7 Ağustos 2008 PERŞEMBE            Resmî Gazete     Sayı : 26960

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünden:

YAŞLI HİZMET MERKEZLERİNDE SUNULACAK GÜNDÜZLÜ BAKIM İLE EVDE BAKIM HİZMETLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; huzurevi bakımını tercih etmeyen yaşlılar için gündüzlü bakım ve evde bakım hizmetlerinin niteliğini ve bu hizmetleri yerine getiren birim ve personele ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik,  Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü ve diğer kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerince açılacak yaşlı hizmet merkezleri tarafından yaşlılara verilecek gündüzlü bakım ile evde bakım hizmeti faaliyetlerini kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Bakım/hizmet planı: Yaşlı hizmet merkezinde hizmet planlama servisince her yaşlı için, yaşlının özellikleri ve ihtiyaçları göz önüne alınarak ayrı ayrı hazırlanan ve merkezin sorumlu müdürü tarafından onaylanan yaşlıya verilecek hizmet içeriğini ve sıklığını detaylı anlatan yazılı planı,

b) Birim: Gündüzlü verilecek hizmetler ile evde verilecek hizmetler birimini,

c) Evde bakım hizmeti birimi: Akıl ve ruh sağlığı yerinde olan, tıbbi bakıma ihtiyacı olmayan ve herhangi bir özrü bulunmayan yaşlının bakımı ile ilgili olarak hane halkının tek başına veya komşu akraba gibi diğer destek unsurlarına rağmen yetersiz kaldığı durumlarda yaşlılara evde yaşamlarını devam ettirebilmeleri için yaşam ortamlarının iyileştirilmesi, günlük yaşam faaliyetlerine yardımcı olunması amacıyla sunulan sosyal, fiziksel, psikolojik destek hizmetlerini yürüten birimi,

ç) Genel müdürlük: Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünü,

d) Gündüzlü bakım hizmeti birimi: Yaşamını evde ailesi, akrabalarıyla veya yalnız sürdüren sağlıklı yaşlılar ile demans, alzheimer gibi hastalığı olan yaşlıların yaşam ortamlarını iyileştirmek, boş zamanlarını değerlendirmek, sosyal, psikolojik ve sağlık ihtiyaçlarının karşılanmasında yardımcı olmak, rehberlik ve mesleki danışmanlık yapmak, kendi imkanlarıyla karşılamakta güçlük çektikleri konular ile günlük yaşam faaliyetlerinde destek hizmetleri vermek, ilgilerine göre faaliyet grupları kurarak sosyal faaliyetler düzenlemek suretiyle sosyal ilişkilerini zenginleştirmek, aktivitelerini artırmak ve gerekli olduğu zamanlarda aileleri ile dayanışma ve paylaşma sağlanarak yaşlının yaşam kalitesinin artırılması amacıyla sunulan hizmetleri yürüten birimi, 

e) İl müdürlüğü: İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğünü,

f) İlçe müdürlüğü: İlçe Sosyal Hizmetler Müdürlüğünü,

g) Kamu kurum ve kuruluşları: Yaşlı hizmet merkezi açabilecek olan genel ve özel bütçeli kurumlar, belediyeler ve bu kurumların kurdukları döner sermayeli kuruluşlar, kamu iktisadi ve teşebbüsleri, özel kanunlarla kurulan diğer kamu kurumlarını,

ğ) Merkez: Yaşlı bireylerin yaşam kalitesinin artırılması amacıyla gündüzlü bakım ve evde bakım hizmeti sunmak üzere açılan ve faaliyet gösteren yaşlı hizmet merkezini,

h) Meslek elemanı: Sosyal çalışmacı, psikolog, doktor, hemşire, fizyoterapist, diyetisyen ve uğraş terapistini,

ı) Özel hukuk tüzel kişileri: Özel hukuk hükümlerine göre kurulan, dernekler, vakıflar ve şirketleri,

i) Yaşlı: Sosyal, fiziksel ve psikolojik desteğe ihtiyaç duyan akıl ve ruh sağlığı yerinde olan altmış yaş ve üzerinde olup, bulaşıcı hastalığı ile herhangi bir özrü bulunmayan kişiyi,

j) Yaşlı bakım elemanı: Yaşlı bakımı konusunda ortaöğrenim/yükseköğrenimin ilgili bölümlerinden mezun veya yaşlı bakımı konusunda Milli Eğitim Bakanlığınca sertifika yetkisi verilen kuruluşlar ile Üniversitelerin ilgili bölümlerince açılmış olan sertifika programlarına katılıp sertifika almış olan en az ilköğrenim mezunu olan kişiyi, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Açılış ve İşlemler

Merkez açmak üzere başvuru

MADDE 5 – (1) Merkez açabilecek olan kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri açılış işlemleri için temsilci ya da merkezin açılması ve işletilmesinden sorumlu bir yönetici belirleyip, yazılı olarak İl/İlçe Müdürlüğüne başvuruda bulunur.

Kurucu ve sorumlu müdürde aranacak koşullar

MADDE 6 – (1) Kuruluş açacak ya da açılmış bir kuruluşu devir alacak kişilerde;

a) Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşı olmak,

b) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak,

c) Taksirli suçlar ile kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlara çevrilmiş veya aşağıdaki sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere, bir yıl veya daha fazla hapis cezası veyahut affa uğramış olsalar bile Devletin güvenliğine karşı işlenen suçlarla, basit veya nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak, koşulları aranır.

(2) Kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişileri açılış ya da devir işlemleri için bir temsilci gösterebilir. Temsilcide, gerçek kişiler için gerekli olan koşullar aranır.

(3) Ticaret şirketi şeklinde yapılanmış tüzel kişiler için, şirket ilanının yayımlandığı ve kuruluş açılışının faaliyetleri kapsamında olduğunu gösterir ticaret sicil gazetesi, vergi levhası ve imza sirküleri, tüzel kişilerin göstereceği temsilciden, sermaye şirketleri için, temsilcinin hissedarlar arasında olduğunu gösterir noterden onaylı belge ve karar örneği, vakıf, dernek, sendika veya oda şeklinde yapılanmış tüzel kişilerde tüzel kişilerin göstereceği temsilciden yönetim kurulu üyesi olduğunu gösterir noterden onaylı belge ve karar örneği, kuruluşun açılışının vakıf senedi/dernek tüzüğünde yer aldığını gösterir belge istenir.

Açılış izni için gerekli koşul ve belgeler

MADDE 7 – (1) Merkez açmak isteyen gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerinin (a),(b),(c),(ç),(d),(e),(f) ve (g) bentlerinde belirtilen belgelerin yer aldığı, kamu kurum ve kuruluşlarının ise merkezde görevlendirilecek yöneticinin sadece öğrenim durumunu gösterir belge ile (e),(f) ve (g) bentlerinde yer alan belgelerin bulunduğu dosyayı hazırlayarak üç nüsha halinde İl Müdürlüğüne vermeleri gerekir. Başvuru İlçe Müdürlüğüne yapılacak ise belgeler dört nüsha halinde hazırlanarak İlçe Müdürlüğüne verilir.

a) Sorumlu müdür ve personel için aşağıda yer alan belgeler istenir;

1) Nüfus cüzdanı örneği,

2) Öğrenim durumunu gösterir noterden onaylı belge,

3) Savcılıktan alınacak sabıka kaydının olmadığını gösterir belge,

4) Bulaşıcı hastalığı, uyuşturucu ve alkol bağımlılığı olmadığına, akıl ve ruh sağlığının yerinde olduğuna dair sağlık kurulu raporu,

5) Kurucu ile sorumlu müdür arasında yapılacak iş sözleşmesi.

b) Merkezde yarı zamanlı çalışacak bütün sağlık personelinin herhangi bir kamu kuruluşunda görev yapıp yapmadıklarını beyan eden dilekçeleriyle, görev yaptıklarını beyan edenlerin dilekçe ekinde görev yaptıkları kamu kurum ve kuruluşlarından 31/12/1980 tarihli ve 2368 sayılı Sağlık Personelinin Tazminat ve Çalışma Esaslarına Dair Kanunda öngörülen tazminatların, söz konusu sağlık personeli için düzenlenecek personel çalışma belgesinin tarihinin bildirilmesinden itibaren, aylıklarından kesilmeye başlanacağını bildirir belgeleri,

c) Merkezin hizmet vereceği binanın iskan durumu hakkında belediye imar müdürlüğünden alınacak inşaat ruhsatı veya yapı kullanım izin belgesi merkezin bir apartman katında hizmete açılması durumunda diğer kat maliklerinin oy birliği ile verecekleri izin belgesi,

ç) Binanın tapu senedi veya kira kontratosu örneği,

d) Yangın güvenliği yönünden itfaiye müdürlüğünden alınacak rapor,

e) Merkezin çalışma usulleri, personelin görev, yetki ve sorumluluklarının neler olduğu, yaşlı kabul işlemleri, gelir, giderler ve diğer mali işlemlerin ne şekilde yürütüleceğini gösterir iç hizmet yönergesi,

f) Oturma salonu, dinlenme odası, özel bakım odası, faaliyet odası, yemek salonu, banyo, tuvaletler ve bahçe gibi binanın hizmet bölümlerini gösterir içten-dıştan çekilmiş fotoğrafları,

g) Merkezin fiziksel koşulları, hizmet bölümleri, tefrişi, kapasitesi, personel durumu ve genel olarak hizmete uygunluğu hakkında İl/İlçe Müdürlüğünce düzenlenecek rapor.

Personel çalışma izni

MADDE 8 – (1) Personel çalışma izni aşağıdaki esaslar çerçevesinde verilir.

(a) Merkezin kurucusu veya sorumlu müdürü merkezde istihdam edilecek her personel için 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen belgeleri düzenleyerek İl/İlçe Müdürlüğüne teslim eder. İl/İlçe Müdürlüğünce, bu belgelerin üçüncü bölümde belirtilen şartlara uygun olup olmadığı değerlendirilir ve uygun olanlar tasdik edilerek onaylanır.

(b) Personelin belgeleri ve çalışma onayının birer nüshası İl/İlçe Müdürlüğünce, diğer nüshası ise merkezde muhafaza edilir. İl Müdürlüklerince belgeleri tasdik edilmeyen personel çalışamaz.

(c) Aynı işlem yeni alınacak her bir personel için geçerlidir.

(ç) Sorumlu müdürün çeşitli nedenlerle izne ayrılması halinde, yerine 14 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen hükümlere uygun olarak merkezde görevli birim sorumlusu ya da en kıdemli meslek elemanı en fazla bir ay süre ile vekil bırakılır. İzinli personel ve vekilin kimliği hakkında İl/İlçe Müdürlüğüne bilgi verilir.

(d) Sorumlu müdürün değişmesi halinde, durum İl Müdürlüğüne bildirilir. Ayrılmasını müteakiben otuz gün içinde yeni sorumlu müdür için İl Müdürlüğünden onay alınması gerekir.

Açılış izni için yapılacak işlemler

MADDE 9 – (1) Düzenlenen belgelerin belirlenen esaslara uygun olması ve personelinin tamamlanmış olması halinde, merkezin hizmete açılması İl Müdürlüğünün teklifi ve Valiliğin onayı ile gerçekleşir. Tüm belgeleri İl Müdürlüğünce onaylanan dosyalardan biri il diğeri İlçe Müdürlüğünde kalır. Üçüncü dosya açılış izin belgesi düzenlenip, imzalandıktan sonra temsilci ya da merkez sorumlu müdürüne imza karşılığında verilir. Dördüncü dosya ve açılış izin onayının bir örneği Genel Müdürlüğe gönderilir.

(2) Açılış izin belgesinin, merkezin görülebilecek bir yerine asılması gerekir.

(3) Açılış izin belgesi verilen her merkezin işveren ve işyerinin ismi ve yaptığı işin çeşidi İl Müdürlüğünce bir ay içinde o yerin bağlı bulunduğu Bölge Çalışma Müdürlüğüne bildirilir.

Merkeze yaşlı kabulü

MADDE 10 – (1) Valilikten açılış onayı alınıp, açılış izin belgesi düzenlenen merkez hizmete geçirilir ve yaşlı kabulü yapılır.

(2) Valilikten açılış onayı alınmayıp, açılış izin belgesi düzenlenmemiş merkeze yaşlı kabulü yapılması halinde 38 inci maddede belirtilen hükümler uygulanır.

Devir ve nakil işlemleri

MADDE 11 – (1) Devir ve nakil için aşağıda belirtilen işlemler yapılır.

a) Merkezin devrinde taraflar, noterden alacakları devir senedi ile İl/İlçe Müdürlüğüne başvurur. Merkezi devir alacak şahıslardan devir senedine ek olarak 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a),(b),(ç) ve (e) bentlerinde yer alan belgelerin düzenlenmesi istenir. Binanın iç düzenlemesinde değişiklik yapılması durumunda (f) bendinde belirtilen hükümler uygulanır.

b) Merkezin başka bir adrese naklinde ise kurucu, yeni binaya ait adresi içerir bir dilekçe ile İl/İlçe Müdürlüğüne başvurur. İl/İlçe Müdürlüğünce yerinde yapılacak inceleme sonucunda bir durum raporu düzenlenir. Binanın uygun bulunması halinde, kurucudan 7 nci maddenin birinci fıkrasının (c),(ç),(d),(e),(f) ve (g) bentlerinde belirtilen belgelerin düzenlenmesi istenir.

c) Devir ve nakil için düzenlenen belgeler İl Müdürlüğünce Valilik onayına sunulur. Onaydan sonra açılış izin belgesi düzenlenir. Dosyalardan biri ve onayın bir örneği Genel Müdürlüğe gönderilir.

Şube açma işlemleri

MADDE 12 – (1) Şube açılış izni için yeni merkez açılışındaki gibi işlem yapılır. Her şube için ayrı sorumlu müdür ve personel istihdamı zorunludur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Personelin Nitelik ve Sorumlulukları

Sorumlu müdürlerin atanmalarında aranacak koşullar ve çalışma esasları

MADDE 13 – (1) Sorumlu müdür,  merkezin yönetsel ve teknik tüm işlerinin amacına uygun olarak yürütülmesinden, yaşlıların en iyi şekilde bakım ve korunması ile sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarının karşılanmasından birinci derecede sorumludur.

(2) Üniversitelerin tıp, sosyal hizmetler, psikoloji ve dört yıllık hemşirelik bölümlerinden mezun olmuş veya üniversitelerin lisans bölümlerinden mezun olduktan sonra yaşlılık alanında lisansüstü eğitim alanlar ile üniversitelerin dört yıllık bölümlerinden mezun olup, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünde yaşlılık alanında en az üç yıl süreyle idareci olarak görev yapmış olan kişiler ile üniversitelerin lisans bölümlerinden mezun olup, yaşlılık alanında hizmet veren kamu kurumları ile özel kuruluşlarda en az üç yıl idarecilik yapmış olanlar sorumlu müdür olabilir. Bu nitelikteki kurucular, aynı zamanda merkezin sorumlu müdürü de olabilir.

(3) Bir kişi birden fazla merkezin sorumlu müdürü olamaz ve çalışma saatleri içinde başka bir işte çalışamaz.

Sorumlu müdürün görev ve yetkileri

MADDE 14 – (1) Sorumlu müdürün görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir.

a) Merkezin yönetsel, mali ve teknik tüm işlerini ilgili mevzuata göre yürütmek,

b) Yaşlıların bakım ve korunması ile her türlü gereksinimini sağlayıcı önlemler almak, görevliler arasında işbölümü yapmak ve denetlemek,

c) Genel Müdürlükçe geliştirilen standart formların doldurulmasını sağlamak, sayısal bilgileri ilgili mercilere göndermek, yaşlılarla ilgili her türlü yazışmayı gizlilik ilkesi çerçevesinde yapmak,

ç) Personelin özlük dosyalarını tutmak, her türlü işlem ve yazışmaları gizlilik ilkesine uyarak ilgili mevzuat çerçevesinde yürütmek,

d) Personelin ilgili mevzuat gereğince istenen tutum, davranış, kılık-kıyafet ve benzeri özelliklerini izleyerek gerekli denetimleri yapmak,

e) Merkezin çalışma program ve saatlerini düzenlemek, onaylamak ve uygulanmasını sağlamak,

f) Hizmet planlama servisince her yaşlı için ayrı ayrı hazırlanan bakım/hizmet planını onaylamak, uygulanmasını sağlamak, denetlemek ve ortaya çıkan aksaklıkları gidermek,

g) Hizmet içi eğitim programlarının uygulanmasını sağlamak,

ğ) Merkezin yıllık çalışma programını hazırlamak, altı ayda bir değerlendirme yapmak, her yıl sonunda çalışma raporu düzenleyerek Genel Müdürlüğe iletilmek üzere İl/İlçe Müdürlüğüne göndermek,

h) Merkezin amacına uygun konularda araştırma ve incelemeler yapılmasını sağlamak,

ı) Merkezin ve hizmetin, çevreye ve topluma tanıtılmasını sağlamak, gerekli durumlarda gönüllü kişi ve kuruluşlarla işbirliği içerisinde çalışmak.

(2) Sorumlu müdürün bulunmadığı durumlarda yönetmelik hükümleri çerçevesinde merkezde görevli birim sorumlusu ya da en kıdemli meslek elemanı vekaleten sorumlu müdürün görevlerini yürütür.

Birim sorumlusunun görev ve yetkileri

MADDE 15 – (1) Merkezde hizmetin çeşitliliği esas alınarak birim sorumluları görevlendirilir. Sorumlu müdür aynı zamanda gündüzlü hizmet biriminin sorumluluğunu üstlenebilir. Evde bakım birimi sorumluluğuna tercihen hemşire görevlendirilir. Birim sorumluları merkez müdürüne karşı sorumludur.

Sosyal çalışmacının görev ve yetkileri

MADDE 16 – (1) Sosyal çalışmacı, üniversitelerin sosyal hizmet alanında eğitim veren bölümlerinde en az dört yıl eğitim almış personeldir.

(2) Sosyal çalışmacının görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir.

a) Başvuran yaşlıların başvuru belgelerini düzenletmek, sosyal incelemelerini yapmak ve verilecek hizmet türünü ve biçimini de içeren raporu hazırlamak, başvuruları sıraya koymak, dosyalamak, gerekli yazışmaları yapmak,

b) Kabulü yapılan yaşlının merkeze uyumunu sağlamak, uyumsuzluğu olan yaşlıların sorunlarını saptamak ve çözümüne yönelik çalışmalarda görev almak,

c) Hizmet planlama servisi bünyesinde yaşlılara yönelik psiko-sosyal programlar hazırlamak,

ç) Yaşlıların psiko-sosyal, fiziksel ve ruhsal durumlarını sürekli olarak izlemek, sosyal kişisel, grup ve toplumla çalışma yöntemleri aracılığıyla sorunlarının çözümüne yardımcı olmak, ilgili raporları düzenlemek,

d) Yaşlıların yakın çevresi ile olan sosyal ilişkilerini düzenlemek, geliştirilmesine yardımcı olmak, gerektiğinde yakınları ile mesleki çalışma yapmak,

e) Sosyal, kültürel etkinlikler düzenlemek ve düzenlenen bu etkinliklere yaşlıların katılımını sağlamak,

f) Evde bakım hizmetinden yararlanan yaşlıların en az haftada bir ziyaret edilmesi, yaşlı bakım elemanlarının takibi, yaşlının ihtiyaçlarının belirlenmesi ile gerektiğinde yeni bakım/hizmet planının düzenlenmesini sağlamak,

g) Merkezin çevreye ve topluma tanıtılmasını sağlamak, gönüllü kişi ve kuruluşlarla yapılacak çalışmaların programlanmasında görev almak,

ğ) Aylık ve yıllık çalışma programlarının uygulama sonuçlarını değerlendirmek, raporlaştırmak ve sorumlu müdüre sunmak,

h) Hizmetin amacına uygun konularda mesleki araştırma ve incelemeler yapmak, sayısal verileri toplamak ve bunları değerlendirmek,

ı) Hizmet içi eğitim programlarının uygulanmasında görev almak,

i) Genel Müdürlükçe geliştirilen standart formların doldurulmasını sağlamak.

3) Sosyal çalışmacı yukarıda sayılan görevlerini diğer meslek elemanlarıyla işbirliği yaparak, ekip çalışması halinde hizmet planlama servisi bünyesinde yürütür.

(4) Kapasitesi elliye kadar olan kuruluşlarda bir sosyal çalışmacı çalıştırılır. Sorumlu müdürün sosyal çalışmacı olması durumunda, ayrıca sosyal çalışmacı çalıştırılmayabilir. Ancak merkez kapasitesinin elli ve daha fazla olması durumunda her elli yaşlıya bir sosyal çalışmacının tam ya da yarı zamanlı çalıştırılması zorunludur. Sosyal çalışmacı yarı zamanlı olarak gün ve saatleri birbiri ile çakışmayacak şekilde bir başka merkezde çalışabilir.

Psikologun görev ve yetkileri

MADDE 17 – (1) Psikolog, üniversitelerin psikoloji alanında eğitim veren bölümlerinde en az dört yıl eğitim almış personeldir.

(2) Çalıştırılması durumunda, psikologun görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir.

a) Merkeze kabul edilecek yaşlıların psikolojik incelemelerini yapmak, merkeze kabul edilen yaşlıları gerek merkezde ve gerekse evde bakım sürecinde izlemek, sorunlarını tespit etmek ve bu sorunları yaşlı ve yakın çevresi ile mesleki ilişki kurarak çözümlemeye çalışmak, ilgili raporları düzenlemek ve hizmet planlama servisine sunmak, gerektiğinde hastane, psikiyatri klinikleri ve benzeri kuruluşlarla ilişkiye geçerek vaka takibi yapmak,

b) Yaşlılara verilecek hizmete ilişkin bakım/hizmet planının hazırlanmasında ve uygulanmasında görev almak,

c) Evde bakım hizmetinden yararlanan yaşlıların en az haftada bir ziyaret edilmesi, yaşlı bakım elemanlarının takibi, yaşlının ihtiyaçlarının belirlenmesi ile gerektiğinde yeni bakım/hizmet planının düzenlenmesini sağlamak,

ç) Yaşlıların yetenek ve ilgilerine göre çeşitli işlerle meşgul olmalarını sağlamak, boş zamanlarını değerlendirme çalışmalarına katkıda bulunmak, düzenlenen sosyal, kültürel etkinliklere katılımlarını sağlamak,

d) Merkezin çevreye ve topluma tanıtılmasını sağlamak amacıyla resmi ve gönüllü kuruluşlarla işbirliği yapılmasında ve gönüllü çalışmalarının programlanmasında görev almak,

e) Hizmet içi eğitim programlarının uygulanmasında görev almak,

f) Hizmetin amacına uygun konularda mesleki araştırma ve incelemeler yapmak.

(3) Psikolog yukarıda sayılan görevlerini diğer meslek elemanlarıyla işbirliği yaparak, ekip çalışması halinde hizmet planlama servisi bünyesinde yürütür.

(4) Sorumlu müdürün psikolog olması durumunda, ayrıca psikolog çalıştırılmayabilir. Ancak merkez kapasitesinin elli ve daha fazla olması durumunda bir psikolog tam zamanlı ya da yarı zamanlı olarak çalıştırılabilir. Psikolog yarı zamanlı olarak gün ve saatleri birbiri ile çakışmayacak şekilde bir başka merkezde çalışabilir.

Doktorun görev ve yetkileri

MADDE 18 – (1) Doktorun görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir.

a) Merkez hizmetlerinden yararlanmak isteyen yaşlının tıbbi değerlendirmesini yapmak, sağlık kurum/kuruluşlarınca tanısı konmuş ve tedavisi planlanmış yaşlının doktoru ile bağlantı kurarak gerekli bilgi ve önerileri doğrultusunda takibini yapmak,

b) Yaşlılara verilecek hizmete ilişkin bakım/hizmet planının hazırlanmasında görev almak,

c) Evde bakım hizmetinden yararlanan yaşlıları haftada bir ziyaret ederek, bakımına ilişkin bilgileri toplamak, bakım sonuçlarını değerlendirmek, yeni gereksinim ve sorunlara yönelik olarak bakım/hizmet planını düzenlemek,

ç) Merkezde ve evde verilecek sağlık hizmetlerinin yürütülmesini sağlamak ve denetlemek,

d) Merkezde verilen hizmetler ile evde bakım hizmetlerinden yararlanan tüm yaşlılar ve çalışan personel ile ilgili sağlık dosyası ve Genel Müdürlükçe hazırlanan standart formların doğru, eksiksiz ve zamanında tutulmasını sağlamak,

e) Bulaşıcı hastalık durumunda ilgili kurumlara ihbarda bulunmak, koruyucu, önleyici ve tedavi edici önlemleri almak,

f) Merkezde görevli personel ile evde bakım hizmeti veren personelin hijyen kurallarına uymasını sağlamak ve denetlemek,

g) Hizmet esnasında gereksinim duyulan ilaç ve tıbbi sarf malzemeleriyle diğer araç ve gereçlerin sağlanması için teklifte bulunmak, var olanları korumak, her an hizmete hazır hale getirmek, gerekli kayıtları tutmak,

ğ) Yaşlının rehabilitasyonu, beslenmesi, sosyal ve psikolojik sorunlarıyla ilgili olarak hizmet planlama servisi görevlileri ile işbirliği yapmak,

h) Hizmet içi eğitim programlarının uygulanmasında görev almak.

(2) Sorumlu müdürün doktor olması durumunda, doktor çalıştırılmayabilir. Ancak kapasitenin elli ve daha fazla olması durumunda merkezde tam zamanlı, yarı zamanlı ya da belirli gün ve saatlerde bir doktor daha çalıştırılması zorunludur. Doktorun iç hastalıkları uzmanı veya geriatrist olması tercih edilir.

Hemşirenin görev ve yetkileri

MADDE 19 – (1) Tercihen geriatri alanında deneyimi olan hemşirenin görev ve yetkileri kendi mesleki görev ve sorumlulukları haricinde aşağıda belirtilmiştir.

a) Yaşlılara verilecek hizmete ilişkin bakım/hizmet planının hazırlanmasında, uygulanmasında görev almak,

b) Doktorun yardımcısı olup, yaşlıları muayene ve tedaviye hazırlamak, ilaçlarını düzenli almalarını sağlamak, enjeksiyonlarını yapmak, tansiyonlarını ölçmek, gerekli kayıtları tutmak,

c) Merkezin/konutun hijyenini sağlamak,

ç) Yaşlıların fiziksel, ruhsal ve sosyal durumlarını sürekli olarak izlemek, ortaya çıkan sorunların çözümüne yönelik diğer meslek elemanları ile işbirliği içerisinde çalışmak,

d) Hizmet içi eğitim programlarının uygulanmasında görev almak,

(2) Her merkezde en az bir hemşire çalıştırılması esastır. Merkezin evde bakım hizmeti vermesi ve sorumlu müdürün hemşire olması durumunda ikinci bir hemşirenin çalıştırılması zorunludur. Hemşirelik veya hemşireliğe eşdeğer eğitim alan sağlık memurları hemşire yerine çalıştırılabilir.

(3) Hemşire görevlerini hizmet planlama servisiyle işbirliği içerisinde yürütür.

Yaşlı bakım elemanının görev ve yetkileri

MADDE 20 – (1) Yaşlı bakım elemanının görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir.

a) Yaşlının fiziksel bakımı ile ilgili her türlü hizmetlerine bakmak, gerek duyulması halinde beslenmelerine yardımcı olmak,

b) Yaşlının odasının/konutunun ve eşyalarının düzenlenmesine yardımcı olmak,

c) Yaşlının boş zamanlarını değerlendirmesinde, onun sosyal gereksinimlerinin sağlanmasında yardımcı olmak,

ç) Hizmet planlama servisinin hazırladığı program doğrultusunda diğer görev ve hizmetleri yerine getirmek,

d) Yaşlılarla birlikte oldukları süre içinde karşılaştıkları önemli olayları ve hastalanan yaşlıları birim sorumlusuna bildirmek/haber vermek,

(2) Yaşlı bakım elemanı birim sorumlusuna bağlı olarak hizmet planlama servisi bünyesinde diğer servis elemanlarının denetiminde çalışır. Evde bakım hizmetlerinde her yaşlıya bir, merkezde yürütülen gündüzlü bakım hizmetlerinde ise her yirmi yaşlı için bir yaşlı bakım elemanı görevlendirilir.

Diğer meslek elemanları ve görevliler

MADDE 21 – (1) Merkezde tam veya yarı zamanlı olarak fizyoterapist, diyetisyen ve uğraş terapisti çalıştırılabilir. Ancak bunların görev ve sorumlulukları kendi mesleki mevzuatı ile sınırlıdır.

(2) Merkezde görev yapan teknisyen, teknisyen yardımcısı, şoför, aşçı ve diğer personel görevlerini, hizmet planlama servisi ve teknik servise bağlı olarak yürütür.

(3) Kendi alanlarıyla ilgili her çeşit işi gören ve sorumluluğunu taşıyan bu personelin çalışma koşul ve esasları sorumlu müdür tarafından saptanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Fiziki Özellikler ve Bölümler

Binanın konumu

MADDE 22 – (1) Binanın şehir merkezinde veya merkeze yakın, bahçeli ve sakin bir konumda olması tercih edilir. Kuruluşun bağımsız bir binada veya apartmanda açılması halinde zemin katın veya zemin katla bağlantılı bir üst katın kullanıma hazır hale getirilmiş olması ve bahçesinin bulunması gerekir.

Yangından korunma ve ısıtma

MADDE 23 – (1) Kuruluşta yangın için gerekli diğer önlemlerin alınması yanında yeterli sayıda yangın söndürme araç ve gereci bulundurulur. Bina merkezi sistemle ısıtılır.

Kuruluş bölümleri ve özellikleri

MADDE 24 – (1) Bina girişinde danışma, telefon kabini, alarm panosu bulunmalıdır. Bununla beraber merkezin bölümlerinin ve özelliklerinin aşağıda belirlenen şekilde ve belirlenen kapasiteye/hizmete cevap verebilecek büyüklükte olması gerekir.

(2) Kuruluş bölümleri ve özellikleri aşağıda belirtilmiştir.

a) Ev ortamına uygun olarak döşenen ve yaşlının dinlenmesi için hazırlanacak dinlenme odalarında ihtiyaca yetecek miktarda karyola/kanepe veya koltuk ile yaşlının özel eşyalarını koymak üzere dolap bulundurulur. Mobilyaların ahşap malzemeden olması tercih edilir.

b) Yaşlıların müzik, tiyatro, resim, el sanatları gibi faaliyetleri yapmaları amacıyla olanaklar ölçüsünde bir ya da daha fazla faaliyet odası düzenlenir.

c) Merkez hizmetlerinden yararlanan her yaşlı için hazırlanacak olan hizmete ilişkin çalışmalar ile gündüzlü hizmetlerden yararlanan yaşlılarla serviste görevli meslek elemanlarının mesleki çalışma yapabilecekleri uygun bir mekan hizmet planlama servisi olarak düzenlenir, amacına uygun şekilde döşenir.

ç) Oturma salonları, yaşlıların sohbet edebilecekleri, televizyon seyredebilecekleri, tavla, dama gibi oyunlar oynayabilecekleri şekilde düzenlenir. Binanın fiziki koşullarının uygun olması durumunda, koridorlarda manzaraya açık oturma köşeleri oluşturulur.

d) İhtiyaç olduğu durumlarda yaşlıların altlarının değiştirilip, temizliklerinin yapılması amacıyla hazırlanacak özel bakım odasında bir karyola/kanepe ile kirli bezlerin konabileceği yeterli sayıda kapaklı kovalar ve alt değiştirme esnasında gerekecek malzemelerin yerleştirileceği dolaplar ile gerek duyulduğunda yaşlının yıkanması amacıyla kullanılacak duş tertibatı bulundurulur. Odanın duvarları ve yerleri kolayca temizlenebilecek malzemeler ile döşenir ve havalandırma için gerekli önlemler alınır, pencerelere sinek önleyici tel düzeneği yapılır.

e) Mutfak duvarları ve yerleri kolay temizlenebilir malzeme ile kaplanmalıdır. Yemek pişirme ve servisinde kullanılan araç ve gereçler çelik olmalı, korunabileceği raf ve dolaplar bulunmalıdır. Sebze yıkama ve bulaşık için ayrı lavabolar bulunur ve yeterli havalandırma sağlanır.

f) Yemek salonunda kolay temizlenebilir masa ve sandalyeler bulundurulur ve havalandırma sağlanır.

g) Merkez hizmetlerinden yararlanan yaşlıların konutlarındaki teknik ve onarım ihtiyaçlarının giderilmesi amacıyla ihtiyaç duyulan araç-gerecin muhafaza edileceği, küçük onarımların yapılabilmesi amacıyla uygun bir mekan teknik servis olarak düzenlenir.

ğ) Merkezde, kadın ve erkek yaşlılar için ayrı ayrı olmak üzere, yeterli sayıda havalandırma olanağı bulunan alaturka ve alafranga tuvalet bulunur.  Tuvaletlerin iki kişinin aynı anda rahatça hareket edebileceği genişlikte ve uzunlukta olması, yaşlıların kaymasını engelleyici önlemler alınarak, yatay ve düşey rayların uygun yerlere sabitlenmesi gerekmektedir. Sifonların yaşlıların kolay kullanabileceği teknikte olması tercih edilir. Tuvalet kapılarının kilidi, içerden ve dışardan açılma özelliğine sahip olmalıdır.

Tuvaletlerde yeterli sayıda ve normal yükseklikte lavabo ve aynalar bulunur.

Yaşlıların ayak yıkayabilecekleri uygun evye bulunabilir.

h) Merkezde, sağlık hizmetlerinin görüldüğü, araç ve gereçlerinin bulunduğu özel bir bölüm düzenlenir. Bu bölümde gerekli ilaç ve ilk yardım malzemeleri bulunur.

ı) Yaşlıların dini vecibelerini yerine getirebilecekleri bir bölüm ile spor yapabilecekleri bölüm düzenlenebilir.

i) Merkez girişi, koridor ve merdivenler yeterince aydınlık, koridorlar iki kişinin yan yana rahatça yürüyebileceği genişlikte ve her iki tarafta yürürken tutunmayı sağlayacak tırabzanlar ile merdivenlerde tırabzan dışında duvar boyunca sabitlenmiş yatay raylar olacak şekilde düzenlenir.

j) Merkezin tüm bölümleri, yaşlıya ve yiyeceklere zarar vermeyecek şekilde düzenli aralıklarla haşerelere karşı ilaçlanır.

k) Gündüzlü hizmet verilen merkezlerde yaşlıların, çıkıp dolaşabileceği, oturup hava alabileceği bahçe gibi bir alan düzenlenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çalışma Usul ve Esasları

Hizmet sunumu

MADDE 25 – (1) Merkezde verilen hizmetler gündüzlü bakım hizmeti ve evde bakım hizmeti şeklinde yürütülür.

a) Gündüzlü bakım hizmeti, aşağıda belirtilen amaçlarla verilen hizmetleri kapsar. Bu hizmetler gündüzlü bakım hizmeti birimi tarafından yürütülür.

1) Ev ortamında yaşayan akıl ve ruh sağlığı yerinde olan yaşlıların boş zamanlarını çeşitli sosyal etkinliklerle değerlendirmek, sosyal ilişkilerini ve aktivitelerini artırarak onların sağlıklı bir şekilde yaşamlarını sürdürmelerine yardımcı olmak,

2) Yaşamını evde ailesi, akrabalarıyla veya yalnız sürdüren demans, alzheimer gibi hastalığı olan yaşlıların yaşam ortamlarını iyileştirmek, boş zamanlarını değerlendirmek, sosyal, psikolojik ve sağlık ihtiyaçlarının karşılanmasında yardımcı olmak, rehberlik ve mesleki danışmanlık yapmak, kendi imkânlarıyla karşılamakta güçlük çektikleri konular ile günlük yaşam faaliyetlerinde destek hizmetleri vermek, ilgilerine göre faaliyet grupları kurarak sosyal faaliyetler düzenlemek suretiyle sosyal ilişkilerini zenginleştirmek, aktivitelerini artırmak ve gerekli olduğu zamanlarda aileleri ile dayanışma ve paylaşma sağlanarak yaşlının yaşam kalitesini artırmak.

b) Evde bakım hizmeti; Akıl ve ruh sağlığı yerinde olan, tıbbi bakıma ihtiyacı olmayan ve herhangi bir özrü bulunmayan yaşlının bakımı ile ilgili olarak hane halkının tek başına veya komşu, akraba gibi diğer destek unsurlarına rağmen yetersiz kaldığı durumlarda yaşlılara evde yaşamlarını devam ettirebilmeleri için yaşam ortamlarının iyileştirilmesi, günlük yaşam faaliyetlerine yardımcı olunması amacıyla yaşlının evinde yaşlı hizmet merkezlerince sunulan sosyal, psikolojik destek hizmetleridir.

(2) Evde bakım hizmeti yaşlının veya yakınlarının talebi ve hizmetin gereklerine göre gece ve gündüz, hafta sonu ve tatil günleri dahil olmak üzere gerektiğinde yirmi dört saat kesintisiz hizmet verilebilecek şekilde düzenlenebilir. İhtiyaç durumunda belirli saatlerde de evde bakım hizmeti verilebilir. Bu hizmetler evde bakım hizmeti birimi tarafından yürütülür.

(3) Merkez kendi personeli ile evde bakım hizmeti yapabileceği gibi mevcut personel durumunu dikkate alarak uygun sayıda kişi/kuruluşlar ile 20 nci maddede belirtilen nitelikteki elemanlar tarafından hizmet verilecek şekilde bakım sözleşmesi yapabilir.

(4) Merkez yukarıda belirtilen hizmetlerin tümünü birden verebileceği gibi yalnızca bir hizmeti de verebilir.

(5) Kamu kurum ve kuruluşları, özel hukuk tüzel kişileri bu hizmetlerden yararlanmak isteyen ve her hangi bir geliri olmayan, bakacak kimsesi bulunmayan yaşlılara kapasitesinin yüzde beş oranında ücretsiz hizmet verir. Ücretsiz hizmet verilecek yaşlılar İl/İlçe Müdürlüğünce belirlenir.

Hizmet planlama servisi

MADDE 26 – (1) Merkezdeki mesleki çalışmaları koordineli bir şekilde yürütmek üzere sosyal çalışmacı, psikolog, doktor ve hemşireden oluşan bir hizmet planlama servisi kurulur. Sorumlu müdür aynı zamanda servisin başkanıdır.

Hizmet planlama servisinin görevleri

MADDE 27 – (1) Hizmet planlama servisinin görevleri aşağıda belirtilmiştir.

a) Merkeze müracaat eden yaşlı veya yakınlarının yazılı ve sözlü müracaatlarının ilk değerlendirmesini yapmak, ihtiyaç duyulan hizmetin verilmesi için bakım hizmet planını hazırlayarak sorumlu müdüre teklifte bulunmak, müdürün onayından sonra uygulamak ve değerlendirmek,

b) Merkezin gündüz hizmetlerinden yararlanacak olan yaşlılara verilecek psiko-sosyal programlar hazırlamak, sorumlu müdürün onayından sonra uygulamak ve değerlendirmek,

c) Sosyal faaliyetlerin programlanması ve yürütülmesini sağlamak,

ç) Gönüllü kurum ve kuruluşların katkı ve katılımını sağlamak, bu kuruluşlarla işbirliği protokolü ve çalışma programını hazırlamak,

d) Yaşlının kendi kendine yeterli olmasını ve çevresiyle olumlu ilişkilere girmesini, toplum içinde desteklenmesini sağlamak amacıyla ailesi, akrabaları ve yakınlarıyla olan ilişkilerini güçlendirmek için ilgilerine göre faaliyet grupları oluşturmak ve diğer gerekli çalışmalarda bulunmak,

e) Yaşlıların özel, resmi ve hukuki sorunlarının çözümünde rehberlik ve danışmanlık hizmeti vermek,

f) Merkez hizmet alanlarına giren konularda üniversitelerle, sivil toplum örgütleriyle işbirliği içerisinde yaşlı yakınlarının bilgilendirilmesi amacıyla eğitici programlar düzenlemek,

g) Merkeze müracaat eden yaşlılara verilen hizmetlerle ilgili gerekli kayıtları tutmak ve dosyalamak.

Teknik servis

MADDE 28 – (1) Yaşlıların teknik ve onarım ihtiyaçlarının giderilmesi amacı ile teknik eleman temininde yardımcı olmak üzere teknisyen/teknisyen yardımcılarından oluşan bir teknik servis kurulur. Teknik servis çalışmalarını hizmet planlama servisiyle eşgüdüm içinde yürütür.

Teknik servisin görevleri

MADDE 29 – (1) Teknik servisin görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir.

a) Yaşlıların merkezden onarılmasını istedikleri ve görevli teknik elemanların yetki alanında bulunan elektrikli ev aletleri, sıhhi tesisat, boya, her türlü onarım gibi teknik konularda yedek parça ve diğer gerekli malzemenin yaşlı tarafından sağlanması koşuluyla bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırılmasını sağlamak,

b) Teknik ve onarım konularında teknik elemanların yetki alanlarıyla sınırlı olmak üzere rehberlik yapmak.

Merkeze yaşlı kabulünde izlenecek yol

MADDE 30 – (1) Başvuru merkeze yapılır. Merkeze yaşlı kabulünde istenen belgeler aşağıda belirtilmiştir.

a) Dilekçe,

b) Nüfus cüzdan örneği/fotokopisi,

c) Uyuşturucu ve alkol bağımlılığı olmadığına, akıl ve ruh sağlığının yerinde olduğuna dair sağlık kurulu raporu,

ç) Alzheimer ve demans hastası olan yaşlılar için günlük yaşam aktivitelerini de içeren ayrıntılı epikriz raporu.

(2) Belgeleri tamamlanan, hangi hizmetten/hizmetlerden yaralanacağının da belirtildiği bakım/hizmet planının hazırlanmasına esas teşkil edecek sosyal inceleme raporu hazırlanan yaşlılar, hizmet almaya başlar.

(3) Merkeze kabul edilecek yaşlılarda, ırk, renk, cinsiyet, dil, din, tabiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç yönünden hiçbir ayrım yapılmaz ve geçmişteki mahkumiyetleri göz önüne alınmaz.

Yaşlının merkezden ayrılması

MADDE 31 – (1) Merkezde bakım gören yaşlının aşağıdaki durumlarda merkezle ilişkisi kesilir.

a) Kendi ya da yakınının isteği ile bir başka yerde yaşamını sürdürmek istemesi,

b) Kendi isteği ile bir huzurevine yerleşmesi,

c) Vefatı,

ç) Yaşlının merkeze uyum sağlayamadığını beyan etmesi,

d) Uyarılara rağmen bakım ücretini ödememesi.

Ücretler

MADDE 32 – (1) Merkez hizmetlerinden yararlanacak olan yaşlılardan alınacak ücretler aşağıdaki şekilde tespit edilir.

a) Sosyal faaliyetler, gezi, koro çalışmaları gibi gündüzlü hizmetlerden yararlanacaklar,

b) Alzheimer-demans hastalığı olup gündüzlü bakım hizmetlerinden yararlanacaklar,

c) Evde bakım hizmetlerinden yararlanacaklar.

(2) Ücretler aşağıdaki şekilde tespit edilir.

a) Gündüzlü hizmetlerden, sosyal faaliyetler, gezi gibi etkinliklere katılmak amacıyla merkeze üye olan sağlıklı yaşlılardan faaliyetlerin gerçekleştirilmesi için gereken ücret ile öğle yemeklerinden yararlanması durumunda yemek ücreti günlük, üyelik aidatı yıllık,

b) Gündüzlü bakım hizmetlerinden yararlanacak olan yaşlının merkeze geldiği gün sayısı, öğle yemeklerinden ve ulaşım için servis hizmetinden faydalanması durumu esas alınarak günlük olarak yapılacak hesaplama sonucu ücret aylık,

c) Evde bakım hizmetinden yararlanacak olan yaşlılara verilecek hizmetin karşılığı ücret günlük/aylık.

(3) Ücretler yaşlılar veya yakınları tarafından makbuz karşılığında peşin olarak ödenir. Makbuzların denetim esnasında ibrazı zorunludur.

(4) Bakım ücretini yaşlının yakınlarının ödemesi halinde ödemeyi üstlenenden yüklenme senedi alınır.

(5) Gündüzlü bakım hizmeti ve/veya evde bakım hizmeti alan yaşlının merkeze kabulü sırasında bir aylık bakım ücreti kadar depozito alınır, merkezden ayrılması veya ölümü halinde borcu var ise mahsup edilerek kalanı iade edilir. Aylık bakım ücreti depozito miktarını aşması halinde yaşlıdan aradaki fark talep edilmez.

(6) Yaşlı veya yakınlarından bağış adı altında herhangi bir ücret talep edilemez.

(7) Aylık bakım ücretini zamanında ödemeyenlere kanuni faiz tahakkuk ettirilir.

Ücret tespiti

MADDE 33 – (1) Hizmetin niteliğine göre 32 nci maddede belirtilen hizmetlere ilişkin yaşlı başına alınacak ücretler her yıl;

a) Genel Müdürlüğe bağlı merkezler için Genel Müdürlükçe,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı merkezler için ilgili birimlerince,

c) Gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerince açılan merkezlerin ücreti ise Valinin veya görevlendireceği bir yardımcısının başkanlığında İl Müdürü, Büyükşehir Belediyesi/Belediye, Defterdarlık, İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü ve il dahilindeki merkez kurucularının kendi aralarından seçeceği en az bir, en çok üç temsilciden oluşan, her yıl aralık ayının ilk haftasında toplanarak gelecek yılın ücretlerini tespit eden bir komisyonca tesbit edilir.

(2) Ücret, geçinme endeksi ile toptan eşya fiyat endekslerindeki artış oranları esas olmak üzere, sosyo-ekonomik koşullar, personel, beslenme, kira, ısıtma, onarım, diğer cari giderler ve amortismanlar dikkate alınarak, kâr oranının eklenmesi sonucunda tespit edilir.

(3) Komisyon, il dahilinde birden fazla merkez olması halinde, aylık bakım ücretlerini taban ve tavan olarak tespit edebilir.

(4) Tespit edilen ücret, Valilik onayına sunulur. Onay sonrası, ocak ayı itibarıyla yürürlüğe girer. Ücret onayının bir örneği İl Müdürlüğünde muhafaza edilir.

Ücret tahsili

MADDE 34 – (1) Genel Müdürlüğe bağlı huzurevleri bünyesinde açılan merkez hizmetlerinden yararlanan yaşlılardan alınacak ücretler 17/7/2002 tarihli ve 24818 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Döner Sermaye İşletmeleri Yönetmeliğine göre döner sermaye saymanlığınca tahsil edilir.

(2) Döner sermayesi bulunmayan huzurevleri bünyesinde ve müstakil olarak açılan merkez hizmetlerinden yararlanan yaşlılardan alınacak ücretler genel bütçe esaslarına göre genel bütçe saymanlıklarınca tahsil edilir.

Beslenme ile ilgili hususlar

MADDE 35 – (1) Yaşlılara Genel Müdürlüğe bağlı huzurevlerinde uygulanan gıda rasyonuna göre hazırlanacak öğle yemeği ve ikindi kahvaltısı verilir.

(2) Hastalığı nedeniyle özel diyet hazırlanması gerekenlere doktorun önerisiyle diyetisyen tarafından diyet yemeği hazırlatılır.

Ulaşım ile ilgili hususlar

MADDE 36 – (1) Gündüzlü bakım hizmetlerinden yararlanacak yaşlıların merkeze ulaşımı için, yaşlının fiziksel özellikleri göz önünde tutularak servis aracı bulundurulur veya kiralanır. Bu hizmetten yararlanmak isteyenler 32 nci madde çerçevesinde ücret öder.

Denetim

MADDE 37 – (1) Genel Müdürlüğe bağlı olmayan merkezler, İl/İlçe Müdürlüğünce yılda en az bir kez denetlenir. Gerektiğinde Genel Müdürlük denetim elemanları tarafından da denetlenir.

(2) Denetim sırasında merkez yetkilileri her türlü belgeyi sunmak ve gereken kolaylığı göstermekle yükümlüdür.

(3) Denetim raporunun bir örneği İl/İlçe Müdürlüğünde saklanır.

(4) Denetim sırasında tespit edilen aksaklıklar, denetim defterine yazılır ve giderilmesi için bir ay süre verilir. Bu süre içinde giderilmemesi durumunda merkez yazı ile uyarılarak bir aylık ek süre daha verilir. Verilen süre içinde, merkez belirtilen aksaklıkları düzeltmek zorundadır.

(5) Bu Yönetmelikte kullanılan merkez tanımı ve özelliklerine uymayan yerlerde yaşlı bakımı yapıldığının tespiti veya ihbar edilmesi durumunda İl/İlçe Müdürlüğü elemanları bu  yerleri denetlemeye ve gerekli tedbirleri almaya yetkilidir.

Merkezin kapatılması

MADDE 38 – (1) Merkezin kapatılma kararı;

a) 10 uncu maddeye aykırı olarak kuruluşa yaşlı kabulü yapılması,

b) Denetimlerde tespit edilen aksaklıkların verilen süreler içinde giderilmemesi,

c) Hizmet alan yaşlıların, sağlık ve temizlik açısından, sosyal ve psikolojik yönden ihmal ve istismarı,

ç) Genel ahlak kurallarına aykırı hareket edilmesi,

d) Belirlenen ücretten fazla ücret alınması ve fazla ücret almak talebinde ısrar edilmesi,

e) Amaç dışı faaliyette bulunulması durumlarında İl Müdürlüğü’nün teklifi ve Valiliğin onayından sonra açılış izin belgesi iptal edilerek alınır.

(2) Kapatılan merkezlerin kurucuları ve sorumlularının suç teşkil eden fiilleri hakkında Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 27 nci maddesi ile ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

Merkezin kurucu tarafından kapatılması

MADDE 39 – (1) Merkezlerin ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca, gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerince kapatılmak istenmesi halinde kapatma isteğinin bir yazı ile en az üç ay önceden yaşlılara, ilgili yakınlarına, personele ve İl/İlçe Müdürlüğüne bildirilmesi zorunludur.

(2) İl/İlçe Müdürlüğüne bildirimde bulunmadan merkez kapatan kurucular yeni bir merkez açamaz ve herhangi bir merkeze ortak olamaz.

Merkezin kapanması sırasında yapılacak işlemler

MADDE 40 – (1) Yaşlıların mağduriyetlerinin önlenmesi için İl/İlçe Müdürlüğü ve merkez gereken önlemleri alır.

(2) Merkezin kapandığı tarihten itibaren, yaşlılardan peşin alınan ücretten kalan pay geri ödenir.

(3) Sorumlu müdür, onbeş gün içinde merkezle ilgili tüm belgelerini İl/İlçe Müdürlüğüne teslim etmek zorundadır.

(4) Kapanan merkezler İl Müdürlüğü tarafından Genel Müdürlüğe bildirilir.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İl/İlçe müdürlüklerine gönderilecek bilgiler

MADDE 41 – (1) Gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerince açılan merkezler her ayın ilk haftasında personel listesini, aylık ücret bordrosunun bir örneğini, değişiklik var ise o personel ile ilgili belgeleri hazırlar. Bir nüshası, merkezde kalır, diğer nüsha denetim için İl/İlçe Müdürlüğüne gönderilir. Uyarılara rağmen istenilen belgeleri göndermeyen merkezler hakkında 38 inci maddede belirtilen hükümler uygulanır.

(2) Merkezler her üç ayda bir ve her yıl ocak ayında bir önceki yıla ait merkez hizmetlerinden yararlanan yaşlıların kadın-erkek olarak sayılarını ve gerektiğinde istenilecek diğer bilgileri İl/İlçe Müdürlüğüne gönderir. İl/İlçe Müdürlükleri bu bilgileri en kısa sürede Genel Müdürlüğe bildirir.

Merkez adları

MADDE 42 – (1) Merkezler, devletin veya diğer kuruluşların kullandıkları ad ve unvanlar ile toplum değerlerine aykırı düşecek ad ve unvanları, yabancı dildeki kelime ve deyimleri kullanamaz.

Merkez binalarının kullanımı

MADDE 43 – (1) Merkezlerde yaşlılara ayrılan bölümler mesken olarak kullanılamaz. Merkez binası açılış amacı dışında, başka bir amaçla kullanılamaz.

Merkezlerde bulundurulması gereken defter ve dosyalar

MADDE 44 – (1) Merkezlerde aşağıda gösterilen defter ve dosyaların bulundurulması zorunludur.

a) Gelen ve giden evrak kayıt defteri,

b) Gerekli muhasebe kayıtları,

c) Personelin özlük ve sağlık dosyaları,

ç) Yaşlılara ait kütük defteri,

d) Her yaşlı için hazırlanan bireysel bakım /hizmet planı, yapılan çalışmalar, genel bilgi ve sağlık fişlerinin muhafaza edildiği yaşlı dosyaları,

e) İl Müdürlüğünce tasdik edilen denetim defteri.

Merkez giderleri

MADDE 45 – (1) Genel Müdürlüğe bağlı merkezlerin giderleri genel bütçeden karşılanır.

Personel ve yaşlıların sağlık kontrolleri

MADDE 46 – (1) Merkezlerde çalışan personelin ve yaşlıların gerekli sağlık muayene ve kontrollerinin periyodik olarak yapılması/yaptırılması en az yılda bir göğüs radyografilerinin çekilmesi ve portör muayenelerin yaptırılması, sonuçlarının personel ve yaşlılara ait dosyalarda saklanması zorunludur.

Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller

MADDE 47 – (1)Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununa dayanılarak çıkarılan ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce İl Müdürlüklerinden açılış izin belgesi alarak huzurevi hizmeti veren kamu kurum ve kuruluşları, gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri, yaşlı hizmet merkezlerinin açılışı için öngörülen fiziki şartları, personeli ve diğer hususları bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonraki iki yıl içinde gerçekleştirmesi ve yapılan çalışmaları bir raporla İl/İlçe Müdürlüğüne bildirmesi kaydıyla İl/İlçe Müdürlüğünce bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılacak inceleme sonucunda verilecek açılış izin belgesine göre yaşlı hizmet merkezi olarak da faaliyette bulunabilir.

Yürürlük

MADDE 48 – (1) Maliye Bakanlığı ve Sayıştayın görüşleri alınan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 49 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürü yürütür.

7 Eylül 2010 SALI Resmî Gazete     Sayı : 27695

YÖNETMELİK

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:

TARIM HAVZALARI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, tarımsal üretimin uygun ekolojilerde geliştirilmesi için belirlenen tarım havzalarında tarımsal faaliyetlerin entegre bir şekilde yürütülmesi, desteklenmesi, örgütlenmesi, ihtisaslaşması ve tarım envanterinin hazırlanması ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik; tarım havzalarına ilişkin tarım politikalarının, geliştirilmesine yönelik olarak tarımsal ürün ve üretimin planlanması için gerekli çalışmaları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik; 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

b) Bilgi Sistemi: Tarımsal üretime ilişkin verilerin kaydedildiği Çiftçi Kayıt Sistemi ve Türkvet Veteriner Bilgi Sistemi gibi kapsamlı veri tabanlarını,

c) CBS: Coğrafi Bilgi Sistemini,

ç) Coğrafi Bilgi Sistemi: Konuma dayalı gözlemlerle elde edilen sayısal ve sayısal olmayan bilgilerin toplanması, saklanması, işlenmesi ve kullanıcıya sunulması işlevlerini bütünlük içerisinde gerçekleştiren sistemi,

d) KDS: Karar Destek Sistemini,

e) Model: Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modelini,

f) Talep Tahmini: Gelecekte belli bir noktada ihtiyaç duyulacak olan ürün miktarının belirlenmesini,

g) Tarım Havzaları: Adları ve sınırları Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmekle birlikte, tarımsal faaliyetlerde kullanılmak üzere kendi sınırları içerisinde benzer ekolojik şartları taşıyan ve birbirinin devamı niteliğinde bulunan tarım alanlarını,

ğ) Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli: Sınırları benzer doğal özelliklerine göre belirlenmiş havzalarda ekonomik, ekolojik ve toplumsal verileri değerlendiren ülke ihtiyaçlarına göre yapılacak planlamalara araç olan bilgi teknolojilerinin kullanıldığı dinamik ve geliştirilebilir bir sistemi ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Model ve İşleyişi

Modelin işleyişi

MADDE 5 –

(1) Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli ile;

a) İklim, toprak, topografya, arazi sınıflandırması, bilgi sistemlerinden sağlanan veriler, ürün ve üretim bilgileri yanında, tüketim, dış ticaret verileri ile tarımla ilgili diğer verileri içeren tarım envanteri oluşturulur. Buna ilişkin veritabanı düzenli olarak güncellenir ve modelin işletilmesinde kullanılır.

b) Tarım envanterinde bulunan veriler, CBS analizleri, uzman görüşleri ve idari yapılanma durumu dikkate alınarak belirlenen tarım havzaları gerekli durumlarda aynı yol takip edilerek tekrar oluşturulabilir.

c) Talep tahmini ile üretim, tüketim, dış ticaret, fiyat, nüfus, milli gelir ve ilgili diğer veriler kullanılarak gelecek yıllara ait ürün ve üretim öngörüleri yapılır.

ç) Karar Destek Sistemi ile toplam refahın artırılması için fiyatlar, destek bütçesi, talep tahmini, havzaların üretim potansiyeli, dış ticaret ve ilgili diğer veriler kullanılarak hangi ürünlerin, hangi havzalarda ne miktarda üretilmesinin en uygun olacağı belirlenir ve desteklenmesine yönelik karar vericilere yardımcı olacak bilgiler üretilir.

İşleyişle ilgili ihtiyaç duyulan bilgilerin temini

MADDE 6 –

(1) Tarım envanterinin oluşturulması için gerek duyulan veriler bilgi sistemlerinden ve diğer ilgili kaynaklardan temin edilerek veritabanına aktarılır ve sürekliliği sağlanır. Veritabanına Bakanlık il ve/veya ilçe müdürlüklerinden de düzenli veri girişi yapılır.

Kalkınma ve üretim planlanması

MADDE 7 –

(1) Kırsal ve bölgesel kalkınmaya katkı sağlamak için modelin önerdiği ürünlerin yaygınlaştırılması ve geliştirilmesi teşvik edilir.

(2) Tarımsal amaçlı arazi kullanım planlamalarında, yeter gelirli arazi büyüklüklerinin belirlenmesinde ve işletme yapısının güçlendirilmesinde model çıktılarından faydalanılır.

Havza bazlı üretici örgütlenmesi

MADDE 8 –

(1) Ürün bazında üretici kuruluşların havza modeli ile uyumlu hale getirilmesi veya kurulması destek ve eğitim programları ile teşvik edilir.

Tarım havzalarında destekleme

MADDE 9 –

(1) Destekleme konularında, alana, miktara ve destekleme araçlarına karar verilmesinde model tarafından yapılan öngörülerden faydalanılır. Desteklemelerde model ile belirlenemeyen havzaya özgü lokal alanlarda bulunan ürünler de dikkate alınır.

(2) Avrupa Birliğinde var olan uygulamalar ile modelin uyumu sağlanır.

Tarım havzalarına ait bilgilerin yayımlanması

MADDE 10 –

(1) Modelde bulunan ve/veya modelden elde edilen bilgiler Bakanlığın izni olmadan yayımlanamaz veya kullanılamaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Düzenleme yetkisi

MADDE 11 –

(1) Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

Yürürlük

MADDE 12 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 13 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

7 Aralık 2010 SALI           Resmî Gazete     Sayı : 27778

YÖNETMELİK

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:

İYİ TARIM UYGULAMALARI HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; çevre, insan ve hayvan sağlığına zarar vermeyen bir tarımsal üretimin yapılması, doğal kaynakların korunması, tarımda izlenebilirlik ve sürdürülebilirlik ile güvenilir ürün arzının sağlanması için gerçekleştirilecek iyi tarım uygulamalarının usul ve esaslarını düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, iyi tarım uygulamalarının genel kuralları, kontrol ve sertifikasyon sistemi ile komitenin, il müdürlüklerinin, üreticilerin, üretici örgütlerinin, müteşebbislerin, kontrol ve sertifikasyon kuruluşlarının, kontrolörlerin, sertifikerlerin ve iç kontrolörlerin görev ve sorumlulukları ile denetim esaslarını kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 4 üncü, 5 inci ve 6 ncı maddelerine, 7/8/1991 tarihli ve 441 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (d), (f) ve (h) bentlerine, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 31 inci ve 43 üncü maddeleri ile 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununun 13 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

a) Bakan: Tarım ve Köyişleri Bakanını,

b) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

c) Bireysel sertifikasyon: Gerçek veya tüzel kişilerin kendi tasarrufu altındaki alanlarda ürettikleri ürünlerin, kendi adlarına sertifikalandırılmasını,

ç) Denetim: İyi tarım uygulamaları faaliyetlerinin bu Yönetmeliğe uygun olarak yapılıp yapılmadığını tespit etmek amacıyla, KSK’lar, kontrolörler, iç kontrolörler, sertifikerler, üreticiler, üretici örgütleri ve müteşebbislerin Bakanlık veya Bakanlık tarafından denetim yetkisi verilen kuruluşlarca yapılan her türlü denetimini,

d) Düzeltici faaliyet: Uygunsuzluğun düzeltilmesi ve şartların uygunluk kriterlerini tam olarak karşılar hale getirilmesi için yapılan iş ve işlemleri,

e) Entegre mücadele: Kültür bitkilerinde zararlı türlerin popülasyon dinamikleri ve çevre ile ilişkilerini dikkate alarak, uygun olan mücadele metotlarını ve tekniklerini uyumlu bir şekilde kullanarak, bunların popülasyonlarını ekonomik zarar seviyesinin altında tutan zararlı yönetimi sistemini,

f) Entegre ürün yönetimi: Sürdürülebilirlik ilkesi çerçevesinde çevreye karşı sorumlu ve duyarlı, aynı zamanda ekonomik bir tarımsal üretim sistemini,

g) Grup sertifikasyonu: Üretici örgütü veya müteşebbis çatısı altında sözleşmeyle bir araya gelen gerçek kişilerin ürettiği ürünlerin, üretici örgütü veya müteşebbis adına sertifikalandırılmasını,

ğ) İç kontrol: Kontrol öncesinde iyi tarım uygulamaları faaliyetlerinin bu Yönetmeliğe uygunluğunu kontrol etmek üzere gerçekleştirilen faaliyeti,

h) İç kontrolör: Grup sertifikasyonunda,  iyi tarım uygulamaları faaliyetlerinin ilgili mevzuata göre uygunluğunu kontrol etmek üzere grup tarafından belirlenmiş gerçek kişiyi,

ı) İl müdürlüğü: Bakanlık il müdürlüğünü,

i) İyi tarım uygulamaları: Tarımsal üretim sistemini sosyal açıdan yaşanabilir, ekonomik açıdan karlı ve verimli, insan sağlığını koruyan, hayvan sağlığı ve refahı ile çevreye önem veren bir hale getirmek için uygulanması gereken işlemleri,

j) Komite: 10 uncu maddeye göre kurulan ve bu Yönetmeliğin uygulanmasını takip ve temin eden İyi Tarım Uygulamaları Komitesini,

k) Kontrol: İyi tarım uygulamaları faaliyetlerinin bu Yönetmeliğe uygun olarak yapılıp yapılmadığını belirlemek, kayıtları tutmak, sonuçları rapor etmek üzere kontrolör tarafından gerçekleştirilen işlemleri,

l) Kontrolör: İlgili mevzuata göre iyi tarım uygulamaları faaliyetlerinin uygunluğunu KSK adına kontrol etmek üzere Bakanlık tarafından yetkilendirilen gerçek kişiyi,

m) Kontrol noktaları: Çevre, insan ve hayvan sağlığına zarar vermeyen bir tarımsal üretimin yapılması, doğal kaynakların korunması, tarımda izlenebilirlik ve sürdürülebilirlik ile güvenilir ürün arzını sağlamaya yönelik risk değerlendirmesi sonucu belirlenen ve kontrol edilen aşamaları,

n) Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu: Bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde, tarımsal ürünlerin kontrol ve sertifikasyon işlemlerini yapmak üzere Bakanlık tarafından yetkilendirilen tüzel kişileri,

o) KSK: Kontrol ve sertifikasyon kuruluşunu,

ö) Müteşebbis: Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretilmiş tarımsal ürünü işleyen, muhafaza eden, depolayan veya pazarlayan gerçek veya tüzel kişileri,

p) Sertifika: Tarımsal ürünün bu Yönetmeliğe uygunluğunu gösteren Ek-1’e uygun olarak düzenlenmiş belgeyi,

r) Sertifikasyon: Kontrol faaliyetleri sonucu bu Yönetmeliğe uygunluğu belirlenen tarımsal ürünün, üretici veya üretici grubu adına belgelendirilmesini,

s) Sertifiker: KSK adına kontrolü tamamlanmış ürünün, bu Yönetmeliğe uygunluğunu onaylamak üzere Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek kişiyi,

ş) Uygunluk kriterleri: Kontrol noktalarına uyum için ihtiyaç duyulan uygunluk düzeyini,

t) Uygunsuzluk: Kontrol noktalarına uyum için ihtiyaç duyulan uygunluk düzeyinin tam olarak sağlanamadığı durumları,

u) Üretici: Tarımsal faaliyetlerini bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapan gerçek veya tüzel kişileri,

ü) Üretici örgütleri: İyi tarım uygulamaları faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere tüzel kişilik olarak bir araya gelen üretici organizasyonlarını,

v) Üretim alanı: İyi tarım uygulamalarının gerçekleştirildiği alanı,

y) Ürün: Bitkisel üretim, hayvancılık ve su ürünleri alanında elde edilen her türlü işlenmemiş ham ürünler ile bunların birinci derece işlenmesi ile elde edilmiş ürünleri,

z) Yetki belgesi: Kontrol ve sertifikasyon faaliyetinde bulunmak üzere yetkilendirilen kuruluşa Ek-2’ye uygun olarak Bakanlıkça düzenlenen belgeyi ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İyi Tarım Uygulamalarının Genel Kuralları, Kontrol ve Sertifikasyon Sistemi

İyi tarım uygulamalarının genel kuralları

MADDE 5 –

(1) İyi tarım uygulamalarında aşağıdaki genel kurallara uyulur.

a) İyi tarım uygulamaları, Bakanlıkça belirlenen uygunluk kriterleri ve kontrol noktaları doğrultusunda gerçekleştirilir.

b) Kontrol ve sertifikasyon işlemleri Bakanlıkça veya Bakanlığın yetkilendirdiği kontrol ve sertifikasyon kuruluşlarınca yapılır. Bu kuruluşlar, TS EN 45011 veya eşdeğeri uluslararası standartlara göre kontrol ve sertifikasyon faaliyetinde bulunur. Kontrol işlemleri kontrolör, sertifikasyon işlemleri sertifiker tarafından gerçekleştirilir.

c) Üretilen tarımsal ürünler, kontrol edilerek sertifikalandırılır.

ç) İyi tarım uygulamaları; üretici, üretici örgütü veya müteşebbis ile KSK arasında tarafların sorumlulukları, hakları ve anlaşmazlıklarını düzenleyen sözleşme doğrultusunda yürütülür.

d) Sertifikalı ürünün, bu Yönetmeliğe uygunluğundan üretici, üretici örgütleri ve müteşebbisler müteselsilen sorumludur.

Kontrol ve sertifikasyon sistemi

MADDE 6 –

(1) Tarımsal ürünlerin kontrol ve sertifikasyonu, bireysel sertifikasyon ve grup sertifikasyonu olmak üzere iki şekilde yapılır.

(2) Gerçek veya tüzel kişilerin malik veya kiracılık sıfatıyla tasarrufu altında bulunan alanlarda üretim yapmaları halinde bireysel sertifikasyon yapılır. Sertifikasyon kapsamındaki ürünün üretiminin yapıldığı tüm alanlar, yılda en az bir kez KSK tarafından kontrol edilir.

(3) Üretici örgütü veya müteşebbis çatısı altında sözleşmeyle bir araya gelen gerçek kişilerin malik veya kiracılık sıfatıyla tasarrufu altında bulunan alanlarda üretim yapması halinde grup sertifikasyonu yapılarak üretici örgütü veya müteşebbis adına aşağıdaki şekilde sertifikalandırılır:

a) Grup sertifikasyonu kapsamındaki üreticiler, bu Yönetmelik kapsamında iyi tarım uygulamaları faaliyetlerinde bulunacaklarına ilişkin taahhütnameyi üretici örgütünün idari organına verir. Müteşebbis çatısı altında bir araya gelen üreticiler ise müteşebbis ile ayrı ayrı sözleşme yapar.

b) Grup sertifikasının kullanım hakkı, üretici örgütüne veya müteşebbise aittir. Sertifikasyon kapsamındaki üreticiler, üretici örgütü veya müteşebbisin izni dışında sertifikayı kullanamaz. Ancak iyi tarım uygulamaları yapanlara yönelik destek ve hizmetlerden bireysel olarak yararlanabilir.

c) Üretici örgütleri ve müteşebbisler, iyi tarım uygulamalarına ilişkin bir kalite yönetim sistemi kurmak ve yürütmekle yükümlüdür.

ç) Üretici örgütleri veya müteşebbisler yılda en az bir kez KSK tarafından kontrol edilir. Bu kontrollerde kalite yönetim sistemi ile gruba dahil üreticilerden örnekleme yöntemi ile KSK’ca belirlenen üreticilerin sertifikasyon kapsamındaki tüm üretim alanlarının kontrolleri yapılır.

d) Örnekleme yöntemi ile kontrol edilecek üretici sayısı; ürün ve üretim sistemleri dikkate alınarak gruba dahil üretici sayısının ayrı ayrı kareköklerinin toplamının alınması ile belirlenir. Müteakip kontrollerde farklı üreticiler seçilir.

Kontrol işlemleri

MADDE 7 –

(1) KSK, kontrol işlemlerini aşağıdaki şekilde gerçekleştirir:

a) Sözleşme yapılmasını müteakip, 6 ncı madde çerçevesinde kontrol planı hazırlar. Bu kontrol planı; üretici, üretici örgütü veya müteşebbisin adı ve adresi, kontrol tarihi, kontrol süresi ile kontrolör adını içerir.

b) Kontrol planına göre, hasat ve kesim gibi üretimin tüm aşamalarının kontrolüne izin verecek dönemlerde kontrol faaliyetinde bulunur.

c) Aynı işletmede bitkisel üretim, hayvancılık ve su ürünleri yetiştiriciliği kapsamlarının her hangi birinde birden fazla ürünün kontrol ve sertifikasyonunu aşağıdaki şekilde yapar:

1) İlk kez sözleşme yaptığı üretici, üretici örgütü veya müteşebbislerin kontrolünde, tüm ürünler için üretimin tüm aşamalarının kontrol faaliyetlerini gerçekleştirir.

2) İkinci yıldan itibaren, aynı kapsamda olan fakat farklı hasat veya kesim dönemine sahip birden fazla ürünün müteakip kontrollerinde; üretim alanı en çok olan ürünün hasat veya kesim dönemini dikkate alarak kontrol faaliyetini gerçekleştirir. Sertifika kapsamındaki diğer ürünler için çevre, insan ve hayvan sağlığı açısından risk değerlendirmesi yaparak tüm kontrol noktaları için objektif delilleri elde etmesi durumunda, yerinde kontrol yapmadan kontrol faaliyetini tamamlayabilir.

ç) Kontrol noktalarında değişikliğe gidilmesi, sertifikasyon kapsamına yeni bir ürünün, üreticinin veya üretim alanının dahil edilmesi veya sertifikalı üretime ara verilmesi durumlarında (c) bendinin (1) numaralı alt bendine göre kontrol faaliyetlerini gerçekleştirir.

d) Grup sertifikasyonu kapsamında ilk kez sözleşme yaptığı üretici örgütü veya müteşebbislerin ilk sertifikalarının geçerlilik döneminde; kontrol ettiği üretici sayısının %50’si kadar üreticiye ilave olarak habersiz kontrol yapar.

e) Bu kontrollere ilaveten, yılda en az bir kez her sertifikasyon seçeneğindeki sözleşme yaptığı tarafların en az % 10’unu habersiz olarak kontrol eder. KSK’lar bu habersiz kontrollerde, üretici gruplarının öncelikle kalite yönetim sistemini kontrol eder, herhangi bir uygunsuzluk görmesi durumunda gruba dahil üreticileri, 6 ncı maddenin üçüncü fıkrası çerçevesinde kontrol eder.

f) Habersiz kontrollerde; kontrolden en fazla kırksekiz saat öncesinde üretici, üretici örgütü veya müteşebbise bildirimde bulunur. Üretici, üretici örgütü veya müteşebbisler geçerli bir mazeret bildirmek suretiyle habersiz kontrolün bir defaya mahsus ertelenmesini talep edebilir.

g) KSK, bu Yönetmelik hükümlerine uymayan üretim teknikleri veya girdilerin kullanıldığından şüphe duyduğu durumlarda, analiz amaçlı numune alarak analiz yaptırabilir. Bununla birlikte Bakanlık da, gıda güvenilirliği açısından riskli gördüğü ürünlerde, numune alınarak analiz yaptırılmasını talep edebilir. Ürün analizleri, Bakanlıkça yetkilendirilen laboratuvarlarda yaptırılır. Yurt dışında analiz yaptırılması halinde bu laboratuarlar, TS EN ISO/IEC 17025 veya eşdeğeri uluslararası standartlarda Türk Akreditasyon Kurumu veya Avrupa Akreditasyon Birliği karşılıklı tanıma anlaşmasına göre geçerliliği mevcut uluslararası akreditasyon kurumlarından akredite olmalıdır.

ğ) Kontrolün tamamlanmasını müteakip, üretim alanlarında üretici, üretici örgütü,  müteşebbis veya temsilcileri ile kontrolörün imzasını taşıyan kontrol raporunun hazırlanmasını sağlayarak, kontrol sonucunu rapor tarihinden itibaren bir ay içerisinde bilgi için faaliyet gösterdikleri ildeki il müdürlüğüne gönderir.

Kontrol süresi

MADDE 8 –

(1) KSK, ürün cinsi, yetiştirme ortamı ve alan genişliğini dikkate alarak asgari aşağıdaki sürelerde kontrol faaliyetlerini gerçekleştirir.

a) Bireysel sertifikasyonda bir gün,

b) Grup sertifikasyonunda; kalite yönetim sistemi kontrolleri için bir gün, ayrıca üretici kontrolleri için aşağıdaki sürelere uyar.

1) Grubu oluşturan üyelerin tarım arazilerinin bir hektardan küçük olması ve aynı il sınırları içerisinde yer alması durumunda bir günde en fazla dört üretici,

2) Grubu oluşturan üyelerin tarım arazilerinin bir–beş hektar olması ve aynı il sınırları içerisinde yer alması durumunda bir günde en fazla üç üretici,

3) Grubu oluşturan üyelerin tarım arazilerinin beş hektardan büyük olması ve aynı il sınırları içerisinde yer alması durumunda bir günde en fazla iki üretici,

4) Üreticilere ait tarım arazilerinin farklı il sınırlarında olması durumunda arazi büyüklüğüne bakılmaksızın her gün için bir üretici,

5) Bitkisel üretim alanları dışındaki diğer faaliyet kapsamları için aynı il sınırları içerisinde yer alması durumunda bir günde en fazla dört üretici,

6) Kontrolör sayısının birden fazla olması durumunda, üreticilerin kontrol süreleri yukarıda belirtilen esaslara göre her kontrolör için oranlanarak kontrol edilir.

Sertifikasyon işlemleri

MADDE 9 –

(1) KSK, kontrolün yapıldığı veya düzeltici faaliyetlerin tamamlandığı tarihten itibaren en geç on dört gün içerisinde sertifikasyona ilişkin kararını verir. Kontrol faaliyetleri sonucu bu Yönetmeliğe uygunluğu belirlenen tarımsal ürün, üretici veya üretici grubu adına Ek-1’e uygun olarak sertifikalandırılır.

(2) Sertifikada aşağıdaki bilgiler yer alır.

a) Kuruluş adı, adresi, Bakanlıkça verilen kodu ve varsa logosu,

b) Akreditasyon Kurumunun markası,

c) Sertifika numarası,

ç) Üretici veya üretici örgütü ya da müteşebbis adı ve üretim yeri ile birlikte sertifikasyon seçeneği, ayrıca grup sertifikasyonunda gruba dahil üretici listesi,

d) “Kontrol edilerek 7/12/2010 tarihli ve 27778 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyi Tarım Uygulamaları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygunluğu tespit edilmiştir” ibaresi,

e) Kontrol tarihi,

f) Sertifikanın kapsadığı ürün,

g) Birincil üretimin/işlenmemiş ham ürün veya ürün işlemenin dahil olup olmadığına dair bilgi,

ğ) Sertifikanın geçerlilik tarihi,

h) Sertifikanın yayınlandığı yer ve tarih,

ı) Sertifikerin adı, soyadı ve imzası.

(3) Bitkisel üretim, hayvancılık ve su ürünleri kapsamlarının herhangi birinde yer alan birden fazla ürün aynı sertifikada yer alabilir. Ancak farklı kapsamlarda olan ürünler için ayrı ayrı sertifika düzenlenir.

(4) Sertifikanın geçerlilik süresi, düzenlendiği tarihten itibaren en fazla on iki aydır.

(5) Sertifikanın yayınlanmasından sonra sertifika geçerlilik süresi içerisinde aynı kapsamdaki yeni ürün veya ürünlerin kontrolünün tamamlanması durumunda, önce yayınlanan sertifika revize edilerek yeni ürünler sertifika kapsamına alınabilir. Sertifikanın revize edilmesi durumunda, sertifika geçerlilik süresi uzatılamaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Komitenin Oluşumu, Çalışma Usul ve Esasları ile Görevleri

Komitenin oluşumu

MADDE 10 –

(1) Komite; Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürü veya görevlendireceği Genel Müdür Yardımcısı veya ilgili Daire Başkanı Başkanlığında; Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğünden üç kişi, Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğünden bir kişi, Bakanlık Hukuk Müşavirliğinden bir hukuk müşaviri ve Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığından bir müfettiş olmak üzere toplam yedi kişiden oluşur.

(2) İhtiyaç duyulması halinde kamu veya kamu dışı kurum ve kuruluşlardan komiteye temsilci davet edilebilir. Ancak toplantılara bu şekilde katılanların oy hakkı bulunmaz.

(3) Raportörlük, Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü temsilcilerinden seçilen sekreter üye tarafından yürütülür.

Komitenin çalışma usul ve esasları

MADDE 11 –

(1) Komitenin çalışma usul ve esasları aşağıda belirtilmiştir.

a) Komite, Bakan onayı ile oluşturulur.

b) Komite sekreteryası, Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür.

c) Komite, yılda en az iki kez olağan, komite başkanının gerekli gördüğü hallerde ise olağanüstü olarak toplanır.

ç) Komite, üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanır ve üye tam sayısının çoğunluğu ile karar alır. Oyların eşitliği halinde Başkanın oyu iki oy sayılır.

d) Kararlar, toplantı tarihinden itibaren en geç bir ay içinde toplantıya katılan üyeler tarafından imzalanarak Müsteşarlık onayına sunulur ve onay tarihinden itibaren yürürlüğe girer.

Komitenin görevleri

MADDE 12 –

(1) Komitenin görevleri aşağıda belirtilmiştir.

a) Bu Yönetmelik hükümlerini uygulamak ve uygulanması için gerektiğinde ilgili kurum veya kişileri yetkilendirmek.

b) KSK’ların, iyi tarım uygulamaları konusunda yetkilendirilmek üzere yaptığı başvuruyu değerlendirerek, başvuruyu Bakanlığa ulaştığı tarihten itibaren doksan gün içinde sonuçlandırmak.

c) KSK’ları yetkilendirmek, gerektiğinde yetkilerini askıya almak veya iptal etmek.

ç) KSK’ların, kontrolörlerin, sertifikerlerin, iç kontrolörlerin, üreticilerin, üretici örgütlerinin ve müteşebbislerin ilgili mevzuata uymadığı tespit edildiğinde, gerekli işlemleri uygulamak veya uygulatmak.

d) KSK’lardan; üreticiye, üretici örgütüne, müteşebbise, ürüne, üretime, kontrol işlemine, sertifikasyon işlemine, kuruluşun kendisine, çalışanına ve menşeine dair her türlü bilgi ve belgeleri gerektiğinde istemek.

e) Bu Yönetmeliğe aykırı düzenlendiği tespit edilen sertifikaları iptal etmek veya ettirmek.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İl Müdürlüklerinin Görev ve Sorumlulukları, Üreticilerin, Üretici Örgütlerinin ve Müteşebbislerin Yükümlülükleri ile Kontrol ve Sertifikasyon Sözleşmesi

İl müdürlüklerinin görev ve sorumlulukları

MADDE 13 –

(1) İl müdürlüklerinin görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.

a) Üreticilere, üretici örgütlerine, müteşebbislere ve tüketicilere iyi tarım uygulamaları konusunda eğitim ve yayım hizmeti vermek.

b) KSK tarafından iyi tarım uygulamalarına başladığı bildirilen üretici, üretici örgütleri veya müteşebbislerin entegre mücadele ve entegre ürün yönetimi prensiplerinde üretim yapmasını sağlamak üzere ürün veya ürün grubu bazında entegre mücadele ve entegre ürün yönetimi programları hazırlamak, bu programlar çerçevesinde eğitimler düzenlemek ve eğitime katılanları kayıt altına almak.

c) İyi tarım uygulamalarına başlayan veya devam eden üretici, üretici örgütleri ve müteşebbislere ait KSK tarafından gönderilen her türlü bilgiyi kayıt altına alarak istenildiğinde Bakanlığa bildirmek.

ç) Bakanlıkça iyi tarım uygulamalarına ilişkin verilecek diğer görevleri yerine getirmek.

Üreticilerin yükümlülükleri

MADDE 14 –

(1) Üreticilerin yükümlülükleri aşağıda belirtilmiştir.

a) İyi tarım uygulamaları faaliyetinde bulunacak tüm üreticiler bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen iyi tarım uygulamalarının genel kurallarına uygun faaliyette bulunur.

b) Bireysel sertifikasyon kapsamındaki üreticiler bireysel sertifikasyon şartlarında, grup sertifikasyonu kapsamındaki üreticiler ise grup sertifikasyonu şartlarında kontrol edilerek sertifikalandırılır.

c) Üretici tarafından üretilen aynı türdeki ürünlerin tamamı, kontrol ve sertifikasyon kapsamına alınır.

Üretici örgütlerinin yükümlülükleri

MADDE 15 –

(1) Üretici örgütlerinin yükümlülükleri aşağıda belirtilmiştir.

a) 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu çerçevesinde kurulan üretici birlikleri dışındaki üretici örgütlerinin; kendi özel mevzuatı veya ana sözleşmelerinde tarımsal ürünlerin üretimi ve ticaretine ilişkin faaliyette bulunmayı düzenleyen hükümler açıkça yer alır.

b) Grup sertifikasyonu şartlarında kontrol edilerek sertifikalandırılır.

c) Bu Yönetmelik hükümlerine, kalite yönetim sistemi şartlarına veya KSK ile yapılan sözleşme esaslarına uymadığını tespit ettiği üyesini veya üyeye ait ürünü sertifikasyon kapsamından çıkarır. Çıkarılan üyeyi KSK’ya en fazla bir ay içerisinde bildirir.

Müteşebbislerin yükümlülükleri

MADDE 16 –

(1) Müteşebbislerin yükümlülükleri aşağıda belirtilmiştir.

a) Kendi özel mevzuatı veya ana sözleşmelerinde tarımsal ürünlerin üretimi ve ticaretine ilişkin faaliyette bulunmayı düzenleyen hükümler açıkça yer alır.

b) Bitki koruma ve bitki besleme ürünleri ile hayvan sağlığı ve hayvan besleme ürünlerine ait üretim, satış, pazarlama ve reklam faaliyetlerinde bulunamaz. Ayrıca tarımsal danışmanlık yapamaz.

c) Bitkisel üretim, hayvancılık ve su ürünleri alanında elde edilen her türlü işlenmemiş ham ürünleri kendi adına sertifikalandıracak müteşebbisler, grup sertifikasyonu şartlarında kontrol edilerek sertifikalandırılır. Sertifikalı ürünlerin, iyi tarım uygulamaları sertifikası olmayan ürünlerle karışmasını engelleyecek her türlü tedbiri almak suretiyle izlenebilirlik sistemi oluşturur.

ç) Bu Yönetmelik hükümlerine, kalite yönetim sistemi şartlarına veya KSK ile yapılan sözleşme esaslarına uymadığını tespit ettiği üreticisini sertifikasyon kapsamından çıkarır. Çıkarılan üreticiyi KSK’ya en geç bir ay içerisinde bildirir.

d) Bitkisel üretim, hayvancılık ve su ürünleri alanında elde edilen her türlü işlenmemiş ham ürünleri kendi adına sertifikalandırmayan, ancak iyi tarım uygulamaları sertifikasına sahip tarımsal ürünleri satın alarak işleyen, ambalajlayan veya paketleyen müteşebbisler;  iyi tarım uygulamalarına uygun faaliyette bulunarak bireysel sertifikasyon şartlarında sertifikalandırılır. Bu şekilde sertifikalandırılan müteşebbislerin aynı türdeki ürünlerinin tamamı, kontrol ve sertifikasyon kapsamında olmalıdır.

Kontrol ve sertifikasyon sözleşmesi

MADDE 17 –

(1) KSK; üretici, üretici örgütü veya müteşebbisler ile sözleşme yapmak suretiyle kontrol ve sertifikasyon faaliyetinde bulunur. Bu sözleşmede, tarafların sorumlulukları, hakları ve anlaşmazlıklarını düzenleyen hususlar yer alır. Bunun yanında, bu Yönetmeliğe aykırı faaliyette bulunulması veya taraflar arasında anlaşmazlığın vuku bulması durumlarında, uygulanacak işlemler ile gerekli hallerde başvurulması maksadıyla üretim bölgesi içerisinde olan bir mahkeme yeri belirtilir.

(2) Üretici, üretici örgütü ve müteşebbisler Bakanlıkça yetkilendirilen KSK arasından istediğini seçme hakkına sahiptir.

(3) Üretici, üretici örgütü ve müteşebbisler; aynı dönemde aynı ürün için sadece bir KSK ile sözleşme yapar ve sözleşme devam ettiği sürece başka bir KSK ile sözleşme yapamaz.

(4) Üreticiler, aynı dönemde aynı ürün için bireysel veya grup seçeneklerinin sadece birinde iyi tarım uygulamaları faaliyetinde bulunur.

(5) Sözleşme yapılan KSK’nın yetkisinin Bakanlık tarafından iptali veya askıya alınması durumunda, üretici başka bir KSK ile sözleşme yapma hakkına sahiptir.

(6) Üretici, üretici örgütü ve müteşebbisler; hukuki yapılarında, tarımsal faaliyetlerinde veya üretim alanlarında yaptığı her türlü değişikliği, ilgili KSK’ya en geç bir ay içerisinde bildirir.

(7) Üretici, üretici örgütü ve müteşebbisler; KSK ile yaptığı sözleşmedeki hak ve yükümlülükleri saklı kalmak koşuluyla, sertifikasyon kapsamındaki ürün veya ürünlerini geçici veya sürekli olarak iyi tarım uygulamaları kapsamından çıkarma hakkına sahiptir.

(8) İyi tarım uygulamalarına başlayan üretici, üretici örgütü veya müteşebbisler bu Yönetmelikte belirtilen hususlara dair her türlü kayıtlarını Bakanlık yetkililerine ve sözleşme yaptığı KSK’ya ibraz eder, üretim alanlarını denetime ve kontrole açar.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Kontrol ve Sertifikasyon Kuruluşu, Kontrolör, Sertifiker ve İç Kontrolörlerde Aranan Şartlar ile Çalışma Usul ve Esasları

KSK’da aranan şartlar

MADDE 18 –

(1) KSK aşağıdaki şartları haiz olmalıdır.

a) Yeterli ve tecrübeli personel ile teknik alt yapıya sahip olmalı ve en az bir kontrolör ve bir sertifiker istihdam etmelidir. Kontrolör ve sertifikerin sayısı; KSK’nın müşteri sayısı, kontrol edilecek işletme, üretici ve üretim alanları için yeterli olmalıdır.

b) Kontrol ve sertifikasyon işleminin sonuçlarını etkileyebilecek ticari, mali ve diğer baskılardan bağımsız ve tarafsız olmalıdır.

c) Kendilerine verilen yetkiyi kullanırken herhangi bir çıkar çatışması yaratacak faaliyette bulunamaz. Belgelendirdiği ürünlerin veya tarımsal girdilerin; üretim, tedarik, reklam ve pazarlamasını yapamaz. Danışmanlık hizmeti veremez.

ç) Sürekli irtibat sağlanabilecek her türlü alt yapıyı oluşturur.

d) Kontrol ve sertifikasyon olmak üzere iki ayrı birimden oluşur. Kontrol biriminde görev yapanlar sertifikasyon biriminde, sertifikasyon biriminde görev yapanlar kontrol biriminde görev yapamazlar. Kontrol ve sertifikasyon aynı kişi tarafından yapılamaz.

e) Yöneticileri, ortakları ve çalışanları başka bir KSK’da herhangi bir görev alamaz.

f) Yöneticileri, ortakları ve çalışanları ile bunların birinci derece yakınları tarafından üretilen tarımsal ürünlerin kontrol ve sertifikasyonunu yapamaz.

g) İlk yetkilendirilmesinden itibaren iki yıl içerisinde, TS EN 45011 veya eşdeğeri uluslararası standartlarda Türk Akreditasyon Kurumu veya Avrupa Akreditasyon Birliği karşılıklı tanıma anlaşmasına göre geçerliliği mevcut uluslararası akreditasyon kurumlarından akredite olmak ve akreditasyon belgesini Bakanlığa ibraz etmek zorundadır.  Akreditasyon kapsamı, bu Yönetmeliğe veya Bakanlıkça kabul edilen iyi tarım uygulamalarına dair standartlara göre olmalıdır. Belirtilen sürede akreditasyon belgesini Bakanlığa ibraz etmeyen KSK’nın yetkisi Bakanlıkça iptal edilir.

ğ) Yabancı bir kuruluşun Türkiye’deki şubesi ise tüm yasal izin işlemlerini tamamlayarak şubeyi de kapsayan merkezine ait akreditasyon belgesini müracaatta Bakanlığa ibraz eder.

h) Akredite olmayan KSK, akreditasyon belgesini Bakanlığa ibraz edinceye kadar bireysel ve grup sertifikasyonu seçeneklerinde toplam en fazla on üretici için sertifika düzenler.

ı) TS EN 45011 veya eşdeğeri uluslararası standartlara göre akredite olmakla birlikte, akreditasyon kapsamı bu Yönetmeliğe veya Bakanlıkça kabul edilen iyi tarım uygulamalarına dair standartları kapsamayan KSK; belirtilen kapsamdaki akreditasyon belgesini Bakanlığa ibraz edinceye kadar bireysel ve grup sertifikasyonu seçeneklerinde toplam en fazla yirmi üretici için sertifika düzenler.

i) Bu Yönetmelik kapsamında akredite olarak faaliyette bulunmakta iken akredite olmadığı kapsamda yetkisini genişletmek isteyen KSK, kapsam genişletmenin yapıldığı tarihten itibaren altı ay içerisinde, kapsam genişletmeyi içeren akreditasyon belgesini Bakanlığa ibraz eder. Bu süre içerisinde kapsam genişletme talep edilen ürün grubunda düzenleyecekleri sertifika sayısı, bu fıkranın (ı) bendinde belirtilen sayıların üzerinde olamaz.

KSK’ların yetkilendirilmesi için istenen belgeler

MADDE 19 –

(1) KSK, Bakanlığa yapacağı başvuru dosyasında aşağıdaki belgeleri ibraz eder.

a) Ek-3’e uygun başvuru dilekçesi.

b) Kuruluş yetkililerine ait noter onaylı imza sirküleri.

c) Şirketler için Ticaret Sicili Gazetesi veya onaylı sureti ile son altı ay içerisinde kayıtlı olduğu ticaret odasından alınmış oda sicil kayıt belgesi.

ç) İyi tarım uygulamaları kontrol ve sertifikasyon faaliyeti yapabileceğini gösterir kendi özel mevzuatı veya ana sözleşmesi.

d) İletişim bilgileri ile var ise logosuna ait belgeler.

e) Kuruluş ortakları, yöneticileri ve temsilcilerinin kimlik belgelerinin onaylı sureti, kuruluşun ortakları arasında tüzel kişilik olması durumunda ortak tüzel kişiliğe ait son altı ay içerisinde kayıtlı olduğu ticaret odasından alınmış oda sicil kayıt belgesi, anonim şirketler için kuruluş yöneticileri ve temsilcilerinin kimlik belgelerinin onaylı sureti.

f) Organizasyon şeması ve görev tanımları.

g) Yabancı kuruluşların şubeleri için akreditasyon belgesi.

ğ) Yetkisi süresince veya Bakanlıkça yetkisinin askıya alınması veya iptali nedeniyle, sözleşme yaptığı taraflara, Bakanlığa veya üçüncü şahıslara karşı doğabilecek her türlü zarardan tek başına sorumlu olduğunu gösterir Ek-4’e uygun, noter onaylı taahhütname.

h) Çalışanların sosyal güvenlik kurumu kayıtlarını gösterir belgeler.

ı) 24 üncü maddede belirtilen şartları taşıyan kontrolöre ait belgeler.

i) 25 inci maddede belirtilen şartları taşıyan sertifikere ait belgeler.

j) Bu Yönetmeliğe uygun olarak yürüteceği kalite yönetim sistemini, kontrol ve sertifikasyon kriterlerini, izlenebilirlik ve numune alma yöntemlerini, bu Yönetmeliğe veya sözleşme hükümlerine aykırılığı bulunan üretici, üretici örgütü veya müteşebbislere uygulayacağı işlemleri içeren kalite el kitabıyla birlikte kontrol ve sertifikasyon ücretlendirme yöntemi ve birim fiyatlarına ait dokümanlar.

k) Müşterisi ile yapacağı sözleşme örneği.

l) Asgari olarak Ek–1’de belirtilen bilgileri içeren sertifika örneği.

(2) Başvuruda istenilen belgeler Bakanlıkça incelenir, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmayan belgeler ile yapılan başvurular reddedilir.

KSK’ların çalışma usul ve esasları

MADDE 20 –

(1) KSK aşağıdaki esaslar dahilinde faaliyette bulunur.

a) Bakanlıkça ikişer yıllık süre ile yetkilendirilirler. Yetki süreleri dolmadan en az bir ay önce yetki sürelerini uzatmak üzere başvurmalıdır.

b) Faaliyet konusuna göre yetkilendirildiği alanda çalışır ve yetkilerini devredemez.

c) Üretici, üretici örgütü veya müteşebbis ile sözleşme yapar.

ç) Sözleşme yapacağı taraflardan, sertifikasyon kapsamındaki üreticiye ait Bakanlık çiftçi kayıt sistemi belgesi veya faaliyet konusu ile ilgili Bakanlıktaki diğer kayıtlara ilişkin belgeleri ister.

d) Sözleşmeyi müteakip kontrol planı hazırlar.

e) Sözleşme yaptığı üretici, üretici örgütü ve müteşebbislere ait bilgileri sözleşme tarihinden itibaren en geç on beş gün içerisinde Bakanlığa bildirir. Bu bildirimleri kontrol tarihinden en az yedi gün önce tamamlar.

f) Bakanlıkça düzenlenecek toplantılara ve eğitimlere istenilen düzeyde katılım sağlar.

g) Üreticiye, üretici örgütüne, müteşebbise, ürüne, üretime, kontrol işlemine, sertifikasyon işlemine, kuruluşun kendisine, çalışanına ve menşeine dair her türlü bilgi ile belgeleri Bakanlıkça belirlenecek süre ve formatta Bakanlığa ibraz eder.

ğ) Akreditasyon kuruluşlarınca yapılan denetimlere ilişkin raporları ve yaptırımları rapor tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde Bakanlığa bildirir.

(2) Sertifika düzenlenebilmesi için birinci derece kontrol noktalarının tamamına, ikinci derece kontrol noktalarının en az yüzde doksan beşine ve taraflar arasında yapılan sözleşme esaslarına uyulması gerekmektedir. KSK uygunsuzluk halinde; üretici, üretici örgütü veya müteşebbise aşağıdaki işlemleri uygular.

a) Birinci derece kontrol noktalarının her hangi birine veya ikinci derece kontrol noktalarının yüzde beşinden fazlasına uymayanlara düzeltici faaliyet talebinde bulunarak uyarı, komple veya kısmi askıya alma ile sertifikanın iptali işlemlerinden birini uygular.

b) Kontrol sonucu talep edilen düzeltici faaliyetlerin en fazla yirmi sekiz gün içerisinde kapatılması için üretici, üretici örgütü veya müteşebbise uyarı işlemini uygular.

c) Kontrolde tespit edilen uygunsuzluğun çevre, insan ve hayvan sağlığı açısından tehlike arz ettiği veya uyarı işleminden sonra bu uygunsuzlukların yirmi sekiz gün içerisinde kapatılmadığı durumlarda, sertifikanın kullanım hakkını durduran veya sertifika yayınlanmasını geciktiren askıya alma işlemini uygular. Askıya alma işlemi, tespit edilen uygunsuzluğa ait kontrol noktasının yer aldığı kapsama göre kısmi veya komple askıya alma şeklinde uygulanabilir. Kısmi askıya almada, sertifika kapsamındaki bir veya birden fazla ürün askıya alınır. Komple askıya almada ise sertifika kapsamındaki tüm ürünler askıya alınır. Askıya alma altı aydan fazla olamaz.

ç) Askıya alma süresi sonunda uygunsuzluğun kapatılmadığını tespit etmesi durumunda, sertifikanın ve sözleşmenin iptali işlemini uygular. İptal işlemine maruz kalan üretici, üretici örgütü veya müteşebbisler, iptal işlemine ait kararının verildiği tarihten itibaren on iki ay süre ile kontrol ve sertifikasyon faaliyetlerine dahil edilmez, her hangi bir KSK ile sözleşme yapamaz. Grup sertifikasyonuna dahil üretici/üreticilerin yapacağı uygunsuzlukların sonuçları, kontrolör tarafından hazırlanacak gerekçeli raporda belirtilmek suretiyle sadece uygunsuzluğu yapan üretici/üreticileri etkilediği durumda iptal işlemini; sadece uygunsuzluğa neden olan üretici/üreticilere uygulayabilir.

d) İlk kez sözleşme yaptığı üretici, üretici örgütü veya müteşebbislerin kontrolünde veya ilk kez sertifikasyon kapsamına alınan ürünlerin kontrolünde, istenilen düzeltici faaliyetlerin üç aydan daha fazla bir sürede kapatılması durumunda, yeniden yerinde kontrol yapar.

e) Üretici, üretici örgütü veya müteşebbisler ile yaptığı sözleşme hükümlerine aykırılığın olması durumunda; sözleşme hükümleri doğrultusunda kalite el kitabında yer alan uyarı, askıya alma veya iptal işlemlerini uygular.

f) Askıya alma ve sertifikanın iptali işlemi uyguladıkları üretici, üretici örgütü veya müteşebbisleri, karardan itibaren en geç bir ay içinde Bakanlığa bildirir. Aynı zamanda, iptal işlemi uyguladığı üretici, üretici örgütü veya müteşebbisleri diğer KSK’lara bildirir. Üretici, üretici örgütü veya müteşebbisler kendilerine uygulanan işlemlerle ilgili olarak KSK tarafından yapılan tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Komiteye itiraz edebilir.

(3) KSK, sözleşme yaptığı üreticiye, üretici örgütüne ve müteşebbise uyguladığı işlemler ile ürün, sertifika, kontrol, üretim, çalışan personelin durumu ile ilgili tüm bilgileri, Bakanlıkça belirlenecek süre ve formatta Bakanlığa bildirir.

KSK’ların şube açması

MADDE 21 – 

(1) KSK gerekli gördüğü durumda şube açabilir. Açacakları şube sayısında sınırlama yoktur.

(2) Şubeler, bu Yönetmelikte KSK’lar için aranan şartlar ile KSK’ların çalışma usul ve esaslarına tabidir. Şubelerin yetkilendirilmesi için KSK’lar bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinde istenilen belgelerden şubeyle ilgili olanları Bakanlığa ibraz eder.

(3) Her şubede en az bir kontrolör istihdam edilir. Ancak, sertifiker istihdamı zorunlu değildir.

(4) KSK, şubenin yaptığı tüm işlemlerden sorumludur.

Askıya alınan KSK’ların çalışma usul ve esasları

MADDE 22 –

(1) Bakanlıkça yetkisi askıya alınan KSK aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde faaliyette bulunur.

a) Askıya alındığı tarihten itibaren üretici, üretici örgütleri veya müteşebbisler ile sözleşme yapamaz ve mevcut sözleşmelerini uzatamaz.

b) Askıya alındığı tarihten itibaren kontrol ve sertifikasyon faaliyetinde bulunamaz. Ancak, askıya alınma tarihinden önce 7 nci madde hükümlerince kontrolünü gerçekleştirdiği halde henüz yayınlamadığı sertifikaları yayınlayabilir.

c) Askıya alınma tarihi itibari ile geçerlilik süresi devam eden sertifikalara ilişkin görev ve sorumluluklarını yerine getirir, ancak bu sertifikalarda hiçbir şekilde yeni süre uzatımına gidemez.

Yetkisi iptal edilen KSK’ların sorumlulukları

MADDE 23 –

(1) Bakanlıkça kontrol ve sertifikasyon yetkisi iptal edilen kuruluşlar, iptal edilme tarihi itibari ile geçerlilik süresi devam eden sertifikalara ilişkin görev ve sorumluluklarını yerine getirir, ancak bu sertifikalarda hiçbir şekilde yeni süre uzatımına gidemez.

Kontrolörlerde aranan şartlar ile çalışma usul ve esasları

MADDE 24 –

(1) Kontrolörlerde aranan şartlar ve yetki talebinde istenilen belgeler aşağıda belirtilmiştir.

a) KSK adına, kontrolör olarak yetkilendirme talebini içeren Ek-5’e uygun düzenlenmiş başvuru belgesi,

b) Kontrolörlük yapacağı alanla ilgili olarak, ziraat mühendisi, gıda mühendisi,                                                         su ürünleri mühendisi, balıkçılık teknolojisi mühendisi veya veteriner hekim olduğuna dair onaylı eğitim belgesi,

c) Bakanlıkça açılacak veya açtırılacak kontrolörlük eğitimine katılarak, eğitim sonunda yapılan sınavlardan başarılı olduğuna dair belge,

ç) Her üç yılda en az bir defa iyi tarım uygulamalarındaki yeni gelişmeleri takip etmek amacıyla Bakanlıkça açılacak veya açtırılacak güncelleme eğitimlerine katıldığına dair belge,

d) Onaylı kimlik belgesi,

e) Noter onaylı imza beyannamesi,

f) İlgili meslek odası veya kuruluşuna kayıtlı olduğuna dair belge,

g) Sosyal güvenlik kurumu kaydı.

(2) Kontrolör çalışma yetkisi, yetki talebinde bulunan KSK adına, kontrol faaliyetinde bulunmak üzere Bakanlık tarafından kişiye verilir.

(3) Kontrolörler, 7 nci ve 8 inci maddeler kapsamında gerçekleştirdikleri kontrollere ilişkin hazırladıkları raporları, kontrolü takip eden yedi gün içinde KSK’ya teslim etmek zorundadır.

(4) Kontrolörler, yetkilerini kullanırken herhangi bir çıkar çatışması yaratacak faaliyette bulunamaz. Kontrolünü yaptıkları ürünlerin veya tarımsal girdilerin; üretim, tedarik, reklam ve pazarlamasını yapamaz. Danışmanlık hizmeti veremez.

Sertifikerlerde aranan şartlar ile çalışma usul ve esasları

MADDE 25 –

(1) Sertifikerlerde aranan şartlar ve yetki talebinde istenilen belgeler aşağıda belirtilmiştir.

a) KSK adına, sertifiker olarak yetkilendirme talebini içeren Ek-6’ya uygun düzenlenmiş başvuru belgesi,

b) Ziraat mühendisi, gıda mühendisi, su ürünleri mühendisi,  balıkçılık teknolojisi mühendisi veya veteriner hekim olduğuna dair onaylı eğitim belgesi,

c) Bakanlıkça açılacak veya açtırılacak kontrolörlük eğitimine katılarak, eğitim sonunda yapılan sınavlardan başarılı olduğuna dair belge,

ç) Her üç yılda en az bir defa iyi tarım uygulamalarındaki yeni gelişmeleri takip etmek amacıyla Bakanlıkça açılacak veya açtırılacak güncelleme eğitimlerine katıldığına dair belge,

d) Aşağıdaki konuların birinde en az iki yıllık deneyime sahip olduğunu gösterir, sosyal güvenlik kurumu kaydı ile desteklenen ilgili kurum veya kuruluş tarafından düzenlenmiş deneyim belgesi;

1) Kalite yönetim sistemi kapsamında ürün veya sistem belgelendirme konularında kontrolör, sertifiker, denetçi veya baş denetçi olarak çalışmış olmak,

2) İyi tarım uygulamaları veya organik tarımda KSK’ların yetkilendirilmelerinde çalışmış olmak.

e) Onaylı kimlik belgesi,

f) Noter onaylı imza beyannamesi,

g) İlgili meslek odası veya kuruluşuna kayıtlı olduğuna dair belge,

ğ) Sosyal güvenlik kurumu kaydı.

(2) Sertifikerin çalışma yetkisi, yetki talebinde bulunan KSK adına, kontrolü tamamlanmış ürünün bu Yönetmeliğe uygunluğunu onaylamak üzere Bakanlık tarafından kişiye verilir.

(3) Sertifikerler, 9 uncu madde kapsamında sertifikasyon faaliyetlerini gerçekleştirir.

(4) Sertifikerler, yetkilerini kullanırken herhangi bir çıkar çatışması yaratacak faaliyette bulunamaz. Sertifikalandırdıkları ürünlerin veya tarımsal girdilerin; üretim, tedarik, reklam ve pazarlamasını yapamaz. Danışmanlık hizmeti veremez.

İç kontrolörde aranan şartlar ile çalışma usul ve esasları

MADDE 26 – (1) İç kontrolörlerde aranan şartlar aşağıda belirtilmiştir:

a) İç kontrolörlük yapacağı alanla ilgili olarak lisans, ön lisans veya meslek lisesi mezunu olmak.

b) Bakanlıkça açılacak veya açtırılacak iç kontrolörlük eğitimine katılarak, eğitim sonunda yapılan sınavlardan başarılı olmak.

(2) Bakanlıkça açılan veya açtırılan kontrolörlük eğitimine katılarak eğitim sonunda yapılan sınavlardan başarılı olanlar, ayrıca iç kontrolörlük eğitimine katılmayabilirler.

(3) İç kontrolörler, iç kontrolünü yaptıkları üretici, üretici örgütleri veya müteşebbisler ile herhangi bir çıkar çatışması yaratacak faaliyette bulunamaz, danışmanlığını yapamaz.

(4) KSK’lar yaptıkları kontrollerde, iç kontrolörlerin birinci fıkrada belirtilen şartları taşıyıp taşımadığını kontrol eder.

(5) İç kontrolörler, iyi tarım uygulamaları faaliyetlerini bu Yönetmeliğe göre kontrol ederek, hazırladığı raporu, kontrolünü gerçekleştirdiği üretici, üretici örgütü veya müteşebbise yedi gün içerisinde teslim eder.

ALTINCI BÖLÜM

Denetim ve Bakanlıkça Verilen Yetkilerin Geri Alınması

Denetim

MADDE 27 –

(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; KSK, kontrolörler, iç kontrolörler, sertifikerler, üreticiler, üretici örgütleri ile müteşebbislerin her türlü denetimi Bakanlık tarafından yapılır.

(2) Bakanlık gerekli gördüğü hallerde denetim yetkisini kısmen veya tamamen kamu kurum ve kuruluşlarına, özel sektör tüzel kişilerine veya üniversitelere devredebilir. Bakanlık, yetki devri yaptığı kuruluşları ayrıca denetler.

Bakanlıkça verilen yetkilerin geri alınması

MADDE 28 –

(1) KSK’ya, kontrolörlere ve sertifikerlere, ilgili kanunlar ile düzenlenmiş cezai hükümlerin dışında, bu Yönetmeliğe aykırı davranışları nedeniyle aşağıdaki işlemler uygulanır.

a) KSK tarafından Bakanlığa sunulan kalite el kitabında yer alan hususların veya bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esasların eksik veya yanlış yerine getirildiğinin anlaşılması durumunda eksikliklerin tamamlanması ve/veya yanlışlıkların düzeltilmesi için ilgililer ikaz edilerek süre verilir. Ayrıca asılsız ihbar veya şikâyette bulunanlar ikaz edilir.

b) Eksikliklerin veya yanlış uygulamaların verilen süre içerisinde giderilmemesi durumunda veya Bakanlıkça yerinde yapılan denetimlerde gerek görülmesi halinde ilgililerin yetkileri askıya alınır. Yetkinin askıya alınması altı aydan fazla olamaz.

c) Görev ve yetkilerin yürütülmesinde yetersiz veya eksik olduğu tespit edilenlerin, gerçeğe aykırı kontrol veya sertifikasyon faaliyetinde bulunanların, askıya alma süresi sonunda eksiklikleri ve yanlış uygulamalarını gidermeyenlerin veya yetkilendirilmede aranan şartları taşımadığı anlaşılanların Bakanlıkça verilen yetkileri iptal edilir.

(2) İki yıllık dönem içinde, aynı eylemin tekrarı durumunda ikaz veya askıya alma işlemlerinden bir derece üstü uygulanır.

(3) Bu maddede belirtilen işlemlere, Komite karar verir. Komite, uyguladığı işlemleri kamuoyuna ilan etme hakkına sahiptir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Sertifikalı ürünlerin pazarlanması ve etiket bilgileri

MADDE 29 –

(1) İyi tarım uygulamaları sertifikasına sahip olmayan hiçbir ürün iyi tarım uygulamaları adı altında satılamaz. Sertifikalı ürünlerin diğer ürünlerle karışmasını engelleyecek her türlü tedbirin alınmasından müteşebbisler ve satış yerleri sorumludur.

(2) Piyasaya arz edilen son haliyle kontrol edilmeyen ve sertifikalandırılmayan hiçbir ürün, satış yerinde iyi tarım uygulamaları sertifikası ve logosunu kullanarak satılamaz. İyi tarım uygulamaları logosunun formatı ve kullanımına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak tebliğ ile belirlenir.

(3) KSK tarafından sertifikalandırılan ürünlerin ambalajlanması, etiketlenmesi ve işaretlenmesi, 16/11/1997 tarihli ve 23172 Mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin Ambalajlama ve Etiketleme – İşaretleme Bölümü ile Bakanlığın ilgili mevzuatında yer alan hükümler çerçevesinde yapılır. Ayrıca, etiketlemede aşağıdaki bilgiler yer alır.

a) Ürünün kime ait olduğu,

b) Bu Yönetmeliğe uygun olarak üretildiği,

c) Yetkilendirilmiş KSK adı, kod numarası ve ürünün sertifika numarası.

Uygunluk kriterleri ve kontrol noktaları

MADDE 30 –

(1) KSK tarafından gerçekleştirilecek kontroller ve iç kontrollerde kullanılacak uygunluk kriterleri ile kontrol noktaları Bakanlıkça belirlenir.

(2) Kontrol noktaları, sertifikasyon için gerekli uyum seviyesine göre derecelendirilir. Sertifikasyonun yapılabilmesi için birinci derece kontrol noktalarının yüzde yüzüne, ikinci derece kontrol noktalarının ise en az yüzde doksan beşine uyulması gerekir.

Genel hükümler

MADDE 31 –

(1) Yasalarla belirlenmiş haklar saklı kalmak kaydıyla Bakanlık ile KSK; üreticilere, üretici örgütlerine ve müteşebbislere ait ticari sır niteliğindeki bilgilerin gizliliğini sağlamakla yükümlüdür.

(2) Bakanlık ticari sır niteliğindeki bilgiler hariç olmak üzere, ürünlerde izlenebilirliği sağlayacak sertifikaya esas bilgileri üçüncü taraflara ilan edebilir.

(3) Ayrıca üreticiler, üretici örgütleri ve müteşebbisler KSK ile yapacakları sözleşmede yazılı muvafakatta bulunmak veya Bakanlığa bildirmek suretiyle, ikinci fıkra dışındaki ilave bilgilerin üçüncü kişilere ilanına izin verebilir.

Kontrolör geçici çalışma yetkisi

GEÇİCİ MADDE 1–

(1) Su ürünleri ve hayvancılık kapsamlarında Bakanlıkça açılacak veya açtırılacak kontrolörlük eğitimine kadar 24 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen lisans eğitimine sahip olanlardan gıda güvenilirliği yönetim sistemi konularında eğitim aldığını belgelendirenlere, kontrolör olarak geçici çalışma yetkisi verilir. Ancak bu şekilde çalışma yetkisi verilenler, faaliyet alanı ile ilgili olarak Bakanlıkça açılacak veya açtırılacak ilk kontrolörlük eğitiminden itibaren en geç bir yıl içerisinde eğitime katılmak zorunda olup, bu süre içerisinde eğitime katılmayanların çalışma yetkisi iptal edilir. Bu maddeye dayanılarak yetkilendirilenler, su ürünleri veya hayvancılık kapsamlarında açılacak veya açtırılacak ilk kontrolörlük eğitimine öncelikle kabul edilir.

(2) Bu Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde aranan şartlara sahip olanlardan; kalite yönetimi sistemlerinin iç tetkiki konularında eğitim alanlar veya Bakanlıkça düzenlenen beş gün süreli iyi tarım uygulamaları eğitimine katılanlar 1/1/2012 tarihine kadar iç kontrolör olarak görev alabilirler.

KSK’lar ile sertifikerlerin durumu

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) 8/9/2004 tarihli ve 25577 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyi Tarım Uygulamalarına İlişkin Yönetmeliğe göre yetkisi devam eden kontrol, sertifikasyon veya kontrol ve sertifikasyon kuruluşları çalışma yetkilerinin bitimine kadar anılan Yönetmelik çerçevesinde faaliyetlerini sürdürürler. Bu kuruluşlardan henüz akredite olmayanlar için 18 inci maddenin birinci fıkrasının (g) bendinin uygulanmasında, İyi Tarım Uygulamalarına İlişkin Yönetmeliğe göre ilk yetkinin verildiği tarih esas alınır. Ayrıca akredite olmayanlar için 18 inci maddenin birinci fıkrasının (h) ve (ı) bentlerinin uygulanmasında, bu Yönetmeliğe dayanılarak yetki sürelerinin uzatıldığı tarih dikkate alınır.

(2) İyi Tarım Uygulamalarına İlişkin Yönetmeliğe göre bir kuruluş adına yetkilendirilen sertifikerlerin yetkileri, aynı kuruluş adına sertifiker olarak görev yaptığı sürece devam eder.

Geçici uygunluk kriterleri ve kontrol noktaları

GEÇİCİ MADDE 3 –

(1) 30 uncu maddede belirtilen uygunluk kriterleri ve kontrol noktaları yayımlanıncaya kadar, KSK tarafından Bakanlığa sunulan iyi tarım uygulamalarına dair ulusal veya uluslararası standartlar, Bakanlıkça uygun görüldüğü takdirde uygunluk kriterleri ve kontrol noktaları olarak kullanılır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 32 –

(1) 8/9/2004 tarihli ve 25577 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyi Tarım Uygulamalarına İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 33 –

(1) Bu Yönetmelik 1/1/2011 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 34 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

Yönetmeliğin eklerini görmek için tıklayınız

8 Ocak 2008 SALI           Resmî Gazete                 Sayı : 26750

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı)’tan:

EMEKLİLİK ŞİRKETLERİ KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, emeklilik şirketlerinin kuruluşuna, faaliyet ruhsatı işlemlerine, teşkilat yapılarına, ana sözleşme değişikliklerine, hisse devirlerine, ilân ve reklâmlarına, birleşme, devir ve tasfiyelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, Türkiye’de kurulmuş veya kurulacak olan emeklilik şirketlerini kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 28/3/2001 tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Bakan veya Bakanlık: Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan veya Bakanlığı,

b) Emeklilik gözetim merkezi: Müsteşarlıkça şirketlerin gözetimi ile ilgili olarak görevlendirilen tüzel kişiyi,

c) Fon: Emeklilik yatırım fonunu,

ç) Kanun: 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununu,

d) Kurul: Sermaye Piyasası Kurulunu,

e) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,

f) Şirket: Kanuna göre kurulan emeklilik şirketini, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Kuruluş ve Teşkilat

Kuruluş izni

MADDE 5 –

(1) 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun anonim şirket kuruluşuyla ilgili hükümleri ve Kanunun 8 inci maddesinde yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla, Türkiye’de emeklilik şirketi kuruluşu Bakanın iznine tâbidir.

(2) Kuruluş izni almak üzere aşağıda yer alan belgelerle Müsteşarlığa başvurulur.

a) Kurucular tarafından imzalanmış ana sözleşmenin bir örneği.

b) İş planı ve sistem tasarımı ile yapılabilirlik raporu. (Ek-1)

c) Kurucuların müflis olmadıklarına ve konkordato ilân etmediklerine ilişkin yetkili mercilerden alınacak belge.

ç) Kurucuların tasfiyeye tâbi tutulan bankerler, bankalar ve sigorta şirketlerinde, para ve sermaye piyasalarında faaliyet gösteren diğer kurumlarda doğrudan veya dolaylı yüzde on veya daha fazla bir oranda pay sahibi olmadığına ilişkin taahhütname. (Ek-2)

d) İlgili mevzuata göre faaliyetlerinin tamamen veya belirli faaliyet alanları itibarıyla sürekli veya başvuru tarihinden önceki bir yıl içinde bir ay veya daha fazla süreyle geçici olarak durdurulmuş olmadığına dair beyanname.

e) Kurucuların son ödeme tarihi geçtiği hâlde ödenmemiş vergi ve sosyal güvenlik prim borcu bulunmadığına ilişkin yetkili mercilerden alınacak belge.

f) Sermaye taahhütlerinin gerçekleştirilebilmesi için gereken tutarın temin edileceği kaynaklara ilişkin bilgiler ile buna ilişkin taahhütname. (Ek-3)

g) Gerçek kişi kurucular için;

1) Gerçek kişi kuruculara ilişkin beyanname. (Ek-4)

2) Nüfus cüzdanının noter onaylı örneği, yabancı uyruklular için pasaportun noter onaylı örneği.

3) Arşiv kaydını da içeren son altı ay içinde alınmış adli sicil belgesi. (Ek-5)

ğ) Tüzel kişi kurucular için;

1) Tüzel kişi kuruculara ilişkin beyanname. (Ek-6)

2) Faaliyet konuları, yatırım ve işletme alanları hakkında ayrıntılı bilgi ve son üç yıla ait faaliyet raporu.

3) Kurucu ile kurucunun yönetimini doğrudan ya da dolaylı olarak tek başına veya birlikte kontrol eden hakim ortağının bağımsız denetimden geçmiş son üç yıla ait onaylı mali tablolar.

4) İlgili vergi dairelerince onaylı son üç yıla ilişkin kurumlar vergisi beyannameleri.

5) Pay oranları ile varsa imtiyazlı payları gösteren listeler ve ortakların sermayelerinde pay sahibi olan hissedarların hisse oranlarını gösterir cetveller.

6) Yönetim Kurulu üyeleri ile genel müdürün son on yılda görev aldığı malî kurumlar ile mesleki deneyimine ilişkin bilgileri de kapsayan ayrıntılı özgeçmişleri.

h) Sermayedeki dolaylı pay sahipliği yüzde on veya daha fazla olan gerçek ve tüzel kişiler için de kurucularda istenen belgeler aranır.

(3) Kuruluş izni başvurusunun sonucu, gerekli tüm bilgi ve belgelerin tamamlanmasından itibaren en geç iki ay içinde başvuru sahiplerine tebliğ edilir.

(4) Kuruluşa ilişkin verilen izin, izin tarihinden itibaren bir yıl içinde emeklilik branşı faaliyet ruhsatı almak üzere başvurunun yapılmamış veya gerekli belgelerin süresi içinde tamamlanmamış olması halinde kendiliğinden geçersiz olur. İznin gerçeğe aykırı beyanlarla alınmış olunması veya kuruluş izninden vazgeçildiğinin beyan edilmesi durumunda izin iptal edilir.

Yöneticiler

MADDE 6 –

(1) Yönetim Kurulu üyelerinin salt çoğunluğunun genel müdür için öngörülen meslekî deneyim süresi hariç Kanunun 12 nci maddesinde sayılan niteliklere sahip olması gerekir.

(2) Yönetim Kurulu ve denetim kurulu üyelerinin atama işleminden itibaren on iş günü içerisinde; genel müdür, genel müdür yardımcıları ve başka unvanlarla istihdam edilseler dahi yetki ve görevleri itibarıyla genel müdür yardımcısına denk veya daha üst konumda imza yetkisine sahip diğer yöneticilerin atama işleminden önce aşağıda yer alan belgeler Müsteşarlığa gönderilir.

a) Müflis olmadıklarına ve konkordato ilân etmediklerine ilişkin yazılı beyan.

b) Arşiv kaydını da içeren son altı ay içinde alınmış adli sicil belgesi. (Ek-5)

c) Nüfus cüzdanının noter onaylı örneği, yabancı uyruklular için pasaportun noter onaylı örneği.

ç) Son on yılda görev aldığı malî kurumlar ile mesleki deneyimine ilişkin bilgileri de kapsayan ayrıntılı özgeçmişleri.

d) Lisans ve varsa lisansüstü diplomasının noter onaylı örneği.

(3) Bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen yönetim kurulu ve denetim kurulu üyeleri dışındaki yöneticilerin atama işlemi, yukarıda belirtilen evrakların eklenmiş olduğu bildirimin Müsteşarlığa ulaştığı tarihten itibaren on iş günü içinde Müsteşarlıkça olumsuz görüş bildirilmediği takdirde yapılabilir.

(4) Genel müdür veya genel müdür yardımcısı olarak görev yapanların herhangi bir nedenle görevden ayrılmaları hâlinde şirket ve görevden ayrılan kişi tarafından, ayrılma nedenlerinin ayrılış tarihinden itibaren on iş günü içinde Müsteşarlığa bildirilmesi zorunludur.

Yöneticilerin yapamayacağı işler

MADDE 7 –

(1) Şirketin yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile şirket adına imza atmaya yetkili olanlar; bireysel emeklilik pazarlama faaliyetinde bulunmak üzere kurulan bir şirketin ortağı ya da yönetim veya denetim kurulu üyesi olamaz, ücret karşılığı iş kabul edemez, kendi şirketinin dışında herhangi bir şirketin bireysel emeklilik aracısı olamaz. Bu kısıtlamalar söz konusu kişilerin eş ve velayeti altındaki çocukları için de geçerlidir.

(2) Şirketin kurucusu olduğu ve kontrolünü elinde bulundurduğu pazarlama ve satış şirketleri bu maddenin kapsamı dışındadır.

Bölge müdürlüğü, şube ve temsilcilikler

MADDE 8 –

(1) Şirket, bölge müdürlüğü, yurt içi ve yurt dışı şube veya temsilcilik açmadan önce bunların adresini, temsile yetkili yöneticilerinin isimleri ile eğitim durumlarını ve mesleki deneyimlerini Müsteşarlığa bildirir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ruhsat

Faaliyet ruhsatı

MADDE 9 –

(1) Kuruluş işlemlerinin tamamlanmasını müteakip şirketin teknik altyapı yeterliliğinin sınanması için ve emeklilik branşında faaliyet göstermek üzere Müsteşarlığa faaliyet ruhsatı başvurusunda bulunulur. Şirketin teknik altyapısının yeterliliği emeklilik gözetim merkezi tarafından sınanır. Sınamanın sonucu, varsa karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri ile birlikte sınamanın bitmesini takip eden on iş günü içinde emeklilik gözetim merkezi tarafından Müsteşarlığa bildirilir.

(2) Faaliyet ruhsatı almak üzere aşağıda yer alan belgelerle Müsteşarlığa başvurulur.

a) Teknik altyapı yeterliliğinin sağlandığına dair emeklilik gözetim merkezi ile varılan mutabakata ilişkin belge.

b) Asgari ödenmiş sermaye miktarının tamamının nakden ödendiğine ilişkin belgenin onaylı örneği.

c) Ana sözleşmenin yayımlandığı Ticaret Sicili Gazetesinin noter onaylı örneği.

ç) Organizasyon yapısı, çalışma esasları ve sunulacak ürünler hakkındaki bilgileri içeren rapor.

d) Yönetim Kurulu üyeleri ile genel müdürün son on yılda görev aldığı malî kurumlar ile mesleki deneyimine ilişkin bilgileri de kapsayan ayrıntılı özgeçmişleri.

(3) Müsteşarlık, faaliyet ruhsat başvurusuna eklenen belgeler üzerinden ve gerekli görmesi halinde şirket nezdinde inceleme yapar. Faaliyet ruhsatı başvurusu ile ilgili sonuç, teknik altyapı yeterliliği sınamasının ve gerekli tüm bilgi ve belgelerin tamamlanmasını müteakip en geç iki ay içerisinde başvuru sahiplerine tebliğ edilir. Alınan ruhsat, ruhsatnamenin Müsteşarlıkça gönderildiği tarihten itibaren bir ay içinde, ticaret siciline tescil ve Ticaret Sicili Gazetesinde şirketçe ilân ettirilir. İlanın yapıldığı gazetenin bir nüshası ilân tarihinden itibaren on iş günü içinde Müsteşarlığa gönderilir.

Diğer ruhsatlar

MADDE 10 –

(1) Şirket, sigortacılık mevzuatına göre hayat sigortası ve kaza sigortası branşlarında ruhsat alabilir ve bu ruhsatlarla sigorta şirketince verilebilen tüm teminatları ve ek teminatları verebilir.

(2) Hayat sigortası ve kaza sigortası branşlarındaki faaliyetlerde teknik altyapı yeterliliği emeklilik branşı ile uyumlu hale getirilir.

Kuruluş izninin ve faaliyet ruhsatının geçersiz hale gelmesi

MADDE 11 –

(1) Emeklilik branşında faaliyet ruhsatı alan şirket, faaliyet ruhsatının veriliş tarihinden itibaren en geç üç ay içinde en az üç fon kurmak üzere Kurula başvurur. Şirketin fon kurma başvurusunun Kurula zamanında yapılmaması veya başvurusunun reddedilmesi halinde, verilmiş olan kuruluş izni ve faaliyet ruhsatı kendiliğinden geçersiz olur.

Faaliyet ruhsatının iptali ve ilânı

MADDE 12 –

(1) Emeklilik branşı faaliyet ruhsatı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen hallerde Bakan tarafından iptal edilebilir. Bu durumda keyfiyet Müsteşarlığın bildirimi üzerine şirket tarafından ticaret siciline işlenmek üzere ilgili sicil memurluğuna bildirilerek Ticaret Sicili Gazetesi ile Resmî Gazete’de ilân ettirilir ve ilânın yayımlandığı gazetelerin birer nüshası ilân tarihinden itibaren on iş günü içinde Müsteşarlığa gönderilir. Müsteşarlık, iptal işlemine dair ilânın Türkiye çapında dağıtımı yapılan ve tiraj bakımından ilk on sırada yer alan günlük gazetelerden ikisinde yayımlanmasını isteyebilir.

(2) Emeklilik branşı faaliyet ruhsatının iptal edilmesi halinde şirketin ticaret unvanından emeklilik ibaresi kaldırılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Ana Sözleşme Değişikliği, Hisse Devri ve Dolaylı Pay Sahipliği

Ana sözleşme değişikliği

MADDE 13 –

(1) Şirket ana sözleşmesinin değiştirilmesinde Müsteşarlığın uygun görüşü aranır. Müsteşarlık, tüm bilgi ve belgelerin eksiksiz verilmesi kaydıyla, ana sözleşme değişikliklerine ilişkin görüşünü en geç on iş günü içinde bildirir. Müsteşarlıkça uygun görülmeyen değişiklik tasarıları genel kurul gündemine alınamaz ve genel kurulda görüşülemez. Sicil memuru, Müsteşarlığın uygun görüşü olmaksızın ana sözleşme değişikliklerini ticaret siciline tescil edemez.

(2) Sermaye artırımına ilişkin ana sözleşme değişikliği talebinde, sermaye artışının sağlanacağı kaynakların gösterilmesi gerekir. İç kaynaklardan gerçekleştirilen artırımlarda, bu kaynakların şirket bünyesindeki varlığı ve yeterliliği ile mevcut sermayenin ödendiğini tevsik eden yeminli mali müşavir raporunun başvuruya eklenmesi gerekir.

(3) Sermaye indirimine ilişkin ana sözleşme değişikliği talebinde, bu değişikliğin gerekçesi ve şirketin mali durumu üzerindeki etkisini analiz eden bir raporun başvuruya eklenmesi gerekir.

(4) Ana sözleşme değişikliğinin ilânını müteakip on iş günü içinde Ticaret Sicili Gazetesinin noter onaylı örneği Müsteşarlığa gönderilir.

Hisse, intifa ve oy kullanma haklarının edinilmesi

MADDE 14 –

(1) Bir gerçek veya tüzel kişinin, şirketin sermayesinin doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya fazlasını temsil eden payları edinmesi, bir ortağa ait payların şirket sermayesinin yüzde onunu, yüzde yirmisini, yüzde otuz üçünü ya da yüzde ellisini aşması sonucunu doğuran hisse edinimleri ile bir ortağa ait payların söz konusu oranların altına düşmesi sonucunu doğuran hisse devirleri Bakanlığın iznine tâbidir. Bu madde hükümlerine aykırı olarak yapılan tescil işlemleri hükümsüzdür. Oy hakkı edinilmesi ile hisselerin rehnedilmesinde de bu hüküm uygulanır.

(2) Yönetim ve denetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren hisse senetlerinin devri veya bu hisseler üzerinde intifa hakkı tesisi yukarıdaki oransal sınırlara bakılmaksızın Bakanlığın iznine tâbidir.

(3) Şirket sermayesinin doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on ve daha fazlasına veya bu oranın altında olsa dahi yönetim veya denetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren hisse senetlerine sahip olan veya bu hisseler üzerinde intifa hakkı elde eden ortakların kurucularda aranan nitelikleri taşıması şarttır. Kurucularda aranan nitelikleri kaybeden ortaklar ile Bakanlığın izni alınmadan pay veya pay üzerinde intifa hakkı edinen ortaklar temettü dışındaki ortaklık haklarından yararlanamaz.

(4) Hisse devredecek kişiler Müsteşarlığa yapacakları başvuruya hisse devri talep yazısını, devir sebebine ilişkin açıklayıcı bilgileri ve yapılan hisse devri sözleşmesinin bir örneğini ekler. Hisse devralacak kişiler, başvuruya 5 inci maddenin 2 nci fıkrasında belirtilen bilgi ve belgeler ile hisse ediniminde kullanılacak malî kaynaklar hakkında açıklamayı eklemek zorundadır.

(5) Hisse devri başvurusunun sonucu, gerekli tüm bilgi ve belgelerin tamamlanmasından itibaren en geç iki ay içinde başvuru sahiplerine tebliğ edilir.

(6) Halka arz sırasında yahut menkul kıymet borsalarında yapılan alımlar sonucunda edinilen hisse miktarının birinci fıkrada yazılı oranları aşması halinde, temettü dışındaki ortaklık haklarından faydalanılabilmesi ve pay defterine kaydolunması Bakanlığın iznine tabidir.

(7) Birinci fıkrada öngörülen oranları aşmamasından dolayı izne tabi olmamakla birlikte, pay defterine kaydedilen tüm hisse devirlerinin, devir öncesi ve sonrası şirket sermayesinin ortaklara göre dağılımını gösterir tabloyla birlikte bir ay içinde Müsteşarlığa bildirilmesi zorunludur.

(8) Herhangi bir hisse devri söz konusu olmasa dahi hisseler üzerine imtiyaz tesisi, imtiyazın kaldırılması veya intifa senedi çıkarılması ile ortakların sermayedeki pay oranlarının birinci fıkradaki şekilde değişmesi sonucunu doğuracak sermaye artırımı iştirak taahhütleri de Bakanlığın iznine tâbidir. Bu Yönetmeliğin hisse devrine ilişkin hükümleri bu sayılan hallerde de uygulanır.

Dolaylı pay sahipliği

MADDE 15 –

(1) Bir kişinin şirketteki dolaylı pay sahipliği aşağıdaki esaslara göre belirlenir.

a) Şirkette pay sahibi bulunan veya pay devralacak tüzel kişi ortaklıklar ile varsa bunların tüzel kişi ortaklarının ortaklık yapıları, zincirleme bir suretle gerektiği takdirde gerçek kişilere ulaşıncaya kadar tespit edilir.

b) Şirket sermayesinde tüzel kişiler aracılığı ile olan dolaylı pay sahipliği oranı, iştirak oranlarının çarpılması suretiyle hesaplanır. Aynı kişinin ara kademelerde yer alan tüzel kişilere doğrudan iştiraki bulunması halinde söz konusu doğrudan iştirak oranı, takip eden çarpım işleminden önce, o kademeye kadar ulaşılan orana eklenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Birleşme, Devir ve Tasfiye

Birleşme ve devir

MADDE 16 –

(1) Ticaret ve rekabet hukukuna ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, şirketin tüm aktif ve pasiflerini diğer bir şirkete devretmesi ya da bir veya birkaç şirket ile birleşmesi Bakanlığın iznine tâbidir. Birleşme ve devir sözleşmelerinde katılımcılar ve sigortalıların hak ve alacaklarını ihlâl eden hükümlere yer verilemez.

(2) Birleşme ve devir talepleri, aşağıdaki belgelerle birlikte Müsteşarlığa müşterek olarak yapılır.

a) Birleşme ve devre ilişkin olarak şirketlerin genel kurul ve yönetim kurullarınca alınmış kararların tasdikli örnekleri.

b) Bağımsız denetim kuruluşu tarafından tasdik edilmiş birleşmeye esas mali tablolar.

c) Birleşme veya devir işlemi sonucunda şirketin ana sözleşme taslağı.

ç) Birleşme veya devre ilişkin sözleşmenin bir örneği.

d) Birleşme ve devrin nedenleri ile bu işlemlerin mali ve hukuki sonuçlarını analiz eden ve birleşme veya devir sonrası oluşacak şirkete ilişkin iş planı ve sistem tasarımı ile yapılabilirlik raporu. (Ek-1)

Tasfiye

MADDE 17 –

(1) Genel hükümler saklı kalmak kaydıyla, şirketin kendi talebi ile tasfiye edilmesi halinde, tasfiyeye ilişkin şirket yetkili organlarınca alınmış kararın tasdikli bir örneği tasfiyenin nedenleri ile tasfiyenin olası mali ve hukuki sonuçlarını analiz eden raporla birlikte Müsteşarlığa gönderilir.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İlân, reklâm ve bilgilendirme faaliyetleri

MADDE 18 –

(1) Bireysel emeklilik sistemi ve bu kapsamda yürütülen faaliyetlerle ilgili olarak her türlü iletişim aracı marifetiyle yapılacak tanıtım, pazarlama ve satış, kamuya bilgi verme ve benzeri faaliyetlerde şirket ve bireysel emeklilik aracısı tarafından aşağıdaki ilkelere uyulur.

a) Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından ilân ve reklamlara ilişkin belirlenen ilke ve esaslara uyulması zorunludur.

b) Emeklilik planlarında yer almayan ve promosyon niteliği taşıyan hediye, ilave getiri gibi taahhütlerde bulunulamaz.

c) Resmi verilerle kanıtlanması mümkün olan sıralamalar, kaynak göstermek kaydıyla ve şirketin sadece kendi durumunu yansıtması koşuluyla kullanılabilir.

ç) Bireysel emeklilik sistemine ve şirkete ilişkin kullanılan sayısal verilerin Müsteşarlığa ve Kurula gönderilen verilere uygun olması gerekir.

d) Yalnızca belli bir gruba yönelik ya da süreli geçerliliği olan ilân ve reklam metinleri, genel bir uygulama izlenimi uyandıracak şekilde düzenlenemez.

e) Şirketin finansal durumunun ve sisteme ilişkin olarak yapılan ödemelerin devlet tarafından onaylandığı, desteklendiği veya devletin güvencesinde olduğu anlamını verebilecek doğrudan ya da dolaylı ifadeler kullanılamaz.

f) Kişileri yanlış yönlendirebilecek, emeklilik ve yatırım tercihlerini olumsuz etkileyebilecek içerikte ifadeler kullanılamaz.

g) Ölçeklerde farklılık yaratmak suretiyle yanıltıcı grafik ve benzeri mahiyetteki şekiller kullanılamaz.

ğ) Geleceğe yönelik olarak hazırlanan tahmini tablolar aşağıdaki hususlar dikkate alınarak düzenlenir.

1) Bireysel emeklilik sisteminde yapılacak her türlü kesinti tutarı ayrıntılı olarak belirtilir.

2) Şirketin geçmiş yıllara ait yatırım performansı ile yatırım araçlarının beklenen getiri oranları, bu oranların geleceğe yönelik bir taahhüt olmadığı ve gerçekleşmesinin garanti edilmediği ayrı, okunaklı ve anlaşılabilir bir şekilde yazılmak kaydıyla kullanılabilir.

3) Getiri oranı ve diğer oranlara ilişkin açıklamalarda, bu oranlara ilişkin hesaplamaların net ya da brüt değerler üzerinden yapıldığı ayrı, okunaklı ve anlaşılır bir şekilde belirtilir.

h) Satın alma tavsiyesi kişilerin ihtiyaçları, finansal durumu, yaşı ve risk getiri profili doğrultusunda yapılır. Ayrıca kişiler, emeklilik planında sunulan fonların yatırım riskleri konusunda karar vermesine yardımcı olacak şekilde bilgilendirilir.

ı) Emeklilik planı kapsamında yer alan fonlar, Kurulca fon payları kayda alınmadan önce, ilân ve reklâma konu olamaz. Münhasıran emeklilik planlarında yer alan fonların ilân ve reklâmlarının yapıldığı hallerde, izahnamelerin yayımlandığı Ticaret Sicili Gazetesinin tarih ve sayısına yer verilir. Fonlara ait getirilerin sunumu, Kurulun yatırım fonlarının performans ve getiri sunumuna ilişkin olarak belirlediği esas ve usullere uygun olarak yapılır.

i) Emeklilik sözleşmesine ilişkin bilgi, belge ve formlar aşağıdaki hususlar dikkate alınarak düzenlenir.

1) Şirketin unvanına, bireysel emeklilik aracısının adına ve sicil numarasına, emeklilik planının adına ve temel özelliklerine, kapsamına, yapılacak kesintilere ve kısıtlayıcı diğer özelliklere ayrıntılı olarak yer verilir.

2) Teknik terimler asgari düzeyde kullanılır ve yanlış anlamaya neden olunmaması için ek açıklamalara ve tanımlamalara yer verilir.

(2) Şirket ve bireysel emeklilik aracısı tarafından hazırlanan ilân ve reklamlar numaralandırılarak şirket nezdinde dosyalanır ve Müsteşarlık tarafından yapılacak denetimler için üç yıl boyunca saklanır. Bireysel emeklilik aracısı tarafından hazırlanan ilân ve reklâmlarda şirketin onayı alınır.

Denetim

MADDE 19 –

(1) Şirketin emeklilik ve sigortacılık faaliyetleri Müsteşarlıkça denetlenir. Müsteşarlık gerekli gördüğü hallerde her zaman olağan dışı denetimler yapabilir. Şirket, Müsteşarlıkça yapılacak denetimlerde istenilen her türlü bilgiyi ve belgeyi vermek, defter, kayıt ve belgeleri incelemeye hazır bulundurmakla yükümlüdür.

Şirketin sorumlulukları

MADDE 20 –

(1) Şirket, Kanunun 11 inci maddesinde sayılanların yanı sıra aşağıdaki yükümlülükleri de yerine getirmek zorundadır.

a) Katılımcıya ve fon portföyüne ilişkin bilgilerin saklama hesaplarına yansıtılabilmesi için gerekli bilgileri saklayıcıya zamanında ve doğru bir şekilde iletmek.

b) Mevzuatla belirlenen esaslar ile fon içtüzüğünde yer alan ilkeler çerçevesinde fon portföyünün değerlemesini ve birim pay fiyatının doğru olarak hesaplanmasını sağlamak.

c) Fon portföyünün mevzuat ile fon içtüzüğünde yer alan sınırlamalara uygun olarak yönetilmesini kontrol etmek.

(2) Şirket, hizmet kalitesinin sürekliliği ve Müsteşarlıkça yapılan günlük gözetim ve denetimin sağlıklı yürütülebilmesi bakımından teknik altyapısını yeterli düzeyde tutmak ve bu konuda Müsteşarlıkça istenen tedbirleri almak zorundadır.

Yurt dışından temin edilecek belgeler

MADDE 21 –

(1) Bu Yönetmelikte yer alan başvurularla ilgili olarak yurt dışından temin edilecek belgelerin ilgili ülkenin yetkili makamlarınca ve Türkiye’nin o ülkedeki büyükelçilik yahut konsolosluğunca veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre onaylanmış olması ve başvuruya belgelerin noter onaylı tercümelerinin de eklenmesi gerekir.

(2) Yabancı uyruklu veya yurt dışında yerleşik kişilerden bu Yönetmelik hükümleri gereğince istenecek belgelerin ilgili ülkenin yetkili bir merci ya da sistemi olmaması nedeniyle temin edilememesi hâlinde, gerekli belgenin alınabilmesinin mümkün olmadığının söz konusu ülkenin bu durumu tevsik etmeye yetkili mercilerinden veya uzman kuruluşlarından temin edilecek bir belge ile Müsteşarlığa bildirilmesi zorunludur. Ayrıca ilgililer, söz konusu belgelerle teyit edilemeyen ancak Kanunen aranan nitelikleri haiz olduğunu beyan eden bir taahhütnameyi Müsteşarlığa gönderir.

Bilgi verme ve belgelerin gönderilmesi

MADDE 22 –

(1) Bu Yönetmeliğin uygulanması çerçevesinde şirketler talep edilen her türlü bilgi ve belgeyi Müsteşarlığa tevdi etmek zorundadır. Müsteşarlık gerekli göreceği ilave bilgi ve belgeleri talep edebilir.

(2) Başvuruların değerlendirmeye alınabilmesi için istenen bilgi, belge ve formların doğru ve eksiksiz olarak doldurularak Müsteşarlığa iletilmesi zorunludur.

Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik

MADDE 23 –

(1) 28/2/2002 tarihli ve 24681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Emeklilik Şirketleri Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 24 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 25 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.

8 Ocak 2011 CUMARTESİ  Resmî Gazete     Sayı : 27809

YÖNETMELİK

Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumundan:

AVRUPA BİRLİĞİNDEN SAĞLANAN MALİ YARDIMLAR KAPSAMINDAKİ ORTAK FİNANSMAN, ÖDEMELER VE DİĞER MALİ KONULARA İLİŞKİN

USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 − (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu aracılığı ile Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma Bileşeni çerçevesinde Avrupa Birliğinden sağlanan mali yardımlar kapsamındaki diğer mali konulara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 − (1) Bu Yönetmelik; Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu aracılığı ile Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma Bileşeni çerçevesinde Avrupa Birliğinden sağlanan mali yardımlar kapsamındaki ortak finansman, ödemeler ve hesapların uygunluğu konularına ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 − (1) Bu Yönetmelik; 4/5/2007 tarihli ve 5648 sayılı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 20 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 − (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) AB: Avrupa Birliğini,

b) Başkan: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Başkanını,

c) Bütçe yılı: Her yılın Ocak ayının birinci gününden, Aralık ayının son gününe kadar geçen zaman dilimini,

ç) Çerçeve Anlaşma: Avrupa Komisyonu ve Türkiye Cumhuriyeti arasında imzalanan, AB Katılım Öncesi Yardım Aracının tüm bileşenlerine ilişkin ve bu araca ilişkin Uygulama Tüzüğü temelinde taraflar arasındaki işbirliği prensiplerini ortaya koyan anlaşmayı,

d) Çok Yıllık Gösterge Planlama Belgesi: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Komisyonu tarafından işbirliği içerisinde hazırlanan ve Türkiye Cumhuriyeti için ayrılan yardım fonunun AB Katılım Öncesi Yardım Aracı bileşenleri altında gerçekleştirilecek faaliyetler ve temel önceliklere göre dağılımını gösteren belgeyi,

e) Denetim Otoritesi: Katılım Öncesi Yardım Aracının yönetim ve kontrol mekanizmalarının işlerliği ve etkinliğini denetlemek üzere görevlendirilen Hazine Kontrolörleri Kurulunu,

f) Faydalanıcı: Proje başvurusu kabul edilen başvuru sahibini,

g) IPA: AB Katılım Öncesi Yardım Aracını,

ğ) IPARD: AB Katılım Öncesi Yardım Aracının Kırsal Kalkınma Bileşenini,

h) IPARD avro hesabı: Avrupa Komisyonunun gönderdiği ödemeleri almak ve sadece IPARD Programına ilişkin işlemlerde kullanılmak üzere, Ulusal Fon tarafından Türkiye Cumhuriyeti adına, IPA Kırsal Kalkınma Bileşeni için açılan faiz işleten banka hesabını,

ı) Kurum: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunu,

i) Ortak finansman: AB ve Türkiye Cumhuriyetinin bir proje için öngörülen kamu katkısını birlikte finanse etmesini,

j) Program: IPARD Programını,

k) Sektörel Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Komisyonu arasında Türkiye Cumhuriyetine yönelik AB mali yardımına ilişkin işbirliği ve katılım öncesi yardım aracı beşinci bileşeni-kırsal kalkınma bileşeni- kapsamındaki yardımın uygulanması için kurallar hakkında anlaşmayı,

l) Sözleşme: Faydalanıcı ile Kurum arasında yapılan hibe sözleşmesini,

m) Ulusal Fon: Ulusal Yetkilendirme Görevlisinin sorumluluğu altında, Katılım Öncesi Yardım Aracı çerçevesinde sağlanacak yardımların mali yönetimi ile görevli olan Hazine Müsteşarlığı birimini,

n) Ulusal Yetkilendirme Görevlisi: AB’den sağlanacak fonların mali yönetimi, işlemlerin mevzuata uygunluğu ile yönetim ve kontrol sistemlerinin etkin işlemesinden sorumlu olan Hazine Müsteşarını ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Ortak Finansman Katkı Kuralları, Oranları ve AB Katkısından Kazanılan Faiz

Ortak finansman katkı kuralları

MADDE 5 − (1) IPARD kapsamında mali yardım almak için tüm gereklilikleri yerine getiren projeler, hem ulusal, hem AB katkısı almaya hak kazanır. IPARD kapsamında mali katkı miktarı, Çok Yıllık Gösterge Planlama Belgesinde öngörülen bütçe miktarlarına uygun olarak belirlenir.

(2) IPARD kapsamında seçilmiş ve uygulanmakta olan projeler için faydalanıcılar, proje bütçesi için gereken finansmanı öncelikle kendileri karşılar. Faydalanıcı, projesinin kapsamındaki faaliyetleri; projeye, sözleşmeye, AB ve Türk mevzuatına uygun olarak gerçekleştirdiğinde ve uygun şekilde sonuç aldığında ortak finansman katkısını alma hakkına sahip olur.

Ortak finansman katkı oranları

MADDE 6 − (1) Ortak finansman katkı kuralları aşağıda gösterildiği gibidir:

a) Özel sektör yatırımları için toplam kamu katkısı kural olarak azami yüzde ellidir. Proje bütçesinin yüzde ellisi ise faydalanıcının kendisi tarafından karşılanır.

b) Kamu katkısı Program ile belirlenen bazı özel şartların mevcudiyeti halinde artabilir.

c) Ortak finansman katkısı hibe olarak verilir.

AB finansman katkısı üzerinden kazanılan faiz

MADDE 7 − (1) IPARD avro hesabı üzerinden elde edilen faiz geliri Türkiye Cumhuriyetine aittir. AB tarafından Programın finansmanı yoluyla oluşan faiz, Türkiye Cumhuriyetinin ulusal kamu katkısı için bir kaynak olarak düşünülerek, yalnızca Programa gönderilir ve Program kapatılırken Avrupa Komisyonuna bildirilir.

(2) Kurum tarafından Program fonlarıyla ilgili olarak tutulan hesaplar faiz getirir. AB katkısına atfedilen bu hesaplar üzerinden kazanılan faiz yalnızca Program için kullanılır ve herhangi bir harç veya vergiye tabi değildir. AB katkısına atfedilen tüm faizler Çok Yıllı Finansman Anlaşması ile belirlenen miktarlara eklenir ve Türkiye Cumhuriyeti için bir kaynak olarak kabul edilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ödemeler, Ödemelerin Geçici Olarak Durdurulması,

Programın Kapanması ve Ödemelerin Uygunluğu

Ödemeler

MADDE 8 − (1) AB tarafından yapılan ödemeler ön, ara ve son ödeme olmak üzere üç şekilde gerçekleştirilir.

Ön finansman ödemesi

MADDE 9 − (1) Ön finansman ödemesi talebi için aşağıdaki asgari şartlar yerine getirilir:

a) Ulusal Yetkilendirme Görevlisinin, Programa ait IPARD avro hesabının açılmasını Avrupa Komisyonuna bildirmiş olması,

b) Yetkili Akreditasyon Görevlisi ve Ulusal Yetkilendirme Görevlisi tarafından yapılan akreditasyonların yürürlükte olması ve Avrupa Komisyonunun yetki devri kararının geçerliliğini koruması,

c) Çok Yıllı Finansman Anlaşmasının yürürlüğe girmiş olması.

(2) Avrupa Komisyonunun ilk ön finansman ödemesini yaptığı tarihten sonraki 15 ay içinde Programa yönelik hiçbir ödeme bildiriminin gönderilmemesi halinde, ön finansman olarak ödenen toplam miktar, birikmiş faiziyle birlikte Avrupa Komisyonuna geri ödenir. Programa yönelik Avrupa Birliği katkısı bu tür geri ödemelerden etkilenmez.

(3) Programın ilk üç yılı için ön ödeme miktarı AB katkısının yüzde otuzuna kadar olabilir. Bu, birkaç mali yıla bölünebilir veya iki ya da daha fazla taksitle ödenebilir.

(4) Ön finansman ödemeleri nihai faydalanıcıların ödeme taleplerini zamanında karşılamak için yeterli olmazsa, bu ödemeler artırılabilir. Artış, bu amaç için gereken miktarda olur. Bu artış, faydalanıcılar tarafından yapılan fakat IPARD avro hesabındaki AB katkısının tükenmesine bağlı olarak henüz sonuçlandırılamamış ve kanıtlanmış harcamanın toplamını esas alır. Ancak, ön finansman için toplam ödeme miktarı son üç yıla ait Avrupa Birliği katkısının yüzde otuzunu geçemez.

Ara ödeme

MADDE 10 − (1) Ara ödemeye yönelik bir harcama bildiriminde bulunulması durumunda Avrupa Komisyonunun başvuruyu onaylaması için yerine getirilmesi gereken asgari şartlar şunlardır:

a) Ulusal Yetkilendirme Görevlisinin söz konusu ödemeyle ilgili bir ödeme başvurusu ve harcama beyannamesini Avrupa Komisyonuna göndermiş olması; harcama beyannamesinin Ulusal Yetkilendirme Görevlisi tarafından onaylanması,

b) Her bir öncelik ekseni kapsamındaki Avrupa Birliği yardımına ilişkin tavanlara uyulması,

c) Avrupa Komisyonuna yıllık uygulama raporlarının tamamının gönderilmiş olması,

ç) Avrupa Komisyonu tarafından istenen ve harcama bildirimine ilişkin herhangi bir unsura açıklık getirmek için gerekli olan bilginin, Çerçeve Anlaşmada öngörülen şekilde usulsüzlüklerin raporlanması hakkındaki bilgiyi de kapsayacak şekilde verilmiş olması.

(2) Birinci fıkrada belirtilen koşullardan biri veya daha fazlası yerine getirilmez ise, Avrupa Komisyonunun talebi üzerine ve belirlediği zaman sınırı içinde Türkiye Cumhuriyeti, bu durumu düzeltmek için gerekli düzenlemeleri yapar.

(3) İlgili kurallara uyulmadığı veya AB fonlarının uygunsuz biçimde kullanıldığı anlaşılırsa, ara ödemeler azaltılabilir ya da geçici olarak askıya alınabilir.

Nihai bakiye ödemesi

MADDE 11 − (1) Nihai bakiye ödeme talebini Avrupa Komisyonunun onaylaması için aşağıdaki asgari şartlar yerine getirilir:

a) Ulusal Yetkilendirme Görevlisinin Avrupa Komisyonuna nihai harcama bildirimini ve nihai harcama beyannamesini göndermiş olması; nihai harcama beyannamesinin Ulusal Yetkilendirme Görevlisi tarafından onaylanmış olması ve nihai güvence beyanıyla desteklenmesi,

b) Yönetim Otoritesinin Programa ilişkin nihai raporu Avrupa Komisyonuna göndermiş olması,

c) Hesapların ibrasına yönelik kararın verilmiş olması.

(2) Nihai ödeme talebi Avrupa Komisyonuna gönderildikten sonra, Türkiye Cumhuriyeti IPARD avro hesabı üzerinde başka mali işlem yapamaz.  Usulsüzlük veya dolandırıcılık söz konusu olduğunda geri alınan miktarlar hesaplara her kaydedildiğinde Avrupa Komisyonu bilgilendirilir.

Ödemelerin askıya alınması

MADDE 12 − (1) Ödemelerin tümü veya bir kısmı aşağıdaki durumlarda askıya alınabilir:

a) Programın yönetim ve kontrol sistemlerinde ödemelerin onaylanmasına yönelik prosedürün güvenilirliğini etkileyen önemli bir eksiklik bulunması ve bu eksikliği düzeltmeye yönelik önlemlerin alınmamış olması,

b) Yetkili Akreditasyon Görevlisi ve/veya Ulusal Yetkilendirme Görevlisi tarafından yapılan akreditasyonların askıya alınması veya kaldırılması,

c) Avrupa Komisyonu tarafından yetki devri kararının askıya alınması veya kaldırılması,

ç) Bir onaylı harcama beyannamesindeki harcamanın, düzeltilmemiş ciddi bir usulsüzlük ile ilişkili olması,

d) Harcama bildiriminde yer alan bilgi hakkında açıklamaya ihtiyaç duyulması,

e) En son denetim raporunun ve denetim görüşlerinin Avrupa Komisyonuna gönderilmemiş olması,

f) Ulusal Yetkilendirme Görevlisinin  yıllık güvence beyanlarını, en sonuncusunu da içerecek şekilde, Avrupa Komisyonuna göndermemiş olması.

(2) Türkiye Cumhuriyeti, askıya alma kararı verilmeden evvel kendisine tanınan iki aylık süre zarfında konuya ilişkin mütalaasını verir.

(3) Türkiye Cumhuriyeti, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen eksikliği, usulsüzlüğü veya belirsizliği düzeltmek için gerekli tedbirleri aldığında, askıya alma durumu sona erer. Eğer bu tedbirler alınmaz ise, Programa yapılan AB katkısı tümüyle veya kısmen iptal edilebilir.

Belgelerin saklanması

MADDE 13 − (1) Program ile ilgili tüm belgeler, seçilmemiş projelerle ilgili olanlar da dâhil olmak üzere, Programın kapatılmasından sonraki en az üç yıl boyunca veya yatırım projeleri söz konusu olduğunda nihai ödeme tarihini takiben beş yıllık bir süreyle Türkiye Cumhuriyeti tarafından saklanır. Bu süre yasal takip durumunda veya Avrupa Komisyonunun usulüne uygun gerekçeli talebi üzerine kesintiye uğrayabilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Mali Çıkarların Korunması, Kurum Hesaplarının İbrası,

Mali Düzeltme ve Son Hükümler

Mali çıkarların korunması

MADDE 14 − (1) Yönetim ve kontrol sistemlerini oluşturan kurum, otorite ve birimler, Türkiye Cumhuriyetinin mali çıkarlarının etkili biçimde korunması ve özellikle aşağıdakileri sağlamak için tüm hukuki,  düzenleyici ve idari hükümleri kabul eder ve diğer gerekli tüm önlemleri alır:

a) Ortak finanse edilen operasyonların gerçekliğini ve uygunluğunu kontrol etmek,

b) Usulsüzlükleri önlemek ve takip etmek,

c) Usulsüzlük veya ihmal sonucunda kaybedilen tutarları geri almak.

(2) Türkiye Cumhuriyeti, Avrupa Birliğinin mali çıkarlarını korumak için kabul ettiği hükümler ile birinci fıkra kapsamında aldığı tedbirler ve Program desteğinin AB mevzuatına uygun yönetimi ve kontrolü için alınan tedbirler hakkında Avrupa Komisyonunu bilgilendirir.

Kurum hesaplarının ibrası

MADDE 15 − (1) Kurum hesapları, her yıl bir kez olmak üzere, ibra edilir. Bu işlem sırasında özel bir durum ortaya çıkarsa, sadece bu duruma ilişkin mali düzeltme işlemi gerçekleştirilir.

Hesapların ibrası kararı

MADDE 16 − (1) Hesapların ibrası kararı, bütçe yılını takip eden yılın 30 Eylül tarihine kadar ve Avrupa Komisyonuna sunulan yıllık hesapların tam, doğru ve gerçek olup olmadığına yönelik olarak verilir. Bu karar, 15 inci maddede düzenlenen mali düzeltme kapsamında bilahare verilecek kararlara engel teşkil etmez.

Finansman kesintisi

MADDE 17 − (1) Kurum harcamalarıyla ilgili olarak, AB kurallarına herhangi bir aykırılık durumu ortaya çıkarsa AB finansman miktarından kesinti yapılabilir.

(2) Finansman kesintisi, belirli bir düzensizlik ya da yönetim ve kontrol sistemlerinde bir zayıflık veya eksiklik tespit edildiğinde yapılır. Reddedilen finansman miktarı Program için tekrar kullanılamaz ve AB’ye geri ödenir.

Finansman kesinti usulü

MADDE 18 − (1) Finansman kesintisi konusunda herhangi bir karar alınmadan önce, Ulusal Yetkilendirme Görevlisi bilgilendirilir ve iki ay içinde konuya ilişkin görüşünü bildirmesi talep edilir.

(2) Türkiye Cumhuriyetine, ilgili dokümanların incelenmesi yoluyla düzensizliğin gerçek boyutunu ortaya koyması için imkan tanınır. Avrupa Komisyonu ile yapılacak anlaşma çerçevesinde Türk tarafı, incelenecek dokümanların belirli bir oran ile sınırlandırılması ya da örnekleme yapılması yoluyla, incelemenin belli bir düzeyde tutulmasını sağlayabilir. Usulünce gerekçelendirilen durumların haricinde, sözkonusu inceleme için izin verilen süre, birinci fıkrada belirtilen iki aylık süreyi takip eden iki ayı geçemez.

Diğer hükümler

MADDE 19 − (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Sektörel Anlaşma ile Çerçeve Anlaşma hükümleri uygulanır.

Yürürlük

MADDE 20 − (1) Maliye Bakanlığı ve Sayıştayın görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 21 − (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Başkanı yürütür.

8 Ocak 2011 CUMARTESİ  Resmî Gazete     Sayı : 27809

YÖNETMELİK

Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumundan:

TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMUNUN AKREDİTASYONU VE AKREDİTASYON KRİTERLERİNİN

UYGULANMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR

HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

Amaç

MADDE 1 − (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun, Avrupa Birliğinin Katılım Öncesi Mali İşbirliği Aracının Kırsal Kalkınma Bileşeni kapsamında öngördüğü genişletilmiş merkezi olmayan uygulama sistemi uyarınca akreditasyonu, akreditasyon kriterleri ve bu kriterlerin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 − (1) Bu Yönetmelik; Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun Avrupa Birliğinin akreditasyon şartlarını sağlayabilmek için taşıması gereken asgari kriterleri, akreditasyon sürecini ve akreditasyon kriterlerinin uygulanmasına yönelik usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 − (1) Bu Yönetmelik, 4/5/2007 tarihli ve 5648 sayılı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 20 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 − (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) AB: Avrupa Birliğini,

b) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

c) Başkan: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Başkanını,

ç) Çerçeve Anlaşma: Avrupa Komisyonu ve Türkiye Cumhuriyeti arasında imzalanan, AB Katılım Öncesi Yardım Aracının tüm bileşenlerine ilişkin ve bu araca ilişkin Uygulama Tüzüğü temelinde taraflar arasındaki işbirliği prensiplerini ortaya koyan anlaşmayı,

d) Denetim Otoritesi: Katılım Öncesi Yardım Aracının yönetim ve kontrol mekanizmalarının işlerliği ve etkinliğini denetlemek üzere görevlendirilen Hazine Kontrolörleri Kurulunu,

e) Faydalanıcı: Proje başvurusu kabul edilen başvuru sahibini,

f) Hassas pozisyon: Personelin üçüncü kişilerle olan ilişkilerinin veya sahip oldukları bilginin sağladığı nüfuzu kötüye kullanmakla karşı karşıya kalabileceği pozisyonlardır,

g) IPA: AB Katılım Öncesi Yardım Aracını,

ğ)  IPARD: AB Katılım Öncesi Yardım Aracının Kırsal Kalkınma Bileşenini,

h) Kurum: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunu,

ı)  Program: IPARD Programını,

i)  Sektörel Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Komisyonu arasında Türkiye Cumhuriyetine yönelik AB mali yardımına ilişkin işbirliği ve katılım öncesi yardım aracı beşinci bileşeni  − kırsal kalkınma bileşeni − kapsamındaki yardımın uygulanması için kurallar hakkında anlaşmayı,

j) Sözleşme: Faydalanıcı ile Kurum arasında yapılan hibe sözleşmesini,

k) Ulusal Fon: Ulusal Yetkilendirme Görevlisinin sorumluluğu altında, Katılım Öncesi Yardım Aracı çerçevesinde sağlanacak yardımların mali yönetimi ile görevli olan Hazine Müsteşarlığı birimini,

l) Ulusal Yetkilendirme Görevlisi: AB’den sağlanacak fonların mali yönetimi, işlemlerin mevzuata uygunluğu ile yönetim ve kontrol sistemlerinin etkin işlemesinden sorumlu olan Hazine Müsteşarını,

m) Yetkili Akreditasyon Görevlisi: Ulusal Yetkilendirme Görevlisi ve Ulusal Fonun akredite edilmesi, ulusal yetkilendirme sürecinin izlenmesi ve ihtiyaç halinde gerekli tedbirlerin alınması hizmetlerini yürütmekten sorumlu olan Hazine Müsteşarlığından sorumlu Devlet Bakanını,

n) Yönetim Otoritesi: AB katılım öncesi mali işbirliği aracı Kırsal Kalkınma Programının hazırlanması, uygulanmasının izlenmesi, değerlendirilmesi, raporlanması, koordinasyonu ve tanıtımından sorumlu Bakanlık Strateji Geliştirme Başkanlığını

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Yönetim ve Kontrol Sistemlerini Oluşturan Yapılar, Yetkililer ve Birimler

Yönetim ve kontrol sistemlerini oluşturan yapılar, yetkililer ve birimler

MADDE 5 − (1) Yönetim ve kontrol sistemlerini oluşturan yapılar, yetkililer ve birimler şunlardır:

a) Ulusal Yetkilendirme Görevlisi.

b) Ulusal Fon.

c) Uygulama birimleri:

1) Kurum.

2) Yönetim Otoritesi.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Akreditasyon Kriterleri

Görevler

MADDE 6 − (1) Yönetim görevleri program izleme, değerlendirme, raporlama ve eşgüdümden oluşur. Bu görevleri Yönetim Otoritesi yerine getirir.

a) Program izleme görevinin amacı; Programın uygulanmasının etkililiğini ve kalitesini izlemektir. İzleme; ilgili fiziki, çevresel ve mali göstergelere ilişkin olarak yürütülür. Ayrıca bu görev, finanse edilmek üzere seçilen faaliyetlerin, program için geçerli kriterler ve mekanizma uyarınca seçilmesini ve ilgili AB kurallarına ve ulusal kurallara uygun olmasını sağlar.

b) Değerlendirme görevinin amacı; AB fonlarından yapılan yardımın kalitesini, etkililiğini ve tutarlılığını ve Programın stratejisini ve uygulanmasını iyileştirmektir. Değerlendirmeler kaynakların ne derecede kullanıldığını, programlamanın etkililiği ve verimini ve tanımlanan öncelikler üzerindeki sosyoekonomik etkisini inceler ve genel bir kural olarak, bunlarla birlikte başarı kriterleri ve göstergeleri de bulunur.

c) Raporlama görevinin amacı; Programın uygulamasının ve projelerin ve tedbirlerin her birinin ilerleyişinin, uygun bilgi ve iletişim sistemleri kullanılarak, tedbirin etkili ve verimli biçimde uygulanmasını sağlamaya yardım edecek şekilde raporlanmasını sağlamaktır.

ç) Eşgüdüm görevinin amacı; Programın uygulanma kalitesini izlemek için gereken belgeleri sağlayarak, IPARD İzleme Komitesi’nin çalışmasını yönlendirmek ve izlemektir.

(2) Ödeme fonksiyonları; taahhüt ve ödemelerin izin ve kontrolü, ödemelerin yapılması, taahhüt edilen miktarların ve ödemelerin muhasebeleştirilmesi ve hazine yönetiminden oluşur.

a) Taahhütlerin ve ödemelerin izin ve kontrolü  görevi, Kurum tarafından yerine getirilir. Bu görevin amacı, projelerin onayı için yapılan başvuruların ve sonrasında talep sahibine veya onun vekiline ödenecek miktarın Anlaşmalara ve AB yardım kurallarına uygun olup olmadığını belirlemek olup, diğerlerinin yanı sıra bu görev harcamaların usulüne ve hukuka uygunluğuna ilişkin yapılanlar başta olmak üzere aşağıdaki idari ve yerinde kontrolleri içerir:

1) Onay başvurularının ve ödeme taleplerinin uygunluğunun kontrol edilmesi,

2) Proje onayları ile ilgili olarak üstlenilen taahhütlere uyulduğunun kontrol edilmesi,

3) Gerekli hallerde, ihale ve sözleşme usullerinin kontrolü ve yapılan işin veya sunulan hizmetlerin doğrulanması.

Kontroller, hem proje onayı öncesi hem de sonrasında yapılır ve proje öncesi seçim kontrollerini, yeniden ölçümleri, sağlanan mal veya hizmetlerin miktar ve kaliteleri konusunda yapılan kontrolleri, analiz veya örneklem yoluyla kontrolleri, ödeme öncesi ve  ödeme sonrası kontrolleri, harcamaların usulüne ve mevzuata uygunluğu konusunda Anlaşmaların uygulanması için tüm özel hükümleri içerebilir. Usulüne ve mevzuata uygunluğun tesis edilmesi için, gerekli hallerde kontroller, ekonomik mali değerlendirmeleri ve özel bir tarımsal, teknik veya bilimsel yapıdaki kontrolleri kapsayabilen teknik yapıdaki incelemeleri içerir.

b) Ödemelerin yapılması görevinin amacı, faydalanıcıya veya onun vekiline izin verilen meblağı ödemek için Kurumun ödeme emri çıkarmasıdır. Bu görev Kurum tarafından yerine getirilir.

c) Taahhüt edilen miktarların ve ödemelerin muhasebeleştirilmesi görevinin amacı, tüm taahhüt edilen miktar ve ödemelerin IPARD harcamaları hesaplarının, normalde bir elektronik veri işleme sistemi şeklinde olan ayrı hesap defterlerine kaydedilmesi ve Avrupa Komisyonuna, yapılan harcama bildirimlerini de içeren periyodik harcama özetlerinin hazırlanmasıdır. Hesap defterlerinde, başta ibra edilmemiş borçlular olmak üzere, fonlar tarafından finanse edilmiş varlıklar da kaydedilir. Bu görev Kurum ve Ulusal Fon tarafından yerine getirilir.

ç) Hazine görevinin amacı, banka hesaplarının düzenlenmesi, Avrupa Komisyonundan fon talep edilmesi, ortak finansman bileşenlerinin mevcut ve tam olduğunun doğrulanması, Avrupa Komisyonundan alınan fonların Kuruma veya nihai faydalanıcılara aktarılmasına izin verilmesi ve Avrupa Komisyonuna üç aylık ve yıllık beyanları içeren mali bildirimin düzenlenmesidir. Bu fonksiyon Ulusal Fon tarafından yerine getirilir.

(3) Uygulama görevleri, Kurum, Yönetim Otoritesi ve Ulusal Yetkilendirme Görevlisi tarafından yerine getirilir. Bu görevler şunlardır:

a) Seçim: Bu görevin amacı, Program için geçerli kriterler, mekanizmalar ve kurallar ile uyumlu faaliyetleri seçmektir. Bu görev Kurum tarafından yerine getirilir.

b) Tanıtım görevi: Bu görevin amaçları;

1) Sözleşme yükümlülükleri ve bu yükümlülüklere uyulmaması halinde olası yaptırımlar ile başvuru çağrılarının yayınlanması hakkındaki bilgileri içeren uygunluk hüküm ve koşullarının tanıtımını yapmak ve gerektiğinde iş başlatma onayını vermek,

2) AB’nin rolünü vurgulamak ve AB yardımının şeffaflığını sağlamaktır. Bu görev Kurum ve Yönetim Otoritesi tarafından yerine getirilir.

c) Güvence görevi: Bu görevin amacı, Yetkili Akreditasyon Görevlisi ve Avrupa Komisyonuna IPARD harcamasının mevzuata ve usule uygunluğu ve bu harcama ile ilgili herhangi bir usulsüzlüğün tam teşhisi ve derhal bildirilmesi konusunda güvence vermek ve tespit edilen usulsüzlükler ile bağlantılı olarak gerekli mali ayarlamaları yapmaktır. Bu görev Ulusal Yetkilendirme Görevlisi tarafından yerine getirilir.

(4) Kurumsal yapı, yetki ve sorumluluğun tüm uygulama düzeylerinde açıkça tahsisi ve sorumluluklarının bir organizasyon şemasında tanımlanması gereken ilk üç ödeme görevinin birbirinden ayrılmasını sağlar. Kurumsal yapı, teknik hizmetleri ve iç denetim hizmetini içerir.

İnsan kaynakları standartları

MADDE 7 − (1) Yönetim ve kontrol sistemlerinin yapıları, yetkilileri ve birimleri, aşağıdakileri sağlar:

a) Üst yönetim tarafından şart koşulan etik ve dürüstlük politikalarının tüm organizasyon genelinde anlaşılmasını.

b) Faaliyetleri gerçekleştirmek üzere hassas pozisyonlar da dahil olmak üzere uygun insan kaynaklarının tahsisini ve farklı işlem düzeylerinde gereken teknik vasıfların mevcut olmasını. 

İnsan kaynakları, uygun teknik vasıflara ve deneyime, dil becerisine sahip olur ve AB Programlarının uygulanması konusunda uygun eğitim alır. 

c) Görevlerini yerine getirmeleri için birim ve bireylere tam yasal yetkinin verilmesini.

ç) Yöneticilerin yetkisindeki mali sınırların belirlenmesi dâhil, teşkilat genelinde tüm görev ve mevkiler için hesap verilebilirliğin, sorumluluğun devri ve gerekli olan ilgili yetkilerin resmi ve yazılı olarak tesis edilmesini.

Taahhütler veya üçüncü taraflara yapılan ödemeler için, işlemlerin tüm veçhelerinden tek bir yönetici sorumlu olur. Görev bildirimleri, iş tanımları ve benzerleri her zaman bilinir ve günceldir.

d) Görev dağılımının, herhangi bir bireyin, IPARD’a yüklenen ödemelerin tahakkuku, ödemenin yapılması ve muhasebesi görevlerinden ancak bir tanesinden sorumlu olacak şekilde düzenlenmesini; herhangi bir bireyin yaptığı işin ikinci bir bireyin söz konusu işi yeniden yapması yoluyla gözetim altında tutulmasını ve bu görev dağılımının ilgili mevzuata uygun olmasını.

Bu görevlerin her biri, sorumlulukları bir organizasyon şemasında tanımlanacak olan ayrı birer idari alt birimin sorumluluğudur.

e) Personel planlama, işe alım, eğitim ve değerlendirmenin tüm operasyon düzeylerinde uygun olmasını ve hassas pozisyonlardaki personelin rotasyonu için veya alternatif olarak bunların artan biçimde gözetimi için bir politikanın bulunmasını.

f) Aşağıdakiler için uygun tedbirlerin alınmasını:

1) Taahhütlerin ve ödemelerin doğrulanması, tahakkuku, ödemenin gerçekleştirilmesi ve muhasebesi ile ilgili olarak sorumluluk gerektiren veya hassas bir pozisyonda bulunan kişilerin ayrıca Kurum dışında başka görevleri de yerine getirmesi halinde ortaya çıkabilecek herhangi bir çıkar çatışmasının belirlenmesi, bunun önlenmesi ve uygun kontrollerin yapılmasının sağlanması.

Çıkar çatışmalarının önlenmesi için tüm personel bir gizlilik ve tarafsızlık beyanında bulunur ve bunu imzalar,

2) Organizasyonun imajını zedeleyebilecek usulsüzlüklerin, bunları bildiren memurların korunması da dâhil olmak üzere, düzgün bir biçimde rapor edilmesinin ve izlenmesinin sağlanması.

Yetki verilmesi

MADDE 8 – (1) Değerlendirme, raporlama, onaylama ve kontrol görevlerinin bir kısmı veya tamamı aşağıdaki koşulların sağlanması şartıyla başka birimlere verilebilir:

a) Yetki verilen birim ile yönetim ve kontrol sistemlerine ait ilgili yapı, yetkililer ve birimler arasında sunulacak bilginin ve destekleyici belgelerin yapısını ve bu bilgilerin sunulmalarına yönelik bir zaman sınırı belirleyen yazılı bir anlaşma yapılır. Anlaşma yönetim ve kontrol sistemlerinin akreditasyon kriterlerine uymasına imkân tanır. Yeterli bir denetim izi muhafaza edilir. 

Başka birimler tarafından yerine getirilen görevleri de içeren bütün sistem bir teşkilat şemasında düzenlenir.

Anlaşma, Türkiye veya AB’nin usulünce yetkilendirilmiş birim veya temsilcilerinin, bu yetki verilmiş birimler tarafından tutulan bilgilere erişimini ve bu görevlilerin projeler ve yardım alanlar hakkındaki kontrollerin yürütülmesi de dâhil başvuruların soruşturulması ve görevlerini yerine getirmek için gereksinim duydukları tüm diğer bilgileri sağlar.

b) İlgili yönetim ve kontrol sistemlerinin yapıları, yetkilileri ve birimleri, her durumda fonun etkin yönetiminden sorumlu olmaya devam eder.

c) Yetki verilen birimin, özellikle Anlaşmalara uygunluğun kontrolü ve doğrulanmasına ilişkin sorumluluk ve yükümlülükleri açıkça tanımlanır.

ç) İlgili yönetim ve kontrol sistemlerinin yapıları, yetkilileri ve birimleri, yetki verilen birimin sorumluluklarını başarılı bir şekilde yerine getirmesini sağlamak için etkili bir sistem kurmasını sağlar.

d) Yetki verilen birim, ilgili yönetim ve kontrol sistemlerinin yapıları, yetkilileri ve birimlerine, sorumluluklarını gerçekten yerine getirdiğini açıkça teyit eder ve kullanılan vasıtaları açıklar.

e) Yönetim ve kontrol sistemlerinin ilgili yapıları, yetkilileri ve birimleri, yapılan işin tatmin edici standartta ve Anlaşmalarla uyumlu olduğunu teyit etmek üzere, yapılan kontrollerin örnekleme yoluyla tekrarını da içerecek şekilde, verilen görevleri düzenli olarak gözden geçirir.

f) Yönetim ve kontrol sistemlerinin ilgili yapıları, yetkilileri ve birimleri, uygulanan kontrollerin sonuçları hakkında düzenli olarak ve zamanında bilgilendirilir; böylece bir talep onaylanmadan veya sonuçlandırılmadan, ya da bir fatura ödenmeden önce kontrollerin yeterliliği her zaman için dikkate alınır. Yapılan iş, her başvuru ve talep, başvuru ve talep kümesi ile birlikte verilen bir raporda veya gerekli hallerde bir yılı kapsayan bir raporda ayrıntılı şekilde tarif edilir. Raporla birlikte onaylanan başvuru ve taleplerin uygunluğu ile yapılan işin yapısı, kapsamı ve sınırlarını tasdik eden bir belge verilir. Rapor, gerçekleştirilen fiziki ve idari kontrolleri, tarif edilen yöntemi, tüm teftişlerin sonuçlarını ve rapor edilen herhangi bir uyuşmazlık ve usulsüzlükle ilgili olarak yapılan işlemleri belirtir. Yönetim ve kontrol sistemine ait ilgili yapılar, yetkililer ve birimlere sunulan destekleyici belgeler, ödeme izni verilen talep ve faturaların uygunluğu üzerine gerekli tüm kontrollerin yapıldığı güvencesinin verilmesi açısından yeterli nitelikte olur.

g) Kurum, proje onaylanmadan ve destek verilmeden önce, yetki verilen diğer birimlerin bu Yönetmelikte şart koşulan kriterlere uygun usulleri izlediklerinden emin olur.

ğ) Onaylanmış talepler, yapılan harcamalar ve gerçekleştirilen kontroller ile ilgili belgeler ve hatta seçilmeyen projelerle ilgili belgelerin diğer birimlerde tutulması durumunda, hem bu birimler hem de Kurum; Ulusal Fon veya Kurum tarafından yapılan özel ödemelere ilişkin bu tür tüm belgelerin bulunduğu yerin kaydedilmesini sağlamaya yönelik usulleri belirler ve bu belgeleri bürolarında, aşağıda sıralanan ve bu tür belgeleri normal olarak teftiş etme hakkına sahip kişi ve birimlerin talebi üzerine teftişe hazır bulundurur:

1) Taleple ilgilenen Kurum personeli,

2) Ulusal Fon veya Kurumun iç denetim birimleri,

3) Ulusal Yetkilendirme Görevlisinin yıllık beyanını onaylayan Denetim Otoritesi,

4) Ulusal Yetkilendirme Görevlisi veya Yetkili Akreditasyon Görevlisinin usulünce yetkilendirilmiş görevli ya da temsilcileri,

5) Avrupa Birliğinin usulünce yetkilendirilmiş birim veya temsilcileri.

h) Denetim Otoritesi, verilen görevler hakkında, bunlar kendisi tarafından yönetiliyorlarmış gibi rapor verir.

ı) Ödeme ile taahhüt ve ödeme muhasebesi görevleri hiçbir şekilde devredilemez.

Yönetim ve kontrol sistemleri

MADDE 9 − (1) Yönetim ve kontrol sistemlerinin yapıları, yetkilileri ve birimleri aşağıdakileri sağlar:

a) Risk tanımlama, değerlendirme ve yönetimi kapsamında, başta risklerin önemiyle bağlantılı olarak yeterli kontrol kaynaklarının tüm alanlarda uygulanması olmak üzere, risklerin tanımlanması ve yönetimi.

b) Hedef belirleme ve hedeflere yönelik kaynakların tahsisi kapsamında, çıktı ve etki seviyesinde uygun ve ölçülebilir hedeflerin tüm seviyelerde oluşturulması ve organizasyon genelinde anlaşılması, şeffaf, iyi mali yönetim ilkelerine riayet ederek, söz konusu hedeflere yönelik olarak kaynakların yeterli biçimde tahsis edilmesi, bu hedeflere dair sorumluluğun net olması.

c) Uygulama sürecinin planlanması kapsamında, hedeflere ulaşmak için gereken adımların net bir biçimde planlanması, her adım için zamanlama ve sorumluluk ile gerekli hallerde kritik yol analizlerinin kabul edilmesi.

Genel yazılı prosedürler

MADDE 10 − (1) Genel olarak, aşağıdakileri sağlamak için uygun prosedürler benimsenir:

a) Bir işlemdeki tüm adımların ön ve uygulama sonrası olmak üzere çifte kontrolü ve aynı işleme ilişkin süreçte farklı görevlerin farklı personele verilmesi durumunda, bazı otomatik çapraz kontrollerin yapılması,

b) Sadece pasif veya teorik bir kavram olarak değerlendirilmeyen sorumluluğun; yardımcı aktörlere verilen görevlerin, onlardan gelen yıllık güvence beyanları da dâhil olmak üzere, hesap verilebilir biçimde yönetimi yoluyla etkin gözetim ile desteklenmesi,

c) İstisnaların, ilgili seviyede onaylanan normal işlemlere getirilen istisnaların, onaylanmamış istisnaların ve tespit edildiğinde kontrol hatalarının her zaman kaydedilmesi, yazılması, uygun seviyelerde incelenmesi ve rapor edilmesi,

ç) Herhangi bir kaynaktan tespit edilen bir iç kontrol zaafı ve yönetimin müdahalelerinin kaydedilmesi ve izlenmesi,

d) Veri kaybı ve personelin olmaması gibi devamlılığa yönelik önemli risklerin tespit edilmesi ve mümkün olduğunda acil durum planlarının devreye sokulması,

e) Prosedürlerde ve Programdaki her değişikliğin ve özellikle mali hükümlerle ilgili olanların kaydedilmesi ve el kitapları, talimatlar, veritabanları, kontrol listelerinin zamanında güncellenmesi.

Başvuru ve taleplerin onaylanması prosedürleri

MADDE 11 − (1) Gerekli hallerde, yönetim ve kontrol sistemlerinin yapıları, yetkilileri ve birimleri, aşağıdaki prosedürleri veya eşdeğer  güvence sunan prosedürleri kabul eder:

a) Talep, fatura, destek belgeler ve kontrol raporları ile başvuruların alınması, kaydedilmesi ve proje onayı için işlemden geçirilmesi için kullanılacak tüm belgelerin bir listesini de içeren ayrıntılı yazılı prosedürler belirlenir.  Bu prosedürler, sadece ödeme taleplerinin veya proje seçim kriterlerine uygun olarak seçilen projelerin işlemden geçirilmesini ve projenin denetlenmesi için tüm ilgili belgelerin bulunduğu bir proje dosyasının tutulmasını sağlar.

b) Tahakkuktan sorumlu her personelin görevine ilişkin detaylı bir kontrol listesi hazırlanır ve ödeme talebinin ekleri arasında bu kontrollerin yapılmış olduğuna dair, sözkonusu personelin onayı yer alır. 

c) Onaydan sorumlu her personelin elinde, yapması gereken teyitlerin ayrıntılı bir kontrol listesi bulunur ve talebi destekleyen belgeler arasında, söz konusu personelin bu kontrollerin yapıldığına dair tasdik belgesi yer alır. Bu tasdik, daha önce belirlenen ve kontrol şartlarına tabi elektronik araçlar ile de verilebilir.   Yapılan iş daha kıdemli bir personel tarafından gözden geçirilir. Projelerin analizi, değerlendirilmesi ve kabulü yazılı olarak belgelendirilir ve proje analizi sağlam mali yönetim ilkelerine göre yapılır.

ç) Bir başvuru veya talebe ilişkin ödeme izni, ancak başvuru veya talebin Anlaşmalara uygun olduğunun doğrulanmasına yönelik yeterli kontroller yapıldıktan sonra verilir. Bu kontroller, özellikle ortaya çıkan risklerle yakından ilgili dolandırıcılık ve usulsüzlükleri tespit etmeye ve önlemeye yönelik olarak, ödeme talebi yapılan tedbire ilişkin düzenlemede yer alan kontroller ile Çerçeve Anlaşmanın ilgili maddesine göre gerekli kontrolleri içerir. Tahakkuk görevinin bir parçası olarak başvurular; hüküm ve koşullara uyulması, uygunluk, belgelerin tamlığı, destek belgelerin doğruluğu ve fatura tarihine yönelik kontrollere tabi tutulur. Gerçekleştirilecek tüm kontroller bir kontrol listesinde belirtilir ve her başvuru ve talep veya her başvuru ve talep kümesi için bunların yapıldığı kanıtlanır. Hizmet ya da temin edilen mallara ilişkin olarak yapılan kontroller aşağıdakileri kapsar:

1) Belge kontrolü: faturadaki mal veya hizmetlerin miktar, kalite ve fiyatının, sipariş verilen mal veya hizmetlerin miktar, kalite ve fiyatlarıyla tutarlı olmasını sağlar.

2) Fiziki kontrol: mal veya hizmetlerin miktar ve kalitesinin, faturada veya talep formunda belirtilenlerle tutarlı olmasını sağlar. Bu hizmet ve mal kontrolü ayrıca teslimat sırasında sürekli olarak, diğer bir ifade ile ilk veya ara ödemeler yapıldığında da yapılabilir.

d) Yönetim, yapılan kontrollerin sonuçları hakkında düzenli olarak ve zamanında, uygun düzeyde, bilgilendirilir. Böylece bu kontrollerin yeterliliği, talep sonuçlandırılmadan önce değerlendirilmiş olur.

e) Yapılan iş, her talep, talep kümesine eşlik eden bir raporda veya gerekli hallerde bir mali yılı kapsayan bir raporda ayrıntılı şekilde tarif edilir. Rapora, onaylanan taleplerin uygunluğu ve yapılan işin yapısı, kapsamı ve sınırlarına ilişkin bir tasdikname eklenir. Buna ek olarak yardımın verilmesi için gereken kriterlere uyulduğuna ve kamu alımı ve çevre kurallarına riayet başta olmak üzere Anlaşmaların tüm geçerli kurallarına uyulduğuna dair bir güvence bulunur. Fiziksel veya idari kontroller birkaç örnek üzerinden yapılmış ise, seçilen talepler ve örnekleme metodu açıklanır ve tüm incelemelerin sonuçları ile uyuşmazlıklar ve usulsüzlüklere ilişkin olarak alınan tedbirlerin sonuçları raporlanır. Destek belgeler, tahakkuku gerçekleşen ödemelerin uygunluğuna yönelik tüm gerekli kontrollerin yapılmış olduğunu kanıtlayacak nitelikte olur.

f) Talep sahiplerinden gelen başvurular, süresi içinde işleme tabi tutulur.

g) Onaylanan talepler ve uygulanan kontroller ile ilgili kağıt veya elektronik belgelerin başka birimlerde tutulduğu durumlarda, hem söz konusu birimler hem de yönetim ve kontrol sistemlerine ait ilgili yapılar, yetkililer ve birimler Kurum tarafından yapılan belirli ödemelere ilişkin bu tür tüm belgelerin bulunduğu yerin kaydedilmesini sağlamaya yönelik prosedürleri belirler.

ğ) Sektörel Anlaşmanın 61 inci maddesinin yedinci fıkrası hükümleri saklı kalmak koşuluyla, başvuruların değerlendirilme kriterleri ve bunların öncelik sıraları açıkça tanımlanır ve belgelenir.

Ödeme ve bütçe prosedürleri

MADDE 12 − (1) Ödeme ve bütçe prosedürleri aşağıdaki gibi düzenlenir:

a) Yönetim ve kontrol sistemlerinin yapıları, yetkilileri ve birimleri, Ulusal Otoritenin sözleşmeden kaynaklanan taahhütlerini, Avrupa Komisyonu finansmanında gecikme veya kesinti olmaksızın yerine getirebilmesini sağlamak için gereken usulleri benimser.

b) Prosedür, ödemelerin sadece nihai faydalanıcılara, onların banka hesaplarına veya vekillerine yapılmasını sağlar.

c) Ödeme, Kurumun banka yetkilisi veya uygun hallerde bir ödeme birimi tarafından veya posta çeki ile, genel bir kural olarak IPARD avro hesabına borç olarak kaydedildiği tarihten itibaren üç iş günü içinde yapılır. Nakit ödeme yapılmaz.

ç) Transferleri yapılmayan tüm ödemeler, yapılmadıklarının bildirilmesinden itibaren üç iş günü içinde IPARD avro hesabına geri yatırılır. Geçerlilik süreleri dâhilinde nakde çevrilmeyen çeklerden kaynaklanan miktarlar, uygulanmadıklarının bildirilmesinden itibaren üç iş günü içinde IPARD avro hesabına yatırılır.

d) Onaylayan personel ve/veya amirinin onayı, üzerlerinde uygun bir güvenlik seviyesi sağlanması ve imzalayanın kimliğinin elektronik kayıtlara girmesi kaydıyla, elektronik araçlarla yapılabilir.

e) Prosedürler ulusal ortak finansman unsurunun varlığının ve doğruluğunun teyit edilmesini sağlar.

Muhasebe prosedürleri

MADDE 13 − (1) Muhasebe prosedürleri aşağıdaki gibi düzenlenir:

a) Yönetim ve kontrol sistemlerinin yapıları, yetkilileri ve birimleri; uluslar arası kabul görmüş muhasebe ilkeleri ve Avrupa Komisyonu tarafından bu standartların uygulanmasına yönelik olarak oluşturulan rehberleri takip eden, eksiksiz ve şeffaf muhasebe usullerini kabul eder.

b) Yönetim ve kontrol sistemlerinin yapıları, yetkilileri ve birimleri, üç aylık ve yıllık bildirimlerin tam, doğru ve zamanında yapılmasını ve herhangi bir hata veya ihmalin özellikle üç ayı geçmeyen aralıklarla yapılan kontroller ve mümkün olduğunda üçüncü taraf bilgisine yönelik mutabakatlar yoluyla tespiti ve düzeltilmesini sağlamaya yönelik ayrıntılı prosedürleri belirler. Hesaplara giren her bir unsur için eksiksiz bir denetim izi hazırlanır.

c) Kurumun muhasebe prosedürleri, muhasebe sisteminin avro ve ulusal para birimi cinsinden her il ofisi ve her bir proje, sözleşme veya tedbir ve alt-tedbir için, toplam maliyeti, taahhüt edilen harcama, kısım ödemeleri ve bakiye ödemelerinin hesabının çıkarılmasını temin eder. İşin mutabık kalınan zaman çizelgesinde tamamlanmadığı durumlarda, taahhütlerin iptali için süreler belirlenir. Bu tür iptaller muhasebe sistemi içinde uygun şekilde kaydedilir.

Borç prosedürleri

MADDE 14 – (1) Borç prosedürleri aşağıdaki gibi düzenlenir:

a) 10 ila 13 üncü maddeler arasında sayılan tüm kriterler, gerekli değişiklikler yapılmak kaydıyla, Kurumun Program ile ilgili olarak borçludan tahsil etmesi gereken meblağlara da uygulanır.

b) Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tüm alacakların tespiti ve usulsüzlükler dâhil olmak üzere, bu tür borçların tahsilinden önce borçlunun borçlu defterine kaydedilmesini sağlayan bir sistem kurar. Borçlunun borçlu defteri, düzenli aralıklarda incelenir ve vadesi geçmiş borçlar, özellikle de ceza teminatları ve geri ödemeler için gerekli işlemler yapılır. Sektörel Anlaşmanın 44 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasına veya alacakların tahsiliyle ilgili herhangi bir ulusal hükme halel getirmeksizin, usulsüzlükleri de içeren bu toplamlar itibariyle AB’ye yüklenen mali katkı bunun borçlunun borçlu defterine işlenmesinden itibaren ikinci yılın sonunda silinir ve Sektörel Anlaşmanın 55 inci maddesine göre AB bütçesine geri ödenir.

c) Kurum, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen ve uygun biçimde uyarlanan koşullar ile muhasebeleştirilen gelirler ve alınan paraların bir aydan az olmayacak şekilde düzenli zaman aralıklarında kendisine rapor edilmesi koşuluna tabi olarak, belirli tahsilat kategorilerinin toplanması görevini diğer birimlere verebilir.

Denetim izi

MADDE 15 − (1) Denetim izi aşağıda belirtilen hususlar dahilinde sağlanır:

a) Tahakkuk, muhasebe, ödeme ve borçların idaresine ilişkin belgeye dayalı kanıtlar, her zaman yeterince ayrıntılandırılmış bir denetim izi sağlanabilmesine olanak sağlayacak şekilde hazır bulundurulur.

b) Yönetim, uygun düzeyde, yürütülen kontrollerin sonuçları ile ilgili düzenli olarak bilgilendirilir. Böylece bir talep sonuçlandırılmadan önce kontrollerin yeterli olup olmadığı her zaman göz önünde bulundurulmuş olur.

c) Yönetim ve kontrol sistemlerinin yapıları, yetkilileri ve birimleri, yeterli bir denetim izi sağlamak için gerekli olan tüm belgelerin muhafazasını sağlamak üzere gerekli prosedürleri oluşturur.

İç kontrol faaliyetleri yoluyla sürekli izleme

MADDE 16 − (1) İç kontrol faaliyetleri, asgari olarak aşağıdaki alanları kapsar:

a) Mevzuat, rehber ve prosedürlerin doğru şekilde uygulanmasını sağlamak için yapılan kontroller ve diğer işlevlerin yerine getirilmesinden sorumlu teknik servislerin ve yetki verilmiş birimlerin izlenmesi.

b) Kontrol sistemlerini genel anlamda iyileştirmek için sistem değişikliklerinin başlatılması.

c) Yönetim ve kontrol sistemlerinin yapıları, yetkilileri ve birimlerine sunulan taleplerin ve isteklerin yanı sıra usulsüzlük şüphesine dair diğer bilgilerin incelenmesi.

(2) Sürekli izleme; normal, yinelenen faaliyetler dâhilinde oluşturulur. Tüm seviyelerde günlük operasyonlar ve kontrol faaliyetleri, yeterince ayrıntılı bir denetim izinin temini açısından sürekli bir temelde izlenir.

İç denetim birimi aracılığıyla gerçekleştirilen ayrı değerlendirmeler

MADDE 17 − (1) Yönetim ve kontrol sistemini oluşturan her bir farklı yapı, yetkili ve birim aşağıda belirtilen prosedürleri benimser:

a) İç denetim birimi diğer birimlerden bağımsızdır ve doğrudan üst yönetime rapor verir.

b) İç denetim birimi; yönetim ve kontrol sistemlerinin ilgili yapıları, yetkilileri ve birimleri tarafından benimsenen prosedürler ile bunlarda yapılan değişikliklerin, Anlaşmalara uyumun temini açısından yeterli olduğunu, bunların alt-düzeylerindeki sistemlerinin etkili işlediğini ve hesapların doğru, tam ve zamanında tutulmasını sağlamaya yeterli olup olmadığını doğrular. Bu doğrulamalar, beş yılı aşmayacak ve denetim planının tüm önemli alanlarını kapsayacak şekilde seçilecek tedbir, alt-tedbir ve işlem örnekleriyle sınırlandırılabilir ve tahakkuktan sorumlu birimler ile yetki devri yapılan birimleri de kapsar. Ayrıca bu doğrulamalar, uygulama sonrası işlem kontrolünü içerebilir ancak daha çok sistemin ve organizasyonun tasarımının etkililiği ve verimliliği üzerinde yoğunlaşır.

c) İç denetim biriminin çalışması uluslararası kabul görmüş denetleme ilkelerine uygun şekilde ifa edilir, çalışma belgelerine kaydedilir ve en üst yönetimi muhatap alan raporlar ve tavsiyelerle sonuçlanır.

ç) Denetim planları ve raporları Denetim Otoritesinin, Yetkili Akreditasyon Görevlisi ve Ulusal Yetkilendirme Görevlisinin usulünce yetkilendirilmiş görevli veya temsilcileri ile mali denetimi yürüten ve iç denetim görevinin etkililiğini değerlendiren AB’nin usulünce yetkilendirilmiş birim veya temsilcilerinin kullanımına sunulur. 

İletişim ve tanıtım

MADDE 18 − (1) İletişim ve tanıtım ile ilgili hususlar şunlardır:

a) Yönetim ve kontrol sistemlerinin yapıları, yetkilileri ve birimleri, başta yardım oranları ve yardımın verilmesine ilişkin hüküm ve koşullardaki değişiklikler olmak üzere, AB tüzüklerindeki her değişikliğin kaydedilmesini ve talimatlar, veri tabanları ve kontrol listelerinin zamanında güncellenmesini sağlamaya yönelik gerekli prosedürleri kabul eder.

b) Akreditasyon ve yetki devrinin alınmasından sonra, yönetim ve kontrol sistemlerinin ödeme ve uygulama düzenlemelerine ilişkin bütün değişiklik önerileri, uygulanmadan önce, incelenmesi ve onaylanması için bir nüshası da Denetim Otoritesi’ne olmak üzere, Avrupa Komisyonuna ve yetkili ulusal otoriteye veya otoritelere sunulur.

c) Yönetim Otoritesi tanıtımla ilgili yükümlülüklere uyumu izleyip garanti ederken, Kurum da, destek için yeterli tanıtım yapılmasını sağlar. Bu tanıtım, AB’nin ortak finansmanına atıfta bulunur ve olabildiğince geniş çapta olası proje yöneticisi ve yürütücüleri arasından seçim yapılmasını sağlayabilmek için tüm potansiyel proje yöneticisi ve yürütücülerine yönelik olarak yapılır. Doldurulması gereken standart başvuru formları açık ve net bir şekilde hazırlanacak rehberlerle takviye edilir ve uygunluk kriterleri Program başlamadan önce düzenlenir. Program ile ilgili olarak, başvuru formları da dahil olmak üzere yapılan bilgilendirme için potansiyel nihai faydalanıcılardan veya nihai faydalanıcılardan hiçbir ücret alınmaz. Bu hüküm, ekonominin geri kalanında genel olarak getirilen ücretlerin uygulanmasına halel getirmez. 

Bilgi sisteminin güvenliği

MADDE 19 – (1) Tüm verilerin gizlilik, bütünlük ve ulaşılabilirliğini sağlamak üzere, bilgi ve iletişim teknolojisi konusunda onaylanmış bir strateji temeline dayanan geniş kapsamlı bir bilgi teknolojileri güvenlik politikası geliştirilir:

a) Bilgi sistemleri güvenliği, ISO 17799 sayılı Uluslararası Standardizasyon Örgütü ISO/7799 sayılı İngiliz Standardı: Bilgi Güvenliği Yönetimi BS ISO/IEC 17799 kriterlerinin  söz konusu yılda uygulanan sürümüne ve Avrupa Komisyonu tarafından bu standartların uygulamasına yönelik olarak çıkarılan rehberlere dayanır.

b) Güvenlik önlemleri, yönetim ve kontrol sistemlerinin her bir yapısına, yetkilisine veya biriminin idari yapısına, personeline ve teknolojik yapısına uyarlanır.  Finansal ve teknolojik çaba maruz kalınan riskler ile orantılı olur.

Raporlama

MADDE 20 − (1) Raporlamaya ilişkin hususlar şunlardır:

a) Program uygulaması çerçevesinde uygun veri ve raporların hızlı bir şekilde hazırlanması için uygun bir yönetim bilgi sistemi kurulur.

b) Her düzeydeki personelin hesap verebilirliğini yerine getirmesi için yeterli düzenli bilgiyi almasını sağlayan, iç kontrolün etkinliği ve etkililiği hakkında uygun düzeyde düzenli rapor hazırlama prosedürü hazırlanır.

c) Yönetim ve kontrol sistemlerini oluşturan yapılar ile yetkili ve birimlerin oluşturulmasından önce bunlar arasında uygun veri ve raporların değişimine ilişkin düzenlemeler konusunda anlaşma sağlanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Kriterlerin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar ile Akreditasyon Süreci

Kriterlerin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar

MADDE 21 – (1) Kurum, akreditasyon kriterlerine uyum için gerekli olan uygulama prosedürlerini ve ilgili dokümanları hazırlar ve uygular.

Kurumun akreditasyon süreci

MADDE 22 – (1) Kurum, akreditasyon öncesi, yönetim, muhasebe, ödeme ve iç kontrol düzenlemeleri hususlarında Ulusal Yetkilendirme Görevlisine aşağıdaki garantileri verir:

a) Sözleşmelerin talep sahipleri ile imzalanmasından ve taahhütlerin kayda geçmesinden önce başvuruların uygunluğunun ve Anlaşmalara uyumunun kontrol edildiği,

b) Ödeme izni verilmeden önce taleplerin kabul edilebilirliğinin ve Anlaşmalara uygunluğunun kontrol edildiği,

c) Taahhütlerin ve gerçekleştirilen ödemelerin doğru ve tam olarak hesaplara geçirildiği, 

ç) Anlaşmalarca öngörülen kontrollerin yapıldığı,

d) Zorunlu belgelerin belirlenen süre içinde ve Anlaşmalarda öngörülen formatta sunulduğu,

e) Anlaşmalarda belirtilen elektronik belgeler de dahil tüm belgelerin erişilebilir olduğu ve zaman içinde bütünlüğünü, geçerliliğini ve okunaklılığını kaybetmeyecek şekilde tutulduğu. 

(2) Ulusal Yetkilendirme Görevlisi, Kurumun akreditasyonuna ilişkin ilgili mevzuatta yer alan görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır. 

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İnceleme ve onaylama süreci

MADDE 23 − (1) Üçüncü bölümde sayılan akreditasyon kriterlerine uyum sağlanmasına ilişkin olarak Kurum tarafından hazırlanan akreditasyona ilişkin belgeler ile yönetim, muhasebe, ödeme ve iç kontrol düzenlemeleri öncelikle Ulusal Yetkilendirme Görevlisinin inceleme ve onaylama sürecinden geçerek ulusal akreditasyona tabi olur. Sözkonusu sürece ilişkin kurumların karşılıklı görevleri ilgili mevzuata göre yerine getirilir.

Diğer hükümler

MADDE 24 − (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Sektörel Anlaşma ile Çerçeve Anlaşma hükümleri uygulanır.

Yürürlük

MADDE 25 − (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 26 − (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Başkanı yürütür.

8 Mart 2009 PAZAR          Resmî Gazete     Sayı : 27163

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:

KONTROL LABORATUVARLARININ KURULUŞ VE GÖREVLERİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1 –

23/6/2005 tarihli ve 25854 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kontrol Laboratuarlarının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde yer alan “Sorumlu yönetici/müdür” tanımı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Sorumlu yönetici/müdür: Laboratuarın mevzuata uygun olarak yönetilmesinden sorumlu olan; ziraat mühendisi, gıda mühendisi, kimya mühendisi, su ürünleri mühendisi, kimyager, veteriner hekim, biyolog veya gıda konusunda lisansüstü eğitim almış olan personeli,”

MADDE 2 –

Aynı Yönetmeliğin 22 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 22 – Kamu ve özel gıda kontrol laboratuarlarında uygulanacak numune analiz ücretleri, analiz maliyetleri dikkate alınarak analiz bazında her yıl Bakanlıkça oluşturulacak komisyonca belirlenir.”

MADDE 3 –

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4 –

Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

8 Nisan 2009 ÇARŞAMBA  Resmî Gazete     Sayı : 27194

YÖNETMELİK

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Orman Mühendisleri Odasından:

ORMANCILIK VE ORMAN ÜRÜNLERİ BÜROLARININ KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; meslek icrasına hak kazanmış ruhsat sahibi meslek mensuplarının serbest meslek icra edebilmeleri için kuracakları ormancılık ve orman ürünleri bürolarının kuruluşlarıyla çalışma usul ve esaslarını belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik; serbest ormancılık büroları ve serbest orman ürünleri büroları açmak isteyen meslek mensupları ile ormancılık ve orman ürünleri bürolarını kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 29/6/2006 tarihli ve 5531 sayılı Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanunun 7 nci ve 27/1/1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanununun 39 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Aday meslek mensubu: Kanunun öngördüğü şartları taşıyan, serbest ormancılık ve serbest orman ürünleri bürolarında mesleği serbestçe ifa edebilmeleri için mesleğe hazırlayıcı tekniğe, mevzuat ve uygulamaya yönelik temel bilgileri kazanmak amacıyla, bir meslek mensubu yanında veya denetim ve gözetiminde mesleki çalışmalar yapan mühendisleri,

b) Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,

c) Danışman: Mesleki konularda bilgi ve deneyimini danışmanlık isteyen gerçek ve tüzel kişilerin yararı için kullanan, danışmanlığını yaptığı kişiler ile hiçbir organik bağ içinde bulunmayan, danışmanlık hizmeti sunduğu kişilerden danışmanlık hizmeti karşılığı dışında hiçbir kazanç sağlamayan hizmet sunucularını,

ç) Eksper: Mesleğe ait konularda, mahallinde ya da dosya üzerinde gerekli incelemeyi yaparak kıymet takdiri, fiyat tespiti, zarar ziyan tespiti ve benzeri işler ile ilgili rapor tanzimi hizmetlerini yapan hizmet sunucularını,

d) İdare: Orman Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatını,

e) İş sahibi: Ormancılık ve orman ürünleri bürolarına iş yaptıran gerçek ve tüzel kişileri,

f) Kanun: 29/6/2006 tarihli ve 5531 sayılı Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanunu,

g) Meslek: Orman mühendisliği, orman yüksek mühendisliği, orman endüstri mühendisliği ve ağaç işleri endüstri mühendisliği mesleğini,

ğ) Meslek mensubu: Mühendis unvanına sahip olup, Kanun çerçevesinde ormancılık ve orman ürünleri bürosunu kurmak üzere, Kanunun 5 inci maddesi uyarınca yetkilendirilen kişileri,

h) Mesleki faaliyet: Mühendis unvanına sahip olan ruhsatlı serbest meslek mensuplarının, Kanun hükümleri uyarınca icra edecekleri faaliyetleri,

ı) Mesleki deneyim: Mühendislerin mesleklerini icra etmeleri amacıyla, kamu kurum ve kuruluşlarıyla, gerçek ve tüzel kişilere ait işyerlerinde, serbest meslek mensubu veya serbest yeminli meslek mensubu yanında ve ormancılık ve orman ürünleri bürolarında sosyal güvenceli olarak çalıştıkları süreleri,

i) Mesleki deneyim kazanma: Aday meslek mensubu mühendislerin, serbest meslek mensupluğu sınavına girebilmeleri amacıyla kendi uzmanlık alanlarına uygun, serbest meslek mensubu veya serbest yeminli meslek mensubu yanında çalıştıkları ve Oda eğitiminde geçirdikleri bir yıllık süreyi,

j) Mesleki geliştirme eğitimi: Ruhsatlı meslek mensuplarının, uzmanlık alanları kapsamındaki konularda mesleki deneyimlerinin geliştirilip yeniliklere uyum sağlamaları amacıyla, Oda tarafından planlanan ve uygulanan eğitimleri,

k) Mühendis: 17/6/1938 tarihli ve 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun uyarınca en az dört yıllık lisans eğitimini bitirmiş orman mühendisi, orman yüksek mühendisi, orman endüstri mühendisi ve ağaç işleri endüstri mühendisini,

l) Oda: Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı Orman Mühendisleri Odasını,

m) Ormancılık ve orman ürünleri büroları: Mühendis unvanına sahip olanların, mesleklerini hizmet akdi ile bir iş yerine bağlı olmaksızın kendi nam ve hesaplarına serbestçe icra edebilmek, danışmanlık ve teknik müşavirlik yapabilmek için kurdukları serbest ormancılık ve orman ürünleri büroları ile serbest yeminli ormancılık ve orman ürünleri bürolarını,

n) Ortaklık bürosu: Aynı unvana sahip ruhsatlı birden çok meslek mensubunun Kanunda sayılan mesleki faaliyetleri hizmet akdi ile bir iş yerine bağlı olmaksızın kendi nam ve hesaplarına serbestçe icra edebilmek, teknik müşavirlik ve danışmanlık yapabilmek amacıyla adi ortaklık şeklinde bir araya gelerek kurdukları büroları,

o) Ruhsat: Sınavlarda başarılı olan meslek mensuplarıyla Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca kazanılmış haklara sahip olan meslek mensuplarına; ormancılık ve orman ürünleri büroları açmak amacıyla Oda tarafından verilen izin belgesini,

ö) Serbest ormancılık bürosu: Orman mühendisi ve orman yüksek mühendisi unvanına sahip ruhsatlı serbest meslek mensuplarının; mesleki faaliyetlerini hizmet akdi ile bir iş yerine bağlı olmaksızın kendi nam ve hesaplarına serbestçe icra edebilmek, teknik müşavirlik ve danışmanlık yapabilmek için kurdukları serbest ormancılık bürolarını,

p) Serbest orman ürünleri bürosu: Orman endüstri mühendisi ve ağaç işleri endüstri mühendisi unvanına sahip ruhsatlı serbest meslek mensuplarının; mesleki faaliyetlerini hizmet akdi ile bir iş yerine bağlı olmaksızın, kendi nam ve hesaplarına serbestçe icra edebilecekleri, teknik müşavirlik ve danışmanlık yapabilecekleri serbest orman ürünleri bürolarını,

r) Serbest ormancılık ortaklık bürosu: Orman mühendisi ve orman yüksek mühendisi unvanına sahip ruhsatlı serbest meslek mensuplarının; mesleki faaliyetlerini hizmet akdi ile bir iş yerine bağlı olmaksızın kendi nam ve hesaplarına serbestçe icra edebilmek, teknik müşavirlik ve danışmanlık yapabilmek için kurdukları ortaklık bürolarını,

s) Serbest orman ürünleri ortaklık bürosu: Orman endüstri mühendisi ve ağaç işleri endüstri mühendisi unvanına sahip ruhsatlı serbest meslek mensuplarının; uzmanlık alanlarıyla ilgili konularında yapacakları mesleki çalışmalarının sorumluluğu kendilerine ait olmak üzere, mesleki faaliyetlerini hizmet akdi ile bir iş yerine bağlı olmaksızın, kendi nam ve hesaplarına serbestçe icra edebilmek, teknik müşavirlik ve danışmanlık yapabilmek için kurdukları ortaklık bürolarını,

ş) Serbest ormancılık ve orman ürünleri ortaklık bürosu: Serbest meslek mensubu unvanına sahip ruhsatlı orman mühendisi, orman yüksek mühendisi, orman endüstri mühendisi ve ağaç işleri endüstri mühendisi meslek mensuplarının; Kanunun 4 üncü maddesinde belirtilen uzmanlık alanlarıyla ilgili faaliyet konularında yapacakları mesleki çalışmaların sorumluluğu kendilerinde olmak koşuluyla kurdukları ortaklıkları,

t) Serbest ormancılık şirketi: Serbest meslek mensubu unvanına sahip birden çok ruhsatlı orman mühendisi ve orman yüksek mühendisi serbest meslek mensubunun kurduğu şirketi,

aa) Serbest orman ürünleri şirketi: Serbest meslek mensubu unvanına sahip birden çok ruhsatlı orman endüstri mühendisi ve ağaç işleri endüstri mühendisi serbest meslek mensubunun kurduğu şirketi,

bb) Serbest ormancılık ve orman ürünleri şirketi: Serbest meslek mensubu unvanına sahip ruhsatlı orman mühendisi, orman yüksek mühendisi, orman endüstri mühendisi ve ağaç işleri endüstri mühendisi meslek mensuplarının; Kanunun 4 üncü maddesinde belirtilen uzmanlık alanlarıyla ilgili faaliyet konularında yapacakları mesleki çalışmaların sorumluluğu kendilerinde olmak koşuluyla kurdukları şirketleri,

cc) Sorumlu müdür: Ormancılık ve orman ürünleri bürolarının teknik ve idari yönetimini yapan, büro personelinin mevzuata uygun olarak çalıştırılması sorumluluğunu üstlenen ruhsat almış meslek mensubunu,

çç) Şirket: Aynı mesleki unvana sahip ruhsatlı birden çok meslek mensubunun Kanunda sayılan mesleki faaliyetlerini hizmet akdi ile bir iş yerine bağlı olmaksızın kendi nam ve hesaplarına serbestçe icra edebilmek, teknik müşavirlik ve danışmanlık yapabilmek amacıyla bir araya gelerek Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurdukları şirketleri,

dd) Teknik müşavir: Mesleğe ait konularda, bilim ve tekniğe uygun olarak hizmetin yapılmasına fikren katkıda bulunan hizmet sunucularını,

ee) Uzmanlık alanları: Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan faaliyet konularından birinci fıkranın (a) bendinde belirtilenler orman mühendisi ve orman yüksek mühendislerinin, (b) bendinde belirtilenler orman endüstri mühendislerinin, (c) bendinde belirtilenler ağaç işleri endüstri mühendislerinin yetkili oldukları alanları,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Meslek Mensupluğuna Müracaat, Meslek İcrası, Kazanılmış Haklar, Ruhsat, Ormancılık ve Orman Ürünleri Büroları

Serbest meslek mensupluğuna müracaat

MADDE 5 –

(1) Serbest meslek mensubu olma ve ruhsat alma müracaatı bu Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan Başvuru Formu ile Oda genel merkezine yapılır.

(2) Başvuru formuna aşağıdaki belgeler eklenir.

a) T.C. Kimlik Numarası beyanı,

b) İkametgâh beyanı,

c) 6 adet 4.5 x 6 ebadında son altı ay içinde çekilmiş renkli fotoğraf,

ç) Diploma veya çıkış belgesinin Oda yahut noter onaylı fotokopisi,

d) Savcılık adli sicil belgesi,

e) Serbest meslek mensupluğu sınav kazanma belgesi veya ilgili Yönetmelik uyarınca serbest meslek mensupluğu sınavına girmeden serbest meslek mensupluğunun kazanıldığını gösterir Oda genel merkezinden alınmış belge.

Müracaatların incelenmesi ve ruhsatların verilmesi

MADDE 6 –

(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen belgelerle Oda genel merkezine yapılan müracaatlara ilişkin dosyalar Oda yönetim kurulunca incelenir. Eksik veya yanlış bilgi ve belge olduğu görülürse, en geç otuz gün içinde tamamlatılmak üzere ilgilisine yazı ile iade edilir. Dosyası tamam olanların başvuruları Oda yönetim kurulu tarafından değerlendirilir ve ruhsat belgeleri verilir.

a) Serbest meslek mensubu unvanını almaya hak kazananlardan;

1) Orman mühendisi veya orman yüksek mühendislerine,

2) Orman endüstri mühendislerine,

3) Ağaç işleri endüstri mühendislerine

bu Yönetmeliğin Ek-2’sinde yer alan Ruhsat Belgesi verilir.

(2) Meslek mensubu sahibi bulunduğu ruhsat belgesini, her yıl Ocak ayı içinde bu Yönetmeliğin Ek-3 ünde yer alan vize belgesiyle Odaya vize ettirir.

(3) Yapılan vize işlemi meslek kütüğünde ilgili meslek mensubunun kaydının bulunduğu haneye işlenir.

(4) Ruhsat Belgesi ve Vize Belgesi, ormancılık ve orman ürünleri bürolarında görülebilen bir yere çerçevelenmiş olarak asılır.

İtiraz

MADDE 7 –

(1) Oda yönetim kurulunca ruhsatnamenin verilmemesine dair karar alınmışsa bu karar, müracaat sahibine en geç onbeş gün içinde yazılı olarak tebliğ edilir.

Meslek kütüğüne kayıt

MADDE 8 –

(1) Ruhsat alan meslek mensupları Oda meslek kütüğüne kaydedilir. Meslek kütüğünde serbest meslek mensupları ile serbest yeminli meslek mensuplarının kayıtları ruhsat tarih ve sayısına göre sıra ile ayrı sayfalarda yapılır. (Ek-4)

Ruhsatlı meslek mensuplarının hakları ve ödevleri

MADDE 9 –

(1) Ruhsat almış meslek mensupları; mesleki faaliyette bulunmadıkları, meslek konusu dışında başka işlerde çalıştıkları veya bağımlı olarak çalıştıkları halde meslek kütüğündeki kayıtları kanunlarında mani bir durum yoksa veya kendi istekleri dışında silinemez. Meslek kütüğüne kayıtlı olmaları halinde; Odanın faaliyetlerine katılırlar ve üyelikten doğan haklarını kullanırlar.

(2) Ruhsat alan meslek mensupları; mesleki faaliyetlerde bulunmadıkları, meslek konusu dışında başka işlerde çalıştıkları veya bağımlı olarak çalıştıkları takdirde unvanlarını ve tasdik yetkilerini kullanamazlar. Odaya karşı üyelikten doğan ödevlerini yerine getirirler.

Ruhsat alan meslek mensuplarının meslek kütüğünden silinmesi

MADDE 10 –

(1) Ruhsat alan meslek mensupları aşağıdaki hallerde meslek kütüğünden silinir.

a) Bu Yönetmeliğin 38 inci maddesinin birinci fıkrasının (b), (c) ve (ç) bentlerinde yazılı hallerin tespiti,

b) Kendi isteği,

c) Ölümü.

Mesleki faaliyete başlama

MADDE 11 –

(1) Ruhsatını alıp meslek kütüğüne kayıtları yapılan serbest meslek mensupları; Odanın çalışanlar listesine (Ek-5) kayıt yaptırdıktan ve vergi mükellefi olduktan sonra mesleki faaliyetlere başlayabilirler. Ruhsat almayanlar, vergi mükellefi olmayanlar ile odanın çalışanlar listesine kayıt olmayanlar mesleki faaliyette bulunamazlar.

(2) Ormancılık ve orman ürünleri büroları ile gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait iş yerlerinde hizmet akdiyle çalışan ruhsat belgeli meslek mensupları aynı zamanda, ormancılık ve orman ürünleri büroları açamazlar ve şirket kuramazlar.

(3) Bu hususa uymadan mesleki faaliyette bulunanlar hakkında 27/1/1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu disiplin hükümleri uygulanır ve Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.

Ormancılık ve orman ürünleri büroları ile ortaklıklar

MADDE 12 –

(1) Meslek mensupları, mesleki faaliyetlerini serbest icra etmeleri halinde, ormancılık ve orman ürünleri büroları açmak zorundadırlar. Ormancılık ve orman ürünleri büroları aynı mesleki unvana sahip meslek mensuplarınca kişisel, ortaklık veya şirket şeklinde kurulabilir.

Ormancılık ve orman ürünleri büroları;

a) Serbest ormancılık bürosu,

b) Serbest orman ürünleri bürosu, 

c) Serbest ormancılık ortaklık bürosu,

ç) Serbest orman ürünleri ortaklık bürosu,

d) Serbest ormancılık ve orman ürünleri ortaklık bürosu,

e) Serbest ormancılık şirketi,

f) Serbest orman ürünleri şirketi,

g) Serbest ormancılık ve orman ürünleri şirketi,

şeklinde kurulabilir.

(2) Bürolarda, ortaklık bürolarında ve şirketlerde yapılan faaliyetler mesleki faaliyet olup, ticari faaliyet sayılmaz.

(3) Ortaklık bürolarında ve şirketlerde yapılan mesleki işlerde sorumluluk, işi yapan meslek mensubuna aittir.

(4) Birden çok meslek mensubunun çalıştığı bürolarda veya ortaklık bürolarında; bürolar sorumlu müdürlerce yönetilir. Ortaklardan herhangi biri sorumlu müdür olarak görevlendirilebilir.

Ormancılık ve orman ürünleri büroları ile şirketlerin açılması ve çalışanlar listesi kaydı

MADDE 13 –

(1) Ruhsat almış olan meslek mensupları, bağımsız olarak tek başına veya ortaklık veyahut şirket kurarak mesleki faaliyette bulunmak istedikleri takdirde çalışanlar listesine kayıt olmak üzere Odaya başvururlar.

(2) Başvuru dilekçesi (Ek-6) Bildirim Formu (Ek-7) da eklenmek suretiyle 2 nüsha düzenlenir. Dilekçenin, kayıt ve tarih numarasını havi nüshası ilgiliye verilir. Diğer nüsha dosyada saklanır.

(3) Oda, serbest ormancılık ve orman ürünleri büroları ile şirketlerine tescil belgesi verir. (EK: 8, 9,10,11,12,13,14,15)

Kurulan ortaklık bürosu veya şirketin bildirilmesi

MADDE 14 –

(1) Meslek mensupları ortaklık bürosu veya şirket kurdukları takdirde;

a) Ortaklık bürolarında ortaklık sözleşmesinin noterden tasdikli bir örneğini,

b) Şirketlerde şirket sözleşmesinin yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin bir nüshasını kuruluş tarihinden itibaren bir ay içinde bir dilekçe ekinde Odaya verirler.

(2) İşyerini veya ikamet adresini değiştiren meslek mensupları ile bunların kurdukları ortaklık büroları veya şirketler, yeni adreslerini on beş gün içinde Odaya bildirmek zorundadır.

Büro edinme zorunluluğu

MADDE 15 –

(1) Serbest olarak çalışmak isteyen her meslek mensubu, mesleki faaliyetine başlamadan önce Oda bilgisinde iş yeri açmak zorundadır. Ortaklık bürosu veya şirket kurulması halinde işyeri açılması zorunludur.

(2) Mesleki faaliyette meslek mensupları ikametgâhlarının bulunduğu bölgenin Oda şubesine kaydolurlar.

(3) Ormancılık ve orman ürünleri büroları; yönetim, aktif çalışma ortamı, lavabo, WC ve benzeri bölümlerden oluşan, çalışma şartlarına uygun, iş sahiplerinin rahatça başvuruda bulunabilecekleri sıhhi bir mekan özelliği taşıyacak şekilde olmalıdır.

(4) Ormancılık ve orman ürünleri bürolarında en az birer adet bilgisayar, yazıcı, telefon, faks, yapacakları işlere uygun mesleki yazılım programı, internet bağlantısı, teknik araç ve gereçler bulunmalıdır.

Bürolara tabela asılması zorunluluğu

MADDE 16 –

(1) Serbest olarak çalışmak isteyen her meslek mensubu işyerinin bulunduğu binanın herkesçe kolaylıkla görülebilen bir yerine, bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde belirtilen uygun büro adı ile kendisinin adı, soyadı ve meslek unvanını taşıyan bir tabela asmak zorundadır. Konutunun bir bölümünü büro olarak kullanan meslek mensupları, 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa göre hareket eder.

(2) Birden çok meslek mensubu çalışmalarını ortaklık bürosu veya şirket şeklinde birleştirdikleri takdirde, tabelaya bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtilen uygun ortaklık bürosu veya şirket unvanı yazılır. Ayrıca ortaklar ad ve soyadları ile unvanlarını da tabelaya yazmak zorundadır.

Kimlik belgesi alınması ve değiştirilmesi

MADDE 17 –

(1) Ruhsatı olup da bağımsız çalışmak isteyenlere Oda tarafından kimlik belgesi verilir. İşyeri nakli halinde yeni kimlik belgesi verilir, eskisi iptal edilir.

(2) Meslek unvanından başka nüfus hüviyet cüzdanında belirtilen bilgiler ile iş ve ikamet adreslerini içeren bu kimlik belgeleri Oda başkanı tarafından imzalanır ve mühürlenir.

(3) Kimlik belgeleri tek tip olarak Oda tarafından bastırılır.

Ormancılık ve orman ürünleri bürolarının denetimi

MADDE 18 –

(1) Ormancılık ve orman ürünleri bürolarının arazi ve büro çalışmaları Oda denetleme kurulunca denetlenir. Oda yönetim kurulu gerek gördüğü hallerde ücreti karşılığında, büroları üç kişilik denetim heyetine de denetlettirebilir.

(2) Meslek mensuplarınca idareye iş yapılması durumunda ve idarece gerek görülmesi halinde, denetim elemanlarınca yapılacak denetimler dışında teftiş kuruluna işin yapım aşamasında veya bitiminde denetim yaptırabilir.

(3) Oda yönetim kurulu, bu denetimler sonucunda düzenlenen raporlar doğrultusunda gerekli işlemleri yerine getirir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Meslek Mensuplarının Çalışma Usul ve Esasları

Meslek unvanı ile yeterlik ilkesi

MADDE 19 –

(1) Mesleki unvanları alarak Kanunun belirttiği mesleki yeterliği sağlamış olan meslek mensupları, meslek unvanlarının gerektirdiği saygı ve güvene yakışır bir şekilde hareket etmek zorundadır.

Meslek içi eğitim ve bilgi

MADDE 20 –

(1) Mesleki bilgi mesleki konularda meslek içi eğitim yapılarak geliştirilir. Bu eğitim çalışmaları Oda tarafından yürütülür.

Bağımsızlık, dürüstlük, güvenilirlik ve tarafsızlık

MADDE 21 –

(1) Bağımsızlık, dürüstlük, güvenilirlik ve tarafsızlık mesleğin temelini oluşturur. Meslek mensupları çalışmaları sırasında çıkar çatışmalarından uzak kalırlar ve görevlerini sürdürürken gerekli mesleki tarafsızlık, özen ve titizliği gösterirler.

(2) Meslek mensupları çalışmalarını kendi sorumlulukları altında tam bir mesleki bağımsızlıkla yürütürler. Meslek mensupları bağımsızlıklarına gölge düşürecek ilişkilerden ve davranışlardan kaçınmalıdır.

Sır saklama

MADDE 22 –

(1) Meslek mensupları ve bunların yanlarında çalışanlar, mesleki faaliyetleri dolayısıyla öğrendikleri bilgi ve sırları mesleki faaliyetlerine son verseler bile ifşa edemezler, ancak suç teşkil eden hallerin yetkili mercilere duyurulması zorunludur.

(2) Adli veya idari her türlü inceleme veya soruşturma birinci fıkra hükmünün dışındadır.

(3) Tanıklık sırrın ifşası sayılmaz.

(4) Yukarıdaki hükümler Oda personeli hakkında da uygulanır.

Sorumluluk

MADDE 23 –

(1) Meslek mensupları, mesleği ifa ederken topluma karşı sosyal sorumluluk taşır.

(2) Meslek mensupları, işletme sahip ve yöneticilerinin isabetli karar alabilmeleri için doğru ve güvenilir bilgileri vermekle yükümlüdür.

(3) Meslek mensupları, ilgili mevzuat çerçevesinde ve mesleki eğitimlerde birbirlerine her türlü bilgiyi vermek ve aktarmak sorumluluğunu taşırlar. Mesleğin gelişmesi ve sağlam temellere oturtulması için aralarında gerekli dayanışmayı kurarlar.

Haksız rekabet

MADDE 24 –

(1) Meslek mensupları mesleki dayanışma sorumluluğunun bilincinde olarak haksız rekabete neden olacak tutum ve davranışlardan kaçınırlar.

(2) Meslek mensupları başka bir meslek mensubu ile sözleşmesi devam eden gerçek ve tüzel kişilere doğrudan ya da dolaylı olarak hizmet sunamazlar.

(3) Meslek mensupları ücret ve eleman temini gibi konularda birbirlerine zarar verecek davranışlarda bulunamazlar.

Serbest meslek mensuplarının çalışma konuları ve alanları

MADDE 25 –

(1) Serbest meslek mensupları, Kanunun 4 üncü maddesinde belirlenen konu ve alanlarda çalışmalarını yürütürler.

Bildirim zorunluluğu

MADDE 26 –

(1) Meslek mensupları hizmet verdikleri iş sahiplerini ve işe ait bilgileri, her yıl Ocak ve Temmuz ayları içinde, ekteki form ile Odaya bildirmek zorundadır. (Ek: 16)

(2) Meslek mensupları, iş sahiplerinin işlerini kendi bürolarında yapmak zorundadır. Ancak denetim ve büro hizmetlerinin kontrolünü iş sahiplerinin bürolarında yapabilirler.

(3) Yaptıkları işlerle ilgili belgeleri gerekli özen gösterilerek muhafaza altına almak zorundadırlar.

Hukuki sorumluluk

MADDE 27 –

(1) Meslek mensupları verdikleri hizmet sırasında, yaptıkları işe ait ilgili Kanun ve diğer mevzuat hükümleri kapsamında sorumludur.

İşyerlerinde çalıştırılabilecek kişiler

MADDE 28 –

(1) Meslek mensupları genel nitelikli büro elemanları dışında; uzmanlık alanlarına göre sorumlu müdür sorumluluğunda yalnız mesleki faaliyetleri yapabilmek için gerekli olan ormancılık, orman endüstrisi ve ağaç işleri endüstrisi konularında ön lisans eğitimi veren öğretim kurumlarında ve mesleki okullarda eğitim almış, nitelikli yardımcı teknik personel ile büro çalışmalarında yardımcı diğer teknik elemanları çalıştırabilirler.

(2) Meslek mensupları, kişisel veya ortaklık bürolarında veya şirketlerde, mesleği yapmaları yasaklananları çalıştıramayacakları gibi, bunlarla her ne şekilde olursa olsun meslekleri ile ilgili iş birliği yapamazlar.

İş kabulü

MADDE 29 –

(1) Meslek mensupları aldıkları işleri, sözleşme tarihinden itibaren 15 gün içinde Oda merkezine bildirmek zorundadır.

(2) Meslek mensupları, getirilen iş teklifini gerekçe göstermeden reddedebilir, ret kararı iş sahibine gecikmeden yazılı olarak bildirilir.

(3) İşi, iki meslek mensubu tarafından reddedilen iş sahibi Odaya müracaat eder. Oda, işi yapabilecek meslek mensubunu belirleyerek iş sahibine yazılı olarak bildirir.

Sözleşme yapılması

MADDE 30 –

(1) Taraflar, Kanun, tüzük ve ilgili yönetmelikler kapsamına giren mesleki konulara ilişkin yapılan işlerde sözleşme yapmak zorundadır.

Sözleşmede bulunması gereken asgari bilgiler

MADDE 31 –

(1) Sözleşmelerde en az aşağıda yazılı hususlara yer verilir.

a) Tarafların açık adresleri, vergi daireleri ve vergi daireleri sicil numaraları,

b) Yapılacak işlerin amaç ve kapsamı,

c) Tarafların karşılıklı sorumluluk ve yükümlülükleri,

ç) Ücret tutarı ve ödeme şekli,

d) Sözleşme yeri, tarihi ve süresi.

Sözleşmenin feshi veya tasfiyesi

MADDE 32 –

(1) Taraflar haklı nedenlerle veya karşılıklı rızaları ile aralarındaki sözleşmeyi her zaman feshedebilirler. İş sahibinin iflası, işi bırakması veya ölümü ile meslek mensubunun çalışamayacak duruma gelmesi veya ölümü halinde iş genel hükümlere göre tasfiye edilir.

(2) Bu takdirde işin gereği olarak alınmış olan defter ve belgeler sahiplerine geri verilir.

(3) Tarafların tazminat hakları sözleşme hükümleri ile genel hukuk kurallarına tabidir.

Meslek mensuplarının yapabileceği işler ve unvanların kullanılması

MADDE 33 –

(1) Mesleğin konusuna giren işleri, serbest meslek faaliyeti olarak yalnız mesleki faaliyette bulunan meslek mensupları yapabilir.

(2) Kanun, Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümlerine göre yetkili olmayanlar meslek mensuplarının çalışma konularına giren işleri yapamaz.

(3) Kanunen kullanmaya yetkisi olmayanlar tarafından meslek unvanlarının veya bu unvan veya kavramlara karışacak veya onlara benzer her türlü unvan, ibare veya remizlerin kullanılması yasaktır.

Ortaklık bürosu veya şirket kurarak mesleki faaliyette bulunma

MADDE 34 –

(1) Birden çok meslek mensubu, ortaklık bürosu veya şirket kurarak mesleki faaliyette bulunabilir. Bu takdirde;

a) Meslek mensuplarının bu büro veya şirketlerde sürdürdükleri faaliyetler ticari faaliyet sayılmaz.

b) Ortaklık bürosu veya şirket ancak aynı mesleki unvana sahip meslek mensupları arasında kurulabilir.

c) Kanunda belirtilen kendi faaliyet konuları dışında başka işlerle uğraşamazlar.

ç) Şirket veya ortaklık bürosu, mesleğin icrasına taalluk eden işlerde ancak ortak veya ortaklar tarafından temsil edilebilir.

d) Varislere intikal eden hisselerin en geç bir yıl içinde tasfiye edilmesi gerekir. Bu müddet içinde mirasçılar meslek mensubu sayılmaz ve mesleki faaliyette bulunamaz.

e) Ortaklık bürosu veya şirketlerde yapılan işlerden doğacak cezai sorumluluk işi yapan meslek mensubuna aittir.

f) Ortaklık bürosu veya şirketlerin unvanında meslek unvanının açık şekilde kullanılması zorunludur.

g) Ortaklık bürosu veya şirketlerin unvanlarında, mesleki konulara ilişkin isimlerin dışında yabancı isim ve unvanlar kullanılamaz.

Görevle ilgili suçlar

MADDE 35 –

(1) Çalışan meslek mensuplarının görevleri sırasında veya görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Türk Ceza Kanununa göre yapılan soruşturma, disiplin hükümlerine göre yapılan soruşturmayı engellemez.

İşyeri adresinin değişmesi ve nakil

MADDE 36 –

(1) Mesleki faaliyette bulunan meslek mensupları nakil için yeni işyeri merkezinin; mesleki faaliyette bulunmayan meslek mensupları ise yeni ikametgâhlarının bulunduğu yeri Oda genel merkezine ve ilgili oda şubesi yönetim kuruluna yazı ile bildirirler.

(2) Başvurma yazısında, istekte bulunan meslek mensubunun oda sicil numarası, ruhsatname numarası ve günü, nakletmek istediği oda şube bölgesi içindeki işyeri ve ikamet adresi bildirilir.

İnceleme ve nakil talebinin kabulü

MADDE 37 –

(1) Başvurulan Oda şube yönetim kurulu nakil başvurusu üzerine gerekli incelemeleri yapar. Talebin kabulü halinde meslek mensubunu oda şubesine kayıt eder. Kayıt günü, Odaya ve geldiği şubeye bildirilir. Meslek mensubunun geldiği oda şubesi, bu bildiri üzerine meslek mensubunun adını kayıtlarından siler, dosyasını naklolduğu oda şubesine gönderir ve durumu Oda genel merkezine bildirir.

Çalışanlar listesinden silinme

MADDE 38 –

(1) Aşağıdaki hallerde meslek mensubunun adı çalışanlar listesinden silinir.

a) Meslek mensubunun mesleki faaliyette bulunmayacağını yazılı olarak bildirmesi veya çalışma bürosunu kapatmış olması,

b) Kanuna göre meslekten çıkarmayı gerektiren cezalara çarptırılması,

c) Meslek mensubu olmak için Kanunun aradığı şartların sonradan kaybedilmiş olması,

ç) Ruhsatnamenin verildiği tarihte, verilmemesini gerekli kılan sebeplerin varlığının sonradan tespit edilmiş olması.

(2) Çalışanlar listesinden silme, Oda yönetim kurulu salt çoğunluğunun kararı ile olur.

(3) Bu maddenin birinci fıkrasının (b), (c) ve (ç) bentlerine göre verilen çalışma listesinden silme kararı gerekçeli olmak zorundadır. Meslek mensubu kendisine tebliğ edilen karara karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren onbeş gün içinde Oda Yönetim Kurulu’na itiraz edebilir.

(4) İlgili, Yönetim Kurulu kararına karşı idari yargıya başvurabilir. İdari yargıya gitmek kararın uygulanmasını engellemez.

(5) Meslek mensubu itirazı karara bağlanıncaya kadar mesleğini yapma hakkına sahiptir. Ancak, itirazın reddedilmesi durumunda mesleki faaliyette bulunamaz. Şu kadar ki; ilgilinin idari yargıya başvurması halinde Oda Yönetim Kurulu, yargı yerince karar verilinceye kadar mesleki faaliyette bulunmayı askıya alabilir.

Çalışanlar listesine yeniden yazılma

MADDE 39 –

(1) Kanuna göre meslekten çıkarmayı gerektiren cezalara çarptırılması dışında bir nedenle çalışanlar listesinden kaydı silinen meslek mensupları; çalışanlar listesinden silinmeyi gerektiren hallerin sona erdiğini ispat etmeleri halinde bu listeye yeniden yazılmaya hak kazanır.

Meslek ve meslek onuru ile bağdaşmayan haller

MADDE 40 –

(1) Meslek mensuplarının aşağıda belirtilen davranışlarda bulunmaları meslek ve meslek onuruyla bağdaşmayan hallerden sayılır.

a) Yanında çalıştırdığı kişilere karşı uygunsuz davranışlarda bulunmak,

b) Meslektaşlarına, iş sahiplerine ve Kanunlara göre bilgi vermek zorunda olduğu kişi ve kuruluşlara bilgi vermemek veya kasten yanıltıcı bilgi vermek,

c) Mesleki davranış kurallarına riayet etmemek.

Hizmet akdi ile çalışma

MADDE 41 –

(1) Ormancılık ve orman ürünleri bürolarını açan serbest meslek mensupları ve serbest yeminli meslek mensupları, gerçek ve tüzel kişilere tabi ve onların işyerlerine bağlı olarak hizmet akdi ile çalışamazlar.

En az ücretin altında iş kabul etme

MADDE 42 –

(1) Meslek mensupları, hizmetlerine karşılık alacakları ücretin en az miktarının tespitine dair usul ve esaslara göre Odaca belirlenen ücretin altında iş kabulü yapamaz. Bunun üzerindeki ücret ise meslek mensubu ile iş sahipleri arasında serbestçe belirlenebilir.

(2) 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu esaslarına göre iş yapılması bu madde kapsamı dışındadır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Kayıt ve Belge Düzeni, Kaşeler

Defterler ve kayıt düzeni

MADDE 43 –

(1) Meslek mensupları, ilgili kanunlardaki defter, belge ve kayıt düzenlerine uyarlar.

Gelen-giden evrak kayıt defteri

MADDE 44 –

(1) Meslek mensupları, kendilerine gelen ve kendilerinin yolladığı ve mesleki faaliyetleri ile ilgili her türlü yazı, tutanak ve raporları bir gelen-giden evrak kayıt defterine kaydederler.

(2) Bu defterlere yazışmaların ilgili olduğu dosya sayıları yazılır ve yazı aslı ya da örnekleri ilgili dosyalarda saklanır.

Dosya düzeni

MADDE 45 –

(1) Meslek mensupları, gelen ve giden evrak ile mesleki faaliyetlere ilişkin düzenlenmesi gerekli belgelerin örneklerini dosyalarda toplarlar. Dosyalara yılbaşından yıl sonuna kadar teselsül eden numaralar verilir.

(2) Her mesleki faaliyet konusu için ayrı bir çalışma dosyası açılır. Çalışma dosyasının kapsamı, ilgili yönetmelik ve mevzuattaki çalışma usul ve esaslarına uygun olarak hazırlanır. Başka meslek mensuplarınca istenilen işlemler için de ayrı dosya açılır.

(3) Meslek mensupları işlerini yaptığı gerçek ve tüzel kişiler için düzenli dosya tutmak zorundadırlar. Bu dosyalarda çalışma kâğıtları, yazışmalar ve diğer lüzumlu bilgileri kapsayan belgeler saklanır.

Yazışmalar

MADDE 46 –

(1) Yazışmalar, ihtiyaç duyulan durumlarda hizmet sunulan firmaya, üçüncü şahıslara, diğer resmi olan ve olmayan kuruluşlara gönderilen yazılar ile gelen cevaplardır.

(2) Yazışmaların meslek mensubunun imzasını ve mührünü taşıması gerekir.

Yazışmaların numaralanması

MADDE 47 –

(1) Meslek mensuplarının yazışmalarına verecekleri sayılarda, meslek mensubu remizi, kaşe ve ruhsat numaraları, işlem yılı, giden evrak defteri sıra numarası yer alır. Numaralanma yılbaşından yıl sonuna kadar devam ettirilir.

Raporlama ilkeleri

MADDE 48 –

(1) Raporların kaç örnek düzenleneceği sözleşmelerde belirtilir. Raporlar, en az üç örnek düzenlenip iki örneği firmaya veya idareye verilir. Bir örneği de meslek mensubunca ilgili dosyada saklanır. Raporların alınıp verilmesi tutanakla ya da rapor örneğine konulan şerhle yapılır. Rapor ekleri, raporun parçası olup tüm örneklerine eklenir.

(2) Raporlara, meslek mensupları göreve başladığı tarihten başlayarak ayrıldığı tarihe kadar meslek mensubu remizi, kaşe ve ruhsat no, işlem yılı ve rapor sayısı şeklinde numara verilerek teselsül ettirilir.

Gizlilik

MADDE 49 –

(1) Meslek mensuplarının yaptıkları analiz, denetleme, tasdik işleri dolayısıyla düzenledikleri dosyalar gizlidir. Bu dosyalarla ilgili yazışmalar da gizli yapılır. İdare gerek duyduğu takdirde dosyaları incelemek üzere talep edebilir.

Defter ve belgelerin saklanması ve iadesi

MADDE 50 –

(1) Meslek mensupları, kendilerine tevdi edilen defter ve belgeleri işlerinin gerektirdiği süre içinde iyiniyetle muhafaza ve işin bitiminde iade etmek zorundadır. Şu kadar ki, defter ve belgelerin geri alınması, sahibine yazı ile bildirilmiş olduğu hallerde saklama mükellefiyeti bildirme tarihinden itibaren bir ay içinde sona erer. İşin bitiminden itibaren bir ay içinde sahipleri tarafından alınmayan defter ve belgeler bir yazı ile ilgililere teslim edilir.

Kaşeler

MADDE 51–

(1) Çalışanlar listesine kayıtlı ruhsatlı serbest meslek mensupları düzenledikleri raporlara ve yazışmalara elips şeklinde çevresi çift çizgili en üstte T.C. rumuzu altında Odanın amblemi, Orman Mühendisleri Odası ifadesi, SMM remizi, serbest meslek mensubu ibaresi ile kaşe numarasını taşıyacak şekilde hazırlanıp Oda tarafından temin edilen özel kaşeleri Odadan almak ve tatbik etmek zorundadırlar.

(2) Kaşeler, birinci fıkrada yazılı şekle göre Oda tarafından Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne yaptırılır.

(3) Oda, çalışanlar listesinde kayıtlı ruhsatlı meslek mensuplarına kaşelerini kaşe talep formu ve ücreti karşılığında tutanakla teslim eder.

(4) Teslim edilen kaşenin numarası, meslek mensupluğu kütüğündeki ilgili meslek mensubunun özel hanesine de kaydedilir.

(5) Meslek mensupları düzenlemek zorunda oldukları evraklarda kullanacakları kaşelerin kullanımından ve saklanmasından sorumludur.

(6) Meslek mensupları, Oda tarafından istendiğinde kaşeyi ibraz etmek zorundadır.

(7) Meslek mensupları, meslek mensupluğu ruhsatının iptali, meslekten ayrılma, ölüm ve diğer hallerde kendileri veya mirasçıları kaşeyi onbeş gün içinde Odaya tutanak karşılığında iade ederler.

(8) Unvan değişikliğinde, eski kaşe tutanakla iade edilerek yenisi alınır.

(9) Kaşelerini kaybeden meslek mensupları, onbeş gün içinde ulusal yayın yapan bir gazetede kayıp ilanıyla birlikte Odaya başvurarak bedeli karşılığında yeni kaşe talep ederler. Kayıp kaşe Odanın şubelerine duyurulur.

(10) Meslek mensuplarınca düzenlenecek mesleki bilgi formlarına kaşe numarası yazılır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Ruhsat bedelleri

MADDE 52 –

(1) Oda, meslek mensuplarına yeni verilen, yenilenen ve vize edilen ruhsat bedellerini belirlemeye yetkilidir.

Haksız unvan kullanımı

MADDE 53 –

(1) Haksız unvan kullanımı yasak olup tespiti halinde Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.

Çalışma alanlarının belirlenmesi

MADDE 54 –

(1) Serbest meslek mensupluğu ruhsat belgesini alan meslek mensupları, kendi faaliyet konularıyla sınırlı olmak üzere, Kanunun 4 üncü maddesindeki konulardan çalışma yapmadıkları alanlarda da çalışma yapmak istemeleri halinde, bu alanlara uyum sağlamak için, Oda tarafından açılacak mesleki geliştirme eğitimlerine katılmaları ve sertifika almaları zorunludur.

(2) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan meslek mensubu, ruhsat belgesine esas olacak kazanılmış haklarının ve çalışma alanlarının belirlenebilmesi için kamu görevlerini, görev yerlerini ve sürelerini belirten dilekçesini Odaya verir. Oda, onaylı hizmet cetvelinin çıkartılması amacıyla dilekçeyi ilgilinin özlük dosyasının bulunduğu kuruma gönderir. Kurumdan gelen hizmet cetveli, yönetim kurulunca incelenerek hizmetlerin ilgili yönetmeliğe uygun olması halinde ruhsat belgesini düzenler uygun değilse reddeder ve gerekçesiyle birlikte yazılı olarak meslek mensubuna bildirilir.

(3) Kamu kurumu dışında çalışan meslek mensupları, belgelere dayalı olarak çalışma alanlarını, yerlerini ve sürelerini çıkartarak Odaya verirler.

(4) Oda yönetim kurulu, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu dışında çalışılan görevlerin hangi çalışma alanları ile hangi konuları kapsadığını belirlemeye yetkilidir.

Düzenleme yetkisi

MADDE 55 –

(1) Oda, bu Yönetmelik uygulanmasını açıklığa kavuşturmak ve uygulamada birliği sağlamak amacıyla uygulama esaslarına ilişkin alt düzenleme yayımlayabilir. Düzenlemeler, Odanın internet sayfasında, genel merkez ve Oda şubelerinde ilan edilir.

Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik

MADDE 56 –

(1) 27/2/ 2007 tarihli ve 26447 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanuna Dair Ormancılık ve Orman Ürünleri Bürolarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Kanunun Resmî Gazete’de yayınlandığı 8/7/2006 tarihinden önce fakülte veya lisans düzeyinde eğitim veren yüksek okullardan mezun mühendislere, istedikleri takdirde ve kanunî bir engelleri yok ise Odaca serbest meslek mensupluğu ruhsatı verilir.

Yürürlük

MADDE 57 –

(1) Bu Yönetmelik 27/2/2007 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 58 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Orman Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu yürütür.

Ekler için tıklayınız.

Yayımlandığı Resmî Gazete: 08.06.2004/25486

Millî Eğitim Bakanlığından

OKUL ÖNCESİ EĞİTİM KURUMLARI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel okul öncesi eğitim kurumlarının kuruluş, yönetim, eğitim, görev ve işleyişi ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2- Bu Yönetmelik, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel okul öncesi eğitim kurumlarının kuruluş, yönetim, eğitim, görev ve işleyişi ile ilgili esasları kapsar.

Dayanak

Madde 3- Bu Yönetmelik; 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu, 3797 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun, 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ile 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,

b) Bakan: Millî Eğitim Bakanını,

c) Millî Eğitim Müdürlüğü: Okulun bağlı bulunduğu İl/İlçe Millî Eğitim Müdürlüğünü,

d) Okul Öncesi Eğitim Kurumu: Okul öncesi çağı çocuklarına eğitim veren resmî ve özel okul öncesi eğitim kurumunu,

e) Okul: Anaokulu ile bünyesinde uygulama sınıfı ve ana sınıfı bulunan her derece ve türdeki okulu,

f) Anaokulu: 36-72 ay çocuklarının eğitimi amacıyla açılan okulu,

g) Ana sınıfı: 60-72 ay çocuklarının eğitimi amacıyla örgün eğitim kurumları bünyesinde açılan sınıfı,

h) Uygulama Sınıfı: 36-72 ay çocuklarının eğitimi amacıyla açılan Millî Eğitim Bakanlığına bağlı diğer öğretim kurumları bünyesindeki okul öncesi eğitim sınıfını,

ı) Eğitim Yılı: Eğitimin başladığı tarihten, sonraki eğitim yılının başladığı tarihe kadar geçen süreyi,

j) Tam Gün Eğitim: Anaokulları ile uygulama sınıflarında öğretmenin aylık karşılığı ve azamî ek ders görev süresini aşmamak kaydıyla 08.00-17.00 saatleri arasında okul müdürlüğünce düzenlenen zaman çizelgesine göre yapılan  eğitimi,

k) Yarım Gün Eğitim: Okul öncesi eğitim kurumlarında günde 6 çalışma saati süresini aşmayacak şekilde 08.30-13.30 saatleri arasında yapılan eğitimi,

l) İkili Eğitim : Okul öncesi eğitim kurumlarında, her grupta bir öğretmen olmak ve  günde 6 çalışma saati süresini aşmamak kaydıyla sabah ve öğleden sonra yapılan eğitimi,

m) Çalışma Saati Süresi: Okul öncesi eğitim kurumlarında görevli öğretmenlerin aylık ve ücretlerinin tahakkukunda esas olan 50 dakikalık süreyi,

n) Müdür: Anaokulu müdürü ile ana sınıfı ve uygulama sınıflarının bağlı bulunduğu okulun müdürünü,

o) Müdür Yardımcısı: Anaokulu müdür yardımcısı ile ana sınıfı ve uygulama sınıflarının bağlı bulunduğu okulun müdür yardımcısını,

p)  Bölüm Şefi: Uygulama sınıfı yöneticisini,

r) Öğretmen: Okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan öğretmeni,

s) Usta Öğretici: Millî Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak görevlendirilen kişiyi,

ş) Öğretmenler Kurulu: Okul öncesi eğitim kurumlarında görevli yönetici ve öğretmenlerden meydana gelen kurulu,

t) Zümre Öğretmenler Kurulu: Okul öncesi eğitim kurumlarında aynı yaş grubu çocukların eğitiminden sorumlu öğretmenlerden oluşan kurulu,

u) Veli : Çocuğun ana veya babasını, vasisini ya da yasal sorumluluğunu üstlenen kişiyi

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Kuruluş, Amaçlar, ilkeler ve Çalışma Kuralları

Kuruluş

Madde 5- Okul öncesi eğitim kurumları, Türk Millî Eğitiminin genel amaç ve temel ilkelerine uygun olarak; ilgili Yönetmelikler doğrultusunda il millî eğitim müdürlüğünün teklifi ile Valilikçe açılır ve aynı usulle kapatılır.

Okul Öncesi Eğitimin Amaçları

Madde 6- Okul öncesi eğitiminin amaçları, Türk Millî Eğitiminin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak;

a) Çocukların; Atatürk, vatan, millet, bayrak, aile ve insan sevgisini benimseyen, millî ve manevî değerlere bağlı, kendine güvenen, çevresiyle iyi iletişim kurabilen, dürüst, ilkeli, çağdaş düşünceli, hak ve sorumluluklarını bilen, saygılı ve kültürel çeşitlilik içinde hoşgörülü bireyler olarak yetişmelerine temel hazırlamak amacıyla çaba göstermek,

b) Çocukların beden, zihin ve duygu gelişmesini ve iyi alışkanlıklar kazanmasını sağlamak,

c) Çocukların Türkçe’yi doğru ve güzel konuşmalarını sağlamak,

d) Çocuklara sevgi, saygı, iş birliği, sorumluluk, hoşgörü, yardımlaşma, dayanışma ve paylaşma gibi davranışları kazandırmak,

e) Çocuklara hayal güçlerini, yaratıcı ve eleştirel düşünme becerilerini, iletişim kurma ve duygularını anlatabilme davranışlarını kazandırmak,

f) Çocukları ilköğretime hazırlamaktır.

Okul Öncesi Eğitimin İlkeleri

Madde 7- Okul öncesi eğitiminde:

a) Çocukların bedensel, bilişsel, duygusal, sosyal, kültürel, dil ve hareket gibi çok yönlü gelişimlerini destekleyecek eğitim ortamı hazırlanır.

b) Eğitim etkinlikleri düzenlenirken; çocukların yaşları, gelişim özellikleri, öğrenme hızları, ilgileri, gereksinimleri ile okulun ve çevrenin imkânları  dikkate alınır.

c) Çocukların; beslenme, uyku, öz bakım becerileri, doğru ve sağlıklı temel alışkanlıklar kazanmalarının yanında doğa sevgisiyle çevreye duyarlı olmaları da sağlanır.

d) Eğitim etkinlikleri; çocukların, sevgi, saygı, iş birliği, katılımcılık, sorumluluk, yardımlaşma ve paylaşma duygularını geliştirici nitelikte olur.

e) Eğitim, sevgi ve şefkat anlayışı içinde yürütülür. Çocuklara eşit davranılır ve bireysel özellikler göz önünde bulundurulur. Çocukların öz güvenlerini kazanmaları için ceza, baskı uygulanmaz ve kısıtlamalara yer verilmez.

f) Eğitim etkinliklerinin değerlendirilmesinde  belirlenen hedeflere ne ölçüde ulaşıldığı tespit edilir. Plânlama yapılırken bu sonuçlar dikkate alınır.

g) Çocukların kendilerini ifade ederken; Türkçe’yi doğru ve güzel konuşmalarına öncelikle önem verilir.

h) Şartları elverişsiz çevrelerden ve ailelerden gelen çocuklar için ortak bir yetişme ortamı hazırlanması için çaba gösterilir.

ı) Oyun, çocuklar için en uygun öğrenme yöntemi olarak uygulanır.

j) Eğitim programı hazırlanırken ailelerin ve içinde bulunulan çevrenin özellikleri dikkate alınır, ailenin eğitime etkin katılımı sağlanır.

k) Çocuğun gelişimi ve okul öncesi eğitim programı düzenli olarak değerlendirilir.

Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında Temel Çalışma Kuralları

Madde 8- Okul öncesi eğitim kurumlarında eğitim yılı süresi, en az 180 iş günüdür. Günlük eğitimin başlama ve bitiş zamanı ile resmî tatil ve bayram günleri, valiliklerce hazırlanan çalışma takviminde belirtildiği şekilde uygulanır.

Bir gruptaki çocuk sayısının 10 dan az, 20 den fazla olmaması esastır. Çocuk sayısı fazla olduğu takdirde ikinci grup oluşturulur. Tek ana sınıflarında ve uygulama sınıflarında sınıf kapasitesi dikkate alınarak çocuk sayısı 25 e kadar çıkarılabilir.

Okul öncesi eğitim kurumlarında çocuklar için düzenlenen eğitim etkinliklerinin aralıksız olması esastır. İkili eğitim yapılan anaokulları ile uygulama sınıfları 08.00-18.30 saatleri arasında eğitime açıktır.

Bu kurumlarda binanın fizikî durumu, kapasitesi, personel sayısı, çevre koşulları, velilerin istekleri ve çocuk sayısı göz önünde bulundurularak:

a) Anaokulları ve uygulama sınıflarında tam gün eğitim ile ikili eğitimden biri veya her iki eğitim şekli bir günlük eğitim süreci içinde yer alabilir.

b) Bünyesinde ana sınıfı bulunan ve ikili öğretim yapılan okulların ana sınıflarında da ikili eğitim yapılır.

c) Bünyesinde ana sınıfı bulunan ve normal öğretim yapılan okullarda, okulun öğretim şekline göre eğitim yapılabileceği gibi yarım gün eğitim de yapılabilir

d) Okul öncesi eğitim kurumlarında öğretmenlerin çalışma saatleri ve ücretleri, bu Yönetmeliğin dayanağında belirtilen ilgili kanunlar, Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen ve Yöneticilerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar ile okul öncesi Eğitim Programına uygun olarak; tam gün eğitimde bir günde en çok 9, haftada 42 çalışma saati süresini, ikili ve yarım gün eğitimde ise bir günde 6, haftada 30 çalışma saati süresini geçmeyecek şekilde okul yönetimince düzenlenir.

e) Okul öncesi eğitimi yaygınlaştırmak ve geliştirmek, çalışan anne-babanın taleplerini karşılamak için, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sayıda her yaş grubundan başvurunun olması hâlinde; okul müdürlüğünce, Okul Öncesi Eğitim Programı çerçevesinde program hazırlanarak valilik onayı ile yaz aylarında da eğitim yapılabilir. Bu tür eğitim çalışmalarının sonuçları, uygulama sonucunda değerlendirilerek rapor hâlinde Bakanlığa bildirilir.

İKİNCİ KISIM

Kayıt- Kabul ve Devam-Devamsızlık

Kayıt Zamanı

Madde 9- Okul öncesi eğitim kurumlarında kayıt işlemleri, yıllık çalışma takviminde belirtilen sürelerde yapılır. Ancak fiziksel kapasitenin uygun olması durumunda, eğitim yılı içinde de çocukların kayıtları yapılabilir.

Okula Kayıt

Madde 10- Kayıt-kabul aşağıdaki esaslara göre yapılır:

a) Anaokulu ve uygulama sınıflarına, kayıtların yapıldığı yılın eylül ayı sonuna kadar 36 ayını dolduran ve aynı yılın aralık ayı sonuna kadar 72 ayını doldurmayan çocuklar kaydedilir.

b) Ana sınıflarına, eylül ayı sonuna kadar 60 ayını dolduran çocuklar ile aynı yılın aralık ayı sonuna kadar 72 ayını doldurmayan çocuklar öncelikle kaydedilir. Bu yaş grubu çocukların sayısı yeterli olmadığı takdirde, 48-60 ay çocukların da ana sınıflarına kayıtları yapılabilir.

c) Kayıtların yapıldığı yılın eylül ayı sonu itibarıyla 48 ayını dolduran ve aynı yılın aralık ayı sonuna kadar 72 ayını doldurmayan özel eğitime muhtaç çocuklardan; rehberlik ve araştırma merkezlerince okul öncesi eğitim kurumlarına devam edebilir raporu verilmiş eğitilebilir olanlar ve birden fazla özrü bulunmayanlar, kapasitenin 1/10 u oranında bu kurumlara kaydedilirler.

Seçici Komisyon ve Görevleri

Madde 11- Kayıtların başlamasından 15 gün önce okul müdürünün teklifi ve il/ilçe millî eğitim müdürlüğünün onayı ile okul müdürü başkanlığında varsa müdür yardımcısı/bölüm şefi ve sene sonu öğretmenler kurulu toplantısında seçilen iki öğretmenden seçici komisyon oluşturulur.

Seçici komisyon:

a) Kurumun fiziksel koşullarını, kapasitesini ve önceki yıldan devam eden çocukları da dikkate alarak okula alınacakların sayısını tespit eder.

b) Kız ve erkek çocukların sayı itibarıyla gruplara dengeli olarak dağılımını sağlar.

c) Şehit, harp malûlü, gazi çocukları, anne ve babanın veya bunlardan birinin ölmüş olması ya da anne-babası ayrılmış olan çocuklar ile özel eğitim gerektiren çocuklara ve okulda görevli personelin çocuklarına öncelik tanır.

d) Ekonomik durumu yetersiz olan ailelerin, çalışan anne-babanın ve yurt dışından dönen veya ailesi yurt dışında olan ve özel eğitim gerektiren çocukların kayıt dışı kalmamasına özen gösterir.

e) Bu fıkranın (c) ve (d) bentlerine göre yapılacak kayıt işlemlerinin belgelendirilmesini sağlar.

f) Başvuruların fazla olması durumunda velilerin huzurunda kur’ a çekimi yapar.

g) Kurumlara,  kapasitenin 1/10 u oranında şehit, malûl, gazi ve yoksul aile çocukları ücretsiz kabul edilir. Bu şartları taşıyanlardan ücretsiz kayıt yaptırmak isteyenler, Ek 5 inceleme formunu doldurup belgeleriyle birlikte seçici komisyona teslim ederler. Seçici komisyon, bu formdaki bilgileri belgeye dayalı olarak inceler, ücretsiz  kayıt yapılıp yapılmayacağına karar verir.

Kayıt İçin Alınacak Belgeler

Madde 12- Okul öncesi eğitim kurumlarına alınacak çocukların kayıt şartları, kayıtların başlayacağı tarihten 15 gün önce okulun uygun bir yerinde görülebilecek şekilde ilân edilir.

Kayıt için istenen belgeler;

a) Başvuru formu,

b) Nüfus cüzdanı örneği,

c) Varsa bu Yönetmeliğin 11 nci maddesinin (c) ve (d) bentlerinde tercih nedeni sayılan belgeler,

d) Dört adet fotoğraf,

e) Aşı kartı,

Velilerden çocukların kişisel kullanımları dışında hiçbir malzeme ve araç istenmez.

Veli Zorunluluğu

Madde 13- Kurumlara kabul edilen her çocuğun bir velisi olur.

Veli, çocuğun okula zamanında teslim edilmesini, günlük eğitimin bitiminde teslim alınmasını sağlar ve çocukla ilgili diğer yükümlülükleri yerine getirir.

Devam – Devamsızlık

Madde 14- Kayıtları yapılan çocukların kuruma günlük eğitimi aksatmayacak şekilde devam etmelerinin sağlanması esastır. Ancak özel eğitim gerektiren çocukların sosyal uyum ve gelişim özelliğine göre günlük devam sürelerinde esneklik sağlanır.

Özürsüz olarak aralıksız 10 gün okula devam etmeyen çocuğun velisi okul müdürlüğünce yazı ile uyarılır. Bu uyarıya rağmen özürsüz olarak aralıksız 20 gün okula devam etmeyen ve devam ettiği hâlde belirtilen süre içinde ücretleri yatırılmayan çocukların kaydı silinir. Bu durum veliye yazılı olarak bildirilir.

Hastalık Sonrası Okula Devam

Madde 15- Bulaşıcı bir hastalık nedeniyle okula devam edemeyen çocuklar, sakınca olmadığına ilişkin sağlık kuruluşlarından alınacak tabip raporu ile kuruma devam edebilirler.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Personelin Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Görevlendirilecek Personel

Madde 16- Okul öncesi eğitim kurumlarında,10/8/1999 tarihli ve 23782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Okul ve Kurumların Yönetici ve Öğretmenlerinin Norm Kadrolarına İlişkin Yönetmelik hükümleri çerçevesinde belirlenecek yönetici ve öğretmenlerin dışında gereksinim ve kadro imkânları çerçevesinde;

a) Anaokullarında; usta öğretici, memur, tabip, psikolog, aşçı, kaloriferci, şoför, teknisyen, hizmetli ve bekçi,

b) Ana sınıflarında; usta öğretici ve hizmetli,

c) Uygulama sınıflarında; usta öğretici, aşçı ve hizmetli

görevlendirilir.

Okul Müdürünün Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Madde 17- Okul öncesi eğitim kurumu, demokratik eğitim-öğretim ortamında diğer çalışanlarla birlikte müdür tarafından yönetilir. Müdür; kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, program ve emirlere uygun olarak okulun bütün işlerini düzenlemeye, yürütmeye ve denetlemeye yetkilidir. Müdür, kalite yönetimi anlayışına uygun olarak okulun yönetilmesi, değerlendirilmesi ve geliştirilmesinden sorumludur.

Müdür:

a) Okulda bütün çalışmaları ilgililerle iş birliği yaparak eğitim yılı başlamadan önce plânlar ve düzenler.

b) Eğitim ve yönetimin verimliliğini artırmak, eğitimin kalitesini yükseltmek ve bu konuda sürekli gelişimi sağlamak için gerekli araştırmaları yapar, eğitimle ilgili gelişmeleri izler ve sonuçlarını değerlendirir.

c) Yıllık ve günlük plânların eğitim programlarına göre hazırlanmasında ve diğer çalışmalarda öğretmenlere rehberlik eder, plânlarını imzalar ve çalışmalarını denetler.

d) Kurumun temizlik ve düzeni ile öğretmen ve diğer personelin sağlık, temizlik ve beslenme işleriyle ilgili çalışmalarını izler. Aylık yemek listesinin çocukların gelişim özellikleri, ihtiyaçları ve çevre şartları doğrultusunda hazırlanmasında müdür yardımcısı ve öğretmenlerle iş birliği yapar.

e) Okul bina ve tesislerinin kullanımı, bakımı, temizliği, doğal afete karşı korunması, binanın fiziksel durumu ve donanımından kaynaklanan kazalara neden olabilecek merdiven, radyatör, soba, korniş, kapı, pencere, kaygan zemin, oyun materyali ve benzeri unsurlara karşı okulun iç ve dış güvenliğinin sağlanması yönünde gereken önlemleri alır.

f) Özel eğitim gerektiren çocukların eğitimi için gerekli önlemleri alır.

g) Eğitim materyallerinin sağlanması, kullanılması, korunması, bakımı, temizliği ve düzeni için gerekli önlemleri alır.

h) Çocukların periyodik olarak sağlık kontrollerinin yapılmasını sağlar.

ı) Okulun yıllık bütçesini hazırlar, ödeneklerin zamanında ve yöntemine uygun kullanılmasına ilişkin işlemleri izler, bütçenin ilgili makamlara gönderilmesini sağlar.

j) Eğitim istatistiklerinin, ödenek istem çizelgelerinin ve resmî yazıların hatasız ve eksiksiz hazırlanmasını ve ilgili makamlara zamanında gönderilmesini sağlar.

k) Okulla ilgili olağanüstü durumları ilgili makama bildirir.

l) Eğitimle ilgili kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge ve emirleri personeline zamanında duyurur.

m) Göreve başlama veya görevden ayrılma durumunda, okulun demirbaş eşyasını Ayniyat Talimatnamesi hükümlerine göre devir-teslim eder.

n) Okul öncesi eğitimin tanıtımı ve yaygınlaştırılması amacıyla toplantı, panel, sempozyum ve benzeri etkinliklerin düzenlenmesi için gerekli çalışmaları yapar.

o) Çocuklara verilen günlük yemek örneklerinin uygun ortamda 24 saat saklanmasını sağlar.

Personelin disiplin ve sicili ile ilgili iş ve işlemlerini yürütür.

r) Velilerden alınan ücretlerin harcanmasında ita amirliği görevini yerine getirir.

s) Görev tanımlarında belirtilen diğer görevleri yapar.

Müdür Yardımcısı

Madde 18- Müdür yardımcısı, okulun işleyişinden ve işlerin düzenli olarak yürütülmesinden müdüre karşı sorumludur.

Müdür Yardımcısı:

a) Okulun yönetim, eğitim ve büro işleriyle ilgili olarak müdür tarafından verilen görevleri yapar.

b) Öğretmenlerce tutulan çocuk gelişim kayıtlarını izler.

c) Aylık yemek listesini hazırlar veya hazırlatır.

d) Yemekhane ve okulun genel temizlik işlerini organize eder.

e) Okula gelen erzakın muayenesini ve günlük erzakın ambardan çıkarılmasını sağlar.

f) Gerektiğinde okul müdürüne vekâlet eder.

g) Velilerden alınan ücretlerin harcanmasında tahakkuk memurluğu görevini yürütür.

h) Okul müdürü tarafından verilen diğer görevleri yapar.

Bölüm Şefi

Madde 19- Meslekî ve teknik eğitim kurumları bünyesindeki uygulama sınıflarında görevli bölüm şefi, uygulama sınıfının amaçlarına uygun olarak işleyişinden okul müdürüne  karşı sorumludur.

Bölüm Şefi:

a) Bölümün işleyişini koordine eder, yıllık ve günlük plânların eğitim programına göre hazırlanmasında ve diğer çalışmalarda öğretmenlere rehberlik eder.

b) Öğretmenlerce tutulan çocuk gelişim kayıtlarını izler.

c) Personelin sağlık, temizlik, beslenme işleriyle ilgili çalışmalarını izler ve denetler.

d) Çocukların sağlık kontrollerinin yapılmasını ve kayıtlarının tutulmasını sağlar.

e) Beslenmenin dengeli olabilmesi için yemek listesinin hazırlanmasında ev yönetimi ve  beslenme öğretmenleriyle iş birliği yapar.

f) Okula gelen erzakın muayenesinde ve günlük erzakın ambardan çıkarılmasında hazır bulunur.

g) Müdür tarafından verilen diğer görevleri yapar.

Öğretmen

Madde 20- Öğretmen; kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve emirlerle programlarda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür.

Öğretmen, Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen ve Yöneticilerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar gereğince kendisine verilen ders ve ek ders görevini yapmak zorundadır.

Öğretmen;

a) Eğitim programına uygun olarak yıllık ve günlük plânları hazırlar ve uygular, Öğretmen Çalışma (Eğitim) Saatleri Devam Takip Defterini imzalar.

b) Etkinlikler için gereken eğitim materyallerini hazırlar. Araç-gereç ve eğitim materyallerinin korunmasını, bakım ve onarımını sağlar.

c) Çocukların kişisel bilgi formlarını doldurur, gelişim ve sağlık kayıtlarını tutar, yıl sonu gelişim raporları ile öğrenci dosyalarını  hazırlar.

d) Aile eğitimiyle ilgili çalışmaların plânlanmasına katılır ve uygular.

e) Okulda kutlanacak özel günleri plânlar ve uygular.

f) Okulun genel eğitim etkinliklerine katılır.

g) Özel eğitim gerektiren çocukların eğitimi için önlemler alır.

h) Nöbet çizelgesine uygun olarak nöbet görevini yerine getirir.

ı) Kanun, Tüzük, Yönerge, Genelge ve Tebliğler Dergisini okur ve imzalar.

j) Öğretmenler kurulu ve zümre öğretmenler kurulu toplantılarına katılır.

k) İhtiyaç ve görevlendirme hâlinde tahakkuk memurluğu görevini yerine getirir.

l) Yönetimin vereceği eğitimle ilgili diğer görevleri yapar.

Nöbetçi Öğretmen

Madde 21- Nöbet, okullarda öğretmen sayısı göz önünde bulundurularak eğitimi aksatmayacak şekilde, okul müdürü tarafından hazırlanan çizelgeye göre tutulur.

Bayanlarda 20, erkeklerde 25 yıl ve daha fazla hizmeti olan öğretmenlere nöbet görevi verilmez. Ancak gereksinim duyulduğunda bu öğretmenlere de nöbet görevi verilebilir.

Ayrıca hamile öğretmenlere doğumdan önce 3 ay, doğumdan sonra 6 ay nöbet görevi verilmez.

Nöbet görevlerini,

Bağımsız anaokullarında görevli öğretmenler, okulun şartları ve öğretmen sayısı ile okulda uygulanan eğitim şekline göre okul müdürü tarafından hazırlanan nöbet çizelgesi doğrultusunda yerine getirirler.

Ana sınıfı ve uygulama sınıfı öğretmenleri, kendi devrelerinde tutacakları nöbet görevleri süresince, hiçbir şekilde bölümlerinin dışında ve okulda boş geçen derslerin doldurulmasında görevlendirilemez.

Nöbetçi öğretmen:

a) Okulda günlük eğitimin başlamasından yarım saat önce hazır bulunur ve çalışma süresinin bitiminden yarım saat sonra gerekli kontrolleri yaparak nöbet görevini bitirir.

b) Eğitim ve yönetim işlerinin düzenli olarak yürütülmesinde, okul yöneticilerine yardımcı olur.

c) Okulun ısıtma, elektrik ve sıhhî sistemlerinin çalışmasını, temizliğinin yapılmasını, her türlü yangın tehlikesine karşı önleyici tedbirlerin alınmasını sağlar.

d) Olağanüstü durumlarda gerekli önlemleri alır ve durumu ilgililere bildirir. Okul nöbet defterine önemli olayları, aldığı önlemleri yazar ve imzalar.

e) Günlük erzakın ambardan çıkarılmasında ve okula gelen erzakın muayenesinde hazır bulunur.

Öğretmenler Kurulu

Madde 22- Öğretmenler kurulu  okul müdürünün başkanlığında, müdür yardımcısı ve okulda görevli öğretmenlerden oluşur. Müdürün bulunmadığı zamanlarda öğretmenler kuruluna müdürün görevlendireceği müdür yardımcısı başkanlık eder. Okulda görevli usta öğreticiler kurul toplantılarına dinleyici olarak katılırlar.

Öğretmenler kurulu; eğitim yılı başında, ikinci yarıyıl başında, eğitim yılı sonunda ve okul yönetimince gerek duyulduğu zamanlarda toplanır.

Kurulun toplantı gündemi, müdür tarafından bir hafta önceden duyurulur. Olağanüstü yapılan kurul toplantılarında bu süre aranmaz.

Öğretmenler kurulu toplantılarında alınan kararlar, tutanakla tespit edilir ve toplantıya katılanlar tarafından imzalanır. Mazereti nedeniyle toplantıya katılamayanlar, tutanakta belirtilir ve bilgi edinmeleri için kendilerine okutturularak imzalatılır.

Kurul toplantılarının, eğitim saatleri dışında yapılması esastır.

Öğretmenler kurulunda:

a) İlk toplantıda, önceki yılın değerlendirilmesi ile yeni eğitim yılı çalışma esasları belirlenir ve iş bölümü yapılır.

b) Eğitim programları ile önceki yılın eğitim plânları incelenerek ortak bir anlayış oluşturulur.

c) Meslekî yayınlar, eğitim alanındaki değişim ve yeni gelişmeler değerlendirilir.

d) Yıl içinde kutlanması gereken özel gün ve bayramlar tespit edilir. Yıllık ve günlük plânlar ile gezi, gözlem plânları arasında birlik sağlanır.

e) Çocukların yaş gruplarına göre kişilik gelişimi, sağlık, beslenme, sosyal ilişkiler, ekonomik ve aile durumları değerlendirilerek alınacak önlemler görüşülür.

f) Ana sınıfı ve uygulama sınıfı öğretmenleri, bağlı bulundukları okulun kurul toplantılarına katılır ve okul öncesi eğitimi ile ilgili konuların değerlendirilmesini sağlar.

g) Eğitim yöntem ve tekniklerinin uygulanmasında ve kullanılan eğitim materyallerinin geliştirilmesinde amaç-araç ilişkisi göz önünde tutulur.

h) Aile eğitimi çalışmalarının plânlanmasında iş birliği sağlanır.

ı) Eğitim yılı içinde yapılan toplantılarla ilgili çalışmalar gözden geçirilip değerlendirilir. Eksiklik ve aksaklıkların giderilmesi için alınacak önlemler görüşülür ve kararlaştırılır.

Zümre Öğretmenler Kurulu

Madde 23- Zümre öğretmenler kurulu toplantısı anaokulu,  uygulama sınıfı ve ana sınıflarında okul müdürlüğünce yapılacak plânlamaya uygun olarak; öğretmenlerin okul öncesi eğitimin geliştirilmesi çalışmalarında ortak bir anlayış oluşturmaları, grupları ile ilgili eğitim etkinliklerinin uygulanmasında karşılaşılan sorunların çözüm yollarının araştırılması ve meslekî gelişmelerle ilgili bilgi alışverişinde bulunmaları için eğitim yılı başında, ortasında, sonunda ve ihtiyaç duyuldukça yapılır.

Meslekle İlgili Çalışmalar

Madde 24-  Okul öncesi eğitim kurumlarında görevli yönetici ve öğretmenler, meslekle ilgili çalışmalarını eğitimin bitiminden 1 temmuza, eylül ayının ilk iş gününden  eğitimin başlangıcına kadar olan sürede yaparlar.

Meslekî çalışmalarda; eğitim faaliyetleri, mevzuatta yapılan değişiklikler, eğitim metot ve teknikleri ile ilgili yenilikler ve gelişmeler, rehberlik, araştırma, planlama, aile eğitimi konularına öğretmenler kurulu ve zümre öğretmenler kurulu kararları doğrultusunda yer verilir.

Meslekî çalışma programı okul yönetimi tarafından hazırlanır, il/ilçe millî eğitim müdürlüğünce onaylanır ve uygulanır.

Usta Öğretici

Madde 25- Usta öğreticiler, Millî Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelikte belirtilen esaslara göre Bakanlıkça tahsis edilen kontenjan çerçevesinde il millî eğitim müdürlüğünce seçilir, görevlendirilir ve malî yükümlülükleri il/ilçe millî eğitim müdürlüğünce yürütülür.

Usta öğreticiler, eğitim hizmetlerinde öğretmen görev ve sorumluluğu içinde okul müdürünün düzenleyeceği esaslar doğrultusunda görev yapar.

Memur

Madde 26- Anaokullarında, yönetim ve hesap işleri için en az bir memur görevlendirilir.

Memur;

a) Müdür veya müdür yardımcıları tarafından kendisine verilen yazışmaları yürütür.

b) Gelen – Giden yazılarla ilgili dosya ve defterleri tutar. Yazışmaların asıl veya örneklerini dosyalayarak saklar ve gerekenlere cevap hazırlar.

c) Kendisine teslim edilen gizli ya da şahıslarla ilgili yazıların gizlilik içinde saklanmasından  sorumludur.

d) Okulda görevli personelin özlük dosyalarını tutar ve bunlarla ilgili değişiklikleri işler.

e) Okulun arşiv işlerini düzenler.

f) Kurum personeline ait aylık, ücret, sosyal yardım, yolluk, sağlık, vergi iadesi ve benzeri özlük haklarının zamanında ödenmesini sağlar, bunlarla ilgili belgeleri dosyalayarak saklar.

g) Okulla ilgili malî işleri izler, gerekli iş ve işlemleri yapar ve bunlarla ilgili yazı, belge, defter ve dosyaları düzenleyerek saklar.

h) Büro işleri ile ilgili olarak okul yönetimince kendisine verilen diğer görevleri yapar.

ı) Uygulama sınıfı ve ana sınıfında, yukarıda sayılan görevleri bağlı bulunduğu okulun memuru yerine getirir.

Tabip

Madde 27- Okul öncesi eğitim kurumlarında çocuk sağlığı konusunda uzman bir tabibin bulunması esastır.

Okul tabibinin bulunmaması durumunda sağlık hizmetleri konusunda hükümet tabipliği, sağlık ocakları varsa sağlık eğitim merkezleri, ana çocuk sağlığı merkezleri ve benzeri kuruluşlardan yararlanılır.

Tabip;

a) Çocukların periyodik sağlık kontrollerini yapar ve kayıtlarının tutulmasını sağlar.

b) Kurum personelinin periyodik sağlık kontrollerini yapar.

c) Salgın ve bulaşıcı hastalıklarla karşılaşmamak için gerekli önlemleri alır.

d) Salgın ve bulaşıcı hastalıklarla karşılaşıldığında, yayılmayı engelleyici önlemleri alır ve ilgili kuruluşların bilgilendirilmesini sağlar.

e) Kurumda bulunan tüm personele zaman zaman sağlıkla ilgili bilgiler verir.

f) Yönetici ve öğretmenlerle iş birliği yaparak aile eğitimine katılır ve sağlık konusunda velileri aydınlatır.

g) Kurum içinde ve dışında olabilecek kaza ve yaralanmalar konusunda çocukları ve kurum personelini aydınlatır, ilk yardımın temel kurallarının benimsenmesini ve doğru uygulanmasını sağlar.

Psikolog

Madde 28- Çocukların psikolojik açıdan sağlıklı gelişimleri ve ortaya çıkabilecek sorunlarının çözümlenmesi amacıyla  okul öncesi eğitim kurumlarında bir psikologun bulunması esastır.

Okul psikologunun bulunmaması durumunda, çocukların psikolojik sağlık hizmetleri konusunda il/ilçe imkânlarından yararlanılır.

Psikolog;

a) Çocukların psikolojik açıdan sağlıklı gelişimleri için gerekli önlemleri alır.

b) Gereken testlerin yapılmasını ve kayıtlarının tutulmasını sağlar.

c) Ruh sağlığı ve çocuk ruh sağlığı konularında kurumda bulunan tüm personele zaman zaman bilgiler verir.

d) Aile eğitimi çalışmalarının plânlanması ve uygulanmasına aktif olarak katılır.

e) Yapılan kontrollerde ortaya çıkan veya veli/öğretmen tarafından tespit edilen sorunlar ve sorunlu çocuklar ile ilgili özel çalışmalar yapar.

f) Uzun süreli/sürekli hastalık, kaza, yaralanma, parçalanmış ailelerin çocukları ve ebeveynlerinden ayrı yaşama zorunluluğu konularında ilgili yönetici, öğretmen ve diğer personeli aydınlatır. Doğru teşhis konulmasını ve tedavisinin yapılmasını sağlar.

g) Varsa özel eğitim gerektiren çocukların entegre eğitimlerine katılarak yapılan eğitime destek verir.

Aşçı

Madde 29- Anaokulu ve uygulama sınıflarında çocukların besinlerini hazırlamak üzere en az bir aşçı görevlendirilir. Aşçı, bulunamaması durumunda bu görev, aşçılık kurs belgesi bulunan bir hizmetliye yaptırılabilir. Aşçı okul müdürüne, görevli müdür yardımcısına ve nöbetçi öğretmene karşı sorumludur.

Çocukların besinlerini hazırlamakla görevli olan aşçı;

a) Günlük yemek listesine göre kendisine teslim edilen besin maddelerini nöbetçi öğretmenin gözetim ve denetimi altında, sağlık ve temizlik kurallarına uygun olarak hazırlar ve pişirir. Yiyeceklerin kalitesi ve görüntüsü bozulmadan dağıtımını yapar.

b) Teslim aldığı besin maddelerinin bozulmayacak şekilde saklanmasını, eksiksiz olarak hazırlanmasını, yerinde kullanılmasını ve israf edilmemesini sağlar.

c) Mutfakta kullanılan kapların temiz bulundurulmasına özen gösterir, mutfağın genel temizlik ve çalışma düzenini sağlar.

d) Okul yönetimince hazırlanan yemekhane talimatnamesinde belirtilen diğer görevleri yapar.

Kaloriferci

Madde 30-  Anaokullarında ısıtma işlerinde çalıştırılmak üzere bir kalorifercinin bulunması esastır.

Kalorifercinin bulunmadığı durumlarda bu hizmet, kurstan geçirilerek sertifika alan hizmetli tarafından yürütülür.

Kaloriferci;

Kazan dairesini temiz ve düzenli olarak hizmete hazır tutar.

b) Kaloriferin talimata uygun olarak yakılmasını ve sistemin düzenli olarak çalışmasını sağlar.

c) Kaloriferin yakılmadığı zamanlarda okul yönetimince kendisine verilen işleri yapar.

d) Kaloriferci, yöneticilere ve nöbetçi öğretmene karşı sorumludur.

Şoför

Madde 31- Anaokullarında görevlendirilen şoför,  okula tahsis edilen taşıtın zimmetini üzerine alır ve taşıtın kullanılması ile bakımından müdüre karşı sorumludur.

Teknisyen

Madde 32- Anaokulunun imkân ve özelliklerine göre elektrik, elektronik, makine onarımları, su, havagazı, kalorifer tesisatları, marangozluk ve benzeri işlerde görevlendirilmek üzere bir teknisyen bulundurulur. Teknisyen kendisine verilen görevlerin yürütülmesinde okul müdürüne karşı sorumludur. 

Hizmetli

Madde 33- Okul öncesi eğitim kurumlarında her grup için bir hizmetli bulundurulur. Uygulama sınıfları ile ana sınıflarında bu görevler, bağlı bulundukları kurumların hizmetlileri tarafından yürütülür.

Ancak hizmetli atanamaması/görevlendirilememesi durumunda, anaokullarında biri bayan olmak üzere en az iki hizmetli, ana sınıfı ve uygulama sınıflarında ise her grup için bir hizmetli görevlendirilir.

Hizmetli;

a) Okul binası ve okuldaki eşyaların temizliğini, basit bakım ve onarımlarını yapar.

b) Okula gelen-giden çeşitli malzeme ile araç-gereci gerekli yerlere taşır ve yerleştirir.

c) Okul yönetimince yapılacak plânlama ve iş bölümüne göre her türlü yazı ve dosyayı dağıtır ve toplar.

d) Hizmet yerlerinin aydınlatma ve ısıtma işlerinde çalışır.

e) Bekçinin bulunmadığı durumlarda dönüşümlü olarak gece nöbeti tutar.

f) Okul bahçesinin ve bahçe araç – gerecinin temizlik, bakım ve onarımı ile ilgili bahçıvanlık hizmetlerini yapar.

g) Yönetici ve öğretmenler tarafından kendisine verilen hizmetlerle ilgili diğer görevleri yerine getirir.

Uygulama sınıfları ile ana sınıflarında bu görevler, bağlı bulundukları kurumların hizmetlileri tarafından yürütülür.

Bekçi

Madde 34- Anaokullarında görevli gece bekçisi veya nöbetle gece bekçiliği görevini yapan hizmetli, nöbet talimatnamesine uygun olarak nöbeti süresince okul  bina ve eklentilerinin güvenliğini sağlar.

Bu görevleri yaparken okul müdürüne, ilgili müdür yardımcısına ve nöbetçi öğretmene karşı sorumludur.

Hizmetli sayısı iki ve daha az olan okullarda gece bekçiliği görevi yürütülmez. Durum en yakın emniyet birimine yazılı olarak bildirilir.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Malî Hükümler

Ücret Tespit Komisyonu

Madde 35- Ücret tespit komisyonu çocukların eğitim, beslenme, temizlik ve sağlık giderleri ile kurumun genel temizlik ve diğer hizmetleri için velilerden alınacak aylık ücretin tespitini yapar.

Ücret Tespit Komisyonu, Okulun bulunduğu il/ilçe millî eğitim müdürünün başkanlığında; okul öncesi eğitimden sorumlu millî eğitim müdür yardımcısı veya şube müdürü, anaokulu ve bünyesinde ana sınıfı bulunan her derece ve türden birer okul müdürü ve bölüm şefi ile anaokulu, ana sınıfı ve uygulama sınıfı öğretmenleri arasından seçilecek birer temsilci varsa bu işte görevli memur veya döner sermaye saymanı ile velilerin kendi aralarından seçecekleri iki temsilciden oluşur.

Ücret tespit komisyonu, her eğitim yılının sonunda toplanır. Kararlar oy çokluğuyla alınır. Oyların eşit olması durumunda başkanın oyu iki oy sayılır.

Alınacak Ücretin Tespiti

Madde 36- Okul öncesi eğitim kurumlarında çocukların eğitim, beslenme, temizlik ve sağlık giderleri ile kurumun genel temizlik ve diğer hizmetleri için velilerden alınacak aylık ücretin taban/tavanı tespit edilirken; eğitimin tam veya yarım gün/ikili eğitim olması, çevrenin ekonomik durumu ve okulun sağladığı imkânlar göz önünde bulundurulur. Tespit edilecek aylık ücretin tavanı hiçbir şekilde okul öncesi eğitimin yaygınlaştırılması ve geliştirilmesini engelleyecek, velilerin ekonomik durumlarını zorlayacak şekilde yüksek tutulamaz.

Ücret tespit komisyonu, belirlenen süre içinde toplanır ve okul yönetimince alınacak aylık ücret miktarını tespit eder.

Komisyon kararı, valiliğin onayından sonra yürürlüğe girer. Karar, okul müdürlüklerince velilere duyurulur. Belirlenen taban ve tavan ücretler, il millî eğitim müdürlüklerince Bakanlığa bildirilir.

Ücretin Alınması

Madde 37- Okul yönetimi, velilerden alınan aylık ücret için bankalardan birinde hesap açar. Veliler, yapılan sözleşmede belirtilen çocuklarının aylık ücretini her ayın 20 sine kadar banka hesabına yatırarak dekontunu okul yönetimine teslim eder.

Eğitimi aksatabilecek yangın, doğal afet, salgın hastalık, iklime dayalı olağanüstü durumlarda; mülkî makamların ve hıfzısıhha kurulunun gerekli görmesi ve aralıksız 15 gün veya daha fazla süre ile okul öncesi eğitim kurumlarının kapatılması durumunda, önceden alınan ücret bir sonraki ayın ücretine sayılır.

Bünyesinde ana sınıfı bulunan her derece ve türdeki okullarda velilerden alınan ana sınıfı aidatları, bu Yönetmeliğin 36 ncı maddesinde belirtilen esaslar doğrultusunda asgarî düzeyde tespit edilir ve sadece ana sınıflarının ihtiyaçlarında kullanılır.

Velilerden alınan ücret, hiçbir şekilde amacı dışında kullanılamaz.

Bütçenin Hazırlanması

Madde 38- Okul öncesi eğitim kurumlarında ücret tespit komisyonunca belirlenen ve velilerden alınan ücretlerden oluşan gelirin harcamasını gösteren tahmini bütçe, eğitim yılı başında hazırlanarak il/ilçe millî eğitim müdürlüğünün onayına sunulur.

Bütçe taslağında hizmet alımları dahil, gelir ve giderler ayrıntılı olarak gösterilir. İlgili defterler mevzuata uygun olarak zamanında ve eksiksiz tutulur.

Okul yönetimi bütçede gösterilen gider kalemleri dışında harcama yapamazlar. Bütçenin gider kalemleri arasındaki aktarmalar il/ilçe müdürünün onayı ile yapılır.

Anaokulu bütçesini gösteren belgenin bir örneği, onay tarihinden itibaren en geç bir hafta içinde Bakanlığa gönderilir.

Satın Alma Komisyonu

Madde 39- Satın alma komisyonu, okul öncesi eğitim kurumlarında çocukların eğitim, beslenme, temizlik ve sağlık giderleri ile kurumun genel temizlik ve diğer hizmetleri için ihtiyaç duyulan malzemelerin alımını yapmak üzere okul müdürü tarafından görevlendirilen bir müdür yardımcısı başkanlığında, eğitim yılı başında yapılan öğretmenler kurulunca bir yıllık süre için seçilen üç öğretmen ile bir memurdan oluşturulur. Komisyon çalışmalarının aksamaması için asil üye sayısınca yedek üye belirlenir. Komisyon il/ilçe millî eğitim müdürünün teklifi ve vali/kaymakam onayı ile görevlendirilir.

Müdür yardımcısı bulunmayan okullarda satın alma komisyonuna müdürün görevlendireceği bir öğretmen başkanlık eder.

Okulda yeterli personelin bulunmaması durumunda, okulun bulunduğu il/ilçe millî eğitim müdürlüğünün teklifi ve valilik/kaymakamlıkça uygun görülecek kişilerden satın alma komisyonu oluşturulur.

Satın alma komisyonu görevlerini, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu hükümlerine göre yürütür.

Malzeme alımına ihtiyaç duyulduğu zamanlarda satın alma komisyonu eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır. Oyların eşit olması durumunda başkanın oyu iki oy sayılır. Kararlarda çekimser kalınmaz. Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumludur. Karşı oy kullanan komisyon üyeleri gerekçesini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır. Komisyonca alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar,  başkan ve üyelerin adları, soyadları ve görev unvanları belirtilerek imzalanır.

Yapılacak her türlü harcamalar, 14/10/1991 tarihli ve 21021 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğine uygun olarak yapılır. İlgili defterler zamanında ve eksiksiz tutulur.

Muayene ve Teslim Alma Komisyonu

Madde 40- Muayene ve teslim alma komisyonu, kurumlarda bu Yönetmeliğin 39 uncu maddesi hükmünce muayene ve teslim alma işlemlerini yapmak üzere müdür tarafından görevlendirilecek bir müdür yardımcısının başkanlığında, öğretmenler kurulunca bir yıllık süre için seçilen iki öğretmen ile ilgili memurdan oluşur.

Öğretmen ve personel sayısı yetersiz olan okullarda bu komisyon, il/ilçe millî eğitim müdürlüğü tarafından görevlendirilecek öğretmenlerden oluşturulur.

Muayene ve teslim alma komisyonu ihtiyaç duyulan zamanlarda toplanır. Kararlar oy çokluğuyla alınır. Oyların eşit olması durumunda başkanın oyu iki oy sayılır.

Komisyon, şartname ve sözleşmeler uyarınca satın alınan eşya, araç ve gereci muayene ve kontrol ederek, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 11 nci maddesi ile bu madde uyarınca çıkarılan Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Mevzuat hükümlerine  göre kabul veya geri çevirmek üzere gereken işlemleri yapar.

Bu komisyon, aynı zamanda Ayniyat Talimatnamesi hükümlerine göre her yıl sonunda demirbaş eşya ile kullanılmayan eşya, araç ve gerecin sayım ve denetimi ile ilgili görevleri yapar. Muayene, teslim alma ve sayım işleri ile ilgili kararları okul müdürünün onayına sunar.

Hizmetin Satın Alınması

Madde 41- Bedelleri velilerden alınan aylık ücretlerden karşılanmak üzere yemek, sağlık, temizlik, zorunlu hâllerde muhasebe ve güvenlik hizmetleri dışarıdan satın alınabilir. Bu işlemler, satın alma, muayene ve teslim alma komisyonlarınca yapılır.

Velilerden alınan aylık ücretlerin harcanmasında ita amirliği görevini müdür, tahakkuk memurluğu görevini müdür tarafından görevlendirilen müdür yardımcısı/öğretmen, muhasebe görevini de bu maksatla görevlendirilen personel yürütür. Bu personelin izinli, raporlu veya görev mahalli dışında görevli olduğu zamanlarda; söz konusu hizmetler vekâleten görevlendirilen personel tarafından yürütülür.

İta amirliği, tahakkuk memurluğu ve muhasebe memurluğu görevlerinden ikisi, bir kimse üzerinde birleşemez. Kurumun her türlü nakit, mal, hak ve alacakları kamu varlığı hükmündedir.

Okulda yeterli personelin bulunmaması durumunda, okulun bulunduğu il/ilçe millî eğitim müdürlüğünün teklifi ve valilik/kaymakamlıkça uygun görülecek kişiler, tahakkuk memurluğu ve muhasebe memurluğu görevlerini yerine getirirler.

Okulda çalıştırılan sözleşmeli personelin iş ve işlemleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili mevzuatına göre yürütülür.

Hesap Açılacak Banka ve Yetki Kullanımı

Madde 42- Kurumun parası bankalardan birinde, kurum adına açılacak tek hesapta bulunur. Kurum adına hesap açmaya veya kapatmaya, bu hesaptan para çekmeye, ödeme yapmaya veya havale göndermeye; müdür (ita amiri)- muhasebe memuru veya müdür yardımcısı (tahakkuk memuru)- muhasebe memuru, ikili müşterek imzaları ile yetkilidir. Bu yetkililerin noterden düzenlenecek imza sirküleri, ilgili banka şubesine önceden verilir.

Ödemeler, genellikle bankadan alacaklı kişi ya da kurum adına düzenlenecek çek, ödeme veya gönderme emriyle yapılır. Hiçbir şekilde hamiline yazılı çek düzenlenemez. Ancak, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile belirlenen limitin 1/10 una kadar olan ödemeler, personele verilecek iş avansları ile yapılabilir.

Uygulanacak Muhasebe Sistemi

Madde 43- Anaokulu ve ana sınıflarının gelir ve giderlerinin muhasebesi; bilanço esasında Tek Düzen Muhasebe Sistemi ve Özel Hesap Planına göre yürütülür.

Her muhasebe kaydının tevsik edici (ispatlayıcı) bir belgeye dayanması ve malî sonuç doğuran her işlemin muhasebe kayıtlarında gösterilmesi zorunludur.

Kefalet

Madde 44- Bu Yönetmeliğin 43 üncü maddesinde belirtilen okul öncesi eğitim kurumlarında  çalışan ve muhasebe işlerinde görevlendirilen memurlar kefalete tâbidir.

Döner Sermayeli Kurumlar

Madde 45- 3423 sayılı Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Meslekî ve Teknik Öğretim Okulları Döner Sermayesi Hakkında Kanun kapsamına giren uygulama sınıflarının malî ve muhasebe işlemleri döner sermaye mevzuatı hükümlerine göre yürütülür.

Ancak, ihale ile ilgili işlemlerde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümleri uygulanır.

BEŞİNCİ KISIM

Tutulacak Defter, Dosya ve Formlar Defter, Dosya ve Formlar

Madde 46- Okul öncesi eğitim kurumlarında, kurumun özelliğine göre Ek-8 de yazılı   defter, dosya ve formlar kullanılır.

Bütün defterlerin sayfalarının birleştiği yer okul mühürü ile mühürlenir. Defterlere ilk sayfadan başlayarak sayfa numaraları yazılır ve defterin kaç sayfadan oluştuğu belirtilerek onaylanır.

ALTINCI KISIM

Diğer Hükümler

Atatürk Köşesi

Madde 47- Anaokullarında eğitim etkinliklerinin yapıldığı alanların dışında uygun bulunan bir yerde, Atatürk inkılâp ve ilkelerini içeren anlamlı bir kompozisyon oluşturacak şekilde Atatürk Köşesi düzenlenir ve köşe sürekli güncelleştirilir.

Denetim

Madde 48- Okul öncesi eğitim kurumlarının denetimi, 13/8/1999 tarihli ve 23785 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı İlköğretim Müfettişleri Başkanlıkları Yönetmeliği ile Millî Eğitim Bakanlığı İlköğretim Müfettişleri Başkanlıkları Rehberlik ve Teftiş Yönergesi esaslarına göre bu Yönetmelik doğrultusunda yapılır.

Kılık -Kıyafet

Madde 49- Kurumlarda görevli yönetici, öğretmen, memur, sözleşmeli, geçici ve diğer personelin giyiminde sadelik, temizlik ve hizmete uygunluk esastır. Kılık-kıyafetlerde,25/10/1982 tarihli ve 17849 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmelik, 7/12/1981 tarihli ve 17537 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı ile Diğer Bakanlıklara Bağlı Okullardaki Görevlilerle Öğrencilerin Kılık Kıyafetlerine İlişkin Yönetmelik esaslarına uyulur.

Özel Gün ve Bayramları Kutlama Etkinlikleri

Madde 50- Özel gün ve bayramlar, okul öncesi eğitim kurumlarında çocukların yaşlarına, gelişimlerine ve eğitim programlarına uygun olarak sınıf içi etkinlikler ile okul merkezli olmak kaydıyla eğitim etkinlikleri şeklinde düzenlenir.

Bu etkinlikler, okulda görevli öğretmenlerin birlikte hazırlayacakları program çerçevesinde yapılır.

Okul öncesi çağı çocuklarına yönelik il dışı gezileri, çocukların anne-babalarının katılımı ve valilik onayıyla düzenlenebilir.

Velilerin Etkinliklere Katılımları

Madde 51- Veliler, istekli olmaları durumunda okul yönetiminin hazırlayacağı program doğrultusunda eğitim etkinliklerine katılabilirler.

Aile eğitimi ile ilgili etkinlik ve toplantılara, okul yönetimi velilerin katılımlarını sağlar.

Özel Okul Öncesi Eğitim Kurumları ile İlgili İş ve İşlemler

Madde 52- Özel okul öncesi eğitim kurumlarının açılması, kapatılması, çalışma saat ve süreleri, kayıt-kabul, öğrenci kontenjanları, devam-devamsızlık, okul ücretleri, sınıf mevcutları, personelin seçimi, atanması ve benzeri konulardaki işlemler, Özel Öğretim Kurumları mevzuatında belirtilen esaslara göre yapılır.

İlk Yardım Dolabı-İlk Yardım Çantası

Madde 53- Okul öncesi eğitim kurumlarında, kaza ve acil durumlarda kullanılmak üzere  standartlara uygun olarak ilk yardım dolabı ile ilk yardım çantası  ve bunlara ait araç ve malzeme bulundurulur.

Dolapta doktor tavsiyesine göre kullanılması gereken ve reçete ile alınan ilâçlar bulundurulamaz ve çocuklara kullandırılamaz.

Bahçe Düzenlemesi

Madde 54- Okul öncesi eğitim kurumlarında eğitim etkinliklerinin sağlıklı ve uygun bir ortamda gerçekleştirilebilmesi için oyun alanı ile bahçenin bulunması ve amacına uygun olarak düzenlenmesi esastır. Düzenlemeler eğitimin olmadığı zamanlarda yapılır.

Bu düzenleme yapılırken; trafik eğitim pisti, kum havuzu, bahçe oyun araçları, ayrıca çocukların fen ve doğa çalışmaları yapabilmeleri için yeterli toprak alan bulundurulmasına özen gösterilir.

Gözlem – Gelişim Dosyası

Madde 55- Okul öncesi eğitim kurumlarında çocukların gelişim, eğitim ve sağlık durumları ile ilgili olarak her çocuk için bir gözlem-gelişim dosyası tutulur.

Öğrenci Dosyası

Madde 56- Okul öncesi eğitim kurumlarında, her çocuk için tutulan gözlem-gelişim dosyası bilgileri doğrultusunda bir öğrenci dosyası tutulur.  Bu dosya çocuğun kayıt yaptırdığı ilköğretim okulu tarafından istenir. Bu istek üzerine dosya ilgili ilköğretim okuluna gönderilir.

Binanın Kullanılması

Madde 57- Anaokulu binaları amacı dışında kullanılamaz. Hangi nedenle olursa olsun, projede belirtilen kullanım alanlarında izinsiz değişiklik yapılamaz.

YEDİNCİ KISIM

Yürürlük Hükümleri

Yürürlükten Kaldırılan Yönetmelik

Madde 58- Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle 26/2/2002 tarihli ve 24679 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Okul Öncesi Eğitim Kurumları Yönetmeliği, ek ve değişikliği ile birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

Madde 59- Maliye Bakanlığı ve Sayıştay’ın görüşü  alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 60- Bu Yönetmelik hükümlerini Millî Eğitim Bakanı yürütür.

8 Haziran 2010 SALI        Resmî Gazete     Sayı : 27605

YÖNETMELİK

Çevre ve Orman Bakanlığından:

BÜYÜK YAKMA TESİSLERİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, enerji üretim tesislerinin faaliyeti sonucu atmosfere yayılan is, duman, toz, gaz, buhar ve aerosol halindeki emisyonları kontrol altına almak; insanı ve çevresini hava alıcı ortamındaki kirlenmelerden doğacak tehlikelerden korumak; hava kirlenmeleri sebebiyle çevrede ortaya çıkan umuma ve komşuluk münasebetlerine önemli zararlar veren olumsuz etkileri gidermek ve bu etkilerin ortaya çıkmamasını sağlamak için gerekli usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, ısıl gücü 50 MW veya daha fazla olan, yalnızca enerji üretimi için inşa edilen, katı, sıvı veya gaz yakıtların kullanıldığı yakma tesislerini kapsar.

(2) Bu Yönetmelik aşağıdaki tesisler hakkında uygulanmaz.

a) Yakma ürünlerinin doğrudan ısıtma, kurutma veya başka maddeler ve malzemelerin elden geçirilmesi için kullanıldığı tesisler, tav fırınları ve ısıl işlem fırınları,

b) Atık gazların yakılarak arıtılması için tasarlanan ancak bağımsız yakma tesisleri olarak işletilmeyen tesisler gibi yakma sonrası tesisler,

c) Katalitik parçalayıcı katalizörlerinin rejenerasyonu için kullanılan tesisler,

ç) Kükürt üretim tesisleri,

d) Kimya sanayiinde kullanılan reaktörler,

e) Kok batarya fırını,

f) Yüksek fırın sobaları (Cowpers),

g) Bir araç, gemi veya uçağın tahriki için kullanılan herhangi bir teknik cihaz,

ğ) Kıyıdan açıkta platformlarda kullanılan gaz türbinleri,

h) Dizel, benzin veya gaz ile çalıştırılan içten yanmalı motor kullanılan tesisler,

ı) 4 üncü maddenin (c) bendinde tanımı yapılan biyokütle dışındaki atıkların yakılması için kullanılan tesisler.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 3, 8, 9, 11, ve 12 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen,

a) Atık gazlar: Hacimsel debileri, su buharı düzeltmeleri yapıldıktan sonra standart sıcaklıkta (273 K) ve basınçta (101,3 kPa) Nm3/saat olarak tanımlanan katı, sıvı veya gaz emisyonlar ihtiva eden gaz halinde salımları,

b) Bacharach islilik derecesi: Bacharach Skalasında atık gaz içindeki partikül madde emisyonunun meydana getirdiği sayıyı,

c) Biyokütle: Tarım veya ormancılık ürünü olan ve tamamı veya bir kısmı içindeki enerjiyi geri kazanmak amacı ile yakıt olarak kullanılabilen bitkisel maddelerin tamamı veya bir kısmından oluşan ürünleri, tarım ve ormancılıktan kaynaklanan bitkisel atıkları, ortaya çıkan ısı geri kazanılabiliyorsa gıda işleme sanayisinden kaynaklanan bitkisel atığı, üretim mahallinde birlikte yakılıyorsa ve ortaya çıkan enerji geri kazanılıyorsa kağıt hamuru üretimi ve kağıt hamurundan kağıt üretimi sırasında oluşan lifli bitkisel atıkları, mantar atığını, ahşap koruyucuları ve kaplamaları ile muamele neticesi halojenli organik bileşikler veya ağır metaller ihtiva eden ve özellikle inşaat veya yıkım atıklarından kaynaklanan bu tür odun atıkları içeren odun atıkları hariç olmak üzere odunsu atıkları,

ç) CEN: Avrupa Standardizasyon Komitesini,

d) Çift veya çoklu yakıt yakan tesisler: Aynı anda veya değişimli olarak iki veya daha fazla yakıt ile ateşlenebilen yakma tesislerini,

e) Doğal gaz: Asal gazlar ve diğer içeriği hacimsel olarak % 20’sinden fazla olmayan, doğal yollardan oluşan metan gazını,

f) Emisyon: Maddelerin yakma tesisinden havaya salınmasını,

g) Emisyon sınır değeri: Sıvı ve gaz yakıtlarda % 3, katı yakıtlarda % 6, gaz türbinlerinde % 15 oranında oksijen olduğu varsayılarak, mg/Nm3 olarak ifade edilen, kütle bölü atık gazın hacmi olarak hesaplanan ve yakma tesisinden havaya verilen atık gazların içinde bir maddenin bulunmasına izin verilen konsantrasyonu,

ğ) Gaz türbini: Termik enerjiyi mekanik işe çeviren, çoğunlukla bir kompresör, yakıtın okside edilerek çalışan sıvıyı ısıttığı termik bir cihaz ve bir türbinden oluşan dönen makinelerin tümünü,

h) Hava kalitesi: İnsan ve çevresi üzerine etki eden çevre havasında, hava kirliliğinin göstergesi olan kirleticilerin artan miktarıyla azalan kalitelerini,

ı) ISO: Uluslararası Standardizasyon Teşkilatını,

i) İşletmeci: Yakma tesisini işleten veya tesis hakkında karar vermeye yetkili gerçek veya tüzel kişiyi,

j) Kojenerasyon ve kombine çevrim: Enerjinin hem elektrik hem de ısı biçimlerinde aynı sistemden beraber üterilmesi veya tüm ısı makinalarının çevreye vermek zorunda oldukları atık ısıdan yararlanmayı,

k) Kükürt giderme oranı: Yakma tesisinde havaya salınmayan kükürt miktarının, yakma tesisine verilen ve kullanılan yakıtın içinde bulunan kükürt miktarına olan oranını,

l) Mevcut tesis: Bu Yönetmeliğin yayım tarihinden önce, faaliyet öncesi veya faaliyet sonrası için herhangi bir izin almış olan yakma tesislerini,

m) Verimlilik: h ile ifade edilen gaz türbininin ISO temel yük şartlarında yüzde olarak belirtilen verimliliğini,

n) Yakıt: Yakma tesisini ateşlemeye yarayan katı, sıvı veya gaz halindeki yanıcı maddeleri,

o) Yakma ısıl gücü, ısıl güç, yakıt ısıl gücü, anma ısıl gücü: Bir yakma tesisinde birim zamanda yakılan yakıt miktarının yakıt alt ısıl değeriyle çarpılması sonucu bulunan KW, MW birimleri ile ifade edilen asıl güç değerini,

ö) Yakma tesisi:Yakıtları okside ederek oluşan ısının kullanıldığı teknik cihazları,

p) Yeni tesis: Mevcut tesisler dışındaki herhangi yakma tesisini,

r) Yetkili merci: Çevre ve Orman Bakanlığını, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Yeni Tesislerin İşletilmesi İçin Gereklilikler

Katı yakıtlar için emisyon sınırları

MADDE 5 – (1) Katı yakıtlı yakma tesislerinde mg/Nm3 olarak baca gazında % 6 hacimsel oksijen (O2) esas alınarak Ek-1’deki emisyon sınır değerleri aşılamaz.

Sıvı yakıtlar için emisyon sınırları

MADDE 6 – (1) Sıvı yakıtlı yakma tesislerinde mg/Nm3 olarak baca gazında % 3 hacimsel oksijen (O2) esas alınarak Ek-2’deki emisyon sınır değerleri aşılamaz.

Gaz yakıtlar için emisyon sınırları

MADDE 7 – (1) Gaz yakıtlı yakma tesislerinde mg/Nm3 olarak baca gazında % 3 hacimsel oksijen (O2) esas alınarak Ek-3’deki emisyon sınır değerleri aşılamaz.

Gaz türbinleri için emisyon sınırları

MADDE 8 – (1) Gaz türbinlerinde mg/Nm3 olarak baca gazında % 15 hacimsel oksijen (O2) esas alınarak Ek-4’deki emisyon sınır değerleri aşılamaz.

(2) Gaz türbinlerinde yalnızca gaz veya sıvı yakıtlar kullanılabilir. Sıvı yakıt kullanılması durumunda sadece hafif veya dizel yakıtlar kullanılabilir veya kükürtdioksit emisyonlarının azaltılması için eşdeğer önlemler alınır.    

(3) Acil durumlar için kullanılan ve yılda 500 saatten daha az işletilen gaz türbinleri NOx ve CO sınır değerlerine uyum mecburiyetinden muaftırlar. Bu tip tesislerin işletmecisi her yılın 31 Ocak tarihine kadar bir önceki yıla ait aylık işletim saatlerini ve acil durumda tüketilen gaz miktarları ile acil durum sıklık bilgilerine (yıl/gün) ilişkin kayıtları yetkili mercie sunmakla yükümlüdür.

Isı ve enerjinin ortak üretimi

MADDE 9 – (1) Yeni tesisler veya 15 inci madde kapsamına giren tesislerin işletmecileri, kojenerasyon veya kombine çevrim gibi bileşik ısı ve güç üretiminin teknik ve ekonomik fizibilite sonuçlarına göre, pazar ve dağıtım durumunu da göz önüne alarak yakma sistemlerinden kaynaklanan sera gazlarını azaltmak ve enerji verimliliğini sağlamak için araştırma geliştirme çalışmaları yapmakla ve yetkili merciin talebi üzerine bilgi vermekle yükümlüdür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Mevcut Tesislerin İşletilmesi İçin Gereklilikler

Katı yakıtlar için emisyon sınırları

MADDE 10 – (1) Katı yakıtlı yakma tesislerinde mg/Nm3 olarak baca gazında % 6 hacimsel oksijen (O2) esas alınarak Ek-5’deki emisyon sınır değerleri aşılamaz.

Sıvı Yakıtlar İçin Emisyon Sınırları

MADDE 11 – (1) Sıvı yakıtlı yakma tesislerinde mg/Nm3 olarak baca gazında % 3 hacimsel oksijen (O2) esas alınarak Ek-6’daki emisyon sınır değerleri aşılamaz.

Gaz yakıtlar için emisyon sınırları

MADDE 12 – (1) Gaz yakıtlı yakma tesislerinde mg/Nm3 olarak baca gazında % 3 hacimsel oksijen (O2) esas alınarak Ek-7’deki emisyon sınır değerleri aşılamaz.

Gaz türbinleri için emisyon sınırları

MADDE 13 – (1) Gaz türbinlerinde mg/Nm3 olarak baca gazında % 15 hacimsel oksijen (O2) esas alınarak Ek-8’deki emisyon sınır değerleri aşılmaz.

(2) Gaz türbinlerinde yalnızca gaz veya sıvı yakıtlar kullanılabilir. Sıvı yakıt kullanılması durumunda sadece hafif veya dizel yakıtlar kullanılabilir veya kükürtdioksit emisyonlarının azaltılması için eşdeğer önlemler alınır.

(3) Acil durumlar için kullanılan ve yılda 500 saatten daha az işletilen gaz türbinleri NOx ve CO sınır değerlerine uyum zorunluluğundan muaftırlar. Bu tip tesislerin işletmecisi her yılın 31 Ocak tarihine kadar önceki yıla ait aylık işletim saatlerini ve acil durumda tüketilen gaz miktarları ile acil durum sıklık bilgilerine (yıl/gün) ilişkin kayıtları yetkili mercie sunmakla yükümlüdür.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Genel Gereklilikler

Çift veya çoklu yakıt yakan tesisler

MADDE 14 – (1) Eş zamanlı olarak iki veya daha fazla yakıt kullanan tesisler için yetkili merci, emisyon sınır değerlerini sırasıyla aşağıdaki şekilde belirler.

a) İkinci ve üçüncü bölümde belirtildiği üzere her bir yakıt ve yakma tesisinin yakıt ısıl gücüne göre ilgili kirletici madde için emisyon sınır değerleri alınır,

b) Yakıt-ağırlıklı emisyon sınır değerleri belirlenir. Bu değer yakıtın (a) bendinde bulunan kendi emisyon sınır değerlerinin, her bir yakıtın sağladığı ısıl güç ile çarpılarak ve sonra bu sonucun bütün yakıtlar tarafından sağlanan toplam ısıl güç toplamına bölünmesi sonucu elde edilir.

c) Yakıt-ağırlıklı sınır değerler toplanır.

(2) Ham petrol rafinerilerinin çoklu ateşleme birimlerinde damıtma ve dönüşüm atıklarının tek başına veya başka yakıtlarla kullanıldığı durumlarda, en yüksek emisyon sınır değerine sahip belirleyici yakıtın sağladığı ısıl güç, bütün yakıtların sağladığı toplam ısıl gücün en az % 50’si kadar ise, belirleyici yakıtın sınır değerleri esas alınır. Belirleyici yakıtın katkısının % 50’nin altında olduğu durumlarda emisyon sınır değeri, tek tek yakıtların sağladıkları ısıl güçlerin yakıtların tamamının sağladığı toplam ısıl güce göre oransal olarak sırasıyla aşağıdaki şekilde belirlenir.

a) İkinci ve üçüncü bölümde belirtildiği üzere her bir yakıt ve yakma tesisinin yakıt ısıl gücüne göre ilgili kirletici madde için emisyon sınır değerleri alınır,

b) Belirleyici yakıt olarak ikinci ve üçüncü bölüme göre emisyon sınır değeri en yüksek olan yakıt; eğer iki yakıtın emisyon sınır değerleri aynı ise daha yüksek ısıl gücü olan yakıt kabul edilir. Emisyon sınır değeri ikinci ve üçüncü bölümde belirtildiği şekilde hesaplanır. Bu değer ikinci ve üçüncü bölümde belirtilen yakıta ait emisyon sınır değeri iki ile çarpılarak ve bulunan emisyon değerinden en düşük emisyon sınır değerine sahip yakıtın emisyon sınır değeri çıkartılarak bulunur.

c) Belirleyici yakıtın hesaplanan emisyon sınır değeri ısıl gücü ile çarpılarak, her bir yakıtın bireysel emisyon sınır değeri ile sağladığı ısıl güç çarpılıp ikisinin çarpımı da tüm yakıtların sağladığı toplam ısıl girdiye bölünerek, yakıt-ağırlıklı emisyon sınır değerleri bulunur.

ç) Yakıt-ağırlıklı emisyon sınır değerleri toplanır.

(3) İkinci fıkraya alternatif olarak aşağıda belirtilen ortalama kükürtdioksit emisyon sınır değerleri kullanılan yakıt kombinasyonuna bağlı olmaksızın uygulanabilir.

a) Mevcut tesisler için: 1.000 mg/Nm3, rafineride bulunan bütün tesislerin ortalaması alınır,

b) Yeni tesisler için: 600 mg/Nm3, gaz türbinleri hariç rafineride bulunan bütün tesislerin ortalaması alınır.

(4) İkinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen suretle hesaplanan değerler işletmeci tarafından yetkili mercie bildirilir. Yetkili merci uygulamada mevcut tesislerden kaynaklanan emisyonların artışına neden olmayacak şekilde değerlendirme yaparak hangi yöntemin uygulanacağına karar verir.

(5) İki veya daha fazla yakıtı alternatif olarak kullanan çoklu ateşleme birimlerine sahip tesislerde her yakıt için ikinci ve üçüncü bölümde belirtilen emisyon sınır değerleri uygulanır.

Tesislerin kapasitesilerinin artırılması veya değiştirilmesi

MADDE 15 – (1) Bir yakma tesisinin en az 50 MW genişletilmesi halinde, ikinci bölümde belirtilen emisyon sınır değerleri, tesisin tamamının ısıl kapasitesine göre belirlenir ve tesisin yeni bölümüne uygulanır. Geçici 3 üncü maddesinde tanımlanan durumlarda bu madde uygulanmayacaktır.

(2) İşletmecinin, yetkili merciin çevre ve insanlar üzerinde kayda değer olumsuz etkileri olabileceği görüşünde olduğu bir değişiklik planlaması durumunda, ikinci bölümde belirtilen emisyon sınır değerleri uygulanır.

Atık gazın bacadan atılması şartları

MADDE 16 – (1) 30/6/1987 tarihinden sonra kurulan, iki veya daha fazla bağımsız tesisin, teknik ve ekonomik faktörler de göz önüne alınarak yetkili merci tarafından atık gazlarını aynı bacadan atmosfere verebilecekleri uygun bulunması durumunda, bu tesis grubu tek bir birim olarak kabul edilir.

(2) Yakma tesislerinin atık gazları 3/7/2009 tarihli ve 27277 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin Ek-4’ünde belirtilen şartlara uygun olarak bir baca yardımı ile kontrollü bir şekilde bertaraf edilerek sağlık ve çevreyi koruyacak şekilde salınır ve bu şartlar bu tesislerin izinlerinde belirtilir.

Baca gazı arıtma donanımının arızası veya devre dışı kalması

MADDE 17 – (1) Baca gazı arıtma donanımının arızası veya devre dışı kalması durumunda, 24 saat içinde normal çalışma şartlarına dönüş sağlanamazsa, işletmeci kapasiteyi düşürür ya da işletmeyi durdurur ya da tesisi düşük kirlilik yayan yakıtlar kullanarak işletir. İşletmeci her durumda yetkili mercii 48 saat içinde bilgilendirir. Hiç bir durumda 12 aylık bir süreç içinde arıtmasız çalışma süresi 120 saati geçemez.

(2) Yetkili merci enerji talebinin aciliyet göstermesi veya arızanın yaşandığı tesisin yerine, kısıtlı bir süre faaliyet gösterecek olan bir başka tesisin, genel emisyonlarda bir artışa yol açacak olması hallerinde, birinci fıkrada belirtilen süreleri uzatabilir. Ancak süre uzatımları birbirini takip eden 72 saat veya bir takvim yılı içinde 240 saati geçemez.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Ölçüm ve İzleme

Ölçüm yöntemleri

MADDE 18 – (1) İşletmeci her yakma tesisinin atık gazlarında SO2, NOx, CO, toz konsantrasyonlarını, emisyon sınır değerleri belirlenmiş parametreleri bacada sürekli ölçüm cihazı kullanarak ölçer.

(2) Birinci fıkrada belirtilen durumlara istisna olarak aşağıdaki durumlarda sürekli ölçüm gerekmeyebilir.

a) İşletim ömrü 10.000 çalışma saatinden az olan yakma tesisleri için,

b) Doğal gaz kullanılan kazanlarda SO2 ve toz, doğalgaz kullanan gaz türbinlerinde ise SO2 ve toz için,

c) Baca gazı arıtma tesisinin bulunmadığı ancak bilinen kükürt muhteviyasına sahip sıvı yakıt kullanan gaz türbinleri veya kazanlarda SO2 için,

ç) Biyokütle kullanan kazanlar için, işletmecinin SO2 emisyonlarının belirtilen emisyon oranlarını hiçbir şartta aşamayacağını ispat ettiği durumlarda SO2 için,

d) Sürekli ölçümün gerekli olmadığı durumlarda, en geç altı ayda bir aralıklı ölçümler yapılır. Periyodik ölçümlerde birinci fıkra ve bu fıkrada belirtilen kirletici maddelerin miktarını belirlemek için yetkili merci tarafından uygun bulunan standartlar kullanılır.

(3) Birinci fıkraya uygun olarak yürütülen sürekli ölçümler, ilgili proses işletme parametrelerinden oksijen muhtevası, sıcaklık, basınç ve su buharını ihtiva eder. Egzoz gazı numuneleri emisyonlar ölçülmeden önce kurutulurlarsa su buharı içeriğinin sürekli ölçümüne gerek yoktur.

(4) İkinci ve üçüncü bölümde belirlenen kükürt azaltım oranlarına uymakla yükümlü tesisler için birinci fıkrada belirlenen SO2 emisyon ölçümlerine dair gereklilikler uygulanır. Ayrıca yakma tesislerinde kullanılan yakıtın kükürt miktarı izlenir.

(5) Yetkili mercie, tesiste kullanılan yakıtın tipinde ya da tesisin işletme şartlarında önemli bir değişiklik olması halinde bu durum bildirilir. Bunun sonucunda yetkili merci birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen izleme yükümlülüklerinin yeterliliğine veya uyarlama gerektirip gerektirmediğine karar verir.

(6) Sürekli ölçüm sistemleri yılda en az bir kere referans metotlar ile yapılan paralel ölçümler yoluyla kontrole tabi tutulur.

(7) CEN standartları yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ile altıncı fıkralar arasında belirtilen bütün ölçümler, ilgili kirletici maddelerin örnekleme ve analizleri ve otomatik ölçüm sistemlerinin kalibrasyonuna yönelik referans ölçüm yöntemleri gibi, bu standarda uygun olarak yürütülür. Şayet CEN standartları hazır değilse, ISO standartları veya bunlara eşdeğer bilimsel kaliteye sahip veri sağlayan ulusal veya uluslararası standartlar uygulanır.

(8) Her bir tek ölçüm sonucunun % 95 güven aralığı değerleri emisyon sınır değerlerinin aşağıda belirtilen yüzdelerini aşmaz.

Kükürtdioksit	%  20
Azotoksitler	%  20
Toz	%  30
CO	%  10

Geçerli kılınan saatlik ve günlük ortalama değerler, ölçülen geçerli saatlik ortalama değerlerden yukarıda belirtilen güven aralığı değerinin çıkarılması ile elde edilir. Bir gün içinde üç adetten fazla saatlik ortalama değerin sürekli ölçüm sistemindeki arıza veya bakım sebebi ile geçersiz olduğu durumda o günün ölçümleri geçersiz kalır. Bir yıl içerisinde ondan fazla günün benzer şartlardan dolayı geçersiz kalması durumunda yetkili merci işletmeciden sistemin güvenirliğini artırması konusunda gerekli tedbirleri almasını talep eder.

(9) İşletmeci, her yılın 31 Mart gününe kadar bir önceki takvim yılına ait birinci fıkrada belirtilen parametrelerin ölçüm sonuçlarını da içerecek şekilde sürekli, tekil ve diğer tüm ölçüm çalışmaları hakkında yetkili mercie yazılı bildirimde bulunur. İşletmeci her yılın 31 Mart gününe kadar yetkili mercie altı, yedi ve sekizinci fıkralar uyarınca ölçüm teçhizatlarının kontrolleri ile ilgili olarak bildirimde bulunur.

(10) İşletmeci birinci ve ikinci fıkralar uyarınca düzenlenecek raporları, ölçümlerin standartlara uygunluğuna ve ölçüm ekipmanlarının kontrollerine ilişkin bilgi ve belgeleri en az 5 yıl süresince saklar.

Emisyonların değerlendirilmesi

MADDE 19 – (1) Bir takvim yılı içindeki işletim saatleri süresince aşağıda belirtilen şartların birlikte gerçekleşmesi halinde emisyon sınır değerlerine uyulduğu kabul edilir.

a) Geçerli günlük ortalamaların hiçbirinin ilgili değerleri aşmaması.

b) Yıl boyunca bütün onaylanmış saatlik ortalama değerlerin, ilgili değerlerin % 200 ünü aşmaması.

c) Geçerli ortalama değerler 18 inci maddenin sekizinci fıkrasında belirtildiği şekilde tespit edilir. 17 nci madde de belirtilen süreler ve başlatma ve sistem durdurma süreçleri göz önüne alınmaz.

(2) Sürekli olmayan ölçümler veya standartlara uygun, izlemeye yönelik diğer ölçümlerin yapılmasının gerektiği durumlarda, ölçüm serilerinden her birinin sonuçları veya yetkili merci tarafından belirlenen esaslara göre tanımlanan diğer izleme neticelerinin emisyon sınır değerlerini aşmaması halinde emisyon sınır değerleri sağlanmış sayılır.

(3) Kükürt giderme oranı, 18 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen sürekli ölçümlerin sonuçları ve aynı maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen kükürt muhtevası ölçümleri günlük ortalama değer olarak ilgili değeri aşmaması durumunda sağlanmış sayılır. Mezkur maddede belirtilen süreler ve başlatma ve sistem durdurma süreçleri göz önüne alınmaz.

Raporlama esasları

MADDE 20 – (1) İşletmeci her bir tesis için aşağıdaki verileri Bakanlığın belirleyeceği formata uygun olarak yetkili mercie rapor eder. Bu raporda,

a) SO2, NOx ve toplam partikül madde olarak toz için toplam yıllık emisyonlar,

b) Biyokütle, diğer katı yakıtlar, sıvı yakıtlar, doğalgaz ve diğer gazlar olmak üzere beş yakıt kategorisine ayrılmış olarak alt ısıl değerden hesaplanmak suretiyle toplam yıllık enerji girdisi bilgileri yer alır.

c) Bu rapor, 2011 yılının raporundan başlamak üzere, bir sonraki yılın 31 Mart tarihine kadar gönderilir.

(2) Yetkili merci raporları değerlendirerek raporların sonuçlarını ve rafineri emisyonlarını ayrıca gösteren yıllık özetlerini her üç yılın sonunda rapor haline getirir.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İstisnalar

MADDE 21 – (1) Yetkili merci, düşük kükürtlü yakıt kullanan bir tesisin, düşük kükürtlü yakıt açığı oluşması sebebiyle emisyon sınır değerlerine uyamaması durumunda, kükürtdioksit emisyon sınır değerlerine uyma zorunluluğunu en fazla altı ay süresince askıya alabilir.

(2) Yetkili merci, gaz yakıt kullanan ancak gaz stoklarında meydana gelen ani bir sorun yüzünden başka yakıtlar kullanmak zorunda kalan ve emisyon değerlerine uyabilmek için bir atık gaz arıtma tesisine ihtiyaç duyan tesislere, enerji arzını korumak için önemli bir ihtiyaç olması durumu dışında 10 günü aşmamak kaydı ile emisyon sınır değerlerine uyma zorunluluğundan muafiyet tanıyabilir. Bu durumların ortaya çıkması halinde yetkili merci, işletmeciler tarafından 48 saat içinde her bir durum hakkında bilgilendirilir.

(3) Yetkili merci yazılı müracaatı üzerine, mevcut gaz türbinleri ve aşağıda belirtilen maddelerin emisyonlarının sınırlandırılmaları konusunda bu Yönetmelik hükümlerinden muafiyet tanıyabilir.

a) Karbonmonoksit,

b) Bacharacha göre islilik derecesi.

(4) Bir defaya mahsus bir ölçüm ile aşağıda yer alan, hidrojen florür (HF) ve hidrojen klorür (HCl) sınır değerlerini sağladığını belgeleyen tesisler bu ölçümleri periyodik olarak yaptırmak zorunda değildir.

Hidrojenklorür (HCl)	100 mg/Nm3
Hidrojenflorür (HF)	15 mg/Nm3

Kısıtlayıcı tedbirler

MADDE 22 – (1) Koruma bölgeleri;

a) Bir bölgedeki işletmelerden, ulaşımdan ve ısınmadan kaynaklanan hava kirliliğinin insan ve çevresi üzerindeki zararlı etkileri normal tedbirlerle ortadan kaldırılamıyorsa bu bölgeler yetkili merci tarafından koruma bölgesi olarak ilan edilebilir. Yetkili merci koruma bölgelerinde,

1) Hareketli ve sabit tesisleri çalıştırmamaya,

2) Sabit tesisleri kurdurmamaya,

3) Hareketli ve sabit tesisleri sadece belirli zamanlarda çalıştırmaya veya bunlardan yüksek işletme teknikleri talep ederek çalıştırmaya,

4) Tesislerde yakıt kullandırmamaya veya sınırlı olarak kullandırmaya yetkilidir.

b) Yetkili merci, kritik meteorolojik şartların mevcut olduğu veya ihtimalinin tahmin edildiği, hava kirliliğinin çok hızlı artış gösterdiği bölgelerde, insan ve çevresi üzerinde meydana gelecek zararların önlenmesine yönelik olarak,

1) Hareketli veya sabit tesisleri sadece belirli zamanlarda çalıştırmaya,

2) Önemli ölçülerde hava kirlenmelerine yol açabilen yakıtların tesislerde kullanılmasını yasaklamaya veya sadece kısıtlamaya yetkilidir.

c) Hava kirliliğinin çok hızlı artış gösterdiği durumlarda 6/6/2008 tarihli ve 26898 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliğinde belirlenen uyarı kademeleri uygulanır.

ç) Hava kalitesi sınır değerleri aşılarak, hava kirliliği Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2’de belirtilen değerlere ulaştığında, bölge özelliklerine göre alınacak tedbirler Valilik tarafından Bakanlık görüşü alınarak yayımlanır.

d) Her kademe için alınacak tedbirler düzenlenirken meteorolojik veriler göz önüne alınır. Sis, enverziyon, durgun meteorolojik şartlar ve izotermal durumlarda bir sonraki kademenin tedbirleri veya ilave tedbirler uygulanabilir. Nisbi nem miktarının % 90 ın üzerine çıkması halinde uyarı kademelerinin belirlenmesinde Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliğindeki kirlilik derecelerinin % 10 eksiği esas alınır.

İzin süreci

MADDE 23 – (1) İzin başvurusu ve izin prosedürü konularında 29/4/2009 tarihli ve 27214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Kanunca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

İdari Yaptırımlar

MADDE 24 – (1) Bu Yönetmeliğe aykırı hareket edenler hakkında Çevre Kanununun ilgili maddeleri uyarınca idari yaptırım uygulanır.

Yeni tesislere uygulanmayacak hükümler

MADDE 25 – (1) Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin Ek-3’ü ve Ek 5’inin A Bölümünün 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8 inci başlıkları, bu Yönetmeliğin yayım tarihi itibarıyla anma ısıl gücü 50 MW veya daha fazla olan katı, sıvı veya gaz yakıt kullanılan yakma tesislerinden yeni tesisler için uygulanmaz.

Tesislerde kapasite artışı veya değişiklik olmaması halinde uygulanacak hüküm

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Tesisler 15 inci maddede belirtildiği şekilde kapasitesi artırılmadığı ya da değişikliklere uğramadığı sürece 26 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen sürelere kadar, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğine tabidir.

Mevcut tesisler için geçiş süreci

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Mevcut tesisler bakımından 18 inci, 19 uncu ve 20 nci madde hükümleri Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren bir yıl sonra uygulanır.

Mevcut tesisler için istisnai durumlar

GEÇİCİ MADDE 3 – (1) 1/6/1987 tarihinden önce, faaliyet öncesi veya faaliyet sonrası için herhangi bir izin almış olan tesisler, tesis işletmecisi tarafından; bu Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren bir yıl içinde 31/7/2011 tarihinden 31/12/2019 tarihine kadar tesisin 20.000 saatten fazla çalıştırılmayacağının yazılı olarak taahhüt edilmek suretiyle yetkili mercie başvurulması ve her yıl 31 Ocak tarihine kadar yetkili mercie, tesisin kalan işletme ömrü için izin verilen, kullanılan ve kullanılmayan süreyi belirten kaydı sunması koşulları ile 10, 11, 12 ve 13 üncü maddelerde belirtilmiş olan emisyon sınır değerlerine uymaktan muaftırlar.

Yürürlük

MADDE 26 – (1) Bu Yönetmeliğin;

a) 6 ncı maddesi ve 11 inci maddesinin kükürt dioksit emisyonu için sınır değerleri 1/1/2012 tarihinde,

b) 10 uncu maddesi ve 11 inci maddesinin kükürt dioksit emisyonu için sınır değerleri dışında kalan emisyonlar için sınır değerleri ile 12, 13 ve Geçici 3 üncü maddeleri yönetmeliğin yayım tarihinden dokuz yıl sonra,

c) Diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 27 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.

Ek-1

KATI YAKITLI YAKMA TESİSLERİNDE EMİSYON SINIR DEĞERLERİ

Yakıt türü	Yakıt Isıl Gücü	Emisyon Sınır Değerleri (mg/Nm3 )
Toz	SO2	NO2(NO ve NO2)	CO
Katı yakıt	50 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <100 MW	50	850	400	150
Yakıt ısıl gücü≥100 MW	30	200	200	200
Petrol koku	50 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <100 MW	20	400	400	150
Yakıt ısıl gücü≥100 MW	20	200	200	200
Biyokütle	50 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <100 MW		200	400
100 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <300 MW		200	300
Yakıt ısıl gücü≥300 MW		200	200

(1) SO2 parametresi için yukarıda belirtilen değerlerin, kullanılan katı yakıttaki yüksek kükürt içeriği nedeniyle önlemler alınarak arıtma tesisi kurulmasına rağmen sağlanamadığı durumlarda aşağıda belirtilen esaslar uygulanır.

a) Isıl gücü 100 MW ila 300 MW arasında olan tesisler için 300 mg/Nm3 SO2 emisyon sınır değeri aşılamaz veya en az % 92 oranında kükürt giderme sağlanır.

b) Isıl gücü 300 MW ve üzerinde olan tesisler için 400 mg/Nm3 SO2 emisyon sınır değeri  aşılamaz ve en az % 95 oranında kükürt giderme sağlanır.

(2) Petrol koku yakıldığı durumlarda aşağıda mg/Nm3 olarak ifade edilen emisyon sınır değerleri ayrıca uygulanır.

Kadmiyum ve bileşikleri, kadmiyum,

Talyum ve bileşikleri, talyum,

Antimon ve bileşikleri, antimon,

Arsenik ve bileşikleri, arsenik,

Kurşun ve bileşikleri, kurşun,

Krom ve bileşikleri, krom,

Kobalt ve bileşikleri, kobalt,

Bakır ve bileşikleri, bakır,

Manganez ve bileşikleri, manganez,

Nikel ve bileşikleri, nikel,

Vanadyum ve bileşikleri, vanadyum,

Kalay ve bileşikleri, kalay

        olarak ifade edilir. Bu emisyonlar için toplam olarak 0,5 mg/Nm3 emisyon sınır değeri aşılmaz.  

(3) Benzo(a)piren  için 0,001 mg/Nm3 emisyon sınır değeri aşılmaz.     

Ek-2

SIVI YAKITLI YAKMA TESİSLERİNDE EMİSYON SINIR DEĞERLERİ

Yakıt Isıl Gücü	Emisyon Sınır Değerleri (mg/Nm3 )
Toz	SO2	NO2(NO ve NO2)	CO
50 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <100 MW	50	850	400	80
100 MW≤ Yakıt ısıl gücü<300 MW	30	400-200(lineer azalma)	200
Yakıt ısıl gücü≥300 MW	200

(1)        Arsenik, kurşun, kadminyum, krom, kobalt, nikel olarak ifade edilecek nikel ve bileşikleri, vanadyum olarak ifade edilecek vanadyum ve bileşikleri olan ağır metaller için toplam olarak 1 mg/Nm3 emisyon sınır değeri aşılamaz.      

Ek-3

GAZ YAKITLI YAKMA TESİSLERİNDE EMİSYON SINIR DEĞERLERİ

Yakıt türü	Yakıt Isıl Gücü	Emisyon Sınır Değerleri ( mg/Nm3)
Toz	SO2	NO2(NO ve NO2)	CO
Genel DurumDoğal gaz, fuel gaz, LPG, vb.	50 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <300 MW	5	35	150	100
Yakıt ısıl gücü≥300 MW	100
Yüksek fırın gazı		10	200	200
Demir-çelik sanayinde ortaya çıkan ve başka yerlerde de kullanılabilecek olan gazlar		30	400*   200**
Sıvılaştırılmış gaz		5	5
Kok fırınında oluşan düşük kalorili gazlar		30	400
Yüksek fırınlarda oluşan düşük kalorili gazlar		10	200

* Kok fırınında oluşan düşük kalorili gazlar

** Yüksek fırınlarda oluşan düşük kalorili gazlar

Ek-4

GAZ TÜBİNLERİNDE EMİSYON SINIR DEĞERLERİ

Yakıt türü	Emisyon Sınır Değerleri (mg/Nm3)
SO2	NO2(NO ve NO2)	CO	İslilik (Bacharach)
Genel olarak gaz yakıtlar	11,7	120	100
Sıvılaştırılmış gaz	1,7
Kok fırınında oluşan düşük kalorili gazlar	117
Yüksek fırınlarda oluşan düşük kalorili gazlar	67
Doğal gaz	11,7	50
Gaz yakıtlar (doğal gaz hariç)		120
Sıvı yakıtlar		120	2 (sürekli çalışma)4 (başlama)

(1) NO2 için emisyon sınır değerleri, ISO şartlarına göre (288,15 K sıcaklık, 101,3 kPa basınç ve % 60 bağıl nem) % 70 in üzerindeki işletme yükü için geçerlidir.

Ancak,

a)	Toplam verimi % 75 den fazla olan bileşik ısı ve güç sistemlerinde kullanılan gaz tribünleri	75
b)	Kombine çevrim santrallerinde kullanılan ve yıllık ortalama toplam elektrik verimi % 55’den fazla olan gaz türbinleri	75
c)	Mekanik tahrik için gaz türbinleri	75
	Yukarıdaki kategorilerden hiçbirine girmeyen ancak verimliliği % 35 den (ISO temel yük durumuna göre belirlenecek) fazla olan tek çevrim gaz türbinleri,	50*h /35

Ek-5

KATI YAKITLI YAKMA TESİSLERİNDE EMİSYON SINIR DEĞERLERİ

Yakıt türü	Yakıt Isıl Gücü	Emisyon Sınır Değerleri (mg/Nm3 )
Toz	SO2	NO2(NO ve NO2)	CO
Katı yakıt	50 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <100MW 100 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <500 MW	100	2000	600	200
2000-400 (lineer azalma)
Yakıt ısıl gücü≥ 500 MW	50	400	200
Petrol koku	50 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <100 MW	20	400	600
Yakıt ısıl gücü≥100 MW	200

1) Toz parametresi için 1/6/1987 tarihinden önce ruhsat almış, ısıl gücü 500 MW veya daha fazla olan ve  5800 kJ/kg dan (net kalorifik değer) az ısıl değere sahip, nem oranı ağırlıkça % 45 in üzerinde, bileşik nem ve kül miktarı ağırlıkça % 60 ın üzerinde ve kalsiyumoksit oranı % 10 un üzerinde olan katı yakıtları yakan tesisler için 100 mg/Nm3 sınır değeri uygulanabilir.

2) SO2 parametresi için yukarıda belirtilen emisyon sınır değerlerinin yakıtın karakteristik özellikleri sebebi ile sağlanamadığı durumlarda 50 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <100 MW olan tesislerde en azından % 60 oranında bir kükürt azaltımı, 100 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <300 MW olan tesislerde % 75 lik bir azaltım, 300 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <500 MW olan tesislerde % 90 lık bir azaltım ve Yakıt ısıl gücü 500 MW ve daha fazla olan tesislerde ise % 94 oranında bir kükürt azaltımı sağlanacaktır; Yakıt ısıl gücü 500 MW ve daha fazla olan ve (1/1/2006) tarihinden önce baca gazı ve kükürt azaltma ekipmanları kurulumu sözleşmesi devreye girmiş ve kurulum çalışması başlamış olan tesislerde en azından % 92 oranında bir kükürt azaltım oranı uygulanır.

3) Yakıt ısıl güçleri 400 MW veya daha fazla olan ve yıl içinde 1.500 saatten daha fazla çalışmayan tesisler için (beş yıllık bir sürecin ortalaması alınarak belirlenir) 800 mg/Nm³ değerinde bir kükürtdioksit sınır değeri uygulanır.

4) 1/1/2016 dan itibaren bu tesislerden, çalışma süreleri yılda 1500 saati (5 yıllık ortalama veriler kullanarak belirlenir) geçmeyenler 450 mg/Nm³ azotoksit (NO2 olarak ölçülür) emisyon sınır değerine tabi olur.

5) 1/1/2018 tarihine kadar, 1/1/2005 tarihine kadar olan süre içinde 12 ay süresince uçucu madde içeriği %10 un altında olan katı yakıtla çalışmış ve çalışmakta olan tesisler için azotoksit (NO2 olarak ölçülür) emisyon sınır değeri 1200 mg/Nm3 olur.      

6) Petrol koku yakılması durumunda aşağıdaki emisyon sınır değerleri de ayrıca uygulanır.

Yakıt türü	Yakıt Isıl Gücü	Emisyon Sınır Değerleri (mg/Nm3)
Toz	SO2	NO2(NO ve NO2)	CO
Genel DurumDoğal gaz, fuel gaz, LPG, vb.	50 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <500 MW	5	35	300	100
Yakıt ısıl gücü≥500 MW	200
Yüksek fırın gazı	50 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <500 MW	10	800	300
Yakıt ısıl gücü≥500 MW	200
Demir-çelik sanayinde ortaya çıkan ve başka yerlerde de kullanılabilecek olan gazlar	50 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <500 MW	50	35	300
Yakıt ısıl gücü≥500 MW	200
Sıvılaştırılmış gaz	50 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <500 MW	5	5	300
Yakıt ısıl gücü≥500 MW	200
Rafineri kalıntılarının/rezidülerinin gazlaştırılmasından çıkan düşük kalorili gazlar, kok fırını gazı veya yüksek fırın gazı	50 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <500 MW	5	800	300
Yakıt ısıl gücü≥500 MW	200

Kadmiyum ve bileşikleri, kadmiyum,

Talyum ve bileşikleri, talyum,

Antimon ve bileşikleri, antimon,

Arsenik ve bileşikleri, arsenik,

Kurşun ve bileşikleri, kurşun,

Krom ve bileşikleri, krom,

Kobalt ve bileşikleri, kobalt,

Bakır ve bileşikleri, bakır,

Manganez ve bileşikleri, manganez,

Nikel ve bileşikleri, nikel,

Vanadyum ve bileşikleri, vanadyum,

Kalay ve bileşikleri, kalay,

        olarak ifade edilir.  Bu emisyonlar için toplam olarak 0,5 mg/Nm3 emisyon sınır değeri aşılmaz.               

7) Benzo(a)piren için 0,001 mg/Nm3 emisyon sınır değeri aşılmaz.

Ek-6

SIVI YAKITLI YAKMA TESİSLERİNDE EMİSYON SINIR DEĞERLERİ

Yakıt Isıl Gücü	Emisyon Sınır Değerleri (mg/Nm3 )
Toz	SO2	NO2(NO ve NO2)	CO
50 MW ≤ Yakıt ısıl gücü <300 MW	50	1700	450	150
300 MW≤ Yakıt ısıl gücü<500 MW	1700-400(lineer azalma)
Yakıt ısıl gücü≥500 MW	400	400

(1) Toz parametresi için kül oranı % 0,06 dan fazla olan sıvı yakıt yakan ve hesaplanan ısıl girdisi 500 MW dan az olan tesisler için 100 mg/Nm3 sınır değeri uygulanabilir.

(2) Arsenik, kurşun, kadminyum, krom, kobalt, nikel olarak ifade edilecek nikel ve bileşikleri, vanadyum olarak ifade edilecek vanadyum ve bileşikleri olan ağır metaller için toplam olarak  2 mg/Nm3 emisyon sınır değeri aşılmaz.          

Ek-7

GAZ YAKITLI YAKMA TESİSLERİNDE EMİSYON SINIR DEĞERLERİ

Ek-8

GAZ TÜBİNLERİNDE EMİSYON SINIR DEĞERLERİ

Yakıt türü	Emisyon Sınır Değerleri (mg/Nm3 )
NO2(NO ve NO2)	CO
Doğal gaz	75	100
Gaz yakıtlar (doğal gaz hariç)	120
Sıvı yakıtlar	120
07/10/2004 ten önce faaliyete geçenler	300