GERÇEK KİŞİLER VE ÖZEL HUKUK TÜZEL KİŞİLERİ İLE KAMU KURUM VE KURULUŞLARINCA AÇILACAK AİLE DANIŞMA MERKEZLERİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca açılan aile danışma merkezlerinin personel ve hizmet standardı, etik kuralları, ücret tarifeleri, açılması ve kapatılması işlemleri, faaliyetleri, denetimleri ve diğer hususlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca açılan aile danışma merkezlerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 34 ve 35 inci maddeleri ile 3/6/2011 tarihli ve 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b), (h) ve (ı) bentleri ile 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Açılış izin belgesi: Merkezin bu Yönetmeliğe uygun olduğuna ve faaliyet gösterebileceğine dair il müdürlüğü tarafından düzenlenen ve valilik tarafından onaylanan belgeyi,
b) Aile danışmanı: Merkezde aile danışmanlığı hizmetlerini yürütmek üzere bu Yönetmelikte belirtilen eğitimi tamamlamış personeli,
c) Aile danışmanlığı: Aile bireylerinin içinde geliştikleri veya işlevlerini yerine getirdikleri aile sistemini veya ilişkide bulundukları diğer sosyal çevreleri değerlendirmeye dayanan ve bu anlayıştan yola çıkarak bireylere, çiftlere veya ailelere sorunlarının çözümüne dönük değişim ve gelişime yönelik özel teknik ve stratejileri içeren hizmeti,
ç) Aile danışma merkezi: Ailenin gelişmesi ve güçlenmesi için; bireylerinin katılımcı, üretken, kendine yeterli hale gelmesi ve sorun çözme kapasitelerinin geliştirilmesi amacıyla koruyucu, önleyici, eğitici, geliştirici, rehberlik ve rehabilite edici hizmetler veren kuruluşları,
d) Bakan: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanını,
e) Bakanlık: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığını,
f) Denetim ve inceleme ekibi: Aile Danışma Merkezlerine açılış izni verilmesinde bu Yönetmelikteki şartları taşıyıp taşımadıklarının, açılış izni verildikten sonra ise faaliyetlerinin bu Yönetmeliğe ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığının gerektiğinde incelenmesi ile bunların açılmaları, denetlenmeleri, değerlendirilmeleri ve kapatılmaları ile ilgili tavsiye kararları almak üzere İl Müdürlükleri tarafından oluşturulan ekibi,
g) Genel Müdür: Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürünü,
ğ) Genel Müdürlük: Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,
h) İl müdürlüğü: Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünü,
ı) Kamu kurum ve kuruluşları: Bakanlık dışında kalan ve kendi kuruluş kanunlarına göre, Aile Danışma Merkezi açma ve bu hizmeti sunma konusunda görev ve yetkisi bulunan kamu kurum ve kuruluşlarını,
i) Kurucu: Aile Danışma Merkezi faaliyeti göstermek üzere açılış izin belgesi alan gerçek kişi, kamu ve özel hukuk tüzel kişilerini,
j) Merkez: Aile Danışma Merkezini,
k) Merkez Müdürü: Merkezin idari, mali ve teknik tüm işleri ile hizmet sunumundan birinci derecede sorumlu kişiyi,
l) Meslek Elemanı: Merkezde bu Yönetmelik kapsamında belirtilen nitelikleri taşıyan ve hizmetleri yürüten personeli,
m) Süpervizyon: Bireyler ve ailelerle uygulama yapan aile danışmanı ve meslek elemanlarının uygulamalarını ve mesleki müdahalelerini daha deneyimli bir aile danışmanı ile işbirliği içinde yönetme sürecini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Merkezin Açılışı, Devir, Nakil, Personel Değişikliği, Denetim ve İnceleme Ekibi
Açılış başvurusu
MADDE 5 – (1) Merkez açmak isteyen gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişileri ve kendi kuruluş kanunlarında merkez açma yetkisi bulunan kamu kurum ve kuruluşları, bu Yönetmelikte istenen belgeleri iki nüsha halinde hazırlayarak yazılı olarak il müdürlüğüne başvurur.
Açılış başvurusunda istenecek belgeler
MADDE 6 – (1) Kurucu olacak gerçek kişiden, kamu ve özel hukuk tüzel kişilerinden aşağıdaki bilgi ve belgeler istenir:
a) Gerçek kişi için T.C. kimlik numarası beyanı, özel hukuk tüzel kişisi için vergi kimlik numarası beyanı,
b) Merkezin adı, adresi ve telefon numarası,
c) Merkezin bu Yönetmeliğe uygun olarak belirlenmiş amacı, merkez müdürü yerine kimin vekalet edeceği, çalışma gün ve saatleri, ilk görüşme, danışmanlık seansları, vaka tartışma toplantıları, meslek elemanlarının yararlanacağı mesleki yönlendirme çalışmaları, personelin nitelik ve görevleri ve belirtilmesi istenen diğer hususları gösteren iç hizmet yönergesi,
ç) Tüzel kişinin sermaye şirketi olması hâlinde göstereceği temsilciden, temsilcinin hissedarlar arasından olduğunu ve şirketi temsile yetkili olduğunu gösterir noterden tasdikli belgenin aslı veya idarece onaylı örneği ve karar örneği,
d) Tüzel kişinin dernek veya vakıf olması hâlinde göstereceği temsilciden, dernek yönetim kurulu üyesi veya vakıf mütevelli heyeti üyesi olduğunu ve tüzel kişiliği temsile yetkili olduğunu gösterir belge ve karar örneği, merkezin açılışının vakıf senedi/dernek tüzüğünde yer aldığını gösterir belge,
e) Tüzel kişinin şirket olması hâlinde, şirket ilanının yayımlandığı ve merkezin açılışının faaliyetleri kapsamında olduğunu gösterir ticaret unvanı, ticaret sicil numarası, kayıtlı olduğu ticaret sicil memurluğunun adının beyanı (şirketin kuruluş sözleşmesinin yayımlandığı ticaret sicil gazetesi 1/10/2003 tarihinden önce yayımlanmış ise ticaret sicil gazetesinin aslı veya idarece onaylı örneği) vergi kimlik numarası ile bağlı bulunduğu vergi dairesinin adının beyanı ve imza sirküleri,
f) Kamu/özel hukuk tüzel kişi temsilcisinin, açılış başvurusu yapmaya yetkili olduğuna ilişkin belge,
g) Gerçek kişi için adli sicil kaydına ilişkin yazılı beyan.
(2) Merkezde çalışacak merkez müdürü için aşağıdaki belgeler istenir:
a) T.C. kimlik numarası beyanı,
b) Adli sicil kaydına ilişkin yazılı beyan,
c) Kurucu ile merkez müdürünün aynı kişi olmaması halinde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine uygun olarak kurucu ile merkez müdürü arasında düzenlenmiş iş sözleşmesi.
(3) Merkezde çalıştırılacak personel için aşağıdaki belgeler istenir:
a) T.C. kimlik numarası beyanı,
b) Kurucu ile personel arasında İş Kanunu hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş iş sözleşmesi,
c) Öğrenim durumunu gösterir belgenin aslının ibrazı üzerine il müdürlüğünce onaylanan örneği,
ç) Merkezde çalışacak aile danışmanı ve meslek elemanlarının, 14 ve 15 inci maddelerdeki nitelikleri taşıdığını gösterir belgenin aslının ibrazı üzerine il müdürlüğünce onaylanan örneği,
d) Adli sicil kaydına ilişkin yazılı beyan,
e) Çalışacak kişinin yabancı uyruklu olması halinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından alınan çalışma izni belgesi ile pasaport örneği.
(4) Merkezin hizmet vereceği binaya ait aşağıdaki belgeler istenir:
a) Tapu senedi veya kira sözleşmesi örneği,
b) İskân raporu örneği,
c) Merkezin, bir apartman katında veya toplu konut alanlarındaki müstakil bir binada hizmete açılması halinde yönetim planında belirtilen yetkiye dayanılarak apartman veya toplu konut yöneticilerinden alınacak izin belgesi,
ç) Merkezin tüm yerleşimini ve kullanım amacını gösterir kroki,
d) Yangın güvenliği yönünden yeterli olduğuna ilişkin itfaiye müdürlüğünden alınacak rapor,
e) Binada ve merkezde engellilerin ulaşımını kolaylaştıracak önlemlerin alındığına ilişkin kurucunun ayrıntılı yazılı beyanı,
f) Deprem güvenliği yönünden ilgili kurum veya kuruluşlardan alınacak rapor.
Kurucu ve sorumlu müdürde aranan genel şartlar
MADDE 7 – (1) Kurucu olacak gerçek kişide ve merkez müdürü olacak kişilerde aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türk vatandaşı olmak,
b) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak,
c) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.
Açılış izni
MADDE 8 – (1) İl müdürlüğü başvuru dosyasını beş gün içinde inceler. Dosyada eksiklik veya uygunsuzluk bulunması halinde durum ilgiliye tebliğ edilir.
(2) Başvuru dosyasında eksiklik bulunmaması halinde dosya, denetim ve inceleme ekibine havale edilir. Merkez, denetim ve inceleme ekibi tarafından dosyanın havalesinden itibaren on gün içinde yerinde incelenir ve rapor düzenlenerek il müdürlüğüne teslim edilir.
(3) Yapılan inceleme sonucunda açılmasında bir sakınca bulunmayan merkeze, il müdürlüğünün teklifi valiliğin onayı ile ek-1’de yer alan açılış izin belgesi; merkez müdürü adına ek-2’de yer alan sorumlu müdürlük belgesi düzenlenir. Açılış izin belgesinin ve sorumlu müdürlük belgesinin birer örneği bilgi için Genel Müdürlüğe ve ilgili defterdarlığa gönderilir.
(4) Merkezde yapılan incelemede eksiklik veya uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda bunların tamamlanması veya giderilmesi konusunda düzenlenen inceleme raporu sonucu, başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir. Eksikliğin veya uygunsuzluğun giderildiğinin başvuru sahibi tarafından, il müdürlüğüne yazılı olarak bildirilmesinden itibaren birinci fıkra hükümleri uygulanır.
Devir, nakil ve personel değişikliği
MADDE 9 – (1) Aşağıdaki hallerde aranan belgeler iki nüsha olarak hazırlanır ve il müdürlüğüne teslim edilir:
a) Merkezin bir başka kişi ya da kuruluşa devri halinde, özel hukuk tüzel kişileri için 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen belgelerle birlikte durumlarına göre (ç), (d) veya (e) bentlerinde belirtilen belgeler; gerçek kişiler için (a) ve (g) bentlerinde belirtilen belgeler,
b) Merkezin hizmet binasının değişikliği halinde 6 ncı maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen belgeler,
c) Merkez personelinden birinin ayrılması halinde, merkez müdürünce en geç beş işgünü içinde il müdürlüğüne durum bildirilir ve otuz gün içinde yeni alınacak personel için 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen belgeler.
(2) Devir ve nakil durumunda 8 inci maddeye göre açılış izin onay belgesi yenilenir.
Merkez müdürüne vekâlet ve merkez müdürünün görevden ayrılması
MADDE 10 – (1) Merkez müdürünün izinli/sağlık izinli olacağı ya da görevden ayrılacağı durumlarda yerine vekâlet edecek meslek elemanı veya aile danışmanı başvuru sırasında verilen iç hizmet yönergesinde belirtilir.
(2) Merkez müdürünün görevden ayrılması halinde en geç on beş iş günü içinde yeni merkez müdürü görevlendirilir ve yeni merkez müdürü için 6 ncı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen belgeler il müdürlüğüne teslim edilir.
Denetim ve inceleme ekibi
MADDE 11 – (1) Denetim ve inceleme ekibi; il müdür yardımcısı başkanlığında, psikoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, sosyal hizmet, çocuk gelişimi ve eğitimi, sosyoloji, hemşirelik, tıp, öğretmenlik alanlarından birinde asgari dört yıllık lisans eğitimini tamamlamış personel arasından seçilecek üç kişiden oluşur.
(2) Denetim ve inceleme ekibinde yer alan üyelerin, inceleme ve denetimi yapılacak merkezin kurucu ve diğer çalışanları ile üçüncü derece de dâhil olmak üzere kan veya kendisini oluşturan evlilik bağı ortadan kalkmış olsa dahi kayın hısımlığı ilişkisinin olmaması gerekir.
(3) Denetim ve inceleme ekibi, onayda belirtilen üyelerin salt çoğunluğu ile karar alır. Denetim ve inceleme ekibinin kararları, tutanak haline getirilir ve üyelerce imzalanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Merkez Çalışanları, Çalışanların Eğitimi, Nitelikleri, Görev, Yetki ve Sorumlulukları
Merkez çalışanları
MADDE 12 – (1) Merkez açılabilmesi için, farklı lisans programlarından mezun en az bir aile danışmanı ve bir meslek elemanı ile büro, teknik ve temizlik işlerini yürütecek en az bir personelin bulunması gerekir.
(2) Merkezler, ihtiyaç durumuna göre zorunlu personele ek olarak sağlık, hukuk ve benzeri konularda danışmanlık hizmetlerini yürütecek personel çalıştırabilir veya bu konularda hizmet satın alabilirler.
(3) İl müdürlüğünce onaylanan aile danışmanı dışında, herhangi bir kişi aile danışmanı olarak çalıştırılamaz.
Merkez müdürü
MADDE 13 – (1) Merkezlerde bu maddede tanımlanan görevleri yapmak üzere tam zamanlı olarak çalışan bir merkez müdürü bulunur. Bu kişiler merkez dışında başka bir yerde herhangi bir unvan ya da sıfatla çalışamazlar. Merkez müdürleri meslek elemanlarından veya aile danışmanları arasından görevlendirilir.
(2) Merkez müdürünün görevleri:
a) Merkezin açılış ve işleyişi ile ilgili her türlü işlemleri yürütmek,
b) Merkezde sunulacak tüm hizmetlerin standartlara uygun verilmesini ve sürdürülmesini sağlamak, gerekli iç denetimleri yürütmek,
c) Merkezde sunulacak tüm hizmetleri planlayarak çalışmaları düzenlemek,
ç) Denetim sırasında yetkililere gereken bilgi ve belgeleri sunmak ve denetime yardımcı olmak,
d) Şirket ortaklarında ve personele ilişkin değişiklikleri on beş gün içinde il müdürlüğüne bildirmek,
e) Merkezin personele ilişkin işlemleri ile idari, mali ve teknik tüm işlerini ilgili mevzuat doğrultusunda yürütmek,
f) İdari görevlerinin yanı sıra mesleğinin gerektirdiği çalışmaları yapmak.
(3) Merkez müdürü, görevinden ayrılmak istediğinde veya kurucu tarafından iş akdinin feshedilmesi istenildiğinde fesihten önceki on gün içinde bu durum yazılı olarak il müdürlüğüne bildirilir.
Aile danışmanının eğitimi ve nitelikleri
MADDE 14 – (1) Sosyal hizmet, psikoloji, sosyoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, tıp, hemşirelik ve çocuk gelişimi alanlarından birinde en az dört yıllık lisans programlarından mezun olanlar, Milli Eğitim Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu veya üniversitelerden, biri tarafından uygun görülen en az üç yüz saati teorik ve en az otuz saati süpervizyon eşliğinde olmak üzere yüz elli saati uygulamalı toplam dört yüz elli saatlik aile danışmanlığı alanında bir eğitim programını başarıyla tamamladıktan sonra sertifika alanlar, aile danışmanı unvanı alabilir.
(2) Sosyal hizmet, psikoloji, sosyoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, tıp, hemşirelik ve çocuk gelişimi lisans programlarını tamamladıktan sonra aile danışmanlığı alanında yüksek lisans veya doktora eğitimini tamamlamış olanlar aile danışmanı sayılır ve ayrıca bunlardan merkezlerde çalışmak için sertifika istenmez.
(3) Yükseköğretim kurumları dışında aile danışmanlığı eğitimi sertifika programı açmak isteyen kurum ve kuruluşlar Milli Eğitim Bakanlığından izin alırlar.
(4) Yükseköğretim kurumları dışında aile danışmanlığı sertifika programı eğitimini yürütecek kurum ve kuruluşlarda görev alacak eğiticilerde ulusal ve uluslararası standartta sertifikaya sahip ve aile danışmanlığı konusunda en az beş yıl çalışmış olmak ya da aile danışmanlığı alanında yüksek lisans veya doktora programlarında eğiticilik yapmış olma şartı aranır.
Meslek elemanının eğitimi ve nitelikleri
MADDE 15 – (1) Merkezde çalışacak meslek elemanları; tıp, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, sosyal hizmet, çocuk gelişimi, okul öncesi öğretmenliği, sosyoloji, aile ve tüketici bilimleri, hemşirelik, psikoloji alanlarından birinde asgari dört yıllık lisans programını tamamlamış olmalıdır.
(2) Milli Eğitim Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu veya üniversitelerin, biri tarafından uygun görülen en az seksen saati teorik ve kırk saati uygulamalı olmak üzere toplam yüz yirmi saatlik eğitim programını başarıyla tamamlayanlar ve/veya sertifikaya sahip olanlar meslek elemanı olabilir.
(3) Psikoloji, tıp, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, sosyal hizmet, çocuk gelişimi, okul öncesi öğretmenliği, sosyoloji, aile ve tüketici bilimleri, hemşirelik lisans programını tamamladıktan sonra bu alanların birinde yüksek lisans veya doktora eğitimini tamamlamış olanlar meslek elemanı sayılır ve ayrıca bunlardan merkezlerde çalışmak için sertifika istenmez.
(4) Yükseköğretim kurumları dışında meslek elemanı eğitimi sertifika programı açmak isteyen kurum ve kuruluşlar Milli Eğitim Bakanlığından izin alırlar.
(5) Aile danışmanı niteliklerini haiz olanlar meslek elemanı niteliklerini haiz sayılır.
Aile danışmanının görevleri
MADDE 16 – (1) Aile danışmanının görev ve yetkileri şunlardır:
a) Aile sistemi içerisinde işlev bozulmalarına neden olan, aile ve bireylerin, bireysel gelişimlerini ve yetiştirilmelerini olumsuz yönde etkileyen, aile yaşam döngüsü ve gelişimsel farklılıklar ile eşler arasında ilişki ve iletişim sorunlarına yol açan, anne baba olarak rol ve sorumluluklarını sağlıklı bir biçimde yerine getirmelerini güçleştiren ve aile üyelerinin psiko-sosyal ve ekonomik yapılarını tehdit eden sorunların oluşmadan önce engellenmesi ve ortaya çıkan sorunların çözümlenmesinde birey ve aile ile çalışmak,
b) Kişilerin içinde geliştikleri veya işlevlerini yerine getirdikleri aile sistemini veya ilişkide bulundukları diğer sosyal çevreyi değerlendirmeye dayanan ve bu anlayıştan yola çıkarak bireylere, çiftlere veya ailelere sorunlarının çözümüne dönük değişim ve gelişime yönelik hizmetler sunmak,
c) Aile üyelerinin oturumlardaki etkileşim sürecinin içeriğini raporlaştırmak,
ç) Aile kurma niyetinde olan bireylere rehberlik ve danışma hizmetleri vermek,
d) Anne ve babaların çocuk eğitiminde daha bilgili olması, bu bilgilerini hayata geçirmesi, çocuğuyla ve eşiyle ilişkisini geliştirmesi için anne ve babalara yönelik çalışmalar gerçekleştirmek,
e) Boşanma öncesinde ailelere psiko-sosyal süreç ve dinamikleri de dahil ederek arabuluculuk hizmetleri planlamak ve uygulamak,
f) Boşanmış bireylere ve çocuklarına bu durumdan olumsuz etkilenmemeleri için boşanma sonrası uyum programları planlamak ve uygulamak,
g) Tek ebeveynli ailelere danışmanlık ve destek hizmeti vermek,
ğ) Aile içi şiddetin önlenmesine yönelik rehberlik ve danışmanlık hizmetlerini vermek,
h) Gerektiğinde aile üyelerini ihtiyaçlarına yönelik olarak ruh sağlığı ve hastalıkları hizmeti veren kurum ve kuruluşlara yönlendirmek.
Meslek elemanlarının görevleri
MADDE 17 – (1) Meslek elemanları mesleğinin gerektirdiği tüm çalışmaları yerine getirmekle yükümlüdür.
(2) Meslek elemanlarının ortak görevleri şunlardır:
a) Sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikler, eğitim çalışmaları ile merkezin tanıtımına yönelik hizmetleri organize etmek,
b) Merkezde yapılacak çalışmaları planlamak,
c) Mesleki çalışmalarına ilişkin kayıtları gizlilik esasına göre düzenli olarak tutmak, değerlendirmek ve saklamak,
ç) Görevlerini diğer meslek elemanları ile ekip çalışması ve süpervizyon esasına göre yürütmek.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Merkezin Fiziki Özellikleri, Çalışma Saatleri, Dış Tabela ve Tanıtımı
Fiziki özellikler
MADDE 18 – (1) Merkezde aşağıda belirtilen bölümler bulunur:
a) Bekleme salonu: Seans ücretlerini gösteren belge, merkezin açılış onayı ile il müdürlüğünün telefon numaralarını gösteren belge, merkezin bekleme salonunun duvarlarında kolayca okunabilecek konumda asılı olur.
b) Görüşme odası: Merkezde en az iki görüşme odası bulunur, bu odaların bekleme odasına bitişik olmaması ya da ses yalıtımının yapılmış olması zorunludur.
c) Merkezde yönetici odası, çocuk odası, eğitim-toplantı salonu, tuvalet, mutfak, depo, arşiv ve benzeri bölümler bulunur.
Çalışma saatleri
MADDE 19 – (1) Merkezlerin çalışma gün ve saatleri iç hizmet yönergesinde belirtilen şekilde uygulanır.
Dış tabela ve merkezin tanıtımı
MADDE 20 – (1) Merkezlerin tabelaları ile basılı ve elektronik ortam materyallerinde, açılış izni belgesinde kayıtlı merkez ismi dışında başka bir isim kullanılamaz. Merkezlerin tabelalarında, basılı ve elektronik ortam materyallerinde aynı yazı karakterinde olmak şartıyla “özel” ibaresinden sonra açılış izni belgesinde belirtilen kuruluş ismi yazılır. “Özel” ibaresi, merkezin isminde kullanılan yazı ile aynı ebat, punto ve karakterde olur.
(2) Merkezler; açılışı, hizmet alanları ve sundukları hizmetler ile ilgili konularda toplumu bilgilendirmek amacıyla tanıtım yapabilir ve ilan verebilir. Ayrıca aileleri ve bireyleri koruyucu, önleyici ve geliştirici nitelikte bilgilendirme yapabilir. Ancak merkezler, mesleki etik kurallarına aykırı, insanları yanıltan, yanlış yönlendiren, talep oluşturmaya yönelik doğruluğu bilimsel olarak doğrulanmamış veya yerleşik metot haline gelmemiş uygulamalara dayalı tanıtım yapamazlar ve diğer merkezler aleyhine haksız rekabete neden olacak davranışlarda bulunamazlar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Sunulacak Hizmetler, Ücret Tespiti
Sunulacak hizmetler
MADDE 21 – (1) Merkezde ailelere yönelik psiko-sosyal hizmetler ile aile danışmanlığı hizmetlerinin yanı sıra, görev alanıyla ilgili ücretsiz ve katılımı serbest olan seminer, konferans ve benzeri programları farklı aylarda yılda en az dört kez düzenlemek zorundadır. Ayrıca aile haftası gibi hizmet alanı ile ilgili özel gün kutlamalarına uyumlu programlar düzenlerler.
(2) Ücretsiz programlar, her yıl Ocak ayında merkez tarafından planlanarak hangi gün veya günlerde yapılacağı Şubat ayı sonuna kadar il müdürlüğüne yazılı olarak bildirilir. Program tarihinde bir değişiklik yapılması halinde durum il müdürlüğüne on beş gün önceden yazılı olarak bildirilir.
(3) Ücretsiz düzenlenecek programlarda, uygun olması halinde mekân tahsisi konusunda il müdürlüğünün imkânlarından faydalanılabilir.
Ücret tespiti
MADDE 22 – (1) Merkezde uygulanacak ilk görüşme ve seans ücretleri aşağıda belirtilen esaslara göre belirlenir:
a) Merkezde uygulanacak aile ve bireylere yönelik psiko-sosyal hizmetler ve aile danışmanlığında ilk görüşme ve seans ücretleri her mali yılın sonunda bir sonraki yıl için il düzeyinde kurulacak ücret tespit komisyonunca belirlenir.
b) Ücret tespit komisyonu, il müdürü veya il müdür yardımcısının başkanlığında, defterdarlık, il ticaret odası, büyükşehir olan illerde büyükşehir belediye başkanlığı, büyükşehir olmayan illerde ise il belediye başkanlığı ve il sağlık müdürlüğü temsilcileri ile olması halinde o ildeki merkezlerin içinden il müdürlüğü tarafından seçilen en fazla üç temsilciden oluşur.
c) Ücret tespit komisyonu, başkan dâhil en az beş üye ile toplanır ve kararlarını oy çokluğu ile alır.
ç) Komisyonda belirlenen ücret tarifesi, valiliğin onayından sonra yürürlüğe girer. Belirlenen tarife, mali yılbaşından itibaren uygulanır.
Ücret belgesi verme zorunluluğu
MADDE 23 – (1) Alınan ücret karşılığında hizmet alanlara, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri gereğince düzenlenmiş belge verilir.
ALTINCI BÖLÜM
Diğer Hususlar, Denetim ve Kapatma
Diğer hususlar
MADDE 24 – (1) Merkez kurucuları ile sorumlu müdürleri, aşağıda belirtilen hususlara uyarlar:
a) Merkezler açılış izin belgesi almadan faaliyet gösteremezler.
b) Açılış izin belgesine esas merkez binası haricinde, tamamen veya kısmen başka bir yer, aile danışma merkezi veya şubesi olarak kullanılamaz.
c) Açılış izin belgesine esas merkezde kurucu ile iş sözleşmesi imzalamayan meslek elemanı, izin alınmamış stajyer öğrenci ve bu Yönetmelik hükümlerine göre çalışma yetkisi bulunmayan personel çalıştırılamaz.
ç) Özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılan merkezlerde bu Yönetmelik kapsamında yer almayan tüzel kişiliğe ait diğer faaliyetler yapılamaz.
d) Meslek elemanları mesleki formasyonu kapsamında sunduğu hizmetler dışında, profesyonel sağlık görevlileri gibi hizmet sunumu yapamaz. Bu tür hizmet sunumundan doğan neticelerden kendisi ile birlikte, sorumlu müdür ve kurucu sorumludur.
e) Merkezde herhangi bir danışmanlık faaliyeti, yetkisi olmayan kişiler tarafından yapılamaz.
Denetim
MADDE 25 – (1) Merkezler, 11 inci maddede yer alan denetim ve inceleme ekibi tarafından denetlenir. Şikâyet, soruşturma veya Bakanlık tarafından yapılacak olağan dışı denetimler hariç olmak üzere, olağan denetimler il müdürlüğünün planlaması ile denetim ve inceleme ekibi tarafından yılda en az bir kez yapılır.
(2) Denetimlerde ek-3’te yer alan denetim formu kullanılır. Denetim ile ilgili tespitler ve sonuçlar, müdürlüğe ait teftiş ve denetim defterine yazılır. Merkezdeki teftiş ve denetim defterine de gerekli kayıtlar düşülür.
(3) İl müdürlüğü, bu denetimlerde tespit edilen eksiklikler veya uygunsuzlukların denetim formunda gösterilen süreler zarfında giderilmesini, merkezin sorumlu müdürüne yazılı olarak bildirir. Verilen süre sonunda yapılacak denetimde, eksikliğin veya uygunsuzluğun giderilmediğinin ve devam ettiğinin tespiti halinde denetim formunda belirtilenlere göre işlem yapılır ve merkez müdürüne yazılı olarak bildirilir.
(4) Merkezde, denetim formundaki birden çok eksikliğin veya uygunsuzluğun bulunduğu aynı denetim sırasında tespit edilirse bunların giderilmesi için tanınacak süre ile giderilmediğinde uygulanacak faaliyet durdurma süresi denetim formunda gösterilen en uzun süredir.
Merkezin kapatılması
MADDE 26 – (1) Merkezlerin kapatılmasında ek-3 denetim formundaki esaslar uygulanır. Merkezin kapatılması, il müdürlüğünün teklifi ve valilik onayı ile gerçekleştirilir. Kapatılan merkezler sosyal güvenlik il müdürlüğüne, defterdarlığa ve Bakanlığa bildirilir.
(2) Merkezin kapatılması için kurucu tarafından bir dilekçe ile başvurulması halinde il müdürlüğünün teklifi ve valiliğin onayı ile kapatılır ve bu durum en geç on gün içinde Bakanlığa bildirilir.
(3) Kurucu, açılışta kendisine verilen ek-1’de yer alan açılış izin belgesi ile merkez müdürü adına ek-2’de yer alan sorumlu müdürlük belgesinin aslını on beş gün içinde il müdürlüğüne teslim etmek zorundadır.
(4) Kapatılan merkezlerin yeniden açılmak istenmesi halinde bu Yönetmelik hükümlerine göre yeni açılış işlemi yapılır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Hizmet teşekkür belgesi
MADDE 27 – (1) Bir takvim yılı içinde merkeze yönelik olarak gerçekleştirilen olağan ve olağanüstü denetimlerde, bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğun tam olarak devam ettiğinin veya herhangi bir eksikliğin olmadığının tespit olunması kaydıyla, başarılı çalışmaları bulunan merkeze, başarılı çalışmalarını teşvik amacıyla valiliğin teklifi ile Bakanlıkça hizmet teşekkür belgesi verilebilir.
Kayıt ve arşiv
MADDE 28 – (1) Merkeze başvuran kişiler için kayıt yapılması ve dosya açılması zorunludur.
(2) Merkezlerde tutulan kişisel bilgi, belge ve raporlar en az beş yıl saklanır.
Gizlilik ilkesi
MADDE 29 – (1) Merkezlerde tutulan kişisel bilgi, belge ve raporlar ile merkezden hizmet alan kişilerin kimlik bilgileri ile yaşadıkları sorunlar ve öngörülen mesleki çalışmalarla ilgili bilgiler gizlilik ilkesine uygun olarak saklanır ve açıklanamaz. Konu ile ilgili genel hükümler saklıdır. Kayıt sisteminde ve mesleki yönlendirme çalışmalarında gizlilik ilkesine uyulur.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 30 – (1) 25/2/2009 tarihli ve 27152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gerçek Kişiler ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Aile Danışma Merkezleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş hükmü
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Daha önce açılmış merkezler, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilir.
(2) Daha önce aile danışmanlığı ve meslek elemanlığı sertifikası olanlar, bu Yönetmelikte öngörülen eğitim sürelerini bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl içinde tamamlar.
Yürürlük
MADDE 31 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 32 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı yürütür.
YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAK BELGESİ VERİLMESİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı; yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri için üretim lisansı sahibi tüzel kişilere Yenilenebilir Enerji Kaynak Belgesi verilmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.
Kapsam
Madde 2 — Bu Yönetmelik; yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapan üretim lisansı sahibi tüzel kişilere Yenilenebilir Enerji Kaynak Belgesi verilmesine ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
Madde 3 — Bu Yönetmelik, 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun 5 ve 11 inci maddeleri ile 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
Hibrid tesis: En az biri yenilenebilir enerji kaynaklarından olmak üzere iki veya daha fazla enerji kaynağını kullanarak elektrik enerjisi üreten tesisi,
Yenilenebilir enerji kaynakları: Hidrolik, rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle, biyogaz, dalga, akıntı enerjisi ve gel-git gibi fosil olmayan enerji kaynaklarını,
Yenilenebilir enerji kaynak belgesi (YEK Belgesi): Yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik enerjisinin iç piyasada ve uluslararası piyasalarda alım satımında kaynak türünün belirlenmesi ve takibi için üretim lisansı sahibi tüzel kişiye Kurum tarafından verilen belgeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
YEK Belgesi verilmesine ilişkin usul ve esaslar
YEK Belgesi başvuruları
Madde 5 — Üretim lisansı sahibi tüzel kişilerce talep edilmesi halinde, üretilen elektrik enerjisinin kaynak türünün belirlenmesi ve takibi amacıyla veya üretilecek olan elektrik enerjisi için 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun 6 ncı maddesi kapsamındaki uygulamalardan yararlanmak amacıyla YEK Belgesi verilir.
YEK Belgesi başvurularında istenecek bilgi ve belgeler Kurul tarafından belirlenir.
YEK Belgesinin verilmesi
Madde 6 — Başvuru sırasında sunulması gereken belgeler açısından eksiksiz olarak yapıldığı tespit edilen başvurular inceleme ve değerlendirmeye alınır. İnceleme ve değerlendirmeye alınan başvurular 30 iş günü içerisinde sonuçlandırılarak, Kurula sunulur.
Başvuruların inceleme ve değerlendirmesinde YEK Belgesine esas dönem dikkate alınır. YEK Belgesine esas üretim dönemi, dönem başındaki ayın birinci günü başlar ve dönem sonundaki ayın son günü itibarıyla sona erer.
YEK Belgesinin geçerlilik süresi bir yıldır.
Hibrid tesislere ilişkin YEK Belgesi, yalnızca yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik enerjisi için, Kurul tarafından belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde düzenlenir.
YEK Belgesi verilen tüzel kişilerin listesi, YEK Belgesi bazında üretim miktarları, üretim yapılan dönem ile iptal edilen YEK Belgelerine ilişkin bilgiler Kurum tarafından duyurulur.
Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra işletmeye geçen üretim tesislerinin ilk endeks tespit protokol tarihleri YEK Belgesine esas üretim dönemi başlangıç tarihi olarak kabul edilir.
YEK Belgesi, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra gerçekleşen elektrik enerjisi üretimi için düzenlenir.
Yaptırımlar ve yaptırımların uygulanmasındaki usul
Madde 7 — YEK Belgesi talebine ilişkin olarak Kuruma yanıltıcı bilgi ve/veya belge verildiğinin/düzenlendiğinin tespit edilmesi durumunda, lisans sahibi tüzel kişiye Kurum tarafından yazılı bildirimde bulunularak YEK Belgesi iptal edilir ve Elektrik Piyasası Kanunu ile ilgili mevzuatı çerçevesinde işlem tesis edilir.
YEK Belgesi iptaline ilişkin itirazların incelemeye alınabilmesi için, itiraz süresi içerisinde başvuru yapılması ve itiraz gerekçelerinin belgelendirilmesi esastır.
Yürürlük
Madde 8 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 9 — Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanı yürütür.
MİRASÇILIK BELGESİ VERİLMESİ VE TERK EDEN EŞİN ORTAK KONUTA DAVET EDİLMESİ İŞLEMLERİNİN NOTERLER TARAFINDAN YAPILMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Dayanak
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, mirasçılık belgesi verilmesi ve terk eden eşin ortak konuta davet edilmesi işlemlerinin noterler tarafından yapılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; nüfus kayıtlarının yeterli olduğu, yargılamanın gerekmediği veya talep edenin yabancı olmadığı hallerde mirasçılık belgesi verilmesi ve terk eden eşin ortak konuta davet edilmesi işlemlerinin mahkemeler yanında noterliklerce yapılabilmesine ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 18/1/1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanununun 71/A, 71/B ve 71/C maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Mirasçılık Belgesi Verilmesi
Belge verilmesi
MADDE 4 – (1) Noter, başvuru üzerine nüfus kayıtlarını inceleyerek öncelikle ilgilinin yasal mirasçı olup olmadığını tespit eder.
(2) Mirasçılığın tespitinde ilgili tarafından sunulacak güncel nüfus kayıt örnekleri veya noter tarafından elektronik ortamda temin edilecek kayıtlar esas alınır. Nüfus kayıt örneğinin elektronik ortamda temin edilememesi halinde, bu kayıtlar noterce nüfus müdürlüğünden yazıyla da istenebilir.
(3) İlgilinin nüfus kayıtlarına göre yasal mirasçı olduğunun tespit edilmesi halinde özel kanunlardaki usuller de dikkate alınarak ilgiliye, miras paylarını gösterir mirasçılık belgesi ve suretleri verilir.
Belge verilemeyecek haller
MADDE 5 – (1) Nüfus kayıtlarının mirasçılık belgesi verilmesi konusunda yeterli olmaması, yabancılar tarafından talep edilmesi veya mirasçılık belgesi verilmesinin bilirkişi incelemesi yapılmasını, tanık dinlenmesini gerektirmesi ya da talebin yabancılık unsuru taşıması gibi yargılamayı gerektiren durumlarda, noterlerce mirasçılık belgesi verilemez.
İtiraz
MADDE 6 – (1) Noterlikçe verilen mirasçılık belgesi hakkında, başvuruyu yapan ya da bu belge sebebiyle menfaatinin ihlâl edildiğini iddia edenler tarafından, 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre yetkili sulh hukuk mahkemesine itirazda bulunulabilir. İtiraz üzerine verilen kararın bir örneği mirasçılık belgesini veren noterliğe ve Türkiye Noterler Birliğine bildirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Terk Eden Eşin Ortak Konuta Daveti
Ortak konuta davet
MADDE 7 – (1) Noter, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 164 üncü maddesinde düzenlenen terk nedenine dayalı boşanma davasının ön koşulu olan terk ihtarının yapılmasını talep eden eşin istemi üzerine ihtarname düzenler. İhtar, dava şartları incelenmeksizin yapılır.
İhtarın şekli
MADDE 8 – (1) Terk eden eşe gönderilen ihtar;
a) İhtar gönderen eşin ad, soyad ve adresini,
b) İhtar gönderilen eşin ad, soyad ve adresini,
c) Davet edilen ortak konutun adresini,
ç) Davet edilen eş ve yanında çocukları varsa bunların ortak konuta dönmesi için gereken giderler ile konuta kabul edilmemesi halinde dönüş için yol ve konaklama giderlerini karşılayacak yeterli paranın konutta teslim şeklinde gönderilmesi durumunda buna ilişkin açıklamayı,
d) Davet edilen konuta ait anahtarın bulunduğu yeri,
e) İki ay içinde dönmesi gerektiğini, dönmemesi halinde hakkında Türk Medenî Kanununun 164 üncü maddesine göre boşanma davasının açılabileceğini,
kapsar.
(2) Ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmeyi engelleyen eşe de ihtar gönderilir.
Terk ihtarının tebliği
MADDE 9 – (1) Terk eden eşe ihtar 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ortak Hükümler
Başvuru tutanağının düzenlenmesi
MADDE 10 – (1) Mirasçılık belgesi verilmesi veya terk eden eşin ortak konuta davet edilmesi talepleri sözlü veya yazılı olarak yapılabilir. Başvuru üzerine talep tutanağa geçirilir. Tutanağın düzenlenmesinde Türkiye Noterler Birliğinin bu Yönetmelik hükümleri gereğince hazırlayacağı formlar kullanılır.
İşlem yapmaya yetkili kişiler
MADDE 11 – (1) Bu Yönetmelik uyarınca yapılacak işlemler, bizzat noter veya noterlik dairesinde kendisine imza yetkisi verilmiş olan hukuk fakültesi mezunu görevli ya da noter stajyeri tarafından yerine getirilir.
Belgelerin saklanması ve mahkemeye gönderilmesi
MADDE 12 – (1) Noterlik Kanununun 71/A maddesi uyarınca düzenlenen evrak, genel usullere göre saklanır. Bu evrakın imzalı örneği 13/7/1976 tarihli ve 15645 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Noterlik Kanunu Yönetmeliğinin 56 ncı maddesinde belirtilen dosya ve kartonların dışında ayrıca özel bir dosyada tutulur. Bu dosyanın oluşturulmasına ilişkin usul Türkiye Noterler Birliği tarafından belirlenir.
(2) Mirasçılık belgesine itiraz edilmesi halinde mirasçılık belgesi veya terke dayalı boşanma davası açılması durumunda ihtarname, ilgili mahkemenin talebi halinde özel dosyasından çıkartılıp mahkemeye doğrudan gönderilir.
Bilgi ve belgelerin elektronik ortamda paylaşımı ve kaydı
MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak işlemler ve bu işlemlere ilişkin bilgi ve belge alışverişi, gerektiğinde güvenli elektronik imza kullanılmak suretiyle, elektronik ortamda da gerçekleştirilebilir. Bu şekilde yapılan işlemler elektronik ortamda merkezî olarak kaydedilir.
Nüfus kaydı sorgulaması
MADDE 14 – (1) Kimlik Paylaşımı Sisteminden ve Adres Paylaşımı Sisteminden yapılan sorgulama giderleri ilgiliden makbuz karşılığında tahsil edilir.
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; bitkisel ürünlerin üretiminden pazarlama aşamasına kadar geçen süreçte kullanılan Bitki Koruma Ürününün Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına ve diğer kimyasalların teknik tavsiyelerine uygun ve kontrollü olarak kullanılmasını, Türk Gıda Kodeksi ve kalıntı değerlerine uygun bitkisel ürün arzını, tüketici sağlığı ve çevrenin korunması ile üründe izlenebilirliğinin sağlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; bitkisel üretimde kimyasal kullanımına bağlı sorunların önlenmesi amacı ile Bakanlık ve Müdürlükler, üreticiler, ürünü toptan alan alıcı, ihracatçı kişi kurum ve kuruluşların görev ve sorumlulukları ile yaptırımlarına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 15/5/1957 tarihli ve 6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu, 27/5/2004 tarihli ve 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun ve 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
b) Bitki Koruma Ürünü (BKÜ): Bitkileri veya bitkisel ürünleri tüm zararlı organizmalara karşı korumak veya bu tür organizmaların etkilerini engellemek amacıyla kullanıcıya bir veya daha fazla aktif madde içeren bir formülasyon halinde sunulan aktif madde ve preparatları,
c) Bitkisel Ürün: Bitkisel orijinli, işlem görmemiş veya basit bir işlemden geçmiş, bitki tanımına girmeyen ürünleri,
ç) Bitkisel ürün numunesi: Bitkisel ürünlerden üretimi temsil edecek miktarda, Numune Alma Talimatına uygun olarak alınan örnek ürünleri,
d) BKÜ ve Diğer Kimyasalların kalıntısı: Bitki veya bitkisel kökenli ürünlerde BKÜ’nün kullanımı sonucu ortaya çıkan, metabolitler ile degradasyon veya reaksiyon sonucunda oluşan dönüşüm ürünleri de dâhil olmak üzere bir veya birden fazla maddeyi,
e) Diğer Kimyasallar: Bitkisel üretimde kullanılan veya bulaşan, BKÜ dışındaki kimyasalları,
f) Entegre Mücadele (EM): Kültür bitkilerinde zararlı türlerin popülasyon dinamikleri ve çevre ile ilişkilerini dikkate alarak, uygun olan bütün mücadele metotlarını ve tekniklerini uyumlu bir şekilde kullanarak, bunların popülasyonlarını ekonomik zarar seviyesinin altında tutan bir zararlı yönetimi sistemini,
g) İşleme, depolama yeri: Bitkisel ürünlerin temizleme, ayıklama, fenni temizleme, tasnif, paketleme, ambalajlama işlemlerinin yapıldığı ve muhafaza edildiği yerleri,
ğ) Müdürlük: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl ve İlçe Müdürlüklerini,
h) Satış Yeri: Bitkisel ürünlerin alım satımının yapıldığı hal, pazar, market, manav gibi yerleri,
ı) Serbest danışman: Bakanlıkça veya Bakanlık tarafından danışmanlık eğitimi vermek üzere yetkilendirilmiş olan; üniversite, meslek kuruluşları ve dernekler tarafından verilen yetkilendirme eğitimine katılmış, bitki koruma, tarla ve bahçe bitkileri bölümü mezunu ziraat mühendisleri ile Kamu kurum ve kuruluşlarında veya özel kuruluşlarda zirai mücadele hizmetlerinde en az üç yıl çalışmış diğer bölüm mezunu ziraat mühendisleri, teknisyen ve teknikerlerden eğitim sonunda yapılan sınavda başarılı olanlara verilen serbest danışman unvanını,
i) Üretici: Bitkisel üretim faaliyetlerinde bulunan gerçek ve tüzel kişileri,
j) Üretici kayıt sistemi: Üreticinin, kimlik, ürün, üretim yeri bilgileri, bitkisel üretimde kullanılan BKÜ ve diğer kimyasalların kayıt altına alındığı Bakanlıkça belirlenen veya benzer amaca hizmet eden her türlü belge veya elektronik ortamı,
k) Üretici örgütü: Üretici ve yetiştiricilerin gönüllülük esasına dayalı olarak tarımsal alanda üretimden pazara kadar ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla çeşitli kanunlara dayanarak kurdukları organizasyonları,
l) Üretim Yeri: Bitkisel ürün üretiminin yapıldığı alanları,
m) Ürün kimliği: Üreticisinin kimlik, üretim yeri ve üretim aşamasında kullandıkları BKÜ ve diğer kimyasalların kayıtlarının bulunduğu belgeyi (Ek-1),
n) Yetkilendirilmiş laboratuar: BKÜ ve diğer kimyasalların kalıntı analizlerini yapmak üzere yetkilendirilen laboratuarları,
o) Zararlı organizma: Bitki veya bitkisel ürünlere zarar veren bitki, hayvan veya patojenik ajanların tür, streyn veya biyotiplerini,
ö) Zirai mücadele alet ve makineleri: Bitki koruma ürünlerinin uygulanmasında kullanılan her türlü alet, makine, donanım ve bunların parçalarını,
p) Zirai mücadele teknik talimatı: Zararlı organizmalarla mücadelede kullanılan Bakanlıkça yayımlanmış kitapları,
r) Zirai mücadele: Bitki ve bitkisel ürünlerde ürün kayıplarına neden olan zararlı organizmaların zararını önlemek amacı ile yapılan her türlü faaliyeti
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Görev ve Sorumluluklar
Bakanlığın görev ve sorumlulukları
MADDE 5 – (1) Bakanlık;
a) Üreticilerin kimlik, üretim yeri ve üretim aşamasında kullandıkları BKÜ ve diğer kimyasalların kayıt sistemini hazırlar veya hazırlatır,
b) Bitkisel üretimde kullanılan BKÜ ve diğer kimyasalların tavsiyelerine uygun kullanımının denetimini yapar ve kalıntıyı izler,
c) Sağlıklı üretim için eğitim, yayım ve benzer her türlü tedbiri alır,
ç) Kayıt sistemine katılan üreticileri destekleme esaslarını belirler.
Müdürlüğün görev ve sorumlulukları
MADDE 6 – (1) Müdürlük;
a) Üreticilerin kimlik, üretim yeri, üretim parseli, üretim deseni ve işletmeye ilişkin diğer bilgilerini kayıt sistemine girer veya girilmesini sağlar,
b) Üreticiler, serbest danışman veya bünyesinde serbest danışman çalıştıran kurum ve kuruluşlar tarafından tutulan kayıtları kontrol eder, tavsiyelere uygun olanları onaylar ve bir sonraki hasat zamanına kadar muhafaza eder,
c) Hasadı zamana yayılıp bir vejetasyon döneminde birden fazla hasat edilen ürünlerde, uygulamaların devam etmesi nedeniyle her hasatta elde edilen üründe kullanılan BKÜ ve diğer kimyasal tespitlerinin sağlıklı yapılabilmesi için üreticiyle gerekli işbirliğini yapar,
ç) BKÜ ve diğer kimyasal uygulamalarının denetimi amacı ile usulüne uygun olarak ürün numunesi alır ve Bakanlıkça yetkilendirilmiş labaratuvara gönderir,
d) Analiz ve kontrollerde beyan ve tavsiye dışı uygulamaların tespiti halinde Türk Gıda Kodeksine uygun olmayan ürünü imha eder veya ettirir, gerekli yaptırımları uygular,
e) BKÜ’lerin kayıt işlemlerine ilişkin eğitim, yayım ve kontrol hizmetlerini yürütür,
f) Ürün bildirimine ilişkin kayıtları her üretim sezonu için güncelleştirir,
g) Üreticinin zirai mücadele uygulamalarını teknik tavsiyelere uygun yürütmesi için önder çiftçiler ile eğitimler gerçekleştirir, gerekli uyarı ve önerilerde bulunarak çalışmaları izler,
ğ) İl bazında etkin tanıtım ve katılım kampanyaları ve bilinçlendirme çalışmaları yapar,
h) Toptancı, ihracatçı ve üretici örgütleri ile eğitim çalışmaları yapar,
ı) Paketleme veya ambalaj evlerinde izlenebilirliğin kurulup kurulmadığını denetler.
Üreticilerin görev ve sorumlulukları
MADDE 7 – (1) Üreticiler;
a) Üretim yeri, üretim parseli, üretim deseni ve kimlik bilgileri ile işletmeye ilişkin diğer bilgileri kayıt sistemine girilmek üzere Müdürlüğe bildirir,
b) BKÜ ile diğer kimyasalları, Bakanlıkça belirlenen tavsiyelere göre uygun zirai mücadele aletleri ile uygular, uygulamaların kayıtlarını tutar veya serbest danışman veya bünyesinde serbest danışman çalıştıran kurum ve kuruluşlara tutturur,
c) Üretim aşamasında kullandığı BKÜ ve diğer kimyasal maddelerin faturalarını ve uygulama kayıtlarını bir sonraki hasat zamanına kadar muhafaza eder,
ç) Entegre mücadele, iyi tarım ve sözleşmeli tarım uygulamalarından herhangi birini yapıyorsa bu konularda belirlenmiş ilke ve kurallara uyar,
d) Uygulama bilgilerini talep edildiğinde Bakanlık görevlilerine, ürün almak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlara verir,
e) Denetim amacı ile istenen ürün numunelerini verir,
f) Analiz sonucu uygun çıkmayan ürünün imhasını temin eder.
(2) Ürün kimliği olmayan bitkisel ürünler satışa sunulmaz.
Serbest danışmanlık hizmeti veren kişi, kurum ve kuruluşların görev ve sorumlulukları
MADDE 8 – (1) Üreticinin danışmanlık hizmeti alması durumunda; serbest danışman veya bünyesinde serbest danışman çalıştıran kurum ve kuruluşlar;
a) Sözleşme yaptıkları üreticinin görev ve sorumluluklarını üstlenerek, üreticilere ait kayıtları tutar,
b) Üretim yeri, üretim parseli, üretim deseni ve kimlik bilgileri ile işletmeye ilişkin diğer bilgileri kayıt sistemine girilmek üzere Müdürlüğe bildirir,
c) Üreticinin üretim aşamasında kullandığı BKÜ ve diğer kimyasal maddelerin faturalarını ve uygulama kayıtlarını bir sonraki hasat zamanına kadar muhafaza eder,
ç) Entegre mücadele, iyi tarım, sözleşmeli tarım uygulamalarından herhangi birini yapıyorsa bu konularda belirlenmiş ilke ve kurallara uyar,
d) Uygulama bilgilerini talep edildiğinde Bakanlık görevlilerine, ürün almak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlara verir,
e) Denetim amacı ile istenen ürün numunelerini verir,
f) Analiz sonucu uygun çıkmayan ürünün imhasını temin eder.
Bitkisel ürün alıcılarının görev ve sorumlulukları
MADDE 9 – (1) Bitkisel ürünü, toptancı, hal tedarikçisi, ihracatçı, kabzımal gibi toptan alanlar;
a) Üretim aşamasında kullanılan BKÜ ve diğer kimyasal uygulama kayıtlarının tutulduğu ürün kimliği bulunan bitkisel ürünleri alır,
b) Farklı üreticilerden almış olduğu bitkisel ürünlerin üreticisine ulaşılabilecek bilgileri içeren, üretici bazında ürün kayıt sistemini oluşturur,
c) İşleme, tasnif veya paketleme yerlerinde barkot veya kimlik sistemini oluşturup bu sistemi ürün ambalajına işler,
ç) Bakanlık ve Müdürlük görevlilerinin denetim amaçlı numune almasını sağlar, işleme, tasnif, paketleme ve depolama aşamasında bitkisel ürünlerde kullanılan kimyasal uygulamaların kayıtlarını tutar ve bunları kimlik sistemine işler.
BKÜ ve diğer kimyasal satıcılarının sorumlulukları
MADDE 10 – (1) Bitkisel üretimde kullanılan BKÜ ve diğer kimyasalları satanlar;
a) Ürün, zararlı organizma ve hasat zamanını dikkate alarak, zirai mücadele teknik talimatları doğrultusunda BKÜ satışında bulunur,
b) Satışlarına ait kayıtları güncel olarak tutar ve Bakanlık veya Müdürlüğün talebi halinde bu kayıtları ibraz eder.
Laboratuarların sorumlulukları
MADDE 11 – (1) Yetkilendirilmiş laboratuarlar, Bakanlıkça belirlenmiş mevzuatlara göre alınan ve gönderilen numuneyi en kısa sürede analiz ederek sonucunu bildirmekle mükelleftirler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Üretim aşamasından sonra BKÜ ve diğer kimyasalların kalıntısının değerlendirilmesi
MADDE 12 – (1) Bitkisel ürünlerde BKÜ ve diğer kimyasalların kalıntılarının değerlendirilmesinde, yürürlükte olan Türk Gıda Kodeksi mevzuatı esas alınır.
(2) Üretim aşamasından sonra ürünün işleme, tasnif, paketleme, depolama, pazar, market veya ihracat aşamasında tespit edilen olumsuzluklardan; izlenebilirliği sağlanmışsa üretici, izlenebilirliğin sağlanmadığı durumlarda ise ürünün sahibi olan kişi veya kuruluş sorumludur.
(3) Bakanlık tarafından üreticinin ürününde ikinci defa kalıntı tespit edildiğinde üretici ismi toptancı ve ihracatçılara duyurulur.
Cezai müeyyideler
MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uymayanlar hakkında 6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu ile 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun cezaya ilişkin hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 14 – (1) Bu Yönetmeliğin,
a) Ticarete konu olan taze meyve ve sebze ürünlerine ilişkin hükümleri 1/2/2009 tarihinde,
b) Diğer ürünlere ilişkin hükümleri 1/2/2010 tarihinde,
c) Sera ve örtü altı üretimine ilişkin hükümleri ise Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini, Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
Ek- 1:
ÜRETİCİ KAYIT DEFTERİ
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarım Müdürlüğü Cilt No: Sayfa No:
Üreticinin Adı/Soyadı
T.C Kimlik No
Üretici No
İkamet Adresi
Üretilecek Ürün Adı
Üretilen Alan Dekar/Ağaç
Üretim Yeri (Tarla, Parsel, Mevkii)
Tahmini Üretim Miktarı
Kullanılan İlaç, Gübre, Bitki G…Düzenleyicileri
Hangi Hastalık, Zararlı, Yabancı Ot veya Bitki Besin Elementi Noksanlığı için Kullanıldığı
MEYVE/ASMA FİDAN VE ÜRETİM MATERYALİ SERTİFİKASYONU VE PAZARLAMASI YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 – 17/1/2008 tarihli ve 26759 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meyve/Asma Fidan ve Üretim Materyali Sertifikasyonu ve Pazarlaması Yönetmeliğinin 8 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(2) TTSM, tüplü meyve fidanlarında her fidana bir etiket, açık köklü meyve fidanlarında on fidana kadar bir etiket, asma fidanlarında ise en fazla yirmi beş fidana bir etiket düzenleyerek üreticiye gönderir. Etiketlerde fidan adedi belirtilir. Söküm kontrolleri sırasında kontrolör, etiketlerin takılıp takılmadığını da kontrol eder. Aşılama amaçlı en fazla on aşı gözü içeren üretim materyallerinde, en fazla iki yüz adetlik ambalajlara bir etiket bağlanarak etikette üretim materyali adedi belirtilir.”
MADDE 2 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 3 – Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
17/1/2008 26759
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, transfüzyon merkezi, kan bağışı merkezi ve bölge kan merkezlerinin kurulması, cihaz, malzeme ve personel standartlarının belirlenmesi, birbirleriyle olan ilişkileri ile çalışma usûl ve esaslarının tespiti, uygulayacakları kalite güvence programlarına dair usûl ve esaslar, ruhsat alınması ile bedelleri ve iptaline ilişkin usûl ve esaslar ile Kan ve Kan Ürünleri Kurulunun çalışma usûl ve esaslarını belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, kan ve kan bileşenleri ile ilgili faaliyetlerde bulunan bütün kamu kurum ve kuruluşlarını, gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerini kapsar.
(2) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 9/1/2007 tarihli ve 26398 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliği ile 9/1/2007 tarihli ve 26398 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vücut Dışında Kullanılan Tıbbi Tanı Cihazları Yönetmeliği hükümleri saklıdır.
(3) İnsan kanı ve plazmasından endüstriyel yöntemlerle kamu ya da özel kurumlar tarafından elde edilen ve özellikle albumin, immünoglobulin ve koagülasyon faktörleri gibi ürünleri içeren kan bileşenlerine dayalı tıbbi ürünler, kan, kök hücreleri bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik 11/4/2007 tarihli ve 5624 sayılı Kan ve Kan Ürünleri Kanununun 7 nci maddesi ile 13/12/1983 tarihli ve 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Alıcı: Kendisine kan ya da kan bileşenleri transfüze edilen kişiyi,
b) Bakan: Sağlık Bakanını,
c) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
ç) Bölge Kan Merkezi (BKM): Bakanlığın belirleyeceği bölgelerde kurulan, kendi bölgesindeki kan bağış ve transfüzyon merkezleri ile işbirliği içinde çalışan, sorumlu olduğu bölgenin kan ihtiyacını karşılayacak kapasitede olan, kan bankacılığı ile ilgili bütün iş ve işlemlerin yapılabildiği en kapsamlı birimi,
d) Dağıtım: Kan ve kan bileşenlerinin imalatçıya, transfüzyon merkezlerine sunulmasını (kan ve kan bileşenlerinin transfüzyon amaçlı olarak verilmesini kapsamaz),
e) Hemovijilans: Kan bağışçısı veya alıcılarda ortaya çıkan beklenmedik veya şiddetli yan etki ya da olaylar ile kan bağışçılarının epidemiyolojik takibinin sağlandığı prosedür bütününü,
f) Hizmet birimi: Transfüzyon merkezi, kan bağışı merkezi ve bölge kan merkezlerini,
g) İstenmeyen ciddi olay (İCO): Kan veya kan bileşenlerinin toplanması, test edilmesi, işlenmesi, depolanması veya dağıtımıyla ilgili olarak ortaya çıkan ve bu durumdan etkilenen kan-kan bileşenlerinin transfüzyonu sonucu hastalarda ölüme veya hayati tehlikeye, kalıcı ve belirgin sakatlığa veya iş görmezliğe veya hastaneye yatma veya hastanede kalma süresinin uzamasına neden olabilen istenmeyen olayı,
ğ) İstenmeyen ciddi etki (İCE): Kan ve kan bileşenlerinin toplanması veya transfüzyonu ile ilgili olarak bağışçılarda veya hastalarda ölüme veya hayati tehlikeye, kalıcı ve belirgin sakatlığa veya iş görmezliğe veya hastaneye yatma veya hastanede kalma süresinin uzamasına neden olabilen istenmeyen etkiyi,
h) İzlenebilirlik: Bağışçıdan alınan her bir ünite kan ya da kan bileşeninin son varış yerine kadar ve bunun tersi yönündeki izleme yeteneğini,
ı) Kalite güvencesi: Kullanım amacına uygun olarak kan ve kan bileşenlerinin gerekli kalitede olduğunu garanti etme amacıyla kan toplanmasından dağıtımına kadar yapılan tüm faaliyetleri,
i) Kalite kontrol: Kalite gereklerini yerine getirmek üzere odaklanan kalite sisteminin bir parçasını,
j) Kalite sistemi: Kalite yönetiminin uygulanması için kurumsal yapı, sorumluluklar, prosedürler, işlemler ve kaynakları,
k) Kalite yönetimi: Hizmet birimi içerisinde tüm seviyelerdeki kaliteye ilişkin olmak üzere bir organizasyonun yönlendirilmesi ve kontrol edilmesi için koordine edilen faaliyetleri,
l) Kan: Transfüzyon veya imalat amacıyla vericiden alınan ve işlenen tam kanı,
m) Kan bağışçısı: Tam kan veya bileşenlerini veren kişiyi,
n) Kan bağışı: Tam kan veya kan bileşenleri verme işlemini,
o) Kan Bağışı Merkezi (KBM): Bağışçıdan kan alan, işleyiş yönünden bölge kan merkezine bağlı olarak çalışan birimi,
ö) Kan bileşeninin serbest bırakılması: Hazırlanmış bir kan bileşenin serbest bırakma niteliklerini karşılamasını sağlayacak sistemlerin ve prosedürlerin kullanımı ile bir kan bileşeninin karantina durumundan çıkarılmasını sağlayan süreci,
p) Kan bileşenleri: Doğrudan, aferez veya diğer yöntemlerle tam kandan elde edilen eritrosit, trombosit, granülosit suspansiyonları gibi hücresel kan bileşenleri ile plazmayı,
r) Kan ürünleri: Kandan elde edilen kan bileşenleri ve plazma ürünlerini,
s) Kanun: 11/4/2007 tarihli ve 5624 sayılı Kan ve Kan Ürünleri Kanununu,
ş) Kaynağını bulma: Bir alıcıdaki transfüzyonla ilgili istenmeyen etki şüphesi raporuna istinaden, şüpheli verici ya da vericilere ulaşılması amacıyla yapılan araştırmayı,
t) Kurul: Kan ve Kan Ürünleri Kurulunu,
u) Otolog transfüzyon: Verici ve alıcının aynı kişi olması durumunda, önceden alınmak suretiyle kişinin kendi kan veya kan bileşenlerinin kullanıldığı transfüzyon şeklini,
ü) Plazma ürünleri: İnsan plazmasının işlenmesi suretiyle elde edilen tedavi maksatlı bütün ürünleri,
v) Raporlama kuruluşu: Yetkili otoriteye istenmeyen ciddi etki ve/veya olayları rapor eden hizmet birimini,
y) Rehber: Kan ve Kan Ürünleri Kurulu tarafından hazırlanıp her yıl revize edilen kan bankacılığı ve transfüzyon uygulamaları konusunda standart ve gerekliliklerin tanımlandığı yazılı dokümanı,
z) Ret: Kan veya kan bileşenleri bağışçısının uygunluğunun sürekli veya geçici olarak askıya alınmasını,
aa) Serbest bırakılma: Kan ve kan bileşeninin transfüzyona uygun, kullanıma hazır hale gelerek çıkışının yapılabileceğini,
bb) Standart: Karşılaştırma için ihtiyaç duyulan gerekleri,
cc) Tam kan: Kan bağışçısından transfüzyon için veya işlenerek yeni ürünler elde etmek üzere alınan ve uygun bir antikoagülan madde ile karıştırılmış ve hiçbir ayrım işlemine tâbi tutulmamış insan kanını,
çç) Tesisler: Kan yada kan bileşenlerinin teslim edilebileceği hastaneler, imalatçılar ve biyo-medikal araştırma enstitülerini,
dd) Transfüzyon: Sağlık sorunu sebebiyle ihtiyacı olan hastaya tam kan ya da kan bileşeni naklini,
ee) Transfüzyon Merkezi (TM): Acil durumlar dışında kan bağışçısından kan alma yetkisi olmayan, temin edilen kanı veya bileşenini transfüzyon için çapraz karşılaştırma ve gerek duyulan diğer testleri yaparak hastalara kullanılması amacıyla hazırlayan birimi,
ff) Yazılı prosedürler: Belirlenmiş olan faaliyetlerin nasıl yürütüleceğini anlatan kontrol edilmiş dokümanları
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar, Kan ve Kan Ürünleri Kurulu
Gönüllülük esası
MADDE 5 – (1) Kan ve kan bileşenleri ve ürünlerinin temininde karşılıksız, gönüllü ve düzenli bağış esastır. Ancak malî karşılık anlamına gelmeyecek şekilde kan bağışçısını teşvik edici uygulamalar müstesnadır.
(2) Hizmet birimleri kendi yetki ve sorumluluklarında olmak şartı ile; karşılıksız, gönüllü ve düzenli bağışı teşvik etmek amacıyla, kamu yararına hizmette bulunan kurumlarla işbirliği içinde ve Bakanlığı bilgilendirerek çeşitli kampanyalar ve eğitim toplantıları düzenleyebilir. Ancak bu faaliyetler kesinlikle ticari amaç ve muhteva içeremez.
Görev ve sorumluluklar
MADDE 6 – (1) Kan ve kan ürünleri ile ilgili hizmetlerin planlanması, yürütülmesinin izlenmesi, hizmet birimlerinin açılması ve denetlenmesi hususlarında Bakanlık yetkili ve sorumludur.
(2) Yurt içinde toplanan plazmanın ürün üretimi amacıyla yurt içinde ve yurt dışında değerlendirilmesi veya ürün üretimi amacıyla yurt dışından plazma getirilmesi için gerekli izin Bakanlıkça verilir.
(3) Bakanlık, kan ve kan ürünleri konusunda yapacağı çalışmalarda gerekli bilimsel desteği sağlamak üzere Kan ve Kan Ürünleri Kurulunu oluşturur.
(4) Bakanlık gerektiğinde bilimsel ve danışman nitelikli komisyonlar oluşturur. Komisyonlar, kendi çalışma usul ve esaslarını belirler.
(5) Kan ve kan bileşenlerinin bağışçıdan temininden alıcıya verilmesine kadar bağışçı ve alıcının sağlığının tehlikeye düşürülmemesi, tıbbî risklere karşı korunması, transfüzyonun güvenle yapılması, transfüzyon sonrası bağışçı ve alıcının izlenmesi ilgili hizmet biriminin görevidir.
(6) Kan ve kan bileşenlerinin alınması, test edilmesi, işlenmesi, depolanması, kullanılır hale getirilmesi, kullanıma sunulması, dağıtılması ve transfüzyon uygulamalarının geri bildiriminin izlenmesi, ilgili hizmet biriminin sorumluluğundadır.
(7) Hizmet birimlerinin rehberde belirlenen faaliyetleri yazılı veya elektronik ortamda kaydedilir ve 15 yıl saklanır. Bağışçıların temel test sonuçları elektronik ortamda 30 yıl saklanır. Saklanması zorunlu kayıt içerikleri EK-6’da belirtilen şekilde düzenlenir. Bağışçı şahit numuneleri 1 yıldan az olmamak şartıyla rehberde belirlenen şekilde ve sürede saklanır.
(8) Hizmet birimleri, bağışçı kişisel bilgilerini korumak, üçüncü kişilere vermemek, basına açıklamamak ile yükümlüdür. Her hizmet biriminin veri güvenliği ile ilişkili usul ve esasları bulunur ve bilgilerin korunma ve/veya açıklanması bu usul ve esaslara uygun olarak yapılır.
(9) Hizmet birimleri bağışçı bilgilendirilmesinden sorumludur.
(10) Kan, kan bileşenleri ve ürünlerinin bağışçıdan alınması ve alıcıya transfüzyonu hekim sorumluluğu ve denetimi altında yapılır.
(11) Hizmet birimleri faaliyetlerini kalite yönetim sistemi çerçevesinde yürütür.
(12) BKM’ler olağanüstü haller ile sıkıyönetim, seferberlik ve savaş halinde gerekebilecek kan ve kan ürünleri ile bunlar için gerekli malzemenin temini ve ülke çapında stoklanmasını Bakanlığın planlaması çerçevesinde organize eder.
Kurulun teşkili, çalışma usul ve esasları
MADDE 7 – (1) Kan ve Kan Ürünleri Kurulu Bakanlık ilgili birim amiri başkanlığında; kan, kan ürünleri ve kan bankacılığı ve transfüzyon tıbbı alanında yaptığı çalışmalarla alanında temayüz etmiş uzman hekimler veya bu konularda lisansüstü eğitim yapmış kişiler arasından Bakan tarafından seçilen yedi üye olmak üzere toplam sekiz kişiden oluşur. Üyeler iki yıllığına seçilir. Süresi dolan üye tekrar seçilebilir.
(2) Bakanlık, gerektiğinde Türk Silahlı Kuvvetleri, Üniversiteler ve Türkiye Kızılay Derneği ile kan bankacılığı ve transfüzyon tıbbı alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının görüşlerine başvurmak üzere Kurula uzman davet eder.
(3) Seçilmiş üyelerden, geçerli bir mazereti olmaksızın üyelik süresi içerisinde üst üste iki defa toplantılara katılmayanların üyeliği düşer, üyeliği düşen üye yerine bir ay içerisinde başka bir üye seçilir.
(4) Kurul, yılda en az dört defa olağan toplantı yapar. Bakanlık, gerekli hallerde Kurulu olağan toplantıları dışında da toplantıya davet eder. Toplantı daveti; toplantı tarihi, yeri ve gündemi ile birlikte Bakanlık tarafından önceden üyelere bildirilir.
(5) Toplantıya iştirak eden üyelerin salt çoğunluğunun kabulü ile Kurul, görevleri ile ilgili olmak kaydıyla, toplantı gündemi dışındaki konular hakkında da görüşme yapar ve karar alır.
(6) Kurul, üye tam sayısının salt çoğunluğunun katılımı ile toplanır ve kararları oy çokluğu ile alır. Oylarda eşitlik olması halinde, Başkanın taraf olduğu görüş kararlaştırılmış sayılır. Kurul kararları, toplantı tutanağı haline getirilir ve toplantıya katılan üyelerce imzalanır. Karara muhalif olanlar şerh koymak suretiyle kararları imzalar. Muhalif görüş gerekçesinin karar altında veya ekinde belirtilmesi zorunludur.
(7) Konu ile ilgili Komisyonların faaliyet raporları kurul tarafından denetlenir.
(8) Kurulun sekretarya hizmetleri Bakanlık ilgili birimlerince yürütülür.
Kurulun görevleri
MADDE 8 – (1) Kurulun görevleri şunlardır:
a) Ulusal kan politikasının ve bu politikanın yürütülmesini sağlayacak olan kan programının oluşturulması, geliştirilmesi ve uygulanması konularında bilimsel görüş oluşturmak,
b) Hizmet birimlerinin açılmaları, faaliyetleri ve denetlenmeleri ile ilgili görüş belirtmek, çalışma alanı ile ilgili münazaralı uygulamalarda bilimsel görüş desteği sağlamak,
c) Kan ve kan bileşenlerinin güvenlik ve kalitesinin artırılması, bilimsel ve teknik ilerlemeleri kapsayacak uygulama rehberlerinin hazırlanması, yenilenmesi ve geliştirilmesi ile kan bankacılığı ve transfüzyonla ilgili tıbbi konulardaki çalışma ve uygulamaların geliştirilmesini sağlamak, sorunlara çözüm üretmek ve yasal düzenlemelere yansıtılmasını sağlamak amacıyla tavsiye kararları almak.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Hizmet Birimleri, Kan Temini ve Kullanımı
Bölge Kan Merkezi
MADDE 9 – (1) Bölge Kan Merkezi; Bakanlığın belirleyeceği bölgelerde kurulan, kendi bölgesindeki kan bağış ve transfüzyon merkezleri ile işbirliği içinde çalışan, sorumlu olduğu bölgenin kan ihtiyacını karşılayacak kapasitede olan, kan bankacılığı ile ilgili tüm iş ve işlemlerin yapılabildiği en kapsamlı hizmet birimi olup kesintisiz hizmet verir.
(2) Bakanlık, bölgenin coğrafi, nüfus, ulaşım ve iklim şartlarını göz önüne alarak BKM’nin sorumluluk alanını belirler. Belirlenen hizmet bölgesinde sadece bir BKM ruhsatlandırılır. BKM;
a) Sorumluluk alanı içinde kan bağış organizasyonu, kan ve kan ürünlerinin toplanması, test edilmesi, hazırlanması, depolanması ve dağıtımı ile ilgili tüm faaliyetlerden, transfüzyon merkezleri tarafından gönderilen transfüzyonun takibi ile ilgili verilerin değerlendirilmesinden ve kendi alanı içinde gerekli düzenlemeleri yapmaktan sorumludur.
b) Tanımlanmış hizmet bölgesi içinden aktif bağışçı organizasyonu planlayarak kan bağışçılarını sağlar. Yeterli kan ve kan bileşenlerinin sağlanması için diğer BKM ile işbirliği yapar.
c) Sabit veya mobil KBM açar. Bu merkezlerin çalışma şartları ve işletilmesinden sorumludur.
ç) Transfüzyon amaçlı bağış aferez ünitesi açma ve işletme yetkisi münhasıran sorumluluğundadır.
d) Ürün elde etmek için plazma toplama amaçlı plazma aferez ünitesini bakanlık onayı ile kurar.
e) TM ile rehberde ana hatları belirtilen protokol imzalar.
f) Sorumluluk alanı içindeki transfüzyon merkezlerinin ihtiyaç duyduğu kan ve kan bileşenlerini sağlamak, protokolde belirtilen kritik stok seviyesini takip etmek, stoklanan kan miktarını kritik stok seviyesi altına düşürmemek için TM’nin talebini karşılamakla yükümlüdür. TM’nin ihtiyaç duyduğu kan ve kan bileşenini karşılamak için yurt dışından temin etmek gerektiğinde Bakanlıktan izin alarak ithal eder.
g) Sorumluluk alanı içindeki TM’nce talep edilen, çeşitleri, standartları ve hazırlama yöntemleri rehberde tanımlanan kan bileşenlerini hazırlamakla yükümlüdür.
ğ) TM’nin talebi doğrultusunda otolog transfüzyon uygulaması için hastadan ameliyat öncesi kan alım ve depolanması şartlarını sağlar ve uygular.
h) Sorumluluk alanı içindeki transfüzyon merkezlerinde kalite ve protokol gerekleri yönünden uygunsuzluk tespit edilmesi halinde durumu Bakanlığa bildirir.
ı) Kan ve kan bileşenleri konusunda araştırma ve geliştirme faaliyetleri yürütür. Sorumluluk alanı içindeki KBM kalite kontrol programlarını izler.
i) Personelinin hizmet içi eğitimini planlar.
j) Bakanlık yazılı onayı ile kan bankacılığı ve transfüzyon tıbbı alanında referans laboratuvarı olarak çalışır.
k) Sıkıyönetim, seferberlik, savaş ve doğal afetler ve Bakanlığın gerekli gördüğü diğer haller için Bakanlık planına uygun olarak kanın temini, depolanması ve dağıtılmasını organize eder.
Transfüzyon Merkezi
MADDE 10 – (1) Transfüzyon Merkezi; Acil durumlar dışında kan bağışçısından kan alma yetkisi olmayan, kan ve bileşenlerini bağlı bulunduğu BKM’den temin eden, transfüzyon için çapraz karşılaştırma ve gerek duyulan diğer testleri yaparak hastalarda kullanımı için hazırlayan birimdir.
(2) Tüm yataklı tedavi kurumları ile acil müdahale şartlarını taşıyan ve Bakanlığın transfüzyon uygulaması için gerekli gördüğü sağlık kuruluşları TM açar. TM;
a) İdarî açıdan kendi kurumuna bağlıdır.
b) Gerekli olan her tür kan ve kan bileşenini bağlı olduğu BKM’ den aralarında imzalanan protokole uygun olarak sağlar.
c) Bağlı olduğu BKM’ne bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca Bakanlıkça düzenlenmiş ruhsatı protokol sırasında ibraz eder.
ç) BKM’ nin yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunu yazılı olarak Bakanlığa bildirir.
(3) Transfüzyon kararı, uygulanması, takibi, istenmeyen etki/olayların bildirimi, doğrulanması ve tedavisi ile hemovigilans açısından rehberde tanımlanmış ilgili form ve verilerin düzenlenmesinden hastanın hekimi sorumludur. Hastanelerde yapılan transfüzyon uygulamalarından hastanın hekimi ile beraber hastane transfüzyon komiteleri de sorumludur. Transfüzyon merkezi transfüzyonun takibi ile ilgili verilerin toplanmasından, değerlendirilmesinden ve Bakanlığa ve bağlı olduğu BKM’ne iletilmesinden sorumludur.
(4) Acil transfüzyon gerektiren durumlarda müdavi hekim tarafından bildirilen transfüzyon ihtiyacı transfüzyon merkezi stoklarından karşılanır. TM bu talebi karşılayamadığı durumlarda BKM’den acil talepte bulunur. BKM’ nin TM’ ne uygun kan veya kan bileşenini karşılayamaması halinde BKM’ den acil durum onayı en hızlı iletişim vasıtası ile alınır. Bu durumda kan TM’nde alınır. Gerekli testler acil şartlarda çalışılır. Yapılan testlerle ilgili sorumluluk TM ye aittir. TM bu uygulama ile ilgili bilgileri BKM’ ne iletmekle yükümlüdür.
Kan Bağışı Merkezi
MADDE 11 – (1) Kan Bağışı Merkezi; Bağışçıdan kan alan, teknik ve idari işleyiş yönünden BKM’ne bağlı olarak çalışan birimdir. Güvenli kan temini için gerekli görülen yerlerde BKM tarafından açılan ve BKM’nin organize ettiği gönüllü, karşılıksız ve düzenli bağışçı organizasyonlarında yer alan birimdir.
Hizmet birimi sorumlusu
MADDE 12 – (1) Aşağıdaki niteliklere sahip kişiler ruhsat başvurusunda bulunmak üzere EK-1’de yer alan gerekli bilgi ve belgeleri temin eder. Ruhsat alındıktan sonra kurumları tarafından hizmet biriminin sorumlusu olarak atanır. BKM ve KBM sorumlusu tam gün süreyle çalışır. TM sorumlularına bu görevlerini aksatmamak kaydı ile kurum idaresince ek görevler verilebilir.
a) Hizmet birimleri sorumluları; Türkiye’de mesleğini icra etme yetkisine sahip uzman tıp doktoru veya Bakanlıkça verilen kan bankacılığı ve transfüzyon tıbbı kursu sertifikasına sahip veya kan bankacılığı ve transfüzyon tıbbı konusunda yüksek lisans yapmış tıp doktoru olmalıdır.
b) BKM laboratuvar sorumlusu; kendi uzmanlık dalı müfredat programında laboratuvar eğitimi almış Türkiye’de mesleğini icra etme yetkisine sahip uzman tıp doktoru olmalıdır.
c) BKM birim sorumluları için ruhsatlandırılmış kan merkezlerinde en az 3 yıl çalışmış olmak şartı aranır.
ç) TM ve KBM’ ne atanan birim sorumluları (a) bendinde belirtilen şartları taşımamaları halinde atamalarını takip eden altı ay içinde Bakanlıkça verilen kan bankacılığı ve transfüzyon tıbbı sertifikası kursuna katılması ve sertifika alması zorunludur.
(2) Hizmet birimi sorumlusunun görevleri şunlardır:
a) Sorumlusu olacağı hizmet biriminin ruhsatlandırılması için gerekli bilgi ve belgeleri temin etmek ve başvuruda bulunmak,
b) Hizmet biriminin kalite politikası doğrultusunda verimli, kaliteli, uyum ve işbirliği içinde çalışmasını sağlamak,
c) Hizmet birimindeki tüm çalışmaların yasal mevzuata, bağlı olduğu kalite standartlarına ve standart işletim prosedürlerine uygun olarak yürütülmesini sağlamak ve çalışmaları belirtilen çerçevede denetlemek,
ç) Hizmet biriminde yürütülen tüm faaliyetlerle ilgili gerekli koordinasyonu sağlamak,
d) Hizmet birimi ve kendine bağlı birimlerin ihtiyaçlarını tespit etmek ve giderilmesini sağlamak,
e) Hizmet biriminde dokümantasyon ve kayıtların tutulmasını, hemovigilans kapsamında izlenebilirliği, istenmeyen ciddi olay ve etkilerin bildiriminin yapılmasını sağlamak,
f) Personel eğitimine yönelik gerekli çalışmaları yapmak,
g) Hizmet biriminin bir önceki yıla ait çalışma raporunu hazırlamak ve bir sonraki yılın hedeflerini belirleyerek çalışma programını projelendirip uygulamak,
ğ) Üst yönetim tarafından incelenmesi istenen konular hakkında inceleme ve araştırma yapmak, rapor hazırlamak, görüş bildirmek,
h) Personelin sicil, disiplin işleri ve özlük haklarını bağlı olduğu personel ve disiplin yönetmeliği hükümlerine göre izlemek ve yerine getirilmesini sağlamak,
ı) Mevzuat ve bilimsel gelişmeleri izlemek, yeni bilgi ve teknikleri çalışmalara yansıtarak kurumun geliştirilmesi ve hizmet kalitesinin artırılmasını sağlamak.
Hizmet birimi personeli
MADDE 13 – (1) Hizmet birimi faaliyet alanı kapsamında kan ve kan bileşenlerinin toplanması, test edilmesi, işlenmesi, depolanması, dağıtılması, kayıtların tutulması ve değerlendirilmesi konularında doğrudan görev alan yeterli sayıda uygun eğitim almış, deneyimli personel bulundurur. Her hizmet biriminde;
a) 12 nci maddede tanımlanmış niteliklere sahip sorumlu,
b) Teknik, idari ve kalite konularından sorumlu personel,
c) Hizmet biriminin kapasitesine göre yeterli sayıda teknik, idari ve kalite personeli, bulunur.
(2) Hizmet birimi personelinin görev ve sorumlulukları rehberde tanımlanır. Personel rehberde belirtilen niteliklere sahip olmalıdır.
(3) Hizmet birimi personelinin eğitimi yönetim tarafından planlanır, eğitim programının içeriği belirlenir ve kayıtları tutulur. Personel yeterliliği, düzenli olarak değerlendirilir ve kayıtları tutulur.
(4) Biyoemniyet ve hijyen talimatları 10/6/2004 tarihli ve 25488 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe göre uygulanır.
Hizmet birimi binası, bölümler, ekipman ve materyal
MADDE 14 – (1) Hizmet birimi, EK-2 “hizmet birimi için ruhsat başvuru formunda” belirtilen hizmet birimi faaliyetleri için gerekli bölümleri, ekipman ve materyalleri güncellenmiş rehbere göre bulundurmak zorundadır.
(2) Hizmet birimi binası; mobil alanlar dahil hata riskini en aza indirecek şekilde, işleyiş mantığına ve faaliyetlere uygun sırada düzenlenir ve devamlılığı sağlanır. Kontaminasyon riskinin asgari düzeye düşürülmesi için etkin, temizlik ve bakım olanağı bulunur.
(3) Hizmet birimi rehberde tanımlanan bölümlerden oluşur. Bu bölümlerden:
a) Kan alma salonu; Bağışçıdan güvenli kan almak üzere ayrılmış, adverse reaksiyon görülen bağışçıların ilk tedavilerinin yapılmasına uygun olarak donatılmış ve işlem sırasındaki hataların önlenmesi için gerek bağışçı, gerekse personelin güvenliğini sağlayacak biçimde düzenlenmiş salondur. Kan alma öncesinde gizli görüşmelerin ve uygunluk değerlendirmelerinin yapılabileceği diğer faaliyet alanlarından ayrı bir alan bulunur.
b) Test ve işleme alanları; güvenli kanın hazırlanması için gerekli her türlü testin çalışılması, kan ve kan bileşenlerinin işlenmesi için ayrı olarak düzenlenmiş, yalnızca yetkili personelin erişebileceği laboratuvar alanıdır.
c) Saklama alanı; farklı kan ve kan bileşenleri ile gerekli materyallerin uygun şartlarda, güvenli ve ayrı bir şekilde saklanmasını sağlar. Ekipman arızası ya da güç kesintisine karşı gerekli önlemler alınır.
ç) Tıbbi Atık depolama alanı; atıkların güvenli bir şekilde depolanması için bir alandır.
(4) Hizmet biriminde ekipman ve materyal;
a) Bağışçı, personel ve kan ve kan ürünlerine karşı riskleri en aza indirecek şekilde seçilir.
b) Kullanım amacına uygun olarak valide ve kalibre edilir, sürekliliği sağlanır.
c) İşleyiş talimatı hazırlanarak gerekli kayıtları kalite sistemine uygun şekilde tutulur.
ç) Envanter kayıtları tutulur ve en az 10 yıl süre ile saklanır.
d) Bilgisayarlı sistemlerde güvenilirliği sağlamak amacıyla yazılım, donanım ve yedekleme prosedürleri kurulum aşamasında ve düzenli aralarla kontrol edilir. Donanım ve yazılım, izin verilmemiş kullanım ve değişikliklere karşı korunur. Yedekleme prosedürü, veri kaybını ve veriye gelebilecek zararı önler.
Kalite sistemi
MADDE 15 – (1) Hizmet biriminde kalite sisteminin kurulması ve yürütülmesi esasları şunlardır:
a) Hizmet birimindeki tüm personel işleyişin kalite sistemine uygunluğundan sorumludur.
b) Kalite sistemi; kalite yönetimi, kalite güvencesi, sürekli kalite gelişimi, personel, bina ve ekipman, dokümantasyon, toplama, test etme ve işleme, depolama, dağıtım, kalite kontrol, kan bileşenlerinin geri çekilmesi, mali denetim, kontrat yönetimi, uygunsuzluk ve iç denetimi içerir.
c) Kalite sistemi, tüm işlemlerin standart ve spesifikasyonlara uygun olarak yerine getirilmesini sağlar. Yönetim düzenli aralıklarla sistemin etkinliğini gözden geçirir ve gerektiğinde düzeltici önlemler alır.
(2) Hizmet birimleri ulusal ya da uluslar arası bir sistemle kalite güvencelerini destekler. Bu sistem dahilinde prosedürler, binalar ve ekipman kullanılmadan önce valide edilir.
(3) Test ve süreçler şunlardır:
a) Bağışçının uygunluğu: Güvenli kanın sağlanması için, bağışçı seçimi ve bağışçı sorgulamasında Ek-4 ve Ek-5’de belirtilen gereklere uygun prosedürler hazırlanır ve uygulanır. Görüşme, gizliliği sağlayacak şekilde gerçekleştirilir. Bağışçının uygunluğuna ilişkin kayıt ve değerlendirmeler görevli personel tarafından imzalanır.
b) Kan ve kan ürünlerinin toplanması süreci: Bağışçı kimliğinin doğrulanması, kayıt edilmesi ve bağışçı ile kan, kan bileşenleri ve kan örnekleri arasındaki bağlantının açık bir şekilde kurulmasını sağlayacak şekilde tasarlanır. Bu süreci tanımlayan prosedürler oluşturulur. Süreç ve kalite kontrol çalışmaları rehberde tanımlandığı şekilde sürdürülür.
c) Bağışçıya uygulanacak temel laboratuvar testleri;
1) ABO, Rh D kan grubu,
2) HBsAg,
3) Anti-HCV,
4) Anti-HIV 1/2,
5) Sifiliz tarama,
6) Kurulun bilimsel gelişmeler ışığında öngördüğü ve Bakanlıkça onaylanarak rehberde yayımlanacak diğer testlerdir.
ç) Testler valide edilir, miyarların uygunluğunu kanıtlayan veriler bulunur ve test prosedürleri hazırlanır. Testlerle ilgili algoritmalar, kullanılan yöntemler ve uygulama biçimleri rehberde yer aldığı şekilde yürütülür.
d) Validasyon: Ekipman ve materyaller valide edilmiş prosedürlere göre kullanılır.
e) Etiketleme: Kan ve kan ürünleri, tüm aşamaların izlenebilirliğini sağlayabilecek şekilde etiketlenir. Hizmet biriminin etiket üzerinde kullandığı tanımlar tek tip olmalıdır. Etikette en az aşağıdaki bilgiler bulunur:
1) Bileşenin adı,
2) Kalite gereklerine uygun şekilde ürünün ölçüm (hacim, ağırlık, sayı vb.) bilgisi,
3) Bağışçının sayısal veya alfabetik tanımı,
4) Hizmet biriminin adı,
5) ABO kan grubu, Rh D Grubu,
6) Alınma ve son kullanma tarihi,
7) Depolama sıcaklığı,
8) Antikogulan ve ek solüsyonlarının ismi, bileşimi ve hacmi.
f) Hizmet birimi, EK-6’ da belirtilen bilgileri kan ve kan ürünlerinin tam izlenebilirliğini sağlamak amacıyla 30 yıldan az olmamak üzere uygun ortamda okunabilir şekilde kaydeder ve saklar. Hizmet birimi, izlenebilirlik sistemini “Ek-7 İzlenebilirlik için veri kaydı”nda belirtilen maddelere uygun olarak, kan ve kan ürünlerinin alınmasından transfüze edilmesine kadar izlenmesini sağlayacak biçimde oluşturur.
g) Otolog kan ve kan ürünleri rehbere uygun şekilde etiketlenir.
ğ) Kan ve kan bileşenleri, Yönetmelik gerekleri yerine getirilmeden serbest bırakılamaz. Serbest bırakılmayı engelleyecek durumda aynı bağıştan elde edilen diğer bileşenlerin de serbest bırakılması engellenir. Serbest bırakılma işlemi yetkili kişi veya kişiler tarafından yapılır ve kaydedilir. Serbest bırakma kaydı, sürecin her aşamasında formların, diğer kayıtların ve test sonuçlarının kabul edilme kriterlerine uygun olduğunu gösterir.
h) Serbest bırakılmış ve bırakılmamış kan ve kan bileşenleri idari ve fiziksel olarak ayrı tutulur, bu durum etiketleme ile tanımlanır. Serbest bırakılma, sonrası her bir ünitenin alıcıya transfüze edildiğini, edilmediyse akıbetini belirleyen prosedür hazırlanır.
(4) Hizmet birimleri yıl içerisinde gerçekleştirdikleri faaliyetlerini rehberde belirtildiği şekilde Bakanlığa sunar. Hizmet birimlerine ait istatistiksel veriler en az 15 yıl süreyle saklanır.
(5) Kan ve kan bileşenlerinin depolanması ve dağıtımı esasları şunlardır:
a) Kan ve kan bileşenlerinin depolanması ve dağıtımı rehberde belirtildiği şekilde yapılır.
b) Tıbbi ürünlerin imal edilmesi amacıyla toplanan kan ve kan bileşenleri için depolama ve dağıtım gereklerinin 19/1/2005 tarihli ve 25705 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği ile 23/10/2003 tarihli ve 25268 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünler İmalathaneleri Yönetmeliği hükümlerine uygun olmasını hizmet biriminin kalite sistemi sağlar.
c) Kan ve kan bileşenlerinin saklama süresi boyunca kalitesini sağlamak ve sürdürmek amacı ile rehberde tanımlanmış depolama ve dağıtım prosedürleri bulunur ve uygulanır.
ç) Envanter ve dağıtım kayıtları prosedüre uygun olarak tutulur. Kan ve kan bileşeninin kalite gereklerine ve prosedüre uygunluğu tanımlanmadan envantere geri dönüşü yapılmaz.
d) Depolama, ambalajlama ve dağıtım süresince kan ve kan bileşenlerinin bütünlüğü ve saklama ısısı korunur.
e) Otolog kan ve kan bileşenleri ile spesifik amaçlarla toplanan ve hazırlanan kan bileşenleri belirlenmiş prosedürlere uygun ve ayrı olarak saklanır.
f) Yurt içinde toplanan plazmayı ürün üretimi amacıyla yurt içinde ve yurt dışında değerlendirmek veya ürün üretimi amacıyla yurt dışından plazma getirmek isteyen özel ve kamu hukuk tüzel kişiler izin başvuruları sırasında söz konusu plazmaların bu Yönetmelik hükümleri ile birlikte Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği ile Beşeri Tıbbi Ürünler İmalathaneleri Yönetmeliği hükümlerine uygunluğunu belgelemekle sorumludur.
(6) Kan ve kan bileşenlerinin uygun olmama durumu:
a) Rehberde belirtilen kalite ve güvenlik şartlarını sağlamayan kan ve kan bileşenlerinin serbest bırakılması, kan ve kan bileşeninin transfüze edileceği hastanın hekimi ile TM veya BKM sorumlusu tarafından ortak alınan kararla mümkündür. Karar, hasta kayıtlarında gerekçeli olarak bulunur.
b) Serbest bırakılmış kan bileşenlerine ait şikayetler, istenmeyen ciddi etki ve olaylar kaydedilir. Gerekli yerlerde geri çekme işlemi, düzeltici yada önleyici faaliyetler yetkili personel tarafından belirlenir, yürütülür ve sonuçlandırılır.
c) 17 nci maddeye uygun olarak istenmeyen ciddi etki ve olayların bildirimi ile ilgili etkin ve doğrulanabilir bir prosedür hazırlanır. Prosedürde belirlenen aralarla uygun olmama durumları analiz edilir.
ç) Yetkili personel, geri çekme halinde riskli durum söz konusu ise kaynaklara ulaşarak bildirimde bulunur.
(7) İç denetim:
a) Hizmet biriminde yürütülen süreçlerin takibi için iç denetim prosedürü hazırlanır.
b) Denetimler, prosedüre uygun şekilde eğitilmiş ve yetkili kişiler tarafından yapılır.
c) Denetim raporu hazırlanıp düzeltici-önleyici faaliyetler izlenir.
Dokümantasyon
MADDE 16 – (1) Hizmet biriminin yürüttüğü tüm faaliyetleri kapsayan spesifikasyonlar, prosedürler ve kayıtları kapsayan dokümanlar oluşturulur ve güncellenir.
(2) Kayıtlar el yazısı ile okunaklı olarak veya mikrofilm ya da bilgisayar ortamında tutulur.
(3) Belgeler üzerinde yalnızca yetkili kişi değişiklik yapar. Değişiklik durumunda tarih ve imza atılır, gözden geçirilir, derhal uygulamaya konur.
(4) Tüm dokümanlar denetimler sırasında hazır bulundurulur.
İstenmeyen ciddi etki ve olayların bildirimi
MADDE 17 – (1) Hizmet birimleri, kan ve kan bileşenlerinin kalite ve güvenliğine bağlı olabilecek transfüzyon öncesinde, sırasında veya sonrasında gözlenen istenmeyen ciddi etkilerin ve olayların kayıtlarını tutar ve Bakanlığa bildirir. Bildirim, rehberde yer alan “İstenmeyen ciddi etki ve olayların bildirimi”ne göre yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ruhsat, Denetim ve İdari Yaptırımlar
Hizmet birimlerinin ruhsatlandırılması ve ruhsat alma yükümlülüğü
MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında faaliyet gösterecek olan gerçek ve tüzel kişiler, faaliyetlerine başlamadan önce, Bakanlıktan veya Bakanlığın yetkilendirmesi halinde valilikten ruhsat almak zorundadırlar.
(2) Kan ve kan bileşenlerinin toplanması, test edilmesi, işlenmesi, depolanması, dağıtımı, ürün elde etmek amaçlı plazma ithalatı dışında kan ve kan bileşenlerinin ithalatı ve transfüzyonun takibi yalnızca ruhsat almış hizmet birimleri tarafından yürütülür.
(3) Hizmet birimleri; BKM, TM ve KBM olarak EK-1’de tanımlanan bilgi ve belgelerle birlikte bulunduğu ilin sağlık müdürlüğüne ruhsat almak üzere başvuruda bulunur. Her bir hizmet birimi için ayrı ruhsat başvurusunda bulunulur.
(4) Başvurunun uygunluğu il sağlık müdürlüğünce 7 gün içerisinde değerlendirilir. Eksiklikler varsa ilgili kuruma yazı ile bildirilir. İl sağlık müdürlüğü bilgi ve belgelerin eksiksiz ve uygun olduğunu tespit ettikten sonra ruhsat talebinde bulunan hizmet birimini, Yönetmelikle belirlenen şartlara sahip olup olmadığının tespiti için bir ay içinde yerinde denetler. Uygunluğu tespit edilen hizmet birimine ait başvuru dosyası ile yerinde inceleme raporu müdürlükçe Bakanlığa gönderilir. Bakanlık, başvuru dosyası ve inceleme raporunu değerlendirir, gerekli gördüğü takdirde hizmet birimini yerinde denetledikten sonra uygun görülen hizmet birimine yürüteceği faaliyetler ve bu faaliyetleri yürüteceği yer için 30 gün içersinde ruhsat düzenler.
(5) Hizmet birimi sorumlusunun değişmesi ya da ayrılması halinde, 12 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen nitelikleri taşıyan başka bir kişiye sorumluluk devredilir. Bu durumda ilgili kurum yeni hizmet sorumlusu ile ilgili belgeler ile bir ay içerisinde Bakanlığa başvurur. Bakanlıkça yapılan değerlendirme sonucunda uygunluğu tespit edilen başvurularda yeni sorumlu ruhsata işlenir.
(6) Yeni açılacak hizmet birimleri ruhsat alıncaya kadar kullanmak üzere bir kereye mahsus olmak kaydı ile en fazla bir yıl için EK-3’deki belgeleri tamamlayarak geçici ruhsat için başvurur. Geçici ruhsat ile faaliyet gösteren hizmet birimi Yönetmelik ve rehberde belirtilen esaslara göre çalışmalarını sürdürür. Bu süre içinde kalıcı ruhsat için gereken eksiklerini tamamlar.
(7) Geçici ruhsat başvurusu TM adına ilgili hastane, KBM adına bağlı olduğu BKM, BKM adına Bakanlıkça kendisine yetki verilen kamu kurum ve kuruluşları ve Türkiye Kızılay Derneği tarafından yapılır. Bakanlık 15 iş günü içinde geçici ruhsat başvurusunu sonuçlandırır.
(8) Hizmet birimleri, Bakanlığın yazılı izni olmaksızın ruhsat başvurusunda yer alan faaliyetlerinde değişiklik yapamaz.
(9) Valiliklere yetki devredilmesi halinde BKM dışında hizmet birimlerinin ruhsat düzenleme işlemleri ilgili valilikçe sonuçlandırılır.
(10) Ruhsat bedeli ilgili mevzuata göre Bakanlıkça ayrıca belirlenerek ilan edilir.
(11) Hizmet birimleri ruhsatlarını 5 yılda bir yenilemek zorundadır. Aksi halde ruhsatları iptal edilir.
Denetim
MADDE 19 – (1) Hizmet birimleri açan kurum ve kuruluşlar Kanun ve bu Yönetmeliğin hükümlerine uymak ve uygulamada çıkan idari ve teknik problemleri koordineli veya bağlı olduğu hizmet birimine 5 iş günü içerisinde bildirmek zorundadır. Bölge Kan Merkezleri kendilerine bağlı hizmet birimlerinin bildirimlerini 5 iş günü içerisinde Bakanlığa bildirir.
(2) Olağanüstü denetimler hariç olmak üzere hizmet birimleri rehberde yer alan denetim formuna göre yılda en az iki kez Bakanlık tarafından denetlenir.
(3) Bakanlık, istenmeyen ciddi olay, etki ya da bunlara dair şüphe olması durumunda, hizmet birimlerinden gerekli bilgi talebinde bulunur veya konuyla ilgili olarak olağanüstü denetim yapar.
(4) Denetimlerde hizmet biriminin fiziki yapısı, teknik donanımı, personel durumu, kanın temini, depolanması, dağıtımı, immunohematolojik ve mikrobiyolojik testlerde kullanılan yöntemler ile kayıtları Yönetmeliğe, Bakanlık tebliğlerine ve rehberde belirtilen asgari standartlara uygun olmalıdır.
(5) Denetimlerde denetleme formu doldurulur, denetim raporu yönetime ve Bakanlığa bildirilir. Tespit edilen usulsüzlük ve eksiklikler için Kanunun 6 ncı maddesi ile bu Yönetmeliğin 20 nci maddesi hükümleri uygulanır.
İdarî yaptırımlar
MADDE 20 – (1) Bakanlık, denetimlerde tespit edilen eksiklik, hata ve/veya uygunsuzlukların giderilmesi için ilgili hizmet birimini uyarır. Verilen süre içinde hizmet biriminin eksiklik, hata ve/veya uygunsuzlukları gidermediğini veya herhangi bir denetimde hizmet biriminin ruhsata esas gerekleri karşılamadığını tespit etmesi durumunda ilgili birimin ruhsatını askıya alır veya iptal eder.
(2) Bakanlık, hizmet biriminin eksiklik, hata ve/veya uygunsuzlukları gidermediğini veya ruhsata esas gerekleri karşılamadığını tespit eden denetim raporunun ilgili birimine ulaşmasından itibaren 14 işgünü içinde hizmet birimine ruhsatın askıya alındığını ve nedenlerini bildirir. Bildirim aşağıdaki hususları içerir;
a) Hata ve/veya uygunsuzluğun tanımı,
b) Hata veya uygunsuzluğun giderilmesi için hizmet biriminin alması gereken önlemler, yapması gereken faaliyetler,
c) Bu faaliyetlerin gerçekleşmesi için gereken süre.
(3) Bakanlık, ikinci fıkrada belirtilen hata veya uygunsuzluğun giderilmesi için hizmet biriminin alması gereken önlemleri, yapması gereken düzeltici faaliyetleri bildirilen süre içerisinde gerçekleştirmeyen hizmet biriminin ruhsatını iptal eder ve 7 iş günü içerisinde bildirimde bulunur.
(4) Bakanlık, kamu sağlığı ve güvenliğini tehdit eden durumlarda hizmet biriminin ruhsatını derhal iptal eder ve bildirir.
(5) Bakanlık, geçici ruhsat başvurusunda bulunan hizmet birimlerinin eksikliklerini BKM için bir yıl diğer birimler için üç ay içinde tamamlamaması durumunda hizmet birimlerinin geçici ruhsatını iptal eder.
(6) Ruhsatı iptal edilen hizmet birimleri ihtiyaç halinde Bakanlıkça el konularak gerekli tedbirler alınmak suretiyle Bakanlıkça işletilir.
Rehber
MADDE 21 – (1) Hizmet birimlerinde yürütülen bütün faaliyetlerin Bakanlıkça çıkarılacak rehbere uygun olması zorunludur. Rehber, bilimsel gelişmelere uygun olarak yılda en az bir defa Kurul tarafından güncellenir.
(2) Rehberde yer alması gereken konular şunlardır:
a) Bağışçı sorgulama formu ve değerlendirme kriterleri,
b) Kan alma usul ve esasları, bağışçı reaksiyonları,
c) Kan bileşenlerinin hazırlanma yöntemleri, taşıması gereken nitelikler, kan bileşenlerinin saklama ve taşınma şartları,
ç) Kalite kontrole ilişkin temel bilgiler,
d) Transfüzyon öncesinde yapılması gereken immunohematolojik testler ve mikrobiyolojik tarama testlerinin yapılışı ve değerlendirilmesi,
e) Teknik donanım, fiziki yapı, kullanılan cihazların nitelikleri,
f) Biyolojik güvenlik önlemleri,
g) Kanın bağışçıdan alıcıya kadar izlenebilmesini sağlayan kayıt sisteminin özellikleri,
ğ) Kan ve kan bileşenlerinin dağıtımında izlenecek yöntemler,
h) Standart işletim prosedürleri ve kalite el kitabının hazırlanma tekniği,
ı) BKM ile TM arasında imzalanacak protokol,
i) Transfüzyonla ilgili prosedürler ve alternatif transfüzyon prosedürü,
j) Hasta ve çalışan güvenliğine yönelik prosedürler,
k) Hizmet birimleri denetim formu.
Bakanlıkça tutulacak kayıtlar
MADDE 22 – (1) Bakanlık, hizmet birimlerinin ruhsatlandırılması sırasında kendisine sunulmuş olan tüm bilgi ve belgeleri, bu kuruluşların denetim ve kontroller sonucunda elde edilen tüm bilgi ve belgelerle birlikte denetim raporunu, kendisine yapılan istenmeyen ciddi etki ve olaylara ilişkin bildirimlerin kaydını tutar ve en az 15 yıl süreyle muhafaza eder.
Mali hükümler
MADDE 23 – (1) BKM tarafından TM’ye teslim edilen kan ve kan bileşenleri, TM ile yapılan protokol gereği BKM’nce faturalandırılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
Rehberin hazırlanması ve mevcut kan birimlerinin durumu
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin 21 inci maddesinde geçen rehber Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içerisinde Bakanlıkça yayımlanır.
(2) Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar faaliyet göstermekte olan A ve B tipi kan merkezleri ile kan istasyonları bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içinde eksikliklerini gidererek Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat almak zorundadır. Bu süre içerisinde ruhsat almayanların faaliyeti valilikçe durdurularak Bakanlığa bildirilir.
Yürürlük
MADDE 24 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 25 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.
Ekli “Kan ve Kan Ürünleri Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik”in yürürlüğe konulması; Sağlık Bakanlığının 27/10/2008 tarihli ve 40601 sayılı yazısı üzerine, Bakanlar Kurulu’nca 4/11/2008 tarihinde kararlaştırılmıştır.
KAN VE KAN ÜRÜNLERİ YÖNETMELİĞİNİN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1– (1) 3/11/1983 tarihli ve 83/7314 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kan ve Kan Ürünleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, işletme belgesi verilmesinde uygulanacak usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, 3/9/2008 tarihli ve 26986 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sanayi, Ticaret, Tarım ve Orman İşlerinden Sayılan İşlere İlişkin Yönetmelik ekinde yer alan sanayiden sayılan işlerin yapıldığı, elli veya daha fazla işçi istihdam edilen işyerlerini kapsar.
(2) Bu Yönetmelik hükümleri; aşağıda sayılan yönetmeliklerin kapsamında yer alan işyerlerine uygulanmaz:
a) 23/12/2003 tarihli ve 25325 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapı İşlerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği,
b) 21/2/2004 tarihli ve 25380 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yeraltı ve Yerüstü Maden İşletmelerinde Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği,
c) 22/2/2004 tarihli ve 25381 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sondajla Maden Çıkarılan İşletmelerde Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 78 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
b) Bölge müdürlüğü: İşyerinin bağlı bulunduğu Bakanlık bölge müdürlüğünü,
c) İşletme belgesi: Bu Yönetmelik kapsamındaki işyerlerine, işveren veya işveren vekilinin başvuru ve beyanı üzerine verilen izin belgesini ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
İşletme belgesi talebi
MADDE 5 –
(1) Bu Yönetmelik kapsamında bulunan tüm işyerlerine “İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı” düzenlenmeden önce bölge müdürlüğünden işletme belgesi alınması zorunludur.
(2) İşletme belgesi almak isteyen işveren veya işveren vekili, EK-1’de yer alan başvuru ve beyan formu ile bölge müdürlüğüne bizzat, posta yoluyla veya elektronik ortamda müracaat eder.
(3) Başvuru ve beyan formu esas alınarak başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bölge müdürlüğü tarafından EK-2’de gösterilen işletme belgesi düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir veya gönderilir. İşletme belgesi verilen işyerleri, yine aynı gün ilgili iş teftiş grup başkanlıklarına bildirilir.
(4) Beyana göre verilen işletme belgesi müktesep hak doğurmaz.
(5) Açıldığında bu Yönetmelik kapsamına girmemekle birlikte, daha sonra Yönetmelik kapsamına giren işyerleri için işletme belgesi alınması zorunludur. Bu durumda işveren veya işveren vekili, bu yükümlülüğün başladığı tarihten itibaren en çok otuz iş günü içerisinde EK-1’de yer alan başvuru ve beyan formu ile bölge müdürlüğüne bizzat, posta yoluyla veya elektronik ortamda müracaat eder.
İşletme belgesinin kesinleşmesi
MADDE 6 –
(1) İşletme belgesi verilen işyerleri, iş müfettişlerince işletme belgesi talebinden en geç üç ay içerisinde teftiş edilir. İşyerinde yapılan teftişte, iş sağlığı ve güvenliği açısından başvuru ve beyan formunda belirtilen hususlar incelenir.
(2) Yapılan incelemede, EK-1’de yer alan asgari güvenlik önlemlerine ilişkin listede belirtilen hususların, ilgili oldukları mevzuata aykırılığının tespit edilmemesi hâlinde, 5 inci maddenin üçüncü fıkrasına göre verilen işletme belgesi kesinleşir. Aykırılık tespit edilmesi hâlinde, aykırılığın giderilmesi için işveren veya işveren vekiline üç ayı geçmemek üzere süre verilir. Verilen süre sonunda aykırılıkların giderilmemesi durumunda işyerinin işletme belgesi iptal edilir.
(3) İlk başvuru tarihinden itibaren üç ay içerisinde teftiş edilmeyen işyerlerinin işletme belgesi kesinleşir.
İşletme belgesinin geçersizliği
MADDE 7 –
(1) İşletme belgesi aşağıdaki hâllerde geçerliliğini kaybeder.
a) İşyerinin taşınması,
b) İşyerinin üretim ve faaliyet konusunun değişmesi.
(2) İşletme belgesinin geçerliliğini kaybetmesi durumunda işyerine, 5 inci ve 6 ncı maddelere göre yeniden işletme belgesi alınması zorunludur.
İşyerinde işveren ve/veya unvan değişikliği
MADDE 8 –
(1) İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden yapılan teftişlerde işveren ve/veya unvan değişikliğinin tespit edilmesi veya işveren veya işveren vekilince bölge müdürlüğüne değişikliğin bildirilmesi durumunda işyerinin mevcut dosyasında yer alan belge ve bilgiler esas alınarak işletme belgesindeki işveren ve/veya unvan değişikliği yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 9 –
(1) 17/12/2004 tarihli ve 25673 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyeri Kurma İzni ve İşletme Belgesi Alınması Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Mevcut başvurular
GEÇİCİ MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce işletme belgesi almak üzere müracaatta bulunan işveren veya işveren vekilleri, işyerlerinin bu Yönetmelik kapsamına girmesi durumunda EK-1’e uygun olarak yeniden müracaat etmek zorundadırlar.
Yürürlük
MADDE 10 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 11 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.
Resmi Gazete Tarihi: 04.12.2010 Resmi Gazete Sayısı: 27775
ZEYTİN LİSANSLI DEPO YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, zeytin ticaretini kolaylaştırmak, depolanması için yaygın bir sistem oluşturmak, ürün sahiplerinin mallarının emniyetini sağlamak ve kalitesini korumak, lisanslı depo işleticilerinin kişiler arasında ayrım yapmaksızın depolanmak üzere zeytin kabul etmelerini temin etmek, ürünlerin mülkiyetini temsil eden, satışını ve teslimini sağlayan, teminat olarak verilebilen ürün senedi çıkartmak ve standartları, kalitesi belirlenmiş zeytin depolanması hizmetini sunan lisanslı depo işletmelerinin kuruluş, işleyiş ve denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; yetkili sınıflandırıcılar tarafından standartları belirlenen zeytinin, emniyetli ve sağlıklı koşullarda depolanmasına ve ürün senetleri vasıtasıyla ticaretinin kolaylaştırılmasına ilişkin hizmet ve faaliyetleri yürütmek üzere zeytin lisanslı depo işletmelerinin kurulması ve lisans alması ile bunların işleyiş ve denetimine ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 10/2/2005tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununun 38 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakan: (Değişik ibare:RG-12/11/2011-28110) Gümrük ve Ticaret Bakanını,
b) Bakanlık: (Değişik ibare:RG-12/11/2011-28110) Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,
c) Borsa: Aralarındaki sözleşme çerçevesinde lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senetlerinin kota ettirildiği, alım satımının yapıldığı ve hareketlerinin kontrol ve takip edildiği ürün ihtisas borsasını (Mülga ibare:RG-18/1/2013-28532) (…),
ç) Depolama hizmetleri: Lisanslı depoya kabul edilen ürünlerin tartılması, boşaltılması, yüklenmesi, taşınması,nakliyesi, depolamaya ve şartlara uygun hale getirilmesi ve depolanması, ürün ambalajlarının onarılması, ürünün depodan çıkarılması gibi hizmetleri,
d) Fon: Lisanslı Depoculuk Tazmin Fonunu,
e) İlgili Bakanlık: (Değişik ibare:RG-12/11/2011-28110) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Ekonomi Bakanlığını,
f) İlgili birim: İç Ticaret Genel Müdürlüğünü,
g) Kanun: 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununu,
ğ) Lisans: Bakanlıkça verilen faaliyet iznini gösterir belgeyi,
h) Lisanslı depo: Kanun kapsamında zeytinin sağlıklı koşullarda muhafaza ve ticarî amaçla depolanması hizmetlerini sağlayan tesisleri,
ı) Lisanslı depo işletmesi veya lisanslı depo işleticisi: Zeytinin depolanmasıyla iştigal eden ve Kanun kapsamında geçerli bir lisansa sahip anonim şirketi,
i) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Lisanslı depo teminatı:Lisanslı depo işletmesi/işleticisinin, Kanunda ve Kanuna istinaden çıkarılan ikincil düzenlemelerde öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmemesi dolayısıyla meydana gelecek zararları karşılamak üzere Fona verdiği Bakanlık tarafından kabul edilen ve Kanunda belirtilen nakit ve nakde çevrilebilir güvenceleri,
j) Mudî: Depolama hizmetleri için ürününü lisanslı depoya teslim eden veya lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senedini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişiyi,
k) Parti: Sınıfı, tipi (olgunluk derecesi), çeşidi, kilogramdaki dane adedi (kalibre) aynı olan, ham zeytinler için ürün hasat zamanı (ay/yıl), yarı mamul ürünler için hasat sezonu aynı olan ve bir seferde muayeneye ve depoya kabule sunulan zeytin miktarını,
l) Tank: Gıdaya uygun polyester, fiberglas veya yüksek dansiteli polietilen malzemelerden yapılan tanklar ile bu malzemelerle kaplanmış beton havuzları,
m) Tartıcı: Lisanslı depoya getirilen ya da depodan teslim edilen kalibresi aynı ürünü tartmak ve ağırlığını belgelendirmek üzere tartım makbuzu düzenlemekle görevli Bakanlık tarafından lisans verilmiş gerçek kişileri,
n) Ürün senedi: Ürünün mülkiyetini temsil ve rehnini temin eden, lisanslı depo işleticisince nama veya emre düzenlenmiş, teminat olarak verilebilen, ciro edilebilen veya edilemeyen ve Kanunda öngörülmeyen durumlarda Türk Ticaret Kanununda düzenlenen makbuz senedi hükümlerine tâbi olan kıymetli evrakı,
o) Yabancı madde: Salamurada, zeytinde ve ambalâj salamurasında bulunmasına izin verilen maddeler dışındaki gözle görülebilir her türlü maddeleri,
ö) Yenilebilme olgunluğu: Zeytinlerin doğal acılığı giderildikten sonra, uygulanan işlemlere bağlı olarak, çeşni veren maddeler katılsın veya katılmasın, zeytinin kendine has tat ve koku almasını,
p) Yetkili sınıflandırıcı: Kanun kapsamında lisans almış olan ve tarım ürünlerini analiz eden, ürünün nitelik ve özelliklerini belirleyen, standartlara uygun olarak sınıflandıran ve bu durumu belgelendiren laboratuarları işleten gerçek ve tüzel kişileri,
r) Ürün veya zeytin: Türk Gıda Kodeksinde tanımlanan sofralık zeytini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Lisanslı Depolarda Bulunması Gereken Asgari Nitelikler, Depo Numaraları,
Kantar ve Bilgi İşlem Donanımı
Lisanslı depolarda bulunması gereken asgari nitelikler
MADDE 5 – (1) Bu Yönetmeliğe konu ürünlerin depolanacağı lisanslı depoların;
a) Taban, iç ve dış duvar yüzeyleri ile çatısının ürüne yabancı madde karışmasını ve kirlenmesini önleyecek ve rutubeti geçirmeyecek, zeytini her türlü koku ve hava etkisi ile iç ve dış zararlardan koruyacak şekil ve nitelikte olması,
b) Kapalı depo olması, ürünün depolara aktarılması ya da depodan tahliyesi amacıyla ihtiyaç duyulan nakil ve diğer araç ve gereçlerin rahatça çalışabileceği genişlikte boş alanların bulunması,
c) Lisanslı depo işletmesinin merkez ve şubelerindeki lisansa tabi toplam kapalı ürün depo kapasitesinin asgari 5.000 ton, müstakil her bir ünitenin ya da şubenin kapalı depo kapasitesinin asgari 1.000 ton ürün kapasitesine sahip olması,
ç) Ham zeytinler için; ürün hasat zamanı, yarı mamul ürünler için; hasat sezonu aynı olan zeytin ile değişik çeşit, tip, sınıf zeytinin karışmasını, niteliklerinin bozulmasını önleyecek önlemlerin alınmasına elverişli büyüklükte ve nitelikte olması,
d) Yeterli nem alma ve/veya havalandırma sistemine sahip olması,
e) Yeterli yangın söndürme sistemine sahip bulunması,
f) Özel muhafazalı ve toza, neme, kaçak akıma karşı korumalı elektrik sistemine sahip bulunması,
g) Depolama hizmetleri ve depolamayla ilgili ihtiyaç duyulan diğer yan hizmetleri yerine getirebilecek uygun ve yeterli alet, ekipman ve cihazlarla donatılması,depoda ihtiyaç duyulan teknik donanım ile bunları kullanacak yeterli ve nitelikli personel istihdamının sağlanması,
ğ) İhtiyaç duyulması halinde; depolanmak üzere getirilen ürünün niteliğine göre eleme, yabancı maddelerden ayıklama, ön işleme tabi tutma ve benzeri hizmetlerin sağlanabilmesi amacıyla lisanslı depo bünyesinde veya yakın civarında, uygun kapasite ve tipte makine, cihaz, ünite ve tesislerinin bulunması ya da lisanslı depo işletmesinin bu hizmeti, başka işletmelerle anlaşma yaparak sağlaması ve depolanmak istenen ürünü depolarına nakledecek gerekli altyapı ve nakil sistemini kurması, anlaşmalı olduğu bu tür işletmeleri depoda kolayca görünebilecek şekilde teşhir etmesi,
h) Depolardaki zeytinin muhafaza edileceği tankların polyester, fiberglas veya yüksek dansiteli polietilen malzemelerden yapılması, bu malzemelerle kaplanmış beton havuzların maksimum 3m yüksekliğinde ve 16 m3 kapasiteli olması,
ı) Depodaki zeytinin kalite ve hijyen koşullarına uygun tahliyesini sağlayacak bir sistemin olması,
i) Türk Gıda Kodeksine uygun koşulların sağlanması,
gereklidir.
(2) Bakanlık depolanacak ürünün sağlıklı muhafazasına yönelik olarak gerekli gördüğü diğer depo niteliklerini de, lisans koşulu olarak arayabilir veya uygulamaya koyabilir.
Depo numaraları
MADDE 6 – (1) Ürünlerin depolanacağı lisanslı depo, lisanslı depo içindeki üniteler, üniteler içindeki tanklar ve diğer bölümler, üzerlerinden çıkmayacak ve her numaranın kapsadığı alanı gösterecek şekilde numaralandırılır.
(2) Zeytinin depo ve bölümlerine, üst kısımlarındaki açıklıkta ya da yanında kolayca görülecek biçimde numara verilir.
(3) Bakanlık numaralandırmanın nasıl yapılacağı konusunda standart bir düzenleme yapıp zorunlu uygulamaya koyabilir.
Tartım araçları, kantarlar ve Bakanlık kontrolü
MADDE 7 – (1) 11/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ve 3516 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmeliklere uygun olarak, her lisanslı depoda, depoya giren ve çıkan zeytinin tartımının yapılabilmesi amacıyla yeterli tartım aleti, cihaz ve kantarlar bulunur.
(2) Bu tartım aletleri ve kantarların doğru tartım yapması hususunda lisanslı depo işleticisince gerekli her türlü tedbir alınır.
(3) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Lisanslı depoda depolanan ürün için düzenlenen tartım makbuzu ve ürün senedinde belirtilecek olan ağırlıkları saptamada kullanılacak tartı alet ve cihazları ile kantarlara ilişkin 3516 sayılı Kanuna ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmeliklere uygun olarak yapılan işlem, kontrol ve denetimlerde, doğru tartım yapmadığı saptanan tartım araç ve kantarları, düzeldikleri saptanıncaya kadar kullanılamaz. Tartım ve tartım makbuzunun doğru ve usulüne uygun yapılmasından, tartıcıyla birlikte lisanslı depo işletmesi/işleticisi de sorumlu olur.
(4) (Mülga:RG-18/1/2013-28532)
Borsayla sözleşme yükümlülüğü ve bilgi işlem donanımı
MADDE 8 – (1) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Ürün senetlerinin güven içinde ticaretinin ve takibinin yapılabilmesini teminen lisanslı depo işletmesi ile borsa arasında sözleşme yapılır. Sözleşmede; ürün senetlerinin borsaya kota ettirilmesi, hareketlerinin kontrol ve takibi, teyidi, iptali, bilgi akışının düzenli olarak sağlanması, lisanslı depolardaki ürünlerin gerektiğinde her zaman veya üçer aylık dönemleri geçmemek üzere Bakanlıkça uygun görülecek sürelerde borsaca incelenmesi ve kontrolü ile aralarındaki bilgi iletişim sistemi ve Bakanlıkça belirlenecek diğer hususlar yer alır. Bakanlık, sözleşmeleri matbu olarak düzenleyebilir.
(2) Sözleşme ve sözleşmede yapılacak değişiklikler ancak Bakanlık onayından sonra geçerli olur. (Ek iki cümle:RG-18/1/2013-28532) Sözleşmenin herhangi bir nedenle feshini doğuracak bir sebebin ortaya çıkması halinde bu durum, taraflarca en geç beş işgünü içinde Bakanlığa bildirilir ve ayrıca mudilerin zarar görmemesi için gerekli tedbirler alınır. Sözleşmenin feshi, söz konusu bildirimin Bakanlığa ulaştığı tarihten itibaren otuz günlük sürenin dolmasından sonra hüküm ifade eder.
(3) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Lisanslı depo işletmesi, birinci fıkradaki yükümlülüğünü de kapsayacak şekilde lisanslı depoculuk faaliyetlerine ilişkin gerekli bilgi işlem alt yapısını oluşturur ve sertifikaları temin eder. Oluşturulan bilgi işlem alt yapısına ilgili borsanın ve talep halinde Bakanlığın erişimi sağlanır.
(4) (Mülga:RG-12/11/2011-28110)
(5) (Mülga:RG-12/11/2011-28110)
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Lisanslı Depo İşletmesinin Kuruluş Şartları, Faaliyet Konuları ile Kuruluş İşlemleri
Lisanslı depo işletmesi kuruluş şartları ve aranılan belgeler
MADDE 9 – (1) Lisanslı depo işletmesinin kuruluşu Bakanlığın iznine tabidir.
(2) Lisanslı depo işletmesinin kuruluşuna izin verilebilmesi için aşağıdaki şartlar aranır.
a) Ekonomik ihtiyaç ve etkinlik şartlarının uygun olması,
b) Depolanacak ürüne ilişkin piyasa yapısının, mevcut bir lisanslı depodan ayrı olarak depo kurulmasını gerektirecek nitelik ve düzeyde olması,
c) Anonim şirket şeklinde şirket ana sözleşmesinin hazırlanması ve 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununda öngörülen anonim şirket kuruluş işlemlerinin tamamlanması,
ç) Bir milyon TL’den az olmamak üzere depolama kapasitesine göre Bakanlıkça belirlenen tutarda ödenmiş sermayeye sahip olması,
d) Pay senetlerinin tamamının nama yazılı olması.
(3) Lisanslı depo işletmesinin kuruluşuna izin verilebilmesi için aşağıdaki belgeler aranır.
a) Başvuru dilekçesi,
b) Başvuru sahiplerinin unvanı veya adıve soyadı, T.C. kimlik/ticaret sicil numarası, adresi, telefon, faks numarası ve e-posta adresi, mevcut ise tesis ve depolarının adresi,
c) Lisanslı depo işletmesinin faaliyet konuları, depolanacak ürünler ve öngörülen depo kapasitesi.
(4) Bakanlık kuruluş başvuru ve işlemlerinde, ihtiyaç gördüğü formların doldurulması ve sunulmasını isteyebilir.
Lisanslı depo işletmesi kurucularının, ortaklarının, yönetim kurulu üyelerinin ve denetçilerin sahip olmaları gereken şartlar
MADDE 10 – (1) Lisanslı depo işletmesi kurucularının, ortaklarının, yönetim kurulu üyelerinin ve denetçilerinin;
a) Kanun, 19/10/2005tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile 13/11/1996 tarihli ve 4208 sayılı Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanun ve ödünç para verme işleri hakkında mevzuat kapsamında cezai hüküm giymemiş olması ve Kanunun 7 nci maddesinde belirtilen nedenlerden dolayı yasaklı olmaması,
b) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Kamu tüzel kişileri hariç, tüzel kişi ortakların serbest muhasebeci mali müşavirlerce veya Bakanlıkça gerekli görülmesi durumunda yeminli mali müşavir ya da bağımsız denetim kuruluşlarınca düzenlenen veya onaylanan son bir yıla ait bilanço ve gelir gider tablosu ile istenilen ek mali tablolarını sunmaları, ortaklık payları dikkate alınarak gerçek ve tüzel kişi ortakların mali ve ticari itibar bakımından lisanslı depo işletmesinin itibarına zarar verebilecek nitelikte engel bir durumlarının bulunmaması,
c) Kendileri veya sınırsız sorumlu oldukları kuruluşlar hakkında iflas kararı verilmemiş ve konkordato ilan edilmemiş olduğuna dair noterce tasdikli beyanda bulunması,
ç) Yabancı uyruklu kurucu ve ortakların, Türk gerçek ve tüzel kişiler için aranan şartları taşıdığına dair, bulundukları ülke yetkili makamlarınca onanmış bilgi ve belgelerin noterce tasdikli çevirilerinin veya geçerliliği kanun veya uluslararası sözleşmelerle kabul edilen şekilde sunulmuş olması,
zorunludur.
Sermaye şartı ve mali tablolar
MADDE 11 – (1) Lisanslı depo işletmesi, şirketin kuruluşunda bir milyon TL’den az olmamak üzere, lisanslı depo kapasitesine göre aşağıda belirlenen tutarda ödenmiş sermayeye sahip olması gerekmektedir:
a) 5 bin tona kadar; 1 milyon TL,
b) 5 binden fazla 10 bin tondan az; 1,5 milyon TL,
c) 10 binden fazla 25 bin tondan az; 2 milyon TL,
ç) 25 binden fazla 50 bin tondan az; 2,5 milyon TL,
d) 50 bin tonu aşan her 5 bin ton için de ilave 200 bin TL.
(2) Birinci fıkrada depo kapasitesine göre belirlenen ve 1 milyon TL’yi aşan ilave sermaye tutarı, şirketin faaliyet izni için başvurma tarihine kadar tamamlanabilir.
(3) Lisanslı depoculuk yapacak şirkete faaliyet izni verilmeden önce, şirketin tasdikli bilançosu, gelir gider tablosu, mizanı ve istenen diğer mali tablo ve raporların Bakanlığa ibrazı zorunludur. Bakanlık gerekli görürse, bunların bağımsız denetimden geçmiş veya yeminli mali müşavirlerce onaylanmış olması mecburiyetini arayabilir.
Ticaret borsalarının, ürün ihtisas borsalarının ve lisanslı depo işletmelerinin ortaklığı
MADDE 12 – (1) Ticaret borsaları ve ürün ihtisas borsaları,kurulmuş veya kurulacak lisanslı depo işletmesine ortak olabilir veya aralarındaki sözleşme uyarınca bunlarla birlikte çalışabilir. Lisanslı depo işletmeleri de kurulmuş ya da kurulacak ürün ihtisas borsalarına ortak olabilir.
Lisanslı depo işletmesinin faaliyet konuları
MADDE 13 – (1) Lisanslı depo işletmesi, depoculuk ana faaliyeti yanında, lisanslı depo şirketinin ana sözleşmesinde gösterilmek ve Bakanlıkça uygun görülmek kaydıyla, ilgili mevzuatına uygun şekilde bu ürünlere dayalı ya da ilişkili ticaret, antrepoculuk, taşıma ve nakliye, sigorta, sanayi tesisi kurma, işleme, ambalajlama, kurutma ve ayıklama gibi diğer konularda da faaliyet gösterebilir.
Kuruluş işlemleri
MADDE 14 – (1) Kuruluş başvurusu; 9 uncu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kuruluş şartlarına uygun olarak hazırlanacak ana sözleşme ile aynı maddenin üçüncü fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde gösterilen bilgi ve belgelerle birlikte Bakanlığa yapılır.
(2) Bakanlık ana sözleşmeyi matbu olarak düzenleyebilir ya da asgari unsurlarını belirleyebilir.
(3) Bakanlık bu başvuruyu, 9 uncu maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında inceler ve değerlendirmeye tabi tutar. Bakanlığın başvuruyu kabul edip uygun görüş vermesi durumunda, başvuru sahibince 9, 10 ve 11 inci maddelerde aranılan diğer belgeler de tamamlanarak Bakanlığa sunulur.
(4) Bakanlık öncelikle, kuruluş başvurusu için sunulan belgelerin tam ve yeterli olup olmadığının tespitini yapar, varsa eksikliklerin giderilmesini talep eder. Bilgi ve belgelerde, Kanun, (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532)6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve bu Yönetmelik çerçevesinde bir eksiklik ya da aykırılık olmaması halinde, Bakanlıkça şirketin ana sözleşmesi onaylanır ve Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde şirketin kuruluş işlemleri tamamlanır. Kuruluşu gerçekleşen lisanslı depo işletmesi Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilan olunur.
(5) Pay devirlerinde, payları devralacak gerçek ve tüzel kişilerin 10 uncu maddede sayılan şartlara sahip olmaları gerekir.
(6) Şirket ana sözleşmesinin, ortaklarının ve ortaklık paylarının değişikliği Bakanlık iznine tâbidir.
(7) Kuruluş izni alan şirkete, ancak Kanunun ve bu Yönetmeliğin öngördüğü lisans şartlarını taşıdığının tespiti halinde faaliyet izni verilir. Şirket faaliyet izni almadan ürün kabul edemez, ürün senedi düzenleyemez.
(8) Tarım ürünleri lisanslı depo işletmesinin şube açması ve lisans kapsamını değiştirmesi de Bakanlığın iznine tâbidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Lisanslı Depo İşletmesinin Lisans Başvurusu, Lisans Şartları, Faaliyete Geçme,
Teminat ve Sigorta
Lisans başvurusu ve aranılan belgeler
MADDE 15 – (1) Bakanlıkça depoculuk lisansı verilebilmesi için aşağıdaki şartlar aranır.
a) 16 ncı maddede öngörülen süre içinde, bir başvuru dilekçesi veya formuyla faaliyet izni başvurusunun yapılmış olması,
b) Kuruluş izni verilirken aranılan şartların kaybedilmemiş olması, değişiklikler varsa bunların yazılı olarak bildirilmesi,
c) Lisans kapsamında başvurulan depoların 5 inci maddede öngörülen şartları taşıması,
ç) Lisanslı depo, depo ünite ve bölümlerinin 6 ncı maddede öngörüldüğü şekilde numaralandırılması,
d) 7 nci maddeye uygun olarak yeterli tartım, alet, cihaz ve kantarların bulunması,
e) 8 inci madde gereğince borsayla sözleşme yükümlülüğünün yerine getirilmesi, bilgi işlem donanımının kurulması,
f) 55 inci maddede gösterilen defter ve kayıt yükümlülüğünün yerine getirilmiş olması,
g) Kanunun 5 inci maddesi ve bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesi gereğince teminat yükümlülüğünün yerine getirilmiş olması,
ğ) 11 inci madde kapsamında aranılan sermaye şartının yerine getirilmiş ve istenilen mali tablo ve raporların Bakanlığa sunulmuş olması,
h) Faaliyetleri ile ilgili muhasebe kayıt, bilgi ve belge sistemi ile düzenli iş akışı ve haberleşmeyi sağlayacak yeterli bir altyapı kurulmuş ve teknik donanım ile iç kontrol sisteminin oluşturulmuş olması,
ı) Lisanslı depo işletmelerinin faaliyet ve ihtiyaçlarına uygun olarak, yeterli sayıda ziraat mühendisi, gıda mühendisi, kimya mühendisi, kimyager, biyolog veya tarım ürünlerinin muhafazası ya da depolanması konusunda lisans veya ön lisans yapmış ya da depolama, gıda, laboratuvar ve kimya konularındaki liselerden diploma almış veya Bakanlıkça kabul edilen ilgili kamu veya özel kuruluşlarca düzenlenen kursa, belli bir sertifika programına veya eğitime tabi tutularak, lisanslı depo işletmesinin iş ve faaliyetlerine ilişkin bir sertifikaya hak kazanmış,lisanslı personel, teknik personel veya diğer idari ve yardımcı personel istihdamının sağlanması,
(2) Bakanlıkça depoculuk lisansı verilirken verilebilmesi için aşağıdaki belgeler aranır.
a) (Değişik:RG-12/11/2011-28110)Lisans için başvuran şirketin kuruluşunun yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, şirketin Ticaret Sicil Memurluğunca onaylı değişiklikleri de içeren ana sözleşmesi, kayıtlı vergi dairesi adı ve vergi kimlik numarası beyanı.
b) Lisanslı depo işletmesi ve depolarının varsa şubelerinin yerleşim planı,
c) (Değişik:RG-12/11/2011-28110)Lisanslı depo işleticisinin bina ve tesislerinin mülk sahibi veya kiracısı olduğuna dair yazılı beyanı.
ç) (Değişik:RG-12/11/2011-28110)Lisanslı depo işletmesinin tamamından sorumlu yönetici veya müdürünün, bölüm sorumlularının ve varsa şube sorumlularının isimleri, T.C. Kimlik numaraları, ikamet adresleri ve diploma fotokopileri.
d) Personelin unvan, görev ve sorumlulukları ile iş tanımlarını da gösterir personel ve organizasyon şeması,
e) Lisanslı depolarda kullanılacak cihaz, alet ve ekipmanların marka, model, üretim yılı ve kullanım talimatları,
f) 20 nci madde gereğince sigorta yükümlülüğünün yerine getirildiğine dair sigorta poliçelerinin onaylı suretleri,
g) Kanun ve bu Yönetmelikte öngörülen veya lisanslı depo işletmesinin niteliğine göre gerekli görülen diğer bilgi ve belgeler.
(3) Bakanlık lisans başvuru ve işlemlerinde, ihtiyaç gördüğü formların doldurulması ve sunulmasını isteyebilir.
(4) Lisans verilirken aranılan bilgi ve belgeler zaman içinde güncellenebilir veya değiştirilebilir. Bu durumda Bakanlık ve ilgili lisanslı depo işletmesi, kendilerinden kaynaklanan değişiklikleri ivedilikle birbirlerine haber verir ve gerekli değişiklikler yapılır.
Faaliyete geçme
MADDE 16 – (1) Kuruluşuna izin verilen lisanslı depoculuk şirketinin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilmesini takiben en geç bir yıl içinde, faaliyet izni alması şarttır. Bu süre gerektiğinde Bakanlık tarafından en fazla bir yıl daha uzatılabilir. Söz konusu süre içinde Bakanlığa başvurmayan veya başvurusunun sonucunda kendilerine faaliyet izni verilmesi uygun görülmeyen kuruluşların faaliyet izni alma hakkı düşer. Bu durumda en geç üç ay içinde ana sözleşmelerindeki ticaret unvanı, amaç ve faaliyet konularını değiştirmesi veya tasfiyeye girmesi zorunludur.
(2) Faaliyet izninin verilebilmesi için; Bakanlık öncelikle, 15 inci maddede aranılan belgelerin tam ve yeterli olup olmadığının tespitini yapar, varsa eksikliklerin giderilmesini talep eder. Sonra lisanslı depo işleticisi olmak için başvuranın lisans kapsamındaki depo ve diğer tesisleri, Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri ile teknik yeterlilik bakımından Bakanlık tarafından oluşturulan bir komisyona yerinde incelettirilir.
(3) Komisyon, (Mülga ibare:RG-12/11/2011-28110) (…) Bakanlık bünyesinden ve/veya dışarıdan, sayısı üçten az olmamak üzere (Mülga ibare:RG-18/1/2013-28532) (…) teknik ve uzman kişilerden oluşturulur.
(4) Bakanlık bu incelemeyi, kuracağı bir komisyon yerine, uygun göreceği başka bir kuruluştan da talep edebilir.
(5) İnceleme sonucu gerekçeleriyle birlikte bir rapora bağlanarak Bakanlığa sunulur. Raporda lisans alması uygun görülenlere Bakanlıkça lisans verilir.
(6) Bakanlık düzenlenen raporu yetersiz bulursa ya da ihtiyaç duyarsa, lisans verilmeden önce konuyla ilgili ek ya da yeni bir inceleme yapılmasına da karar verebilir.
(7) Yapılan incelemeye ilişkin olarak, bir gider belgesine veya bu mümkün olmazsa gideri yapanın beyanına dayalı giderler, (Mülga ibare:RG-18/1/2013-28532) (…) inceleme sırasında; lisans bedeli ise, lisans verilmeden önce başvuru sahiplerince ödenir.
(8) Kuruluş izni ve lisans alınmasına ilişkin olarak öngörülen şartlardan herhangi birinin kaybedilmesi üzerine, Bakanlıkça verilecek süre içerisinde söz konusu şartların sağlanmaması halinde, lisanslı depoların lisansları askıya alınır, faaliyetleri geçici olarak durdurulur veya lisansları iptal edilir.
Lisanslı depo işletmesinin şube ve depolama üniteleri
MADDE 17 – (1) Lisanslı depo işletmesinin depolama tesis ve ünitelerinin aynı yerde bulunmaması durumunda, depolama ünitelerinin aynı ilde ve işletme merkezinden en fazla 50 km uzaklıkta olması gerekir. Farklı bir il sınırı içinde olması veya uzaklığın 50 km’yi aşması durumunda bu ünitelerin şube şeklinde kurulması ve faaliyet göstermesi zorunludur.
(2) Lisanslı depo işletmesinin tüm şubeleri aynı lisans kapsamında çalışır, şubeler lisansta gösterilir.
(3) Lisans başvurusunda ya da değişikliğinde şubeler de yerinde incelenir.
(4) Şubeleri temsilen yetkileri belirlenmiş sorumlu personelin, lisans başvurusunda veya değişikliğinde Bakanlığa bildirilmesi zorunludur.
(5) Merkez ve şubelerde; depolama hizmetlerinin sunumunda, rapor, kayıt, belgelendirme ve personel düzeninde standart ya da benzer bir yönetim sistemi ve uygulaması olması esastır.
(6) Lisanslı depo işletmesinin merkez ve şubelerinde bulunan ve lisans almış olan depolara ilaveten, yeni depolama tesis veya üniteleri edinmek istenirse, bunlar için de Bakanlığa lisans değişiklik başvurusunda bulunulması zorunludur. Lisanslı depo işleticisi, lisans almadığı bir depoyu lisanslı depo şeklinde kullanamaz.
(7) Lisanslı depo işleticisi tarafından kullanılan lisanslı bir depo ya da depo ünitesi herhangi bir nedenle lisans koşulları bakımından yetersiz hale gelirse, onu yetersiz hale getiren neden ortadan kalkmadıkça ürün depolanması amacıyla kullanılamaz.
Yetkili sınıflandırıcılarla sözleşme yükümlülüğü (Değişik madde başlığı:RG-18/1/2013-28532)
MADDE 18 – (1) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Lisanslı depo işletmesi, depolanacak veya depolanmış ürünlerin analiz, sınıflandırma ve belgelendirme işlemlerinin yürütülmesi için yetkili sınıflandırıcılarla sözleşme yapar. Bakanlık bu sözleşmeleri matbu olarak da düzenleyebilir.
(2) Lisanslı depo işletmeleri, sözleşme kapsamında çalıştığı yetkili sınıflandırıcıları listeleyerek lisanslı depo işletmesinin görünecek bir yerine veya yerlerine asar.
(3) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Sözleşme ve sözleşmede yapılacak değişiklikler ancak Bakanlık onayından sonra geçerli olur. Sözleşmenin herhangi bir nedenle feshini doğuracak bir sebebin ortaya çıkması halinde bu durum taraflarca en geç beş işgünü içinde Bakanlığa bildirilir ve ayrıca mudilerin zarar görmemesi için gerekli tedbirler alınır. Sözleşmenin feshi, söz konusu bildirimin Bakanlığa ulaştığı tarihten itibaren otuz günlük sürenin dolmasından sonra hüküm ifade eder.
Lisanslı depo teminatı
MADDE 19 – (1) Kanuna göre lisanslı depo işletmek üzere lisansa müracaat edenler ile lisanslı depo işletmecileri, lisans kapsamındaki depo kapasitesinin ürün rayiç bedelinin asgari %15’i oranında olan ve Bakanlık tarafından kabul edilen lisanslı depo teminatını vermek zorundadır. Depo kapasitesi; ürünün deponun bölümlerine kolayca taşınması, düzenli şekilde yerleştirilmesi, istiflenmesi ve depodan çıkarılması ile depoda bulunan cihaz, donanım, iş araç ve makinelerinin rahatça çalışabileceği boş alanlar ve geçiş yerleri gözetilerek lisanslı depo işletmesinin normal çalışma ve depolama faaliyetinde depolayabileceği azami ürün miktarını gösterir. Depo kapasitesi lisansta gösterilir.
(2) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) İstenen teminat tutarına eşit nakit para, banka teminat mektubu, gayrimenkul rehni veya sorumluluk sigortası, mevzuatta öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmesinde temerrüde düşülmesi halinde Fona bu tür teminatı alış,satış, düzenleme ve transfer gibi her türlü tasarrufta bulunma yetkisi veren bir gayri kabili rücu yetki belgesiyle birlikte verilir.
(3) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Banka teminat mektubunun, Bakanlıkça kabul edilen Türkiye’de yerleşik bir bankadan alınması,vazgeçilmesi olanaksız ve kesin olması gerekir. Sorumluluk sigortasının, lisanslı depolarda depolanan ürünlerin mevzuatta öngörülen şekilde mudiye teslim edilmemesi rizikosu dahil, lisanslı depo işletmesi/işleticisinin Kanunda ve Kanuna istinaden çıkarılan ikincil düzenlemelerde öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmemesi dolayısıyla meydana gelecek zararları karşılayacak mahiyette olması şarttır.
(4) Lisanslı depo işletmesinin toplam hissesinin % 51’i veya daha fazlasının, kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri, iktisadi devlet teşekkülleri, 18/5/2004tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununa göre kurulan borsalar veya tarım satış kooperatifleri ve birlikleri ya da tarım kredi kooperatifleri ve birlikleri tarafından sahip olunması durumunda, toplam teminatın % 90’ına kadar gayrimenkul rehni ile teminat yükümlülüğü yerine getirilebilir. Diğer lisanslı depo işletmeleri için bu oran azami % 75 olarak uygulanır.
(5) Kanun kapsamında alınacak teminatlar, Fon adına ve lehine düzenlenir. Bu teminatların muhafazası, Kanunda öngörüldüğü şekilde nakde çevrilmesi ve zarar görene ödenmesi, kanuni takibinin yapılması, ilgililer hakkında dava açılması, tahsili, yeterliliği, depoculuk lisansının iptali durumunda lisanslı depo işletmesinin yerine getirmesi gereken bir tazmin veya yükümlülüğünün bulunmadığının tespiti sonrası teminatın iadesi ve bunların Bakanlığa bildirilmesi, teminatla ilgili diğer hususlar ve tasarruflar Fon (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532) tarafından yerine getirilir.
(6) Depoculuk lisansının iptali durumunda, lisanslı depo işletmesinin yerine getirmesi gereken bir tazmin veya yükümlülüğünün bulunmadığı Bakanlık ve Fon tarafından tespit edilmedikçe teminatlar iade olunamaz.
(7) Bakanlık, genel olarak lisansın değiştirilmesi, süresinin uzatılması, yeniden verilmesi sırasında lisanslı depo işletmesinin teminatını kontrol eder, eksik kalan tutarı tamamlatır. Ancak Fonun talebi ve/veya piyasadaki gelişmeler ile ürün fiyatlarının izlenmesi sonucu ihtiyaç görülmesi durumunda Bakanlıkça; lisanslı depo teminatları kontrol edilebilir, lisanslı depo işletmelerine yapılacak bir bildirimle teminat oranı yükseltilebilir veya toplam teminat oranı içindeki gayrimenkul oranı değiştirilebilir.
(8) Eksik kalan teminat tutarı tamamlattırılır.
(9) Lisanslı depo işletmeleri nezdinde yapılan denetim raporlarında da; işletmenin mali durumunda ve yükümlülüklerini yerine getirmesinde zayıflık ve güçlükler bulunduğu, takip eden dönemde de bunların devam edebileceği tespitine yer verilerek teminat tutar ve oranının artırılması önerilmişse, Bakanlık teminat oran ve tutarının artırılması da dâhil uygun gördüğü tedbirleri alır.
(10) Eksik kalan teminat Bakanlığın bildirimini takiben en geç 30 gün içinde tamamlanır. Teminat tamamlanmadan lisansta değişiklik, süre uzatımı veya lisans yenilemesi yapılmaz.
(11) Teminat tutarının hesabında; lisanslı depo işletmesi tarafından lisanslı depo kapasitesinin hangi oranda hangi ürün çeşidine tahsis edildiğine dair Bakanlığa verilen beyanname ya da form dikkate alınır. Bu formda gösterilen ürün çeşitlerinin borsada en çok işlem gören tür ve sınıfının, içinde bulunulan aydan önceki son 6 aya ait borsada oluşan ortalama fiyatı; borsa ortalama fiyatı tespit edilemiyorsa Bakanlıkça ürün için belirlenen referans borsa veya borsalarda oluşan ortalama fiyat esas alınır. Bu beyanname ya da form lisansın yenilenmesi sırasında güncellenerek tekrar düzenlenir. Ancak bu beyannamede gösterilen ürün tahsis oranları, depoya getirilen ürün çeşidi ve miktarına bağlı olarak zaman içinde değişiklik gösterebilir. Bu durumda teminat tutarı lisanslı depo işletmesince de takip olunur. Söz konusu değişikliklerin, Kanunda belirlenen asgari % 15 teminat oranının altına düşmesine yol açması durumunda, lisanslı depo işletmesi bunu en geç 15 iş günü içerisinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen lisanslı depo işletmeleri hakkında Bakanlıkça teminat tutar ve oranının artırılması da dahil, 60 ıncı maddeye göre uygun görülen idari tedbirler alınır.
Sigorta
MADDE 20 – (1) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Lisanslı depo işleticisi, lisans koşulu olarak işletme tesisleri ve lisanslı depoculuk faaliyeti kapsamında depoladığı ürünler için; hırsızlık, yangın, duman, infilak, deprem, dahili su basması, sel, grev-lokavt-kargaşalık, terör, fırtına, kar ağırlığı, yıldırım, yer kayması, kara, deniz veya hava araç çarpması ve benzeri diğer rizikolara karşı sigorta yaptırmak zorundadır.
(2) Depolanan ürün için düzenlenen sigorta poliçesinde, poliçe lehtarı hasarın meydana geldiği tarihteki mudîdir. (Ek cümle:RG-18/1/2013-28532) Ancak, ürün senetlerinin teminat olarak gösterildiği hallerde kredi veya avans veren kuruluşun hakları saklıdır.
(3) Lisanslı bir depoda sigorta kapsamına giren bir hasar meydana gelmesi durumunda, lisanslı depo işleticisi bu durumu ve muhtemel zarar miktarını derhal Bakanlığa ve ilgili sigorta şirketine bildirir. Zarar hesabında, ilgili ürünün hasar gördüğü tarihte borsada oluşan ortalama fiyat; borsa ortalama fiyatı tespit edilemiyorsa Bakanlıkça ilgili ürün için belirlenen yurt içi ve/veya yurt dışı referans borsa veya borsalarda oluşan ortalama fiyat esas alınır.
(4) Lisanslı depo işleticisi hukuken geçerli bir mazereti olmadıkça hasarın tespitini takiben en geç beş iş gününde istenen tüm belgeleri ilgili sigorta şirketine iletmek, sigorta şirketi de belgelerin ulaşmasını takiben en geç on iş gününde mudîye hasarın bedelini ödemek zorundadır.
(5) Kanun ve bu Yönetmelik kapsamında öngörülen sigorta sözleşmelerinin feshedilmesi sonucunu doğuracak bir nedenin ortaya çıkması durumunda, ilgili sigorta şirketi bunu derhal Bakanlığa ve lisanslı depo işletmesine bildirmekle yükümlüdür. Sigorta sözleşmesinin feshi, ancak söz konusu bildirimin Bakanlığa ulaştığı tarihten itibaren otuz günlük sürenin dolmasından sonra hüküm ifade eder.
(6) Hazine Müsteşarlığı, Kanun kapsamında sigorta yapacak sigorta şirketlerinde aranılacak nitelikleri ve bu niteliklere uyan sigorta şirketlerini her yıl Nisan ayında belirler ve Bakanlığa bildirir.
(7) Lisanslı depo işleticisi, lisanslı depo tesislerini ve içerisinde bulunan tüm ürünleri kapsayan sigorta poliçe ve sözleşmelerinde öngörülen kurallara uygun davranmak ve personelinin de bu sigorta hükümlerini ihlal edecek veya geçersiz kılacak davranışlardan kaçınmalarını sağlayacak tedbirleri almak zorundadır.
(8) (Ek:RG-18/1/2013-28532) Lisanslı depo teminatının sorumluluk sigortası olarak verilmesi halinde, bu sigorta ile birinci fıkrada belirtilen sigortaların aynı sigorta şirketine yaptırılması zorunludur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Depoculuk Lisansının Düzenlenmesi, Reddi, Geri Verilmesi, Zayi Olması,
Süresinin Uzatılması, Bedeli ve Tartıcı Lisansı
Depoculuk lisansı
MADDE 21 – (1) Lisanslı depoculuk faaliyetinde bulunmak için Bakanlıktan depoculuk lisansının alınması zorunludur. Bakanlıktan lisans alınmadan lisanslı depoculuk faaliyetinde bulunulamaz, lisanslı depo veya lisanslı depo işletmesi izlenimini verecek hiçbir isim, unvan, işaret ve benzerleri kullanılamaz.
(2) Bir lisanslı depo işletmesinde iki ya da daha fazla çeşit ürünün depolanması için bir lisans düzenlenebilir. Lisansta hangi ürünlerin depolanabileceği ve bunların azamî kapasiteleri gösterilir.
(3) Bu lisans, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilân edilir.
(4) Depoculuk lisansı devredilemez ve lisanslı depo işletmesinin tüm şubeleri aynı lisans kapsamında çalışır.
(5) Şirket unvanının ve depolama kapasitesinin değiştiği hallerde lisans değişikliği yapılması zorunludur.
(6) Lisansın değiştirilmesi ve yenilenmesi de lisans alınmasıyla aynı esas ve usûle tâbidir.
(7) Lisansın değiştirilmesi ve yenilenmesinden önce bu Yönetmelik hükümlerine uygunluk bakımından gerekli denetim Bakanlıkça yapılır ya da yaptırılır. Denetim sonucuna göre uygun görülenlerin lisansı yenilenir veya değiştirilir.
Lisans talebinin reddi
MADDE 22 – (1) Bakanlık tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda; işletmenin ve deponun ürünlerin depolanmasına uygun olmadığı veya gerekli şartları taşımadığı, şirket ortaklarının, yönetici ve denetçilerinin Kanunun 7 nci maddesinde yer alan şartlara uymadığı veya güven ve ticarî itibar taşımadığı ya da lisans verilmesine engel geçerli bir sebebin varlığının tespiti hallerinde, depoculuk lisansı verilmesi, süresinin uzatılması veya lisansta değişiklik yapılması talepleri reddedilir.
Lisansın geri verilmesi
MADDE 23 – (1) Lisansın Bakanlıkça iptal edilmesi, askıya alınması veya süresi dolan lisansın süresinin uzatılmaması durumunda, lisans en geç yedi iş günü içerisinde Bakanlığa geri verilir.
(2) Bakanlıkça askıya alınan lisans askı süresi içinde iptal edilmemişse; askıya alınmanın başlangıç ve bitiş süreleri belirtilerek, ait olduğu lisanslı depo işleticisine geri verilir.
(3) Bakanlığın depoculuk lisansını askıya alma veya iptaline ilişkin kararları, ilgili ticaret siciline tescil ile Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ve bir ulusal gazetede ilan ettirilir.
Lisans belgesinin zayi olması
MADDE 24 – (1) Lisans belgesi zayi olan lisanslı depo işletmecisi gerekçeleriyle birlikte Bakanlığa başvurur. Bu durumda Bakanlık, lisanslı depo işletmesine verilmek üzere yeni bir lisans belgesi tanzim eder. Verilen belgede, orijinal lisans numarası ve tarihi ile yenileme nedeni belirtilir.
Lisansın geçerlilik süresi ve uzatılması
MADDE 25 – (1) Verilen lisanslar iki yıllık süre için geçerlidir. Süre bitiminde, bu Yönetmelikte ve lisansta belirtilen kurallara uygun olarak lisansların geçerlilik süresi Bakanlıkça aynı süreyle uzatılır.
Lisans bedelleri ve diğer ücretler
MADDE 26 – (1) Kanun kapsamında verilen, süresi uzatılan, değiştirilen veya yeniden verilen depoculuk lisansı ile diğer lisanslara ilişkin bedeller, Bakanlıkça genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere peşin olarak tahsil edilir.
(2) Birinci fıkrada yer alan lisans bedelleri her yıl 1 Ocak tarihinden geçerli olmak üzere, Bakan oluru ile belirlenir. Lisans bedelleri belirlenirken lisanslı depo işletmesinin depo kapasitesi dikkate alınır.
(3) Bakanlık, bu Yönetmelik kapsamında yapacağı veya yaptıracağı (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532) her türlü inceleme vedenetimler ile verilen hizmetlere ilişkin ücret ve masrafların tamamının veya bir kısmının ilgili lisanslı depo işletmecisi tarafından karşılanmasını talep edebilir. Bu durumda ilgililer ücret ve masrafları en geç on iş günü içerisinde öder.
Tartıcı lisansları
MADDE 27 – (1) Lisanslı depoda depolanacak veya depolanmış ürünün tartılması ve tartım makbuzuyla belgelendirilmesi, lisanslı depo işletmesinde istihdam edilen lisanslı tartıcılar tarafından yapılır.
(2) Lisanslı tartıcılar, lisanslı depoya depolanacak veya depolanmış ürünleri istem üzerine en kısa sürede, ayrımcılık yapmadan usulüne uygun olarak tartmak ve belgelendirmekle görevli ve yetkilidirler.
(3) Tartıcı lisansı için doğrudan Bakanlığa veya Bakanlığın belirleyeceği yerlere, isim, adres ve talebi belirten bir dilekçeyle başvurulur. Tartıcı lisansı için başvuran kişi, lisanslı depo işletmesinin bir personeli ya da temsilcisi ise, başvurusuna, lisanslı depo işleticisinin kendilerini yeterli gördüğünü ve tartıcı olarak çalıştırmak istediğine dair beyanını da ekler. Gerekli görülmesi halinde Bakanlık, ilave bilgi veya belgeler de isteyebilir.
(4) Tartıcı lisansı için başvuruda bulunanlara, tartım aletlerinin özellikleri ve kullanımı konusunda Bakanlıkça veya Bakanlığın belirlediği mercilerce ya da Bakanlığın kabul ettiği tartım aletinin satım veya kurulumunu yapan yetkili firma ya da kişilerce verilen bir eğitim veya program sonucunda, eğitim veya programa katıldığı ve yeterli olduğu anlaşılanlara tartıcı lisansı verilir. Tartıcı lisansı verilmeden önce başvuru sahibinin Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerini okuduğuna ve bunlara uygun çalışacağına dair yazılı beyanı alınır.
Tartıcı lisansının iptali ve tartıcının sorumluluğu
MADDE 28 – (1) Kasten gerçeğe aykırı şekilde tartan veya herhangi bir nedenle tartım yapabilme yeterliliğini kaybeden tartıcının lisansı iptal edilir.
(2) Ayrıca yaptığı tartımlarda, Kanun hükümlerine aykırı davrandığı tespit edilen lisanslı tartıcılar hakkında gerekli hukuki işlemler yapılır.
(3) (Ek:RG-18/1/2013-28532) Tartıcı, tartım işlemleri ve araçlarının mevzuata uygun, düzenli ve sağlıklı bir şekilde yürütülmesi ve kullanılmasına engel teşkil edebilecek hususları derhal lisanslı depo işletmesine bildirmekle yükümlüdür.
ALTINCI BÖLÜM
Tartım Makbuzu, Analiz ve Sınıflandırma Belgesi, Ürün Senedi
Tartım makbuzu
MADDE 29 – (1) Kanun ve bu Yönetmelik uyarınca düzenlenen tartım makbuzu, asgari olarak aşağıdaki bilgileri içerir.
a) “Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu Ürün Tartım Makbuzu” başlığı,
b) Tarihi ve seri numarası,
c) Belgenin kaçıncı nüsha olduğu ve “ciro edilemez” ibaresi,
ç) Tartımı yapılan ürünün türü, tipi, çeşidi, sınıfı ve kalibresi,
d) Zeytinin depolandığı ya da depolanacağı lisanslı depo işletmesinin ticaret unvanı ve bulunduğu yer,
e) Mudininismi ve adresi,
f) Zeytinin, lisanslı depoya girişinde veya çıkışında tartıldığını gösteren ibare,
g) Zeytinin brüt ve net ağırlığı,işleme ve piyasaya sunuş şekli, ham ürün için ürün hasat zamanı, yarı mamul ürünler için ise hasat sezonu,
ğ) Tartımın ilgili mevzuat hükümlerine uygun yapıldığını belirten ibare ve tartıcının imzası.
(2) Eğer lisanslı tartıcı, zeytinin normal veya tahminen beklenen ağırlığından ciddi farklı bir ağırlıkla ya da ürünün ağırlığını etkileyen bir durum veya maddeyle karşılaşırsa, bu durumu ve bunun tahminen ne kadar olabileceğini, tartım makbuzuna not olarak yazar.
(3) Lisanslı depoda tam elektronik tartı aletinin bulunması zorunlu olup, tartı kartelalarının yukarıdaki bilgilerin tümünü içermesi ve başlığının “Ürün Tartım Makbuzu” şeklinde düzenlenmesi kaydıyla, ayrıca bir tartım makbuzu düzenlenmez.
Tartım makbuzunun mülkiyet hakkını temsili
MADDE 30 – (1) Bir ürünün lisanslı depo işletmesine teslimi sırasında, ürün senedinden önce düzenlenen tartım makbuzu ve delil niteliğini haiz benzer belgeler de o ürünün mülkiyetinin ispatında kullanılabilir. Ürün senedi, tartım makbuzu, analiz ve sınıflandırma belgesi ile delil niteliğini haiz diğer belgeler, ürünün (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532) kabul edilebilir kalite ve kalibraj kaybı cetvelindeki değerler ile fire tespit komisyonunca belirlenen azami fire değerleri içerisinde mudîye geri verilmesini garanti eder.
Analiz ve sınıflandırma belgesi ve itiraz
MADDE 31 – (1) Lisanslı depolarda depolanacak veya depolanmış ürünlere ilişkin analiz ve sınıflandırma belgesinin düzenlenmesi ile buna ilişkin itirazların sonuçlandırılması hakkında, 8/10/2005tarihli ve 25960 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yetkili Sınıflandırıcıların Lisans Alma, Faaliyet ve Denetimi Hakkında Yönetmelikte gösterilen usul ve esaslar uygulanır.
(2) Bir ürünün numune analiz ve sınıflandırmasına ilişkin bir itiraz yapılmışsa, itiraz sonuçlanmadan o ürüne ilişkin ürün senedi düzenlenemez.
Ürün senedinin şekli ve içeriği
MADDE 32 – (1) Lisanslı depolarda depolanmış ürün için düzenlenen ürün senedinde aşağıdaki bilgilerin bulunması zorunludur:
a) Lisanslı depo işleticisinin lisans numarası,
b) Lisanslı depo işleticisinin ticaret unvanı ve adresi,
c) Ürünün depolandığı deponun numarası,adres ve yeri,
ç) Ürün senedinin düzenlendiği tarih ve seri numarası,
d) “5300 Sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu Kapsamında Lisanslı ve Teminatlıdır” ibaresi ile bu ibarenin altına “Ciro Edilebilir Zeytin Ürün Senedi” veya “Ciro Edilemez Zeytin Ürün Senedi” ibareleri,
e) Ürün senedi karşılığında kredi kullanılmışsa (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532) veya avans alınmışsa, ‘Kredi/Avanskarşılığı teminat alınmıştır’ ibaresi ile teminatı alan kuruluşun unvanı,
f) Ürün senedinin kimin namına veya emrine düzenlendiğini gösteren ibare,
g) Gün, ay ve yıl olarak depolama tarihi ile lisanslı depo işletmecisinin, lisanslı depo ücret tarifesi çerçevesinde ücretlerini talep etme hakkına sahip olduğuna ve ürün senedinin alım satım ve depodan teslim alınması aşamasında ücretlerin tahsil edilerek lisanslı depo işletmecisine ödeneceğine dair bir açıklama,
ğ) Bu senedin, Kanun ve Yönetmelik hükümlerine tabi olarak senette miktar, çeşit, sınıf veya standardı tanımlanan ürünün ticaret ve muhafazası amacıyla, unvanı yazılı lisanslı depo işletmesinde depolanması için çıkarıldığı; ürün analiz ve sınıflandırmasının ürün standardına göre yetkili sınıflandırıcı tarafından yapıldığı; depodaki zeytinin(Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532)hırsızlık, yangın, duman, infilak, deprem, dahili su basması, sel, grev-lokavt-kargaşalık, terör, fırtına, kar ağırlığı, yıldırım, yer kayması,kara, deniz veya hava araç çarpması ve benzeri diğer riskler sebebiyle gerçekleşebilecek kayıp veya zararlara karşı sigorta kapsamına alınmış olduğu; mudinin talebi üzerine bu senetle, depolanan zeytinin azamî depolama süresini geçmemek şartıyla depodan geri alınabileceği; iş bu senette aksi belirtilmedikçe, lisanslı depo işleticisinin bu senede tek başına, birlikte veya diğerleriyle ortak olarak sahip olmadığı; iş bu senedin orijinal veya doğru olarak ciro edilmiş halde ibrazı ile lisanslı depo işletmecisinin depolama hizmeti ücretlerinin ödenmesinden sonra, aynı ya da daha iyi kalitedeki ürünü, bu senette yazılı mudinin kendisine veya yazılı emrine göre teslim edeceği ifadesi,
h) Zeytinin hasat edildiği yer, tip, çeşit, sınıf ve kalibresi, varsa alt sınıfı, (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532) analiz ve sınıflandırma belgesinin tarihi ve nosu, ağırlığı, işleme ve piyasaya sunuş şekli,
ı) (Değişikibare:RG-18/1/2013-28532) Yıl olarak zeytinin hasat dönemi, gün, ay ve yıl olarak depolanabileceği son tarih,
i) Lisanslı depo yetkilisinin imzası,
j) Ürünün depoya nasıl getirildiğine ilişkin kara taşıtı, denizyolu veya demiryolu ibaresi,
k) Senedin arkasında mudinin ciro edebileceği boş alan ve açıklamalar.
(2) Bakanlık, gerekli görülmesi halinde, ürün senedinde başkaca bilgilere de yer verilmesini isteyebilir.
(3) (Mülga:RG-12/11/2011-28110)
(3) (Ek:RG-18/1/2013-28532) Bakanlık, ürün senedini matbu olarak düzenlemeye yetkilidir.
Ürün senedi örnekleri ve saklama süresi
MADDE 33 – (1) (Değişik:RG-12/11/2011-28110)Aynı ürüne ait veya aynı seri numaralı birden çok ürün senedi düzenlenemez.
(2) Bütün basılı ürün senetlerinin bir adet sureti olur ve suretler açık ve belirgin bir şekilde basılı veya damgalı olarak “Surettir–Ciro Edilemez” ibaresi taşır. Lisanslı depo işleticisi, iptal edilen ürün senetlerinin asıllarına iptal damgası basarak bir klasör içinde Kanunda öngörülen süre boyunca saklar.
Ürün senetlerinin kaybolması, zarar görmesi ve haczi
MADDE 34 – (1) Kanun kapsamında düzenlenmiş ve iptal edilmemiş ürün senedinin temsil ettiği ürünün tümü veya bir bölümü için başka bir ürün senedi düzenlenemez.
(2) Ürün senedinin kaybolması veya zarar görmesi halinde ürün senedi sahibi, mülkiyetin tespiti için Türk Ticaret Kanununun makbuz senedinin kaybolmasına ilişkin hükümleri çerçevesinde bir karar almak üzere mahkemeye başvurur. Mahkeme kararına istinaden lisanslı depo işleticisi yeni bir ürün senedi düzenler.
(3) Kanun çerçevesinde ürün senedine bağlanmış tarım ürünlerinin haczi, ancak ürün senedinin haczi suretiyle yapılır.
(4) (Ek:RG-18/1/2013-28532) Kredi veya avans karşılığında teminat olarak gösterilen ürün senedi, borcun vadesinde ödenmemesi halinde kredi veya avans veren kuruluşun yazılı talebi üzerine lisanslı depo işletmesince mudiye bilgi verilmek kaydıyla borsada satılır. Bunun için, Kanunun 33 üncü maddesi hükmü gereği mudinin yazılı izninin ürün senedinin teminat olarak gösterilmesinden önce alınması gerekir.
(5) (Ek:RG-18/1/2013-28532) Dördüncü fıkraya göre yapılan satışa ilişkin masraflar ile tahakkuk eden depolama ücreti düşüldükten sonra, borsa tarafından satış bedelinin mudinin kredi ve avans veren kuruluşa olan borcunu karşılayacak kısmı bu kuruluşlara, kalan kısmı ise mudiye yedi iş günü içinde ödenir.
Ürün senetlerinin basımı
MADDE 35 – (1) Ürün senetleri; lisanslı depo işletmesinin unvanını, varsa özel işaretini taşıyan, birbirini takip eden seri numaralı ve bu Yönetmelikte gösterilen bilgileri içeren ve Bakanlıkça kabul edilen formatta, giderleri lisanslı depo işletmesince ödenmek üzere filigranlı ya da özel kağıtlara Bakanlıkça bastırılır ve lisanslı depo işletmesine tutanakla teslim edilir.
(2) (Mülga:RG-12/11/2011-28110)
Ürün senetlerini imzalamaya yetkili kişi
MADDE 36 – (1) Lisanslı depo işleticileri, ürün senetlerini imzalamaya yetkili kişi ya da kişilerin isimleri ile orijinal imzalarını ticaret sicilinde tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilân ettirir.İmzaya yetkili kişilerde herhangi bir değişiklik olduğu takdirde de aynı usûl izlenir. Ürün senedinin mevzuata uygun olarak düzenlenmesinden, senedi imzalayanlarla birlikte lisanslı depo işleticisi de sorumludur.
YEDİNCİ BÖLÜM
Lisanslı Depo İşleticisinin Hak ve Yükümlülükleri, Zeytinin Depolanması ve
Teslimi Yasak Faaliyetler ve Lisanslı Depo Ücret Tarifesi
Lisanslı depo işleticisinin hak ve yükümlülükleri
MADDE 37 – (1) Lisanslı depo işleticisinin hakları şunlardır:
a) Depolama hizmetleri karşılığında Bakanlıkça onaylı ücret tarifesi çerçevesinde ücret talep etmek,
b) Ücreti ödenmemişse depolanmış ürün üzerinde hapis hakkını kullanmak,
c) Kanunda ve bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda ürünlerin depolanmasını reddetmek,
ç) Kanun ve bu Yönetmelikte öngörülen diğer hakları kullanmak.
a) Lisans şartlarının korunması ve sürdürülmesi için gerekli tedbirleri almak ve bu şartların kaybolması hâlinde durumu derhal Bakanlığa bildirmek,
b) Depolama hizmetlerinde ve görevlerinde itinalı davranmak, aynı koşullarda kişiler arasında ayrım yapmamak ve depolanmış ürünün korunmasında gerekli dikkat ve özeni göstermek, her türlü tedbiri almak,
c) Kanun ve bu Yönetmelikte aksine bir hüküm olmadıkça teslim alınan ve depolanan ürün karşılığında ürün senedini ve diğer belgeleri düzenlemek,
ç) Mudînin talebi üzerine, ürünü gecikmeksizin teslim ve ürün senedini iptal etmek,
d) Borsaya ürün senetleriyle ilgili bilgi akışını düzenli olarak sağlamak, borsanın talebi hâlinde inceleme ve kontrolüne izin vermek, gerektiğinde kendi kayıtlarını borsa kayıtlarıyla teyit etmek,
e) Ücret tarifesine uygun davranmak ve mudîler arasında ayrım yapmamak,
f) Kanunda ve bu Yönetmelikte öngörülen kayıt ve defterleri tutmak,
g) Doğrudan Bakanlıkça veya denetim sırasında istenecek bilgi, belge ve raporları vermek, Bakanlıkça Kanun ve bu Yönetmelik çerçevesinde verilen diğer görevleri ve talimatları yerine getirmek,
ğ) Kanun ve bu Yönetmelikte öngörülen diğer hükümlere uymak.
Bozulmuş ve hasar görmüş ürünün depoya kabul edilmemesi
MADDE 38 – (1) Depolanmak üzere lisanslı depoya teslim edilmek istenen ürün, bu depodaki diğer ürünleri veya sağlığı olumsuz etkileyecek düzeyde tarımsal ilaçlar ile kir, dolu, yangın ve benzeri zarar verici maddelere maruz kalmış, hastalıklı, küflenmiş veya bozulmuş ise böyle ürünler depolamak üzere kabul edilmez ve depolanmışsa depodan çıkarılır.
(2) (Mülga:RG-18/1/2013-28532)
Ürünü depolamaya hazır hale getirme
MADDE 39 – (1) Gerekli ve uygun araç, cihaz ve makinelerle donatılmış lisanslı depo işleticisi, depolanmaya ve standartlara uygun olmayan ya da depolandığında lisanslı depodaki diğer ürünleri olumsuz etkileyebilecek ürünleri, mudinin talebi üzerine ve ücreti karşılığında, depolanmaya ve standartlara uygun hale getirmek üzere ürünün niteliğine göre ihtiyaç duyulan temizleme, yabancı maddelerden ayıklama, eleme ve benzeri işlemlere tabi tutar.
(2) İhtiyaç duyulan işlemlerden sonra işleme tekniğinden kaynaklı olarak zeytinin toplam ağırlığında meydana gelen fire, Bakanlıkça belirlenen esaslara göre oluşturulan Fire Tespit Komisyonunca tespit edilen oran ve esaslara göre yetkili sınıflandırıcı tarafından hesaplanır.
(3) Zeytin; (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532) çeşit/tip (olgunluk derecesi), sınıf/kalibre ile işleme ve piyasaya sunuş şekillerine göre ayrı depo bölmeleri veya tanklarda giriş kalibre aralığı veya giriş ortalama kalibrelerine göre depolanır.
(4) Depolanmaya ve standartlara uygun hale getirilen ürün, (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532) tip/çeşit, sınıf/kalibre ve standartlarına uygun ürünlerle depolanabilir.
(5) Depolama şartları uygun olmamakla birlikte bozulmamış veya sağlığı olumsuz etkileyecek durumda olmayan ürünler ile standartların dışına çıkmış ürünler, lisanslı depolara alınmaz ve diğer ürünlerle karıştırılmaz.
Numune alımı, analiz ve sınıflandırma (Değişik başlık:RG-12/11/2011-28110)
MADDE 40 – (1) (Değişik:RG-12/11/2011-28110)Lisanslı depo işletmesince depolanacak zeytinin numune alma, analiz ve sınıflandırma işlemleri; bu maddeye, bu maddede hüküm bulunmayan hallerde 8/10/2005 tarihli ve 25960 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yetkili Sınıflandırıcıların Lisans Alma, Faaliyet ve Denetimi Hakkında Yönetmeliğin 18 ve 32 nci maddelerine göre yapılır.
(2) Görevli tarafından numune alma araç ve cihazlarıyla elle veya otomatik olarak alınan numuneler, bir ambalajda ya da pakette veya doğrudan ilgili yetkili sınıflandırıcı tesisine ulaştırılır. Numune paket veya ambalajının, numuneyi dış etkilerden koruyacak, numunenin temsil nitelik ve özelliğini muhafaza edecek şekilde tasarlanması ve numunenin etiketlenmesi gerekir.
(3) Lisanslı depo işletmeleri ile bunların personeli, yetkili sınıflandırıcının gözetim ve sorumluluğunda numune işlemlerinde görev yapabilirler.
(4) Numune alınması ve gönderilmesi işlemlerine, istemeleri halinde ürün sahibi ile lisanslı depo işleticisi veya bunların temsilcileri nezaret edebilir.
Zeytinin parti olarak tartılması,depolanması ve blok ürün senedi
MADDE 41 – (1) Lisanslı depo işleticisi, ilgili mevzuatına uygun olarak tartımı yapılmış, sınıf ve standardı belirlenmiş (Mülga ibare:RG-18/1/2013-28532) (…)ürünleri lisanslı depoya kabul ve teslim eder. Tüm ürünler, depolanmadan önce lisanslı depoda tartılır ve belirlenen ağırlık tartım makbuzunda belirtilir. Mudi tarafından ürünler depodan teslim alınırken yine tartım işlemi yapılır.
(2) Tartım, analiz, sınıf veya standarda ilişkin bir itiraz olursa, itiraz sonucu yeniden belirlenen değerlere göre hareket edilir.
(3) Mudinin talebi, lisanslı depo işletmesinin kabulü halinde; 1000 kilogramı aşan parti halindeki ürünlerin toplam miktarı için blok halinde tek ürün senedi düzenlenebilir. Bu durumda blok ürün senedi üzerine parti zeytinin toplam ağırlığı yazılır.
(4) (Değişik:RG-12/11/2011-28110)Diğer durumlarda depolanan ürünün her bir 1000 kilogramı için ayrı bir ürün senedi düzenlenir. Elektronik ürün senetlerinin düzenlenmesine ilişkin Elektronik Kayıt Kurallarında yer alan hükümler saklıdır.
(5) Tartım, analiz ve sınıflandırması yapılmayan zeytin, lisanslı depolara alınmaz. Ancak depolanmış ürünlerden ayrı olarak bunlar için ayrılmış farklı bölüm veya özel alanlara analiz ve sınıflandırması yapılana kadar konulabilir. Analiz ve sınıflandırma süresi 24 saati geçemez.
Ürünlerin lisanslı depoya geçici olarak kabulü
MADDE 42 – (1) Zeytin, depolama amacından ziyade nakletme veya toplayarak ya da istifleyerek bir araca yükleme ve gönderme gibi kısa süreli muhafaza etme amaçlarıyla lisanslı depoya en fazla (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532) 180günü geçmeyecek şekilde geçici olarak kabul edilebilir. Bu durumda lisanslı depo işleticisi, ürün sahibiyle kendisi arasında yaptığı özel sözleşme çerçevesinde ürünü depolar ve depolama ücret tarifesinden farklı olarak ücret talep edebilir. (Ek iki cümle:RG-18/1/2013-28532) Ancak, bu şekilde kabul edilecek ürün miktarı, bu ürünün depolama döneminin başlangıcını takip eden ilk üç ay içinde merkez veya şubede o ürün için tahsis edilen depolama kapasitesinin yüzde onunu geçemez. Bu fıkrada belirtilen geçici depolama süresi, gerekli görülmesi halinde genel olarak veya lisanslı depo işletmesi bazında Bakanlıkça en fazla yarısı oranında arttırılıp azaltılabilir.
(2) Bu şekilde kabul edilen ürüne ilişkin ürün senedi düzenlenmez. Ancak bu tür ürünlerin lisanslı depoda geçici olarak bulundurma amacı ortadan kalkarsa veya geçici depolama süresi aşılırsa, o ürün için ürün senedi düzenlenir.
(3) Bu tür geçici olarak depoya kabul edilen ürün, ürün senedi düzenlenen ürünlerden ayrı olarak depolanır, üzerlerine geçici olarak kabul edildiğine dair bir ibare iliştirilir ve ağırlık, (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532)ile ürünün depoya konulmasından önce yetkili sınıflandırıcılarca yapılan analiz sonucuna ilişkin bilgiler kayıtlarda ayrı olarak gösterilir.
(4) Buna ilişkin olarak ürün sahibi ve lisanslı depo işletmesi arasında çıkan ihtilaflar Kanun kapsamı dışında, aralarındaki sözleşme ve genel hükümlere göre çözülür.
Ürünlerin karıştırılması, prim ve indirim tarifesi
MADDE 43 – (1) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Lisanslı depo işletmesi, aynı dönemde hasat edilen aynı tip/çeşit, sınıf/kalibredeki zeytinleri karıştırarak depolayabilir. Bu durumda, depolamak üzere kabul ettiği ürünü her hasat dönemi öncesinde hazırlayarak Bakanlığın onayını alıp ilan ettiği cetveldeki kabul edilebilir kalite ve kalibraj kaybı değerleri içerisinde geri vermesi esastır. Ürünün mudiye tesliminde ortaya çıkabilecek kabul edilemez kalite ve kalibraj farklılıkları ise prim ve indirim tarifesine göre tazmin edilir. Prim ve indirim tarifesi ve bu tarifede yapılacak değişiklikler lisanslı depo işletmesince hazırlanır ve borsanın görüşü alınarak Bakanlıkça onaylanır.
(2) Mudinin isteği ve depolama olanaklarının uygun olması halinde, farklı kalibrelerdeki ürünler de karıştırılabilir. Lisanslı depo işletmesi, mudinin iki veya daha fazla ürün senedinin temsil ettiği ürününün karıştırılması talebi üzerine, bu ürün senetlerini iptal eder, ürünü karıştırır ve yeni oluşan partiden alınan temsili numune ile belirlenen partinin sınıf ve özellikleri, yeni ürün senedi üzerinde gösterilir. Ürünlerin belli oranda karıştırılması işleminden sonra artan bir ürün olması halinde, bu ürün için, tartım ve analizi takiben yeni bir ürün senedi düzenlenir ve benzer kalibredeki ürünle birlikte depolanır ya da ayrı depolanır.
(3) Ürünün tesliminde (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532) kabul edilemez kalite ve kalibraj farklılıkları çıkmış ve bunlar prim ve indirim tarifesindeki oranları aşmamış ise, prim ve indirim tarifesindeki kabul edilebilir sınırlar içerisindeki değerlere göre;
a) Mudinin lisanslı depodan teslim aldığı ürün, teslim ettiğinden kaliteli (Ek ibare:RG-18/1/2013-28532)ve/veya üst kalibrede çıkar ise, mudi tarafından ürünün sınıf ve kalibresine göre teslim tarihinde borsada oluşan ortalama fiyat baz alınarak, lisanslı depo işleticisine, kalite (Ek ibare:RG-18/1/2013-28532) ve/veya kalibraj farklılığından doğan fiyat farkı indirim tarifesi olarak ödenir,
b) Ancak mudinin lisanslı depoya teslim ettiği ürün, teslim aldığından kaliteli (Ek ibare:RG-18/1/2013-28532)ve/veya üst kalibrede çıkar ise, lisanslı depo işleticisince ürünün sınıf ve kalibresine göre teslim tarihinde borsada oluşan ortalama fiyat baz alınarak, mudiye, kalite (Ek ibare:RG-18/1/2013-28532) ve/veya kalibraj farklılığından doğan fiyat farkı prim olarak ödenir.
Zeytinin depo bölümlerine yerleştirilmesi, ayrı depolanması
MADDE 44 – (1) Lisanslı depo işleticisi, depoya kabul edilen zeytini aşağıdaki şekilde depoya yerleştirir:
a) Ürün; bu fıkranın (b) bendinde yer alan durumlar hariç, zeytinin (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532) tip/çeşit, sınıf/kalibresine göre tahsis ve tasnif edilmiş, numaralanmış lisanslı depo, depo üniteleri ve tanklara, aynı (Değişik:RG-18/1/2013-28532)tip/çeşit, sınıf/kalibresinden diğer ürünler ile karıştırılarak düzenli ve kolayca erişilebilecek şekilde depolanır. Ürünlerin deponun bölümlerine taşınmasında, düzenli şekilde yerleştirilmesi, istiflenmesi ve depodan çıkarılmasında, iş araç ve makinelerinin rahatça çalışabileceği boş alanlar ve geçiş yerleri bırakılır,
b) Mudinin talebi, lisanslı depo işletmesinin kabul etmesi ve ürünün tank kapasitesinin en az %60’ına tekabül etmesi halinde, bu mudiye ait zeytin, diğer ürünlerle karıştırılmadan, ürünün kimliği korunarak ayrı olarak depolanabilir. Bu durumda lisanslı depo işletmesi, bu zeytini ayrı bir tank veya bölüme koyar ve bunlara diğer ürünleri karıştırmadan, açıkça ve fark edilebilir şekilde işaretler.
Lisanslı depoda bulunan ürünün korunması
MADDE 45 – (1) Lisanslı depo işleticisi, lisansın askıya alındığı süreler de dahil olmak üzere her zaman, sorumluluğu altında bulunan ürünlerin muhafazasında gerekli dikkati ve özeni gösterir. Depo her zaman temiz olmalı, yangın tehlikesini artıran veya ürünün sağlıklı muhafazasını engelleyen toz, çöp ve madde birikimleri, ısı ve nem gibi etkenlerin değişimlerinden korunmalıdır.
(2) Ürün, zarar veya hasar görebilecek bir depoda ya da depo bölümünde tutulamaz veya depolanamaz. Zeytinin depolanmasında, deponun yapısının herhangi bir kısmıyla doğrudan temas etmesi halinde ürüne zarar geleceği düşünülüyorsa, ürün deponun bu kısmında saklanmaz. Deponun bu kısmı, gerekli tadilatlar yapılıncaya ve zeytini bozulmadan sıhhatli şekilde depolamaya elverişli hale gelinceye kadar kullanılmaz.
Zeytinin yeniden depolama şartlarına uygun hale getirilmesi
MADDE 46 – (1) Lisanslı deposundaki herhangi zeytinin bozulduğunu veya bozulma riskinin olduğunu fark eden lisanslı depo işleticisi, bozulmanın daha ileri seviyeye ulaşmasını önlemek ve ürünün eski haline dönmesini sağlamak amacıyla, baskı ve salamura değişimi ile dezenfekteetme işlemleri gibi diğer uygun tedbirleri alarak ürünün yeniden depolama şartlarına uygun hale getirilmesine çalışır. Lisanslı depo işleticisi, amaca uygun cihazlarla donatıldığı ölçüde kendi deposunda ya da uygun cihazlara sahip olmadığı yerlerde söz konusu tertibata sahip başka bir depoda veya yerde ürünü, bu fıkrada belirtilen işlemlerin bir kısmına ya da hepsine tabi tutar.
(2) Üründeki bozulmanın birinci fıkrada belirtilen işlemlerden sonra dahi engellenemeyeceği tespit edilmiş veya bu işlemlerden sonra ürün eski haline dönmemişse, lisanslı depo işletmesi ivedilikle Bakanlığa, borsaya ve ilgili sigorta şirketine durumu bildirir. Bildirimde; zeytinin depolandığı deponun tank numarası, bozulan ürünün çeşidi, tahmini kalibre ve miktarı ile durumu ve eğer biliniyorsa, bunun nedeni belirtilir.
(3) Bildirim üzerine borsa ve lüzumu halinde Bakanlık gerekli incelemeyi ve denetimi yapar, ihtiyaç gördüğü tedbirleri alır.
(4) Zayi olan ya da nitelik kaybına uğrayan ürün bedeli sigorta tarafından karşılanacak hususlar kapsamı dışında ve lisanslı depo işleticisinin ürünün muhafazasına yönelik Kanunda ve bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülüklerini aksatmasından kaynaklanmışsa:
a) Söz konusu ürünü teslim almak amacıyla mudinin başvurması üzerine ve o anda lisanslı depoda bu ürün senedinde kayıtlı miktar ve nitelikte ürünün bulunmaması durumunda, lisanslı depo işleticisi aynı nitelik ve miktardaki ürünü, başvurudan itibaren en geç yedi gün içerisinde piyasadan temin ederek teslim eder veya aynı nitelik ve miktardaki ürünün başvuru tarihinde borsada oluşmuş fiyatının % 5 üzerindeki bir bedeli öder. Bu durumda ilgili ürün senedi iptal edilir ve ürün lisanslı depodan çıkarılır,
b) (a) bendinde öngörülen şekilde mudi zararı giderilmemişse, Lisanslı Depoculuk Tazmin Fonu Yönetmeliğinin 26 ncı maddesi çerçevesinde mudi zararları tazmin edilir.
Ürün senedi karşılığında ürünün teslim yükümlülüğü, hapis hakkı
MADDE 47 – (1) Lisanslı depo işleticisi, mudînin talebi üzerine, hukuken geçerli bir mazereti olmadıkça derhal ürünü teslim eder. Ürünün tesliminde bu ürüne ait ürün senedini geri alır ve iptal eder. Mudî kısmî teslimat talebinde bulunursa, mevcut ürün senedi iptal edilerek teslim edilmeyen kısım için yeni bir ürün senedi düzenlenir.
(2) Ancak lisanslı depo işleticisi, lisanslı deposundaki ürün üzerinde, bu ürünleri kabul etme, depolama, depolama öncesi ve sonrası işlemler ile teslim de dahil olmak üzere gerçekleştirdiği hizmetlerden doğan alacakları karşılığında hapis hakkına sahiptir.
(3) Lisanslı depo işleticisi; ürün senedine, ürün senedini ibraz eden mudiye veya mudinin yazılı talimatı doğrultusunda hareket eden temsilcisine ilişkin olarak kimlik ve imza dahil mümkün olan tüm kontrolleri gerek kendi, gerekse borsa kayıtlarından ve/veya (Değişik ibare:RG-12/11/2011-28110)Elektronik Kayıt Kuruluşu veri tabanından yaparak teyit aldıktan sonra ürünü teslim eder.
(4) Ürünler ilke olarak depolandıkları lisanslı depolardan teslim edilir. Ancak mudinin talebi üzerine, lisanslı depo işletmesi kendi vasıtalarıyla veya anlaşmalı bulundukları nakliye işletmeleri aracılığıyla, ücreti karşılığında ürünün istenen yerde teslimini sağlayacak nakliye hizmeti sunabilir. Ayrıca usul ve esasları Bakanlıkça bir tebliğ ile belirlenmesi kaydıyla, ürünün depolandığından farklı bir depodan teslimi yapılabilir.
Fire
MADDE 48 –(1) (Değişik:RG-18/1/2013-28532)Ürünlerin aynı tip/çeşit, sınıf/kalibredeki diğer ürünlerle karıştırılarak depolanması halinde, lisanslı depo işletmesinin depolamak üzere kabul ettiği ürünü ürün senedinde belirtilen ve depolama süresine göre fire tespit komisyonunca belirlenen azami fire oranını düşerek geri vermesi esastır.
(2) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Ürünlerin diğer ürünlerle karıştırılmadan ayrı olarak depolanması halinde, lisanslı depodan aynı orijinal ürün teslim edilir. Bu durumda üründeki fire miktarının fire tespit komisyonunca belirlenen azami fire oranını aşmaması esastır. Mudi, belirlenen azami fire oranını aşmayan ürünü teslim almaktan kaçınamaz.
(3) Ürün fire miktarının, Fire Tespit Komisyonunca belirlenen veya teamül gereği kabul edilen sınırlar içinde olmadığına ya da düzgün olmayan depolama koşulları nedeniyle yüksekliğine dair mudi tarafından yapılan bir itiraz veya başvuru olursa, Lisanslı Depoculuk Tazmin Fonu Yönetmeliğinin 26 ncı maddesine göre gerekli hukuki işlem yapılır ve lisanslı depo işletmesi ile mudi arasında fire oranı konusundaki ihtilaf çözülür.
(4) Ürün mudi tarafından kabul ve teslim alındıktan sonra fireye ilişkin itiraz yapılamaz.
Ürünün azami depolama süresinde depodan geri alınmaması ve satışı
MADDE 49 – (1) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Türk Gıda Kodeksinde tanımlanan siyah ve rengi dönük zeytin, hasat döneminden itibaren azami 16 ay; yeşil zeytin ise hasat döneminden itibaren azami 12 ay süresince lisanslı depolarda depolanabilir. Ürünün depolama döneminin başlangıç ve bitiş tarihleri, uygulama göz önünde bulundurularak Bakanlıkça belirlenir. Ürünün hasat dönemi, ürün sahibinin beyanı ile gerekli analiz ve incelemelerle tespit edilir.
(2) (Değişik:RG-12/11/2011-28110)Ürünün son depolama tarihine kadar geri alınması gerektiği, aksi takdirde ürün senetlerinin lisanslı depo işletmesince satılabileceği hususu, mudiye veya yetkili temsilcisine lisanslı depo işletmesi tarafından yazılı olarak azami depolama süresinden kırk beş gün önce bildirilir. Bildirme işleminde, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır. Nihai mudininve adresinin tespitinde, borsa kayıtlarından yararlanılır.
(3) (Değişik:RG-18/1/2013-28532)Depolama döneminin bitiminde geri alınmayan ürünler, lisanslı depo işletmesince borsada satılabilir. Bu durumda, depolama ücreti ve diğer masraflar satış bedelinden düşülerek geri kalan tutar yedi iş günü içinde ilgiliye ödenir. Bu fıkra uyarınca borsada satılan ürünlere ilişkin düzenlenen ürün senetleri, lisanslı depo işletmesince derhal iptal edilerek mudiye ve borsaya bilgi verilir.
Lisanslı depo işleticisinin ayrım yapma yasağı
MADDE 50 – (1) Depo kapasitesinin dolu olması, teslim edilmek istenen veya depolanmış bir ürünün lisanslı depodaki diğer ürünleri ve sağlığı olumsuz etkileyecek bir nitelik taşıması (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532) , depolanmaya elverişsiz olması ya da mevzuatta belirtilen diğer durumlar dışında, lisanslı depo işletmesi ürünün depolanmak üzere kabulünde, depolama hizmetlerinden ve lisanslı depo işletmesi imkânlarından yararlanılmasında kişiler arasında ayrım yapamaz.
Yasak faaliyetler
MADDE 51 – (1) Lisanslı depo işletmeleri, Kanunda ve mudî tarafından izin verilmedikçe kendilerine tevdi olunan başkalarına ait ürünler üzerinde hiçbir şekilde alım, satım, rehin gibi tasarruflarda bulunamaz, ürünlerin niteliklerini değiştirecek herhangi bir işlem yapamazlar.
Çalışma saatleri
MADDE 52 – (1) Lisanslı depo, ürünlerin kabulünde, tesliminde ve diğer hizmetlerinin sunumunda, hukuken geçerli bir mazereti olmadıkça her işgünü saat 08:00 ile 18:00 arasında ve sekiz saatten az olmamak üzere faaliyet göstermek zorundadır. Lisanslı depo, bu günler ve saatler dışında da açık olabilir.
(2) Lisanslı depo çalışma saatleri, kolayca görünebilecek şekilde lisanslı deponun girişinde bir yere veya yerlere asılır ve ilan edilir.
Teşhir
MADDE 53 – (1) Depoculuk lisansı, yetkili sınıflandırıcılık lisansı, lisanslı depo ücret tarifesi, prim ve indirim tarifesi, çalışma zamanı çizelgesi, sigorta poliçelerinin nüshası ile Bakanlıkça uygun görülen diğer belgelerin, askıya alınmadığı ya da iptal edilmediği sürece lisanslı depo işletmesinde kolayca görünebilecek ve okunabilecek şekilde bir yere veya yerlere asılması zorunludur.
(2) İlgililer birinci fıkrada belirtilen ve asılması zorunlu olan belge ve tarifelere uygun davranmak ve bunların uygulanmasında kişiler arasında ayrım yapmamak zorundadır.
Lisanslı depo ücret tarifesi
MADDE 54 – (1) Lisanslı depo işleticisi, depolama hizmetlerine ilişkin olarak önceden belirlenmiş ve bilinen lisanslı depo ücret tarifesi çerçevesinde ücret talep edebilir. Depolanan ürüne, ürünün depolandığı tarihte yürürlükte olan ücret tarifesi uygulanır.
(2) Ücret tarifesinde depolama hizmetinin kapsamında hangi hizmetlerin yer aldığı ve bunların ücretleri açıkça belirtilir.
(3) Ücret tarifesi ve tarifedeki değişiklikler, Bakanlıkça onaylandıktan sonra ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlandığı tarihi izleyen gün yürürlüğe girer. Lisanslı depo ücret tarifesinde, yürürlük tarihinden itibaren altı ay geçmedikçe, yeni değişiklik talebinde bulunulamaz. Yeni tarife, tarifenin yürürlüğe girmesinden sonra depolanan ürünler için geçerli olur.
(4) Bakanlık, lisanslı depo işletmesince belirlenen depo ücret tarifesini; ayrımcı yapıda olması, çok yüksek olması ya da tarifedeki ücretin sebepsiz ve gerekçesiz olması bakımından değerlendirerek, ücretlerin üst sınırını belirleyebilir.
(5) İlgili lisanslı depo işletmesinin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanmış ve yürürlükte olan lisanslı depo ücret tarifesi çerçevesinde; mudinin ürün senedini satış veya devir gününe kadar elinde tuttuğu süre için tahakkuk etmiş bulunan depolama ücretleri, borsa tarafından satış bedelinden tahsil edilir ve izleyen ilk beş iş gününde ilgili lisanslı depo işleticisi hesabına aktarılır. Ayrıca ürünün lisanslı depodan teslimi sırasında da ürüne ilişkin tahakkuk etmiş ancak tahsil edilmemiş herhangi bir depolama ücreti varsa, bu ücret ürün teslim edilmeden tahsil edilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Lisanslı Depo İşletmesinin Kayıt ve Defterleri, Mali Tablolar ve Raporlar
Kayıtlar ve defterler
MADDE 55 – (1) Her lisanslı depo işleticisi; (Değişik ibare:RG-12/11/2011-28110) gümrük ve ticaret il müdürlüğünce onaylı, lisanslı depoya giren ve çıkan tüm ürünlerin kayıt edildiği ürün kayıt defterini, noterce onaylı ürün senedi defterini ve kanunen tutmakla yükümlü olduğu diğer defterleri, tam ve doğru olarak tutmak zorundadır.
(2) Ürün senedi defterine; depolanmak üzere teslim alınan ve depodan çıkan ürünün teslim alındığı ve teslim edildiği tarihler, net ağırlığı, sınıfı, depolandığı yer, depo ile depo bölüm numarası, düzenlenen ve iptal dilen ürün senetlerinin tarih ve numarası, mudi, o ürün için alınan ücretler ile Bakanlıkça uygun görülecek diğer hususlar kaydedilir.
(3) Elektronik ortamda tutulanlar da dahil defterler, sigorta poliçeleri, iptal edilen ürün senetleri, depolama kayıtları ve diğer tüm kayıt ve belgeler lisanslı depo işleticisi tarafından on yıl müddetle saklanır.
(4) Lisanslı depo işletmecisince bu kayıt ve belgelerin korunmasında; mümkün olduğunca yedekleme, yangından etkilenmeyen bir kasada muhafaza etme gibi koruyucu önlemler alınır.
İstenilen rapor ve belgeler
MADDE 56 – (1) Lisanslı depo işleticisi, Bakanlıkça istenilmesi durumunda lisanslı deponun durumu, ürün miktarı, işleyişi, iş durumunu ve benzeri bilgileri içeren form, rapor ve belgeleri ivedilikle hazırlayıp sunar.
(2) Ayrıca faaliyetleri ve mali durumu ile görüş ve önerilerini içeren yıllık rapor hazırlayarak takip eden yılın Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa gönderir.
Ürün stok dengesi
MADDE 57 – (1) Lisanslı depo işletmesinin sınıf ve kalibre bazında deposundaki ürün stoku ile bunları temsilen çıkardığı ürün senetleri ve defter kayıtları dengeli bir şekilde birbirini teyit etmek zorundadır. Bu senet veya kayıtlarda denge bulunmadığı takdirde, nedeni araştırılır ve gerekli düzeltmeler yapılır.
Onaylanmış mali tablolar
MADDE 58 – (1) Bakanlık, lisanslı depo işletmelerini, iş yılı bitimini takiben üç ay içinde bağımsız denetimden geçmiş veya yeminli mali müşavirlerce onaylanmış malî tablolarını sunmakla yükümlü kılabilir.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Bakanlığın Görev ve Yetkileri, Denetim, Lisansın Askıya Alınması ve
İptali ile Hukuki ve Cezai Sorumluluk
Bakanlığın görev ve yetkileri
MADDE 59 – (1) Bakanlık;
a) Kanun ve bu Yönetmelik çerçevesinde lisanslı depoculuk faaliyeti göstereceklere lisans vermeye, bu lisansları askıya almaya veya iptal etmeye, lisans sahiplerinin görev ve sorumluluklarını belirlemeye, bunları sınıflandırmaya, tüm işlem ve hesaplarını, varlıklarını denetlemeye veya denetletmeye,
b) Kanuna ve bu Yönetmeliğe aykırılık durumunda; mudîlerin çıkarlarının korunması, işlem ve faaliyetlerin güven ve istikrar içinde sürdürülebilmesini teminen gerekli gördüğü tedbirleri almaya, talimat vermeye ve tasarruflarda bulunmaya,
c) Kanunun ve bu Yönetmeliğin uygulanması ve lisanslı depoculuğun geliştirilmesi için ihtiyaç duyulan komisyonlar ve çalışma grupları oluşturmaya,
ç) Kanunun 31 inci maddesi çerçevesinde ilgili bakanlıkları, kamu ve özel kuruluşları denetim, çalışma ve uygulamalara katılmaya, işbirliği ve katkı sağlamaya davet etmeye,
d) Kanun ve bu Yönetmelik kapsamında öngörülen diğer iş ve işlemleri yerine getirmeye,
görevli ve yetkilidir.
Bakanlığın idarî tedbirleri, depo lisansının askıya alınması ve iptali
MADDE 60 – (1) Lisanslı depo işletmesinin;
a) 13 üncü maddeye aykırı olarak faaliyet konusu dışında çalışması, 61 ve 63 üncü maddelere aykırılıktan durdurulan faaliyet veya işlemlerine devam ettiğinin ya da eksiklerini gidermediğinin tespit edilmesi,
b) Bakanlığın uyarı ve idarî tedbirlerine rağmen verilen sürede, başta lisans koşulları olmak üzere Kanuna ve bu Yönetmeliğe aykırı ya da eksik hususları gidermemesi,
c) Lisans sahiplerinin, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda lisansa konu işlemleri yapmakta yetersiz hale gelmesi veya mücbir sebepler ortaya çıkması,
ç) İflas etmesi, tasfiye kararı alması veya tasfiye sürecine girmesi,
d) Lisansa konu iş ve işlemlerle artık iştigal etmiyor olması, lisanslı depoculuk faaliyetini durdurması, lisansının askıya alınmasını ya da iptalini talep etmesi,
e) Yapılan denetimler sonucunda, lisanslı depo işletme yeterliliğini kaybettiğinin veya Kanun gereğince cezaî sorumluluğunu gerektiren hususların saptanması,
f) Kanunda ve bu Yönetmelikte izin verilmediği sürece; lisanslı depoya teslim edilmeyen ürün için veya teslim edilen ürün miktarının üzerinde veya altında ürün senedi düzenlemesi, ürün senedini iptal etmeden bu senedin temsil ettiği ürünün depodan çıkışına izin vermesi veya mudînin izni olmaksızın söz konusu ürünü depodan çıkarma, satma, rehnetme gibi tasarruflarda bulunması ve bunu stok kayıtlarında göstermemesi,
g) Menfaat temin etmek üzere ürün senedinin temsil ettiği miktar ve kalitenin altında ürün teslim etmesi, teslim alınan ürünün kalite özelliklerini ve standardını ürün senedinde farklı göstermesi, ürünün tartımı, depolanması, teslimi ve diğer depolama hizmetlerinde yanıltıcı ve gerçeğe aykırı işlemler yapması,
ğ) Mudînin mevzuata uygun talebine rağmen ürünü teslim etmemesi,
h) Sağlığı olumsuz etkileyecek düzeyde tarımsal ilaçlar ile kir ve benzeri maddelere maruz kalmış tarım ürünlerini bilerek depoya kabul etmesi ve bunları depodaki diğer ürünlerle karıştırması,
ı) Depolama hizmetlerini usulüne ve ilgili mevzuatına aykırı yapması ve ürün kalitesini muhafaza edememesi,
i) Kanun veya bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine aykırı davranması,
durumlarında; mudîlerin çıkarlarının korunması ile lisanslı depoculuk faaliyetlerinin güven ve istikrar içinde sürdürülebilmesini teminen fiilin önem ve mahiyetine göre ilgililere uyarıda bulunmaya, talimat vermeye, faaliyetlerinin bir veya birkaçını geçici olarak durdurmaya, lisansı askıya almaya, lisansı iptal etmeye, işin mahiyet ve aciliyetini gözeterek işletmenin mevcut yönetimini feshe ve yerine en fazla bir yıla kadar görev yapmak üzere geçici yönetim kurulu atamaya ya da yetkili mahkemeye başvurarak kayyım atanması talebinde bulunmaya, işletmenin ve ortaklarının mal varlıklarına, hak ve alacaklarına tedbir veya el konulması, tasarruf yetkisinin kısmen veya tamamen kaldırılması, zapt edilmesi, bunların bir tevdi mahalline yatırılması için yetkili sulh ceza mahkemesine başvurmaya, tasfiye etmeye ve diğer idarî tedbir ve tasarruflarda bulunmaya yetkilidir.
(2) Bakanlık, yaptığı bir tespit veya denetim sonucunda mevzuata aykırılığı belirlemesi durumunda fiilin önem ve mahiyetine göre yukarıdaki tedbir ve tasarruflardan bir veya birkaçını uygulamaya koyabilir ve kanuni takip gerektiren durumları derhal ilgili mercilere bildirir.
(3) Uyarı veya talimat verilmesi durumlarında verilen süre içinde gerekli önlemleri almayan ya da eksiklikleri gidermeyen işletmelerin faaliyetlerinin bir veya birkaçı durdurulabilir ya da azamî bir yıla kadar lisansı askıya alınabilir. Aykırılık ve eksikliklerin bu sürenin sonunda da giderilmemesi halinde lisans iptal edilir.
(4) Lisanslı depo işletmesinin; faaliyetlerini durdurması, tasfiye kararı alması veya lisans koşullarından bir veya birkaçını yerine getirememesi ya da iflası durumunda, depo işleticisi derhâl mudîlere bir ihtar göndererek durumu bildirir ve mudîlerin sözleşmeleri gereği ödemesi gereken normal depo hizmeti ücretinin tahsilinden sonra ürünleri mudîyeteslim eder. Bildirimin yapıldığı tarihten itibaren otuz günlük süre geçmeden depolama hizmetlerine son verilemez.
(5) Depo lisansının askıya alınması ya da iptal edilmesi durumunda, bu lisans Bakanlığa geri verilir. Askı süresi içerisinde ya da askı süresinin bitiminde iptal edilmeyen lisanslar, sahibine iade olunur.
Lisansın askıya alınması, iptali veya lisanslı depo işletmesine el konulması hallerinde deponun faaliyet göstermesi
MADDE 61 – (1) Lisanslı depo işletmesinin bir veya birkaç faaliyetinin geçici olarak durdurulması ya da lisansının askıya alınması durumlarında, lisanslı depo işletmesi faaliyetlerini sürdürür, ancak depolamak üzere yeni ürün kabul edemez. Bu durumlarda mudîlerin çıkarlarının korunması amacıyla Bakanlık, lisanslı depo işleticisinin işlem ve faaliyetlerine nezaret edebilir veya ihtiyaç görürse geçici yönetim kurulu atayabilir ya da kayyım atanması için mahkemeye başvurabilir.
(2) Doğrudan lisanslı depo işletmesinin yönetimine ve varlıklarına el konulmasını gerektiren durumlarda ya da lisansın iptali halinde, lisanslı depo işletmesine geçici yönetim kurulu veya mahkeme marifetiyle kayyım atanır ve mudîlerin çıkarları öncelikle korunur.
Bakanlık denetimi
MADDE 62 – (1) Lisanslı depo işletmeleri ile Kanun ve bu Yönetmelik kapsamında lisans alanlar Bakanlığın gözetim ve denetimine tâbidir. Bakanlık, bunların işlemlerini, defterlerini, kayıtlarını, belgelerini ve hesaplarını denetler veya denetlettirir. Bakanlık ihtiyaca göre denetimlerde yardımcı olmak üzere teknik personel de görevlendirebilir ve ilgili bakanlık ve kuruluşların denetime katılmalarını veya yardımcı olmalarını talep edebilir.
(2) Bakanlık, Kanun ve bu Yönetmelik esasları dahilinde lisanslı depo işletmelerini; kuruluşta, lisansın yenilemesinde veya değişikliğinde, şikayet ve özel hallerde, uygun gördüğü belli dönemlerde veya ani olarak denetleyebilir ya da denetlettirebilir. Lisans verilmesi aşamasında ilk kuruluş denetimi yapılır.
(3) Bunların yönetici ve personeli; denetim amacıyla Bakanlıkça görevlendirilenlerin işletme ve tesislere girmesine engel olmamaya, varlıklarını, numuneleri, cihazları, belgeleri, kayıt ve defterleri gizli de olsa göstermeye, incelenmesine yardımcı olmaya, istenilen bilgileri eksiksiz ve gerçeğe uygun olarak vermeye ve diğer her türlü yardımı ve kolaylığı göstermeye mecburdur.
(4) Bunlar denetim sonucunda Bakanlıkça verilecek talimata uymak zorundadırlar.
Denetim sırasında alınabilecek idari tedbirler
MADDE 63 – (1) Denetim sırasında, hatalı tartım, ürünlerin bozulacak şekilde hatalı depolanması ya da gecikilmesinde sakınca görülen durumlarda, hatalı ve yanlış işlemlerin önlenmesi ve eksiklerin giderilmesi amacıyla, Bakanlık denetim görevlileri tarafından denetim sırasında yazılı talimat verilebilir.
(2) Böyle durumlarda yanlış ve eksiklikler bir tutanakla saptanır ve bir nüshası lisanslı depo yöneticisine verilir, bir nüshası da Bakanlığa gönderilir. Talimatta, o işlemlere ya da o bölüme ilişkin faaliyetlerin belirlenen süre içinde geçici olarak durdurulması ve eksikliklerin ivedi olarak giderilmesi talep olunur.
(3) Denetim sırasında eksikliklerin giderilmesi mümkün olmamışsa, sonradan eksikliklerini gideren lisanslı depo işletmesi yeniden inceleme yapılmak üzere Bakanlığa başvurur. Başvuru üzerine yapılan incelemede eksikliklerin giderildiğinin tutanakla tespiti sonrasında, o işlemlere ya da o bölüme ilişkin faaliyetlere yeniden başlanmasına denetim görevlilerince veya denetim sonrasında Bakanlıkça yazılı olarak izin verilir.
(4) Lisanslı depo işletmesinin talimatta belirlenen süre içinde durdurulan faaliyet veya işlemlere devam ettiğinin ya da eksiklerini gidermediğinin tespiti halinde Bakanlıkça 60 ıncı madde gereğince gerekli idari tedbirler alınır.
Lisanslı depo işleticisinin hukukî ve cezaî sorumluluğu
MADDE 64 – (1) Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun davranmayan, yükümlülüklerini yerine getirmeyen lisanslı depo işletmelerinin malik, yönetici, denetçi ve personeli, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan dolayı, lisanslı depo işletmeleriyle birlikte sorumlu olur.
(2) Kanunun 34 üncü maddesi uyarınca; lisanslı depo işletmelerinin yöneticileri, denetçileri ve personeli, bunların işlem ve faaliyetlerine, ürün ve ürün senetlerine, para ve mallarına, evrak, rapor, hesap, kayıt ve defterlerine ve diğer başka belgelere ilişkin işledikleri suçlardan dolayı Devlet memurları gibi ceza görürler. Bunlar tarafından düzenlenen evraklar, Türk Ceza Kanununun tatbiki bakımından resmî evrak olarak kabul edilir.
(3) Lisanslı depo işletmelerinin yönetici ve personeli, Kanunun 34 üncü maddesinde gösterilen fiil ve hareketlerinden dolayı cezai sorumluluk taşır ve haklarında aynı maddede öngörülen cezalar uygulanır.
ONUNCU BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Zarar görenlerin müracaat hakkı
MADDE 65 – (1) Zarar, sigorta kapsamında ödenemezse ve lisanslı depo işleticisinin Kanun ve bu Yönetmelikte öngörülen yükümlülüklerinin herhangi bir nedenle yerine getirilmemesinden dolayı ortaya çıkmışsa; Lisanslı Depoculuk Tazmin Fonu Yönetmeliğinin mudi zararının karşılanma usul ve esaslarını gösteren ilgili maddesine göre gerekli müracaatlar yapılır ve zarar tazmin edilir.
Tanıtım belgesinin taşınması
MADDE 66 – (1) Lisanslı depo işletmesi personelinin ismini, unvan ve görevini ve mevcut ise göreviyle ilgili aldığı lisans ya da sertifikaya ilişkin bilgileri içeren bir tanıtım belgesi, kolayca görünecek biçimde ve sürekli olarak personelin üzerinde taşınır.
Vadeli piyasalarda lisanslı depo ürün senedinin kullanımı ve ürün teslimi
MADDE 67 – (1) Lisanslı depo işletmesi, vadeli işlem ve opsiyon borsalarında işlem gören kontratlarda ürün teslimi şartı varsa, bu borsalarla yapacağı sözleşme çerçevesinde, ürün senedi vasıtasıyla bu kontratlardaki ürün teslim yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve lisanslı deponun ürün dağıtım ve teslim noktası olması görevlerini üstlenebilir.
Denetim kurulu üyesi atanması
MADDE 68 – (1) Kamu menfaatinin korunması, denetim ve hizmetlerde süreklilik, şeffaflık, etkinlik ve Bakanlığa önemli durumlarda hızlı bilgi akışının sağlanması amaçlarıyla, Bakanlık tarafından gerekli görüldüğünde, en az dört yıllık örgün öğretim veren üniversitelerin hukuk, iktisadi ve idari bilimler, siyasal bilgiler ve mühendislik fakülteleri mezunlarından olan ilgili birim personeli arasından lisanslı depo işletmesinin denetim kuruluna bir üye atanabilir.
(2) Denetim kurulunda bulundurulacak Bakanlık temsilcisi hakkında Türk Ticaret Kanununun 275 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları hükümleri uygulanır.
Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller
MADDE 69 – (1) Lisanslı depo teminatıyla ilgili olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; 21/12/2005tarihli ve 26030 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Lisanslı Depoculuk Tazmin Fonu Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
Yetkilendirilen ticaret borsaları
GEÇİCİ MADDE 1 – (Ek:RG-18/1/2013-28532)
(1) Ürün ihtisas borsası faaliyete geçinceye kadar, yeterli teknik, kurumsal ve mali altyapıya sahip ticaret borsaları ürün senetlerinin alım satımı konusunda Kanunun 3 üncü ve 5174 sayılı Kanunun 53 üncü maddesine göre Bakanlıkça yetkilendirilebilir. Yetkilendirilen ticaret borsaları hakkında, ürün ihtisas borsasına ilişkin bu Yönetmelikte öngörülen düzenlemeler uygulanır.
(2) Yetkilendirilmek üzere Bakanlığa başvuran ticaret borsasının yeterliliği, Bakanlıkça teknik ve/veya uzman kişilerden oluşturulan en az iki üyeden müteşekkil bir komisyonca incelenir. Komisyonun çalışmasına ilişkin hususlarda, 16 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen komisyona ilişkin hükümler uygulanır.
(3) Yetkilendirilen ticaret borsalarınca, 8/1/2005 tarihli ve 25694 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ticaret Borsalarına Tabi Maddeler ve Bu Maddelerin Alım veya Satımlarının Tescili Hakkında Yönetmeliğe göre alınacak tescil ücreti dışında başkaca bir ücret alınamaz.
(4) Lisans bedelleri ve diğer ücretlere ilişkin 26 ncı madde hükümleri, yetkilendirilen ticaret borsaları hakkında da uygulanır.
(5) Lisanslı depo işletmesinin birden fazla yetkilendirilmiş ticaret borsası ile sözleşme akdetmesi durumunda, 19 uncu maddenin onbirinci fıkrasına, 20 ncimaddenin üçüncü fıkrasına ve 43 üncü maddenin üçüncü fıkrasına göre yapılacak işlemlerde, sözleşme akdedilen borsalarda ilgili ürüne ilişkin oluşan ortalama fiyatların ortalaması baz alınır.
(6) Ürün senetlerine ilişkin alım satımın tescili, devir ile bedelinin ödenmesi, alıcı ve satıcı ile üçüncü şahısların haklarının korunması, yükümlülüklerinin yerine getirilmesi ve alım satıma ilişkin diğer hususlar yetkilendirilen ticaret borsasının sorumluluğunda olup bu işlemler ile takas işlemlerinden doğan zararlar bu borsa tarafından tazmin edilir.
(7) Yetkilendirilen ticaret borsaları, ürün senetlerinin alım satımı konusunda Kanun ve Kanuna istinaden çıkarılan ikincil düzenlemelere aykırı olmamak kaydıyla idari düzenlemeler yapabilir.
Yürürlük
MADDE 70 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 71 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini (Değişik ibare:RG-12/11/2011-28110) gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazetenin
Tarihi
Sayısı
4/12/2010
27775
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Resmi Gazete Tarihi: 04.12.2010 Resmi Gazete Sayısı: 27775
ZEYTİNYAĞI LİSANSLI DEPO YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –(1) Bu Yönetmeliğin amacı, zeytinyağı ticaretini kolaylaştırmak, depolanması için yaygın bir sistem oluşturmak, ürün sahiplerinin mallarının emniyetini sağlamak ve kalitesini korumak, lisanslı depo işleticilerinin kişiler arasında ayrım yapmaksızın depolanmak üzere zeytinyağı kabul etmelerini temin etmek, ürünlerin mülkiyetini temsil eden, satışını ve teslimini sağlayan, teminat olarak verilebilen ürün senedi çıkartmak ve standartları, kalitesi belirlenmiş zeytinyağının depolanması hizmetini sunan lisanslı depo işletmelerinin kuruluş,işleyiş ve denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; yetkili sınıflandırıcılar tarafından standartları belirlenen zeytinyağının, emniyetli ve sağlıklı koşullarda depolanmasına ve ürün senetleri vasıtasıyla ticaretinin kolaylaştırılmasına ilişkin hizmet ve faaliyetleri yürütmek üzere zeytinyağı lisanslı depo işletmelerinin kurulması ve lisans alması ile bunların işleyiş ve denetimine ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununun 38 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakan: (Değişik ibare:RG-12/11/2011-28110) Gümrük ve Ticaret Bakanını,
b) Bakanlık: (Değişik ibare:RG-12/11/2011-28110) Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,
c) Borsa: Aralarındaki sözleşme çerçevesinde lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senetlerinin kota ettirildiği, alım satımının yapıldığı ve hareketlerinin kontrol ve takip edildiği ürün ihtisas borsasını (Mülga ibare:RG-18/1/2013-28532) (…),
ç) Depolama hizmetleri: Lisanslı depoya kabul edilen ürünlerin tartılması,boşaltılması, yüklenmesi, taşınması, nakliyesi, depolamaya ve şartlara uygun hale getirilmesi ve depolanması, ürün ambalajlarının onarılması, ürünün depodan çıkarılması gibi hizmetleri,
d) Dökme: Lisanslı depoya kaplar içinde getirilen zeytinyağını,
e) Fon: Lisanslı Depoculuk Tazmin Fonunu,
f)İlgili Bakanlık: (Değişik ibare:RG-12/11/2011-28110)Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Ekonomi Bakanlığını,
g)İlgili birim: İç Ticaret Genel Müdürlüğünü,
ğ)Kanun: 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununu,
h) Lisans: Bakanlıkça verilen faaliyet iznini gösterir belgeyi,
ı)Lisanslı depo: Kanun kapsamında zeytinyağının sağlıklı koşullarda muhafaza ve ticarî amaçla depolanması hizmetlerini sağlayan tesisleri,
i) Lisanslı depo işletmesi veya lisanslı depo işleticisi: Zeytinyağının depolanmasıyla iştigal eden ve Kanun kapsamında geçerli bir lisansa sahip anonim şirketi,
j)(Değişik:RG-18/1/2013-28532)Lisanslı depo teminatı: Lisanslı depo işletmesi/işleticisinin, Kanunda ve Kanuna istinaden çıkarılan ikincil düzenlemelerde öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmemesi dolayısıyla meydana gelecek zararları karşılamak üzere Fona verdiği Bakanlık tarafından kabul edilen ve Kanunda belirtilen nakit ve nakde çevrilebilir güvenceleri,
k)Mudî: Depolama hizmetleri için ürününü lisanslı depoya teslim eden veya lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senedini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişiyi,
l) Parti: Bir seferde muayeneye ve depoya kabule sunulan, dökme ürünlerde türü, sınıfı, ambalajlı ürünlerde ise parti veya seri kod numarası aynı olan zeytinyağı miktarını,
m) Tank: Zeytinyağının depolandığı paslanmaz çelik (Cr-Ni) malzemeden imal edilen, inert gaz koruması olan, posa almaya imkan tanıyan ve farklı noktalarından numune almak için numune vanaları bulunan kapları,
n) Tartıcı: Lisanslı depoya getirilen ya da depodan teslim edilen ürünü tartmak ve ağırlığını belgelendirmek üzere tartım makbuzu düzenlemekle görevli Bakanlık tarafından lisans verilmiş gerçek kişileri,
o) Ürün senedi: Ürünün mülkiyetini temsil ve rehnini temin eden, lisanslı depo işleticisince nama veya emre düzenlenmiş, teminat olarak verilebilen, ciro edilebilen veya edilemeyen ve Kanunda öngörülmeyen durumlarda Türk Ticaret Kanununda düzenlenen makbuz senedi hükümlerine tâbi olan kıymetli evrakı,
ö) Yetkili sınıflandırıcı: Kanun kapsamında lisans almış olan ve tarım ürünlerini analiz eden, ürünün nitelik ve özelliklerini belirleyen, standartlara uygun olarak sınıflandıran ve bu durumu belgelendiren laboratuarları işleten gerçek ve tüzel kişileri,
p) Ürün veya zeytinyağı: Pirina yağı hariç olmak üzere, Türk Gıda Kodeksinde tanımlanan zeytinyağını,
ifadeeder.
İKİNCİBÖLÜM
Lisanslı Depolarda Bulunması Gereken Asgari Nitelikler, Depo Numaraları,
Kantar ve Bilgi İşlem Donanımı
Lisanslı depolarda bulunması gereken asgari nitelikler
MADDE 5 – (1) Bu Yönetmeliğe konu ürünlerin depolanacağı lisanslı depoların;
a) Taban, iç ve dış duvar yüzeyleri ile çatısının, ürüne yabancı madde karışmasını ve kirlenmesini önleyecek ve rutubeti geçirmeyecek, zeytinyağını her türlü koku ve hava etkisi ile iç ve dış zararlardan koruyacak şekil ve nitelikte olması,
b) Kapalı depo olması, ürünün depolara aktarılması ya da depodan tahliyesi amacıyla ihtiyaç duyulan nakil ve diğer araç ve gereçlerin rahatça çalışabileceği genişlikte boş alanların bulunması,
c) Lisanslı depo işletmesinin merkez ve şubelerindeki lisansa tabi toplam kapalı ürün depo kapasitesinin asgari 4.000 ton, müstakil her bir ünitenin ya da şubenin kapalı depo kapasitesinin asgari 500 ton ürün kapasitesine sahip olması,
ç) Farklı yıl ürünü zeytinyağı ile çeşitli tür ve sınıflardaki zeytinyağının karışmasını ve niteliklerinin bozulmasını önleyecek önlemlerin alınmasına elverişli büyüklükte ve nitelikte olması ve yeterli sayı ve kapasitede tanklara sahip bulunması,
d) Yeterli havalandırma ve iklimlendirme sistemine sahip olması ve ortam ve/veya tank içindeki ürün sıcaklığının 12-24 0C olması,
e) Yeterli yangın söndürme sistemine sahip bulunması,
f) Özel muhafazalı ve toza, neme, kaçak akıma karşı korumalı elektrik sistemine sahip bulunması,
g) Depolama hizmetleri ve depolamayla ilgili ihtiyaç duyulan diğer yan hizmetleri yerine getirebilecek uygun ve yeterli alet, ekipman ve cihazlarla donatılması, depoda ihtiyaç duyulan teknik donanım ile bunları kullanacak yeterli ve nitelikli personel istihdamının sağlanması,
ğ) İhtiyaç duyulması halinde; depolanmak üzere getirilen ürünün niteliğine göre dinlendirme, posa alma, filtreleme, ön işleme tabi tutma ve benzeri hizmetlerin sağlanabilmesi amacıyla lisanslı depo bünyesinde veya yakın civarında, uygun kapasite ve tipte makine, cihaz, ünite ve tesislerinin bulunması ya da lisanslı depo işletmesinin bu hizmeti, başka işletmelerle anlaşma yaparak sağlaması ve depolanmak istenen ürünü depolarına nakledecek gerekli altyapı ve nakil sistemini kurması, anlaşmalı olduğu bu tür işletmeleri depoda kolayca görünebilecek şekilde teşhir etmesi,
h) Tankların paslanmaz çelik malzemeden imal edilmesi, oksidasyona karşı korumalı olması, posa almaya imkan tanıması ve farklı noktalarından numune almak için numune vanalarının bulunması,
ı)Türk Gıda Kodeksine uygun koşulların sağlanması,
gereklidir.
(2) Bakanlık depolanacak ürünün sağlıklı muhafazasına yönelik olarak gerekli gördüğü diğer depo niteliklerini de, lisans koşulu olarak arayabilir veya uygulamaya koyabilir.
Depo numaraları
MADDE 6 – (1) Ürünlerin depolanacağı lisanslı depo, lisanslı depo içindeki üniteler ve üniteler içindeki bölümler, üzerlerinden çıkmayacak ve her numaranın kapsadığı alanı gösterecek şekilde numaralandırılır.
(2) Tankların; üst kısımlarındaki açıklığa ve ayrıca alttaki çıkış vanalarının üzerine ya da yanına kolayca görülebilecek biçimde numara konulur.
(3) Bakanlık numaralandırmanın nasıl yapılacağı konusunda standart bir düzenleme yapıp zorunlu uygulamaya koyabilir.
Tartım araçları, kantarlar ve Bakanlık kontrolü
MADDE 7 – (1) 11/1/1989tarihli ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ve 3516 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmeliklere uygun olarak, her lisanslı depoda, depoya giren ve çıkan zeytinyağının tartımının yapılabilmesi amacıyla yeterli tartım aleti, cihaz ve kantarlar bulunmalıdır.
(2) Bu tartım aletleri ve kantarların doğru tartım yapması hususunda lisanslı depo işleticisince gerekli her türlü tedbir alınır.
(3)(Değişik:RG-18/1/2013-28532)Lisanslı depoda depolanan ürün için düzenlenen tartım makbuzu ve ürün senedinde belirtilecek olan ağırlıkları saptamada kullanılacak tartı alet ve cihazları ile kantarlara ilişkin 3516 sayılı Kanuna ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmeliklere uygun olarak yapılan işlem, kontrol ve denetimlerde, doğru tartım yapmadığı saptanan tartım araç ve kantarları, düzeldikleri saptanıncaya kadar kullanılamaz. Tartım ve tartım makbuzunun doğru ve usulüne uygun yapılmasından, tartıcıyla birlikte lisanslı depo işletmesi/işleticisi de sorumlu olur.
(4)(Mülga:RG-18/1/2013-28532)
Borsayla sözleşme yükümlülüğü ve bilgi işlem donanımı
MADDE 8 – (1) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Ürün senetlerinin güven içinde ticaretinin ve takibinin yapılabilmesini teminen lisanslı depo işletmesi ile borsa arasında sözleşme yapılır. Sözleşmede; ürün senetlerinin borsaya kota ettirilmesi, hareketlerinin kontrol ve takibi, teyidi, iptali, bilgi akışının düzenli olarak sağlanması,lisanslı depolardaki ürünlerin gerektiğinde her zaman veya üçer aylık dönemleri geçmemek üzere Bakanlıkça uygun görülecek sürelerde borsaca incelenmesi ve kontrolü ile aralarındaki bilgi iletişim sistemi ve Bakanlıkça belirlenecek diğer hususlar yer alır. Bakanlık, sözleşmeleri matbu olarak düzenleyebilir.
(2) Sözleşme ve sözleşmede yapılacak değişiklikler ancak Bakanlık onayından sonra geçerli olur. (Ek iki cümle:RG-18/1/2013-28532)Sözleşmenin herhangi bir nedenle feshini doğuracak bir sebebin ortaya çıkması halinde bu durum, taraflarca en geç beş işgünü içinde Bakanlığa bildirilir ve ayrıca mudilerin zarar görmemesi için gerekli tedbirler alınır. Sözleşmenin feshi, söz konusu bildirimin Bakanlığa ulaştığı tarihten itibaren otuz günlük sürenin dolmasından sonra hüküm ifade eder.
(3)(Değişik:RG-18/1/2013-28532)Lisanslı depo işletmesi, birinci fıkradaki yükümlülüğünü de kapsayacak şekilde lisanslı depoculuk faaliyetlerine ilişkin gerekli bilgi işlem alt yapısını oluşturur ve sertifikaları temin eder. Oluşturulan bilgi işlem alt yapısına ilgili borsanın ve talep halinde Bakanlığın erişimi sağlanır.
(4)(Mülga:RG-12/11/2011-28110)
(5)(Mülga:RG-12/11/2011-28110)
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Lisanslı Depo İşletmesinin Kuruluş Şartları, Faaliyet Konuları ile Kuruluş İşlemleri
Lisanslı Depo işletmesi kuruluş şartları ve aranılan belgeler
MADDE 9 – (1) Lisanslı depo işletmesinin kuruluşu Bakanlığın iznine tabidir.
(2) Lisanslı depo işletmesinin kuruluşuna izin verilebilmesi için aşağıdaki şartlar aranır.
a) Ekonomik ihtiyaç ve etkinlik şartlarının uygun olması,
b) Depolanacak ürüne ilişkin piyasa yapısının, mevcut bir lisanslı depodan ayrı olarak depo kurulmasını gerektirecek nitelik ve düzeyde olması,
c) Anonim şirket şeklinde şirket ana sözleşmesinin hazırlanması ve 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununda öngörülen anonim şirket kuruluş işlemlerinin tamamlanması,
ç) Bir milyon TL’den az olmamak üzere depolama kapasitesine göre Bakanlıkça belirlenen tutarda ödenmiş sermayeye sahip olması,
d) Pay senetlerinin tamamının nama yazılı olması.
(3) Lisanslı depo işletmesinin kuruluşuna izin verilebilmesi için aşağıdaki belgeler aranır.
a) Başvuru dilekçesi,
b) Başvuru sahiplerinin unvanı veya adı ve soyadı, T.C. kimlik/ticaret sicil numarası, adresi, telefon, faks numarası ve e-posta adresi ile mevcut ise tesis ve depolarının adresi,
c) Lisanslı depo işletmesinin faaliyet konuları, depolanacak ürünler ve öngörülen depo kapasitesi.
(4) Bakanlık kuruluş başvuru ve işlemlerinde, ihtiyaç gördüğü formların doldurulması ve sunulmasını isteyebilir.
Lisanslı Depo işletmesi kurucularının, ortaklarının, yönetim kurulu üyelerinin ve denetçilerin sahip olmaları gereken şartlar
MADDE 10 – (1) Lisanslı depo işletmesi kurucularının, ortaklarının, yönetim kurulu üyelerinin ve denetçilerinin;
a) Kanun, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile 13/11/1996 tarihli ve 4208 sayılı Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanun ve ödünç para verme işleri hakkında mevzuat kapsamında cezai hüküm giymemiş olması ve Kanunun 7 nci maddesinde belirtilen nedenlerden dolayı yasaklı olmaması,
b)(Değişik:RG-18/1/2013-28532)Kamu tüzel kişileri hariç, tüzel kişi ortakların serbest muhasebeci mali müşavirlerce veya Bakanlıkça gerekli görülmesi durumunda yeminli mali müşavir ya da bağımsız denetim kuruluşlarınca düzenlenen veya onaylanan son bir yıla ait bilanço ve gelir gider tablosu ile istenilen ek mali tablolarını sunmaları, ortaklık payları dikkate alınarak gerçek ve tüzel kişi ortakların mali ve ticari itibar bakımından lisanslı depo işletmesinin itibarına zarar verebilecek nitelikte engel bir durumlarının bulunmaması,
c) Kendileri veya sınırsız sorumlu oldukları kuruluşlar hakkında iflas kararı verilmemiş ve konkordato ilan edilmemiş olduğuna dair noterce tasdikli beyanda bulunması,
ç) Yabancı uyruklu kurucu ve ortakların, Türk gerçek ve tüzel kişiler için aranan şartları taşıdığına dair, bulundukları ülke yetkili makamlarınca onanmış bilgi ve belgelerin noterce tasdikli çevirilerinin veya geçerliliği kanun veya uluslararası sözleşmelerle kabul edilen şekilde sunulmuş olması,
zorunludur.
Sermaye şartı ve mali tablolar
MADDE 11 – (1) Lisanslı depo işletmesi,şirketin kuruluşunda bir milyon TL’den az olmamak üzere, lisanslı depo kapasitesine göre aşağıda belirlenen tutarda ödenmiş sermayeye sahip olması gerekmektedir:
a) 4.000 tona kadar; 1 milyon TL,
b) 4.000 tondan fazla 8.000 tondan az; 1,5 milyon TL,
c) 8.000 tondan fazla 16.000 tondan az; 2 milyon TL,
ç) 16.000 tondan fazla 30.000 tondan az; 2,5 milyon TL,
d) 30.000 tonu aşan her 5.000 ton için de ilave 500 bin TL.
(2) Birinci fıkrada depo kapasitesine göre belirlenen ve 1 milyon TL’yi aşan ilave sermaye tutarı, şirketin faaliyet izni için başvurma tarihine kadar tamamlanabilir.
(3) Lisanslı depoculuk yapacak şirkete faaliyet izni verilmeden önce, şirketin tasdikli bilançosu, gelir gider tablosu, mizanı ve istenen diğer mali tablo ve raporların Bakanlığa ibrazı zorunludur. Bakanlık gerekli görürse, bunların bağımsız denetimden geçmiş veya yeminli mali müşavirlerce onaylanmış olması mecburiyetini arayabilir.
Ticaret borsalarının, ürün ihtisas borsalarının ve lisanslı depo işletmelerinin ortaklığı
MADDE 12 – (1) Ticaret borsaları ve ürün ihtisas borsaları, kurulmuş veya kurulacak lisanslı depo işletmesine ortak olabilir veya aralarındaki sözleşme uyarınca bunlarla birlikte çalışabilir. Lisanslı Depo işletmeleri de kurulmuş ya da kurulacak ürün ihtisas borsalarına ortak olabilir.
Lisanslı Depo işletmesinin faaliyet konuları
MADDE 13 –(1) Lisanslı depo işletmesi, depoculuk ana faaliyeti yanında, lisanslı depo şirketinin ana sözleşmesinde gösterilmek ve Bakanlıkça uygun görülmek kaydıyla, ilgili mevzuatına uygun şekilde bu ürünlere dayalı ya da ilişkili ticaret, antrepoculuk, taşıma ve nakliye, sigorta, sanayi tesisi kurma, işleme, rafinasyon, filtrasyon, ambalajlama gibi diğer konularda da faaliyet gösterebilir.
Kuruluş işlemleri
MADDE 14 – (1) Kuruluş başvurusu; 9 uncu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kuruluş şartlarına uygun olarak hazırlanacak ana sözleşme ile aynı maddenin üçüncü fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde gösterilen bilgi ve belgelerle birlikte Bakanlığa yapılır.
(2) Bakanlık ana sözleşmeyi matbu olarak düzenleyebilir ya da asgari unsurlarını belirleyebilir.
(3) Bakanlık bu başvuruyu, 9 uncu maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında inceler ve değerlendirmeye tabi tutar. Bakanlığın başvuruyu kabul edip uygun görüş vermesi durumunda, başvuru sahibince 9, 10 ve 11 inci maddelerde aranılan diğer belgeler de tamamlanarak Bakanlığa sunulur.
(4) Bakanlık öncelikle, kuruluş başvurusu için sunulan belgelerin tam ve yeterli olup olmadığının tespitini yapar, varsa eksikliklerin giderilmesini talep eder. Bilgi ve belgelerde, Kanun, (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve bu Yönetmelik çerçevesinde bir eksiklik ya da aykırılık olmaması halinde, Bakanlıkça şirketin ana sözleşmesi onaylanır ve Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde şirketin kuruluş işlemleri tamamlanır. Kuruluşu gerçekleşen lisanslı depo işletmesi Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilan olunur.
(5) Pay devirlerinde, payları devralacak gerçek ve tüzel kişilerin 10 uncu maddede sayılan şartlara sahip olmaları gerekir.
(6)Şirket ana sözleşmesinin, ortaklarının ve ortaklık paylarının değişikliği Bakanlık iznine tâbidir.
(7) Kuruluş izni alan şirkete, ancak, Kanunun ve bu Yönetmeliğin öngördüğü lisans şartlarını taşıdığının tespiti halinde faaliyet izni verilir. Şirket faaliyet izni almadan ürün kabul edemez, ürün senedi düzenleyemez.
(8) Tarım ürünleri lisanslı depo işletmesinin şube açması ve lisans kapsamını değiştirmesi de Bakanlığın iznine tâbidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Lisanslı Depo İşletmesinin Lisans Başvurusu, Lisans Şartları,
Faaliyete Geçme, Teminat ve Sigorta
Lisans başvurusu ve aranılan belgeler
MADDE 15 – (1) Bakanlıkça depoculuk lisansı verilebilmesi için aşağıdaki şartlar aranır.
a)(Değişik:RG-12/11/2011-28110) Lisans için başvuran şirketin kuruluşunun yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi,şirketin Ticaret Sicil Memurluğunca onaylı değişiklikleri de içeren ana sözleşmesi, kayıtlı vergi dairesi adı ve vergi kimlik numarası beyanı,
b) Kuruluş izni verilirken aranılan şartların kaybedilmemiş olması ve değişiklikler varsa bunların yazılı olarak bildirilmesi,
c)(Değişik:RG-12/11/2011-28110) Lisanslı depo işleticisinin bina ve tesislerinin mülk sahibi veya kiracısı olduğuna dair yazılı beyanı,
ç)(Değişik:RG-12/11/2011-28110) Lisanslı depo işletmesinin tamamından sorumlu yönetici veya müdürünün, bölüm sorumlularının ve varsa şube sorumlularının isimleri, T.C. Kimlik numaraları, ikamet adresleri ve diploma fotokopileri,
d) 7 nci maddeye uygun olarak yeterli tartım, alet, cihaz ve kantarların bulunması,
e) 8 inci madde gereğince borsayla sözleşme yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve bilgi işlem donanımının kurulması,
f) 55 inci maddede gösterilen defter ve kayıt yükümlülüğünün yerine getirilmiş olması,
g) Kanunun 5 inci maddesi ve bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesi gereğince teminat yükümlülüğünün yerine getirilmiş olması,
ğ)11 inci madde kapsamında aranılan sermaye şartının yerine getirilmiş ve istenilen mali tablo ve raporların Bakanlığa sunulmuş olması,
h) Faaliyetleri ile ilgili muhasebe kayıt, bilgi ve belge sistemi ile düzenli işakışı ve haberleşmeyi sağlayacak yeterli bir altyapı kurulmuş ve teknik donanım ile iç kontrol sisteminin oluşturulmuş olması,
ı) Lisanslı depo işletmelerinin faaliyet ve ihtiyaçlarına uygun olarak yeterli sayıda ziraat mühendisi, gıda mühendisi, kimya mühendisi, kimyager, biyolog veya tarım ürünlerinin muhafazası ya da depolanması konusunda lisans veya ön lisans yapmış ya da depolama, gıda, laboratuvar ve kimya konularındaki liselerden diploma almış veya Bakanlıkça kabul edilen ilgili kamu veya özel kuruluşlarca düzenlenen kursa, belli bir sertifika programına veya eğitime tabi tutularak, lisanslı depo işletmesinin işve faaliyetlerine ilişkin bir sertifikaya hak kazanmış lisanslı personel, teknik personel veya diğer idari ve yardımcı personel istihdamının sağlanması.
(2) Bakanlıkça depoculuk lisansı verilebilmesi için aşağıdaki belgeler aranır.
a) Lisans için başvuran şirketin kuruluşunun yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, şirketin ticaret sicil memurluğunca onaylı değişiklikleri de içeren ana sözleşmesi ve vergi levhası suretleri,
b) Lisanslı depo işletmesi ve depolarının varsa şubelerinin yerleşim planı,
c) Lisanslı depo işleticisinin bina ve tesislerinin kira sözleşmesi veya tapu senedinin onaylı sureti,
ç) Lisanslı depo işletmesinin tamamından sorumlu yöneticisi veya müdürünün, bölüm sorumlularının, varsa şube sorumlularının isimleri, T.C. kimlik numaraları,ikamet adresi, diploma ve nüfus cüzdanı fotokopisi,
d) Personelin unvan, görev ve sorumlulukları ile iş tanımlarını da gösterir personel ve organizasyon şeması,
e) Lisanslı depolarda kullanılacak cihaz, alet ve ekipmanların marka, model, üretim yılı ve kullanım talimatları,
f) 20 nci madde gereğince sigorta yükümlülüğünün yerine getirildiğine dair sigorta poliçelerinin onaylı suretleri,
g) Kanun ile bu Yönetmelikte öngörülen veya lisanslı depo işletmesinin niteliğine göre gerekli görülen diğer bilgi ve belgeler.
(3) Bakanlık lisans başvuru ve işlemlerinde, ihtiyaç gördüğü formların doldurulması ve sunulmasını isteyebilir.
(4) Lisans verilirken aranılan bilgi ve belgeler zaman içinde güncellenebilir veya değiştirilebilir. Bu durumda Bakanlık ve ilgili lisanslı depo işletmesi, kendilerinden kaynaklanan değişiklikleri ivedilikle birbirlerine haber verir ve gerekli değişiklikler yapılır.
Faaliyete geçme
MADDE 16 – (1) Kuruluşuna izin verilen lisanslı depoculuk şirketinin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilmesini takiben en geç bir yıl içinde, faaliyet izni alması şarttır. Bu süre gerektiğinde Bakanlık tarafından en fazla bir yıl daha uzatılabilir. Söz konusu süre içinde Bakanlığa başvurmayan veya başvurusunun sonucunda kendilerine faaliyet izni verilmesi uygun görülmeyen kuruluşların faaliyet izni alma hakkı düşer. Bu durumda en geç üç ay içinde ana sözleşmelerindeki ticaret unvanı,amaç ve faaliyet konularını değiştirmesi veya tasfiyeye girmesi zorunludur.
(2) Faaliyet izninin verilebilmesi için; Bakanlık öncelikle, 15 inci maddede aranılan belgelerin tam ve yeterli olup olmadığının tespitini yapar, varsa eksikliklerin giderilmesini talep eder. Sonra lisanslı depo işleticisi olmak için başvuranın lisans kapsamındaki depo ve diğer tesisleri, Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri ile teknik yeterlilik bakımından Bakanlık tarafından oluşturulan bir komisyona yerinde incelettirilir.
(3) Komisyon, (Mülga ibare:RG-12/11/2011-28110) (…) Bakanlık bünyesinden ve/veya dışarıdan, sayısı üçten az olmamak üzere (Mülga ibare:RG-18/1/2013-28532) (…), teknik ve uzman kişilerden oluşturulur.
(4) Bakanlık bu incelemeyi, kuracağı bir komisyon yerine, uygun göreceği başka bir kuruluştan da talep edebilir.
(5)İnceleme sonucu gerekçeleriyle birlikte bir rapora bağlanarak Bakanlığa sunulur. Raporda lisans alması uygun görülenlere Bakanlıkça lisans verilir.
(6) Bakanlık düzenlenen raporu yetersiz bulursa ya da ihtiyaç duyarsa, lisans verilmeden önce konuyla ilgili ek ya da yeni bir inceleme yapılmasına da karar verebilir.
(7) Yapılan incelemeye ilişkin olarak, bir gider belgesine veya bu mümkün olmazsa gideri yapanın beyanına dayalı giderler (Mülga ibare:RG-18/1/2013-28532) (…) inceleme sırasında; lisans bedeli ise, lisans verilmeden önce başvuru sahiplerince ödenir.
(8) Kuruluş izni ve lisans alınmasına ilişkin olarak öngörülen şartlardan herhangi birinin kaybedilmesi üzerine, Bakanlıkça verilecek süre içerisinde söz konusu şartların sağlanmaması halinde, lisanslı depoların lisansları askıya alınır, faaliyetleri geçici olarak durdurulur veya lisansları iptal edilir.
Lisanslı Depo işletmesinin şube ve depolama üniteleri
MADDE 17 – (1) Lisanslı depo işletmesinin depolama tesis ve ünitelerinin aynı yerde bulunmaması durumunda, depolama ünitelerinin aynı ilde ve işletme merkezinden en fazla 50 km uzaklıkta olması gerekir. Farklı bir il sınırı içinde olması veya uzaklığın 50 km’ yi aşması durumunda bu ünitelerin şube şeklinde kurulması ve faaliyet göstermesi zorunludur.
(2) Lisanslı depo işletmesinin tüm şubeleri aynı lisans kapsamında çalışır, şubeler lisansta gösterilir.
(3) Lisans başvurusunda ya da değişikliğinde şubeler de yerinde incelenir.
(4)Şubeleri temsilen yetkileri belirlenmiş sorumlu personelin, lisans başvurusunda veya değişikliğinde Bakanlığa bildirilmesi zorunludur.
(5) Merkez ve şubelerde; depolama hizmetlerinin sunumunda, rapor, kayıt, belgelendirme ve personel düzeninde standart ya da benzer bir yönetim sistemi ve uygulaması olması esastır.
(6) Lisanslı depo işletmesinin merkez ve şubelerinde bulunan ve lisans almış olan depolara ilaveten, yeni depolama tesis veya üniteleri edinmek istenirse, bunlar için de Bakanlığa lisans değişiklik başvurusunda bulunulması zorunludur. Lisanslı depo işleticisi, lisans almadığı bir depoyu lisanslı depo şeklinde kullanamaz.
(7) Lisanslı depo işleticisi tarafından kullanılan lisanslı bir depo ya da depo ünitesi herhangi bir nedenle lisans koşulları bakımından yetersiz hale gelirse, onu yetersiz hale getiren neden ortadan kalkmadıkça ürün depolanması amacıyla kullanılamaz.
Yetkili sınıflandırıcılarla sözleşme yükümlülüğü (Değişik madde başlığı:RG-18/1/2013-28532)
MADDE 18 – (1) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Lisanslı depo işletmesi, depolanacak veya depolanmış ürünlerin analiz, sınıflandırma ve belgelendirme işlemlerinin yürütülmesi için yetkili sınıflandırıcılarla sözleşme yapar. Bakanlık bu sözleşmeleri matbu olarak da düzenleyebilir.
(2) Lisanslı depo işletmeleri, sözleşme kapsamında çalıştığı yetkili sınıflandırıcıları listeleyerek lisanslı depo işletmesinin görünecek bir yerine veya yerlerine asar.
(3)(Değişik:RG-18/1/2013-28532)Sözleşme ve sözleşmede yapılacak değişiklikler ancak Bakanlık onayından sonra geçerli olur. Sözleşmenin herhangi bir nedenle feshini doğuracak bir sebebin ortaya çıkması halinde bu durum taraflarca en geç beş işgünü içinde Bakanlığa bildirilir ve ayrıca mudilerin zarar görmemesi için gerekli tedbirler alınır. Sözleşmenin feshi, söz konusu bildirimin Bakanlığa ulaştığı tarihten itibaren otuz günlük sürenin dolmasından sonra hüküm ifade eder.
Lisanslı Depo teminatı
MADDE 19 – (1) Kanuna göre lisanslı depo işletmek üzere lisansa müracaat edenler ile lisanslı depo işletmecileri, lisans kapsamındaki depo kapasitesinin ürün rayiç bedelinin asgari %15’i oranında olan ve Bakanlık tarafından kabul edilen lisanslı depo teminatını vermek zorundadır. Depo kapasitesi; ürünün deponun bölümlerine kolayca taşınması, düzenli şekilde yerleştirilmesi, istiflenmesi ve depodan çıkarılması ile depoda bulunan cihaz, donanım, iş araç ve makinelerinin rahatça çalışabileceği boş alanlar ve geçiş yerleri gözetilerek lisanslı depo işletmesinin normal çalışma ve depolama faaliyetinde depolayabileceği azami ürün miktarını gösterir. Depo kapasitesi lisansta gösterilir.
(2)(Değişik:RG-18/1/2013-28532)İstenen teminat tutarına eşit nakit para, banka teminat mektubu, gayrimenkul rehni veya sorumluluk sigortası,mevzuatta öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmesinde temerrüde düşülmesi halinde Fona bu tür teminatı alış, satış, düzenleme ve transfer gibi her türlü tasarrufta bulunma yetkisi veren bir gayri kabili rücu yetki belgesiyle birlikte verilir.
(3)(Değişik:RG-18/1/2013-28532)Banka teminat mektubunun, Bakanlıkça kabul edilen Türkiye’de yerleşik bir bankadan alınması, vazgeçilmesi olanaksız ve kesin olması gerekir. Sorumluluk sigortasının, lisanslı depolarda depolanan ürünlerin mevzuatta öngörülen şekilde mudiye teslim edilmemesi rizikosu dahil, lisanslı depo işletmesi/işleticisinin Kanunda ve Kanuna istinaden çıkarılan ikincil düzenlemelerde öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmemesi dolayısıyla meydana gelecek zararları karşılayacak mahiyette olması şarttır.
(4) Lisanslı depo işletmesinin toplam hissesinin % 51’i veya daha fazlasının, kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri, iktisadi devlet teşekkülleri, 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununa göre kurulan borsalar veya tarım satış kooperatifleri ve birlikleri ya da tarım kredi kooperatifleri ve birlikleri tarafından sahip olunması durumunda, toplam teminatın % 90’ına kadar gayrimenkul rehni ile teminat yükümlülüğü yerine getirilebilir. Diğer lisanslı depo işletmeleri için bu oran azami % 75 olarak uygulanır.
(5) Kanun kapsamında alınacak teminatlar, Fon adına ve lehine düzenlenir. Bu teminatların muhafazası, Kanunda öngörüldüğü şekilde nakde çevrilmesi ve zarar görene ödenmesi, kanuni takibinin yapılması, ilgililer hakkında dava açılması,tahsili, yeterliliği, depoculuk lisansının iptali durumunda lisanslı depo işletmesinin yerine getirmesi gereken bir tazmin veya yükümlülüğünün bulunmadığının tespiti sonrası teminatın iadesi ve bunların Bakanlığa bildirilmesi, teminatla ilgili diğer hususlar ve tasarruflar Fon (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532)tarafından yerine getirilir.
(6) Depoculuk lisansının iptali durumunda, lisanslı depo işletmesinin yerine getirmesi gereken bir tazmin veya yükümlülüğünün bulunmadığı Bakanlık ve Fon tarafından tespit edilmedikçe teminatlar iade olunamaz.
(7) Bakanlık, genel olarak lisansın değiştirilmesi, süresinin uzatılması, yeniden verilmesi sırasında lisanslı depo işletmesinin teminatını kontrol eder, eksik kalan tutarı tamamlatır. Ancak Fonun talebi ve/veya piyasadaki gelişmeler ile ürün fiyatlarının izlenmesi sonucu ihtiyaç görülmesi durumunda Bakanlıkça; lisanslı depo teminatları kontrol edilebilir, lisanslı depo işletmelerine yapılacak bir bildirimle teminat oranı yükseltilebilir veya toplam teminat oranı içindeki gayrimenkul oranı değiştirilebilir.
(8) Eksik kalan teminat tutarı tamamlattırılır.
(9) Lisanslı depo işletmeleri nezdinde yapılan denetim raporlarında da; işletmenin mali durumunda ve yükümlülüklerini yerine getirmesinde zayıflık ve güçlükler bulunduğu, takip eden dönemde de bunların devam edebileceği tespitine yer verilerek teminat tutar ve oranının artırılması önerilmişse, Bakanlık teminat oran ve tutarının artırılması da dahil uygun gördüğü tedbirleri alır.
(10) Eksik kalan teminat Bakanlığın bildirimini takiben en geç 30 gün içinde tamamlanır. Teminat tamamlanmadan lisansta değişiklik, süre uzatımı veya lisans yenilemesi yapılmaz.
(11) Teminat tutarının hesabında; lisanslı depo işletmesi tarafından lisanslı depo kapasitesinin hangi oranda hangi ürün çeşidine tahsis edildiğine dair Bakanlığa verilen beyanname ya da form dikkate alınır. Bu formda gösterilen ürün çeşitlerinin borsada en çok işlem gören tür ve sınıfının, içinde bulunulan aydan önceki son 6 aya ait borsada oluşan ortalama fiyatı; borsa ortalama fiyatı tespit edilemiyorsa Bakanlıkça ürün için belirlenen referans borsa veya borsalarda oluşan ortalama fiyat esas alınır. Bu beyanname ya da form lisansın yenilenmesi sırasında güncellenerek tekrar düzenlenir. Ancak bu beyannamede gösterilen ürün tahsis oranları, depoya getirilen ürün çeşidi ve miktarına bağlı olarak zaman içinde değişiklik gösterebilir. Bu durumda teminat tutarı lisanslı depo işletmesince de takip olunur. Söz konusu değişikliklerin, Kanunda belirlenen asgari % 15 teminat oranının altına düşmesine yol açması durumunda, Lisanslı Depo işletmesi bunu en geç 15 iş günü içerisinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen lisanslı depo işletmeleri hakkında Bakanlıkça teminat tutar ve oranının artırılması da dahil, 60 ıncı maddeye göre uygun görülen idari tedbirler alınır.
Sigorta
MADDE 20 – (1) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Lisanslı depo işleticisi, lisans koşulu olarak işletme tesisleri ve lisanslı depoculuk faaliyeti kapsamında depoladığı ürünler için; hırsızlık, yangın, duman, infilak, deprem, dahili su basması, sel, grev-lokavt-kargaşalık, terör, fırtına, kar ağırlığı, yıldırım, yer kayması, kara, deniz veya hava araç çarpması ve benzeri diğer rizikolara karşı sigorta yaptırmak zorundadır.
(2) Depolanan ürün için düzenlenen sigorta poliçesinde, poliçe lehdarı hasarın meydana geldiği tarihteki mudîdir. (Ek cümle:RG-18/1/2013-28532)Ancak, ürün senetlerinin teminat olarak gösterildiği hallerde kredi veya avans veren kuruluşun hakları saklıdır.
(3) Lisanslı bir depoda sigorta kapsamına giren bir hasar meydana gelmesi durumunda, lisanslı depo işleticisi bu durumu ve muhtemel zarar miktarını derhal Bakanlığa ve ilgili sigorta şirketine bildirir. Zarar hesabında, ilgili ürünün hasar gördüğü tarihte borsada oluşan ortalama fiyat; borsa ortalama fiyatı tespit edilemiyorsa Bakanlıkça ilgili ürün için belirlenen yurt içi ve/veya yurt dışı referans borsa veya borsalarda oluşan ortalama fiyat esas alınır.
(4) Lisanslı depo işleticisi hukuken geçerli bir mazereti olmadıkça hasarın tespitini takiben en geç beş iş gününde istenen tüm belgeleri ilgili sigorta şirketine iletmek, sigorta şirketi de belgelerin ulaşmasını takiben en geç on iş gününde mudîye hasarın bedelini ödemek zorundadır.
(5) Kanun ile bu Yönetmelik kapsamında öngörülen sigorta sözleşmelerinin feshedilmesi sonucunu doğuracak bir nedenin ortaya çıkması durumunda, ilgili sigorta şirketi bunu derhal Bakanlığa ve lisanslı depo işletmesine bildirmekle yükümlüdür. Sigorta sözleşmesinin feshi, ancak söz konusu bildirimin Bakanlığa ulaştığı tarihten itibaren otuz günlük sürenin dolmasından sonra hüküm ifade eder.
(6) Hazine Müsteşarlığı, Kanun kapsamında sigorta yapacak sigorta şirketlerinde aranılacak nitelikleri ve bu niteliklere uyan sigorta şirketlerini her yıl Nisan ayında belirler ve Bakanlığa bildirir.
(7) Lisanslı depo işleticisi, lisanslı depo tesislerini ve içerisinde bulunan tüm ürünleri kapsayan sigorta poliçe ve sözleşmelerinde öngörülen kurallara uygun davranmak ve personelinin de bu sigorta hükümlerini ihlal edecek veya geçersiz kılacak davranışlardan kaçınmalarını sağlayacak tedbirleri almak zorundadır.
(8)(Ek:RG-18/1/2013-28532)Lisanslı depo teminatının sorumluluk sigortası olarak verilmesi halinde, bu sigorta ile birinci fıkrada belirtilen sigortaların aynı sigorta şirketine yaptırılması zorunludur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Depoculuk Lisansının Düzenlenmesi, Reddi, Geri Verilmesi, Zayi Olması,
Süresinin Uzatılması, Bedeli ve Tartıcı Lisansı
Depoculuk lisansı
MADDE 21 – (1) Lisanslı depoculuk faaliyetinde bulunmak için Bakanlıktan depoculuk lisansının alınması zorunludur. Bakanlıktan lisans alınmadan lisanslı depoculuk faaliyetinde bulunulamaz, lisanslı depo veya lisanslı depo işletmesi izlenimini verecek hiçbir isim, unvan, işaret ve benzerleri kullanılamaz.
(2) Bir lisanslı depo işletmesinde iki ya da daha fazla çeşit ürünün depolanması için bir lisans düzenlenebilir. Lisansta hangi ürünlerin depolanabileceği ve bunların azamî kapasiteleri gösterilir.
(3) Bu lisans, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilân edilir.
(4) Depoculuk lisansı devredilemez ve lisanslı depo işletmesinin tüm şubeleri aynı lisans kapsamında çalışır.
(5)Şirket unvanının ve depolama kapasitesinin değiştiği hallerde lisans değişikliği yapılması zorunludur.
(6) Lisansın değiştirilmesi ve yenilenmesi de lisans alınmasıyla aynı esas ve usule tâbidir.
(7) Lisansın değiştirilmesi ve yenilenmesinden önce bu Yönetmelik hükümlerine uygunluk bakımından gerekli denetim Bakanlıkça yapılır ya da yaptırılır. Denetim sonucuna göre uygun görülenlerin lisansı yenilenir veya değiştirilir.
Lisans talebinin reddi
MADDE 22 –(1) Bakanlık tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda; işletmenin ve deponun ürünlerin depolanmasına uygun olmadığı veya gerekli şartları taşımadığı, şirket ortaklarının, yönetici ve denetçilerinin Kanunun 7 nci maddesinde yer alan şartlara uymadığı veya güven ve ticarî itibar taşımadığı ya da lisans verilmesine engel geçerli bir sebebin varlığının tespiti hallerinde, depoculuk lisansı verilmesi, süresinin uzatılması veya lisansta değişiklik yapılması talepleri reddedilir.
Lisansın geri verilmesi
MADDE 23 – (1) Lisansın Bakanlıkça iptal edilmesi, askıya alınması veya süresi dolan lisansın süresinin uzatılmaması durumunda, lisans en geç yedi iş günü içerisinde Bakanlığa geri verilir.
(2) Bakanlıkça askıya alınan lisans askı süresi içinde iptal edilmemişse; askıya alınmanın başlangıç ve bitiş süreleri belirtilerek, ait olduğu lisanslı depo işleticisine geri verilir.
(3) Bakanlığın depoculuk lisansını askıya alma veya iptaline ilişkin kararları,ilgili ticaret siciline tescil ile Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ve bir ulusal gazetede ilan ettirilir.
Lisans belgesinin zayi olması
MADDE 24 – (1) Lisans belgesi zayi olan lisanslı depo işletmecisi gerekçeleriyle birlikte Bakanlığa başvurur. Bu durumda Bakanlık, lisanslı depo işletmesine verilmek üzere yeni bir lisans belgesi tanzim eder. Verilen belgede, orijinal lisans numarası ve tarihi ile yenileme nedeni belirtilir.
Lisansın geçerlilik süresi ve uzatılması
MADDE 25 – (1) Verilen lisanslar iki yıllık süre için geçerlidir. Süre bitiminde, bu Yönetmelikte ve lisansta belirtilen kurallara uygun olarak lisansların geçerlilik süresi Bakanlıkça aynı süreyle uzatılır.
Lisans bedelleri ve diğer ücretler
MADDE 26 – (1) Kanun kapsamında verilen, süresi uzatılan, değiştirilen veya yeniden verilen depoculuk lisansı ile diğer lisanslara ilişkin bedeller, Bakanlıkça genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere peşin olarak tahsil edilir.
(2) Birinci fıkrada yer alan lisans bedelleri her yıl 1 Ocak tarihinden geçerli olmak üzere, Bakan oluru ile belirlenir. Lisans bedelleri belirlenirken lisanslı depo işletmesinin depo kapasitesi dikkate alınır.
(3) Bakanlık, bu Yönetmelik kapsamında yapacağı veya yaptıracağı (Ek ibare:RG-18/1/2013-28532)her türlü inceleme ve denetimler ile verilen hizmetlere ilişkin ücret ve masrafların tamamının veya bir kısmının ilgili lisanslı depo işletmecisi tarafından karşılanmasını talep edebilir. Bu durumda ilgililer ücret ve masrafları en geç on iş günü içerisinde öder.
Tartıcı lisansları
MADDE 27 – (1) Lisanslı depoda depolanacak veya depolanmış ürünün tartılması ve tartım makbuzuyla belgelendirilmesi, lisanslı depo işletmesinde istihdam edilen lisanslı tartıcılar tarafından yapılır.
(2) Lisanslı tartıcılar, lisanslı depoya depolanacak veya depolanmış ürünleri istem üzerine en kısa sürede, ayrımcılık yapmadan usulüne uygun olarak tartmak ve belgelendirmekle görevli ve yetkilidirler.
(3) Tartıcı lisansı için doğrudan Bakanlığa veya Bakanlığın belirleyeceği yerlere, isim, adres ve talebi belirten bir dilekçeyle başvurulur. Tartıcı lisansı için başvuran kişi, lisanslı depo işletmesinin bir personeli ya da temsilcisi ise, başvurusuna, lisanslı depo işleticisinin kendilerini yeterli gördüğünü ve tartıcı olarak çalıştırmak istediğine dair beyanını da ekler. Gerekli görülmesi halinde Bakanlık, ilave bilgi veya belgeler de isteyebilir.
(4) Tartıcı lisansı için başvuruda bulunanlara, tartım aletlerinin özellikleri ve kullanımı konusunda Bakanlıkça veya Bakanlığın belirlediği mercilerce ya da Bakanlığın kabul ettiği tartım aletinin satım veya kurulumunu yapan yetkili firma ya da kişilerce verilen bir eğitim veya program sonucunda, eğitim veya programa katıldığı ve yeterli olduğu anlaşılanlara tartıcı lisansı verilir. Tartıcı lisansı verilmeden önce başvuru sahibinin Kanun ile bu Yönetmelik hükümlerini okuduğuna ve bunlara uygun çalışacağına dair yazılı beyanı alınır.
Tartıcı lisansının iptali ve tartıcının sorumluluğu
MADDE 28 – (1) Kasten gerçeğe aykırı şekilde tartan veya herhangi bir nedenle tartım yapabilme yeterliliğini kaybeden tartıcının lisansı iptal edilir.
(2) Ayrıca yaptığı tartımlarda, Kanun hükümlerine aykırı davrandığı tespit edilen lisanslı tartıcılar hakkında gerekli hukuki işlemler yapılır.
(3)(Ek:RG-18/1/2013-28532)Tartıcı, tartım işlemleri ve araçlarının mevzuata uygun, düzenli ve sağlıklı bir şekilde yürütülmesi ve kullanılmasına engel teşkil edebilecek hususları derhal lisanslı depo işletmesine bildirmekle yükümlüdür.
ALTINCI BÖLÜM
Tartım Makbuzu, Analiz ve Sınıflandırma Belgesi ve Ürün Senedi
Tartım makbuzu
MADDE 29 – (1) Kanun ile bu Yönetmelik uyarınca düzenlenen tartım makbuzu asgari olarak aşağıdaki bilgileri içerir.
a) “Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu Ürün Tartım Makbuzu” başlığı,
b) Tarihi ve seri numarası,
c) Belgenin kaçıncı nüsha olduğu ve “ciro edilemez” ibaresi,
ç) Tartımı yapılan ürünün tür ve sınıfı,
d) Zeytinyağının depolandığı ya da depolanacağı lisanslı depo işletmesinin ticaret unvanı ve bulunduğu yer,
e)Mudinin ismi ve adresi,
f) Zeytinyağının lisanslı depoya girişinde veya çıkışında tartıldığını gösteren ibare,
g) Zeytinyağının brüt ve net ağırlığı, ürünün hasat sezonu ve/veya rafinasyon tarihi (ay/yıl),
ğ)Tartımın ilgili mevzuat hükümlerine uygun yapıldığını belirten ibare ve tartıcının imzası.
(2) Eğer lisanslı tartıcı, zeytinyağının normal veya tahminen beklenen ağırlığından ciddi farklı bir ağırlıkla ya da ürünün ağırlığını etkileyen bir durum veya maddeyle karşılaşırsa, bu durumu ve bunun tahminen ne kadar olabileceğini, tartım makbuzuna not olarak yazar.
(3) Lisanslı depoda tam elektronik tartı aletinin bulunması zorunlu olup, tartı kartelalarının yukarıdaki bilgilerin tümünü içermesi ve başlığının “Ürün Tartım Makbuzu” şeklinde düzenlenmesi kaydıyla, ayrıca bir tartım makbuzu düzenlenmez.
Tartım makbuzunun mülkiyet hakkını temsili
MADDE 30 – (1) Bir ürünün lisanslı depo işletmesine teslimi sırasında, ürün senedinden önce düzenlenen tartım makbuzu ve delil niteliğini haiz benzer belgeler de o ürünün mülkiyetinin ispatında kullanılabilir. Ürün senedi, tartım makbuzu, analiz ve sınıflandırma belgesi ile delil niteliğini haiz diğer belgeler, ürünün aynı miktar, tür, sınıf ve kalitede mudîye geri verilmesini garanti eder.
Analiz ve sınıflandırma belgesi ve itiraz
MADDE 31 – (1) Lisanslı depolarda depolanacak veya depolanmış ürünlere ilişkin analiz ve sınıflandırma belgesinin düzenlenmesi ile buna ilişkin itirazların sonuçlandırılması hakkında, 8/10/2005 tarihli ve 25960 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yetkili Sınıflandırıcıların Lisans Alma, Faaliyet ve Denetimi Hakkında Yönetmelikte gösterilen usul ve esaslar uygulanır.
(2) Bir ürünün numune analiz ve sınıflandırmasına ilişkin bir itiraz yapılmışsa, itiraz sonuçlanmadan o ürüne ilişkin ürün senedi düzenlenemez.
Ürün senedinin şekli ve içeriği
MADDE 32 – (1) Lisanslı depolarda depolanmış ürün için düzenlenen ürün senedinde aşağıdaki bilgilerin bulunması zorunludur:
a) Lisanslı depo işleticisinin lisans numarası,
b) Lisanslı depo işleticisinin ticaret unvanı ve adresi,
c) Ürünün depolandığı deponun numarası, adres ve yeri,
ç) Ürün senedinin düzenlendiği tarih ve seri numarası,
d) “5300 Sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu Kapsamında Lisanslıve Teminatlıdır” ibaresi ile bu ibarenin altına “Ciro Edilebilir Zeytinyağı Ürün Senedi” veya “Ciro Edilemez Zeytinyağı Ürün Senedi” ibareleri,
e) Ürün senedi karşılığında kredi kullanılmışsa (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532) veya avans alınmışsa, ‘Kredi/Avans karşılığı teminat alınmıştır’ ibaresi ile teminatı alan kuruluşun unvanı,
f) Ürün senedinin kimin namına veya emrine düzenlendiğini gösteren ibare,
g) Gün, ay ve yıl olarak depolama tarihi ile lisanslı depo işletmecisinin, lisanslı depo ücret tarifesi çerçevesinde ücretlerini talep etme hakkına sahip olduğuna ve ürün senedinin alım satım ve depodan teslim alınması aşamasında ücretlerin tahsil edilerek lisanslı depo işletmecisine ödeneceğine dair bir açıklama,
ğ)Bu senedin, ilgili mevzuat hükümlerine tabi olarak senette miktar, tür, sınıf veya standardı tanımlanan ürünün ticaret ve muhafazası amacıyla, unvanı yazılı lisanslı depo işletmesinde depolanması için çıkarıldığı; ürün analiz ve sınıflandırmasının ürün standardına göre yetkili sınıflandırıcı tarafından yapıldığı; depodaki zeytinyağının (Değişik:RG-18/1/2013-28532) hırsızlık, yangın, duman, infilak, deprem, dahili su basması, sel, grev-lokavt-kargaşalık, terör, fırtına, kar ağırlığı, yıldırım, yer kayması, kara, deniz veya hava araç çarpması ve benzeri gibi diğer riskler sebebiyle gerçekleşebilecek kayıp veya zararlara karşı sigorta kapsamına alınmış olduğu; mudinin talebi üzerine bu senetle, depolanan zeytinyağının azamî depolama süresini geçmemek şartıyla depodan geri alınabileceği; iş bu senette aksi belirtilmedikçe, lisanslı depo işleticisinin bu senede tek başına, birlikte veya diğerleriyle ortak olarak sahip olmadığı; iş bu senedin orijinal veya doğru olarak ciro edilmiş halde ibrazı ile lisanslı depo işletmecisinin depolama hizmeti ücretlerinin ödenmesinden sonra, aynı ya da daha iyi kalitedeki ürünü, bu senette yazılı mudinin kendisine veya yazılı emrine göre teslim edeceği ifadesi,
h) Zeytinyağının, tür, sınıf ve serbest yağ asitliği (asit derecesi), varsa alt sınıfı, ambalajlı ya da dökme ibaresi, (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532) analiz ve sınıflandırma belgesinin tarihi ve nosu ve ağırlığı,
ı)(Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532)Yıl olarak zeytinyağının rafinasyon tarihi,
i) Lisanslı depo yetkilisinin imzası,
j) Ürünün depoya nasıl getirildiğine ilişkin kara taşıtı, denizyolu veya demiryolu ibaresi,
k) Senedin arkasında mudinin ciro edebileceği boş alan ve açıklamalar.
(2) Bakanlık, gerekli görülmesi halinde, ürün senedinde başkaca bilgilere de yer verilmesini isteyebilir.
(3)(Mülga:RG-12/11/2011-28110)
(3)(Ek:RG-18/1/2013-28532)Bakanlık, ürün senedini matbu olarak düzenlemeye yetkilidir.
Ürün senedi örnekleri ve saklama süresi
MADDE 33 – (1) (Değişik:RG-12/11/2011-28110)Aynı ürüne ait veya aynı seri numaralı birden çok ürün senedi düzenlenemez.
(2) Bütün basılı ürün senetlerinin bir adet sureti olur ve suretler açık ve belirgin bir şekilde basılı veya damgalı olarak “Surettir–Ciro Edilemez” ibaresi taşır. Lisanslı depo işleticisi, iptal edilen ürün senetlerinin asıllarına iptal damgası basarak bir klasör içinde Kanunda öngörülen süre boyunca saklar.
Ürün senetlerinin kaybolması, zarar görmesi ve haczi
MADDE 34 – (1) Kanun kapsamında düzenlenmiş ve iptal edilmemiş ürün senedinin temsil ettiği ürünün tümü veya bir bölümü için başka bir ürün senedi düzenlenemez.
(2) Ürün senedinin kaybolması veya zarar görmesi halinde ürün senedi sahibi, mülkiyetin tespiti için Türk Ticaret Kanununun makbuz senedinin kaybolmasına ilişkin hükümleri çerçevesinde bir karar almak üzere mahkemeye başvurur. Mahkeme kararına istinaden lisanslı depo işleticisi yeni bir ürün senedi düzenler.
(3) Kanun çerçevesinde ürün senedine bağlanmış tarım ürünlerinin haczi, ancak ürün senedinin haczi suretiyle yapılır.
(4) (Ek:RG-18/1/2013-28532)Kredi veya avans karşılığında teminat olarak gösterilen ürün senedi, borcun vadesinde ödenmemesi halinde kredi veya avans veren kuruluşun yazılı talebi üzerine lisanslı depo işletmesince mudiye bilgi verilmek kaydıyla borsada satılır. Bunun için, Kanunun 33 üncü maddesi hükmü gereği mudinin yazılı izninin ürün senedinin teminat olarak gösterilmesinden önce alınması gerekir.
(5) (Ek:RG-18/1/2013-28532)Dördüncü fıkraya göre yapılan satışa ilişkin masraflar ile tahakkuk eden depolama ücreti düşüldükten sonra, borsa tarafından satış bedelinin mudinin kredi ve avans veren kuruluşa olan borcunu karşılayacak kısmı bu kuruluşlara, kalan kısmı ise mudiye yedi işgünü içinde ödenir.
Ürün senetlerinin basımı
MADDE 35 – (1) Ürün senetleri; Lisanslı Depo işletmesinin unvanını, varsa özel işaretini taşıyan, birbirini takip eden seri numaralı ve bu Yönetmelikte gösterilen bilgileri içeren ve Bakanlıkça kabul edilen formatta, giderleri lisanslı depo işletmesince ödenmek üzere filigranlı ya da özel kağıtlara Bakanlıkça bastırılır ve lisanslı depo işletmesine tutanakla teslim edilir.
(2)(Mülga:RG-12/11/2011-28110)
Ürün senetlerini imzalamaya yetkili kişi
MADDE 36 – (1) Lisanslı depo işleticileri, ürün senetlerini imzalamaya yetkili kişi ya da kişilerin isimleri ile orijinal imzalarını ticaret sicilinde tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilân ettirir. İmzaya yetkili kişilerde herhangi bir değişiklik olduğu takdirde de aynı usûl izlenir. Ürün senedinin mevzuata uygun olarak düzenlenmesinden, senedi imzalayanlarla birlikte lisanslı depo işleticisi de sorumludur.
YEDİNCİ BÖLÜM
Lisanslı Depo İşleticisinin Hak ve Yükümlülükleri, Zeytinyağının Depolanması
ve Teslimi, Yasak Faaliyetler ve Lisanslı Depo Ücret Tarifesi
Lisanslı Depo işleticisinin hak ve yükümlülükleri
MADDE 37 – (1) Lisanslı depo işleticisinin hakları şunlardır:
a) Depolama hizmetleri karşılığında Bakanlıkça onaylı ücret tarifesi çerçevesinde ücret talep etmek,
b) Ücreti ödenmemişse depolanmış ürün üzerinde hapis hakkını kullanmak,
c) Kanunda ve bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda ürünlerin depolanmasını reddetmek,
ç) Kanun ve bu Yönetmelikte öngörülen diğer hakları kullanmak.
a) Lisans şartlarının korunması ve sürdürülmesi için gerekli tedbirleri almak ve bu şartların kaybolması hâlinde durumu derhal Bakanlığa bildirmek,
b) Depolama hizmetlerinde ve görevlerinde itinalı davranmak, aynı koşullarda kişiler arasında ayrım yapmamak ve depolanmış ürünün korunmasında gerekli dikkat ve özeni göstermek, her türlü tedbiri almak,
c) Kanun ve bu Yönetmelikte aksine bir hüküm olmadıkça teslim alınan ve depolanan ürün karşılığında ürün senedini ve diğer belgeleri düzenlemek,
ç)Mudînin talebi üzerine, ürünü gecikmeksizin teslim ve ürün senedini iptal etmek,
d) Borsaya ürün senetleriyle ilgili bilgi akışını düzenli olarak sağlamak, borsanın talebi hâlinde inceleme ve kontrolüne izin vermek, gerektiğinde kendi kayıtlarını borsa kayıtlarıyla teyit etmek,
e) Ücret tarifesine uygun davranmak ve mudîler arasında ayrım yapmamak,
f) Kanunda ve bu Yönetmelikte öngörülen kayıt ve defterleri tutmak,
g) Doğrudan Bakanlıkça veya denetim sırasında istenecek bilgi, belge ve raporları vermek ve Bakanlıkça Kanun ve bu Yönetmelik çerçevesinde verilen diğer görevleri ve talimatları yerine getirmek,
ğ)Kanun ve bu Yönetmelikte öngörülen diğer hükümlere uymak.
Bozulmuş ve hasar görmüş ürünün depoya kabul edilmemesi
MADDE 38 – (1) Depolanmak üzere lisanslı depoya teslim edilmek istenen ürün, bu depodaki diğer ürünleri veya sağlığı olumsuz etkileyecek düzeyde olduğu tespit edilmiş veya bozulmuş ise, böyle ürünler depolamak üzere kabul edilmez ve depolanmışsa depodan çıkarılır.
Ürünü depolamaya hazır hale getirme
MADDE 39 –(1) Gerekli ve uygun araç, cihaz ve makinelerle donatılmış lisanslı depo işleticisi, depolanmaya ve standartlara uygun olmayan ya da depolandığında lisanslı depodaki diğer ürünleri olumsuz etkileyebilecek ürünleri, mudinin talebi üzerine ve ücreti karşılığında, depolanmaya ve standartlara uygun hale getirmek üzere ürünün niteliğine göre ihtiyaç duyulan posa alma, filtreleme, rafine etme ve benzeri işlemlere tabi tutar.
(2)İhtiyaç duyulan işlemlerden sonra işleme tekniğinden kaynaklı olarak zeytinyağının toplam ağırlığında meydana gelen fire, Bakanlıkça belirlenen esaslara göre oluşturulan Fire Tespit Komisyonunca tespit edilen oran ve esaslara göre yetkili sınıflandırıcı tarafından hesaplanır.
(3) Depolanmaya ve standartlara uygun hale getirilen ürün, tür, sınıf ve standartlarına uygun diğer ürünlerle depolanabilir. Depolama şartları uygun olmayan ürünler ile standartların dışına çıkmış ürünler, lisanslı depolara alınmaz ve diğer ürünlerle karıştırılmaz.
Numune alımı, analiz ve sınıflandırma (Değişik başlık:RG-12/11/2011-28110)
MADDE 40 – (1) (Değişik:RG-12/11/2011-28110)Lisanslı depo işletmesince depolanacak zeytinyağının numune alma, analiz ve sınıflandırma işlemleri; bu maddeye, bu maddede hüküm bulunmayan hallerde 8/10/2005 tarihli ve 25960 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yetkili Sınıflandırıcıların Lisans Alma, Faaliyet ve Denetimi Hakkında Yönetmeliğin 18 inci ve 32 nci maddelerine göre yapılır.
(2) Görevli tarafından numune alma araç ve cihazlarıyla elle veya otomatik olarak alınan numuneler, bir ambalajda ya da doğrudan ilgili yetkili sınıflandırıcı tesisine ulaştırılır. Numune ambalajının, numuneyi dış etkilerden koruyacak, numunenin temsil nitelik ve özelliğini muhafaza edecek şekilde tasarlanması ve numunenin etiketlenmesi gerekir.
(3) Lisanslı depo işletmeleri ile bunların personeli, yetkili sınıflandırıcının gözetim ve sorumluluğunda numune işlemlerinde görev yapabilirler.
(4) Numune alınması ve gönderilmesi işlemlerine, istemeleri halinde ürün sahibi ile lisanslı depo işleticisi veya bunların temsilcileri nezaret edebilir.
Zeytinyağının parti olarak tartılması, depolanması ve blok ürün senedi
MADDE 41 – (1) Lisanslı depo işleticisi, ilgili mevzuatına uygun olarak tartımı yapılmış, tür, sınıf ve serbest yağ asitliği belirlenmiş ürünleri lisanslı depoya kabul ve teslim eder. Tüm ürünler, depolanmadan önce lisanslı depoda tartılır ve belirlenen ağırlık tartım makbuzunda belirtilir. Mudi tarafından ürünler depodan teslim alınırken yine tartım işlemi yapılır.
(2) Tartım, analiz, sınıf veya standarda ilişkin bir itiraz olursa, itiraz sonucu yeniden belirlenen değerlere göre hareket edilir.
(3)Mudinin talebi, lisanslı depo işletmesinin kabulü halinde; 500 kilogramı aşan parti halindeki ürünlerin toplam miktarı için blok halinde tek ürün senedi düzenlenebilir. Bu durumda blok ürün senedi üzerine parti zeytinyağının toplam ağırlığı yazılır.
(4)(Değişik:RG-12/11/2011-28110) Diğer durumlarda depolanan ürünün her bir 500 kg için ayrı bir ürün senedi düzenlenir. Ancak ambalajlı zeytinyağı için, Bakanlıkça belirlenecek daha düşük ağırlıkta ürün senedi düzenlenebilir. Elektronik ürün senetlerinin düzenlenmesine ilişkin Elektronik Kayıt Kurallarında yer alan hükümler saklıdır.
(5) Tartım, analiz ve sınıflandırması yapılmayan zeytinyağı, lisanslı depolara alınmaz. Ancak depolanmış ürünlerden ayrı olarak bunlar için ayrılmış farklı bölüm veya tanklara analiz ve sınıflandırması yapılana kadar konulabilir.
Ürünlerin lisanslı depoya geçici olarak kabulü
MADDE 42 – (1) Zeytinyağı, depolama amacından ziyade nakletme veya gönderme, bir işletme veya fabrikada kullanılmak üzere kısa süreli muhafaza etme amaçlarıyla lisanslı depoya en fazla (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532)90 günü geçmeyecek şekilde geçici olarak kabul edilebilir. Bu durumda lisanslı depo işleticisi, ürün sahibiyle kendisi arasında yaptığı özel sözleşme çerçevesinde ürünü depolar ve depolama ücret tarifesinden farklı olarak ücret talep edebilir. (Ek iki cümle:RG-18/1/2013-28532) Ancak, bu şekilde kabul edilecek ürün miktarı, bu ürünün depolama döneminin başlangıcını takip eden ilk üç ay içinde merkez veya şubede o ürün için tahsis edilen depolama kapasitesinin yüzde onunu geçemez. Bu fıkrada belirtilen geçici depolama süresi, gerekli görülmesi halinde genel olarak veya lisanslı depo işletmesi bazında Bakanlıkça en fazla yarısı oranında arttırılıp azaltılabilir.
(2) Bu şekilde kabul edilen ürüne ilişkin ürün senedi düzenlenmez. Ancak bu tür ürünlerin lisanslı depoda geçici olarak bulundurma amacı ortadan kalkarsa veya geçici depolama süresi aşılırsa, o ürün için ürün senedi düzenlenir.
(3) Bu tür geçici olarak depoya kabul edilen ürün, ürün senedi düzenlenen ürünlerden ayrı olarak depolanır, üzerlerine geçici olarak kabul edildiğine dair bir ibare iliştirilir ve ağırlık (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532) ile ürünün depoya konulmasından önce yetkili sınıflandırıcılarca yapılan analiz sonucuna ilişkin bilgiler kayıtlarda ayrı olarak gösterilir.
(4) Buna ilişkin olarak ürün sahibi ve lisanslı depo işletmesi arasında çıkan ihtilaflar Kanun kapsamı dışında, aralarındaki sözleşme ve genel hükümlere göre çözülür.
Ürünlerin karıştırılması, prim ve indirim tarifesi
MADDE 43 – (1) Lisanslı depo işleticisi; aynı yıl ürünü zeytinyağlarından, serbest yağ asitliği oranı ve duyusal, kalite ve saflık özelliklerine göre aynı türde olanları karıştırabilir. Bu durumda ürünün mudiye tesliminde ortaya çıkabilecek küçük kalite farklılıkları prim ve indirim tarifesine göre tazmin edilir. Prim ve indirim tarifesi ve bu tarifede yapılacak değişiklikler lisanslı depo işletmesince hazırlanır ve borsanın görüşü alınarak Bakanlıkça onaylanır.
(2)Mudinin isteği ve depolama olanaklarının uygun olması halinde, farklı serbest yağ asitliğine sahip olan ürünler de karıştırılabilir. Lisanslı depo işletmesi, mudinin iki veya daha fazla ürün senedinin temsil ettiği ürününün karıştırılması talebi üzerine, bu ürün senetlerini iptal eder, ürünü karıştırır ve yeni oluşan partiden alınan temsili numune ile belirlenen partinin tür, sınıf ve özellikleri, yeni ürün senedi üzerinde gösterilir. Ürünlerin belli oranda karıştırılması işleminden sonra artan bir ürün olması halinde, bu ürün için, tartım ve analizi takiben yeni bir ürün senedi düzenlenir ve benzer serbest yağ asitliği olan ürünle birlikte depolanır ya da ayrı depolanır.
(3) Ürünün tesliminde küçük kalite farklılıkları çıkmış ve bunlar prim ve indirim tarifesindeki oranları aşmamış ise, prim ve indirim tarifesindeki kabul edilebilir sınırlar içerisindeki değerlere göre;
a)Mudinin lisanslı depodan teslim aldığı ürün, teslim ettiğinden kaliteli çıkar ise, mudi tarafından ürünün tür, sınıf ve serbest yağ asitliğine göre teslim tarihinde borsada oluşan ortalama fiyat baz alınarak, lisanslı depo işleticisine, kalite farklılığından doğan fiyat farkı indirim tarifesi olarak ödenir,
b) Ancak mudinin lisanslı depoya teslim ettiği ürün, teslim aldığından kaliteli çıkar ise, lisanslı depo işleticisince ürünün tür, sınıf ve serbest yağ asitliğine göre teslim tarihinde borsada oluşan ortalama fiyat baz alınarak, mudiye kalite farklılığından doğan fiyat farkı prim olarak ödenir.
Zeytinyağının depo bölümlerine yerleştirilmesi, ayrı depolanması
MADDE 44 – (1) Lisanslı depo işleticisi, depoya kabul edilen zeytinyağını aşağıdaki şekilde depoya yerleştirir:
a) Ürün; bu fıkranın (b) bendinde yer alan durumlar hariç, zeytinyağının tür, sınıf ve serbest yağ asitliğine göre tahsis ve tasnif edilmiş, numaralanmış lisanslı depo, depo üniteleri ve tanklara, aynı tür, sınıf ve serbest yağ asitliğinden diğer ürünler ile karıştırılarak düzenli ve kolayca erişilebilecek şekilde depolanır. Ürünlerin deponun bölümlerine taşınmasında, düzenli şekilde yerleştirilmesi, istiflenmesi ve depodan çıkarılmasında, iş araç ve makinelerinin rahatça çalışabileceği boş alanlar ve geçiş yerleri bırakılır,
b)Mudinin talebi, lisanslı depo işletmesinin kabul etmesi ve ürünün tank kapasitesinin en az %60’ına tekabül etmesi halinde, bu mudiye ait zeytinyağının diğer ürünlerle karıştırılmadan, ürünün kimliği korunarak ayrı olarak depolanabilir. Bu durumda lisanslı depo işletmesi, bu zeytinyağını ayrı bir tanka koyar ve bunlara diğer ürünleri karıştırmadan, açıkça ve fark edilebilir şekilde işaretler.
Lisanslı Depoda bulunan ürünün korunması
MADDE 45 – (1) Lisanslı depo işleticisi, lisansın askıya alındığı süreler de dahil olmak üzere her zaman, sorumluluğu altında bulunan ürünlerin muhafazasında gerekli dikkati ve özeni gösterir. Depo her zaman temiz olmalı, yangın tehlikesini artıran veya ürünün sağlıklı muhafazasını engelleyen toz, çöp ve madde birikimlerinden korunmalıdır.
(2) Ürün, aşırı nem, sıcak, soğuk ve ışık gibi koşullar sebebiyle zarar veya hasar görmesine yol açacak bir depoda ya da depo bölümünde tutulamaz veya depolanamaz. Zeytinyağının depolanmasında, deponun yapısının herhangi bir kısmıyla doğrudan temas etmesi halinde ürüne zarar geleceği düşünülüyorsa, ürün deponun bu kısmında saklanmaz. Deponun bu kısmı, gerekli tadilatlar yapılıncaya ve zeytinyağı bozulmadan sıhhatli şekilde depolamaya elverişli hale gelinceye kadar kullanılmaz.
Zeytinyağının yeniden şartlara uygun hale getirilmesi
MADDE 46 – (1) Lisanslı deposundaki herhangi bir zeytinyağının bozulduğunu fark eden lisanslı depo işleticisi, bozulmanın daha ileri seviyeye ulaşmasını önlemek ve ürünün eski haline dönmesini sağlamak amacıyla, filtreleme ve benzeri işlemler ile diğer uygun tedbirleri alarak ürünün yeniden depolama şartlarına uygun hale getirilmesine çalışır. Lisanslı depo işleticisi, amaca uygun cihazlarla donatıldığı ölçüde kendi deposunda ya da uygun cihazlara sahip olmadığı yerlerde söz konusu tertibata sahip başka bir depoda veya yerde ürünü, bu fıkrada belirtilen işlemlerin bir kısmına ya da hepsine tabi tutar.
(2) Üründeki bozulmanın birinci fıkrada belirtilen işlemlerden sonra dahi engellenemeyeceği tespit edilmiş veya bu işlemlerden sonra ürün eski haline dönmemiş ise, lisanslı depo işletmesi ivedilikle Bakanlığa, borsaya ve ilgili sigorta şirketine durumu bildirir. Bildirimde; zeytinyağının depolandığı deponun numarası, bozulan ürünün tür, sınıf ve miktarı ile durumu ve eğer biliniyorsa, bunun nedeni belirtilir.
(3) Bildirim üzerine borsa ve lüzumu halinde Bakanlık gerekli incelemeyi ve denetimi yapar, ihtiyaç gördüğü tedbirleri alır.
(4) Zayi olan ya da nitelik kaybına uğrayan ürün bedeli sigorta tarafından karşılanacak hususlar kapsamı dışında ve lisanslı depo işleticisinin ürünün muhafazasına yönelik Kanunda ve bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülüklerini aksatmasından kaynaklanmışsa:
a) Söz konusu ürünü teslim almak amacıyla mudinin başvurması üzerine ve o anda lisanslı depoda bu ürün senedinde kayıtlı miktar ve nitelikte ürünün bulunmaması durumunda, lisanslı depo işleticisi aynı nitelik ve miktardaki ürünü, başvurudan itibaren en geç yedi gün içerisinde piyasadan temin ederek teslim eder veya aynı nitelik ve miktardaki ürünün başvuru tarihinde borsada oluşmuş fiyatının % 5 üzerindeki bir bedeli öder. Bu durumda ilgili ürün senedi iptal edilir ve ürün lisanslı depodan çıkarılır,
b) (a) bendinde öngörülen şekilde mudi zararı giderilmemişse, Lisanslı Depoculuk Tazmin Fonu Yönetmeliğinin 26 ncı maddesi çerçevesinde mudi zararları tazmin edilir.
Ürün senedi karşılığında ürünün teslim yükümlülüğü, hapis hakkı
MADDE 47 – (1) Lisanslı depo işleticisi, mudînin talebi üzerine, hukuken geçerli bir mazereti olmadıkça derhal ürünü teslim eder. Ürünün tesliminde bu ürüne ait ürün senedini geri alır ve iptal eder. Mudî kısmî teslimat talebinde bulunursa, mevcut ürün senedi iptal edilerek teslim edilmeyen kısım için yeni bir ürün senedi düzenlenir.
(2) Ancak lisanslı depo işleticisi, lisanslı deposundaki ürün üzerinde, bu ürünleri kabul etme, depolama, depolama öncesi ve sonrası işlemler ile teslim de dahil olmak üzere gerçekleştirdiği hizmetlerden doğan alacakları karşılığında hapis hakkına sahiptir.
(3) Lisanslı depo işleticisi; ürün senedine, ürün senedini ibraz eden mudiye veya mudinin yazılı talimatı doğrultusunda hareket eden temsilcisine ilişkin olarak kimlik ve imza dahil mümkün olan tüm kontrolleri gerek kendi, gerekse borsa kayıtlarından ve/veya (Değişik ibare:RG-12/11/2011-28110) Elektronik Kayıt Kuruluşu veri tabanından yaparak teyit aldıktan sonra ürünü teslim eder.
(4) Ürün ambalajlı olarak depoya kabul edilmiş ve diğer ürünlerle karıştırılmamışsa lisanslı depodan aynı orijinal ürün teslim edilir.
(5) Ürünler ilke olarak depolandıkları lisanslı depolardan teslim edilir. Ancak mudinin talebi üzerine, lisanslı depo işletmesi kendi vasıtalarıyla veya anlaşmalı bulundukları nakliye işletmeleri aracılığıyla, ücreti karşılığında ürünün istenen yerde teslimini sağlayacak nakliye hizmeti sunabilir. Ayrıca usul ve esasları Bakanlıkça bir tebliğ ile belirlenmesi kaydıyla, ürünün depolandığından farklı bir depodan teslimi yapılabilir.
(6)(Ek:RG-18/1/2013-28532)Depoda kalan son ürünlerin teslimi aşamasında, 46 ncımaddenin dördüncü fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, doğal fire kaybı nedeniyle lisanslı depoda ürün senedinde kayıtlı miktar ve nitelikte ürünün kalmamış olması durumunda, lisanslı depo işleticisi aynı nitelik ve miktardaki ürünü, en geç yedi gün içerisinde piyasadan temin ederek mudiye teslim eder veya bu ürünün başvuru tarihinden önceki son beş işlem gününde borsada oluşmuş fiyatlarının ortalaması üzerinden mudiye ödeme yapar.
Fire
MADDE 48 – (1) Lisanslı depo işletmesinin, depolamak üzere kabul ettiği ürünü aynı miktar ve kalitede firesiz olarak geri vermesi esastır.
(2) Ancak ürünün tür ve sınıfına, depolama süresi ve koşullarına, iklim ve bölgeler ile diğer bazı etkenlere göre değişen oranda ürünün doğası gereği ortaya çıkabilecek fire kaybı karşısında, lisanslı depo işletmesi depoya kabul ettiği ürünleri aynı miktarda teslim etmesinden doğabilecek zararlarını gidermek üzere, lisanslı depo ücret tarifesinde “fire ücreti” olarak bir ücret koyabilir ve tahsil edebilir.
(3) Ürün fire miktarının, Fire Tespit Komisyonunca belirlenen veya teamül gereği kabul edilen sınırlar içinde olmadığına ya da düzgün olmayan depolama koşulları nedeniyle yüksekliğine dair mudi tarafından yapılan bir itiraz veya başvuru olursa, Lisanslı Depoculuk Tazmin Fonu Yönetmeliğinin 26 ncı maddesine göre gerekli hukuki işlem yapılır ve lisanslı depo işletmesi ile mudi arasında fire oranı konusundaki ihtilaf çözülür.
(4) Ürün mudi tarafından kabul ve teslim alındıktan sonra fireye ilişkin itiraz yapılamaz.
Ürünün azami depolama süresinde depodan geri alınmaması ve satışı
MADDE 49 – (1) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Zeytinyağı, üretildiği aydan itibaren azami 18 ay süreyle lisanslı depolarda depolanabilir. Türk Gıda Kodeksinde tanımlanan rafine ve riviera zeytinyağlarında bu süre azami 12 ay, çeşnili zeytinyağı için ise bu süre azami 2 aydır. Ürünün depolama döneminin başlangıç ve bitiş tarihleri, uygulama göz önünde bulundurularak Bakanlıkça belirlenir. Ürünün üretim dönemi, ürün sahibinin beyanı ile gerekli analiz ve incelemelerle tespit edilir. Riviera ve rafine zeytinyağında, rafinasyon miktar ve zamanını gösterir belge de dikkate alınır.
(2)(Değişik:RG-12/11/2011-28110) Ürünün son depolama tarihine kadar geri alınması gerektiği, aksi takdirde ürün senetlerinin lisanslı depo işletmesince satılabileceği hususu, mudiye veya yetkili temsilcisine lisanslı depo işletmesi tarafından yazılı olarak azami depolama süresinden kırk beş gün önce bildirilir. Bildirme işleminde, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır. Nihai mudinin ve adresinin tespitinde, borsa kayıtlarından yararlanılır.
(3)(Değişik:RG-18/1/2013-28532)Depolama döneminin bitiminde geri alınmayan ürünler, lisanslı depo işletmesince borsada satılabilir. Bu durumda, depolama ücreti ve diğer masraflar satış bedelinden düşülerek geri kalan tutar yedi iş günü içinde ilgiliye ödenir. Bu fıkra uyarınca borsada satılan ürünlere ilişkin düzenlenen ürün senetleri, Lisanslı Depo işletmesince derhal iptal edilerek mudiye ve borsaya bilgi verilir.
Lisanslı Depo işleticisinin ayrım yapma yasağı
MADDE 50 – (1) Depo kapasitesinin dolu olması, teslim edilmek istenen veya depolanmış bir ürünün lisanslı depodaki diğer ürünleri ve sağlığı olumsuz etkileyecek bir nitelik taşıması (Değişik ibare:RG-18/1/2013-28532), depolanmaya elverişsiz olması ya da mevzuatta belirtilen diğer durumlar dışında, lisanslı depo işletmesi ürünün depolanmak üzere kabulünde, depolama hizmetlerinden ve lisanslı depo işletmesi imkânlarından yararlanılmasında kişiler arasında ayrım yapamaz.
Yasak faaliyetler
MADDE 51 – (1) Lisanslı depo işletmeleri, Kanun ve mudî tarafından izin verilmedikçe kendilerine tevdi olunan başkalarına ait ürünler üzerinde hiçbir şekilde alım, satım, rehin gibi tasarruflarda bulunamaz, ürünlerin niteliklerini değiştirecek herhangi bir işlem yapamazlar.
Çalışma saatleri
MADDE 52 – (1) Lisanslı depo, ürünlerin kabulünde, tesliminde ve diğer hizmetlerinin sunumunda, hukuken geçerli bir mazereti olmadıkça her iş günü saat 08:00 ile 18:00 arasında ve sekiz saatten az olmamak üzere faaliyet göstermek zorundadır. Lisanslı depo, bu günler ve saatler dışında da açık olabilir.
(2) Lisanslı depo çalışma saatleri, kolayca görünebilecek şekilde lisanslı deponun girişinde bir yere veya yerlere asılır ve ilan edilir.
Teşhir
MADDE 53 – (1) Depoculuk lisansı, yetkili sınıflandırıcılık lisansı, lisanslı depo ücret tarifesi, prim ve indirim tarifesi, çalışma zamanı çizelgesi, sigorta poliçelerinin nüshası ile Bakanlıkça uygun görülen diğer belgelerin, askıya alınmadığı ya da iptal edilmediği sürece lisanslı depo işletmesinde kolayca görünebilecek ve okunabilecek şekilde bir yere veya yerlere asılması zorunludur.
(2)İlgililer birinci fıkrada belirtilen ve asılması zorunlu olan belge ve tarifelere uygun davranmak ve bunların uygulanmasında kişiler arasında ayrım yapmamak zorundadır.
Lisanslı Depo ücret tarifesi
MADDE 54 – (1) Lisanslı depo işleticisi, depolama hizmetlerine ilişkin olarak önceden belirlenmiş ve bilinen Lisanslı Depo ücret tarifesi çerçevesinde ücret talep edebilir. Depolanan ürüne, ürünün depolandığı tarihte yürürlükte olan ücret tarifesi uygulanır.
(2) Ücret tarifesinde depolama hizmetinin kapsamında hangi hizmetlerin yer aldığı ve bunların ücretleri açıkça belirtilir.
(3) Ücret tarifesi ve tarifedeki değişiklikler, Bakanlıkça onaylandıktan sonra ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlandığı tarihi izleyen gün yürürlüğe girer. Lisanslı depo ücret tarifesinde, yürürlük tarihinden itibaren altı ay geçmedikçe, yeni değişiklik talebinde bulunulamaz. Yeni tarife, tarifenin yürürlüğe girmesinden sonra depolanan ürünler için geçerli olur.
(4) Bakanlık, lisanslı depo işletmesince belirlenen depo ücret tarifesini; ayrımcı yapıda olması, çok yüksek olması ya da tarifedeki ücretin sebepsiz ve gerekçesiz olması bakımından değerlendirerek, ücretlerin üst sınırını belirleyebilir.
(5) İlgili lisanslı depo işletmesinin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanmış ve yürürlükte olan lisanslı depo ücret tarifesi çerçevesinde; mudinin ürün senedini satış veya devir gününe kadar elinde tuttuğu süre için tahakkuk etmiş bulunan depolama ücretleri, borsa tarafından satış bedelinden tahsil edilir ve izleyen ilk beşiş gününde ilgili lisanslı depo işleticisi hesabına aktarılır. Ayrıca ürünün lisanslı depodan teslimi sırasında da ürüne ilişkin tahakkuk etmiş ancak tahsil edilmemiş herhangi bir depolama ücreti varsa, bu ücret ürün teslim edilmeden tahsil edilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Lisanslı Depo İşletmesinin Kayıt ve Defterleri, Mali Tablolar ve Raporlar
Kayıtlar ve defterler
MADDE 55 – (1) Her lisanslı depo işleticisi; (Değişik ibare:RG-12/11/2011-28110) gümrük ve ticaret il müdürlüğünce onaylı, lisanslı depoya giren ve çıkan tüm ürünlerin kayıt edildiği ürün kayıt defterini, noterce onaylı ürün senedi defterini ve kanunen tutmakla yükümlü olduğu diğer defterleri, tam ve doğru olarak tutmak zorundadır.
(2) Ürün senedi defterine; depolanmak üzere teslim alınan ve depodan çıkan ürünün teslim alındığı ve teslim edildiği tarihler, net ağırlığı, sınıfı, depolandığı yer, depo ile depo bölüm numarası, düzenlenen ve iptal edilen ürün senetlerinin tarih ve numarası, mudi, o ürün için alınan ücretler ile Bakanlıkça uygun görülecek diğer hususlar kaydedilir.
(3) Elektronik ortamda tutulanlar da dahil defterler, sigorta poliçeleri, iptal edilen ürün senetleri, depolama kayıtları ve diğer tüm kayıt ve belgeler lisanslı depo işleticisi tarafından on yıl müddetle saklanır.
(4) Lisanslı depo işletmecisince bu kayıt ve belgelerin korunmasında; mümkün olduğunca yedekleme, yangından etkilenmeyen bir kasada muhafaza etme gibi koruyucu önlemler alınır.
İstenilen rapor ve belgeler
MADDE 56 – (1) Lisanslı depo işleticisi, Bakanlıkça istenilmesi durumunda lisanslı deponun durumu, ürün miktarı,işleyişi, iş durumunu ve benzeri bilgileri içeren form, rapor ve belgeleri ivedilikle hazırlayıp sunar.
(2) Ayrıca faaliyetleri ve mali durumu ile görüş ve önerilerini içeren yıllık rapor hazırlayarak takip eden yılın Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa gönderir.
Ürün stok dengesi
MADDE 57 – (1) Lisanslı depo işletmesinin tür, sınıf ve serbest yağ asitliği bazında deposundaki ürün stoku ile bunları temsilen çıkardığı ürün senetleri ve defter kayıtları dengeli bir şekilde birbirini teyit etmek zorundadır. Bu senet veya kayıtlarda denge bulunmadığı takdirde, nedeni araştırılır ve gerekli düzeltmeler yapılır.
Onaylanmış mali tablolar
MADDE 58 – (1) Bakanlık, lisanslı depo işletmelerini, iş yılı bitimini takiben üç ay içinde bağımsız denetimden geçmiş veya yeminli mali müşavirlerce onaylanmış malî tablolarını sunmakla yükümlü kılabilir.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Bakanlığın Görev ve Yetkileri, Denetim, Lisansın Askıya Alınması ve
İptali ile Hukuki ve Cezai Sorumluluk
Bakanlığın görev ve yetkileri
MADDE 59 – (1) Bakanlık;
a) Kanun ve bu Yönetmelik çerçevesinde lisanslı depoculuk faaliyeti göstereceklere lisans vermeye, bu lisansları askıya almaya veya iptal etmeye, lisans sahiplerinin görev ve sorumluluklarını belirlemeye, bunları sınıflandırmaya, tüm işlem ve hesaplarını, varlıklarını denetlemeye veya denetletmeye,
b) Kanuna ve bu Yönetmeliğe aykırılık durumunda; mudîlerin çıkarlarının korunması, işlem ve faaliyetlerin güven ve istikrar içinde sürdürülebilmesini teminen gerekli gördüğü tedbirleri almaya, talimat vermeye ve tasarruflarda bulunmaya,
c) Kanunun ve bu Yönetmeliğin uygulanması ve lisanslı depoculuğun geliştirilmesi için ihtiyaç duyulan komisyon ve çalışma grupları oluşturmaya,
ç) Kanunun 31 inci maddesi çerçevesinde ilgili bakanlıkları, kamu ve özel kuruluşları denetim, çalışma ve uygulamalara katılmaya, işbirliği ve katkı sağlamaya davet etmeye,
d) Kanun ve bu Yönetmelik kapsamında öngörülen diğer iş ve işlemleri yerine getirmeye,
görevli ve yetkilidir.
Bakanlığın idarî tedbirleri, depo lisansının askıya alınması ve iptali
MADDE 60 – (1) Lisanslı depo işletmesinin;
a) 13 üncü maddeye aykırı olarak faaliyet konusu dışında çalışması, 61 ve 63 üncü maddelerine aykırılıktan durdurulan faaliyet veya işlemlerine devam ettiğinin ya da eksiklerini gidermediğinin tespit edilmesi,
b) Bakanlığın uyarı ve idarî tedbirlerine rağmen verilen sürede, başta lisans koşulları olmak üzere Kanuna ve bu Yönetmeliğe aykırı ya da eksik hususları gidermemesi,
c) Lisans sahiplerinin, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda lisansa konu işlemleri yapmakta yetersiz hale gelmesi veya mücbir sebepler ortaya çıkması,
ç)İflas etmesi, tasfiye kararı alması veya tasfiye sürecine girmesi,
d) Lisansa konu iş ve işlemlerle artık iştigal etmiyor olması, lisanslı depoculuk faaliyetini durdurması, lisansının askıya alınmasını ya da iptalini talep etmesi,
e) Yapılan denetimler sonucunda, lisanslı depo işletme yeterliliğini kaybettiğinin veya Kanun gereğince cezaî sorumluluğunu gerektiren hususların saptanması,
f) Kanunda ve bu Yönetmelikte izin verilmediği sürece; lisanslı depoya teslim edilmeyen ürün için veya teslim edilen ürün miktarının üzerinde veya altında ürün senedi düzenlemesi, ürün senedini iptal etmeden bu senedin temsil ettiği ürünün depodan çıkışına izin vermesi veya mudînin izni olmaksızın söz konusu ürünü depodan çıkarma, satma, rehnetme gibi tasarruflarda bulunması ve bunu stok kayıtlarında göstermemesi,
g) Menfaat temin etmek üzere ürün senedinin temsil ettiği miktar ve kalitenin altında ürün teslim etmesi, teslim alınan ürünün kalite ve saflık kriterlerini ürün senedinde farklı göstermesi, ürünün tartımı, depolanması, teslimi ve diğer depolama hizmetlerinde yanıltıcı ve gerçeğe aykırı işlemler yapması,
ğ)Mudînin mevzuata uygun talebine rağmen ürünü teslim etmemesi,
h) Sağlığı olumsuz etkileyecek düzeyde tarımsal ilaçlar ile kir ve benzeri maddelere maruz kalmış tarım ürünlerini bilerek depoya kabul etmesi ve bunları depodaki diğer ürünlerle karıştırması,
ı)Depolama hizmetlerini usulüne ve ilgili mevzuatına aykırı yapması ve ürün kalitesini muhafaza edememesi,
i) Kanun veya bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine aykırı davranması,
durumlarında;mudîlerin çıkarlarının korunması ile Lisanslı Depoculuk faaliyetlerinin güven ve istikrar içinde sürdürülebilmesini teminen fiilin önem ve mahiyetine göre ilgililere uyarıda bulunmaya, talimat vermeye, faaliyetlerinin bir veya birkaçını geçici olarak durdurmaya, lisansı askıya almaya, lisansı iptal etmeye, işin mahiyet ve aciliyetini gözeterek işletmenin mevcut yönetimini feshe ve yerine en fazla bir yıla kadar görev yapmak üzere geçici yönetim kurulu atamaya ya da yetkili mahkemeye başvurarak kayyım atanması talebinde bulunmaya, işletmenin ve ortaklarının mal varlıklarına, hak ve alacaklarına tedbir veya el konulması, tasarruf yetkisinin kısmen veya tamamen kaldırılması, zapt edilmesi, bunların bir tevdi mahalline yatırılması için yetkili sulh ceza mahkemesine başvurmaya, tasfiye etmeye ve diğer idarî tedbir ve tasarruflarda bulunmaya yetkilidir.
(2) Bakanlık, yaptığı bir tespit veya denetim sonucunda mevzuata aykırılığı belirlemesi durumunda fiilin önem ve mahiyetine göre yukarıdaki tedbir ve tasarruflardan bir veya birkaçını uygulamaya koyabilir ve kanuni takip gerektiren durumları derhal ilgili mercilere bildirir.
(3) Uyarı veya talimat verilmesi durumlarında verilen süre içinde gerekli önlemleri almayan ya da eksiklikleri gidermeyen işletmelerin faaliyetlerinin bir veya birkaçı durdurulabilir ya da azamî bir yıla kadar lisansı askıya alınabilir. Aykırılık ve eksikliklerin bu sürenin sonunda da giderilmemesi halinde lisans iptal edilir.
(4) Lisanslı depo işletmesinin; faaliyetlerini durdurması, tasfiye kararı alması veya lisans koşullarından bir veya birkaçını yerine getirememesi ya da iflası durumunda, depo işleticisi derhâl mudîlere bir ihtar göndererek durumu bildirir ve mudîlerin sözleşmeleri gereği ödemesi gereken normal depo hizmeti ücretinin tahsilinden sonra ürünleri mudîye teslim eder. Bildirimin yapıldığı tarihten itibaren otuz günlük süre geçmeden depolama hizmetlerine son verilemez.
(5) Depo lisansının askıya alınması ya da iptal edilmesi durumunda, bu lisans Bakanlığa geri verilir. Askı süresi içerisinde ya da askı süresinin bitiminde iptal edilmeyen lisanslar, sahibine iade olunur.
Lisansın askıya alınması, iptali veya lisanslı depo işletmesine el konulması hallerinde deponun faaliyet göstermesi
MADDE 61 – (1) Lisanslı depo işletmesinin bir veya birkaç faaliyetinin geçici olarak durdurulması ya da lisansının askıya alınması durumlarında, lisanslı depo işletmesi faaliyetlerini sürdürür, ancak depolamak üzere yeni ürün kabul edemez. Bu durumlarda mudîlerin çıkarlarının korunması amacıyla Bakanlık, lisanslı depo işleticisinin işlem ve faaliyetlerine nezaret edebilir veya ihtiyaç görürse geçici yönetim kurulu atayabilir ya da kayyım atanması için mahkemeye başvurabilir.
(2) Doğrudan lisanslı depo işletmesinin yönetimine ve varlıklarına el konulmasını gerektiren durumlarda ya da lisansın iptali halinde, lisanslı depo işletmesine geçici yönetim kurulu veya mahkeme marifetiyle kayyım atanır ve mudîlerin çıkarları öncelikle korunur.
Bakanlık denetimi
MADDE 62 – (1) Lisanslı depo işletmeleri ile Kanun ve bu Yönetmelik kapsamında lisans alanlar Bakanlığın gözetim ve denetimine tâbidir. Bakanlık, bunların işlemlerini, defterlerini, kayıtlarını,belgelerini ve hesaplarını denetler veya denetlettirir. Bakanlık ihtiyaca göre denetimlerde yardımcı olmak üzere teknik personel de görevlendirebilir ve ilgili bakanlık ve kuruluşların denetime katılmalarını veya yardımcı olmalarını talep edebilir.
(2) Bakanlık, Kanun ve bu Yönetmelik esasları dahilinde lisanslı depo işletmelerini; kuruluşta, lisansın yenilemesinde veya değişikliğinde, şikayet ve özel hallerde, uygun gördüğü belli dönemlerde veya ani olarak denetleyebilir ya da denetlettirebilir. Lisans verilmesi aşamasında ilk kuruluş denetimi yapılır.
(3) Bunların yönetici ve personeli; denetim amacıyla Bakanlıkça görevlendirilenlerin işletme ve tesislere girmesine engel olmamaya, varlıklarını, numuneleri, cihazları, belgeleri, kayıt ve defterleri gizli de olsa göstermeye, incelenmesine yardımcı olmaya, istenilen bilgileri eksiksiz ve gerçeğe uygun olarak vermeye ve diğer her türlü yardımı ve kolaylığı göstermeye mecburdur.
(4) Bunlar denetim sonucunda Bakanlıkça verilecek talimata uymak zorundadırlar.
Denetim sırasında alınabilecek idari tedbirler
MADDE 63 – (1) Denetim sırasında, hatalı tartım, ürünlerin bozulacak şekilde hatalı depolanması ya da gecikilmesinde sakınca görülen durumlarda, hatalı ve yanlış işlemlerin önlenmesi ve eksiklerin giderilmesi amacıyla, Bakanlık denetim görevlileri tarafından denetim sırasında yazılı talimat verilebilir.
(2) Böyle durumlarda yanlış ve eksiklikler bir tutanakla saptanır ve bir nüshası lisanslı depo yöneticisine verilir, bir nüshası da Bakanlığa gönderilir. Talimatta, o işlemlere ya da o bölüme ilişkin faaliyetlerin belirlenen süre içinde geçici olarak durdurulması ve eksikliklerin ivedi olarak giderilmesi talep olunur.
(3) Denetim sırasında eksikliklerin giderilmesi mümkün olmamışsa, sonradan eksikliklerini gideren lisanslı depo işletmesi yeniden inceleme yapılmak üzere Bakanlığa başvurur. Başvuru üzerine yapılan incelemede eksikliklerin giderildiğinin tutanakla tespiti sonrasında, o işlemlere ya da o bölüme ilişkin faaliyetlere yeniden başlanmasına denetim görevlilerince veya denetim sonrasında Bakanlıkça yazılı olarak izin verilir.
(4) Lisanslı depo işletmesinin talimatta belirlenen süre içinde durdurulan faaliyet veya işlemlere devam ettiğinin ya da eksiklerini gidermediğinin tespiti halinde Bakanlıkça 60 ıncı madde gereğince gerekli idari tedbirler alınır.
Lisanslı Depo işleticisinin hukukî ve cezaî sorumluluğu
MADDE 64 – (1) Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun davranmayan, yükümlülüklerini yerine getirmeyen lisanslı depo işletmelerinin malik, yönetici, denetçi ve personeli, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan dolayı, lisanslı depo işletmeleriyle birlikte sorumlu olur.
(2) Kanunun 34 üncü maddesi uyarınca; lisanslı depo işletmelerinin yöneticileri, denetçileri ve personeli, bunların işlem ve faaliyetlerine, ürün ve ürün senetlerine, para ve mallarına, evrak, rapor, hesap, kayıt ve defterlerine ve diğer başka belgelere ilişkin işledikleri suçlardan dolayı Devlet memurları gibi ceza görürler. Bunlar tarafından düzenlenen evraklar, Türk Ceza Kanununun tatbiki bakımından resmî evrak olarak kabul edilir.
(3) Lisanslı depo işletmelerinin yönetici ve personeli, Kanunun 34 üncü maddesinde gösterilen fiil ve hareketlerinden dolayı cezai sorumluluk taşır ve haklarında aynı maddede öngörülen cezalar uygulanır.
ONUNCU BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Zarar görenlerin müracaat hakkı
MADDE 65 – (1) Zarar, sigorta kapsamında ödenemezse ve lisanslı depo işleticisinin Kanun ve bu Yönetmelikte öngörülen yükümlülüklerinin herhangi bir nedenle yerine getirilmemesinden dolayı ortaya çıkmışsa; Lisanslı Depoculuk Tazmin Fonu Yönetmeliğinin mudi zararının karşılanma usul ve esaslarını gösteren ilgili maddesine göre gerekli müracaatlar yapılır ve zarar tazmin edilir.
Tanıtım belgesinin taşınması
MADDE 66 – (1) Lisanslı depo işletmesi personelinin ismini, unvan ve görevini ve mevcut ise göreviyle ilgili aldığı lisans ya da sertifikaya ilişkin bilgileri içeren bir tanıtım belgesi, kolayca görünecek biçimde ve sürekli olarak personelin üzerinde taşınır.
Vadeli piyasalarda lisanslı depo ürün senedinin kullanımı ve ürün teslimi
MADDE 67 – (1) Lisanslı depo işletmesi, vadeli işlem ve opsiyon borsalarında işlem gören kontratlarda ürün teslimi şartı varsa, bu borsalarla yapacağı sözleşme çerçevesinde, ürün senedi vasıtasıyla bu kontratlardaki ürün teslim yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve lisanslı deponun ürün dağıtım ve teslim noktası olması görevlerini üstlenebilir.
Denetim kurulu üyesi atanması
MADDE 68 –(1) Kamu menfaatinin korunması, denetim ve hizmetlerde süreklilik, şeffaflık, etkinlik ve Bakanlığa önemli durumlarda hızlı bilgi akışının sağlanması amaçlarıyla, Bakanlık tarafından gerekli görüldüğünde, en az dört yıllık örgün öğretim veren üniversitelerin hukuk, iktisadi ve idari bilimler, siyasal bilgiler ve mühendislik fakülteleri mezunlarından olan ilgili birim personeli arasından lisanslı depo işletmesinin denetim kuruluna bir üye atanabilir.
(2) Denetim kurulunda bulundurulacak Bakanlık temsilcisi hakkında Türk Ticaret Kanununun 275 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları hükümleri uygulanır.
Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller
MADDE 69 – (1) Lisanslı depo teminatıyla ilgili olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; 21/12/2005tarihli ve 26030 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Lisanslı Depoculuk Tazmin Fonu Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
Yetkilendirilen ticaret borsaları
GEÇİCİ MADDE 1 – (Ek:RG-18/1/2013-28532)
(1) Ürün ihtisas borsası faaliyete geçinceye kadar, yeterli teknik, kurumsal ve mali altyapıya sahip ticaret borsaları ürün senetlerinin alım satımı konusunda Kanunun 3 üncü ve 5174 sayılı Kanunun 53 üncü maddesine göre Bakanlıkça yetkilendirilebilir. Yetkilendirilen ticaret borsaları hakkında, ürün ihtisas borsasına ilişkin bu Yönetmelikte öngörülen düzenlemeler uygulanır.
(2) Yetkilendirilmek üzere Bakanlığa başvuran ticaret borsasının yeterliliği, Bakanlıkça teknik ve/veya uzman kişilerden oluşturulan en az iki üyeden müteşekkil bir komisyonca incelenir. Komisyonun çalışmasına ilişkin hususlarda, 16 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen komisyona ilişkin hükümler uygulanır.
(3) Yetkilendirilen ticaret borsalarınca, 8/1/2005tarihli ve 25694 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ticaret Borsalarına Tabi Maddeler ve Bu Maddelerin Alım veya Satımlarının Tescili Hakkında Yönetmeliğe göre alınacak tescil ücreti dışında başkaca bir ücret alınamaz.
(4) Lisans bedelleri ve diğer ücretlere ilişkin 26 ncı madde hükümleri, yetkilendirilen ticaret borsaları hakkında da uygulanır.
(5) Lisanslı depo işletmesinin birden fazla yetkilendirilmiş ticaret borsası ile sözleşme akdetmesi durumunda, 19 uncu maddenin on birinci fıkrasına, 20 nci maddenin üçüncü fıkrasına, 43 üncü maddenin üçüncü fıkrasına ve 47 nci maddenin altıncı fıkrasına göre yapılacak işlemlerde, sözleşme akdedilen borsalarda ilgili ürüne ilişkin oluşan ortalama fiyatların ortalaması baz alınır.
(6) Ürün senetlerine ilişkin alım satımın tescili, devir ile bedelinin ödenmesi, alıcı ve satıcı ile üçüncü şahısların haklarının korunması, yükümlülüklerinin yerine getirilmesi ve alım satıma ilişkin diğer hususlar yetkilendirilen ticaret borsasının sorumluluğunda olup bu işlemler ile takas işlemlerinden doğan zararlar bu borsa tarafından tazmin edilir.
(7) Yetkilendirilen ticaret borsaları, ürün senetlerinin alım satımı konusunda Kanun ve Kanuna istinaden çıkarılan ikincil düzenlemelere aykırı olmamak kaydıyla idari düzenlemeler yapabilir.
Yürürlük
MADDE 70 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 71 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini (Değişik ibare:RG-12/11/2011-28110) gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazetenin
Tarihi
Sayısı
4/12/2010
27775
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
furkanlardanismanlik.com 