Süt ölçüm tarihinde, işletmenin etçi ırk ve melezleri hariç inek sayısının en az % 60’ının süt ölçümü yapılmış ve süt verilerinin ölçüm tarihinden itibaren 120 gün içerisinde E-Islaha kaydedilmiş olması gerekir.

6) Süt verim ölçümleri, standart süt ölçüm aletleri veya sağım sistemi ile ölçülmeli, ölçümler süt kayıt defterine kaydedilmeli veya sağım sisteminden temin edilmiş olmalıdır. Askı veya hak ediş listelerinin hazırlanması aşamasında işletmenin süt verim ölçüm metodu E-Islahta tanımlanmış olmak zorundadır.

7) Süt ölçüm tarihinde, süt ölçümü yapılmış en az 10 ineğin en az yarısında aynı miktarda süt verim kaydı olması durumunda, işletmenin bu tarihteki süt ölçümü geçersiz sayılır.

8) Süt verim ölçümlerinin, talimatlara uygun olarak yapılmasından ve E-Islaha kaydettirilmesinden yetiştiriciler, yetiştiricilerin bilgilendirilmesinden, bildirilen süt verim ölçümlerinin zamanında E-Islaha kaydedilmesinden ve denetlemelerin yapılmasından Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliği ve il birlikleri sorumludur.

9) İşletmelerin soy kütüğü sınıfı, E-Islah kayıtlarından destekleme yılını takip eden yılın Ocak ayında birinci dönem askı listesi yayınlanmadan önce belirlenir, birinci ve ikinci dönem hak edişlerde geçerli olur. İşletmelerin soy kütüğü sınıfının belirlenmesi, itirazlar doğrultusunda veya ihtiyaç halinde birinci dönem hak ediş icmallerinin yayımlanması öncesi yenilenebilir.

ı) Suni tohumlama şartı aranan desteklerde, suni tohumlamanın, buzağının doğum tarihinden 210-295 gün öncesinde ülkemizde yapılmış ve bilgisinin E-Islah veri tabanına kaydedilmiş olması gerekir.

i) Genomik değer tespiti yapılmış, soy kütüğü ilave desteğini hakeden dişi buzağılara ilave destek verilebilmesinin şartları şunlardır:

1) Buzağının doğduğu işletmenin, destekleme yılını takip eden yılın Ocak ayında belirlenen soy kütüğü sınıfının A veya B olması gerekir.

2) Buzağının damızlık kütüğü sınıfının A veya B olması gerekir.

3) Buzağının ırkının Siyah-Alaca veya Simental olması gerekir.

4) Genomik değer tespitinin, buzağının doğduğu işletmede iken yapılması gerekir.

5) Genomik değer tespiti için usulüne uygun olarak DNA izolasyonuna esas örneklerin alınıp genomik test merkezine ulaştırılmasından ve sonuçların E-Islaha kaydından işletmenin bulunduğu ildeki Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği ve Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliği sorumludur.

6) Buzağının genomik damızlık değeri tespiti çalışmaları kapsamında, DNA izolasyonuna esas örneklerin genotiplendirilmesinin, Bakanlıkça yetkilendirilen genomik test merkezinde yapılmış olması gerekir.

7) Genomik test merkezi, destekleme kapsamında kendisine gelen DNA izolasyonuna esas örneklerin test ücreti ve uygulama yöntemini Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliğine bildirir.

8) Genotiplendirilmesi yapılan örneklere ait genomik damızlık değer tespiti, Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliğince yapılır ve düzenlenen belge onaylanmak üzere HAYGEM’e gönderilir.

9) Destekleme ödemesi, 1. dönem için destekleme (Değişik ibare: RG-4/11/2025-33067)1 yılı Ekim ayının son iş gününe, 2. dönem için ise takip eden yılın Mayıs ayının 15’ine kadar genomik test merkezine gelen kan örneklerinden genomik damızlık değer tespiti belirlenen buzağılar için yapılır.

j) Soy kütüğüne kayıtlı malak ilave desteklemesi verilebilmesinin şartları şunlardır:

1) Destekleme yılı içinde MIS’ta kayıtlı işletmedeki manda ineği ve malak sayısı dikkate alınır.

2) Malakların ana ve babası MIS’a kayıtlı olmak zorundadır.

3) Malakların doğduğu işletme, destekleme yılı sonu bitim tarihine kadar MIS’a kaydedilmiş olmak zorundadır.

4) Yetiştirici, damızlık manda yetiştiricileri birliği olan yerlerde birlik üyesi olmak ve birlik soy kütüğü yürütme yetkisi almış olmak zorundadır.

5) Destekleme yılında işletmede süt ölçümü yapılan ayda, manda inek sayısının en az 1/4’ünde asgari 5 ay süt ölçümü yapılmış ve MIS’a kaydedilmiş olması zorunludur.

6) Süt verimlerinin, standart süt ölçüm aletleri veya sağım sistemi ile ölçülmüş olması, ölçümlerin süt kayıt defterine kaydedilmesi veya sağım sisteminden temin edilebilmesi gerekir.

7) Ön soy kütüğüne kayıtlı malaklar bu desteklemeden yararlanamazlar.

(3) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) Buzağı desteği için yetiştiriciler;

1) Desteklemeyi hangi tarımsal amaçlı örgüt üzerinden almak istiyorlarsa almak istedikleri örgüt üzerinden, kooperatifler aracılığıyla almak isteyenler bölge veya il üst birlikleri üzerinden, soy kütüğü ilave desteklemesi için damızlık sığır yetiştiricileri il birlikleri üzerinden,

2) Herhangi bir örgüte üye olmayanlar ise doğrudan il/ilçe müdürlüklerine,

başvurularını yapabilirler.

b) Malak desteği için, damızlık manda yetiştiricileri birliğine üye olan yetiştiriciler birlikler aracılığıyla, üye olmayan yetiştiriciler ise il/ilçe müdürlüklerine yazılı olarak başvuruda bulunabilirler.

c) Yetiştiriciler aynı destek için yalnızca bir tarımsal amaçlı örgüt üzerinden başvuru yapabilir.

ç) Tarımsal amaçlı örgütler başvuru listelerini il/ilçe müdürlüklerine teslim eder.

d) Başvurular ile ilgili iş ve işlemler, HDS’de il/ilçe müdürlüklerince yürütülür. İl/ilçe müdürlükleri, il birlikleri tarafından kendilerine teslim edilen başvuruların ve birlik üyesi olmayan yetiştiricilerin başvuru dilekçelerinin HDS’ye zamanında ve doğru kayıt edilmesinden sorumludur.

e) Tarımsal amaçlı örgütler, kendilerinde başvuru dilekçesi bulunan üyelerinin başvurularından sorumludur. Tarımsal amaçlı örgüte üye olan yetiştiriciler, dilekçe ile üyesi bulundukları tarımsal amaçlı örgüte başvuru yapmak zorundadır. Tarımsal amaçlı örgütler, her ne sebeple olursa olsun üyesinin yazılı destekleme başvurusunu geri çeviremez. Tarımsal amaçlı örgütler, başvuru dilekçesi bulunmayan üyesi adına destekleme başvurusu yapamaz.

f) Gerçek veya tüzel kişilik adına birden fazla işletme olması durumunda, işletme sahibi her bir işletme numarası için ayrı destekleme başvurusu yapar.

g) Başvurular birinci dönem için, destekleme yılı Eylül ayının ilk iş gününde başlar, Aralık ayının ilk iş gününe kadar devam eder. İkinci dönem için ise bir sonraki yılın Nisan ayının ilk iş gününde başlar ve 15 Haziran tarihine kadar devam eder. Birinci dönemde başvurusu olan yetiştiriciler, ikinci dönem içinde başvuru yapmış sayılır. Birinci dönemde başvuru yapamayanlar ikinci dönemde başvuru yapabilir. Birinci dönemde başvuruda bulunduğu halde, eksikleri nedeniyle desteklemeden yararlanamayanlar, ikinci dönemde eksikliğin giderilmesi halinde desteklemeden yararlandırılır.

ğ) Başvurular destekleme yılı için geçerlidir. Süresi geçtikten sonra yapılan tüm başvurular geçersizdir.

(4) Buzağı ve malak destekleme başvurularının HDS’ye kaydedilmesi, icmallerin hazırlanması ve itirazların değerlendirilmesi aşağıdaki şekilde gerçekleştirilir:

a) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme başvuruları, birinci dönemin başvuru tarihi son gününden itibaren 30 gün içerisinde, ikinci dönemin başvuru tarihi son gününden itibaren 15 gün içerisinde HDS’de ilgili modüle il/ilçe müdürlükleri tarafından kaydedilir. Süresi içerisinde başvuru dilekçesi olduğu halde HDS’ye tanımlanmamış başvurular, birinci dönem için Şubat ayının ikinci haftasının son iş günü, ikinci dönem için Temmuz ayının son iş gününe kadar HDS’ye girilir.

b) Buzağı ve malak destekleme icmalleri HDS’de ayrı olarak hazırlanır.

c) İcmaller hazırlanırken buzağıların soy kütüğü ve genomik test ile suni tohumlama desteği için E-Islah veri tabanından, malak soy kütüğü ve suni tohumlama desteği için ise MIS veri tabanından yararlanılır.

ç) Birinci dönemde destekleme yılının ilk sekiz ayında doğan buzağı/malaklar için destekleme yılı takvimi son günü TÜRKVET, E-Islah ve MIS verileri, ikinci dönemde ise destekleme yılının tümünde doğan ve birinci dönemde destekleme alamayan buzağı/malaklar için sonraki yılın 1 Temmuz tarihli TÜRKVET, E-Islah ve MIS verileri esas alınarak hazırlanan icmal-1 askı listeleri il/ilçe müdürlüğünde askıya çıkarılır. Askı başlangıç ve bitimi tutanağa bağlanır.

d) Birinci dönem askı süreci sonrası icmal-2’lerin belirlenmesi için sonraki yılın 15 Şubat tarihli TÜRKVET, E-Islah ve MIS verileri, ikinci dönem ise askı süreci sonrası icmal-2’lerin belirlenmesi için sonraki yılın 1 Ağustos tarihli TÜRKVET, E-Islah ve MIS verileri esas alınır.

e) (Ek: RG-4/11/2025-33067)1 Askıya çıkarılan listelere itirazlar, il/ilçe müdürlüklerine yapılır. İtirazlar, askı süresi bitiminde il/ilçe müdürlüklerince değerlendirilerek karara bağlanır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise icmaller kesinleşmiş kabul edilir.

(5) Büyükbaş hayvancılık destekleri kapsamında buzağı/malak desteklemesinin; başvuru, icmal hazırlama, askı, itiraz, kesin icmal ve benzeri destekleme süreçlerine ait takvim, Karar kapsamında her yıl HAYGEM tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

Atık desteği

MADDE 5-

(1) Atık desteği verilebilmesinin şartları şunlardır:

a) Bakanlıkça belirlenen ve resmî veteriner hekim veya sorumluluğundaki yardımcı sağlık personeli ile Bakanlıkça yetki verilen veteriner hekim tarafından, yapılan aşı uygulamaları sonrasında oluşan atıklar için hayvan sahiplerine atık desteği ödemesi yapılır.

b) Atık desteği ödenebilmesi için atık yapan hayvanların, aşı uygulanan işletmede kayıtlı olması, aşılamanın üzerinden yetmiş iki saat geçmemiş olması, aşının VETBİS’e kaydedilmiş olması, atığın resmî veteriner hekim tarafından görülmesi ve atık tarihinin yılı içerisinde sisteme kaydedilmesi gerekir.

c) Bakanlıkça belirlenen aşı uygulamaları sonrasında atık oluştuğunda resmî veteriner hekim tarafından atık görülür ve sadece atık oluştuğuna dair tespit tutanağı tanzim edilir. Tespit tutanağına, atığın gerçekleştiği işletme numarası, hayvanın küpe numarası, hayvanın kaç aylık gebe olduğu, aşı ile ilgili bilgiler, aşılama tarihi ve aşılamadan ne kadar zaman sonra atık oluştuğu yazılmak zorundadır. (Ek cümle: RG-4/11/2025-33067)1 Tanzim edilen tespit tutanağının hayvan sahibi tarafından imzalanmış olması, destekleme başvurusu için yeterlidir.

ç) Bakanlıkça belirlenen aşı uygulamaları sonrasında oluşan atıklardan numune alınır. Alınan numune, bruselloz yönünden incelenmek üzere bölge Veteriner Kontrol Enstitü Müdürlüğüne gönderilir. Bakteriyolojik olarak bruselloz tespit edildiğinde atık yapan hayvan için hayvan hastalığı tazminatı ile ilgili işlemler uygulanır. Bruselloz tespit edilmez ise atık hayvan için destekleme ödemesi yapılır.

(2) Destekleme icmallerinin düzenlenmesine ilişkin esaslar şunlardır:

a) İl/ilçe müdürlüğünde görevli resmî veteriner hekimler tarafından VETBİS’e veri girişi yapılır ve onaylanır.

b) İlçe müdürlüğü, VETBİS’ten onaylanan veriler üzerinden ilçe icmallerini tanzim eder, onaylar ve e-belge üzerinden il müdürlüğüne gönderir.

c) İl müdürlüğü, ilçelerden gelen icmallerin kontrolünü yaparak VETBİS’ten il icmallerini tanzim eder, onaylar ve e-belge üzerinden HAYGEM’e gönderir.

ç) HAYGEM, gelen icmal listeleri ile VETBİS’ten alınan icmal listelerinin uyumunu kontrol eder.

d) Destekleme icmallerinin hazırlanması, gönderilmesi ve ödeme ile ilgili çalışma takvimi HAYGEM tarafından belirlenir.

Küçükbaş hayvancılık desteklemeleri

MADDE 6-

(1) Kuzu/oğlak desteği verilebilmesinin şartları şunlardır:

a) Desteklemeden yararlanacak kuzu ve oğlaklar; destekleme takvim yılı içerisinde doğmuş, küpelenmiş, TÜRKVET’e kayıtlı ve doğduğu işletmede en az 4 ay (120 gün) süreyle yaşamış olmak zorundadır. Destekleme kapsamındaki hayvanın 4 aylık (120 günlük) süre içerisinde doğduğu işletmeden, işletme sahibine ait farklı bir işletmeye nakledilmesi durumunda, sahip bilgisi değişmediği için desteklemeye ilişkin diğer şartların da sağlanması kaydıyla desteklemeden yararlanılabilir.

b) 5996 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi hükümlerine göre idari para cezası sonucunda işletmeye kayıt edilen kuzu ve oğlaklar destekleme kapsamına alınmaz.

c) Yetiştirici, damızlık koyun keçi yetiştiricileri birliğine üye olmalıdır. İl birliği olmayan illerde bu şart aranmaz.

ç) Kuzu ve oğlakların tümüne koyun-keçi vebası aşısı yapılmış ve VETBİS’e kaydedilmiş olmak zorundadır. Edirne, Kırklareli, Tekirdağ illeri ile İstanbul ve Çanakkale (Gökçeada dahil) illerinin Avrupa yakası ilçelerinde (Trakya) bulunan işletmelerde koyun-keçi vebası aşı şartı aranmaz. Bakanlıkça belirlenen aşılarda güncelleme olması halinde, yapılması gereken aşılar, HAYGEM tarafından talimatla belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

d) Her kuzu ve oğlak için bir kez destekleme ödemesi yapılır. Çoklu doğumlarda her bir kuzu ve oğlak desteklemeden faydalandırılır.

e) Destekleme ödemesi yapılan kuzu ve oğlağa, ilave destekleme şartlarının sonradan oluşması durumunda sonraki dönemlerde ilave ödemeler yapılmaz.

f) Destekleme ödemesi kuzu ve oğlağın doğduğu işletme numarası üzerinden, başvurusu HDS’ye girilen işletme sahibine yapılır.

g) Destekleme ödemeleri, (Değişik ibare: RG-4/11/2025-33067)1 üç dönem halinde yapılır. Her (Değişik ibare: RG-4/11/2025-33067)1 üç dönemde destekleme şartlarını sağlamadığı için destekleme alamayan kuzu ve oğlaklar, sonraki süreçte şartları sağlasa da destekleme kapsamına alınmaz.

ğ) Destekleme süreci içerisinde ve ilgili mevzuat kapsamında, kuzu ve oğlakların küpelenerek TÜRKVET’e kayıt edilmesi, aşıların yaptırılarak VETBİS’e kaydettirilmesi ve işletme bilgileri ile desteklemeye esas verilerin kayıt sistemlerinde güncellenmesinden yetiştiriciler, belgelerin düzenlenmesi ve veri girişlerinin zamanında yapılmasından ise görevli kişi, kurum ve kuruluşlar sorumludur.

h) Göçer hayvanlardan doğan kuzu ve oğlaklarda, doğduğu işletme göçer hayvan sevk kontrol noktası ise sahip işletme doğduğu işletme olarak kabul edilir.

ı) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme dönemlerinde, temel desteğe esas kuzu sayısı, destekleme yılı son günü (31 Aralık) itibarıyla TÜRKVET kayıtlarında yer alan kişiye ait toplam anaç koyun sayısının 1,5 katını geçemez. Destekleme takvim yılı başlangıcı itibarıyla üzerinde işletme kaydı bulunan; kadın yetiştiricilerin veya son takvim gününde 41 yaşından gün almamış yetiştiricilerin ilave desteğine esas dişi kuzu sayısı ise temel desteğe esas kuzu sayısının % 55’ini geçemez ve hazırlanacak icmallerde dişi kuzular öncelikli olarak gösterilir. Desteklemeye esas oğlak sayısı ise, 31 Aralık itibarıyla TÜRKVET kayıtlarında yer alan kişiye ait toplam anaç keçi sayısının 1,5 katını geçemez. Destekleme yılı son günü (31 Aralık) itibarıyla TÜRKVET kayıtlarında anaç koyun veya anaç keçi kaydı bulunmayan işletmeler, destekleme kapsamı dışında tutulur.

(2) TÜRKVET’e kayıtlı olan ve bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen şartları sağlayarak temel küçükbaş desteğini hak eden ve aşağıda belirtilen şartları taşıyan kuzu ve oğlaklara Kararda belirtilen katsayılarda ilave destekleme verilir:

a) Aile işletmesinde doğan tüm oğlaklara ve dişi kuzulara ilave destek verilir. Aynı veya farklı il/ilçelerde birden fazla işletmesi bulunan yetiştiricilerin anaç koyun keçi sayısı toplamı, küçükbaş hayvancılık aile işletmesi desteği için tanımlanan sayıyı geçmesi durumunda ilave desteklemeden yararlandırılmaz.

b) Yetiştirici, kadın veya genç çiftçi ise doğan tüm oğlaklara ve dişi kuzulara ilave destek verilir.

c) Birinci derece tarımsal amaçlı örgütlere üye olan yetiştiricilerin işletmelerinde doğan tüm oğlak ve kuzular için ilave destek verilir.

(3) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Başvurular birinci dönem için, destekleme yılı Eylül ayının ilk iş gününde başlar, Aralık ayının ilk iş gününe kadar devam eder. İkinci dönem için bir sonraki yılın Nisan ayının ilk iş gününde başlar ve 15 Haziran tarihine kadar devam eder. Üçüncü dönem için ise bir sonraki yılın Kasım ayının ilk iş günü başlar ve Kasım ayının üçüncü haftası son iş gününe kadar devam eder. Yetiştiriciler destekleme başvurusunu üyesi oldukları damızlık koyun keçi yetiştiricileri birliğine dilekçe ile yapar. Birinci dönemde başvurusu olan yetiştiriciler, ikinci ve üçüncü dönemler içinde başvuru yapmış sayılır. Birinci dönemde başvuru yapamayanlar ikinci veya üçüncü dönemlerde başvuru yapabilir. Birinci dönemde başvuruda bulunduğu halde, eksikleri nedeniyle desteklemeden yararlanamayanlar, ikinci veya üçüncü dönemlerde eksikliğin giderilmesi halinde desteklemeden yararlandırılır. Damızlık koyun keçi yetiştiricileri birliğinin bulunmadığı illerde başvurular, dilekçe ile il/ilçe müdürlüklerine yapılır.

b) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Süresi içerisinde başvuru dilekçesi olduğu halde HDS’ye tanımlanmamış başvurular, birinci dönem için Şubat ayının ikinci haftasının son iş günü, ikinci dönem için ise Temmuz ayının son iş gününe kadar HDS’ye girilir. Üçüncü dönem başvuru süresi geçtikten sonra yapılan tüm başvurular geçersizdir. Başvurular, destekleme yılı için geçerlidir.

c) Damızlık koyun keçi yetiştiricileri il birlikleri, kendilerinde başvuru dilekçesi bulunan üyelerinin başvurularına ait listelerin HDS’ye kaydedilmesi için il /ilçe müdürlüklerine eksiksiz olarak teslim edilmesinden sorumludur. Damızlık koyun keçi yetiştiricileri il birlikleri, her ne sebeple olursa olsun üyesinin yazılı destekleme başvurusunu geri çeviremez. Üyesinin destekleme başvuru dilekçesi bulunmayan il birlikleri, bu üyeleri adına başvuru yapamaz.

ç) İl/ilçe müdürlükleri, il birlikleri tarafından kendilerine teslim edilen başvuruların ve il birliği bulunmayan illerdeki yetiştiricilerin başvuru dilekçelerinin HDS’ye zamanında ve doğru kayıt edilmesinden sorumludur.

d) Damızlık koyun keçi yetiştiricileri birlikleri, başvurularını aldıkları yetiştiricilerin kişi, işletme ve hayvan bilgilerinin doğruluğunun (aktif/pasif durumu, vergi numarası, T.C. kimlik numarası, sahiplik bilgisi, anaç hayvan sayısı ve benzeri) kontrolünü TÜRKVET’ten yaparak hatalı veya eksik kayıtların olması durumunda il/ilçe müdürlüklerine bildirmek suretiyle TÜRKVET’te gerekli düzeltmelerin yapılmasını sağlar.

e) Göçer hayvancılık yapanlar hariç, farklı illerde birden fazla işletmesi olan yetiştiriciler, her bir işletmesinin bulunduğu ilde ayrı ayrı başvuruda bulunur. (Ek cümle: RG-4/11/2025-33067)1 Aynı ilde birden fazla işletmesi bulunan yetiştiricilerin tek başvuru yapması yeterlidir.

(4) Başvuruların değerlendirilmesi, itirazlar ve icmallerin hazırlanmasına dair usul ve esaslar şunlardır:

a) Destekleme başvuruları, birinci dönemin başvuru tarihleri son gününden itibaren 30 gün içerisinde, (Değişik ibare: RG-4/11/2025-33067)1 ikinci ve üçüncü dönemin başvuru tarihleri son gününden itibaren 15 gün içerisinde HDS’de ilgili modüle il/ilçe müdürlükleri tarafından kaydedilir.

b) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Birinci dönemde kuzu/oğlak desteği için destekleme takvim yılı son gün tarihli TÜRKVET verileri, ikinci dönemde sonraki yılın 1 Temmuz tarihli TÜRKVET verileri, üçüncü dönemde ise sonraki yılın 1 Aralık tarihli TÜRKVET verileri esas alınarak hazırlanan icmal-1 askı listesi, il/ilçe müdürlüğünde askıya çıkarılır. Askı başlangıç ve bitimi tutanağa bağlanır.

c) Askıya çıkarılan listelere itirazlar, il/ilçe müdürlüklerine yapılır. İtirazlar, askı süresi bitiminde il/ilçe müdürlüklerince değerlendirilerek karara bağlanır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise icmaller kesinleşmiş kabul edilir.

ç) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Kuzu/oğlak desteğinde icmal-2’ler hazırlanırken; birinci dönem için sonraki yılın 15 Şubat tarihli TÜRKVET verileri, ikinci dönem için sonraki yılın 1 Ağustos tarihli TÜRKVET verileri, üçüncü dönem için ise sonraki yılın 31 Aralık tarihli TÜRKVET verileri esas alınır.

d) Desteklemeye esas icmal-2’ler ilçeler tarafından oluşturularak onaylanır ve il müdürlüğüne gönderilir.

e) İl müdürlükleri tarafından ilçelerden gelen icmal-2’ler kontrol edilir. Ödemeye esas olmak üzere icmal-3 listesi onaylanarak HAYGEM’e gönderilir.

f) (Değişik ibare: RG-4/11/2025-33067)1 Üçüncü dönem itiraz döneminin bitiş tarihinden sonra TÜRKVET ve VETBİS’e yapılan kayıtlar destekleme yılı kapsamına alınmaz.

g) Küçükbaş hayvancılık destekleri kapsamında kuzu/oğlak desteklemesinin; başvuru, icmal hazırlama, askı, itiraz, kesin icmal ve benzeri destekleme süreçlerine ait takvim, Karar kapsamında her yıl HAYGEM tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

Sürü yöneticisi istihdamı desteği

MADDE 7- (1) (Değişik cümle: RG-4/11/2025-33067)1 Kuzu/oğlak desteklemesi kapsamında, en az 150 baş temel desteği hak eden kuzu/oğlağı bulunan, damızlık koyun keçi yetiştiricileri il birliğine üye ve birlik olmayan illerdeki işletmelere en fazla bir sürü yöneticisi için Kararda belirtilen katsayıda sadece 150 baş kuzu/oğlak üzerinden ilave destek ödenir.

a) Her bir işletme sadece bir çoban için desteklemeden yararlandırılır. Başvuru şartlarını taşıyan birden fazla işletmesi bulunan yetiştiriciler, her bir işletmesi için ayrı ayrı başvuruda bulunabilir.

b) Çobanın, destekleme yılı içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumu primlerinin en az beş ay süreyle yatırılmış olması gerekir. İl/ilçe müdürlüklerince, destekleme yılı için çobanın Sosyal Güvenlik Kurumu prim ödemelerine ilişkin; borçluluk durumu, borçlanma yapılandırması durumu ve aylık primlerinin uygun hizmet kodundan yatırılıp yatırılmadığı il/ilçe sosyal güvenlik müdürlüklerinden sorgulanır.

c) Başvuru yapan işletmede istihdam edilen çobanın, borçlanma yapılandırması yapanlar hariç olmak üzere, destekleme yılında 7 aydan fazla Sosyal Güvenlik Kurumu prim borcu bulunmaması gerekir.

ç) İşletmede istihdam edilen çoban, Sosyal Güvenlik Kurumu prim borcunu ödemek üzere yapılandırmış ise işletme sahibinin başvurusu kabul edilir, bir sonraki sene ve devam eden senelerde destekleme başvurusunda Sosyal Güvenlik Kurumu prim borcunu ödeme yapılandırması yaptırdığı halde taksitlerini ödemediği tespit edilirse prim borcu yapılandırılan yılın destekleme ödemesi geri alınır.

d) Destekleme başvurusunda bulunanlar, destek yılına ait Sosyal Güvenlik Kurumu primlerini 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun;

1) İstihdam edilen çoban için, çalıştığı işletme üzerinden aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi,

2) İşletme sahibi çoban için işletmesi üzerinden aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi,

3) İşletme sahibinin birinci dereceden yakını olan eşi, çocuğu ve anne-babası olan çoban için işletmesi üzerinden aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ya da (b) bendinin (4) numaralı alt bendi,

kapsamında yatırır.

e) Sosyal Güvenlik Kurumu sigorta primlerini, 5510 sayılı Kanun kapsamında 30 gün üzerinden tam zamanlı olarak yatırmayanlar, borçlanma yapılandırması yapanlar hariç destekleme yılında yedi aydan (210 gün) fazla Sosyal Güvenlik Kurumu prim borcu bulunanlar, işletme sahibi işletmesinde kendi çoban şeklinde başvuru yapmış olduğu halde fiilen çobanlık yapmayanlar, işletmede istihdam edildiği halde fiilen çobanlık yapmayanlar, muhtarlar, destekleme yılında muhtarlığı sona ermiş olup destek için uygun prim ödemesi yeterli bulunmayanlar, devlet memurları, emekliler ve on sekiz yaşından küçükler, destekleme kapsamında çoban olarak değerlendirilmez.

(2) Başvuru şekli, yeri ve zamanı:

a) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Küçükbaş hayvancılık desteğine başvuran yetiştiriciler, sürü yöneticisi (çoban) istihdamı desteğine de başvurmuş sayılır. Destekleme yılı içerisinde, bir işletme adına kayıt edilen çoban farklı bir işletme adına destek için kayıt edilemez.

b) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Sürü yöneticisi istihdamı ilave desteğinden yararlanmak isteyen yetiştiriciler, birinci dönem için bu fıkranın (c) bendinde yer alan belgeleri destekleme yılını takip eden yılın 5 Ocak tarihine kadar, ikinci dönem için 15 Haziran tarihine kadar, üçüncü dönem için ise Kasım ayının üçüncü haftası son iş gününe kadar il/ilçe müdürlüklerine teslim eder. İl/ilçe müdürlükleri, sürü yöneticisi istihdamı ilave desteğinden yararlanmak için evraklarını teslim eden yetiştiricilerin başvurularını; birinci dönem için 9 Ocak, ikinci dönem için 1 Temmuz, üçüncü dönem için ise 30 Kasım tarihine kadar HDS üzerinde onaylar. Küçükbaş hayvancılık desteği başvuru süresi içerisinde başvurmayanlar, destekleme kapsamında değerlendirilmez.

c) Sürü yöneticisi istihdamı ilave desteği için aşağıdaki belgeler istenir:

1) Çoban ve işletme sahibinin nüfus cüzdanı fotokopisi.

2) Sürü yöneticisi sertifikası.

3) Desteklemeden yararlanacak çobanın durumuna göre işletmede çoban istihdam ediliyor ise iş sözleşmesinin örneği, çoban işletme sahibi/işletme sahibinin birinci dereceden yakını ise işletme sahibinin taahhütnamesi.

4) Çobana ait sigorta primlerinin yatırıldığına dair Sosyal Güvenlik Kurumu il/ilçe müdürlükleri tarafından onaylanmış veya e-Devletten alınan kare (QR) kodlu Sigortalılık Hizmet Döküm Belgesi.

5) Çobana ait sigorta primleri ödemesine dair Sosyal Güvenlik Kurumu il/ilçe müdürlüklerinden alınan prim ödemelerini ve borçluluk durumunu bildiren onaylı belge.

6) Çobana ait sigorta primlerinin borçlanma yapılandırması yapılmışsa Sosyal Güvenlik Kurumu il/ilçe müdürlüklerinden alınan borçlanma yapılandırma durumunu ve borçlanma yapılandırması taksitlerinin ödenme durumunu gösteren onaylı belge.

ç) Sigorta primleri 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi üzerinden yatırılanların sigortalılık hizmet döküm belgesinde 6121.12 Çoban/Sürü Yönetim Elemanı (Küçükbaş Hayvan) kodunu haiz olmaları şartı aranır.

d) İl/ilçe müdürlüğünce düzenlenecek ek belgeler, https://www.tarimorman.gov.tr/HAYGEM adresinde başvuruların başlaması ile yayımlanır. Desteklemeye esas işlemler Bakanlık ilgili kayıt sistemleri üzerinden yürütülür.

e) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Başvuru zamanında desteklemeye esas istenen belgelerin temininden ve bilgilerin doğruluğundan işletme sahibi/çoban, kontrolünden il/ilçe müdürlükleri sorumludur.

(3) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Başvurular, icmallerin düzenlenmesi ve değerlendirilmesine dair usul ve esaslar şunlardır:

a) İl/ilçe müdürlükleri; işletmenin çobanına ait Sosyal Güvenlik Kurumu prim ödemesi durumunun, prim borçluluk durumunun ve primlerin uygun hizmet kodundan yatırılıp yatırılmadığının sorgulamasını, il/ilçe sosyal güvenlik müdürlüklerinden yapar.

b) İcmal hazırlama, askı, itiraz, ödeme süreçlerine ait takvim küçükbaş desteklemesi kapsamında yürütülür.

c) HDS’ye başvurusu kaydedilen yetiştiricilerden, sürü yöneticisi istihdamı desteği onayı sehven yapılamayanların onay işlemlerinde sistemi açıp kapatmaya HAYGEM yetkilidir.

Arıcılık desteği

MADDE 8-

(1) Temel arılı kovan destekleme şartları şunlardır:

a) AKS’ye kayıtlı, üretici/yetiştirici örgütlerine üye ve üye olmayan üreticiler, Karar kapsamında temel arıcılık desteklemesinden yararlandırılır.

b) Temel arıcılık desteklemesinden yararlanan üreticilerden; destekleme takvim yılı başlangıcı itibarıyla AKS’ye kayıtlı kadın üreticilere, son takvim gününde 41 yaşından gün almamış üreticilere, kayıtlı oldukları ilçe dışında yılda en az bir kere gezginci arıcılık yapan üreticilere ve birinci derece tarımsal amaçlı örgütlere üye olan üreticilere Kararda belirtilen katsayılarda ilave destekleme verilir.

c) Üreticiler en fazla bin adet arılı kovan için desteklemeden yararlandırılır.

(2) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) Desteklemeden faydalanmak isteyen üreticiler, destekleme takvim yılı Mayıs ayından itibaren, birlik üyeleri tarımsal amaçlı örgüte, üye olmayan üreticiler ise kayıtlı oldukları veya arılarının bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne başvuruda bulunurlar.

b) Birlikler, üyelerinin başvurularına ait listeleri HDS’ye kaydedilmesi için il/ilçe müdürlüklerine eksiksiz olarak teslim edilmesinden sorumludur.

c) İl/ilçe müdürlükleri; birlikler tarafından kendilerine teslim edilen listelerinin ve birlik üyesi olmayan üreticilerin başvuru dilekçelerinin HDS’ye zamanında ve doğru kayıt edilmesinden sorumludur.

ç) Başvurular hakkındaki takvim, HAYGEM tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

(3) Başvuruların değerlendirilmesi, itiraz ve icmallerin düzenlenmesine dair usul ve esaslar şunlardır:

a) Sabit ve gezginci üreticilerin, 23/5/2024 tarihli ve 32554 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Arıcılık Yönetmeliği hükümleri uyarınca Mayıs-Ekim ayları içerisinde koloni ve pasif kovan varlık tespitleri AKS’de yayımlanan Arılık ve Arılı Kovan Tespit Tutanağı ile yapılır ve veriler AKS’de desteklemeye esas olarak güncellenir.

b) Üreticinin kayıtlı olduğu il/ilçe müdürlüğü, başvuru ve arılı kovan tespit işlemleri yapılmış olan üreticilere destekleme onayı verir.

c) Arı nakil ve konaklama işlemlerini ilgili mevzuat hükümlerine göre yapmamış olan üreticilerin tespit ve desteklemeye esas güncelleme işlemi yapılmaz.

ç) İl/ilçe müdürlükleri tarafından AKS verileri üzerinden hazırlanan icmal-1 listesi, il/ilçe müdürlüğünde askıya çıkarılır. Askı başlangıç ve bitimi tutanağa bağlanır.

d) Askıya çıkarılan listelere itirazlar, il/ilçe müdürlüklerine yapılır. İtirazlar, askı süresi bitiminde il/ilçe müdürlüklerince değerlendirilerek karara bağlanır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise icmaller kesinleşmiş kabul edilir.

e) Desteklemeye esas icmal-2 listesi oluşturularak onaylanır ve il müdürlüğüne gönderilir.

f) İl müdürlükleri tarafından ilçelerden gelen icmal-2’ler kontrol edilir. Ödemeye esas olmak üzere icmal-3 listesi onaylanarak HAYGEM’e gönderilir.

g) İcmal hazırlama, askı, itiraz, kesin icmal ve benzeri destekleme süreçlerine ait takvim HAYGEM tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

İpek böceği desteği

MADDE 9-

(1) Temel ipek böceği destekleme şartları şunlardır:

a) İpek böceği tohumu üretim ve dağıtımı Kozabirlik tarafından yapılır.

b) İKS’ye kayıtlı ve ürettiği yaş kozayı ipek böceği kooperatiflerine satan üreticiler temel ipek böceği desteklemesinden faydalandırılır.

c) İpek böceği desteklemesinde İKS verileri esas alınır.

ç) Kozabirlik, yaş ipek böceği kozası üretimi yapılan bölgelerde kooperatif alım noktalarında, kooperatiflerin bulunmadığı yerlerde de açacağı geçici alım noktalarında, S.S. Kulp Koza Üreticileri Üretim ve Pazarlama Kooperatifi ise Kulp ilçesi alım noktası ve Diyarbakır ili dahilinde üretim yapılan bölgelerde oluşturulacak geçici alım noktalarında olmak üzere, içinde bulunulan yılın ürünü ve dağıtılan tohum kutu miktarı ile uyumlu olması kaydıyla kendisine getirilen yaş ipek böceği kozasının tamamını, ürün alım talimatı/ekspertiz usul ve esaslarına göre satın almakla yükümlü olduğundan, destekleme ödemelerine esas olacak tüm belgelerin düzenlenmesinden, istenmesi halinde ibraz edilmesinden ve teyidinden sorumludur ve beş yıl süreyle muhafaza etmekle yükümlüdür.

(2) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) Hastalıktan ari tohum üretimini Kozabirlik gerçekleştirir. İpek böceği yaş koza destekleme başvuru süreci, ipek böceği kooperatifleri tarafından destekleme yılı takvimi içerisinde tohum taleplerinin alınması ve ücretsiz tohum dağıtımı ile başlar.

b) Üretici, desteklemeye dair başvuru dilekçesini ürettiği yaş kozayı satacağı ipek böceği kooperatifine verir.

(3) Başvuruların değerlendirilmesi ve icmallerin düzenlenmesine dair usul ve esaslar şunlardır:

a) İpek böceği kooperatifi tarafından desteklemeye esas yaş kozanın İKS’ye veri kaydı yapılır.

b) İpek böceği kooperatifleri üretici başvuru listelerinin, HDS’ye kaydedilmesi için il /ilçe müdürlüklerine eksiksiz olarak teslim edilmesinden sorumludur.

c) İpek böceği kooperatifleri, İKS’den aldıkları “Desteklemeye Esas Yaş Koza Ürün Alım Bordrosu”nu onaylayarak, “Yaş Koza Desteklemesi Hak Ediş Belgesi”ni düzenlemek üzere ipek böceği kooperatifinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne gönderir.

ç) Veri girişi ve bilgilerin doğruluğundan Kozabirlik ve ipek böceği kooperatifleri sorumludur.

d) İl/ilçe müdürlükleri; ipek böceği kooperatifleri tarafından kendilerine teslim edilen başvuru listelerinin HDS’ye zamanında ve doğru kayıt edilmesinden sorumludur.

e) İpek böceği kooperatifleri tarafından ipek böceği yaş koza desteği başvurularına ait listeler, ipek böceği kooperatiflerinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğü tarafından kontrol edilerek, desteklemeye esas “Yaş Koza Desteklemesi Hak Ediş Belgesi” düzenlenir. Bu listeleri ilçe müdürlükleri il müdürlüğüne, il müdürlükleri de onaylayarak HAYGEM’e gönderir.

Besilik erkek sığır (karkas) desteklemesi

MADDE 10-

(1) Besilik erkek sığır desteklemesi, Bakanlık tarafından gerekli görülen hallerde, üretim maliyeti dikkate alınarak belirlenecek aylık kesim dönemleri itibarıyla uygulanır.

(2) Temel besilik erkek sığır desteklemesi şartları şunlardır:

a) Besilik erkek sığırlar, 12 aylık yaştan büyük, yurt içinde doğmuş, küpelenmiş, TÜRKVET’e kaydedilmiş ve destekleme yılı içerisinde mevzuata uygun kesimhanede kesilmiş olmak zorundadır. Bir yetiştirici her bir destekleme yılı içerisinde en fazla 200 baş sığırı için destekten yararlandırılır.

b) 1-20 baş arası büyükbaş hayvanı bulunan işletmelerin, Kararda belirtilen aile işletmesi ilave desteklemesinden, her bir destekleme yılı için en fazla 10 baş hayvanı yararlandırılır. Bu hayvanlar, besi süresini doğduğu işletmede tamamlamış olmak zorundadır.

c) Temel destek için kesimi yapılan sığırların asgari karkas ağırlığı 200 kg/baş olmak zorundadır. Kararda belirtilen ilave desteklemeden yararlanmak için, sütçü ırk ve melezleri en az 270 kg/baş, kombine ırk ve melezleri en az 300 kg/baş, etçi ırk ve melezleri en az 320 kg/baş olmak zorundadır.

ç) Kesimi yapılan sığırlar, kesim tarihi itibarıyla geriye dönük 90 günlük besi süresini TÜRKVET kayıtlarına göre, müracaatçının işletmesinde tamamlamış olmak zorundadır. Bu süre;

1) TÜRKVET’e ilk tanımlandığı işletmeden kesime sevk edilen sığırlarda, kesim tarihi ile TÜRKVET’e kayıt tarihi arasıdır.

2) 5996 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi hükümlerine göre idari para cezası sonucunda işletmeye kayıt edilen ve bu işletmeden kesime gönderilen sığırlarda, kesim tarihi ile TÜRKVET’e kayıt tarihi arasıdır.

3) Satış yoluyla ikinci, üçüncü işletmelere nakledildikten sonra kesime sevk edilen sığırlarda, kesim tarihi ile TÜRKVET’teki son işletmeye geliş tarihi arasıdır.

4) Destekleme şartlarını taşıyan kurbanlık hayvanların, geçici kurban satış yerinde geçen süreleri de besi süresine dahil edilir. Kurbanlık hayvanların destekten yararlanması için mevzuata uygun kesimhanede kesilmiş olması gerekir.

5) Başvuru sahibinin farklı işletmelerinde geçen süreler de besi süresine dâhil edilir.

d) Kesim bilgileri, Bakanlık veri tabanlarına kaydedilmiş olmak zorundadır.

e) Bakanlıkça mecburi kesime tabi tutulan erkek sığırlar ile kesim sonrası muayenede karkasın imhasına veya şarta tabi tüketimine izin verilen erkek sığırlar için destekleme ödemesi yapılmaz.

(3) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) Destekleme yapılacak aylık kesim dönemleri ve başvuru tarihleri, HAYGEM tarafından talimat ile bildirilir. Üreticiler, il/ilçe tarım orman müdürlüklerine veya kırmızı et üretici birliğinin olduğu yerlerde birliğe, TCKN/VKN, işletme numarası ve adres bilgilerinin yer aldığı dilekçe ile başvurur. Birlikler destekleme için başvuru yapan üreticilerden veri girişi ya da başka bir ad altında ücret talep edemez. Yılı içinde destekleme şartlarını taşıyan 6 baş ve üzeri sayıda hayvan kestiren üreticiler, desteklemeden faydalanmak için varsa üretim yaptıkları yerdeki kırmızı et üretici birliğine üye olmak zorundadır. Başvuru dilekçesi ekinde sunulacak belgeler şunlardır:

1) Kesim ücreti faturası/alındı makbuzu/kesilecek hayvan veya karkasının alım satımına ilişkin satış belgesinin aslı, e-fatura veya aslı/dip koçanı il/ilçe müdürlüğü tarafından görülerek onaylanmış suretleri.

2) TÜRKVET’ten alınmış kesim (düşüm) raporu.

b) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Birlikler ve il/ilçe müdürlükleri, başvuruların KES’e zamanında kaydedilmesinden sorumludur.

c) (Mülga: RG-4/11/2025-33067)1

(4) Başvuruların değerlendirilmesi, itiraz ve icmallerin düzenlenmesine dair usul ve esaslar şunlardır:

a) Kırmızı et üretici birlikleri tarafından Bakanlık ilgili kayıt sistemlerinden alınan icmale esas tablo ve üreticilere ait başvuru belgeleri ilgili il/ilçe müdürlüğüne teslim edilir. Listelerdeki bilgilerin doğruluğundan birlikler sorumludur.

b) İl/ilçe müdürlükleri Bakanlık kayıt sisteminden alınan veriler ve belgeler üzerinden gerekli kontrolleri yaparak desteklemeye esas icmal-1 listelerini düzenler.

c) İcmal-1 listeleri, il/ilçe müdürlüklerinde üreticilere ve birliklerine duyurulmak üzere tutanakla askıya çıkarılır.

ç) Askı süresinde icmal-1 listelerine yapılan itirazlar, il/ilçe müdürlüklerince değerlendirilerek sonuçlandırılır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise listelerdeki bilgiler doğru kabul edilir. Daha sonra yapılacak itirazlar değerlendirmeye alınmaz ve herhangi bir hak doğurmaz.

d) İtiraz süresi bitiminde ilçe müdürlükleri tarafından düzenlenen icmal-2 listeleri onaylanarak e-belge üzerinden il müdürlüğüne gönderilir.

e) İlçelerden gelen icmal-2’ler, il müdürlükleri tarafından kontrol edilerek ödemeye esas icmal-3 hazırlanıp onaylanarak e-belge üzerinden HAYGEM’e gönderilir.

f) HAYGEM, gelen icmal listeleri ile Bakanlık kayıt sistemlerinden alınan icmal listelerinin uyumunu kontrol eder.

(5) Besilik erkek sığır desteklemesi ile ilgili çeşitli hükümler şunlardır:

a) Bakanlık kayıt sistemlerine veri girişi/kontrol yapacak il sorumlularının şifre tahsisleri HAYGEM, ilçe sorumlularının şifre tahsisleri il müdürlüğü, veri giriş yetkisi verilen birlik sorumlularının şifre tahsisleri Türkiye Kırmızı Et Üreticileri Merkez Birliği tarafından yapılır. Merkez Birliği, HAYGEM’den uygun görüş almak şartıyla üye birliklerine Bakanlık ilgili kayıt sistemlerine veri giriş yetkisi verebilir. HAYGEM gerek gördüğünde birliklerin veri giriş yetkisini iptal edebilir.

b) Veri giriş yetkisi olmayan veya iptal edilen birliklere, üyelerinin alacağı destekleme tutarından, üretici örgütlerini güçlendirme adı altında kesinti yapılmaz.

c) Elektronik ortamda alınan e-Fatura, http://www.efatura.gov.tr internet adresinde bulunan e-Fatura görüntüleyici ile açılarak, mali mühür bulunup bulunmadığı ve alınan çıktısı ile uyumlu olup olmadığı kontrol edilir. Yapılan kontrolde uygun bulunmayanlar icmal listesinden çıkartılır. E-Fatura çıktısı, kontrolü yapan il/ilçe müdürlüğü Bakanlık kayıt sistemi sorumlu personeli tarafından imzalanır.

ç) İl/ilçe müdürlüklerince incelenen destekleme başvurularına ilişkin evraklar, muhafaza edilmek üzere ilgili tarımsal amaçlı örgüte iade edilir.

d) Destekleme başvurularının alınması, icmallerinin hazırlanması, askıya çıkartılması, gönderilmesi ve ödeme ile ilgili çalışma takvimi HAYGEM tarafından belirlenir.

e) (Ek: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme başvurusunda sunulan müstahsil makbuzlarının; kesim tarihinden itibaren 60 günlük süre içinde canlı hayvan veya karkas et olarak, avansa bağlı ödemelerde ise kesim tarihinden önceki 7 gün içinde canlı hayvan olarak düzenlenmiş olması gerekir.

f) (Ek: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme ödemesi tamamlandıktan sonra başvurulara ait bilgiler, KES’ten HDS’ye HAYGEM tarafından aktarılır.

Tiftik üretiminin desteklenmesi

MADDE 11-

(1) Tiftik üretiminin desteklenmesi şartları şunlardır:

a) Desteklemeden yararlanacak yetiştiricilerin işletmesi ve tiftiğin elde edildiği hayvanlar TÜRKVET’e kayıtlı olmak zorundadır.

b) Tiftik, Tiftik ve Yapağı Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (Tiftikbirlik) veya damızlık koyun keçi birliklerine ve 24/12/2011 tarihli ve 28152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnsan Tüketimi Amacıyla Kullanılmayan Hayvansal Yan Ürünler Yönetmeliği kapsamında onay almış, Bakanlığa kayıtlı yün işleme tesislerine satılmış olmak zorundadır.

c) Hayvan başına üretilen tiftiğin en fazla 2,5 kg’ı desteklemeden yararlandırılır.

ç) Tiftik desteklemesine esas miktarın, satış belgesi ile belgelenmesi gerekir. Müstahsil makbuzu/fatura üreticinin adı soyadı/unvanı, adresi, TCKN/VKN, tiftik miktarı, cinsi (oğlak, anamal, tali) fiyatı ve satış tarihi belirtilmiş olmak zorundadır.

d) Alım satım sözleşmesi kapsamında Kararda yer alan ilave destek ödemesinin yapılması için, üreticiler alım satıma ilişkin sözleşmeyi işletmenin TÜRKVET’e kayıtlı olduğu il/ilçede Bakanlık ilgili kayıt sistemlerine kaydettirir. Sözleşmede yer alması gereken zorunlu alanlar, HAYGEM internet sitesinde yayımlanır. Alım satıma ilişkin sözleşmenin satış belgesindeki tarihten önce Bakanlık ilgili kayıt sistemlerine kaydedilmesi gerekir.

(2) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) Yetiştirici başvurusunu, üretmiş olduğu tiftiğini Bakanlığa kayıtlı yün işleme tesisine satmış ise işletmesinin kayıtlı olduğu il/ilçe müdürlüğüne ve/veya tiftik satışını yaptığı Tiftikbirlik, bağlı kooperatifler veya damızlık koyun keçi yetiştiricileri birliklerine, dilekçe ile birlikte destekleme yılının Ekim ayı içerisinde yapar.

b) Tiftik alımı yapan Tiftikbirlik, bağlı kooperatifler veya damızlık koyun keçi yetiştiricileri birlikleri, başvuruda bulunan ve tiftiğini satın aldığı üreticilere ilişkin ilçe bazlı icmale esas tabloyu düzenler; başvuru evrakları ve satış belgeleri ile birlikte düzenledikleri tabloyu ilgili il/ilçe müdürlüklerine iletir.

(3) Başvuruların değerlendirilmesi ve icmallerin düzenlenmesine dair usul ve esaslar şunlardır:

a) Tiftikbirlik, bağlı kooperatifler veya damızlık koyun keçi yetiştiricileri birliklerinden gelen desteklemeye esas başvurular ile tiftiğini Bakanlığa kayıtlı yün işleme tesisine satan ve il/ilçe müdürlüğüne başvuran üreticilerin başvuruları, il/ilçe müdürlükleri tarafından satış yapılan tiftik miktarı ile 2024 yılı için 30 Mayıs tarihinde alınan TÜRKVET yedeği, diğer destekleme yılları için ise destekleme yılının Mayıs ayının son haftasında alınan TÜRKVET yedeğindeki işletmede bulunan hayvan sayıları yönünden kontrol edilir. Uygun bulunanların bilgileri Genel Müdürlükçe belirlenen süre içerisinde Bakanlık ilgili kayıt sistemlerine ve TKS’ye kaydedilerek icmal-1 düzenlenir.

b) Bakanlık ilgili kayıt sistemlerinden alınan icmal-1 listeleri, il/ilçe müdürlüklerinde çalışma takviminde belirlenen süreyle askıya çıkarılır. Askıya çıkarma tarihi ve saati ile askıdan indirme tarihi ve saati il/ilçe müdürlüğü tarafından tutanağa bağlanır.

c) Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise listelerdeki bilgiler doğru kabul edilir. Daha sonra yapılacak itirazlar değerlendirmeye alınmaz ve herhangi bir hak doğurmaz.

ç) Askı süresinde icmal-1 listelerine yapılan itirazlar, il/ilçe müdürlüklerince değerlendirilir.

d) İtirazların değerlendirilmesinden sonra kesinleşmiş icmal-1 listeleri ilçe müdürlüklerince onaylanarak il müdürlüğüne gönderilir.

e) İl müdürlükleri, Bakanlık ilgili kayıt sistemi veri tabanından ödemeye esas olan icmal-2 listesini alır, kontrol ederek uygun bulunması halinde onaylayarak HAYGEM’e gönderir.

f) Desteklemeye ilişkin başvuru dilekçesi, icmal hazırlama, askı, itiraz, kesin icmal ve benzeri destekleme süreçlerine ait takvim HAYGEM tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

Hayvan ve sürü sağlığı desteği

MADDE 11/A-

(Ek: RG-4/11/2025-33067)1

(1) Hayvan ve sürü sağlığı desteği verilebilmesinin şartları şunlardır:

a) Hayvan ve sürü sağlığı desteği; Bakanlık tarafından belirlenen veteriner biyolojik ürün ve hayvan tanımlama araçlarını, sığır cinsi ile koyun ve keçi türü hayvanlarına uygulattıran yetiştiricilere ödenir.

b) Veteriner biyolojik ürün ve hayvan tanımlama aracı uygulamalarının yapıldığı işletmelerin, TÜRKVET’te kayıtlı olması zorunludur.

c) Veteriner biyolojik ürün ve hayvan tanımlama aracı uygulamalarının resmi veteriner hekimler, veteriner sağlık teknikerleri/teknisyenleri ile il müdürlükleri tarafından protokolle ürün uygulama ve kayıt yetki devri yapılan gerçek kişiler ile tüzel kişiler adına uygulama yapan personel tarafından yapılması gerekir.

ç) Hayvanlara uygulanan veteriner biyolojik ürün ve tanımlama araçlarına ait bedeller ile bunlara ait uygulama ücretlerinin bir protokol kapsamında üçüncü kişiler tarafından ödendiği uygulamalar için hayvan ve sürü sağlığı desteği ödenmez.

(2) Hayvan ve sürü sağlığı desteği kapsamına giren veteriner biyolojik ürün ve hayvan tanımlama aracı uygulamaları ile bu uygulamalar karşılığında ödenecek birim destekleme miktarları, her destekleme dönemi için HAYGEM tarafından belirlenir ve HAYGEM’e ait internet sitesinden duyurulur.

(3) Hayvan ve sürü sağlığı desteği yıl içinde üçer aylık dört dönem halinde ödenir. HAYGEM tarafından gerekli görülmesi halinde dönem sayıları veya süreleri üzerinde değişiklik yapılabilir. Destekleme dönemleri, HAYGEM’e ait internet sitesinden duyurulur.

(4) Hayvan ve sürü sağlığı desteğine başvuru ve destekleme icmallerinin hazırlanması aşağıdaki şekilde gerçekleştirilir:

a) Veteriner biyolojik ürün ve hayvan tanımlama araçlarını hayvanlarına uygulattıran yetiştiriciler, TÜRKVET’ten alınarak tanımlama ve aşılama verilerinin işlenmesinde kullanılan kare kodlu belgenin ilgili bölümünü imzalamak sureti ile hayvan ve sürü sağlığı desteğine başvuru yapmış kabul edilirler.

b) Destek döneminin bitiş tarihini takiben 11 inci günde icmal-1 listesi, HDS üzerinden ilçe müdürlüklerinin kontrolüne açılır. Kontrolü tamamlanan liste askıya çıkarılır. İtiraz süresi sonunda askıdan indirilen liste kesinleşir ve onaylanarak il müdürlüklerine gönderilir.

c) İl müdürlüklerine gönderilen icmal-1 listeleri, il müdürlükleri tarafından HDS üzerinden alınan icmal-2 listesi ile karşılaştırılır, kontrolleri tamamlanan listeler onaylanarak HAYGEM’e gönderilir.

ç) HAYGEM’e gönderilen icmal-2 listeleri, HDS üzerinden alınan icmal-3 listesi ile karşılaştırılır, kontrolleri tamamlanan icmal-3 listesi desteğe esas liste olarak HDS’ye kaydedilir.

d) Hayvan ve sürü sağlığı desteğinin; dönemleri, icmal hazırlama, askı, itiraz, kesin icmal ve benzeri destekleme süreçlerine ait takvim HAYGEM tarafından belirlenerek internet sitesinde duyurulur.

Hayvan genetik kaynaklarının yerinde korunması ve geliştirilmesi desteği

MADDE 12-

(Değişik: RG-4/11/2025-33067)1

(1) Hayvan genetik kaynaklarının yerinde korunmasına ilişkin desteklemelere dair şartlar şunlardır:

a) Hayvansal üretimle iştigal eden, işletmesi ve hayvanları Bakanlık kayıt sistemine kayıtlı yetiştiricilere sözleşmede taahhüt ettikleri destekleme şartlarını yerine getirmeleri halinde ödeme yapılır. Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliğine Üye İl Birlikleri haricindeki yerinde koruma desteklemesinden yararlanacak yetiştirici, koruma yerinde ikamet eder ve destek aldığı türün farklı ırklarına ait erkek materyal bulunduramaz ve ipek böceği hariç herhangi bir melezleme yapamaz. Hayvancılıkla uğraşan yetiştiriciler arasından, çocuklarından en az birisi yanında olan, yetiştiricilik dışında bir işle uğraşmayan, tarımsal eğitim görmüş, büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliğini bir arada yapmayanlar tercih edilir.

b) Desteklemeden ilk defa yararlanmak isteyen yetiştiriciler ile destekleme yılı içerisinde koruma proje sözleşmesi sona erip projeye devam etmek isteyen yetiştiriciler bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren 45 gün içinde il/ilçe müdürlüklerine Ek-1’de yer alan dilekçe ve yerleşim yeri ve diğer adres belgesi ile koruma desteklemesinden yararlanmak üzere başvuruda bulunabilirler. İl müdürlüğü başvuru yapan yetiştiricilere ilişkin talepleri türlere ve ırklara göre birleştirerek TAGEM’e gönderir. Destekleme kapsamına alınacak yetiştiricilerin seçimini seçim komisyonu yapar. İl/ilçe müdürlükleri, başvuru yapanlar arasından seçim komisyonu tarafından seçilen hayvanların tür, ırk, cinsiyet, işletme ve sahiplik bilgisi açısından Bakanlık kayıtları ile uyumluluğunu kontrol eder. Gerekiyorsa bilgiler il/ilçe müdürlükleri tarafından, proje liderinin müracaatı tarihinden itibaren en geç 30 takvim günü içerisinde güncellenir. Projeye seçilen yetiştiriciler, proje gerekliliklerini yerine getireceğine dair içeriği ve süresi TAGEM’ce belirlenen sözleşmeyi imzalar.

c) Koruma kapsamında aşağıdaki tabloda belirtilen illerde, karşılarında gösterilen ırk ve sayıda hayvan/arılı kovan/kg yaş koza için destekleme ödemesi yapılır.

Irk	İl	Toplam Desteklenecek Hayvan Sayısı (Baş/Arılı Kovan/Yaş Koza)
Boz Irk Sığırı	Edirne, Bursa, Balıkesir, Çanakkale, Kocaeli	2.500
Kilis Sığırı (Güney Anadolu Kırmızısı)	Hatay, Şanlıurfa, Mersin, Gaziantep, Batman, Diyarbakır	3.000
Yerli Güney Sarısı Sığırı	Adana, Hatay, Diyarbakır, Kahramanmaraş, Şanlıurfa, Mersin, Osmaniye	4.000
Yerli Kara Sığırı	Ankara, Antalya, Çankırı, Konya, Karaman, Manisa, İzmir	4.000
Artlı Koyunu	Trabzon	2.000
Çepni Koyunu	Trabzon, Giresun	2.000
Dağlıç Koyunu	Afyonkarahisar, Konya	1.500
Gökçeada Koyunu	Çanakkale	1.500
Hemşin Koyunu	Artvin, Erzurum	1.000
Kıvırcık Koyunu	Kırklareli	1.000
Norduz Koyunu	Van	2.000
Of Koyunu	Trabzon, Rize	2.500
Sakız Koyunu	İzmir	1.000
Suruç Koyunu	Şanlıurfa	1.000
Ankara (Tiftik) Keçisi	Siirt, Kırıkkale, Bolu, Mardin, Şırnak	5.000
Halep (Şam) Keçisi	Gaziantep, Hatay, Adana, Mersin	2.000
Honamlı Keçisi	Antalya, Isparta, Konya	2.000
İspir Keçisi	Rize, Erzurum, Trabzon	3.000
Kaçkar Keçisi	Artvin, Rize	1.000
Kilis Keçisi	Kilis, Hatay	1.000
Mahalli Keçisi	Diyarbakır	1.000
Efe Arısı	Çanakkale	1.000
Kafkas Arısı	Ardahan, Artvin	12.000
Trakya Arısı	Kırklareli	10.000
Yığılca Arısı	Düzce	10.000
İpek böceği (Bursa Beyazı)	Bursa, Bolu, Eskişehir	150 (kg)
İpek böceği (Bursa Beyazı Alaca)	Bursa, Bolu, Eskişehir	150 (kg)
İpek böceği (Milas Sarısı)	Muğla	150 (kg)
Büyükbaş Hassas Koruma
Doğu Anadolu Kırmızısı Sığırı	Erzurum, Kars, Artvin, Ağrı, Bingöl, Van, Muş, Ardahan, Iğdır	1.000
Zavot Sığırı	Ardahan, Kars	1.000
Küçükbaş Hassas Koruma
Çine Çaparı Koyunu	Aydın	500
Kaçeli Koyunu	İzmir	500
Karagül Koyunu	Tokat, Amasya	500
Tuj Koyunu	Ardahan, Kars	500
Abaza Keçisi	Artvin	500
Norduz Keçisi	Van	500
Osmanlı (Gürcü) Keçisi	Ardahan	500

ç) Yerinde koruma esasları şunlardır:

1) Doğal yetiştirme ortamında koruma; (c) bendinde belirlenen illerde seçim komisyonunca uygun görülen ve son bir yılda ihbarı mecburi hayvan hastalıkları çıkmamış işletmeler tercih edilir. Ana yollardan ve yerleşim yerlerinden (il/ilçe merkezlerinden) uzak olan, koruma altına alınan ırk dışında ırklar ve melezleri bulunmayan işletmelerin aynı yerleşim yerinde olması tercih sebebidir.

2) Hassas koruma desteği kapsamında proje gerekliliklerini yerine getirmek şartıyla, Evcil Hayvan Genetik Kaynakları Danışma Kurulu Kararları doğrultusunda ve Bakanlık kayıt sistemi (TÜRKVET) ile saha taraması verilerinin değerlendirilmesi sonucunda; ırk popülasyonu 500 baş ve altına düşen Çine Çaparı koyunu, Kaçeli koyunu, Karagül koyunu, Tuj koyunu, Abaza keçisi, Norduz keçisi, Osmanlı (Gürcü) keçisi ile ırk popülasyonu 1.000 baş ve altına düşen Doğu Anadolu Kırmızısı sığırı ve Zavot sığır ırkı desteklenir. Hassas koruma desteği kapsamındaki ırkları yetiştiren yetiştiricilerin projede yer alan erkek ve dişi hayvan sayısı değişimi TAGEM tarafından değerlendirilir, durumun uygun görülmesi halinde cezai işlem uygulanmaz.

3) Koruma desteklemesinden yararlanan yetiştirici, proje lideri ile iş birliği halinde Bakanlık tarafından istenen kayıtları tutar, ölüm ve zorunlu kesime ait belgeleri muhafaza eder. Doğan yavrulardan proje liderinin onayladığı ırk özelliklerine sahip ve sağlıklı olanlar sürü yenilemesinde kullanılır. Korumaya alınan sürüde damızlıkta kullanılacak asgari erkek/dişi hayvan sayısı sözleşmede belirtilir. Bu sürü birden fazla yetiştiricinin iştiraki ile de oluşturulabilir. En az yetiştirici ile bu hayvan sayısının temin edilebileceği işletmelere öncelik verilir. Kafkas, Efe Trakya ve Yığılca arı ırkı için sadece önceden belirlenmiş izole bölgelerde yetiştiricilik yapanlardan en az 20 ve üzeri koloniye sahip yetiştiriciler projeye müracaat edebilir. Bal arılarında %10’a kadar kışlatma zararı normal kabul edilip proje liderince tutanak altına alınarak yerinde tespit edilen arılı kovan sayısı kadar destekleme ödemesi yapılır, ancak takip eden yılda arılı kovan sayısı sözleşmede belirtilen sayıya tamamlanır.

4) Koruma sürülerinde devir; sözleşme süresince yetiştirici proje liderinin uygun görmesi ve TAGEM’in onayı ile mevcut koruma sürüsünün tamamını ya da bir kısmını projede yer alan veya projeye devam etmeyi taahhüt eden başka bir yetiştiriciye devredebilir. Hayvanlarının tamamını ya da bir kısmını devretmek isteyen yetiştirici, dilekçe ile bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne müracaat eder. İlgili il müdürlüğü, uygun görüş için dilekçeyi resmî yazı ile TAGEM’e bildirir. TAGEM, devrin uygunluğuna ilişkin görüşüne başvurmak üzere ilgili proje liderine resmî yazı ile görüş sorar. Proje liderince uygun görülmesi halinde, devreden yetiştiricinin sözleşmesi feshedilerek, devralan yetiştirici ile devir aldığı yetiştiricinin sözleşmesindeki proje süresinden kalan süre kadar sözleşme imzalanır ve TAGEM’e bildirilir. Devralan yetiştiriciden, sözleşmede belirtilen proje sorumluluklarını yerine getirmemesi halinde, devreden yetiştiricinin/yetiştiricilerin sözleşme başlangıcından o güne kadar proje gereği ödenmiş tüm destekleme ödemeleri yasal faizi ile birlikte geri alınır.

5) Koruma sürüsünde, proje liderinin önerisi doğrultusunda akrabalı yetiştirmeye yol açmayacak yetiştirme modeli uygulanır ve her hayvan/kovan numaralandırılarak kayıt altına alınır.

6) Yetiştirici, dişi ve erkek hayvan ile arılı kovan sayısını sözleşmede belirtilenin altına düşüremez, sözleşmede belirtilen mücbir sebeplerden dolayı eksilen miktar proje liderinin önerisi doğrultusunda tamamlanır. Koruma altına alınan hayvanların bakım, besleme ve sağlık giderleri yetiştiriciye aittir. İl/ilçe müdürlüklerince proje kapsamındaki hayvanlara kimliklendirme ve koruyucu sağlık hizmetlerinde öncelik verilir.

d) Sözleşme, hakediş ve ödemelere ilişkin olarak bu bentte yer alan hükümler uygulanır. Enstitü Müdürlüğü ile yetiştirici arasında TAGEM tarafından hazırlanan sözleşme imzalanır. İpek böceği koruma projesi uygulanan illerde yetiştirici sözleşmesi yetiştiricinin ikamet ettiği il müdürlüğü ile yetiştirici arasında imzalanır. Sözleşme şartlarını yerine getirmeyen yetiştiriciye ödeme yapılmaz. Desteklenecek hayvan/arılı kovan/yaş koza miktarı, yetiştirici ile yapılan sözleşmede belirtilen hayvan sayısını/arılı kovan/yaş koza miktarını geçemez. Sözleşme süresi sona ermeden; sözleşmede belirtilen mücbir sebepler hariç, her ne sebeple olursa olsun projeden ayrılan yetiştiriciden, sözleşme süresince ödenen destek, yasal faizi ile geri alınır. Mücbir sebepten dolayı azalma durumunda ceza uygulanmaz. Bu durumda mevcut hayvan/arılı kovan sayısı kadar icmal hazırlanır. Takip eden dönemlerde sözleşmede belirtilen hayvan/arılı kovan sayısına tamamlanır. Koruma altına alınmış yerli sığır ve küçükbaş işletmelerine, halk elinde yerli sığır ve küçükbaş hayvan ıslahı projesine geçmek istemeleri halinde öncelik tanınır, bunlar hakkında koruma sözleşmesi sona erer ve herhangi bir cezai işlem uygulanmaz. Proje lideri, Ek-2’de yer alan desteklemeye esas müracaat formunu düzenleyerek Enstitü Müdürlüğü aracılığıyla il müdürlüğüne gönderir. İl müdürlüğü tarafından işletmeler ve hayvanlara ait bilgiler yerinde ve Bakanlık kayıt sisteminde ulusal küpe/kovan numarası bazında kontrol edilerek hazırlanan Ek-3’te yer alan il icmali komisyon tarafından imzalanarak yazılı ve elektronik (belgenet) ortamda TAGEM’e, bilgi amaçlı da ilgili enstitüye gönderilir.

e) İpek böceği koruma desteği kapsamında Bakanlık kayıt sistemlerine kayıtlı üretim yapan ve ipek böceği larvalarının üreticiye tesliminden önce (Nisan ayı içerisinde) müracaat eden ve müracaatları kabul edilen, TAGEM tarafından hazırlanan sözleşme şartlarını yerine getiren yetiştiricilere yaş koza kilogram başına ödeme yapılır. Yetiştiriciler bahsi geçen dönemde ilgili il/ilçe müdürlüğüne başvuru yapar, il/ilçe müdürlüğü gelen başvuruları değerlendirilmesi için TAGEM’e gönderir ve akabinde TAGEM’ce uygun görülen başvurular tespit yapılabilmesi için proje liderine gönderilir, uygun görülen yetiştiricilerle TAGEM tarafından hazırlanan sözleşme imzalanır. İpek böceğinden fizyolojik olarak yaş koza elde edildiği aylarda, proje lideri ve projenin yürütüldüğü ilin il tarım ve orman müdürlüğünce görevlendirilen bir temsilci ile proje kapsamındaki yetiştiricilerin elde ettikleri yaş kozalar tartılarak tutanak altına alınır ve bu Tebliğin yayımı tarihini takiben proje liderince, Ek-2’de yer alan desteklemeye esas müracaat formuna işlenerek ilgili il müdürlüğüne gönderilir. İl müdürlüğü tarafından Bakanlık kayıt sistemi ve tutanak bazında kontrol edilerek hazırlanan Ek-3’te yer alan il icmali, yazılı olarak ve elektronik ortamda TAGEM’e gönderilir.

(2) Hayvan genetik kaynaklarının yerinde geliştirilmesine (Halk Elinde Küçükbaş, Yerli Sığır ve Anadolu Mandası Islahı Projesi) ilişkin desteklemelere dair usul ve esaslar şunlardır:

a) Yeni başlatılacak alt projeler ile önceki yıllarda başlatılan ve devam edecek alt projeler aşağıdaki tabloda belirtilmiştir:

Irk ve Proje Sayısı	İl ve Proje Sayısı	Hayvan Sayısı (baş)
Akkaraman Koyunu (34)	Adana (1), Aksaray (2), Ankara (1), Bingöl (2), Çankırı (2), Çorum (3), Karaman (2), Kayseri (3), Kırşehir (2), Konya (4), Malatya (3), Niğde (6), Tokat (2), Yozgat (1)	214.200
Şavak Akkaraman Koyunu (16)	Elazığ (6), Erzincan (6), Tunceli (4)	100.800
Ankara (Tiftik) Keçisi (5)	Ankara (5)	31.500
Bafra Koyunu (1)	Amasya (1)	6.300
Dağlıç Koyunu (1)	Afyonkarahisar (1)	6.300
Eşme Koyunu (1)	Uşak (1)	6.300
Güney Karaman Koyunu (Karakoyun) (4)	Mersin (4)	25.200
Hamdani Koyunu (4)	Siirt (2), Şırnak (1), Muş (1)	25.200
Hemşin Koyunu (6)	Ardahan (1), Artvin (5)	37.800
Honamlı Keçisi (3)	Antalya (1), Burdur (2)	18.900
İvesi Koyunu (12)	Adana (1), Gaziantep (2), Kilis (2), Mersin (4), Şanlıurfa (3)	75.600
Kangal Akkaraman Koyunu (9)	Sivas (9)	56.700
Karacabey Merinosu Koyunu (6)	Balıkesir (4), Çanakkale (1), Edirne (1)	37.800
Karayaka Koyunu (10)	Amasya (2), Giresun (1), Ordu (3), Tokat (2), Trabzon (2)	63.000
Karakaş Koyunu (4)	Diyarbakır (4)	25.200
Karya Koyunu (3)	Aydın (1), Denizli (2)	18.900
Kıl Keçisi (22)	Adana (3), Amasya (1), Antalya (1), Aydın (1), Bingöl (1), Burdur (1), Çanakkale (1), Çorum (1), Denizli (1), Edirne (1), Isparta (2), İzmir (1), Karaman (1), Mersin (3), Niğde (1), Tokat (1), Şırnak (1)	138.600
Kıvırcık Koyunu (5)	Aydın (1), Balıkesir (1), İzmir (1), Kırklareli (2)	31.500
Kıvırcık (Yalova Kıvırcığı) Koyunu (1)	Yalova (1)	6.300
Kilis Keçisi (4)	Gaziantep (2), Kilis (2)	25.200
Koçeri Koyunu (5)	Batman (5)	31.500
Maltız Keçisi (1)	Kırklareli (1)	6.300
Mahalli Keçisi (1)	Diyarbakır (1)	6.300
Morkaraman Koyunu (18)	Ağrı (4), Bingöl (7), Erzurum (4), Elazığ (2), Muş (1)	113.400
Artlı Koyunu (1)	Trabzon (1)	6.300
Orta Anadolu Merinosu Koyunu (7)	Ankara (2), Eskişehir (2), Karaman (2), Konya (1)	44.100
Pırıt Koyunu (2)	Isparta (2)	12.600
Pırlak Koyunu (4)	Afyonkarahisar (2), Antalya (1), Kütahya (1)	25.200
Ramlıç Koyunu (4)	Afyonkarahisar (2), Eskişehir (2)	25.200
Sakız Koyunu (2)	Çanakkale (1), İzmir (1)	12.600
Tahirova Koyunu (1)	Çanakkale (1)	6.300
Türk Saanen Keçisi (2)	Çanakkale (2)	12.600
Zom Koyunu (6)	Diyarbakır (4), Şanlıurfa (2)	37.800
Anadolu Mandası (20)	Afyonkarahisar (1), Amasya (1), Balıkesir (1), Bartın (1), Bitlis (1), Çorum (1), Diyarbakır (1), Düzce (1), Giresun (1), İstanbul (1), Kayseri (1), Kocaeli (1), Kütahya (1), Muş (1), Samsun (1), Sivas (1), Tokat (1), Yozgat (1), Zonguldak (1), Ordu (1)	35.000
Güney Anadolu Kırmızısı (GAK) (2)	Batman (1), Diyarbakır (1)	6.000
Yerli Kara (1)	Ankara (1)	2.000

b) Yeni başlatılacak alt projeler için; başvuru yeri, şekli, zamanı, değerlendirilmesi ve sözleşmeye ilişkin hususlar şunlardır:

1) Projeye girmek isteyen yetiştiriciler il/ilçe müdürlüklerine başvurur. İl/ilçe müdürlükleri, müracaat edenler arasından proje lideri tarafından seçilen hayvanların ırk, cinsiyet, tür, işletme ve sahiplik bilgisi açısından Bakanlık kayıtları ile uyumluluğunu kontrol eder. Gerekiyorsa bilgileri günceller. Bu hayvanlara ait seçim tutanağı, proje lideri ve il müdürlüğünce imzalanarak onaylanmak üzere TAGEM’e gönderilir. Tutanağın TAGEM tarafından onaylanmasından sonra proje uygulama esasları yönergesi ekinde yer alan sözleşme imzalanır.

2) Projeye ilk kez dâhil olacak her bir yetiştiricinin sürüsünde en az bulunması gereken bir yaş ve üzeri anaç koyun/keçi sayısı; Maltız, Türk Saaneni keçileri ile Tahirova, Sakız ve Eşme koyunu için 40 baş, diğer ırklar için ise 100 baştır. Projenin ilk kez başlatılacağı illerdeki manda ve yerli sığır işletmesinde bulunması gereken anaç hayvan sayısı en az 3 baştır. Manda ve yerli sığırlar en az 18 aylık olmak zorundadır.

3) Halk Elinde Küçükbaş Hayvan Islahı Ülkesel Projesinde her alt proje; en fazla 6000 baş anaç, 300 baş erkek hayvandan oluşur ve elde aşım yöntemiyle kontrollü çiftleştirilen yeterli miktarda elit anaç koyun/keçi bulundurulabilir. Yeni başlayacak ve proje için yeterli hayvan materyali temininin güç olduğu ırklara ait alt projelerde 5000 baş anaç, 250 baş erkek hayvan materyalini tamamlamak şartıyla proje başlatılabilir ve proje sürecinde hayvan sayısı 6000 baş anaç, 300 baş erkek hayvana tamamlanır. Projedeki hayvan sayısının mümkün olduğunca az sayıda işletmeden tamamlanması ve seçilen işletmelerde uygun olan hayvanların tamamının projeye dâhil edilmesi esastır.

4) Manda ve yerli sığırlarda her alt proje, boğa dâhil en az 800 baş hayvandan oluşur. Devam eden projelerde bu sayı aranmaz. Ancak projedeki eksilen hayvanlar, öncelikle proje kapsamında doğan yavrular ile tamamlanır.

5) İl/ilçe müdürlüklerince proje kapsamındaki hayvanlara koruyucu sağlık hizmetleri ve ulusal küpeleme işlemlerinde öncelik verilir.

c) Destekleme ödemelerine ilişkin usul ve esaslar şunlardır:

1) Halk Elinde Hayvan Islahı Ülkesel Projesine dâhil olan ve proje yükümlülüklerini yerine getiren yetiştiricilerin hayvanları için destekleme ödemesi yapılır. Bu hayvanlardan proje gereği alınan verilerin, TAGEM tarafından belirlenen format ve süre içerisinde gönderilmesi zorunludur. Küçükbaş hayvanlardan proje gereği alınan verilerin “Ulusal Küçükbaş Hayvan Islahı Bilgi Sistemi (UKIBS)”ne kaydedilmesi zorunludur.

2) Proje Yürütme Kurulunda değerlendirilen alt projelere ait destek müracaatları kurulca belirlenen tarihe kadar proje lideri, desteklemeye esas müracaat formunu (Ek-4, Ek-6, Ek-8, Ek-12) düzenleyerek il müdürlüğüne teslim eder.

3) İl/ilçe müdürlükleri, proje liderinin müracaatı tarihinden itibaren en geç 45 takvim günü içerisinde işletmeler ve hayvanlara ait bilgileri yerinde ve Bakanlık kayıt sisteminde ulusal küpe bazında kontrol eder. Proje liderince damızlıklar seçildikten sonra il içi ve il dışı hayvan hareketlerine uygun, belgeli olarak işletmeden çıkan hayvanlar için bu belgelerin ibrazı, yerinde kontrol sayılır ve bu hayvanlar da desteklemeye dâhil edilir. Hazırlanan proje destekleme il icmali (Ek-5, Ek-7, Ek-9, Ek-13), elektronik ortamda, yazılı olarak TAGEM’e gönderilir.

ç) Islah programındaki; koyun/keçi ve yavruları için halk elinde ıslah desteğine ilişkin usul ve esaslar şunlardır:

1) Yavrularda; destekleme yılı içerisinde doğan, doğum ağırlığı dışında en az bir tartım verisi alınan kuzu/oğlak başına yılı içinde ödeme yapılır. Doğum kayıtları taban sürülerde; ana-yavru (doğan yavrunun doğum tarihi, cinsiyeti, ana-yavru kulak numaraları), elit sürülerde; ana-baba-yavru (doğan yavrunun doğum tarihi, cinsiyeti, ana-baba-yavru kulak numaraları) şeklinde olur.

2) Irklara ve bölgelere göre destekleme yılında doğan ve proje gereği alınması gereken verileri destekleme yılını takip eden yıla sarkan veya mevzuattan kaynaklanan sebeplerle ödemeleri destekleme yılını takip eden yıla sarkan hayvanlar için desteklemeye esas müracaat formunun destekleme yılını takip eden yılın Nisan ayının son haftasının son iş günü mesai bitimine kadar il müdürlüğüne teslim edilmesi halinde destekleme yılı bütçesinden ödeme yapılır. İl/ilçe müdürlükleri bu müracaatları da değerlendirir ve en geç 45 takvim günü içerisinde il müdürlüğü tarafından oluşturulan il icmali TAGEM’e gönderilir.

3) Koyun/keçilere; devam eden projelerde, destekleme yılı içerisinde doğum kaydı olan anaç koyun/keçiler ile destekleme yılında yeni başlayacak projelerde proje materyali olarak seçilen anaç koyun keçiler ve damızlık erkekler için ödeme yapılır.

d) Damızlık erkek materyal (koç/teke) desteği: Proje lideri koç/teke katımından önce damızlıkta kullanılacak tüm koç/teke listesini işletme esaslı olarak il/ilçe müdürlüğüne bildirir. Proje kapsamındaki işletmelerde, projede olsun veya olmasın tüm anaç materyal için projeden elde edilen koç/tekeler dışında erkek materyal kullanılamaz. Belirlenen erkek materyal dışında koç/teke kullanılması durumunda o yıl için proje kapsamındaki hiçbir destek ödenmez. Desteğe ilişkin diğer hususlar şunlardır:

1) Her yirmi anaç materyale bir damızlık erkek materyal oranından fazla olmamak üzere halen kullanılan koç/tekelere ödenir.

2) İşletmede projeye kayıtlı olmayan dişi materyal için projeden seçilen ve yirmi anaç materyale bir damızlık erkek materyal oranını geçmemek üzere kullanılan damızlık koç/tekelere ödenir.

3) Proje lideri tarafından bir sonraki dönemde kullanılmak üzere seçilen damızlık adayı erkek materyale, projede kayıtlı koç/tekelerin sayısı kadarına ödenir.

4) Elit ve/veya beş yıllık dönemini tamamlayan taban sürülerden işletme ihtiyacı ayrıldıktan sonra kalan hayvanların her işletme için %10 oranını geçmemek üzere damızlık adayı olarak seçilen erkek materyalden, aynı ırka ait alt projelerin yürütüldüğü işletmelere ve Bakanlık izni ile kurulan koç/teke istasyonlarına/merkezlerine, il içi ve/veya il dışı satışı yapılan hayvanlar için satışı yapan yetiştiriciye ödenir. Satışın belgelendirilmesine ilişkin hükümler TAGEM tarafından talimatla belirlenir. Bu kapsamda il müdürlüklerine müracaatı yapılan hayvanlar için ödeme yapılır.

5) Hayvan sayısı oranlarındaki küsuratlar en yakın rakama tamamlanır.

6) Damızlık erkek materyal (koç/teke) desteği, koyun/keçi ve yavru il icmali ile birlikte hazırlanır.

e) Manda ve yerli sığır desteğine ilişkin usul ve esaslar şunlardır:

1) Manda desteği: Proje gerekliliklerini yerine getirmek şartıyla, damızlık boğa, destekleme yılı içinde doğuran ve doğurmayan anaç manda ile destekleme yılı içerisinde bir yaşını dolduran (en az doğum, altı ay ve bir yaş canlı ağırlık verileri alınarak, damızlığa ayrılmak üzere seçilen) manda düvesi/tosunu için ödenir. Projelere yeni manda işletmesi alınması halinde destekleme yılı içinde Bakanlık kayıt sistemindeki (TÜRKVET) yavru kaydına göre doğuran/doğurmayan anaç manda üzerinden destek alır.

2) Destekleme yılı içinde ödemesi doğurmayan anaç manda üzerinden yapılan ve ödeme icmali düzenlendikten sonra destekleme yılında doğuran mandalar ile bir yaşını doldurmuş manda düve/tosun için fark ödemesi yapılır. Fark ödemesi için Ek-10’da yer alan desteklemeye esas müracaat formu, destekleme yılını takip eden yılın Şubat ayının ikinci haftasının son iş günü mesai tarihine kadar proje lideri tarafından il müdürlüğüne teslim edilir. İl müdürlükleri müracaatları değerlendirerek en geç 30 gün içerisinde Ek-11’de yer alan il icmalini düzenler ve TAGEM’e gönderir. Gerçek ve tüzel kişiliğe ait işletmelerde en fazla 500 baş mandaya kadar destekleme ödemesi yapılır.

3) Yerli sığır desteği: Proje gerekliliklerini yerine getirmek şartıyla Güney Anadolu Kırmızısı (GAK) ve Yerli Kara ırkı sığırlar (dişi/erkek) ile destekleme yılı içerisinde bir yaşını dolduran (en az doğum, altı ay ve bir yaş canlı ağırlık verileri alınarak damızlığa ayrılmak üzere seçilen) sığır düvesi/tosunu için ödeme yapılır.

4) Destekleme yılı içinde ödemesi yapılan ve icmal düzenlendikten sonra destekleme yılında bir yaşını doldurmuş düve/tosun için fark ödemesi yapılır. Fark ödemesi için Ek-14’te yer alan desteklemeye esas müracaat formu, destekleme yılını takip eden yılın Şubat ayının ikinci haftasının son iş günü mesai tarihine kadar proje lideri tarafından il müdürlüğüne teslim edilir. İl müdürlükleri müracaatları değerlendirerek en geç 30 gün içerisinde Ek-15’te yer alan il icmalini düzenler ve TAGEM’e gönderir. Gerçek ve tüzel kişiliğe ait işletmelerde en fazla 500 baş yerli sığıra kadar destekleme ödemesi yapılır.

5) Koruma altına alınmış yerli sığır ve küçükbaş hayvan işletmelerine, halk elinde yerli sığır ıslahı ve küçükbaş hayvan ıslahı projelerine geçmek istemeleri halinde öncelik tanınır ve bunlar hakkında herhangi bir cezai işlem uygulanmaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ödemeye İlişkin Esaslar

Üye yetiştiricilerden kesinti

MADDE 13-

(1) Tarımsal amaçlı örgütlere üyelik şartı aranan destekleme ödemelerinde, merkez birliğini kurmuş olan; 5996 sayılı Kanuna göre kurulmuş ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri ve/veya 5200 sayılı Kanuna göre kurulmuş üretici birlikleri ve/veya Bakanlıkça kuruluşuna izin verilen 1163 sayılı Kanuna göre kurulmuş tarımsal amaçlı kooperatif üyelerinin, hak ettikleri desteklerden hizmet bedeli olarak aşağıdaki tabloda belirtilen oranlarda “Çiftçi Örgütlerini Güçlendirme” adı altında sistem üzerinden kesinti yapılır. Kalan miktar yetiştirici/üreticilerin hesabına ödenir.

(Değişik tablo: RG-26/2/2025-32825)

Destek Konusu

Oran (%)

Büyükbaş hayvancılık, küçükbaş hayvancılık, arıcılık, besilik erkek sığır desteği

Tarımsal amaçlı örgüt üyesi yetiştiricilerden %3 oranında kesinti il/ilçe birliklerine, bu bedelin içinden %5’i merkez birliğine

Buzağı desteklemelerindeki suni tohumlama ve yerli sperma kullanımı destek tutarlarından yapılan % 3’lük kesintinin %30’u veri tabanı hizmetini sağlayan ilgili merkez birliğine, arıcılık desteğinden yapılan %3’lük kesintinin %25’i merkez birliğine

Kooperatifler üzerinden yapılan desteklemelerde tarımsal amaçlı örgüt üyesi yetiştiricilerden %3 oranında yapılan kesinti ortağı olduğu kooperatif birliğine, bu bedelin içinden %25’i kooperatif merkez birliğine

İpek böceği desteği

%20’si ücretsiz tohum sağlayan Kozabirliğe,

(2) Tabloda belirtilmeyen uygulamalar için oran, Bakanlıkça belirlenir. Birden fazla merkez birliğine üyeliği bulunan kooperatif üst/bölge birlikleri destekleme yılı için Çiftçi Örgütlerini Güçlendirme bedelinin ödeneceği merkez birliğine taahhütname verir. Bu taahhütnameler, merkez birliklerince destekleme yılı başında Bakanlığa gönderilir. Çiftçi Örgütlerini Güçlendirme bedeli merkez birliklerinden gelen liste ve taahhütnamelere göre ödenir.

(3) Bakanlıkça uygulanan Halk Elinde Hayvan Islahı Projelerinde verilerin toplanmasına ilişkin giderler projeye katılan yetiştiriciler tarafından, her proje için ayrı açılan proje hesabına yatıracakları ödemelerle karşılanır. Bu ödemelerden projedeki yetiştiricinin aldığı toplam desteğin, manda ve yerli sığır ıslah projelerinde %15’i, koyun/keçi ıslah projelerinde %20’si oranında kesinti yapılır. Bu hesaba ilişkin tüm harcamalar, Bakanlık talimatıyla belirlenir ve ilgili birlik/yetiştirici temsilcisi tüzel kişilik tarafından gerçekleştirilir. Proje kapsamındaki destek ödemeleri, birlik/yetiştirici temsilcisi üzerinden yetiştiricilere 7 iş günü içerisinde ödenir ve ödemeye ilişkin belgeler il müdürlüğüne gönderilir. Bu projelerden ayrıca, bu maddenin birinci fıkrasındaki hizmet bedeli kesilmez.

Ödemelerin aktarılması

MADDE 14-

(1) Desteklemeler için gerekli kaynak, bütçede hayvancılığın desteklenmesi için ayrılan ödenekten karşılanır. Bütçe imkanları çerçevesinde, Bakanlık tarafından Banka aracılığı ile ödenir.

(2) Bu Tebliğ kapsamında yapılan destekleme ödemeleri, kamu kaynağı niteliğinde olduğundan hak ediş sahibinin hesabına aktarılmadan önce haciz, icra ve temlik işlemlerine konu edilemez.

Desteklemelerden yararlanamayacak olanlar

MADDE 15-

(1) Bu Tebliğ kapsamında yapılan desteklemelerden kamu kurum ve kuruluşları yararlanamaz.

(2) Desteklemesi, müteakip yılda ödenecek işletmeler; 5488 sayılı Kanun kapsamında destekleme yılı takviminin son günü itibarıyla yasaklı ise desteklemelerden yararlandırılmaz.

Yetki ve denetim

MADDE 16-

(1) Destekleme ödemelerinin denetimini sağlayacak tedbirleri almaya Bakanlık yetkilidir. Bu amaçla yapılacak çalışmalarda gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ziraat odaları, kooperatifler ve birliklerin hizmetlerinden yararlanılır.

(2) Bu Tebliğin uygulamasında öngörülemeyen durumlar ve oluşabilecek sorunların çözümünde, ilgili Genel Müdürlükler talimat çıkarmaya yetkilidir.

(3) HAYGEM, bu Tebliğ kapsamında yapılan desteklemelerle ilgili duyuru yapabilir, başvuru formları veya uygulama evraklarına ilişkin örnekler oluşturabilir, bu duyuru ve örnekler, ilgili sistemler üzerinden veya HAYGEM internet sayfasında yayımlanır. Desteklemeye ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesinde yayımlanan bu formların kullanılması esastır.

(4) Bu Tebliğ kapsamındaki destekleme uygulamalarında illerde oluşacak problemlerin çözümünde il müdürlükleri yetkilidir. Bu amaçla, gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları, tarımsal amaçlı örgütler, ilgili oda ve birlikler ile işbirliği yapabilir.

(5) İl müdürlükleri, desteklemelerin mevzuat hükümlerine uygun olarak hak sahiplerine ödenmesi için gerekli ilave tedbirleri almaya yetkilidir.

(6) Tarımsal amaçlı örgütler, üyeleri adına Destekleme Başvurusu Hizmet Bedelini toplu olarak İl Müdürlüğü Döner Sermayesi İşletmesinin hesabına yatırarak, ilçe bazlı üretici listesini dekontla birlikte İl müdürlüğüne teslim eder. İl müdürlüğü tarafından, örgütlerce teslim edilen liste ve yatırılan Destekleme Başvurusu Hizmet Bedeli kontrol edilir ve üreticilerin bilgileri ilçe müdürlüklerine gönderilir.

(7) İl müdürlükleri, yılı içerisinde her destekleme kalemi için destekten yararlanacak yetiştirici/üreticinin rastgele örnekleme yöntemiyle en az %5’i oranındaki işletmede, desteklemelerin mevzuat hükümlerine uygun ve doğru olarak yapılmasına ilişkin denetim yapar.

(8) Hayvancılık desteklemelerinde, ortaya çıkabilecek sorunlara ilişkin konularda 27/5/2014 tarihli ve 29012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliği hükümlerine göre kurulan il/ilçe tahkim komisyonları yetkilidir. Hayvan genetik kaynaklarının yerinde geliştirilmesi (ıslah) konusunda ortaya çıkabilecek sorunların çözümünde Proje Yürütme Kurulu yetkilidir.

(9) İl/ilçe müdürlükleri, desteklemeler ile ilgili başvuru zamanı ve şartlarını, yerel imkânları da kullanarak duyurmaya yetkilidir.

(10) İl/ilçe müdürlüğü veya tarımsal amaçlı örgüt, destekleme başvurusu yapan gerçek kişilerin Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS) sorgulamalarını, desteklemelerin yürütüldüğü Bakanlık veri tabanları üzerinden başvuru tarihi itibarıyla yapar.

(11) Hayvancılık desteklemelerinde, tarımsal amaçlı örgütlere verilen yetki, görev ve sorumlulukları zamanında yerine getirmeyerek yetiştiricinin mağduriyetine sebep olan tarımsal amaçlı örgütler mağduriyetin giderilmesinden sorumludur.

(12) Hayvan genetik kaynaklarının yerinde geliştirilmesi (ıslahı) amaçlı desteklemelerde 5488 sayılı Kanunun 23 üncü maddesine göre yapılacak iş ve işlemler Proje Yürütme Kurulu tarafından değerlendirilip karara bağlanır, gereği il müdürlüklerince yerine getirilir.

(13) (Ek: RG-4/11/2025-33067)1 Hayvancılık desteklemelerinin kontrolü ve denetimi faaliyetleri kapsamında, gerekli görülen laboratuvar analizleri, Bakanlıkça yapılır.

Destekleme süreç takvimi

MADDE 17-

(1) Her bir destekleme konusu için başvuru, tespit, icmal hazırlama, askı süresi, itiraz, kesin icmal benzeri destekleme süreçlerine ait takvim, Karar kapsamında her yıl ilgili Genel Müdürlük tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

Haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 18-

(1) Bu Tebliğde belirtilen yetkili merciler, yetki alanına giren verilerin kayıt sistemine doğru girilmesinden, kendilerine ibraz edilen belgelerin kontrolünden ve kendi hazırladıkları belgelerden doğrudan sorumludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyerek haksız yere ödemeye neden olanlar ile ödemelerden haksız yere yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullanan ilgililer hakkında gerekli idari işlemler yapılarak hukuki ve cezai süreç başlatılır.

(2) Bu Tebliğ ile belirlenen destekleme ödemelerinden, idarî hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen üreticiler, beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar. Bunun takibinden il/ilçe müdürlükleri sorumludur.

(3) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

Sorumluluk ve arşivleme

MADDE 19- (1) Desteklemeden yararlanmak üzere bu Tebliğ gereği ibraz edilen bilgi ve belgelerin doğruluğundan öncelikle belgeyi ibraz eden ve yetkileri kapsamında onaylayan ve verileri giren kişi ve kurumlar sorumludur. Destekleme ödemesi yapılan belgeler istenildiğinde ibraz edilmek üzere, tarımsal amaçlı örgütler ve/veya ilgili birimler tarafından beş yıl süre ile saklanır.

(2) Destekleme başvuruları 2024 yılı için bu Tebliğin yayımı tarihinde, diğer yıllar için ilgili Genel Müdürlük tarafından internet sayfasında yayımlanan takvime uymak şartıyla destekleme yılı içerisinde tek tek veya toplu olarak yapılabilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yaptırımlar

MADDE 20-

(1) Bu Tebliğ kapsamında, istenen bilgi ve belgeleri zamanında ibraz etmeyenler ve Bakanlıkça yerine getirilmesi istenen iş ve işlemleri yerine getirmeyenler desteklemeden yararlandırılmaz.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 21-

(1) 26/11/2023 tarihli ve 32381 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvancılık Desteklemeleri Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2023/41) yürürlükten kaldırılmıştır.

Tamamlanamayan işlemler

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) 21 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Hayvancılık Desteklemeleri Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2023/41) hükümlerine göre başvuruları yapılmış ve sonuçlandırılamamış işlemler anılan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır.

Yürürlük

MADDE 22-

(1) Bu Tebliğ 1/1/2024 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 23-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

	Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
	Tarihi	Sayısı
	17/8/2024	32635
	Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
	Tarihi	Sayısı
1.	26/2/2025	32825
2.	4/11/2025	33067

24 Şub 2025 Mert Akgün Tebliğler

ÇİĞ SÜT DESTEĞİ VE SÜT PİYASASININ DÜZENLENMESİ UYGULAMA TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2024/53)

22 Şubat 2025 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı: 32821

ÇİĞ SÜT DESTEĞİ VE SÜT PİYASASININ DÜZENLENMESİ UYGULAMA TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2024/53)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı; çiğ süt üretimi ve kalitesi, üretim planlamasına katkı sağlanması ile uygulanan hayvancılık politikalarının etkinliğini artırmak suretiyle çiğ süt üretiminde sürdürülebilirliği sağlamak üzere üreticilerin desteklenmesidir.

(2) Bu Tebliğ, 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararda yer alan 2025-2026 Yıllarında Yapılacak Çiğ Süt Destekleme ödemelerine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2-

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) AB onaylı işletme: Bakanlıkça yapılan denetim sonrasında, Avrupa Birliği (AB) standartlarında sertifikalandırılan süt üreten çiftlikleri,

b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

c) Bakanlık Süt Kayıt Sistemi (BSKS): Üreticilerin sattığı sütün kayıt altına alındığı, destekleme ödemelerinin uygulandığı, izlendiği, raporlandığı, Bakanlıkça çiğ süt desteklemelerinde kullanılan kayıt sistemini,

ç) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünü,

d) Belge doğrulama web adresi: Hazine ve Maliye Bakanlığınca uygulanan ve Tarım Bilgi Sistemine (TBS) entegre edilen ve ibraz edilen satış belgelerinin doğruluğunun kontrolünün yapıldığı sistemi,

e) Birinci derece tarımsal amaçlı örgütler: 28/11/2023 tarihli ve 32383 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Amaçlı Örgütlerin Derecelendirilmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında Bakanlıkça belirlenen tarımsal amaçlı örgütleri,

f) Çiğ süt: Çiftlik hayvanlarının meme bezlerinden salgılanan 40 ºC’nin üzerinde ısıtılmamış veya eşdeğer etkiye sahip herhangi bir işlem görmemiş, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, Türk Gıda Kodeksi yönetmelikleri ve ilgili mevzuatta belirtilen uygun sütü,

g) ESK: Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğünü,

ğ) Hastalıklardan ari işletme: Koruyucu tedbirlerin alınarak, işletmedeki hayvanların Sığır Tüberkülozu ve Sığır Brusellozu hastalıkları yönünden ari olduğunun onaylandığı işletmeyi,

h) HAYGEM: Hayvancılık Genel Müdürlüğünü,

ı) Hayvancılık Destekleme Sistemi (HDS): Hayvancılık desteklemelerine esas iş ve işlemlerin yürütüldüğü sistemi,

i) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe müdürlüklerini,

j) Kadın veya genç çiftçi: Destekleme takvim yılı başlangıcı itibarıyla BSKS ve TÜRKVET’te üzerinde işletme kaydı bulunan; kadın üreticiler ile destekleme takvim yılının son gününde 41 yaşından gün almamış üreticileri,

k) Karar: 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararı,

l) Meslekî Yeterlilik Belgesi: 31/12/2025 tarihinden sonra çiğ süt toplama ve/veya depolama sorumlusu olarak çalışacak kişilerde 21/9/2006 tarihli ve 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Meslekî Yeterlilik Kurumunca ve/veya Meslekî Yeterlilik Kurumu tarafından akredite edilmiş tarımsal amaçlı örgütlerce ve/veya kurum ve kuruluşlarca meslekî yeterlilik eğitimine katılarak alınması zorunlu belgeyi,

m) Niteliğine göre çiğ inek sütü: Soğutulmuş çiğ sütü, şahıs tankında soğutulmuş çiğ sütü, soğutulmamış çiğ sütü,

n) Pazarlama şekline göre çiğ inek sütü: Tarımsal amaçlı örgüt veya üreticinin işletmesi üzerinden pazarlanan soğutulmuş çiğ sütü, soğutulmamış çiğ sütü,

o) Satış belgesi: Satılan süt miktarının litre olarak gösterildiği fatura/e-fatura/e-arşiv fatura/müstahsil makbuzu/e-müstahsil makbuzunu ve xml formatında, silinemez CD, DVD veya USB belleğe kayıtlı olan düzenleyenin onayladığı çıktısı e-faturalar/e-arşiv faturaları,

ö) Soğutulmuş çiğ süt: Süt soğutma tankları üzerinden pazarlanan çiğ inek sütünü,

p) Sözleşme: Alım satıma konu olan çiğ sütün, cinsi, miktarı, fiyatı, üretim şekli, teslim tarihi gibi hususları içeren ve 15/9/2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre süt işleme tesisi ile üretici veya üreticinin üyesi/ortağı bulunduğu tarımsal amaçlı örgüt ile süt işleme tesisi arasında imzalanan çiğ süt üretim sözleşmesini,

r) Süt işleme tesisi: 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren işletme onay belgesine sahip çiğ süt ve süt ürünleri işleme tesisini,

s) Tarım sigortaları (TARSİM): 14/6/2005 tarihli ve 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamına giren sigortaları,

ş) TÜRKVET: 2/12/2011 tarihli ve 28130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği ile 2/12/2011 tarihli ve 28130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği hükümlerine göre oluşturulan ve hayvancılık işletmelerinin, üreticilerin ve sığır cinsi hayvanlar ile koyun ve keçi türü hayvanların kimliklendirilerek kayıt altına alındığı veri tabanını,

t) Üretici: Piyasaya arz etmek/satış yapmak için süt üretmek amacıyla bir veya daha fazla çiftlik hayvanının bulundurulduğu tesis sahibi gerçek veya tüzel kişileri,

u) Tarımsal amaçlı örgüt: Merkez birliği düzeyinde örgütlenmesini tamamlamış ve kendi merkez birliğine üye/ortak olan 5996 sayılı Kanuna göre kurulmuş ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri ve/veya 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununa göre kurulmuş üretici birlikleri ve/veya 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş, kuruluşuna Bakanlıkça izin verilen, hayvancılık faaliyeti yürüten tarımsal amaçlı kooperatif üyeleri/ortaklarını,

ü) Veteriner Bilgi Sistemi (VETBİS): Hayvancılık Bilgi Sisteminde (HBS) yer alan hayvan hastalıkları, aşı uygulamaları ve hayvan sağlığı desteklemelerine ait kayıtlar ve benzeri bilgilerin tutulduğu sistemi,

v) Yerel perakendeci: Süt üreten hayvancılık işletmesi (il/ilçe müdürlüğünden çiğ süt arzı belgesi alan) merkez kabul edilerek hazır ambalajlı çiğ süt için 500 kilometrelik yarıçap içerisinde, hazır ambalajlı olmayan çiğ süt için 200 kilometrelik yarıçap içerisinde yer alan ve son tüketiciye sabit bir yerde konumlandırılmış otomatik satış makineleri veya bakkal, market ve benzeri yerlerde çiğ süt satan perakendeciyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Desteklemeye İlişkin Esaslar

Çiğ süt desteği

MADDE 4-

(1) Üretmiş olduğu çiğ sütü, süt işleme tesislerine, sözleşme ile satış belgesi karşılığında; kendisi, tarımsal amaçlı örgüt veya bunların %50’nin üzerinde paya sahip oldukları ortaklıkları, süt işleme tesisinin noter kanalı ile yetkilendirdiği onay belgesine sahip süt toplama merkezi vasıtasıyla satan ve BSKS veri tabanına aylık olarak kaydettiren bir tarımsal amaçlı örgüte üye/ortak olan üreticilere temel destek ödemesi yapılır.

(2) Hazırlanan ödeme icmalleri esas alınarak; manda, koyun, keçi sütü ile niteliğine ve pazarlama şekline göre inek sütüne, Bakanlığın belirleyeceği dönemler ve kriterler ile üretim maliyeti dikkate alınarak belirlenen birim tutarlar üzerinden temel destek belirlenir. Temel destek şartlarını sağlayan üreticilere aşağıda belirtilen katsayıların temel destek tutarı ile çarpımından elde edilen tutar ilave edilerek ödenir. (d), (e) ve (f) numaralı alt bentlerdeki şartları sağlayanlar, bu katsayıların sadece en yükseğinden yararlandırılır.

a) Destekleme amaçlı veri tabanlarında inek ve mandalardan günlük olarak en fazla toplam 430 litre, koyun ve keçilerden ise günlük olarak en fazla toplam 100 litre çiğ süt üreten ve süt işleme tesisine satan aile işletmelerinin sütü için ilave 0,3 katsayı.

b) Destekleme takvim yılı başlangıcı itibarıyla üzerinde BSKS ve TÜRKVET’te işletme kaydı bulunan; kadın üreticilerin veya destekleme takvim yılının son gününde 41 yaşından gün almamış üreticilerin ürettikleri süt için ilave 0,3 katsayı. Kadın üreticilerin veya destekleme takvim yılının son gününde 41 yaşından gün almamış üreticiler sadece gerçek kişileri kapsar.

c) Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu tarafından süt havzası olarak belirlenen Amasya, Çorum, Tokat, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Muş ve Tunceli illerinde üretilen süt için ilave 0,4 katsayı.

ç) Manda, koyun, keçi sütü için ilave 0,8 katsayı.

d) Çiğ sütü kendi tankında soğutarak direkt onaylı süt işleme tesisine satan üreticinin sütü için ilave 2 katsayı.

e) Birinci derece tarımsal amaçlı örgütlere üye/ortak olmak koşuluyla ve bu kapsamdaki tarımsal amaçlı örgütler üzerinden pazarlanan soğutulmuş çiğ süt için ilave 2 katsayı, tarımsal amaçlı örgütlere üye/ortak ve birinci derece olmayan tarımsal amaçlı örgütler üzerinden pazarlanan soğutulmuş çiğ süt için ilave 1,5 katsayı.

f) Hastalıktan ari işletmeler veya AB onaylı işletmelerde üretilen süt için ilave 3 katsayı.

(3) Üretmiş olduğu çiğ sütü, süt piyasasının düzenlenmesi uygulaması kapsamında, tarımsal amaçlı örgütler aracılığı ile süt ürününe çevirterek ESK’ye satan üreticiler desteklemeden yararlandırılır. Desteklemede, 1 kilogram süt ürünü eşdeğeri süt miktarı esas alınır.

(4) 27/4/2017 tarihli ve 30050 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiğ Sütün Arzına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2017/20) kapsamına giren çiğ süt, hastalıktan ari işletmelerde üretilen çiğ süt ile AB onaylı sertifikalı çiftliklerde üretilen çiğ süt için, faaliyet alanında sütün arzı/satışı bulunan işletme kayıt belgesine sahip ve BSKS’ye kayıtlı yerel perakendecilere, işletme kayıt belgesine sahip BSKS’ye kayıtlı süt dolum tesislerine, süt işleme tesislerine sözleşme ve satış belgesi karşılığında satmaları şartıyla çiğ süt desteklemesinden yararlandırılır.

(5) Çiğ süt desteğinin başvuru yeri, şekli ve zamanına ilişkin şart ve kurallar şunlardır:

a) Desteklemeden yararlanmak isteyen üretici BSKS’ye veri girişi için yetkilendirilmiş bir tarımsal amaçlı örgüte üye/ortak ise bu tarımsal amaçlı örgüte; BSKS’ye veri girişi yetkisi bulunmayan bir tarımsal amaçlı örgüte üye ise örgüt aracılığı ile il/ilçe müdürlüklerine başvurur.

b) Tarımsal amaçlı örgütler, üye/ortakları adına toplu kestiği satış belgeleri ile birlikte çiğ sütün cinsi, miktarı, fiyatı, teslim tarihini içeren üye/ortakların listesini de düzenler.

c) 1/1/2025 tarihinden geçerli olmak üzere satılan çiğ sütlere ait satış belgesi sözleşmesi ve döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi, tarımsal amaçlı örgütlere teslim edilir. Teslim edilen sözleşmeler, sözleşme geçerlilik süresini kapsayan dönem başvurularında tekrar istenmez.

ç) Veri giriş yetkisi bulunmayan tarımsal amaçlı örgütler, kendilerine teslim edilen belgeleri, İcmal-1’e esas tabloları ve eklerini, BSKS’ye veri girişi için il/ilçe müdürlüklerine tutanak ile teslim eder.

d) Göçer hayvancılık yapan üreticiler, süt üretimi yaptığı ayda, ürettiği süt miktarının tespiti için gittikleri yerin il/ilçe müdürlüğüne başvurur. Tespit yaptırdığı aylara ilişkin desteklemeye esas satış belgelerini ve başvuru evraklarını göçer olarak gittiği il/ilçe müdürlüğüne teslim eder. Üreticinin başvuru evrakları, veri girişi için işletmesinin kayıtlı olduğu il/ilçe müdürlüğüne yazı ekinde gönderilir. Hayvan nakil işlemlerini ilgili mevzuat hükümlerine göre yapmamış olan göçer üreticilerin tespit işlemi yapılmaz.

e) Sözleşmenin onaylı bir örneği, üreticinin kendisi veya üyesi/ortağı olduğu tarımsal amaçlı örgüt tarafından çiğ süt üretiminin yapıldığı yerdeki Bakanlık il/ilçe müdürlüğüne dilekçe ekinde teslim edilir. Sözleşme bilgileri, Bakanlık il/ilçe müdürlükleri tarafından BSKS’ye kaydedilmiş olmalıdır. Satışı yapılan çiğ sütlere ait satış belgesi ile sözleşmelerin BSKS’de ilişkilendirilmesi yapılarak girişi yapılır.

f) Çiğ süt desteğinden yararlanacakların işletmesi ve sütün elde edildiği hayvanlar aynı işletme adına TARSİM ve TÜRKVET’te kayıtlı olmalıdır. Ayrıca tüm üreticiler işletmesinin bulunduğu ilçe bazında BSKS’ye kayıt edilmelidir.

g) BSKS’ye yeni kaydı yapılan üreticilerin kayıt tarihinden önceki satış belgeleri BSKS’ye kaydedilmez.

ğ) Döneminde başvurusunu ve evraklarını tamamlamayanlar desteklemeden yararlandırılmaz.

h) Destekleme döneminde her türlü denetim ve soruşturma nedeniyle veri giriş yetkisi iptal edilen tarımsal amaçlı örgüte üye/ortak üreticilerin; desteklemeye esas başvuru ve diğer tüm iş ve işlemleri varsa veri giriş yetkisi bulunan başka bir tarımsal amaçlı örgütçe yapılır, üyelerin/ortakların veri giriş yetkisi iptal edilen tarımsal amaçlı örgüt dışında herhangi bir üyeliği/ortaklığı yoksa esas başvuru ve diğer tüm iş ve işlemleri il/ilçe müdürlüğünce yürütülür.

(6) Veri girişi yapacak il/ilçe müdürlüklerince istenilecek belgeler şunlardır:

a) Tarımsal amaçlı örgütçe düzenlenmiş destekleme için başvuruda bulunan üye/ortakların listesi.

b) Başvuruda bulunan üye/ortaklardan ilgili destekleme dönemi için alınan başvuru dilekçeleri.

c) BSKS veri tabanı üzerinden yayımlanan ve/veya tarımsal amaçlı örgüt tarafından düzenlenen çiğ süt destekleme icmaline esas tablo.

ç) Satılan çiğ sütün cinsi, fiyatı, teslim tarihi ve miktarının gösterildiğini içeren üye/ortaklarının listesi, satılan süt miktarının litre olarak gösterildiği satış belgesi.

d) Döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi. Tarımsal amaçlı örgütler, üyeleri adına destekleme başvurusu hizmet bedelini toplu olarak il müdürlüğü döner sermayesi işletmesinin hesabına yatırarak, ilçe bazlı üretici listesini dekontla birlikte il müdürlüğüne teslim eder. İl müdürlüğü tarafından, örgütlerce teslim edilen liste ve yatırılan destekleme başvurusu hizmet bedeli kontrol edilir ve üreticilerin bilgileri ilçe müdürlüklerine gönderilir.

(7) Veri girişi yapacak tarımsal amaçlı örgüt tarafından istenilecek belgeler şunlardır:

a) Başvuruda bulunan üyelerden ilgili destekleme dönemi için alınan başvuru dilekçeleri.

b) Satılan süt miktarının litre olarak gösterildiği satış belgesi.

c) Döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi.

(8) Üretmiş olduğu çiğ sütü, tarımsal amaçlı örgütler aracılığı ile süt ürünü olarak ESK’ye satan üreticilerden istenen belgeler şunlardır:

a) Tarımsal amaçlı örgüt ile ESK arasında yapılan sözleşme.

b) Tarımsal amaçlı örgüt tarafından sözleşme kapsamında kesilen satış belgesi.

c) Tarımsal amaçlı örgütün süt ürünü üretimi için anlaştığı, işletme onay belgesine sahip süt işleme tesisi ile yapmış olduğu sözleşme ve çiğ sütün süt ürününe çevrilmesine ilişkin satış belgesi.

ç) Tarımsal amaçlı örgütün sözleşme kapsamında ESK’ye sattığı süt ürünü satış belgesi.

d) Döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi.

(9) Çiğ Sütün Arzına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2017/20) kapsamındaki işletmeler, hastalıktan ari işletme belgeli süt üreten işletmeler ile AB onaylı işletmeler ürettikleri çiğ sütü, faaliyet alanında sütün arzı/satışı bulunan işletme kayıt belgesine sahip ve BSKS’ye kayıtlı yerel perakendecilere, işletme kayıt belgesine sahip BSKS’ye kayıtlı süt dolum tesislerine ve işletme kayıt belgesine sahip BSKS’ye kayıtlı süt işleme tesislerine tarımsal amaçlı örgüt vasıtasıyla veya kendisinin direkt satış belgesi karşılığında satmaları şartıyla, üyesi oldukları tarımsal amaçlı örgüte aşağıdaki belgeler ile başvuruda bulunurlar:

a) Başvuruda bulunanlardan ilgili destekleme dönemi için alınan başvuru dilekçeleri.

b) Hastalıklardan ari işletme belgesi veya AB onaylı işletme belgesi.

c) Yerel perakendeci ve dolum tesisi için çiğ sütün arzı için izin belgesi.

ç) Satılan süt miktarının litre olarak gösterildiği satış belgesi.

d) Döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi.

(10) Destekleme icmallerinin hazırlanması döneminde uyulacak esaslar şunlardır:

a) En fazla bir aylık olarak düzenlenen satış belgelerinin asılları veya nüshaları destekleme için esas alınır. Her ne suretle olursa olsun bunların fotokopileri veya onaylı suretleri dikkate alınmaz. Satış belgesi çıktılarında, işletme onay belge numarası, süt işleme tesisinin adı, adresi, üretici adı, soyadı, adresi ve teslim edilen sütün türü, litre olarak miktarı, litre fiyatı ve tutarı ile soğutma tankı üzerinden pazarlanmış ise “soğutulmuş çiğ süt” ibaresi, süt soğutma tankı sahibi, sorumlusu veya yetkilisinin adı, soyadı, imzası ve süt soğutma tankı kod numarası, süt işleme tesisi yetkilisinin imzası ve kaşesinin bulunması gerekir. Satış belgelerinde elektronik ortamda düzenlenen belgelerde imza kaşe aranmaz.

b) Çiğ Sütün Arzına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2017/20) kapsamına giren çiğ süt hastalıklardan ari işletmelerde üretilen çiğ süt ile AB onaylı sertifikalı çiftliklerde üretilen çiğ süt için en fazla bir aylık düzenlenen satış belgelerinin asılları veya nüshaları destekleme için esas alınır. Her ne suretle olursa olsun bunların fotokopileri veya onaylı suretleri dikkate alınmaz. Satış belgesi çıktılarında üretici adı, soyadı, adresi ve teslim edilen sütün türü, litre olarak miktarı, litre fiyatı ve tutarı yer alır. Süt dolum tesisi için; adı, adresi ile süt dolum tesisinin işletme kayıt ve kod numarası, yetkilisinin imzası ve kaşesi yer alır. Yerel perakendeciler için; işletme kayıt numarası yer alır. Süt işleme tesisi için; işletme onay belge numarası, süt işleme tesisinin adı, adresi, yetkilisinin imzası ve kaşesinin bulunması gerekir.

c) Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik kapsamındaki süt işleme tesisleri, süt toplama merkezleri, süt dolum tesisleri ve yerel perakendeciler ile ilgili bilgilerin BSKS’ye girilmesi ve güncellenmesinden, kayıt ve onay işlemlerini yürüten il müdürlükleri sorumludur. İşletme yetkilisi tarafından işletme onay belgesi, işletme vergi levhası, kapasite raporu ve imza beyanı/imza sirküleri dilekçe ekinde il/ilçe müdürlüğüne sunulur.

ç) İl müdürlükleri veri giriş yetkisi için başvuruda bulunanlardan fiziki, idari ve teknik altyapısı uygun görülen tarımsal amaçlı örgütleri HAYGEM’e bildirir. Bu örgütler HAYGEM tarafından BSKS’de tanımlanır.

(11) Destekleme icmallerinin hazırlanmasına ilişkin hususlar şunlardır:

a) Veri giriş yetkisi bulunan tarımsal amaçlı örgütler kendi üyelerinin İcmal-1’e esas tablolarını, aylar bazında hazırlar ve BSKS’ye veri girişini yapar.

b) Veri giriş yetkisi almış tarımsal amaçlı örgütlerin bulunmadığı yerlerde üreticinin İcmal-1’e esas tabloları, tarımsal amaçlı örgütlerce aylar bazında hazırlanır ve BSKS’ye girilmesi için il/ilçe müdürlüklerine teslim edilir. İcmal-1 listelerinin BSKS’ye veri girişleri il/ilçe müdürlüklerince yapılır.

c) BSKS’ye süt girişlerinin, üreticilerin üretimde bulundukları ilçe için il/ilçe müdürlükleri veya yetkilendirilmiş tarımsal amaçlı örgütlerce yapılması esastır.

(12) Destekleme icmallerinin il/ilçe müdürlüklerince incelenmesine ilişkin hususlar şunlardır:

a) Süt icmallerinin incelenmesinde; üreticilere ait satış belgelerinin uygunluğu, bunların BSKS veri tabanına doğru girilip girilmediği, satılan süt miktarının destekleme dönemindeki sağmal hayvan sayısı, ırkı ve laktasyon durumu ile uyumlu olup olmadığı, süt soğutma tanklarının kapasitesinin üzerinde kullanılıp kullanılmadığı dikkate alınır. Uygun olmayan hatalı belgeler, girişler ve hayvan sayısı ile süt miktarında uyumsuzluk olanlar ile soğutma tanklarının kapasitesinin üzerinde pazarlanan sütler icmal listesinden çıkartılır.

b) Elektronik ortamda alınan e-fatura, http://www.efatura.gov.tr internet adresinde bulunan e-fatura görüntüleyici ile açılarak, mali mühür bulunup bulunmadığı ve alınan çıktısı ile uyumlu olup olmadığı kontrol edilir. Yapılan kontrolde uygun bulunmayanlar icmal listesinden çıkartılır. E-fatura çıktısı, kontrolü yapan il/ilçe müdürlüğü BSKS sorumlu personeli tarafından imzalanır.

c) E-arşiv faturalar elektronik ortamda teslim edilir ve belge doğrulama web adresinden il/ilçe müdürlüklerince kontrol edilir.

ç) Elektronik ortamda düzenlenen ve elektronik sertifika ile imzalanan e-müstahsil makbuzunun üzerinde, Gelir İdaresi Başkanlığı sistemleri üzerinden sorgulanıp doğrulanabileceği karekoda veya barkoda yer verilmesi zorunludur.

d) İnceleme sonrasında işlemi yapılan sözleşme, satış belgeleri ve destekleme başvuru dilekçeleri ile İcmal-1’ler istenildiğinde ibraz edilmek üzere, il/ilçe müdürlüğü birim arşivlerinde beş yıl süre ile saklanır.

e) Hastalıktan ari işletmelerin süt giriş satış belgeleri, işletmenin ariliği bakımından TÜRKVET/VETBİS üzerinden il/ilçe müdürlüklerince kontrolü yapılır.

(13) Destekleme icmallerinin askıya çıkarılmasına ilişkin hususlar şunlardır:

a) Aylar bazında BSKS veri tabanına kaydedilen İcmal-1 listeleri, veri giriş dönemi bittikten sonra, il/ilçe müdürlüklerince askıya çıkartılmak üzere BSKS veri tabanından İcmal-2 listeleri şeklinde alınır. Alınan icmallerde tarımsal desteklemelerden men cezası alan üreticilerin bulunup bulunmadığının kontrolü yapılır.

b) İcmal-2 listeleri il/ilçe müdürlüklerinde, tarımsal amaçlı örgütlere ve üreticilere duyurulacak şekilde askıya çıkarılır.

c) Askıya çıkarma tarihi ve saati ile askıdan indirme tarihi ve saati il/ilçe müdürlüğü ile tarımsal amaçlı örgüt temsilcilerince tutanağa bağlanır ve güncel tarihle imzalanır.

ç) Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise listelerdeki bilgiler doğru kabul edilir. Daha sonra yapılacak itirazlar değerlendirmeye alınmaz ve herhangi bir hak doğurmaz.

d) Askı süresinde İcmal-2 listelerine yapılan itirazlar, il/ilçe müdürlüğünce değerlendirilir.

(14) Destekleme icmallerinin gönderilmesi ve ödemeye ilişkin hususlar şunlardır:

a) İtirazların değerlendirilmesinden sonra kesinleşmiş İcmal-2 listeleri ilçe müdürlüklerince onaylanarak il müdürlüğüne gönderilir.

b) İl müdürlükleri, ilçelerden gelen onaylanmış İcmal-2 listelerinin en az %10’unu hayvan sayıları ile satılan süt miktarlarının uyumlu olup olmadığı yönünden kontrol eder. Kontrol edilen İcmal-2 listeleri tutanak altına alınır, uyumsuzluğu tespit edilen varsa, İcmal-2 listeleri yeniden düzenlenir. Kontrolleri tamamlanan İcmal-2 listeleri, BSKS ve/veya HDS veri tabanında ödemeye esas olan İcmal-3 listesi şeklinde düzenlenir. Düzenlenen İcmal-3 listeleri il müdürleri tarafından onaylanarak HAYGEM’e gönderilir.

c) HAYGEM, gelen İcmal-3 listeleri ile HDS ve/veya BSKS’den alınan İcmal-3 listelerinin uyumunu kontrol eder.

ç) BSKS’de, satılan süt miktarının destekleme dönemindeki hayvan sayısı ile uyumlu olmadığı durumlarda satış belgeleri ödemeye dâhil edilmez.

d) Hayvan başına (kombine, sütçü, yerli sığır, koyun, keçi ve manda) il bazlı ortalama süt verimleri il müdürlüğünce raporlanır ve bununla ilgili olarak il tahkim komisyonu kararı alınır. Alınan karar HAYGEM’e gönderilir. HAYGEM tarafından uygun görülen il bazlı ortalama süt verim kayıtları BSKS’ye yüklenir. Etçi ırkların süt verimleri değerlendirilmeye alınmaz.

e) Ortalama süt verimin üzerinde olan ve başvuruda bulunan üreticilerin işletmesi için, il/ilçe müdürlüğünce üretimin yapıldığı aydaki güncel verilerin tespiti yapılıp tutanağa bağlanır. Tutanaklara istinaden en az bir aylık olacak şekilde il/ilçe tahkim komisyon kararı alınır. Tahkim komisyonu kararındaki ortalamanın üstünde süt verimine sahip işletmelerin, satış belgelerinin ödemeye dâhil edilmesi için il müdürlüğüne yazı ile bildirilir. İl/ilçe BSKS sorumlusu, söz konusu işletmeleri sistemde, ortalama verimin üzerinde olan işletme olarak işaretler ve ödeme dönemine ait il/ilçe tahkim komisyonu kararını PDF formatında sisteme yükler.

f) Ödeme listelerinin Bakanlıkça bankaya gönderilmesinden sonra kesinleşmiş İcmal-2 listeleri, tarımsal amaçlı örgüt bazında BSKS’den il/ilçe müdürlüklerince alınarak ilgili tarımsal amaçlı örgütlere gönderilir.

(15) Çiğ süt desteğine ilişkin diğer hususlar şunlardır:

a) Süt soğutma tankları, süt toplama merkezleri, yerel perakendeciler ve süt dolum tesislerinin yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygunluğunun tespiti il/ilçe müdürlüklerince yapılarak BSKS veri tabanına girişi sağlanır.

b) Süt işleme tesislerindeki soğutma tankları BSKS veri tabanına girilmez. Süt işleme tesislerindeki soğutma tanklarından, BSKS’de daha önceden kayıtlı olanlar sistemde pasif duruma getirilir. Süt işleme tesislerindeki soğutma tankları yeni numara verilen bir işletme olsa da BSKS veri tabanına girilmez.

c) İl/ilçe müdürlüklerince kontrol edilerek usulüne uygun çalıştırılmadığı tespit edilen süt soğutma tankları üzerinden pazarlanan sütler soğutulmuş olarak değerlendirilmez.

ç) Çiğ sütün, tarımsal amaçlı örgütler veya bunların %50’den fazla paya sahip oldukları 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na tabi ortaklıkları aracılığıyla pazarlanması halinde, üreticisi adına düzenlenmiş müstahsil makbuzlarının süt miktarları aylık toplamıyla bu müstahsil makbuzlarıyla ilişkili olan süt işleme tesisleri adına düzenlenmiş satış belgelerinin süt miktarları aylık toplamının uyumlu olması zorunludur. Gerçek usulde vergiye tabi olmayan üreticilerin süt girişleri müstahsil makbuzuyla yapılır.

d) Destekleme icmallerinin hazırlanması, askıya çıkartılması, gönderilmesi ve ödeme ile ilgili çalışma takvimi HAYGEM tarafından belirlenir.

e) Bu Tebliğde belirtilen icmallerin ve diğer eklerin örnekleri ile desteklemeye ilişkin yürütülecek çalışmalarla ilgili duyurular BSKS üzerinden yayımlanır.

f) İl/ilçe müdürlükleri ve yetkilendirilmiş tarımsal amaçlı örgütler, gerekli belgelerle yapılan başvuruların zamanında sisteme girilmesinden sorumludur. Başvuruları zamanında sisteme girmeyen tarımsal amaçlı örgütün veri giriş yetkileri, il müdürlüklerince yapılan kontrol ve görüşleri doğrultusunda iptal edilir.

g) İl/ilçe müdürlükleri ibraz edilen satış belgelerini Hazine ve Maliye Bakanlığının belge doğrulama web adresi üzerinden kontrol eder.

ğ) BSKS’de görev yapacak il sistem sorumlularının tahsisi Bakanlıkça, ilçe sistem sorumluları ile tarımsal amaçlı örgüt personelinin şifre tahsisi ise il sistem sorumluları tarafından yapılır. Personelin eğitimi ile konuya ilişkin diğer tedbirler Bakanlık, il/ilçe müdürlükleri ve tarımsal amaçlı örgütler tarafından alınır.

h) Birden çok tarımsal amaçlı örgüte üyeliği/ortaklığı bulunan üreticinin iş ve işlemleri, sözleşme ve satış belgelerini teslim ettiği tarımsal amaçlı örgüt üzerinden yapılır.

ı) Üreticilerin tarımsal amaçlı örgüt kanalı ile pazarlanan soğutulmuş çiğ süt desteğinden yararlanabilmeleri için; vergiye tabi üreticiler, tarımsal amaçlı örgüte sattığı sütü fatura ile diğerleri ise tarımsal amaçlı örgüt tarafından düzenlenmiş müstahsil makbuzuyla benzer şekilde tarımsal amaçlı örgüt de bu sütleri süt işleme tesisine kestiği fatura ile belgelemesi ve satış belgelerindeki çiğ sütün cinsinin, miktarının ve fiyatının uyumlu olması gerekir. Üretilen çiğ sütün, tarımsal amaçlı örgüt tarafından doğrudan toplanması ve akabinde soğutulmuş çiğ sütün direkt süt işleme tesisine satılmış olması gerekir.

i) Üreticilerin işletmesinde kendi adına bulunan şahıs soğutma tankında soğutulmuş çiğ süt desteğinden yararlanabilmeleri için; vergiye tabi üreticiler, işleme tesisine direkt olarak sattığı sütü kestiği fatura ile diğerleri ise işleme tesisi tarafından düzenlenmiş müstahsil makbuzuyla belgelemesi ve satış belgelerindeki çiğ sütün cinsinin, miktarının ve fiyatının uyumlu olması gerekir. Üretilen çiğ sütün, üreticinin işletmesinde kendi adına bulunan şahıs soğutma tankında soğutulmuş ve akabinde soğutulmuş çiğ sütün direkt süt işleme tesisine satılmış olması gerekir.

j) Çiğ süt desteği ve BSKS ile ilgili olarak yapılacak çalışma ve uygulama esasları HAYGEM tarafından belirlenir.

k) Çiğ süt destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen ve beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmayacak gerçek veya tüzel kişilerin ceza süreleri bitene kadar Çiftçi Kayıt Sisteminde destek dışı bırakılan işletmeler listesine alınmasından il/ilçe müdürlükleri sorumludur.

l) Destekleme ödemeleri ile ilgili olarak haklarında idari ve adli işlem başlatılan kooperatif üst/bölge birlikleri, yetiştirici birlikleri ve üretici birlikleri haklarındaki inceleme tamamlanıncaya kadar, il sistem sorumlularınca BSKS’de ödeme engelli tarımsal amaçlı örgüt olarak işaretlenir.

m) Satışı yapılan çiğ sütlere ait satış belgelerini tarımsal amaçlı örgüte dilekçe ile teslim edip, BSKS’ye veri girişini yaptıran ancak çiğ süt destekleme takvimi açıklanmadan önce ya da açıklandıktan sonra vefat eden üreticinin bu üretimler için desteklemeye esas şartları yerine getirmiş olması kaydıyla yasal mirasçısı tarafından veraset ilamı belgesinin bir sureti ile birden fazla mirasçısı bulunması halinde ise diğer mirasçılardan muvafakatname alan mirasçı destekleme başvurusu yapabilir.

n) Üreticilerin vefat tarihinden sonra adına düzenlenmiş olan satış belgeleri destekleme kapsamına alınmaz.

o) Desteklemeye ilişkin başvurularda hizmet bedelinin yatırıldığına dair işletmenin bulunduğu il/ilçe müdürlüğü döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi üreticinin yaptığı ilk başvuru döneminde ibraz edilmelidir.

ö) İdari hata sonucu veya haksız ödendiği tespit edilerek geri tahsil edilen çiğ süt desteklemelerine ait bilgiler BSKS’ye il/ilçe müdürlükleri tarafından girilir. Geri ödeme belgeleri il/ilçe müdürlüklerinde muhafaza edilir.

p) 31/12/2025 tarihinden sonra çiğ süt toplama ve/veya depolama sorumlusu olarak çalışacak kişiler 5544 sayılı Kanun kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Meslekî Yeterlilik Kurumunca ve/veya Meslekî Yeterlilik Kurumu tarafından akredite edilmiş tarımsal amaçlı örgüt ve/veya kurum ve kuruluşlarca meslekî yeterlilik eğitimine katılarak Meslekî Yeterlilik Belgesi almak zorundadır. Söz konusu belgenin onaylı bir örneği BSKS’ye kaydedilmek üzere il/ilçe müdürlüğüne dilekçe ile teslim edilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ödemeye İlişkin Esaslar

Üye/ortak üreticilerden kesinti

MADDE 5-

(1) Merkez birliği düzeyinde örgütlenmesini tamamlamış ve kendi merkez birliğine üye/ortak olan, 5996 sayılı Kanuna göre kurulmuş ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri ve/veya 5200 sayılı Kanuna göre kurulmuş üretici birlikleri ve/veya 1163 sayılı Kanuna göre kurulmuş, kuruluşuna Bakanlıkça izin verilen, hayvancılık faaliyeti yürüten tarımsal amaçlı kooperatif üyeleri/ortaklarının hak ettikleri desteklerden aşağıdaki tabloda belirtilen oranlarda, çiftçi örgütlerini güçlendirme adı altında veri girişi yapanlara sistem üzerinden kesinti yapılır. Kalan miktar üreticilerin hesabına ödenir.

(2) Birden fazla merkez birliğine üyeliği bulunan kooperatif üst/bölge birlikleri destekleme yılı için çiftçi örgütlerini güçlendirme bedelinin ödeneceği merkez birliğine taahhütname verir. Bu taahhütnameler, merkez birliklerince destekleme yılı başında Bakanlığa gönderilir. Çiftçi örgütlerini güçlendirme bedeli, merkez birliklerinden gelen liste ve taahhütnamelere göre ödenir.

Kaynak aktarımı ve ödemeler

MADDE 6-

(1) Bu Tebliğde yer alan destekleme ödemeleri kamu kaynağı olduğundan hak sahibinin hesabına aktarılmadan önce haciz/icra, temlik ve benzeri işlemler yapılmaz.

(2) Bu Tebliğ kapsamındaki desteklemelerden yararlanmak için başvuran üretici Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS)/Vergi Daireleri Tam Otomasyon Projesi (VEDOP) sorgulamaları, desteklemelerin yürütüldüğü veri tabanları üzerinden, tarımsal amaçlı örgüt veya il/ilçe müdürlüğünce başvuru tarihi itibarıyla yapılır.

(3) Çiğ süt piyasasında istikrarın korunması amacıyla, Bakanlıkça alınacak Olur kapsamında çiğ süt piyasasında regülasyon uygulaması yürütülür. ESK tarafından gerçekleştirilen süt ürünü alım satımı neticesindeki fark, icmal karşılığında, 2025-2026 yılı destekleme bütçelerinin hayvancılık desteklemeleri kaleminden ESK’ye aktarılır. Maliyet bedeli ile satış bedeli arasındaki farkı gösteren ıslak imzalı ve onaylı icmaller, ESK tarafından oluşturulup HAYGEM’e gönderildikten sonra, bütçe işlemlerini müteakip ESK’nin hesabına aktarılır.

(4) Çiğ süt desteği ve süt piyasasının düzenlenmesi için gerekli kaynak, bütçede hayvancılığın desteklenmesi için ayrılan ödenekten karşılanır ve Bakanlık tarafından gerekli paranın aktarılmasını müteakip Banka aracılığı ile ödenir.

Yetki ve denetim

MADDE 7-

(1) İl/ilçe müdürlükleri, desteklemeler ile ilgili başvuru zamanı ve şartlarını, yerel imkânları da kullanarak duyurur.

(2) Destekleme ödemelerinin denetimini sağlayacak tedbirleri almaya, ihtiyaç halinde sektör paydaşları ile ilgili kriterler belirlemeye ve bu Tebliğin uygulamasında ortaya çıkan sorunlar ve öngörülmeyen durumlarda HAYGEM, genelge ve talimat çıkarmaya yetkilidir. Bakanlık genelgeleri ve talimatlarının uygulanmasında ve oluşacak problemlerin çözümünde, il müdürlükleri yetkilidir. Bu amaçla yapılacak çalışmalarda gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kooperatifler ile ilgili oda ve birliklerin hizmetlerinden yararlanılır.

(3) Destekleme ödemelerinin amacına uygun ve gerçek hak sahiplerine ödenmesi için, il müdürlüğü gerekli tedbirleri alır. Çiğ süt desteği için il müdürlükleri, ilçelerden gelen onaylanmış İcmal-2 listelerinin en az %10’unu hayvan sayıları ile satılan süt miktarlarının uyumlu olup olmadığı yönünden kontrol eder, kamu zararı tespiti durumunda, desteğin tamamı incelendikten sonra İcmal gönderilir.

(4) Çiğ süt desteğinde ortaya çıkabilecek sorunlara ilişkin konularda 27/5/2014 tarihli ve 29012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliği hükümlerine göre kurulan il/ilçe tahkim komisyonları yetkilidir.

(5) Çiğ süt desteğinde, tarımsal amaçlı örgütlere verilen yetki, görev ve sorumlulukları zamanında yerine getirmeyerek üreticinin mağduriyetine sebep olan tarımsal amaçlı örgütler mağduriyetin giderilmesinden sorumludur.

Desteklemelerden yararlanamayacak olanlar

MADDE 8-

(1) Aşağıda belirtilen kişi ve kuruluşlar bu Tebliğ kapsamındaki desteklemelerden yararlandırılmaz:

a) Bu Tebliğde belirlenen hükümlere uymayanlar.

b) Gerçeğe aykırı beyanda bulunan ve/veya belge ibraz edenler.

c) Kamu kurum ve kuruluşları.

Haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 9-

(1) Bu Tebliğde belirtilen yetkili merciler, yetki alanına giren verilerin kayıt sistemine doğru girilmesinden, kendilerine ibraz edilen belgelerin kontrolünden ve kendi hazırladıkları belgelerden doğrudan sorumludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyerek haksız yere ödemeye sebep olanlar ile haksız yere ödemelerden yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullananlar hakkında gerekli idari işlemler yapılarak hukuki ve cezai süreç başlatılır.

(2) Bu Tebliğ ile belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucunda düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen çiftçiler beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar. Bunun takibinden il/ilçe müdürlükleri sorumludur.

(3) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte mezkur Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

Sorumluluk ve arşivleme

MADDE 10-

(1) Desteklemeden yararlanmak üzere bu Tebliğ gereği tüm bilgi ve belgelerin doğruluğundan öncelikle bilgi ve belge sahibi ile belgeyi yetkileri kapsamında onaylayan ve verileri giren kişi ve kurumlar sorumludur. Destekleme ödemesi yapılan belgeler istenildiğinde ibraz edilmek üzere, il/ilçe müdürlüğü birim arşivlerinde beş yıl süre ile saklanır.

(2) Tarımsal amaçlı örgütler, üyelerinin işletme ve hayvan varlıkları ile ilgili güncellenen bilgilerinin takibi ve kontrolünden sorumludur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 11-

(1) 28/2/2023 tarihli ve 32118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiğ Süt Desteği ve Süt Piyasasının Düzenlenmesi Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2023/8) yürürlükten kaldırılmıştır.

Tamamlanamayan işlemler

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) 11 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Çiğ Süt Desteği ve Süt Piyasasının Düzenlenmesi Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2023/8) hükümlerine göre başvuruları yapılmış ve sonuçlandırılamamış işlemler, söz konusu Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır.

(2) Destekleme ödemelerinde kullanılan kayıt sistemlerinin Bakanlıkça yeniden oluşturulması halinde yürütülecek iş ve işlemler talimatla belirlenir.

Yürürlük

MADDE 12-

(1) Bu Tebliğ 1/1/2025 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 13-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.