Resmî Gazete Tarihi: 03.07.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27277

MEYVE FİDANI VE ÜRETİM MATERYALİ SERTİFİKASYONU İLE PAZARLAMASI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİBÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmelik meyve türlerine ait fidan ve üretim materyallerinin, ismine doğru, kaliteli ve sağlıklı biçimde üretilmesi ve pazarlanmasını sağlamak amacıyla, sertifikasyon sistemi dâhilinde üretim ve pazarlanması ile ilgili usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 6 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Araştırma kuruluşu: Bitki çeşitlerinin ıslahı veya bulunması ve geliştirilmesi ile ilgili faaliyet gösteren, nitelikleri ve çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenen, kamu kurum ve kuruluşları veya özel kuruluşları, 

b) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

c) Başvuru kuruluşu: Üretimin yapıldığı ildeki Bakanlık il müdürlüğü veya Bakanlık tarafından beyanname kabulü ve parsel kontrolleri için yetkilendirilen kuruluşları,

ç) Bir nolu damızlık ünitesi: Araştırma kuruluşları veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından ıslahçı materyalinden özel korumalı tel seralarda veya izolasyon mesafesine uygun açık alanlarda kurulan, virüsten arî ön temel sınıfta üretim materyali elde edilen bitkileri, 

d) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Bitki Muayene Raporu: Fidanların sertifika/belgeye esas şartlarını devam ettirmeleri ve pazarlanabilir olmaları halinde Bakanlık il müdürlüğünce düzenlenen belgeyi,

e) Bitki sağlığı kontrol kuruluşu: Zirai mücadele araştırma enstitüleri veya Bakanlık tarafından sertifikasyona tabi zararlı organizmaların kontrolü için yetkilendirilen kuruluşları,

f) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Kayıt Sertifikası: Damızlık tesis edilecek alan veya fidan parselinde/harcında Bakanlıkça belirlenen zararlı organizmalar açısından sakınca olmadığına dair veya operatör kaydı sonucu düzenlenen belgeyi, 

g) Damızlık Çeşit Tespit Raporu: Bakanlıkça belirlenen kuruluşun görevlendirdiği uzman tarafından damızlık ünitelerinde bulunan bitki çeşidinin onaylandığı belgeyi,

ğ) Fidan: Anaç, çöğür, yoz veya çelik üzerine aşılama veya doğrudan eşeysiz vejetatif yollarla çelik, daldırma, doku kültürü yöntemleri ile üretilen aşılı veya aşısız meyve fidanlarını,

h) Fidanın niteliği: Fidanın tüplü fidan, tüplü aşılı fidan, açık köklü aşılı fidan veya açık köklü aşısız fidan, doku kültürü yöntemi ile üretilen fidan olması özelliğini,

ı) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Genel Müdürlük (BÜGEM): Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünü,

i) İki nolu damızlık ünitesi: Araştırma kuruluşları veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından bir nolu ünitelerden elde edilen veya yurtdışından ithal edilen ve ön temel kademede olduğu belgelendirilen üretim materyallerinden veya fidanlardan, özel korumalı tel seralarda veya izolasyon mesafesine uygun açık alanlarda kurulan virüsten ari temel sınıfında üretim materyali elde edilen bitkileri,

j) İsmine doğruluk: Meyve fidanı üreten, pazarlayan, depolayan veya sevk eden kişi ve kuruluşlarca etiketinde belirtilen anaç ve/veya çeşit adının garanti edilmesi halini, 

k) İtiraz Kontrol Raporu: İtirazlar üzerine, Genel Müdürlüğün görevlendirdiği konu uzmanları tarafından, itiraza konu durum ile ilgili hazırlanan raporu,

l) Ön temel materyal: Bir nolu üniteden elde edilen üretim materyalini,

m) Parti: Türü, çeşidi, anacı, yaşı, boyu ve ambalajları aynı olan ve bir seferde muayeneye ve kontrole sunulan üretim materyali ve fidanların yeknesaklığı ve kökeniyle tanımlanabilir birimini,

n) Pazarlama: Üretim materyali veya fidanları kullanılmaya hazır olarak stokta bulundurma, satış için teşhir veya teklif etme, diğer kişiye satış veya teslimat işlemlerini,

o) Sertifikalı fidan: Üç nolu damızlık ünitelerinden elde edilen üretim materyalleriyle üretilen fidanları,

ö) Sertifikasyon kuruluşu: Bakanlık tarafından bu Yönetmelikte belirtilen sertifikasyon işlemlerini yapmakla yetkilendirilen kuruluşları,

p) Sertifikalı materyal: Üç nolu damızlık ünitelerden elde edilen üretim materyalini,

r) Standart fidan/üretim materyali: İsmine doğruluğu üretici tarafından garanti edilen, menşei sertifikası olmayan damızlıklardan üretilen, tohumluk kontrolörü/kontrolörleri tarafından kontrol edilen ve her türlü kayıt işlemleri başvuru kuruluşu tarafından tutulan fidan/üretim materyallerini,

s) Stool bed: Klon anaçlarının çoğaltılmasında kullanılan bir çeşit daldırma yöntemini,

ş) Temel materyal: İki nolu damızlık ünitesinden elde edilen materyali,

t) (Değişik: RG-25/5/2012-28303)TTSM: Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğünü,

u) Tohumluk kontrolörü: Tohumluk sertifikasyonuna ilişkin kontrolleri yapan, numune alan ve piyasa denetimlerini yaparak bu konularda belge düzenleyen kamu görevlilerini veya özel kişileri, 

ü) Üç nolu damızlık ünitesi:İki nolu ünitelerden elde edilen veya yurtdışından ithal edilen ve temel kademeye sahip olduğu belgelendirilen üretim materyalleri veya fidanlarla, Bakanlık tarafından yetkilendirilen kuruluşlar tarafından izolasyon mesafesine uygun açık alanlarda kurulan ve sertifikasyona tabi zararlı organizmalardan ari üretim materyali elde edilen meyve damızlık bitkilerini,

v) Üretici: Üretim materyali veya fidan konularında üretim, koruma ve/veya işlemden geçirme ve pazarlama faaliyetlerini profesyonel olarak yapan gerçek veya tüzel kişileri,

y) Üretim materyali: Meyve fidanlarının üretilmesinde kullanılan çelik, aşı gözü, aşı kalemi, klon, doku kültürü ortamındaki bitkicik, sürgün ucu ve meristem gibi vejetatif, tohum, çöğür ve yoz gibi generatif materyali,

z) Üretim Materyali Kapasite Raporu: Damızlık ünitelerinden alınabilecek üretim materyali miktarını belirten raporu,

aa) Zararlı organizma: Bitkilerde ve bitkisel ürünlerde zarar yapan bütün biyolojik dönemlerdeki tüm hayvanları, bitkiler âlemine bağlı canlı organizmalar ile fungus, bakteri, virüs, nematod, fitoplazma ve diğer patojenleri,

bb) (Ek:RG-25/5/2012-28303) Operatör kaydı: 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı,Gıda ve Yem Kanunu kapsamında yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile yemeklik patates üretenleri, ithal edenleri, depolayanları ve ticaretini yapanların kayıt edilmesi işlemini,

ifade eder. 

İKİNCİBÖLÜM

Üretim, Sertifikasyon ve Pazarlama Esasları

Genel şartlar

MADDE 4 –

(1) Meyve fidan ve üretim materyallerinin üretilmesi ve pazarlaması ile ilgili genel hükümler aşağıda yer almaktadır.

a) Meyve fidanı ve üretim materyalinde sertifikasyon sistemine ait şema, Ek 1’de yer almaktadır. Standart fidan/üretim materyali üretiminde bu şemayı takip etmek zorunlu değildir.

b) Meyve türlerine ait fidan ve üretim materyalinin sertifikasyon sisteminde veya standart olarak üretilmesi için, fidan ve üretim materyalinin ait olduğu çeşitlerin ülkemizde kayıt altında olması şartı aranır. Sertifikasyon sisteminde yer alacak meyve türleri Genel Müdürlük tarafından belirlenir ve internet sayfasında yayımlanır.

c) Meyve fidan ve üretim materyali sertifikasyon sisteminde ve standart üretimlerde yer alan Bakanlık ana hizmet birimlerinin görev alanına giren faaliyetleri yürüten Bakanlık birimleri haricindeki üreticilerde kullanacağı üretim yöntemine uygun olarak 15/5/2009tarihli ve 27229 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği hükümlerine göre Fidan Üretici Belgesine ve/veya Doku Kültürü ile Tohumluk Üretici Belgesine sahip olma şartı aranır. 

ç) Bir veya iki nolu ünite kuracak üreticilerin araştırma kuruluşu veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluş olmaları gerekir.

d) Yurtdışından ithal edilen üretim materyalleri veya fidanlar bir, iki ve üç nolu damızlık ünitelerinin kurulmasında kullanılabilir. 

e) Sertifikasyon sistemine dahilolan veya standart olarak üretilecek meyve üretim materyalleri ve fidanlar, Bakanlık tarafından yetki verilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından üretilir ve pazarlanır. 

f) Yönetmelik hükümlerine göre üretilip belgelendirilen fidan ve üretim materyalleri, 10/6/2005tarihli ve 25841 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik esaslarına göre belgelenmesi durumunda organik fidan ve üretim materyali olarak pazarlanır.

g) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Doku kültüründe ana kaynak olarak ön temel, temel veya sertifikalı materyal kullanıldığında, elde edilen üretim sertifikalı ya da standart, standart materyal kullanıldığında ise elde edilen üretim standart olur. Doku kültürü ile çoğaltılan sert çekirdekli meyve türlerinin tohum anaçlarında ise ön temel materyalden temel/sertifikalı/standart, temel materyalden sertifikalı/standart üretim yapılabilir. Doku kültürü uygulamasında izlenecek yol ve yöntem Bakanlıkça belirlenir.

ğ) İki ve üç nolu damızlıklarda, üretim materyalinin fidan üretiminde kullanılmasından önce, daha sonraki aşamalarda ismine doğrulukta sorun çıkmadığı sürece, çeşit sahibi kuruluş veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşun görevlendirdiği uzman tarafından damızlıkta bulunan çeşit ve damızlık ünitesi krokisinin bir defaya mahsus onaylanması yeterlidir.

h) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Damızlık ünitelerinin sadece tesisinden önce kullanılacak parsel için Kayıt Sertifikası alınır.

ı) Damızlık parsellerde ve tüm fidan parsellerinde yapılan kimyasal uygulamalar üretici tarafından kayıt altına alınır ve istenildiğinde üretici tarafından tohumluk kontrolörüne ibraz edilir.

i) Tüplü meyve fidanlarında dezenfekte edilmiş ve nematolojik yönden temiz olduğuna dair resmi belgesi olan veya daha önce kullanılmamış harç kullanılmalıdır.

j) Sertifikasyon sisteminde yer alan damızlıklarda sertifikasyona tabi zararlı organizma kontrolleri yapılırken, standart üretim materyali alınacak damızlıklarda bitkiler iç karantina etmenleri açısından kontrol edilir.

k) Yabancı dildeki tüm belgelerin yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümelerinin üretici tarafından sunulması gereklidir.

l) Yönetmelikte adı geçen belge ve formlar, Genel Müdürlük ve TTSM internet sayfasında yer alır

m) (Ek: RG-25/5/2012-28303)1 numaralı damızlık ünitesinden ön temel/temel/sertifikalı/standart üretim materyali ya da fidan, 2 numaralı damızlık ünitesinden temel/sertifikalı/standart üretim materyali ya da fidan üretimi yapılabilir.

n) (Ek: RG-25/5/2012-28303) Klonlar, sadece çeşit adı ile üretilip, sertifikalandırılabilir ve pazarlanabilir.

o) (Ek: RG-25/5/2012-28303) Bakanlık talimatına istinaden ön temel/temel/sertifikalı/standart üretimlere ayrı sertifika belgesi düzenlenmeyebilir.

ö) (Ek:RG-25/5/2012-28303)Aşılı fidanda anaç veya çeşide ait üretim materyali sertifika sınıfında farklılık olması halinde, fidanın sınıfı çeşidin sertifika kademesinde olabilir.

Damızlık Çeşit Tespit Raporunun düzenlenmesi

MADDE 5 –

(1) Damızlık sahibi gerçek veya tüzel kişiler Damızlık Çeşit Tespit Raporu ve damızlık ünitesi krokisinin düzenlenmesi için, Damızlık Çeşit Tespit Raporu Başvuru Formunu iki nüsha düzenleyerek başvuru kuruluşuna müracaat eder. Üretici başvuru esnasında, damızlık tesisinde kullanılan fidan veya üretim materyaline ait etiket ve faturanın il müdürlüğü onaylı suretlerini de ibraz eder. Kendi üretmiş olduğu fidan veya üretim materyallerini kullanarak damızlık tesis eden üreticilerden fatura talep edilmez.

(2) Başvuru kuruluşu, etiket ve fatura fotokopileri ibraz edilen Damızlık Çeşit Tespit Raporu Başvuru Formunun bir nüshasını muhafaza eder, ikinci nüshasını ise Bakanlıkça belirlenen Damızlık Çeşit Tespit Raporunu düzenlemekle yetkilendirilen kuruluşa gönderir.

(3) Yetkili kuruluş, söz konusu tür veya çeşitle ilgili bir veya birden fazla uzmanını, damızlık çeşit tespiti için görevlendirir. Görevlendirilen uzman/uzmanlar, çeşit tespitinin en iyi yapılacağı dönemlerde, bir yada birkaç kez damızlık ünitesinde gözlemleri alır. Başvuru kuruluşundan bir tohumluk kontrolörü de, söz konusu çeşit tespit kontrollerinin en az birine katılır. Çeşit tespiti için görevlendirilen uzman/uzmanlar, çeşit tespitine kesin olarak karar verdiği kontrol neticesinde, Damızlık Çeşit Tespit Raporunu ve damızlık krokisini üç nüsha düzenler. Raporda, beyan edilen çeşit ile tespit edilen çeşidin aynı olup olmadığı belirtilir. Çeşit tespitinde görevlendirilen uzman/uzmanlar, düzenledikleri rapor ve krokinin bir nüshasını kendi kuruluşuna, ikinci nüshasını muhafaza edilmek üzere başvuru kuruluşuna, üçüncü nüshasını ise üreticiye verir.

Beyanname verilmesi

MADDE 6 –

(1) Meyve fidan ve üretim materyalinin sertifikalandırılabilmesi için, beyanname verilmesi gerekir. 

(2) Beyannamelerin düzenlenmesi ve kabul edilmesi aşağıdaki şekilde yapılır.

a) Meyve fidan ve üretim materyali üretimlerinde beyannamelerden uygun olanı doldurulur.

b) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Bir numaralı damızlık ünitesinde çeşit ve tohum anacı için her bitkiye, yatay daldırma (stool bed) sistemindeki klon anaçları için birbirine bağlı her bir bütün için, iki ve üç numaralı damızlık üniteleri, standart üretim materyali ile tüm fidan parsellerinde Kayıt Sertifikasına esas parseldeki üretimler için bir beyanname düzenlenir. 

c) Beyannamelerde belirtilen çeşit ve anaç isimleri, kayıt edilip yayımlandığı şekilde yazılır.

ç) Beyannameler bir ve iki nolu damızlık üniteleri için beş nüsha, üç nolu damızlık ünitesi ve standart üretim materyali/fidan da dahil tüm fidan üretim parselleri için üç nüsha düzenlenir.

d) Beyannameler başvuru kuruluşuna bir ve iki nolu damızlık üniteleri için 1 Ocak – 31 Mart tarihleri arasında, üç nolu damızlık ünitesi ve standart üretim materyali/fidan da dahil tüm aşamalardaki fidan parselleri için 1 Ocak – 31 Mayıs tarihleri arasında verilir.

e) Nematod tahlili için numune alındıktan sonra fidan üretim alanında, beyannamede belirtilenin dışında herhangi bir bitki ekilemez veya dikilemez.

f) Bakanlık ana hizmet birimlerinin görev alanına giren faaliyetleri yürüten Bakanlık birimleri hariç olmak üzere sadece fidan üretici belgesine sahip üreticilerin verdikleri beyannameler başvuru kuruluşu tarafından onaylanarak, üretici belgesi tarih ve sayısı beyannameye yazılır. Uygun bulunmayan beyanname başvuru kuruluşu tarafından üreticiye iade edilir. 

g) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Başvuru sırasında beyannamelere aşağıdaki belgeler eklenir.

1) Sertifikasyona tabi meyve fidanı üretim beyannamesinde sertifikasyon aşaması da belirtilmek koşuluyla üretim materyaline ait sertifika ve etiket miktarını gösteren belge/faturanın başvuru kuruluşu onaylı sureti.

2) Tüm fidan üretim beyannamelerinde Kayıt Sertifikası.

3) Temel ve sertifikalı üretim materyali beyannamelerinde yetkili uzman tarafından onaylı Damızlık Çeşit Tespit Raporu ve parselleri gösteren krokilerin, başvuru kuruluşu onaylı birer suretleri.

4) Bir ve iki numaralı üniteler için Bakanlık tarafından verilen yetki belgesinin Bakanlık il müdürlüğü onaylı suret.

h) Fidan üretim beyannamelerinde belirtilen miktar, kullanılan üretim materyaline ait sertifika ve etikette belirtilen miktardan veya faturada yazılı miktardan fazla olamaz. Her iki üretim materyali kaynağının kullanıldığı durumlarda toplam miktar dikkate alınır.

ı) (Mülga: RG-25/5/2012-28303)

i) Sertifikasyon sürecinin herhangi bir aşamasında bilgilerin doğru olmadığının belirlenmesi halinde, başvuru kuruluşu tarafından beyannameler onaylanmış olsalar dahi iptal edilir, bu beyannameler sonucunda düzenlenen kontrol raporuna sertifikalandırma yapılmaz, verilen sertifika ve etiketler iptal edilir.

Parsel kontrolleri

MADDE 7 –

(1) Parsel kontrolü, Bakanlıkça yetkilendirilen tohumluk kontrolörü/kontrolörleri tarafından yapılır. Bir ve iki nolu damızlık ünitelerin kontrolleri, üretimin yapıldığı ilin Bakanlık il müdürlüğü koordinatörlüğünde, bitki sağlığı kontrol kuruluşu ve sertifikasyon kuruluşundan konu uzmanlarının da katılımı ile yapılır. 

(2) Üç nolu damızlık üniteleri, standart üretim materyali alınan damızlıklar ile tüm fidan üretim parsellerinin kontrolleri, Bakanlık il müdürlüğü veya Bakanlığın yetki verdiği kuruluşların konu uzmanları tarafından yapılır. Bu kontrollere, ihtiyaç duyulması halinde ilgili bitki sağlığı kontrol kuruluşu veya çeşit sahibi/sertifikasyon kuruluşundan konu uzmanları da davet edilebilir. 

(3) Parsel kontrolleri aşağıdaki esaslara göre yapılır.

a) Sertifikasyonda her beyannamenin temsil ettiği parsel veya ünite bir sertifikasyon ünitesidir. Ünite, beyannamedeki parsel numarası ile anılır. Her bir aşama ünite arasında bırakılacak izolasyon mesafeleri Bakanlıkça belirlenir. 

b) Sertifikasyona tabi zararlı organizmalar açısından yapılan kontrole esas olacak birim, bitki sağlığı kontrol kuruluşundan görevlendirilen uzman tarafından bir ve iki nolu damızlık parsellerde bitkilerin tümünde makroskobik kontroller ve laboratuvar analizleri yoluyla yapılır. Üç nolu damızlıkta makroskobik kontrol/laboratuvar analizleri, standart üretim materyali alınan damızlık, ön temel ve temel fidan ile sertifikalı/standart fidan üretim parsellerinde ise gerekli izolasyon mesafesine uyulmak şartıyla, Bakanlık il müdürlüğü tohumluk kontrolörü tarafından tüm parselde makroskobik olarak yapılır. Ancak Bakanlık il müdürlüğü tohumluk kontrolörü tarafından gerekli görüldüğü hallerde fidanlardan/ağaçlardan örnek alınarak bitki sağlığı kontrol kuruluşuna inceleme ve/veya analiz için gönderilebilir. Sertifikasyon sistemi dahilindeki damızlık ve fidanlarda sertifikasyona tabi zararlı organizma kontrolleri yapılırken, standart üretim materyali alınacak damızlık ve standart fidanlar iç karantinaya tabi zararlı organizmalar açısından kontrol edilir.

c) İsmine doğruluk kontrolü amacıyla parsellerde bulunan bitkiler botanik bakımdan ait olduğu çeşidin özelliğini taşımalıdır. Kontrol edenler, parsele dikilen bitkilerin menşei ile ilgili diğer kayıtları ve Damızlık Çeşit Tespit Raporu ve arazi krokisini üreticiden istemeye ve incelemeye yetkilidir.

ç) Fidan üretim parsellerinde, sertifikasyona tabi zararlı organizmadan ari bulunsa dahi, yapılan ikinci veya gerektiğinde tekrarlanan kontrol sonucuna göre, standartlara uymayan fidan ve üretim materyalleri miktarı, beyannamede belirtilen fidan ve üretim materyali miktarından düşülür. Kalan miktar, kontrol raporunda “Sertifikalı Olabilir” şeklinde belirtilir.

d) Damızlık ünitelerinde Üretim Materyali Kapasite Raporu başvuru kuruluşu uzmanı tarafından üretim materyali miktarının en doğru belirleneceği dönemde doldurulur.

e) Bitki sağlığı ve ismine doğruluk kontrolleri amacıyla yapılan parsel kontrolleri, beyanname başvurusunun yapıldığı aynı takvim yılı içinde en geç ekim ayı sonunda tamamlanır. 

Parsel kontrol raporunun düzenlenmesi

MADDE 8 –

(1) Parsel Kontrol Raporu aşağıdaki esaslara göre tohumluk kontrolörü/ kontrolörleri tarafından düzenlenir.

a) Parsel kontrolünün tamamlanmasından sonra tohumluk kontrolörü/kontrolörleri, beyanname bilgileri ve parsel kontrol standartlarını göz önünde bulundurarak, Parsel Kontrol Raporunu üç nüsha halinde düzenler.

b) Raporlarda silinti veya kazıntı yapılmaz. Değişiklik zorunlu ise yanlışlığın üzeri çizilerek doğrusu yazıldıktan sonra tohumluk kontrolörü/kontrolörleri tarafından paraflanır.

c) Parsel Kontrol Raporunun iki nüshası üreticiye verilir, bir nüshası ise Bakanlık il müdürlüğünde muhafaza edilir.

Meyve fidanı ve üretim materyallerinde bitki standartları

MADDE 9 –

(1) Meyve fidanında olması gereken asgari standartlar aşağıda yer almaktadır.

a) Fidanda aşırı güneş yanıklığı, donma ve kuruma belirtileri, aşı yerinde tırnak kalıntısı ve aşırı şişkinlikler, tüplü fidan dışındakilerde gözler sürmüş olmamalıdır. 

b) Ana kök, yan kökler ve saçak kökler yeterince gelişmiş, sağlıklı ve canlı, aşı yeri iyi kaynamış ve toprak seviyesinden türe bağlı olarak uygun yükseklikte aşılanmış olmalıdır.

c) Her türden fidanlar, türüne özgü bir şekilde gelişmiş olmalı, yaprak ve dal oluşumu, kabuk yapısı, rengi ve kök yapısı ile ilgili olarak çeşidin botanik bakımından özelliklerini taşımalıdır.

ç) Zeytin fidanı hariç aşılı yumuşak ve sert çekirdekli meyve fidanlarında fidanın çapı aşı yerinin 5 cm yukarısından, fidan boyu kök boğazından itibaren en üstteki dalın ucuna kadar olan yükseklik olarak ölçülür. Sertifikalandırma için aşılı fidanlarda çap, en az 10 mm, boy ise en az 80 cm olmalıdır. Zeytin ve aşısız fidanlarda çap en az 5 mm, boy ise yeterince gelişmiş olmalıdır.

d) Tüplü meyve fidanlarında fidanın yeterince köklenmiş ve aşılı ise aşı sürgününün sağlıklı en az 30 cm olması zorunludur. 

e) Fidanların ambalajlanması, fidanın kök, gövde ve sürgününde bir zararlanma olmaması için uygun teknikler kullanılarak yapılmalıdır.

(2) Üretim materyalinde olması gereken asgari standartlar aşağıda belirtilmiştir.

a) Aşı kalemi ve çelik kurumamış, sertifikasyona tabi zararlı organizma içermiyor olmalıdır.

b) Çap olarak türlere göre uygun çap ve/veya uzunlukta olmalıdır.

c) Tohum anaçları için, tohum meyve etinden tamamen arındırılmış olmalı, kendi çeşidinin özelliğini büyüklük, şekil ve yapı olarak taşımalıdır.

Meyve fidanı ve üretim materyallerinde bitki sağlığı standartları

MADDE 10 –

(1) Damızlıklardaki tüm bitkiler ve fidanlar, iç karantina etmenlerinden ari olmak zorundadır.

(2) Sertifikasyona tabi zararlı organizma kontrolleri, Bakanlık il müdürlüğü veya Bakanlık tarafından hastalık kontrolleriyle görevlendirilmiş bitki sağlığı kontrol kuruluşu uzmanları tarafından yapılır.

(3) Sertifikasyon aşamalarında uygulanacak sertifikasyona tabi zararlı organizma listesi, izolasyon mesafeleri ve sertifikasyona tabi zararlı organizma kontrollerinde izlenecek yol ve yöntem Bakanlıkça belirlenir.

Etiketleme ve sertifikalandırma

MADDE 11 – (Değişik: RG-12/3/2013-28585)

(1) Üretici, fidanlar için en son düzenlenen parsel kontrol raporunun asıl nüshası ve etiket talep formu ile TTSM veya Bakanlıkça etiket düzenlemekle yetkilendirilen kuruluştan etiketi temin eder. Bakanlıkça ayrı sertifika belgesi kullanılmasının gerekli görüldüğü hallerde, üretici en son düzenlenen parsel kontrol raporunun asıl nüshası ve etiket-sertifika/belge talep formu ile TTSM’den etiket ve sertifika/belge temin eder. Etiket veya etiket-sertifika/belge talep formunda belirtilen fidan miktarı, kontrol raporunda belirtilen miktarın üzerinde olamaz. 

(2) Üretici, üretim materyali için üretim materyali kapasite raporu/en son düzenlenen parsel kontrol raporunun asıl nüshası ve etiket talep formu ile TTSM veya Bakanlıkça etiket düzenlemekle yetkilendirilen kuruluştan etiketi temin eder. Bakanlıkça ayrı sertifika belgesi kullanılmasının gerekli görüldüğü hallerde, üretici kullanılan raporun asıl nüshası ve etiket-sertifika/belge talep formu ile TTSM’den etiket ve sertifika/belge temin eder. Etiket veya etiket-sertifika/belge talep formunda belirtilen üretim materyali miktarı, raporda belirtilen miktarın üzerinde olamaz. 

(3) Kontrol raporunda laboratuar analizinin gerekli olduğunun belirtilmesi halinde, analiz sonucuna göre sertifika ve etiket düzenlenir. 

(4) Fidan ve üretim materyallerinde etiket rengi; ön temel üretimlerde “beyaz üzeri mor kuşaklı”, temel üretimlerde “beyaz”, sertifikalı üretimlerde “mavi” ve standart üretimlerde “sarı” kullanılır. Etiket ve etiketleme ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir. 

(5) Fidanlar ve üretim materyalleri için düzenlenen sertifika/belge ve etiketler, beyanname yılını takip eden yılın sonuna kadar geçerlidir. Bu tarihten sonra sertifika/belge ve etiketler, Bakanlık il müdürlüğünce hazırlanan Bitki Muayene Raporuna istinaden geçerli olur. Bitki Muayene Raporu için üretici veya bayiin en geç 31 mayıs tarihine kadar başvuru kuruluşuna müracaat etmesi gerekir. Başvuru kuruluşu uzmanları, makroskobik olarak fidan/üretim materyallerinde sertifikasyona veya karantinaya tabi herhangi bir zararlı organizma bulaşıklığının olmamasını ve 9 uncu maddede belirtilen standartlara uygun olmasını gözetir. 

(6) Alıcılar satın aldıkları meyve üretim materyalleri ve fidanlara ait sertifika ve etiketleri, gerektiğinde yetkililere göstermek amacıyla bir yıl süre ile muhafaza etmekle yükümlüdür. 

Denetleme

MADDE 12 –

(1) Meyve fidan ve üretim materyallerinin sertifikasyon sistemi içerisinde üretilmelerine ilişkin parsel kontrolleri, aşağıdaki esaslar dahilinde Bakanlıkça denetlenir. Denetlenecek üretim alanları Genel Müdürlük tarafından belirlenir. 

a) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Denetimler, Genel Müdürlükçe görevlendirilen kuruluş uzmanı/uzmanları tarafından yapılır.

b) Denetlemede parsel kontrolü yapılır ve Parsel Kontrol Denetleme Raporu düzenlenir. 

c) Denetim elemanları tarafından, Parsel Kontrol Denetleme Raporu ile başvuru kuruluşunca düzenlenen Parsel Kontrol Raporu karşılaştırılarak farklılık olup olmadığı belirlenir. Şayet farklılık söz konusu ise, başvuru kuruluşuna ve üreticiye düzenlenen denetleme raporunun birer sureti verilir ve sertifikasyon işlemlerinde denetleme raporu esas alınır. 

ç) (Değişik: RG-25/5/2012-28303)Denetimde görevlendirilen uzmanlar, denetimlere ilişkin değerlendirme raporunu Genel Müdürlüğe sunarlar.

İtiraz

MADDE 13 –

(1) Üreticiler, başvuru kuruluşu tarafından verilen kontrol raporlarına itirazlarını, kontrol raporunun düzenleme tarihinden itibaren onbeş iş günü içinde Genel Müdürlüğe yapabilir.

(2) Genel Müdürlük söz konusu itirazı değerlendirerek, uzmanların itirazı yerinde incelemesi amacıyla Bakanlık il müdürlüğü ve ilgili kuruluş/kuruluşları görevlendirir. Yapılan görevlendirme itiraz sahibine bildirilir. İtiraz sahibi, görevlendirilen kuruluşların döner sermaye hesabına kontrol ücretini yatırır. Uzmanlar tarafından düzenlenen itiraz kontrol raporu ve gerekli görülmesi halinde yapılan laboratuvar analiz sonuçları en geç bir ay içinde Bakanlık il müdürlüğü tarafından Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlük sonuçları inceler ve kararını üreticiye, sertifikasyon kuruluşuna ve başvuru kuruluşuna gönderir. İtiraz Kontrol Raporu sertifikasyona esas nihai rapordur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İdari yaptırımlar

MADDE 14 –

(1) Üretim materyali ve fidanların üretim ve pazarlanmasında, 5553 sayılıTohumculuk Kanununa aykırı hareket edenler hakkında, aynı Kanunun 12 nci maddesi hükümleri uygulanır. 

Ücretler

MADDE 15 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki sertifikasyon ve kontrol hizmetleri ücrete tabidir. Ücretler, 28/12/2006 tarihli ve 26390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, “(Değişik ibare: RG-25/5/2012-28303) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Uygulama Yönetmeliği” hükümlerine göre, hizmeti veren kuruluşun döner sermaye işletmesi hesabına peşin olarak yatırılır. Bu ücretler, Bakanlık tarafından her yıl ocak ayında yeniden değerleme oranında belirlenir.

İstisnalar

MADDE 16 –(1) Bilimsel amaçlı çalışmalarda, araştırma ve geliştirme çalışmalarında ve genetik çeşitliliğin korunmasına yönelik çalışmalarda kullanılan üretim materyalleri ve fidanlar ile üreticinin kendi ihtiyacını karşılamak amacıyla ürettiği üretim materyali ve fidanlar bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.

Düzenleme yetkisi

MADDE 17 –

(1) Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulamasını sağlamak üzere düzenleme yapmaya yetkilidir.

Ünitelerin yeniden adlandırılması 

MADDE 18 –

(1) Bakanlığımız tarafından 17/1/2008 tarihli ve 26759 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meyve/Asma Fidan ve Üretim Materyali Sertifikasyonu ve Pazarlaması Yönetmeliğinde yer alan bir nolu ünite bu Yönetmelikte bir nolu damızlık ünitesi; iki nolu ünite bu Yönetmelikte temel fidan üretim ünitesi; üç nolu ünite bu Yönetmelikte üç nolu damızlık ünitesi; dört nolu ünite bu Yönetmelikte sertifikalı fidan üretim ünitesi olarak adlandırılmıştır.

Sertifikalı üretim materyali ithalatı

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği hükümlerine göre yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşu belgesi sahibi gerçek veya tüzel kişiler, üretim materyali ithalinde bulunulan çeşidin üç nolu damızlık ünitesini kurmak amacıyla temel fidan da ithal etmeleri koşulu ile, ithal edilen temel fidan miktarının ikiyüz katı sertifikalı üretim materyalini yurtdışından 31/5/2012 tarihine kadar ithal edebilirler.

(2) Üç nolu damızlık kurmak amacıyla ithal edilen fidanlar başvuru kuruluşu tarafından görevlendirilen tohumluk kontrolörü nezaretinde dikilir ve dikim sonucu düzenlenecek rapor Genel Müdürlüğe gönderilir. Dikim raporları Genel Müdürlüğe gelen üreticiler, sonraki üretim sezonlarında üç nolu damızlık ünitesi için fidan ithal etmeden de, 31/5/2012 tarihine kadar sertifikalı kademede, her sezon için 200 katı üretim materyali ithal edebilirler.

Meyve anacı ithalatı 

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği hükümlerine göre yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşu belgesi sahibi gerçek veya tüzel kişiler, ön temel, temel veya sertifikalı kademede olduğu belgelendirilmek şartıyla, doku kültürü ortamında meyve anaçlarını 31/12/2011 tarihine kadar ithal edebilir.

(2) Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği hükümlerine göre yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşu belgesi sahibi gerçek veya tüzel kişiler, sertifikalı kademede ve doku kültürü ile üretildiği belgelendirilmek şartıyla, meyve anaçlarını 31/12/2011tarihine kadar ithal edebilir.

2009 yılı için beyanname verme zamanı

GEÇİCİ MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendinde tüm fidan üretimlerine ait beyanname verilme dönemi, 2009 yılı için 1 Ocak-31 Temmuz 2009 olarak uygulanacaktır.

2023 yılı uygulaması

GEÇİCİ MADDE 4- (Ek: RG-25/2/2023-32115)

(1) 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde, bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi kapsamında 2023 yılı meyve fidan ve üretim materyali beyannameleri, bir ve iki nolu damızlık üniteleri için 31/5/2023, üç nolu damızlık ünitesi ve standart üretim materyali/fidan da dahil tüm aşamalardaki fidan parselleri için 30/6/2023 tarihine kadar başvuru kuruluşuna verilir.

Yürürlük

MADDE 19 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 20 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini (Değişik ibare: RG-25/5/2012-28303) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

 

 

Ek -2

(Mülga: RG-12/3/2013-28585)

Resmî Gazete Tarihi: 21.07.2006 Resmî Gazete Sayısı: 26235

KAMU TAŞINMAZLARININ TURİZM YATIRIMLARINA TAHSİSİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri, bu bölgelerin veya bu bölgelerin planlarla belirlenmiş alt bölgeleri ve turizm merkezlerinin içinde veya dışındaki kamu taşınmazlarının Bakanlığa tahsisi, özel mülkiyete tabi taşınmazların kamulaştırılması, Hazine adına tapuya tescili, yatırımcılara tahsisi, bağımsız ve sürekli nitelikli üst hakları da dahil olmak üzere irtifak hakkı tesisi, kiralama, işletme ve devir işlemleri ile bu işlemlere ilişkin süre, bedel, hakların sona ermesi ve diğer koşullarla turizm amaçlı kullandırılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik; kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri, bu bölgelerin veya bu bölgelerin planlarla belirlenmiş alt bölgeleri ve turizm merkezlerinin içinde veya dışındaki kamu taşınmazlarının Bakanlığa tahsisi, özel mülkiyete tabi taşınmazların kamulaştırılması, Hazine adına tapuya tescili, yatırımcılara tahsisi, bağımsız ve sürekli nitelikli üst hakları da dahil olmak üzere irtifak hakkı tesisi, kiralama, işletme ve devir işlemleri ile bu işlemlere ilişkin süre, bedel, hakların sona ermesi ve diğer koşullarla turizm amaçlı kullandırılmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik; 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 8 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(Değişik: RG-23/5/2012-28301) 

Bu Yönetmelikte geçen;

a) Alt yatırımcı: Ana yatırımcıya tahsis edilen taşınmazlardan en az birini devralan tüzel kişileri,

b) Ana yatırımcı: Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesinin tamamı veya plânlarla belirlenmiş alt bölgelerinde (Değişik ibare: RG-25/9/2018-30546) Cumhurbaşkanı kararı ile turizm yatırımını plan kararıyla belirlenen tüm sosyal ve teknik altyapılarıyla birlikte gerçekleştirecek veya gerçekleştirilmesini sağlayacak olan gerçek veya tüzel kişiyi,

c) Bakanlığa tahsis: Kamu taşınmazlarının Kanun ve bu Yönetmelik amaçlarına uygun olarak kullanılmak üzere Bakanlığın tasarrufuna bırakılmasını,

ç) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,

d) Girişimci: Turizm yatırımı yapmak isteği ile Bakanlığa başvurmuş Türk veya yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişiler ile iş ortaklıkları ve konsorsiyumları,

e) (Değişik: RG-24/7/2020-31195) Kamu taşınmazları: Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezleri içinde veya dışında kalan ve Kanun uyarınca Bakanlığa tahsis edilen; Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazları, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici yerler ile kapanan yollar ve yol fazlalarını, 31/8/1956  tarihli ve   6831 sayılı Orman Kanununa göre Devlet ormanı sayılan (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) yerleri ve aynı Kanunun 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca (Değişik ibare: RG-28/9/2024-32676) turizm maksatlı izin verilen alanlarda Orman Genel Müdürlüğü sabit kıymetlerine alınan tesislerden konaklama amaçlı kullanılması mümkün olan yerleri, 19/10/1989 tarihli ve 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname gereğince tespit ve ilân edilen yerleri ve ayrıca, (Değişik ibare: RG-28/9/2024-32676) 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu gereğince tespit ve ilân edilen yerlerde, ilgili Bakanlıkça belirlenen ve üzerinde turizm maksatlı konaklama tesisi bulunan veya onaylı planları ile konaklama tesisi yapılması uygun görülen alanlar (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) ile Devlet ormanları içinde sınırları Orman Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen ve üzerinde konaklama tesisi bulunan veya yapılması uygun görülen (Değişik ibare: RG-28/9/2024-32676) orman parklarını,

f) Kanun: 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu,

g) Kesin tahsis: Ön izin koşullarını yerine getiren girişimciler adına, kamu taşınmazı üzerinde bağımsız ve sürekli nitelikli üst hakları da dahil olmak üzere irtifak hakkı tesisi veya kiralama ya da kullanma izni verilmesi suretiyle kullanma hakkı verilmesini,

ğ) Komisyon: Bu Yönetmelik uyarınca oluşturulan Arazi Tahsis Komisyonunu,

h) (Değişik ibare: RG-25/9/2018-30546) Kullanım bedeli: Kira, irtifak hakkı veya kullanma izni bedelini,

ı) Kültür ve turizm koruma ve gelişim alt bölgesi: Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesi içerisinde bulunan ve 1/25000 veya daha alt ölçekli plan ile belirlenen, içinde turizm türleri ile kültür, eğitim, eğlence, ticaret, konut ve her türlü teknik ve sosyal altyapı alanlarından bir veya daha fazlasını kapsayan, kendi içinde alt alanlara ayrılabilen taşınmazları,

i) (Değişik: RG-14/5/2022-31835) Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri: Turizm hareketleri ve faaliyetleri yönünden önem taşıyan veya doğal, tarihî ve kültürel değerlerin yoğun olarak yer aldığı, korunması ve geliştirilmesinde kamu yararı bulunan yörelerde, koruma kullanma dengesi gözetilerek sektörel kalkınmanın sağlanması ve turizm sektörünün plânlı ve kontrollü gelişiminin sağlanması amacıyla yeri, mevkii ve sınırları Cumhurbaşkanı kararıyla tespit ve ilân edilen alanları,

j) Müzakere: Başvuru yapılan taşınmazlar için yeterli görülen girişimciler ile sosyal ve teknik altyapıya katılım payının belirlenmesi için yapılan görüşmeyi,

k) Müzakere Komisyonu: Bu Yönetmelik uyarınca oluşturulan Müzakere komisyonunu,

l) Ön izin: Bu Yönetmelik kapsamındaki kamuya ait taşınmazlarla ilgili turizm amaçlı plan ve proje geliştirilmesi ile diğer işlemlerin tamamlanmasına imkân tanınması amacıyla girişimci adına kesin tahsis aşamasına kadar verilen izni,

m) (Değişik ibare: RG-26/10/2019-30930) Sosyal ve teknik altyapıya katılım payı: İlanen yapılacak tahsislerden Bakanlık tarafından belirlenen tahsise konu alanlarda gerçekleştirilecek sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin tamamının veya bir kısmının yapımının veya maliyetinin karşılanması için Bakanlıkça belirlenecek tutardan az olmamak üzere girişimci tarafından teklif edilen ve/veya müzakere sonucunda belirlenecek payı,

n) Tahsis şartnamesi: Bakanlıkça her ilan döneminde tahsise konu taşınmazların özel şartlarını ve genel hükümlerini içeren şartnameyi,

o) (Değişik: RG-30/12/2016-29934) Teminat: Mevduat veya katılım bankalarının verecekleri kesin ve süresiz teminat mektuplarını,

ö) Toplam yatırım maliyeti: Bakanlıkça yatırım türleri için her yıl belirlenecek birim maliyetlere göre hesaplanacak toplam yatırım tutarını,

p) Turizm bölgeleri ve alanları: 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununda 24/7/2003 tarihli ve 4957 sayılı Kanun ile yapılan değişikliklerden önce yeri, mevkii ve sınırları Bakanlığın önerisi ve (Değişik ibare: RG-25/9/2018-30546) Cumhurbaşkanı kararıyla tespit ve ilan edilen ve Kanunun Geçici 7 nci maddesine göre yürürlükte olan bölgeleri ve alanları,

r) (Değişik: RG-14/5/2022-31835) Turizm Merkezleri: Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri dışında kalmakla birlikte, bu bölgelerin niteliğini taşıyan, turizm hareketleri ve faaliyetleri açısından öncelikle geliştirilmesinde kamu yararı bulunan orman vasıflı olanlar dâhil Hazine taşınmazları ile tescili mümkün olan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde yeri, mevkii ve sınırları Cumhurbaşkanı kararıyla tespit ve ilân edilen alanları,

s) Yatırımcı: Turizm yatırımı belgesine sahip tüzel kişileri,

ş) (Ek: RG-26/10/2019-30930) Nitelikli spor tesisi: 31/5/2019 tarihli ve 1134 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin 29 uncu maddesinde spor tesisleri için belirlenen asgari nitelikleri sağlayan, en az otuz olimpik spor branşının gerçekleştirildiği, uluslararası federasyonlar tarafından sertifikalandırılan, uluslararası standart ve ölçülere uygun atletizm tesisleri, en az bir adet futbol antrenman sahası ile en az 1.500 seyirci kapasiteli bir adet futbol maç sahasına, birer olimpik açık ve kapalı yüzme havuzuna, birer basketbol, voleybol, hentbol müsabaka ve antrenman sahalarına sahip olan, tek bir entegre tesisten oluşan ve bu aktivitelerin tamamlayıcı diğer bölümlerle desteklendiği spor tesislerini,

t) (Değişik: RG-14/5/2022-31835) Personel lojmanı alanı: Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan alanları,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Taşınmazların Bakanlık Tasarrufuna Alınması

Turizme ayrılan alanlar için öncelikle yapılacak işlemler

MADDE 5 –

(1) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezleri içinde ve dışındaki kamu taşınmazlarından tarihi, kültürel ve doğal değerler, turizm potansiyeli, altyapı kolaylığı, sektörel kalkınma, planlı gelişme, turizm çeşitliliği, mahalli özellikler gibi nedenlerle öncelikle turizm amaçlı değerlendirilmesinde yarar görülenler Bakanlıkça saptanır. 

(2) Bu gibi alanlara rastlayan taşınmazların mülkiyet durumları belirlenir. Kadastro çalışması yapılmamış ise öncelikle yaptırılabilir. İmar planları yapılmamışsa yapılır veya yaptırılır ve Bakanlıkça onaylanır.

(3) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesi ve turizm merkezi dışındaki alanların Bakanlığın tasarrufuna alınmasından sonra imar planları ilgili kuruma onay için sunulur.

Turizme ayrılan taşınmazların bakanlık tasarrufuna alınması işlemleri

MADDE 6 –

(1) Kamu taşınmazlarından Bakanlık tasarrufuna alınması kararlaştırılanların Kanunun 8 inci maddesinde belirtilen usul ve süreler içinde Bakanlığa tahsisleri sağlanır. Bu amaçla planlama, kamulaştırma, parselasyon, tapuya tescil, devir, tahsis ve benzeri işlemler Bakanlıkça ilgili mevzuata uygun olarak takip edilir ve sonuçlandırılır.

(2) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşlarına ait turizm, eğitim ve dinlenme amaçlı tesisler ile araziler üzerindeki tahsisler, Bakanlığın teklifi ve (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının uygun görüşü üzerine, tahsisi yapan idarece kaldırılır ve tasarruf hakları Bakanlığa verilir.

(3) (Ek: RG-7/1/2010-27455) Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan Hazine mülkiyetinde yeterli alanın bulunmadığı durumlar; mevki, konum, büyüklük, denizle bağlantısı, denize uzaklığı ve tahsis amacına uygun olup olmadığı bakımlarından Hazine mülkiyetinde yeterli alanın bulunmaması durumunu ifade eder.

Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesi, alt bölgesi ve turizm merkezleri dışındaki hazine taşınmazları

MADDE 7 –

(1) İmar planları ile turizme ayrılan Hazine taşınmazlarında yatırım yapmak amacıyla başvuru olduğunda 18/3/1986 tarihli ve 86/10497 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde tahsis yapılabilir.

Kamulaştırma işlemleri

MADDE 8 –

(1) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezleri içinde Bakanlığın tasarrufuna alınmasına karar verilen özel mülkiyete tabi  taşınmazlar Bakanlık tarafından 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre kamulaştırılarak Hazine adına tapuya tescil edilir. Bu taşınmazlar tescil tarihini takiben bir ay içinde Kanunun 8 inci maddesi uyarınca (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Bakanlığa tahsis edilir.

(2) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezleri içinde kalan özel mülkiyete tabi taşınmazların turizm yatırımlarına tahsisi amacıyla, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27 nci maddesi hükümlerine göre acele kamulaştırma yapılabilir. Bu şekilde kamulaştırılan taşınmazlar da tapuda Hazine adına tescil edilir. 

(3) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezleri içinde kalan, kamuya ait olan taşınmazlar ile bedeli Bakanlık bütçesinden karşılanmak suretiyle kamulaştırılarak Hazine adına tescil edilen taşınmazlar üzerinde sözleşmesinde belirtilen süre kadar yatırımcılar lehine bedeli karşılığında, kamulaştırma bedeli yatırımcı tarafından karşılanarak Hazine adına tescil edilen taşınmazlar üzerinde ise, yatırımcı lehine kamulaştırılan kısma isabet eden toplam yatırım maliyeti bedelinin on binde beş oranında bedelle bağımsız ve sürekli nitelikli üst hakları da dahil olmak üzere irtifak hakkı tesis edilir. İrtifak hakkına ilişkin tüm işlemler (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yapılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Taşınmazların Tahsis İlanı ve Taleplerin Değerlendirilmesi

Duyuru

MADDE 9 –

(Değişik: RG-28/9/2024-32676) 

(1) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm alan ve merkezleri içinde ve dışında, onaylı planları ile turizme ayrılmış yerlerde bulunan ve Bakanlık tasarrufuna alınmış olan kamu taşınmazlarından girişimcilere tahsisi uygun görülenlerin yeri, imar durumu, özellikleri, altyapı durumu, krokileri, yatırımın tamamlanma süresi ve tahsis için son başvuru tarihi ile müzakereye katılmak için gerekli teminat ve müzakere başlangıç bedeli de belirtilerek Bakanlıkça yapılacak ilan ile girişimcilere duyurulur.

Başvuru usul ve esasları

MADDE 10 –

(1) (Değişik: RG-28/9/2024-32676) Girişimciler, bu Yönetmelik uyarınca ilan edilen taşınmazların turizm amaçlı kullanımı için müracaat süresi içerisinde;

a) Bakanlıkça hazırlanan tahsis şartnamesinde istenilen tüm bilgi ve belgeler ile örneği şartnamede ekli beyanname ve eki formu, ilgilinin yatırımı gerçekleştirebilecek mali durumunu gösteren yeminli mali müşavirce veya bağımsız denetim yetkisine sahip kurumlarca hazırlanacak mali değerlendirme raporunu,

b) Yatırımın gerçekleştirileceği bölgenin veya projenin niteliğine göre, tahsis yapılan ve yapılacak alanlarda gerçekleştirilecek sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin tamamının veya bir kısmının yapımının veya maliyetinin karşılanması için Bakanlıkça tespit edilecek payın karşılanacağına ve ayrıca tahsis şartnamesinde belirtilen diğer tüm koşulların kabul edildiğine ve yerine getirileceğine ilişkin noter tasdikli taahhütnameyi,

c) Tahsise konu kamu taşınmazı için tahsis şartnamesinde belirtilen miktardaki başvuru teminatını,

Bakanlığa vermekle ve tebligat adresini bildirmekle yükümlüdür.

(2) Başvurular ortak girişim olarak yapılabilir. Ortak girişimler birden fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından iş ortaklığı veya konsorsiyum olarak iki türlü oluşturulabilir.   

(3) İş ortaklığı; üyeleri, hak ve sorumluluklarıyla işin tümünü birlikte yapmak üzere anlaşmış ortaklıklardır.

(4) Konsorsiyum ise, üyeleri, hak ve sorumluluklarını ayırarak işin kendi uzmanlık alanlarıyla ilgili kısımlarını yapmak üzere anlaşmış ortaklıklardır. 

(5) İş ortaklığı anlaşmalarında pilot ortak, konsorsiyum anlaşmalarında ise koordinatör ortak belirtilir. Bakanlıkça yapılacak işlemlerde pilot ortak ya da koordinatör ortak kanuni muhataptır.

(6) İş ortaklığı veya konsorsiyum sözleşmesinin noter tasdikli bir örneği Bakanlığa verilir.

(7) Bakanlık, işin farklı uzmanlıklar gerektirmesi durumunda, ilana konsorsiyumların teklif verip veremeyeceğini tahsis şartnamesinde belirtir.

(8) İş ortaklığı anlaşma ve sözleşmesinde iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin taahhüdün yerine getirilmesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, konsorsiyum anlaşma ve sözleşmelerinde ise, konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin, işin hangi kısmını taahhüt ettikleri ve taahhüdün yerine getirilmesinde koordinatör ortak aracılığıyla aralarındaki koordinasyonu sağlayacakları belirtilir. 

(9) İş ortaklığı veya konsorsiyum şeklinde yapılan başvurularda, sonradan pilot ortak veya koordinatör ortağın dışındaki diğer ortaklardan bir veya daha fazlasının çekilmesi durumunda; pilot ortak, koordinatör ortak ve kalan ortakların mali durumunun yatırımın en az yüzde ellisini öz kaynaklarıyla gerçekleştirmeye yeteceğinin başvuru esnasında verilen yeminli mali müşavirce veya bağımsız denetim yetkisine sahip kurumlarca hazırlanacak mali değerlendirme raporu ile belgelendirilmesi halinde, iş ortaklıklarında pilot ortak, konsorsiyumlarda ise koordinatör ortak işi sürdürmeye yetkilidir.

(10) Bakanlığa yapılan kamu taşınmazları tahsis talepleri, tahsis şartnamesinde belirlenen tüm bilgi ve belgelerin Bakanlığa teslim tarihinden itibaren altı ay içinde Komisyonca sonuçlandırılır. Bu süre gerekli görüldüğü hallerde Bakanlıkça uzatılabilir.

(11) Girişimcinin yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişi olması halinde, bu girişimciler tarafından bu maddeye göre hazırlattırılacak mali değerlendirme raporu; Türkiye’de bulunan yeminli mali müşavirce veya bağımsız denetim yetkisine sahip kurumlarca hazırlanabileceği gibi, bu girişimcilerin uyrukluklarında bulundukları ülkenin mevzuatına göre denetim yetkisi verilen kuruluşlara hazırlattırılarak, bu raporun aslı ile o ülkedeki Türk Büyükelçiliği veya Başkonsolosluğu tarafından; bulunulan ülke mevzuatına göre raporu düzenleyen kuruluşun yetkili olduğu belirtilerek onaylanan Türkçe tercümesi ile birlikte de Bakanlığa verilebilir.

Tekliflerin değerlendirilmesi

MADDE 11 –

(Değişik: RG-23/5/2012-28301) 

(1) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesi ve tahsis şartnamesinde belirlenecek hususlar kapsamında başvurusu Bakanlıkça uygun görülen girişimcilerle sosyal ve teknik altyapıya katılım payı üzerinden müzakere yapılır.

(2) Müzakereye ilişkin usul ve esaslar Arazi Tahsis Komisyonunca belirlenerek, müzakereye katılacak girişimcilere tebliğ edilir ve müzakereler Müzakere Komisyonu tarafından yürütülür.

a) Tek başvurunun yapıldığı hallerde Müzakere Komisyonunca yatırımın özelliğine göre girişimciden sosyal ve teknik altyapıya katılım payı istenebilir.

b) Birden fazla (Değişik ibare: RG-30/12/2016-29934) başvuru olması halinde, müzakere öncesi tebliğ edilen usul ve esasların kabul ve taahhüt edildiğine ilişkin noter onaylı taahhütname ile (Değişik ibare: RG-24/7/2020-31195) müzakereye katılmak için gerekli teminat girişimci tarafından Bakanlığa teslim edilir.

(3) (Değişik: RG-14/5/2022-31835) Arazi Tahsis Komisyonu gerekçesini belirtmek suretiyle taşınmazı tahsis edip etmemekte serbesttir. Tahsis etmeme yönünde karar alınması halinde girişimcilerin teminatları iade edilir. Müzakere sonucunda Arazi Tahsis Komisyonunca tahsis kararı alınması halinde, sosyal ve teknik altyapıya en fazla katılım payını öneren girişimciden, teklif ettiği tutarın yazılı tebligat tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde nakden Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü hesabına yatırılması istenir. Bu yükümlülüğünü yerine getiren girişimci adına Arazi Tahsis Komisyonu kararı ile ön izin verilir. Bu durumda müzakereye katılmak için verilen teminat iade edilir.

(4) (Değişik ibare: RG-24/7/2020-31195) En yüksek ve ikinci en yüksek teklifi verenler dışındaki girişimcilerin tüm teminatları müzakere sonrası iade edilir.

(5) Mücbir veya kamudan kaynaklanan sebepler dışında, müzakere sonucunda en yüksek teklifi veren girişimcinin taahhüdünden vazgeçmesi veya süresi içerisinde (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) teklif ettiği tutarı ödememesi halinde, (Değişik ibare: RG-28/9/2024-32676) bu girişimci tarafından başvuru ve müzakereye katılmak için verilen teminat Hazineye irat kaydedilir. Bu durumda, (Mülga ibare: RG-30/12/2016-29934) (…) müzakere sonucunda sosyal ve teknik altyapıya katılım payı için ikinci en yüksek teklifi veren girişimciden, (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) teklif ettiği tutarı yazılı tebligat tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde nakden Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü hesabına yatırması istenir. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmesi halinde, bu girişimci adına Arazi Tahsis Komisyon kararı ile ön izin verilir. (Ek cümle: RG-24/7/2020-31195) Mücbir veya kamudan kaynaklanan sebepler dışında, müzakere sonucunda ikinci en yüksek teklifi veren girişimcinin taahhüdünden vazgeçmesi veya süresi içerisinde (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) teklif ettiği tutarı ödememesi halinde, (Değişik ibare: RG-28/9/2024-32676) bu girişimci tarafından başvuru ve müzakereye katılmak için verilen teminat Hazineye irat kaydedilir. İkinci en fazla sosyal ve teknik altyapıya katılım payı miktarı öneren girişimcinin Bakanlığın bu teklifini kabul etmemesi durumunda, ikinci girişimcinin önerdiği katılım payı miktarını kabul etmeleri halinde sırasıyla diğer girişimcilere Bakanlıkça aynı öneride bulunulabilir.

(6) (Mülga: RG-14/5/2022-31835) 

(7) Arazi Tahsis Komisyonu, girişimciye talep ettiği parselin tahsis edilememesi halinde, aynı ilanda yer alan ancak talep olmayan diğer parsellerden bir veya birden fazlasını önerebilir.

(8) Bölgenin tamamının veya alt bölgenin tek bir ana yatırımcıya tahsisi için (Değişik ibare: RG-25/9/2018-30546) Cumhurbaşkanınca verilen ön izin işlemleri, ön izin koşullarına göre Bakanlıkça yürütülür.

Ek alan tahsisi

MADDE 12 –

(Değişik: RG-23/5/2012-28301)

(1) Aşağıda belirtilen niteliklerdeki kamu taşınmazları; (Ek ibare: RG-30/12/2016-29934) Bakanlıktan belgeli özel mülkiyete veya tahsisli yatırımlara, bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesindeki duyuru şartı aranmaksızın, tahsise ilişkin diğer hususların da sağlanması ve hisseli parsel teşekkül ettirilmemek şartı ile ek alan olarak tahsis edilebilir:

a) Küçük ölçekli planlardan büyük ölçekli planlara geçişte ölçeğin gerektirdiği farklılıklardan doğan ilave bitişik alanlar,

b) İnşa edilecek tesis türünün ve sınıfının gerektirdiği şartların sağlanamaması halinde meydana gelen olumsuzluğun giderilmesine imkan verilecek ilave bitişik alanlar,

c) Aynı imar adası içerisinde yer alan, imar planları ile turizm kullanımına ayrılmış olan, ana alandaki tesisin niteliğini arttırmaya yönelik ilave bitişik alanlar,

ç) İmar parseli bütünlüğünün oluşturulması ve uygulama imar planlarında öngörülen kapasitenin elde edilebilmesi bakımından, imar parseli içinde kalan alanlar,

d) (Değişik: RG-28/9/2024-32676) Tahsis yapıldığı tarihte denizle bağlantısı olan tahsisli alanlar ile aynı durumdaki özel mülklerle deniz arasında kıyı kenar çizgisinin sonradan değişmesi nedeniyle yeni oluşan alanlar ve ayrıca, tahsisli alanın veya özel mülkün deniz tarafında kalan ve onaylı planlarında rekreaktif alan veya bu alanlar ile aynı nitelikteki rekreasyon alanı kullanımına ayrılan alanlar,

e) Tahsisli ana parsele veya özel mülke proje bütünlüğü olan ve birlikte kullanılması zorunluluğu bulunan alanlar.

(2) Ancak, ek alan verilirken aşağıda belirtilen şartlara uyulur:

a) Ek alanlar ana parsele doğrudan bitişik parsellerden verilebilir. Arada yol veya dere gibi ayırıcı engellerin bulunması durumunda ek alan verilmez.

b) Ek alanların toplamı, özel mülkiyete veya ilk yapılan kesin tahsise konu taşınmazın toplam yüzölçümünün üçte birini ve toplam yirmi beş bin metre kareyi geçemez.

c) Birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen alanların ek alan olarak tahsis edilebilmesi için, bu alanların tahsisli ana parsellerle veya özel mülklerle proje bütünlüğünün sağlanması ve birlikte kullanılması zorunluluğu aranır. Bu alanlar, tahsisli alanlara veya özel mülklere denizle bağlantılarının sağlanması bakımından denize cepheleriyle sınırlı olacak şekilde tahsis edilebilir. Ancak, tahsisli alanlarda bu fıkranın (b) bendindeki kısıtlamalar uygulanmaz. 

(3) (Değişik: RG-14/5/2022-31835) Ek alan tahsislerinde, ön izin döneminde 16 ncı maddeye göre; kesin tahsis döneminde 17 nci maddeye göre teminat alınır. Kesin tahsis döneminde alınan teminat mektubu tesise Turizm İşletmesi Belgesi düzenlenmesi halinde iade edilir.

Mekanik tesis hattı ve kayak pisti tahsisi

MADDE 13 –

(Başlığı ile birlikte değişik: RG-23/5/2012-28301) 

(1) Faaliyetlerinin tamamlayıcısı olarak hizmet vermesi amacıyla, bölgede

a) Bakanlıkça belgelendirilmiş tek bir turizm tesisi olması halinde bu tesise,

b) (Değişik: RG-30/12/2016-29934) Bakanlıkça belgelendirilmiş birden fazla turizm tesisi olması halinde bunların yatak kapasiteleri oranında hissedar olarak kuracakları anonim şirketlere, eşit koşullarda yararlanmak şartıyla,

c) (Değişik: RG-30/12/2016-29934) Turizm yatırımı ve işletmeciliği ile görevlendirilmiş, turizm tesislerinin yatak kapasiteleri oranında hissedar olarak kurulacak altyapı birliklerine,

ç) (Ek: RG-30/12/2016-29934) Kamu kurum ve kuruluşlarına,

bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesindeki duyuru şartı aranmaksızın, imar planına uygun mekanik tesis hattı ve zorunlu hallerde kayak pisti yapılmak ve birlikte kullanılmak üzere bedeli karşılığında arazi tahsis edilebilir.

(2) (Değişik: RG-30/12/2016-29934) Birinci fıkranın (a) bendi uyarınca tahsis yapılan alanda ileride Bakanlıkça belgelendirilmiş başka turizm tesislerinin olması halinde, yeni yapılacak mekanik tesis hattı ve zorunlu hallerde kayak pisti tahsisleri bölgede aynı fıkranın (b) veya (c) bentlerine göre kurulacak anonim şirkete ya da birliğe yapılır. 

(3) (Ek: RG-30/12/2016-29934)⁽¹⁾ Birinci fıkranın (b) ve (c) bentleri uyarınca kurulan anonim şirket ya da altyapı birliğine tahsis yapılan alanda ileride Bakanlıkça belgelendirilmiş başka turizm tesisi tahsisi yapılması halinde, adına ön izin verilen yatırımcının ön izin dönemi içerisinde, bahsi geçen anonim şirkete ya da altyapı birliğine ortak olması zorunludur.

(4) (Değişik: RG-24/7/2020-31195) Birinci fıkranın (ç) bendi uyarınca tahsis edilen taşınmazlar üzerinde 49 yıla kadar bağımsız ve sürekli nitelikli olmayan ve tapu kütüğünün ayrı bir sayfasına taşınmaz olarak kaydedilmeyen, sadece taşınmazın tapu kütüğünün irtifak hakları ve gayrimenkul mükellefiyetleri sütununa kaydedilen süreli (normal) irtifak hakkı tesis edilir.

(5) (Ek: RG-14/5/2022-31835) Faaliyetlerinin tamamlayıcısı olarak hizmet vermesi amacıyla, Bakanlıktan tahsisli ve turizm işletmesi belgeli tesislere, sınırları vaziyet planında belirlenen ve uzunluğu 200 metreyi geçmeyen yürüyen bant alanı ilansız olarak tahsis edilebilir. Bu şekilde yapılacak tahsislerde tahsis süresi beş yılı geçemez ve bu tahsisler kiralama şeklinde yapılır. Tahsis süresi sona eren bu alanlar, aynı yatırımcıya aynı usulle yeniden tahsis edilebilir.

Arazi tahsis komisyonunun ve müzakere komisyonunun oluşumu

MADDE 14 –

(Başlığı ile birlikte değişik: RG-23/5/2012-28301)

(1) Arazi Tahsis Komisyonu; Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünden sorumlu (Değişik ibare: RG-25/9/2018-30546) Bakan Yardımcısı başkanlığında, Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürü, (Değişik ibare: RG-30/12/2016-29934) Arazi Tahsis Dairesinden sorumlu Genel Müdür Yardımcısı, Kontrolörler Kurulu Başkanı, Arazi Tahsis Daire Başkanı, Yatırım Geliştirme ve Planlama Daire Başkanından oluşur.

(2) Müzakere Komisyonu, (Değişik ibare: RG-25/9/2018-30546) Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünden sorumlu Bakan Yardımcısı başkanlığında, (Değişik ibare: RG-24/7/2020-31195) Hukuk Hizmetleri Genel Müdürü ve Arazi Tahsis Komisyonu üyelerinden oluşur.

(3) (Değişik: RG-30/12/2016-29934) Gerekli görülen hallerde, görüşüne başvurmak üzere Arazi Tahsis Komisyonuna (Değişik ibare: RG-24/7/2020-31195) Hukuk Hizmetleri Genel Müdürü veya konunun uzmanı çağrılabilir.

(4) Arazi Tahsis ve Müzakere Komisyonlarının sekretaryası, Arazi Tahsis Daire Başkanlığı tarafından yürütülür.

Arazi tahsis komisyonu ve müzakere komisyonunun görevleri

MADDE 15 –

(Başlığı ile birlikte değişik: RG-23/5/2012-28301)

(1) (Değişik: RG-30/12/2016-29934) Arazi Tahsis Komisyonu, taşınmazlar hakkında girişimcilere ön izin verilmesine, ön iznin kesin tahsise dönüştürülmesine, kesin tahsis, inşaatı tamamlama ve belge alma sürelerinin uzatılmasına, ön izin, kesin tahsis ve belge alma sürelerinin dondurulmasına, dondurulan sürelerin yeniden başlatılmasına, dondurma sebepleri ve bu sebeplerin ortaya çıktığı ve sona erdiği tarihler dikkate alınarak dondurulan sürelerin başlangıç ve bitiş tarihlerini belirlemeye, izin ve tahsisin iptaline, ihyasına, ek alan verilmesine, (Değişik ibare: RG-26/10/2019-30930) personel lojmanı alanı tahsisine (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) ücretsiz girişli (Ek ibare: RG-25/9/2018-30546) günübirlik tesis alanı kiralamaya, ana yatırımcı tarafından sunulan imar uygulama iş programı veya yatırımı gerçekleştirme programının onayına, tür ve kapasite değişikliklerine, tahsis ve kullanma hakkı devrine ve hisse devirlerine, unvan değişikliğine, müzakere usul ve esaslarının belirlenmesine, (Mülga ibare: RG-25/9/2018-30546) (…) birim maliyetlerin ve sosyal ve teknik altyapıya katılım paylarının belirlenmesine, Kanunda ve bu Yönetmelikte belirtilen diğer konulara ilişkin kararları alır. Arazi Tahsis Komisyonu kararları Bakanlık Onayı ile kesinleşir. Arazi Tahsis Komisyonu tüm üyelerin katılımıyla toplanır ve kararlarını üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alır. Karşıt oylar ayrıntılı gerekçelerle belirtilir. Oyların eşitliği halinde Başkanın bulunduğu tarafın görüşü doğrultusunda karar verilmiş olur.

(2) Müzakere Komisyonu, müzakerenin gerçekleştirilmesi ve sonuçlandırılması ile yetkilidir. Müzakere Komisyonu tüm üyelerin katılımıyla toplanır ve kararlarını üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alır. Karşıt oylar ayrıntılı gerekçelerle belirtilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Tahsis İşlemleri

Ön İzin

MADDE 16 –

(Değişik: RG-23/5/2012-28301) 

(1) Onaylı uygulama imar planı bulunmayan alanlarda girişimciye harita ve plan çalışmaları, tasdik işlemleri, (Mülga ibare: RG-30/12/2016-29934) (…) anonim şirket kurulması ve diğer işlemlerin yapılması için (Değişik ibare: RG-25/9/2018-30546) iki yılı geçmemek üzere (Ek ibare: RG-30/12/2016-29934) fiili kullanım olmaksızın bedeli karşılığında ön izin verilir.

(2) Ön iznin yürürlüğe girebilmesi için, yazılı tebligat tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde;

a) Toplam yatırım maliyetinin yüzde beşi oranında, (Mülga ibare: RG-30/12/2016-29934) (…) kış turizmi amaçlı tahsisler ile tescilli taşınmaz kültür varlıkları ve korunma alanlarının tahsislerinde (Ek ibare: RG-25/9/2018-30546) ve ayrıca, (Değişik ibare: RG-26/10/2019-30930) kırsal ve sağlık turizmi ile nitelikli spor tesisleri (Değişik ibare: RG-28/9/2024-32676) tahsislerinde toplam yatırım maliyetinin yüzde biri oranında, ana yatırımcı adına verilen ön izinlerde toplam yatırım maliyetinin yüzde ikisi oranında teminatın,

b) Ön izin koşullarının kabul edildiğine ilişkin noter onaylı taahhütnamenin,

c) Ön izin bedelinin yatırıldığına ilişkin makbuz örneğinin,

Bakanlığa teslim edilmesi şarttır. Bakanlıkça kabul edilebilir nedenler olması halinde Arazi Tahsis Komisyonu (a) bendinde belirtilen teminatın Bakanlığa teslim edilmesi için (Ek ibare: RG-25/9/2018-30546) yazılı tebligat tarihinden itibaren ilave (Değişik ibare: RG-30/12/2016-29934) iki ay süre verebilir.

(3) Ön izin süresi firmaya yazılan ön izin yazısının tebligat tarihinden itibaren başlar.

(4) (Değişik: RG-14/5/2022-31835) Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde, girişimcinin ön izin talebi geçersiz sayılır. Müzakere sonucunda girişimci tarafından Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü hesabına yatırılan sosyal ve teknik altyapıya katılım payı iade edilmez.

(5) Onaylı uygulama imar planı bulunan alanlarda ise, (Ek ibare: RG-30/12/2016-29934) fiili kullanım olmaksızın girişimciye en fazla (Değişik ibare: RG-25/9/2018-30546) bir yıl ön izin süresi verilir.

(6) (Mülga: RG-25/9/2018-30546) 

(7) (Değişik: RG-25/9/2018-30546) Ana yatırımcıya ise üç yıla kadar ön izin süresi verilir.

(8) Ön izin işlemlerinin verilen (Mülga ibare: RG-25/9/2018-30546) (…) ön izin süresinden önce gerçekleştirilmesi halinde, peşin alınan (Değişik ibare: RG-25/9/2018-30546) ön izin bedelinin kalan süreye isabet eden kısmı kullanım bedelinden mahsup edilir.

(9) (Değişik: RG-30/12/2016-29934) Ancak kamudan kaynaklanan veya mücbir sebepler ile Bakanlıkça kabul edilebilir idari ve hukuki uyuşmazlıklardan doğan sebeplerin varlığı halinde ön izin süresi, dondurma sebepleri ve bu sebeplerin ortaya çıktığı tarihler dikkate alınarak sorun çözümleninceye kadar ve toplamda beş yılı geçmemek üzere Arazi Tahsis Komisyon kararı ile dondurulur ve dondurulan süre için ön izin bedeli alınmaz. Dondurulan sürenin başlatıldığı tarih itibarıyla yatırımcıdan, sürenin başlatıldığı tarihteki birim fiyatları esas alınarak teminatının güncellenmesi istenir. (Ek cümleler: RG-25/9/2018-30546) Dondurulan beş yıllık ön izin süresi içerisinde de dondurma sebeplerinin ortadan kalkmaması halinde, ön izin kendiliğinden sona erer. Bu durumda ön izin sahibi tarafından Bakanlıktan hiçbir hak ve tazminat talebinde bulunulamaz. Varsa alınan teminatlar iade edilir. (Ek cümle: RG-14/5/2022-31835) Müzakere sonucunda girişimci tarafından Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü hesabına yatırılan sosyal ve teknik altyapıya katılım payı ise faizsiz olarak iade edilir.

(10) (Değişik: RG-14/5/2022-31835) Mücbir veya kamudan kaynaklanan sebepler dışında girişimcinin ön izin süresi içerisinde yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde, ön izin Bakanlıkça iptal edilir. Bu durumda peşin tahsil edilen ön izin bedeli (Ek ibare: RG-28/9/2024-32676) ile ağaçlandırma ve bakım bedeli iade edilmez. Girişimciden ön izin dönemi için alınan teminatlar Hazineye irat kaydedilir. Müzakere sonucunda girişimci tarafından Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü hesabına yatırılan sosyal ve teknik altyapıya katılım payı iade edilmez.

(11) (Değişik: RG-17/3/2023-32135) Mücbir veya kamudan kaynaklanan sebeplerle girişimcinin ön izin süresi içerisinde yükümlülüklerini yerine getirememesi halinde, girişimcinin talebi üzerine ön izin Bakanlıkça iptal edilerek girişimciden alınan teminatlar ile ön izin bedeli (Ek ibare: RG-28/9/2024-32676) , ağaçlandırma ve bakım bedeli ve müzakere sonucunda girişimci tarafından Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü hesabına yatırılan sosyal ve teknik altyapıya katılım payı faizsiz olarak iade edilir.

(12) Ana yatırımcı adına verilen ön iznin iptali ve teminatın Hazineye irat kaydedilmesine ilişkin Arazi Tahsis Komisyonu kararları, (Değişik ibare: RG-25/9/2018-30546) Cumhurbaşkanı onayı ile yürürlük kazanır.

(13) Bu durumda boşalacak olan kamu arazisi için 10 uncu madde hükümleri uygulanır.

(14) Girişimci, ön izin süresi içerisinde;

a) 1/1000 ölçekli uygulama imar planı bulunmayan yerlerde yatırım alanının uygulama imar planını hazırlatıp ilgili kurumlara onaylatır. Ön izne konu taşınmaz hakkında gerekli olan ifraz, tevhit, terkin ve benzeri işlemleri yapar veya yaptırır.

b) (Değişik: RG-25/9/2018-30546) İlgili idaresinden onaylı aplikasyon krokisi, ormanlık alanlarda aplikasyon krokisinin alınamadığı hallerde tescile esas koordinatlı tapu planı ya da ölçü krokisi alır. Ayrıca, ormanlık alanlarda ilgili orman idaresinden onaylı ağaç röleve planı alır.

c) (Değişik: RG-30/12/2016-29934) Anonim şirket kurar.

1) Kurulan anonim şirketin ön izne konu taşınmaz üzerinde gerçekleştirilecek yatırımın (Ek ibare: RG-26/10/2019-30930) cari yıl toplam maliyetinin en az yüzde elli biri oranında sermayeye sahip olması gerekir.

2) Ön izin verilen gerçek veya tüzel kişilerin kurulan anonim şirketteki hissesi yüzde elli birin altında olamaz.

ç) Turizm yatırımı belgesi veya ana turizm yatırımı belgesini alır.

d) (Mülga: RG-14/5/2022-31835) 

e) Toplam yatırım maliyeti, açık, kapalı inşaat alanları ve kişi sayısı üzerinden hesaplanan tahsislerde vaziyet planı istenir. 

f) (Ek: RG-30/12/2016-29934) Tahsise konu bölgede altyapı ve uygulamaları için bölgedeki turizm yatırımcıları tarafından kurulmuş ya da kurulacak olan bir altyapı birliğine ya da anonim şirkete kapasitesi oranında hissedar olur.

g) (Ek: RG-14/5/2022-31835) Ön izin verilen alanın orman vasıflı olması halinde, ön izne konu orman alanının üç katı kadar alanın ağaçlandırma bedeli ile üç yıllık bakım bedelinin Orman Genel Müdürlüğü hesabına ödendiğine ilişkin belgeyi Bakanlığa iletir.

ğ) (Ek: RG-14/5/2022-31835) Ön izin verilen alanın mera, yaylak ve kışlak vasfı kaldırılarak ön izne konu edilmiş olması halinde, ilgili İdarece belirlenen ot bedelinin ödendiğine ilişkin belgeyi Bakanlığa iletir.

(15) (Mülga: RG-30/12/2016-29934) 

(16) İş ortaklığı veya konsorsiyum tarafından ön izin süresi içerisinde kurulacak anonim şirketlerde, iş ortaklığı veya konsorsiyumun payı yüzde elli birin altında olamaz ve bu paylar iş ortaklığı veya konsorsiyum sözleşmesinde belirtilen orana göre ortaklar arasında dağıtılır.

(17) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesinin tamamının ana yatırımcıya verilmesi halinde, ana yatırımcı, yukarıda belirtilenlere ilave olarak, imar uygulama iş programı veya yatırımı gerçekleştirme programı hazırlayıp Bakanlığa sunmakla yükümlüdür. Ayrıca, imar planının tamamlayıcısı olarak ana yatırımcı, tahsis edilen alanın yatırımın tamamlanmasından sonra hangi yöntemle yönetileceğine ilişkin yönetim planını da Bakanlığa sunmakla yükümlüdür. Bu program ve yönetim planı Arazi Tahsis Komisyonunca onaylanır. Yönetim planı, imar planı notlarına işlenir. 

(18) (Ek: RG-30/12/2016-29934) Termal amaçlı tahsislerde ilgili kamu kurum ve kuruluşundan termal tesis izin yazısı alınması halinde teminat, toplam yatırım maliyetinin yüzde biri oranındaki teminat ile değiştirilir.

Kesin tahsis

MADDE 17 –

(Değişik: RG-23/5/2012-28301) 

(1) Ön izin yükümlülüklerini yerine getirerek turizm yatırımı belgesi veya ana turizm yatırımı belgesi alan girişimci adına Arazi Tahsis Komisyon kararı ile kesin tahsis yapılır.

(2) Yatırımcı tarafından kesin tahsis yazısının tebliği tarihinden itibaren bir ay içerisinde;

a) Toplam yatırım maliyetinin yüzde onuna tekabül eden miktarda, termal ve kış turizmi amaçlı tahsisler ile tescilli taşınmaz kültür varlıkları ve korunma alanlarının tahsislerinde (Ek ibare: RG-25/9/2018-30546) ve ayrıca, (Değişik ibare: RG-26/10/2019-30930) kırsal ve sağlık turizmi ile nitelikli spor tesisleri (Değişik ibare: RG-28/9/2024-32676) tahsislerinde toplam yatırım maliyetinin yüzde ikisine tekabül eden miktarda, ana yatırımcı adına yapılan kesin tahsislerde ise toplam yatırım maliyetinin yüzde dördü oranında teminatın,

b) Kesin tahsis koşullarının kabul ve taahhüt edildiğine ilişkin şirket yönetim kurulu kararının noter tasdikli örneğinin,

Bakanlığa teslim edilmesi halinde kesin tahsis yürürlük kazanır. Bakanlıkça kabul edilebilir nedenler olması halinde Arazi Tahsis Komisyonu (a) bendinde belirtilen teminatın Bakanlığa teslim edilmesi için (Ek ibare: RG-25/9/2018-30546) yazılı tebligat tarihinden itibaren ilave (Değişik ibare: RG-30/12/2016-29934) iki ay ek süre verebilir. (Ek cümle: RG-24/7/2020-31195) Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde, yatırımcının kesin tahsis talebi geçersiz sayılır ve ön izin dönemi için alınan teminat Hazineye irat kaydedilir.

(3) Kesin tahsiste istenilen teminatın girişimci tarafından Bakanlığa tesliminden sonra, ön izin için alınan teminat iade edilir. (Değişik cümle: RG-30/12/2016-29934) (Değişik ibare: RG-28/9/2024-32676) İnşaat ruhsatını veren idare tarafından düzenlenen veya yetkili yapı denetim kuruluşunca düzenlenerek ve inşaat ruhsatını veren idare tarafından onaylanan, tesis inşaatının en az yüzde ellisinin tamamlandığını gösterir belgenin Bakanlığa sunulması ya da Bakanlık tarafından tesis için Kısmi Turizm İşletmesi Belgesi/Turizm İşletmesi Belgesi düzenlenmesi halinde kesin tahsiste istenilen teminat iade edilir. (Ek cümle: RG-25/9/2018-30546) Yönetmeliğin 22 nci maddesi uyarınca yapılan tahsislerde Kısmi Turizm İşletmesi Belgesi/Turizm İşletmesi Belgesi düzenlenmesi halinde kesin tahsiste istenilen teminat iade edilir.

(4) Bu belgelerin Bakanlığa teslim edilmesinden sonra irtifak hakkı tesis edilmesi veya kiralama yapılması ya da kullanma izni verilmesi Bakanlıkça (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından istenilir.

(5) (Değişik: RG-26/10/2019-30930) Girişimcilere, Arazi Tahsis Komisyon kararı ile kırk dokuz yıla kadar; ana yatırımcılara ise Cumhurbaşkanı kararı ile yetmiş beş yıla kadar tahsis yapılabilir. (Değişik ikinci cümle: RG-17/3/2023-32135) Ancak, konaklama tesisi ile günübirlik tesisin birlikte tahsis edilmesi hali hariç olmak üzere; günübirlik tesis, kür merkezi, kamping, lüks çadır tesisi ve konaklama amaçlı mesire yeri veya orman parkı yapılmak amacıyla yapılacak tahsislerde tahsis süresi yirmi yılı geçemez ve bu tahsisler kiralama şeklinde yapılır. Tahsis süresi, kesin tahsis yazısının tebliği tarihinden başlar. Bakanlıkça tahsis edilen taşınmazların üzerinde yapılan tesisteki konaklama ünitelerinin yatırımcı veya işletmecileri tarafından üçüncü kişilere kullandırılmasına yönelik yapılan sözleşmelerin süresi bir yılı geçemez. (Ek cümleler: RG-14/5/2022-31835) Bakanlıkça konaklama amaçlı olarak yapılan tahsislerin türünün lüks çadır tesisine dönüştürülmesinin uygun görülmesi halinde, bu tahsisler mevcut tahsis süresi ve şekliyle devam eder. Bu durumda tahsisli taşınmaz üzerindeki yapıların yıkılmasının gerekmesi halinde yıkılacak yapılara ilişkin ilgili İdarece belirlenecek yapı bedeli yatırımcı tarafından ödenir.

(6) (Değişik: RG-30/12/2016-29934) Kesin tahsis yazısının tebliğinden itibaren yatırımın (Değişik ibare: RG-25/9/2018-30546) tamamlanarak Turizm İşletmesi Belgesi alınması için üç yıla kadar süre verilir. Bu süre günübirlik (Değişik ibare: RG-24/7/2020-31195) tesis ile kamping (Ek ibare: RG-14/5/2022-31835) , lüks çadır tesisi (Değişik ibare: RG-24/7/2020-31195) ve (Değişik ibare: RG-28/9/2024-32676) konaklamalı orman parkı tahsislerinde iki yıl olarak uygulanır.

a) Bu süre içerisinde yatırımın en az yüzde ellisinin tamamlanmaması halinde, kesin tahsis iptal edilir ve teminat Hazineye irat kaydedilir. Yatırımcı, bunlar için herhangi bir hak ve bedel talep edemez.

b) (Değişik: RG-25/9/2018-30546) (Değişik ibare: RG-28/9/2024-32676) İnşaat ruhsatını veren idare tarafından düzenlenen veya yetkili yapı denetim kuruluşunca düzenlenerek ve inşaat ruhsatını veren idare tarafından onaylanan, tesis inşaatının en az yüzde ellisinin tamamlandığını gösterir belgenin Bakanlığa sunulması halinde, yatırımın tamamlanarak Turizm İşletmesi Belgesi alınması için, ilk verilen süreyi geçmemek ve Bakanlıkça belirlenecek sosyal ve teknik altyapıya katılım payının ödenmesi kaydıyla ek süre verilebilir. Ancak, verilen süreler içerisinde yatırımcı tarafından Turizm İşletmesi Belgesi başvurusunda bulunulması üzerine yapılacak denetim sonucuna göre, yatırımın tamamlanarak Turizm İşletmesi Belgesi alınabilmesi için Komisyonca son kez altı ayı geçmemek ve Bakanlıkça belirlenecek sosyal ve teknik altyapıya katılım payının ödenmesi kaydıyla süre verilebilir. Verilen ek süre içerisinde de Turizm İşletmesi Belgesi alınmaması halinde tahsis iptal edilir. Yatırımcı bu durumda herhangi bir hak ve bedel talep edemez.

c) Tahsis devri veya tür değişikliği talepleri olan ve bu talepleri uygun görülen tahsislerde yatırımın (Değişik ibare: RG-25/9/2018-30546) tamamlanarak Turizm İşletmesi Belgesi alınması için talebin uygun görüldüğüne ilişkin yazının yatırımcıya tebliğ tarihinden itibaren ilave olarak üç yıla kadar süre verilebilir. Ancak bu konuda yatırımcıya daha önce verilmiş olan sürenin arta kalanı bu süreye eklenmez. İkinci kez tahsis devri veya tür değişikliklerinde ek süre verilmez.

ç) Yatırım aşamasında bulunan tahsislerin devri halinde devralan yatırımcıdan, devrin uygun görüldüğüne ilişkin yazı tarihindeki toplam yatırım maliyeti esas alınarak yeni teminat istenir. Ayrıca tesiste tür veya sınıf değişikliği veya kapasite artışı yapılması durumunda yatırımcıdan; değişikliğin veya artışın uygun görüldüğüne ilişkin yazı tarihindeki toplam yatırım maliyeti esas alınarak tür veya sınıf değişikliği için teminatın güncellenmesi, kapasite artışı için ise ek teminatın verilmesi istenir.

(7) (Değişik: RG-30/12/2016-29934) Mücbir veya kamudan kaynaklanan ve Bakanlıkça kabul edilebilir idari ve hukuki uyuşmazlıklardan doğan sebeplerle yatırıma başlanılamaması veya yatırımın gerçekleştirilememesi durumunda kesin tahsis süresi, dondurma sebepleri ve bu sebeplerin ortaya çıktığı tarihler dikkate alınarak sorun çözümleninceye kadar Arazi Tahsis Komisyonu kararı ile dondurulur. Kesin tahsis süresinin dondurulduğu tarih ile bu sürenin yeniden başlatılacağı tarih arasında geçen süre tahsis süresine eklenir ve bu süre için kullanım bedeli ödenmez. Tahsis süresinin dondurulduğuna ilişkin yazının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde yatırımcıdan; kesin tahsis süresinin başlatılacağı tarih itibarıyla (Değişik ibare: RG-24/7/2020-31195) cari yıl birim maliyetleri üzerinden hesaplanacak yeni bedelin o yılki kullanım bedeli sayılmak üzere ödeneceğinin kabul ve taahhüt edildiğine ilişkin noter onaylı taahhütnamenin veya noter onaylı şirket yönetim kurulu kararının Bakanlığa iletilmesi istenir. Tahsis süresinin açıldığı tarih itibarıyla yatırımcıdan sürenin açıldığı tarihteki toplam yatırım maliyeti esas alınarak (Değişik ibare: RG-25/9/2018-30546) teminatının güncellenmesi istenir.

(8) Ancak, kendi kusuru dışında, mücbir veya kamudan kaynaklanan ve Bakanlıkça kabul edilebilir hukuki ve idari uyuşmazlıklardan doğan sebeplerle süresi içerisinde yükümlülüklerini tamamlayamadıklarını belgeleyen yatırımcının talebi durumunda, kesin tahsisi iptal edilir ve teminatı iade edilir. Bu durumda kesin tahsisin iptal edildiği tarihe kadar olan kullanım bedelleri tahsil edilir.

(9) Ana yatırımcıya tahsis edilen alanlarda planlar ile oluşan parseller içinde yer alan her türlü bina, tesis ve bağımsız bölümler veya diğer alanlar tahsis sözleşmesinde öngörülmüş olmak ve tahsis süresini aşmamak koşuluyla üçüncü şahıslara kiralanabilir, işlettirilebilir veya bu bölümler üzerinde ana yatırımcı lehine tesis edilen bağımsız ve sürekli nitelikli üst hakkı ya da kullanma izni devredilebilir.

(10) Üçüncü şahısların tahsis sözleşmesi ve koşullarından doğacak yükümlülükleri yerine getirmesinden ana yatırımcı Bakanlığa karşı, üçüncü şahıslar da aynı yükümlülüklerin yerine getirilmesinden ana yatırımcıya ve Bakanlığa karşı sorumludur. Bu sorumluluklar kesin tahsis sözleşmeleri ile belirlenir.

(11) Ana yatırımcıdan, tahsis edilecek alanda gerçekleştirilecek sosyal ve teknik altyapının yapımına ilişkin olarak ilgili kurumlardan temin edilecek birim fiyatlara göre hesaplanan toplam yatırım tutarında olan ve Arazi Tahsis Komisyonunca da uygun görülen teminat alınır. Bu teminat sosyal ve teknik altyapıların tamamlanması ve ilgili kurumlardan kullanılabilir belgesi alınmasından sonra iade edilir.

(12) Alt yatırımcılar tarafından yapılacak tesisler için bu maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen teminatın alt yatırıma düşen miktarının Bakanlığa verilmesi halinde, ana yatırımcıdan bu tesise ilişkin alınmış teminat iade edilir.

(13) Kesin tahsis yükümlülüklerini yerine getirmeyen yatırımcının tahsisi Bakanlıkça re’sen iptal edilir ve teminatı Hazineye irat kaydedilir. Bu durumda arazi üzerindeki her tür yapı ve tesisler bedelsiz olarak Hazineye intikal eder. Yatırımcı, bunlar için herhangi bir hak ve bedel talep edemez.

(14) Ana yatırımcı adına verilen kesin tahsisin iptali ve teminatın Hazineye irat kaydedilmesine ilişkin Arazi Tahsis Komisyon kararı, (Değişik ibare: RG-25/9/2018-30546) Cumhurbaşkanı onayı ile yürürlük kazanır.

(15) Ana yatırımcının tahsisi iptal edildiğinde, alt yatırımcının hakları korunur. Bir başka ana yatırımcının bulunamaması halinde Bakanlık imar parselleri bazında alt yatırımcıların tahsisini devam ettirir.

(16) Bu durumda boşalacak olan kamu arazisinin tahsisi için Yönetmeliğin 9 uncu maddesi uygulanır. 

(17) (Ek: RG-30/12/2016-29934) Kısmi Turizm İşletmesi Belgesi olan tesisler için mücbir veya kamudan kaynaklanan ve Bakanlıkça kabul edilebilir idari ve hukuki uyuşmazlıklardan doğan sebeplerle yatırımdaki kısımların tamamlanamaması durumunda bu kısımların tamamlanarak işletmeye geçmesi için verilen belge alma süresi dondurma sebepleri ve bu sebeplerin ortaya çıktığı tarihler dikkate alınarak sorun çözümleninceye kadar Arazi Tahsis Komisyonu kararı ile dondurulur. Belge alma süresinin dondurulduğu tarih ile bu sürenin yeniden başlatılacağı tarih arasında geçen süre yatırım süresine eklenir (Mülga ibare: RG-26/10/2019-30930) (…) .

(18) (Ek: RG-30/12/2016-29934) Tahsisli taşınmaz üzerinde yer alan turizm tesisinin yıkılarak yeni bir tesis yapılması veya işletme belgeli mevcut tesis için yatırım belgesi düzenlenmesi talebinin Arazi Tahsis Komisyonunca uygun bulunması halinde, yıkılacak (Ek ibare: RG-26/10/2019-30930) ve/veya yatırım belgesi düzenlenecek tesise ait cari yıl toplam yatırım maliyetinden tahsis yılından itibaren her yıl için yüzde iki yıpranma payı düşülmek suretiyle hesaplanan bedel tutarında teminat yatırımcıdan istenir. Bu fıkra kapsamında yatırımcıya, talebin uygun görüldüğüne dair yazının tebliğ tarihinden itibaren üç yıla kadar süre verilebilir. Verilen süre içerisinde, yatırımın tamamlanarak Turizm İşletmesi Belgesi alınmasını takiben teminat yatırımcıya iade edilir, tamamlanamaması halinde ise kesin tahsis iptal edilir ve alınan teminat Hazineye irat kaydedilir.

(19) (Ek: RG-28/9/2024-32676) Tesis türünün turizm kompleksine dönüştürülmesinin uygun görülmesi halinde, ilave kapasite veya emsal hakkı verilmez.

Kamu kuruluşlarına taşınmaz tahsisi

MADDE 18 –

(Değişik: RG-23/5/2012-28301)

(1) Kanunlarında, turizm yatırımı ve işletmeciliği ile görevli olan kamu kurum ve kuruluşlarına, turizm yatırımı belgesi alınması şartıyla, konaklama hariç imar planlarında yalnızca günübirlik, (Ek ibare: RG-24/7/2020-31195) kür merkezi ile 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18 inci maddesi gereği düzenleme ortaklık payından elde edilenler hariç rekreasyon ve spor tesisleri (Değişik ibare: RG-30/12/2016-29934) kullanımına ayrılmış alanlar ilansız olarak tahsis edilebilir. (Değişik cümle: RG-24/7/2020-31195) Bu şekilde yapılacak tahsislerde tahsis süresi yirmi yılı geçemez ve bu tahsisler kiralama şeklinde yapılır.

(2) Ancak, kamu kurum ve kuruluşları bu taşınmazlar üzerinde adlarına yapılan tahsisi üçüncü kişilere devredemezler ve tür değişikliği yapamazlar (Ek ibare: RG-25/9/2018-30546) , adlarına tahsisli taşınmaz üzerinde gerçekleştirilen tesisleri bizzat veya hisselerin tamamına sahip oldukları şirketler eliyle yaptırıp işletebilirler. Aksi takdirde tahsisleri iptal edilir.

(3) Tescilli taşınmaz kültür varlıkları ve korunma alanları kamu kurum ve kuruluşlarına ilansız olarak tahsis edilebilir.

a) Bu durumda tahsis edilen tescilli yapı konaklama amaçlı olarak kullanılabilir ve birinci fıkradaki kamu kurum ve kuruluşlarına tahsislerdeki konaklamaya yönelik kısıtlama uygulanmaz. Ancak birinci fıkradaki diğer tahsis koşulları tescilli yapıların kamu kurum ve kuruluşlarına tahsisleri için de geçerlidir.

b) Tescilli taşınmaz kültür varlıkları ve korunma alanlarının kamu kurum ve kuruluşlarına konaklama amacıyla ilansız tahsisi sadece tamamı en çok 100 yatak kapasiteli tesisler için geçerlidir. Belirtilen kapasite üzerinde olan tesisler bu madde gereği tahsis edilemez.

Tahsis şekilleri

MADDE 19 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki kamu taşınmazları, aşağıda belirtilen şekillerde girişimcilere tahsis edilebilir:

a) Kiralama: Kamu taşınmazları üzerinde yapılacak tesisin tür, sınıf ve kapasitesi, mahalli özellikleri dikkate alınarak Komisyonca belirlenecek süre ile turizm amaçlı kullanılmak üzere girişimcilere kiralanabilir.

b) İrtifak hakkı: Kamu taşınmazları üzerinde, Komisyonca belirlenecek süre ile turizm amaçlı kullanılmak üzere, bağımsız ve sürekli nitelikli üst hakkı dahil olmak üzere irtifak hakkı tesis edilebilir.

c) Kullanma izni: Kamu taşınmazlarından özel mevzuatı gereğince tapuya tescili mümkün olmayan yerler üzerinde, Komisyonca belirlenecek süre ile turizm amaçlı kullanılmak üzere girişimcilere kullanma izni verilebilir.

(2) Kiralama veya irtifak hakkı tesisi ya da kullanma izni verilmesine ilişkin tüm işlemler, bu Yönetmelik hükümleri kapsamında Bakanlığın talebi üzerine (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yürütülür.

Ön izin bedeli

MADDE 20 –

(Değişik: RG-23/5/2012-28301)

(1) Yıllık ön izin bedeli; toplam yatırım maliyetinin (Değişik ibare: RG-25/9/2018-30546) binde iki buçuğudur. Ön izin bedeli, Bakanlıkça belirtilen süre içinde Hazineye gelir yazılmak üzere peşin olarak yatırılır. Termal ve kış turizmi amaçlı tahsisler ile tescilli taşınmaz kültür varlıkları ve korunma alanlarının tahsislerinde (Ek ibare: RG-25/9/2018-30546) ve ayrıca, (Değişik ibare: RG-26/10/2019-30930) kırsal ve sağlık turizmi ile nitelikli spor tesisi (Değişik ibare: RG-28/9/2024-32676) tahsislerinde bu bedel yüzde elli indirimli uygulanır. (Ek cümle: RG-30/12/2016-29934) Bu indirim, termal amaçlı tahsislerde ilgili kamu kurum ve kuruluşundan alınacak termal tesis izin yazısının Bakanlığa teslimi tarihinden itibaren geçerli olur. Ancak bu bedel, 29/1/2004 tarihli ve 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2 nci maddesi kapsamında kalan illerde yapılacak yatırımlar için yüzde elli indirimli uygulanır. 

(2) (Ek: RG-30/12/2016-29934) Ön izin döneminde fiili kullanım olması halinde, fiili olarak kullanılan alana isabet eden ön izin bedeli; 21 inci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan kullanım bedelinin iki katıdır. Fiili kullanımın tespit edildiği tarihten önceki dönem için ise ecrimisil takip ve tahsilatı yapılır. Bu fıkra uyarınca bedel alınması ön iznin iptal edilmesine ve taşınmazın tahliye edilmesine engel teşkil etmez.

Kullanım bedeli

MADDE 21 –

(Değişik: RG-23/5/2012-28301) 

(1) Kullanım bedelinin başlangıç tarihi kesin tahsis (Ek ibare: RG-24/7/2020-31195) yazısının tebliğ tarihidir. Kullanım bedeli, Hazineye gelir yazılmak üzere bu tarihten itibaren yıllık olarak hesaplanıp peşin olarak ilgili muhasebe birimine yatırılır.

a) Kesin tahsisi yapılan taşınmazların ilk yıl kullanım bedeli, toplam yatırım maliyetinin binde beşidir. Termal ve kış turizmi amaçlı tesislerde (Ek ibare: RG-25/9/2018-30546) ve ayrıca, (Değişik ibare: RG-26/10/2019-30930) kırsal ve sağlık turizmi ile nitelikli spor tesisi (Değişik ibare: RG-28/9/2024-32676) tahsislerinde bu oran, toplam yatırım maliyetinin binde iki buçuğudur. Ancak bu bedeller, 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2 nci maddesi kapsamında kalan illerde yapılacak yatırımlar için yüzde elli indirimli uygulanır. Müteakip yıllar için kullanım bedelleri, bir önceki yıl kullanım bedelinin (Değişik ibare: RG-26/2/2019-30698) Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Tüketici Fiyat Endeksi oranı (TÜFE – oniki aylık ortalamalara göre yüzde değişim oranı) ⁽²⁾ kadar arttırılması suretiyle hesaplanır ve tahsil edilir. Bu bentte belirtilen indirimlere ilave olarak, termal ve kış turizmi amaçlı tahsislerde (Ek ibare: RG-25/9/2018-30546) ve ayrıca, (Değişik ibare: RG-26/10/2019-30930) kırsal ve sağlık turizmi ile nitelikli spor tesisi (Değişik ibare: RG-28/9/2024-32676) tahsislerinde; ilk yıl kullanım bedeli ile sözleşme hükümleri gereğince belirlenen ikinci ve üçüncü yıl kullanım bedelleri yüzde yetmiş indirim uygulanarak tahsil edilir.

b) Tesisin işletmeye açılmasından sonra toplam yıllık işletme hasılatı üzerinden Hazinece yüzde bir oranında pay alınır. Termal ve kış turizmi amaçlı tahsisler ile tescilli taşınmaz kültür varlıkları ve korunma alanlarının tahsislerinde (Ek ibare: RG-25/9/2018-30546) ve ayrıca, (Değişik ibare: RG-26/10/2019-30930) kırsal ve sağlık turizmi ile nitelikli spor tesisi (Değişik ibare: RG-28/9/2024-32676) tahsislerinde bu oran binde beştir. Ancak, 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2 nci maddesi kapsamında kalan illerde yapılacak yatırımlar için bu oran yüzde elli indirimli uygulanır. İşletme hasılatı; işletmenin esas faaliyetleri çerçevesinde satılan mal veya hizmetler karşılığında alınan ya da tahakkuk ettirilen her türlü bedellerle, vade ve kur farkları, faiz ve kira gelirleri ile diğer gelirlerden oluşur ve tek düzen muhasebe sistemindeki gelir tablosunda yer alan net satışlar, diğer faaliyetlerden olağan gelir ve kârlar ile olağan dışı gelir ve kârların toplamı üzerinden tespit edilir. Yıllık işletme hasılatını gösteren mali tablolar 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı (Değişik ibare: RG-30/12/2016-29934) Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre yetkili kılınanlara  tasdik ettirilerek en geç bilanço dönemini takip eden Mayıs ayı sonuna kadar ilgili Defterdarlık/Malmüdürlüğüne verilir ve işletme hasılatından alınacak pay ilgili Defterdarlık/Malmüdürlüğüne yatırılır. Ayrıca, tesislerin tamamının veya bir kısmının işletmeciliğinin üçüncü kişi veya kuruluşlara kiraya verilmesi halinde, kiraya veren kira bedeli üzerinden, kiracı/kiracılar ise, kiraya verene ödedikleri kira bedeli mahsup edildikten sonra kalan yıllık işletme hasılatı üzerinden Hazineye yüzde bir oranında pay öderler. Termal ve kış turizmi amaçlı tahsisler ile tescilli taşınmaz kültür varlıkları ve korunma alanlarının tahsislerinde (Ek ibare: RG-25/9/2018-30546) ve ayrıca, (Değişik ibare: RG-26/10/2019-30930) kırsal ve sağlık turizmi ile nitelikli spor tesisi (Değişik ibare: RG-28/9/2024-32676) tahsislerinde bu oran binde beştir. Ancak, 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2 nci maddesi kapsamında kalan illerde yapılacak yatırımlar için bu oran yüzde elli indirimli uygulanır.

c) Tahsis edilen taşınmazın orman arazisi olması halinde; (Değişik ibare: RG-30/12/2016-29934) 13/6/2012 tarihli ve 28322 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Orman Köylülerinin Kalkındırılmalarının Desteklenmesi Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre bütçeye gelir kaydedilmek ve bir defaya mahsus olmak üzere Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri alınır. Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri proje toplam bedelinin orman sahasına isabet eden kısmının yüzde üçüdür. Ayrıca tesiste tür, sınıf ve kapasite değişikliğinin (Değişik ibare: RG-25/9/2018-30546) uygun görüldüğü tarihteki birim maliyetlere göre hesaplanacak bedel ile yine aynı yıl birim maliyetleri esas alınarak önceki tür, sınıf ve kapasiteye göre hesaplanan bedel arasındaki farkın yüzde üçü alınır. Yeni bedelin önceki bedelden düşük olması halinde iade yapılmaz.

(2) Ana yatırımcıya yapılacak tahsislerde Bakanlıkça belgelendirilemeyen ancak kabul edilen imar planında bulunan diğer kullanımlardan alınacak bedeller kesin tahsise ilişkin alınacak Arazi Tahsis Komisyon kararında belirlenir.

(3) Bu Yönetmeliğin 12 nci maddesindeki istisnadan yararlanarak ilansız ek alan tahsisi yapılanlar için ilk yıl kullanım bedeli ve hasılat payları, ek alanın, ek alan dahil toplam alana oranlanması sonucunda bulunan ve ek alana isabet eden kapasite üzerinden hesaplanır. Ancak, asıl alanın, ilgili bakanlıklarca yapılan kesin izin, kesin tahsis ve üst hakkı tesisi işlemiyle yatırımcıya tahsis edilmiş olması ve sözleşmesinde hasılat payı alınacağına ilişkin hüküm bulunması halinde; ek alan üzerindeki tesislerin hasılatı da asıl alana dâhil edilir ve ek alan için ayrıca hasılat payı alınmaz.

(4) Turizm yatırımı veya işletmesi belgeli tesiste meydana gelen tür ve sınıf değişikliklerinde, değişikliğin uygun görüldüğü tarih itibariyle yılı birim maliyetler üzerinden yeni kullanım bedeli; kapasite artışlarında ise, değişikliğin uygun görüldüğü tarih itibariyle, artan kapasite için yılı birim maliyetler üzerinden ek kullanım bedeli tespit edilir. (Ek cümleler: RG-28/9/2024-32676) Ancak tesiste izinsiz olarak yapıldığı tespit edilen kapasite artışlarında, izinsiz olarak kullanılan dönem için belirlenecek ek kullanım bedeli, bu fıkra uyarınca belirlenecek ek kullanım bedelinin on katıdır. İzinsiz olarak kullanılan dönem için bu fıkra uyarınca bedel alınması kesin tahsisin iptal edilmesine engel teşkil etmez.

(5) Tespit edilen yeni veya ek bedeller, yatırımcı tarafından tebliğ tarihinden itibaren (Değişik ibare: RG-30/12/2016-29934) bir ay içerisinde ilgili muhasebe birimine peşin olarak ödenir.

(6) Tesisin (Değişik ibare: RG-26/10/2019-30930) türünün değiştirilmesi ya da sınıfı veya kapasitesinin düşürülmesi halinde kullanım bedellerinde herhangi bir indirime gidilmez.

(7) Kullanım bedellerinin iki yıl üst üste ve yatırımcıya ödeme için verilecek (Değişik ibare: RG-30/12/2016-29934) bir aylık süre içinde ödenmemesi halinde kesin tahsis ve tapuya tescil edilen irtifak hakkı iptal edilerek hak tapudan terkin edilir. Bu durumda arazi üzerindeki her tür yapı ve tesis bedelsiz olarak Hazineye intikal eder. Yatırımcı, bunlar için herhangi bir hak ve bedel talep edemez.

Yapıların tahsisinde bedel 

MADDE 22 –

(Değişik: RG-23/5/2012-28301)

(1) Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri uyarınca Bakanlığa tahsis edilen taşınmazlar ve üzerindeki yapılar da gerçek ve tüzel kişilere Bakanlıkça tahsis edilebilir. Bu durumda;

a) Tahsis edilen taşınmaz ve üzerindeki yapıların özel girişimcilerce (Mülga ibare: RG-25/9/2018-30546) (…) turizm amaçlı kullanımı halinde toplam yatırım maliyetinin yüzde beşi oranında yıllık kullanım bedeli alınır. Bu oran, termal ve kış turizmi amaçlı tahsislerde (Ek ibare: RG-26/10/2019-30930) ve ayrıca, kırsal ve sağlık turizmi ile nitelikli spor tesisleri (Değişik ibare: RG-28/9/2024-32676) tahsislerinde toplam yatırım maliyetinin yüzde iki buçuğu, tescilli taşınmaz kültür varlıkları ve korunma alanlarının tahsislerinde binde beşidir. Ancak bu bedeller, 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2 nci maddesi kapsamında kalan illerde yapılacak yatırımlar için yüzde elli indirimli uygulanır.

b) Tahsis edilen taşınmazın ve üzerindeki yapıların Bakanlıkça uygun görülecek bir yatırım projesinin gerçekleştirilmesinden sonra, ek kapasite artışı sağlayacak şekilde turizm amaçlı kullanımı halinde, bu maddenin (a) bendinde belirtilen kullanım bedeline ilave olarak, yatırımcı tarafından gerçekleştirilen toplam yatırımın binde beşi, termal ve kış turizmi amaçlı tahsislerde (Ek ibare: RG-26/10/2019-30930) ve ayrıca, kırsal ve sağlık turizmi ile nitelikli spor tesisleri (Değişik ibare: RG-28/9/2024-32676) tahsislerinde binde iki buçuğu oranında kullanım bedeli alınır. Ancak, 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2 nci maddesi kapsamında kalan illerde yapılacak yatırımlar için bu oran yüzde elli indirimli uygulanır. Ayrıca, bu madde uyarınca tahsis edilen taşınmazın üzerindeki yapıların işletmeye açılmasından sonra, toplam yıllık işletme hasılatı üzerinden Hazinece, bu Yönetmeliğin 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen oran ile esas ve usullere göre pay alınır. 

c) (Ek: RG-30/12/2016-29934) Tahsis edilen taşınmazın üzerindeki yapıların yerinde korunmasının mümkün olmaması ve bu nedenle de yıkılmasının gerekmesi halinde, bu yapılar için tespit edilecek olan enkaz bedelinin yıkım masrafından artan kısmı bir defaya mahsus olmak üzere tahsis yapılmadan önce yatırımcıdan tahsil edilerek yapının tüm yıkım işleri yatırımcı tarafından gerçekleştirilir. Bu durumda, kullanım bedelleri 21 inci maddeye göre tespit edilir.

(2) Tescilli taşınmaz kültür varlıkları ve korunma alanlarının tahsisleri için;

a) (Değişik: RG-25/9/2018-30546) Bu Yönetmelikte yer alan teminat ve bedel indirimlerine ilişkin hükümler, (Ek ibare: RG-24/7/2020-31195) yalnızca 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2 nci maddesi kapsamında kalan illerde yer alan restorasyonu tamamlanmamış ve en fazla 100 yatak ve/veya 120 kişilik kapasiteli tesisler için uygulanır.

b) (Değişik cümle: RG-30/12/2016-29934) (Değişik ibare: RG-24/7/2020-31195) 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2 nci maddesi kapsamında kalan illerde yer almakla birlikte, bu fıkranın (a) bendinde belirtilen kapasitelerin üzerinde kapasiteye sahip olan tesisler için, tescilli yapılara ait ilk yıl kullanım bedeli, tescilli yapının restorasyonuna ilişkin yatırım maliyetinin tescilli yapıya ait toplam yatırım maliyetinden düşülmesi suretiyle bulunacak miktarın yüzde beşi olarak hesaplanır. Tescilli yapının restorasyonuna ilişkin yatırım maliyeti Bakanlıkça tespit edilir veya ettirilir. Ancak bu yöntemle hesaplanacak yıllık kullanım bedeli toplam yatırım maliyetinin bindebeşinden az olamaz.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Denetim ve Hakların Sona Ermesi

Denetim

MADDE 23 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerine dayanılarak kiraya verilen veya irtifak hakkı tesis edilen ya da kullanma izni verilen yerlerin denetimi, (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ilgili mevzuattan doğan yetkileri saklı kalmak kaydıyla Bakanlık tarafından yapılır. 

(2) (Değişik: RG-14/2/2009-27141) (Değişik cümle: RG-24/7/2020-31195) Turizm Yatırımı Belgesi, Kısmi Turizm İşletmesi Belgesi veya Turizm İşletmesi Belgesinin iptal edilmesi halinde, (Ek ibare: RG-28/9/2024-32676) yatırım aşamasında olan tahsislerde yatırım süresini aşmamak kaydıyla, belge sahibine yeniden belge alabilmesi için bir yıl süre verilir. Bir yıllık süre iptal kararının belge sahibine tebliği tarihinden itibaren başlar. Bu süre içerisinde belge alınmaz ise tahsis iptal edilir ve bu Yönetmeliğin 24 üncü maddesi hükümleri uygulanır. 

Tahsisin iptali ve sözleşmenin feshi

MADDE 24 –

(1) Tahsis koşullarına, irtifak hakkı, kiralama veya kullanma izni sözleşmelerine aykırı davrananların kesin tahsisleri ve sözleşmeleri iptal edilir. Bu durumda yatırımcıların tüm hakları sona erer, taşınmazlar üzerinde bulunan yapı ve tesisler müştemilatları ile birlikte bedelsiz olarak Hazineye intikal eder ve teminatları nakde çevrilerek Hazineye irat kaydedilir. Yatırımcılar bunlar için herhangi bir hak, bedel veya tazminat talebinde bulunamaz. Yatırımcılar tarafından taşınmaza veya üzerinde bulunan yapı, tesis ve müştemilatlara zarar verilmiş ise, bunun bedeli de ayrıca alınır.  

(2) (Ek: RG-30/12/2016-29934) Mücbir veya kamudan kaynaklanan ve Bakanlıkça kabul edilebilir idari ve hukuki uyuşmazlıklardan doğan sebepler dışında yatırımcının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle tahsisin iptal edilmesi halinde, yatırımcıdan cari yıl kullanım bedelinin yüzde yirmi beşi kadar tazminat alınır.

(3) (Ek: RG-30/12/2016-29934) Tahsisleri ve bu tahsislere dayanılarak yapılan irtifak hakkı, kullanma izni ve kiralama işlemleri iptal edilen taşınmazların turizm belgeleri de iptal edilir.

Tahsis süresinin sona ermesi

MADDE 25 –

(Değişik: RG-16/03/2007-26464)

(1) Kesin tahsisi iptal edilen veya kesin tahsis süresi sona eren kamu taşınmazları üzerinde bulunan yapı ve tesisler, müştemilatı ile birlikte sağlam ve işler halde ve herhangi bir bedel ödenmeden Hazineye intikal eder. Yatırımcılar, bunlar için herhangi bir hak ve bedel talep edemez.

(2) Kesin tahsis süresi sona eren kamu taşınmazları, amacına uygun kullanımın devamı şartıyla, bu Yönetmeliğin 22 nci maddesinde belirtilen kullanım bedeli ve hasılat payı üzerinden, en fazla kırk dokuzyıla kadar ilansız olarak aynı yatırımcıya Bakanlıkça yeniden tahsis edilebilir.

(3) Kesin tahsisi iptal edilen kamu taşınmazları ile kesin tahsis süresi sona erip bu maddenin ikinci fıkrasına göre aynı yatırımcıya yeniden tahsis edilmeyen kamu taşınmazları üzerinde bulunan ve Hazineye intikal eden yapı ve tesisler, müştemilatı ile birlikte Bakanlıkça, bu Yönetmeliğin 22 nci maddesinde belirtilen kullanım bedeli ve hasılat payı üzerinden, en fazla kırk dokuz yıla kadar, yeni girişimcilere tahsis edilebilir.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Sosyal ve teknik altyapı hizmetleri 

MADDE 26 –

(Değişik: RG-23/5/2012-28301) 

(1) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesi, alt bölgesi ve turizm (Değişik ibare: RG-25/9/2018-30546) merkezleri içinde ve dışında sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin tamamının veya bir kısmının yapımının veya maliyetinin karşılanması, Bakanlıkça yatırımcıdan tahsis koşulu olarak istenilir. Yatırımcılardan kapasite artışı, tür değişikliği, (Ek ibare: RG-14/5/2022-31835) kredi kuruluşlarınca yapılan geri alım (vefa) hakkı kapsamındaki işlemler ile (Ek ibare: RG-26/10/2019-30930) finansal kiralama işlemleri hariç (Ek ibare: RG-30/12/2016-29934) tahsisin ve şirket hisselerinin devri (Ek ibare: RG-25/9/2018-30546) , yatırım sürelerinin uzatılması halleri ile (Değişik ibare: RG-26/10/2019-30930) personel lojmanı alanı ve ek alan tahsislerinde istenilecek sosyal ve teknik altyapıya katılım payları her yıl için yatırımın bulunduğu bölge, turizm türü, tesisin tür, sınıf, kapasite özelliklerine göre Bakanlıkça belirlenir ve Bakanlığın belirleyeceği hesaba yatırılır.

(2) Tahsise konu taşınmazın bulunduğu alanda sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin karşılanamaması halinde, bu hizmetlerin sağlanması amacıyla Bakanlık tüzel kişi yatırımcılardan ayrı tüzel kişilik kurmalarını isteyebilir. Kurulacak tüzel kişiliğin kararlarına yatırımcılar tarafından uyulur ve katkı payları ödenir.

(3) Ana yatırımcı kendisine tahsis edilen bölgedeki imar planlarına göre yapılması gereken her türlü teknik ve sosyal altyapının gerçekleştirilmesinden sorumludur.

(4) Ana yatırımcının tahsis sözleşmesindeki sosyal ve teknik altyapı taahhütlerini yerine getirmemesi halinde Bakanlık bu yükümlülükleri, sosyal ve teknik altyapıya ilişkin teminatını paraya çevirerek Arazi Tahsis Komisyonunun belirleyeceği usulle yaptırır.

Bedelsiz tahsis

MADDE 27 –

(Değişik: RG-23/5/2012-28301) 

(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen kültür turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezlerinde turistik tesislerin atık su arıtma tesisi ve katı atık tesisleri ve diğer altyapı (Ek ibare: RG-28/9/2024-32676) ile turizm ulaşımı hizmetlerini yürütmek üzere kamu kuruluşları ile mahalli idarelerin kurmuş oldukları birliklere, idari faaliyetlerini sürdürebilmeleri için gerekli olan yapı ve tesislerin inşa edileceği yerler de dahil olmak üzere ilansız ve bedelsiz arazi tahsis edilebilir. Ancak bu tahsis; bölgede faaliyet sürdüren şirketler veya mahalli idarelerin kurmuş oldukları şirketler (Ek ibare: RG-28/9/2024-32676) ile taksi esnafınca kurulan kooperatifler veya odalar için taşınmazın emlak vergi değerinin yüzde birinden az olmamak üzere Arazi Tahsis Komisyonunca belirlenecek bedel üzerinden yapılır.

Tahsis Yapılamayacak Olanlar

MADDE 28 –

(1) Başvuru ile ön izin süresi arasında geçen zamanda 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca ihalelere katılmaktan yasaklananlara bu Yönetmelik uyarınca ön izin verilemez. Bakanlık, başvurular sona erdikten sonra ve ön izin verilmeden önce başvuru sahiplerinin yasaklı olup olmadığını kontrol eder. 

Şerh ve tescillerin terkini

MADDE 29 –

(1) Tahsisin sona ermesi halinde, (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca irtifak hakkı terkin ettirilerek tapu kütüğündeki şerh, takyidat ve beyanlar kaldırılır.

Yönetmelikte yer almayan hususlar

MADDE 30 –

(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasıyla ilgili hususlarda, ilgisine göre Bakanlık, (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile (Değişik ibare: RG-24/7/2020-31195) Tarım ve Orman Bakanlığı düzenlemeler yapabilir. 

Tahsis yetkisi ve diğer işlemler

MADDE 30/A –

(Değişik: RG-28/9/2024-32676) 

(1) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesi, turizm merkezi içinde ve dışında yer alan ve onaylı planlarla turizm kullanımına ayrılan Hazinenin özel mülkiyetinde ve Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazlar ile Devlet ormanı sayılan yerlerin turizm amaçlı tahsisi Bakanlık tarafından yapılır.

(2) 2873 sayılı Kanun gereğince tespit ve ilân edilen yerlerde, ilgili Bakanlıkça belirlenen ve üzerinde turizm maksatlı konaklama tesisi bulunan veya onaylı planları ile konaklama tesisi yapılması uygun görülen alanları, uzun devreli gelişme planları ve gelişme planlarına uygun olarak, gelirleri Tarım ve Orman Bakanlığı döner sermayesine ait olmak üzere yatırımcılara tahsis etmeye sadece Bakanlık yetkilidir. Ormanlık alanlar üzerinde bulunan ve 6831 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca turizm maksatlı izin verilen alanlarda Orman Genel Müdürlüğü sabit kıymetlerine alınan tesislerden konaklama amaçlı kullanılması mümkün olan yerler ile her tür ve kapasitede konaklama tesisi içeren orman parklarını tahsis etmeye, gelirleri Orman Genel Müdürlüğüne ait olmak üzere sadece Bakanlık yetkilidir. Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezleri dışında, 6831 sayılı Kanuna göre Devlet ormanı sayılan yerler ile 2873 sayılı Kanun ve 383 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince tespit ve ilân edilen yerlerde turizm yatırımı için arazi tahsisi Tarım ve Orman Bakanlığının uygun görüşü alındıktan sonra Bakanlıkça yapılır. Bu fıkrada belirtilen yerlerde sadece çadır ve karavan içeren kamp alanları yapılması ve işletilmesi amacıyla ilgili mevzuatı uyarınca ilgili kurum tarafından kiralama yapılabilir, bu şekilde kiralanan taşınmazların tahsis amacı ve kullanım şekli değiştirilemez.

Personel lojmanı alanı tahsisi (Değişik başlık: RG-26/10/2019-30930) 

EK MADDE 1 –

(Ek: RG-25/9/2018-30546) 

(1) (Değişik: RG-28/9/2024-32676) Onaylı planlarında personel lojmanı alanı kullanımına ayrılan alanlar, tahsise ilişkin hususların sağlanması ve sosyal ve teknik altyapıya katılım payı alınması şartı ile 9 uncu madde uyarınca duyuru yapılarak Bakanlık tarafından aynı bölgede adına turizm işletmesi belgesi veya turizm yatırımı belgesi düzenlenen yatırımcılara, ilgili Bakanlıklardan tahsisli tesisler için ana tahsisin süresiyle eş süreli olacak şekilde, diğer tesisler için ise kırk dokuz yıla kadar süreyle tahsis edilebilir.

(2) (Mülga: RG-26/10/2019-30930) 

(3) Turizm tesisi hizmet alanı tahsisine ilişkin kullanım bedelleri bir yıldızlı otel birim maliyeti üzerinden belirlenir.

(4) (Değişik: RG-28/9/2024-32676) Bu madde uyarınca tahsis edilen alanlar, amacı dışında kullanılamaz ve ana tahsisten veya özel mülkiyetten ayrı olarak; devredilemez, üzerinde inşa edilen bina ve tesislerin asli unsuru üçüncü kişilere kiralanamaz veya işletme hakkı devredilemez. Bu alanlar üzerinde bağımsız ve sürekli nitelikte olmayan irtifak hakkı tesis edilir. Daha önce adına personel lojman alanı tahsisi yapılanlara aynı ana tahsise veya özel mülkiyete bağlı olarak yeniden tahsis yapılmaz. Bu koşullara uyulmaması halinde, bu alanların tahsisleri iptal edilir.

(5) Bakanlık tarafından; kamu yararı olduğuna ve zaruret bulunduğuna karar verilen hallerde, bu madde kapsamında tahsis edilecek olan ve Milli Park sınırları içerisinde kalan alanların Uzun Devreli Gelişme Planlarında (Değişik ibare: RG-26/10/2019-30930) personel lojman alanı olarak kullanılmasına imkan verecek şekilde düzenleme yapılması istenilir. Düzenlenen bu alanların imar mevzuatına uygun imar planları, yetkili idarelerce Milli Park Uzun Devreli Gelişme Planı hüküm ve kararlarına uygun olarak hazırlanır veya hazırlattırılır ve ilgili idarece onaylanır. (Mülga cümle: RG-28/9/2024-32676) Bu madde kapsamında tahsis edilecek ormanlık alanlarda öncelikle bozuk alanlar ve orman içi açıklıklar tercih edilir.

Ücretsiz girişli günübirlik tesis alanı kiralamaları (Değişik başlık: RG-14/5/2022-31835)  

EK MADDE 2 –

(Ek: RG-25/9/2018-30546) 

(1) Bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında yapılacak (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) ücretsiz girişli günübirlik tesis alanı kiralama işlemleri, ön izin ve kesin tahsis usulüne tabi olmadan Komisyonca belirlenecek usul ve esaslara göre (Ek ibare: RG-24/7/2020-31195) Bakanlıkça yürütülür.

(2) Birinci fıkra kapsamında kiralanacak alanlar için düzenlenecek turizm belgesine ilişkin usul ve esaslar, (Değişik ibare: RG-24/7/2020-31195) 31/5/2019 tarihli ve 1134 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca oluşturulan Değerlendirme Kurulu tarafından belirlenir.

(3) (Ek: RG-14/5/2022-31835) Kanunun 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası ile geçici 13 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen ücretsiz girişli günübirlik tesisler, Bakanlık, Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi ve iştiraklerince yapılanları ifade eder.

(4) (Ek: RG-28/9/2024-32676) Bu madde kapsamında kiralanan ücretsiz girişli günübirlik tesis alanlarında karavan park alanı yapılabilir.

Hazineye bağışlanan taşınmazların tahsisine ilişkin işlemler

EK MADDE 3 –

(Ek: RG-25/9/2018-30546) 

(1) Bakanlık tarafından yatırımcı adına kesin tahsisi yapılan, lehine üst hakkı tesis edilen ve yargı kararıyla bir bölümü üçüncü kişiler adına tescil edilmesi nedeniyle kesin tahsisi iptal edilen taşınmazın, yatırımcı tarafından edinilerek Hazineye bağışlanması halinde; tahsis bütünlüğünün sağlanması amacıyla, başkaca yasal engelin olmaması, Bakanlıkça belirlenecek sosyal ve teknik altyapıya katılım payının ödeneceğinin ve diğer koşulların yerine getirileceğinin kabul edilmesi kaydıyla kesin tahsisi ihya edilebilir. 

(2) Birinci fıkra uyarınca tahsisin ihya edilmesi halinde Hazineye bağışlanan taşınmaz için alınacak kullanım bedeli, toplam yatırım maliyetinin Hazineye bağışlanan taşınmaza isabet eden kısmının on binde beşidir. 

İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla satışa konu tahsis ve üst hakları

EK MADDE 4 –

(Ek: RG-25/9/2018-30546) 

(1) Bakanlık tarafından adına tahsis yapılan yatırımcı lehine tesis edilen üst hakkının ipotek alacaklısı kredi kuruluşu tarafından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla satışından önce veya sonra önceki yatırımcıdan kaynaklanan sebeplerle kesin tahsisin iptali gereken hallerde; üst hakkını icra yoluyla edinen kredi kuruluşu tarafından başvuruda bulunulması, mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi, varsa Bakanlık ve ilgili idareler aleyhine açılmış davalardan tüm yargılama giderleri üstlenilerek kayıtsız ve şartsız feragat edilmesi, tahsis koşullarına ve üst hakkı sözleşmesine ilişkin aykırılıkların ve izinsiz işlemlerin Bakanlıkça belirlenen şekilde ve sürede giderileceğinin taahhüt edilmesi halinde, Bakanlıkça kesin tahsis iptal edilmez.

Günübirlik tesislerin işletilmesi

EK MADDE 5 –

(Ek: RG-24/7/2020-31195) 

(1) Tasarruf hakkı kamuya ait olup kamu yararına olmak üzere kamu iştiraki tarafından işletilen günübirlik tesisler için bu Yönetmeliğin ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında belirlenecek esaslar dâhilinde Bakanlıkça geçici olarak Turizm İşletmesi Belgesi düzenlenir ve bu tesisler işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenleninceye kadar bu belge ile faaliyet gösterir.

Orman Genel Müdürlüğü sabit kıymetlerindeki tesisler

EK MADDE 6 –

(Ek: RG-24/7/2020-31195) 

(1) 6831 sayılı Orman Kanununun 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Orman Genel Müdürlüğü sabit kıymetlerindeki konaklama amaçlı tesislerin yıkılıp yeniden yapılması halinde bu yapılar için tespit edilecek olan enkaz bedelinin yıkım masrafından artan kısmı bir defaya mahsus olmak üzere tahsis yapılmadan önce yatırımcı tarafından Orman Genel Müdürlüğünce bildirilen hesaba yatırılır. Bu yapı ve tesislerin tüm yıkım işleri yatırımcı tarafından gerçekleştirilir. Yatırımcı tarafından bu işlemler sebebiyle Bakanlıktan herhangi bir hak, bedel ve tazminat talep edilemez.

Diğer kamu kuruluşlarınca verilen izinler 

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri, kültür ve turizm gelişim bölgeleri alt bölgeleri ve turizm merkezleri ile bunların dışındaki alanlarda bulunan taşınmazlar hakkında diğer kamu kuruluşlarınca verilen izinler ile yapılan kiralama, tahsis, irtifak hakkı ve kullanma haklarına ilişkin işlemler tahsisi yapan kurum tarafından yürütülür. (Mülga cümle: RG-14/5/2022-31835) 

Ek alanlar

GEÇİCİ MADDE 2 –

(Ek: RG-16/03/2007-26464)

21/7/2006 tarihinden önce, 31/3/1983 tarihli ve 83/6285 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan mülga Kamu Arazisinin Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak komisyonca ek alan olarak tahsisine karar verilen ancak idari işlemleri henüz tamamlanmamış olan taşınmazların yatırımcılara ek alan olarak tahsisine ilişkin işlemler 12 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerindeki kısıtlamalar hariç bu Yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılır.

Teminat mektuplarının değiştirilmesi

GEÇİCİ MADDE 3 –

(Ek: RG-16/03/2007-26464)

16/3/2007 tarihinden önce ana yatırımcılardan alınan teminat mektupları ilgililerin isteği halinde Yönetmeliğin 11 inci maddesi hükümlerine uygun olarak değiştirilir.  

Belge iptali durumunda yeni belge alınması için uygulanacak süre 

GEÇİCİ MADDE 4 –

(Ek: RG-14/2/2009-27141) (Mülga: RG-30/12/2016-29934) 

GEÇİCİ MADDE 5 –

(Mülga: RG-14/5/2022-31835) 

Önceki ön izin ve kesin tahsisler

GEÇİCİ MADDE 6 –

(Ek: RG-30/12/2016-29934) 

(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce adına ön izin verilen veya kesin tahsis yapılan yatırımcılar tarafından;

a) Adlarına verilen ön izin, kesin tahsis ve varsa tesis edilen irtifak hakkı ve/veya verilen kullanma izni işlemleri hakkında Bakanlık veya (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı aleyhine açılmış davalar var ise açılan bu davalardan tüm yargılama giderleri üstlenilerek kayıtsız ve şartsız olarak feragat edilmesi,

b) Ön izin veya kesin tahsis koşulları ile varsa irtifak hakkı tesisine ilişkin düzenlenen resmî senetlerden ve/veya kullanma iznine ilişkin sözleşmelerden doğan her türlü mali ve diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesi,

c) Termal amaçlı tahsislerde ilgili kamu kurum ve kuruluşundan alınacak termal tesis izin yazısının Bakanlığa ibraz edilmesi,

ç) Yeniden belirlenecek olan ön izin veya kesin tahsis koşullarının bildirildiği Bakanlık yazılarının kabul ve taahhüt edildiğine dair noter onaylı taahhütnamenin Bakanlığa ibraz edilmesi,

d) Bakanlık ve (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenecek olan yeni kullanım bedeli üzerinden ve yeni koşullarla düzenlenecek olan sözleşmenin imzalanacağının kabul ve taahhüt edildiğine dair noter onaylı taahhütnamenin Bakanlığa ibraz edilmesi,

kaydıyla; bu yatırımcıların ön izin veya kesin tahsis koşullarından ön izin/kullanım bedeli ile hasılat payına ilişkin hükümleri, ilgisine göre 20, 21 veya 22 nci maddelere uyarlanır. Ancak termal ve kış turizmi amaçlı tahsisler ile tescilli taşınmaz kültür varlıkları ve korunma alanlarının tahsisleri ve 29/1/2004 tarihli ve 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2 nci maddesi kapsamında kalan illerde yapılacak yatırımlar hariç olmak üzere uyarlama sırasında tespit edilecek olan kullanım bedelleri, mevcut sözleşmelerinde yer alan yıllık artışlara ilişkin hükümlere göre hesaplanacak bedellerden az olamaz.

(2) Uyarlanan hükümler; Bakanlık tarafından ön izin veya kesin tahsis yazılarının yatırımcıya tebliğ edildiği, irtifak hakkı tesis edilen ve/veya kullanma izni verilenler için ise (Değişik ibare: RG-14/5/2022-31835) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca resmî senet ve/veya sözleşmelerinde değişiklik yapıldığı tarihten itibaren geçerli olur.

(3) Uyarlamanın yapıldığı tarihten önceki dönemlere ait ön izin bedelleri, kullanım bedelleri ve hasılat paylarında ise herhangi bir indirim yapılmaz ve bunlardan tahsil edilenler iade edilmez.

(4) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce adına ön izin verilen veya kesin tahsis yapılan yatırımcılar tarafından, birinci fıkrada belirtilen koşullar yerine getirilmek suretiyle talepte bulunulması halinde, bu yatırımcılardan daha önce alınan teminatlar, 16 veya 17 nci maddeler uyarınca yeniden tespit edilecek olan tutardaki teminatlarla değiştirilir.

(5) (Ek: RG-26/10/2019-30930) Kesin tahsis tarihine bakılmaksızın kırsal ve sağlık turizmi amaçlı tahsisler ile Bakanlık tarafından nitelikli spor tesisi olduğu tespit edilen tahsisler hakkında da bu madde hükümleri uygulanır.

Üst hakkı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla satılmış iptale konu kesin tahsisler

GEÇİCİ MADDE 7 –

(Ek: RG-25/9/2018-30546) 

(1) Bu Yönetmeliğin ek 4 üncü madde hükümleri, aynı maddede belirtilen durumda olup da bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce iptal edilen kesin tahsisler için de uygulanır. Bu durumda, daha önce iptal edilen kesin tahsis, aynı maddede belirtilen koşullarla ihya edilir, varsa üst hakkının iptaline ilişkin açılan davalardan vazgeçilir.

Önceden dondurulan ön izinler

GEÇİCİ MADDE 8 –

(Ek: RG-25/9/2018-30546) 

(1) Bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrasında yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği 30/12/2016 tarihinden önce dondurulan ön izinler için aynı fıkradaki beş yıllık süre, 30/12/2016 tarihi itibarıyla başlar. Bu tarihten itibaren beş yıl içerisinde de dondurma sebeplerinin ortadan kalkmaması halinde, ön izin kendiliğinden sona erer. Bu durumda ön izin sahibi tarafından Bakanlıktan hiçbir hak ve tazminat talebinde bulunulamaz. Varsa alınan teminatlar iade edilir.

Kesin tahsise dönüştürülemeyen ön izinler

GEÇİCİ MADDE 9 –

(Ek: RG-25/9/2018-30546) 

(1) Bakanlık tarafından verilen ancak her ne sebeple olursa olsun veriliş tarihinden itibaren yirmi yıl geçmesine rağmen kesin tahsise dönüştürülemeyen ön izinler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı aylık süre içerisinde de kesin tahsise dönüştürülememesi halinde kendiliğinden sona erer. 

(2) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra veriliş tarihi itibarıyla yirmi yılı dolduracak olan ön izinler, yirmi yıllık sürenin bitim tarihinden itibaren altı aylık süre içerisinde de kesin tahsise dönüştürülememesi halinde kendiliğinden sona erer. Bu durumda ön izin sahibi tarafından Bakanlıktan hiçbir hak ve tazminat talebinde bulunulamaz. Varsa alınan teminatlar iade edilir.

Mevcut sözleşmelerdeki bedel artışı⁽²⁾

GEÇİCİ MADDE 10 –

(Ek: RG-26/2/2019-30698) 

(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce adına kesin tahsis yapılan yatırımcı veya işletmecilerin müteakip yıllar için kullanım bedelleri sözleşmeleri yenilenmeksizin bu Yönetmeliğin 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen oranda arttırılarak tespit ve tahsil edilir. Ancak, 1/8/2018tarihinden itibaren güncellenerek tespit edilen cari yıl kullanım bedellerinin; 1/1/2019 tarihine kadar olan döneme isabet eden kısmı mevcut sözleşme hükümlerine göre, bu tarihten sonraki döneme isabet eden kısmı ise Yönetmeliğin 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre hesaplanarak tahsil edilir ve varsa fazlaya ilişkin tutar sözleşmeden doğan veya doğacak olan diğer ödemelerden mahsup edilir.

Daha önce yapılan tahsislerde ek yatırım süresi uygulaması

GEÇİCİ MADDE 11 –

(Ek: RG-26/10/2019-30930) 

(1) 30/12/2016 tarihinden önce yapılan kesin tahsislerde ek yatırım süresi verilmesinde ve kesin tahsis teminatının iadesinde inşaatın en az yüzde onbeşinin tamamlandığının belgelenmesi şartı aranır.

Başlanmış İşler

GEÇİCİ MADDE 12 –

(Ek: RG-24/7/2020-31195) 

(1) 1/6/2019 tarihi itibarıyla, ihale süreci başlamış ancak henüz sonuçlanmamış olan; 6831 sayılı Orman Kanununun 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Orman Genel Müdürlüğü sabit kıymetlerine alınan tesislerden konaklama amaçlı kullanılması mümkün olanlar ile konaklama amaçlı mesire yeri kiralaması işlemlerinde bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Tarım ve Orman Bakanlığınca yapılan sözleşmelerin uyarlanması

GEÇİCİ MADDE 13 –

(Ek: RG-14/5/2022-31835) 

(1) Turizm yatırımı gerçekleştirilmek amacıyla, Tarım ve Orman Bakanlığınca yapılan ve Kanunun geçici 12 nci maddesinde belirtilen kiralama sözleşmeleri ile ön izin ve kesin izinler ve bu izinlere bağlı olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca irtifak hakkı tesis edilen veya kullanma izni verilen yatırımcı ve işletmecilerin sözleşmeleri; 28/7/2022 tarihine kadar başvuruda bulunulması ve ayrıca,

a) Kiralama, ön izin, kesin izin, irtifak hakkı veya kullanma iznine ilişkin olarak varsa açılan davalardan tüm yargılama giderleri üstlenilerek kayıtsız ve şartsız olarak feragat edilmesi,

b) Kiralama, ön izin, kesin izin, irtifak hakkı veya kullanma izninden doğan her türlü mali ve diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesi,

c) Bakanlıkça tesiste yapılacak son durum tespiti üzerine tesisin mevcut tür, sınıf ve kapasitesine göre bu Yönetmelik hükümleri uyarınca yeniden belirlenecek kullanım bedeli, hasılat payı ve tahsis koşullarının ve ayrıca, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından bu bedeller üzerinden ve yeni koşullarla düzenlenecek sözleşmenin imzalanacağının kabul ve taahhüt edildiğine dair noter onaylı taahhütnamenin,

Bakanlığa ibraz edilmesi kaydıyla, bu Yönetmelik hükümlerine uyarlanır.

(2) Birinci fıkra kapsamında yeniden belirlenecek bedel ve hasılat payı tespitinde Yönetmeliğin ilgili maddeleri hükümleri uygulanır ve belirlenen yeni kullanım bedeli ve hasılat payı; kiralama ve ön izinler için uyarlamanın uygun görüldüğü, kesin izin ve/veya bu kesin izne bağlı olarak tesis edilen irtifak hakları için ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca sözleşme/resmi senet değişikliği yapıldığı ya da irtifak hakkı tesis edildiği tarihten itibaren geçerli olur. Termal ve kış turizmi amaçlı tahsisler, kırsal ve sağlık turizmi amaçlı tahsisler ve Bakanlık tarafından nitelikli spor tesisi olduğu tespit edilen tahsisler ile tescilli taşınmaz kültür varlıkları ve korunma alanlarının tahsisleri ve 29/1/2004 tarihli ve 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2 nci maddesi kapsamında kalan illerde yapılacak/yapılan yatırımlar hariç olmak üzere bu fıkra uyarınca tespit edilecek yeni kullanım bedeli, varsa mevcut irtifak hakkı sözleşmesi uyarınca belirlenen bedelden az olamaz. İrtifak hakkı tesisine ilişkin düzenlenen resmi senette yapılacak değişiklikten önceki dönemlere ait bedellerde herhangi bir indirim yapılmaz ve tahsil edilen bedeller iade edilmez.

(3) Uyarlanan sözleşmelerin tahsis süreleri, Tarım ve Orman Bakanlığınca yapılan kiralama sözleşmeleri veya verilen kesin izin kapsamında belirlenen sürenin başlangıç ve bitiş tarihleri ile aynı olacak şekilde belirlenir.

(4) (Ek: RG-28/9/2024-32676) Tarım ve Orman Bakanlığınca verilen izne bağlı olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca lehine irtifak hakkı tesis edilen yatırımcı ve işletmecilerin sözleşmelerinin uyarlanmasında, izin alanları ile birlikte onaylı planındaki kullanım kararları ve irtifak hakkına konu edilen taşınmazların sınırları da dikkate alınır.

Orman vasıflı taşınmazlardaki yapılaşmaya esas inşaat hakkı

GEÇİCİ MADDE 14 

(Ek: RG-14/5/2022-31835) 

(1) Kanunun geçici 13 üncü maddesinde belirtilen, 15/5/2008 tarihinden önce kesin tahsisi yapılan orman vasıflı taşınmazlar için tahsis süreci içerisinde belirlenen yapılaşmaya esas inşaat haklarından lehe olan, tahsisin ilk süresinin sonuna kadar kullanılabilir. Ancak bu Yönetmeliğin 25 inci maddesi uyarınca aynı yatırımcıya yeniden tahsis edilen veya 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun geçici 23 üncü maddesi uyarınca süre uzatımı yapılan kamu taşınmazları için yenilenen veya uzatılan tahsis süresinin başlangıcından itibaren yürürlükteki yapılaşmaya esas inşaat hakkı kullanılır.

Yürürlük 

MADDE 31 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 32 

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Kültür ve Turizm Bakanı yürütür. 

_____

(1)    30/12/2016 tarihli ve 29934 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile Yönetmeliğin 13 üncü maddesine ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere fıkra eklenmiş ve diğer fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir.

(2)  Bu değişiklik 1/1/2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

 

 

Resmî Gazete Tarihi: 08.07.2010 Resmî Gazete Sayısı: 27635

ÇİLEK FİDESİ ÜRETİMİ, SERTİFİKASYONU VE PAZARLAMASI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmelik, çilek fidesinin, ismine doğru, sağlıklı ve kaliteli üretilmesini sağlamak amacıyla, üretim, sertifikasyon ve pazarlama ile ilgili usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2 – 

(1) Bu Yönetmelik, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 6 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – 

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Araştırma kuruluşu: Bitki çeşitlerinin ıslahı veya bulunması ve geliştirilmesi ile ilgili faaliyet gösteren, nitelikleri ve çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenen, kamu kurum ve kuruluşları veya özel kuruluşları,

b) (Değişik: RG-01/11/2018-30582) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

c) Başvuru kuruluşu: Üretimin yapıldığı ildeki Bakanlık il müdürlüğü veya Bakanlık tarafından beyanname kabulü ve parsel kontrolleri için yetkilendirilen kuruluşları,

ç) Bitki sağlığı kontrol kuruluşu: Ek 3’te belirtilen zirai mücadele araştırma enstitüleri veya Bakanlık tarafından sertifikasyona tabi zararlı organizmaların kontrolü için yetkilendirilen kuruluşları,

d) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Kayıt Sertifikası: Damızlık tesis edilecek alan veya fide parselinde/harcında Bakanlıkça belirlenen zararlı organizmalar açısından sakınca olmadığına dair veya operatör kaydı sonucu düzenlenen belgeyi,

e) Çilek Fidesi Kapasite Raporu: Ön temel, temel ve sertifikalı bloklardan alınabilecek fide miktarını belirten raporu,

f) Fide: Çilekte bir üretim mevsiminde ana bitkilerden oluşan, doğrudan eşeysiz vejetatif yollar veya doku kültürü yöntemleri ile üretilen köklü bitkileri,

g) Fidenin niteliği: Fidenin taze fide, frigo fide, doğal şartlarda veya doku kültürü ile üretilen fide olması özelliğini,

ğ) Frigo fide: Çilek fidesi üretiminde kullanılmak üzere soğuk hava deposunda muhafaza edilen bir yaşındaki fideleri,

h) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Genel Müdürlük (BÜGEM): Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünü,

ı) İndeksleme: Bir virüsün varlığının tespit edilebilmesi için test edilecek bitki ve denek bitkiyle yapılan işlemi,

i) İsmine doğruluk: Çilek fidesi üreten, satan, depolayan veya sevk eden kişi ve kuruluşlarca etiketinde belirtilen çeşit adının garanti edilmesi halini,

j) İtiraz Kontrol Raporu: İtirazlar üzerine, Genel Müdürlüğün görevlendirdiği konu uzmanları tarafından, itiraza konu durum ile ilgili hazırlanan raporu,

k) Meristem bitki: Ana bitkiden meristem kültürü yoluyla elde edilen bitkileri,

l) Ön temel blok: Araştırma kuruluşları veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından veya yurtdışından ithal edilen, ıslahçı materyalinden üretilen virüsten ari meristem fide ile özel korumalı tel seralarda veya izolasyon mesafesine uygun açık alanlarda kurulan, virüsten arî ön temel sınıfta fide elde edilen parseli,

m) Ön temel fide: İndeksleme sonucu virüsten ari olduğu belirlenen ön temel blok bitkilerinden ilk yılın sonunda elde edilen fideyi,

n) Parti: Türü, çeşidi, anacı, yaşı, boyu ve ambalajları aynı olan ve bir seferde muayeneye ve kontrole sunulan fidelerin yeknesaklığı ve kökeniyle tanımlanabilir birimi,

o) Pazarlama: Fideleri kullanılmaya hazır olarak stokta bulundurma, satış için teşhir veya teklif etme, diğer kişiye satış veya teslimat işlemlerini,

ö) Sertifikalı blok: Temel bloklardan elde edilen veya yurtdışından ithal edilen, temel sertifikaya sahip olduğu belgelendirilen fideler ile, Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından özel korumalı tel seralarda veya izolasyon mesafesine uygun açık alanlarda kurulan sertifikalı sınıfta fide elde etmek için yapılan parseli,

p) Sertifikalı fide: Temel bitkiden ilk yılın sonunda elde edilen fideyi,

r) Sertifikasyon kuruluşu: Bakanlık tarafından bu Yönetmelikte belirtilen sertifikasyon işlemlerini yapmakla yetkilendirilen kuruluşları,

s) Standart fide: Bakanlıkça yetkilendirilen üreticiler tarafından menşei sertifikası olmayan fidelerle özel korumalı tel seralarda veya izolasyon mesafesine uygun açık alanlarda kurulan parsellerden ilk yılın sonunda elde edilen, ismine doğruluğu üretici tarafından garanti edilen fideleri,

ş) Temel blok: Araştırma kuruluşları veya Bakanlık tarafından yetkilendirilen kuruluşlar tarafından ön temel bloklardan elde edilen veya yurtdışından ithal edilen, ön temel kademede olduğu belgelendirilen fidelerle, özel korumalı tel seralarda veya izolasyon mesafesine uygun açık alanlarda kurulan virüsten ari temel sınıfta fide elde etmek için yapılan parseli,

t) Temel fide: Ön temel bitkiden ilk yılın sonunda elde edilen fideyi,

u) Tohumluk kontrolörü: Çilek fidelerinin üretimi ve sertifikasyonuna ilişkin kontrolleri yapan, numune alan ve piyasa denetimlerini yaparak bu konularda belge düzenleyen kamu görevlileri veya özel kişileri,

ü) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) TTSM: Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğünü,

v) Üretici: Çilek fidesi konularında üretim, koruma ve/veya işlemden geçirme ve pazarlama faaliyetlerini profesyonel olarak yapan gerçek ya da tüzel kişileri,

y) Üretim materyali: Çilek fidelerinin üretilmesinde kullanılan çelik, stolon, sürgün ucu meristemi gibi vejetatif materyali,

z) Zararlı organizma: Bitkilerde ve bitkisel ürünlerde zarar yapan bütün biyolojik dönemlerdeki hayvanları, bitkiler âlemine bağlı canlı organizmalar ile fungus, bakteri, virüs, nematod, fitoplazma ve diğer patojenleri,

aa) (Ek: RG-25/5/2012-28303) Operatör kaydı: 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile yemeklik patates üretenleri, ithal edenleri, depolayanları ve ticaretini yapanların kayıt edilmesi işlemini,

bb) (Ek: RG-25/5/2012-28303) Virüsten ari meristem fide: Çeşit sahibi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından meristemden üretilen veya yurtdışından ithal edilen, virüsten ari olduğu belirlenmiş fideyi,

ifade eder.

 

İKİNCİ BÖLÜM

Üretim, Sertifikasyon ve Pazarlama Esasları

Genel şartlar

MADDE 4 – (1) Çilek fidesinin üretilmesi, sertifikasyonu ve pazarlaması ile ilgili genel hükümler aşağıda yer almaktadır.

a) Çilek fidesi sertifikasyon şeması Ek 1’de yer almaktadır. Standart fide üretiminde bu şemayı takip etmek zorunlu değildir.

b) Çilek fidelerinin sertifikasyon sisteminde veya standart olarak üretilebilmesi için, çilek fidesinin ait olduğu çeşitlerin ülkemizde kayıt altında olması şarttır.

c) Çilek fidesi, Bakanlık tarafından yetki verilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından üretilir ve pazarlanır. Üreticinin kullanacağı üretim yöntemine uygun olarak Fide Üretici Belgesine veya Doku Kültürü ile Tohumluk Üretici Belgesine sahip olması şarttır. Söz konusu belgeler için Bakanlığın 15/5/2009 tarihli ve 27229 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliğinde belirtilen şartlar karşılanmalıdır. Her iki üretim şeklini kullanacak üreticilerin, her iki üretici belgesine sahip olması gerekir. Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliğinin 29 uncu maddesine göre, kamu kurum ve kuruluşları söz konusu belgelere sahip olmadan çilek fidesi üretimi yapabilirler.

ç) Ön temel fide ve temel fide üretimleri araştırma kuruluşları veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından yapılır.

d) Yurtdışından virüsten ari meristem fide, ön temel veya temel sınıfta olduğu belgelendirilen fideler ithal edilebilir.

e) Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretilip belgelendirilen fideler, 10/6/2005 tarihli ve 25841 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik esaslarına göre belgelenmesi durumunda organik fide olarak pazarlanır.

f) (Değişik: RG-01/11/2018-30582) Doku kültüründe; öntemel/temel bitkicik ve fide üretiminde “Genetik Analizle Çeşit Tespiti” yapılması şartıyla en fazla 3 alt kültür yapılır.  Ön temel bloktan alınan başlangıç materyali ile yapılan üretimler öntemel/temel, temel bloktan alınan başlangıç materyali ile yapılan üretimler temel olur. Sertifikalı bloktan alınan başlangıç materyali ile yapılan üretimler sertifikalı olarak belgelendirilir. Başlangıç materyalinin sertifikasının bulunmaması durumunda, uygun doku kültürü yöntemleriyle yapılan üretimler, standart olarak belgelendirilir. Doku kültürü uygulamasında izlenecek yol ve yöntem Bakanlıkça belirlenir.

g) Fide üretim parsellerinde ve fidelerde yapılan tüm kimyasal uygulamalar üretici tarafından kayıt altına alınır ve istenildiğinde üretici tarafından tohumluk kontrolörüne ibraz edilir.

ğ) Sertifikasyon sisteminde yer alan fide üretimlerinde sertifikasyona tabi zararlı organizma kontrolleri yapılırken, standart fide üretimleri iç karantina etmenleri açısından kontrol edilir.

h) Bakanlık il müdürlüğü/zirai mücadele araştırma enstitüsü tarafından dış karantina etmeni tespit edilmesi halinde bu durum Genel Müdürlüğe bildirilir.

ı) Yapılan kontroller sonucunda beyannamede belirtilen standartların altında yer alan fideler için, uygun bulunulan sınıfta sertifika ve etiket düzenlenir.

i) Toprak Dezenfeksiyon Kontrol Raporu, beyanname verilmeden önceki bir yıl içinde toprak ilaçlaması/solarizasyon işleminin yapılmasının ardından, Bakanlık il müdürlüğü/zirai mücadele araştırma enstitüsü tarafından düzenlenir.

j) Yabancı dildeki tüm belgelerin, yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümelerinin sunulması gerekir.

k) Bu Yönetmelikte adı geçen belge ve formlar, Genel Müdürlük ve Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü (TTSM) internet sayfasında yer alır.

l) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Ön temel bloktan ön temel/temel/sertifikalı/standart üretim materyali/fide, temel bloktan temel/sertifikalı/standart üretim materyali/fide üretimi yapılabilir.

m) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Bakanlık talimatına istinaden ön temel/temel/sertifikalı/standart üretimlere ayrı sertifika belgesi düzenlenmeyebilir.

Dikim alanları

MADDE 5 – 

(1) Üreticiler, fide üretilen alanlarda aşağıda belirtilen hususları yerine getirir.

a) Tekniğine uygun toprak ilaçlaması veya solarizasyon yöntemiyle toprak dezenfeksiyonu yapılmamışsa, sertifikalı/standart blok kurulacak alanda en az üç yıl, ön temel ve temel blok kurulacak alanda ise en az dört yıl öncesinden çilek, patates ve keten tarımı yapılmamış olmalıdır.

b) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Üretici tarafından fide üretim alanında bu Yönetmelik kapsamında belirlenmiş zararlı organizmaların bulaşmasının önlenmesi amacıyla gerekli önlemler alınır.

c) Fide üretim parseline dikilen bitkilerde dikim aralığı, tekniğine uygun sıra üzeri ve sıra arası mesafelerde olmalıdır.

ç) Fide söküm şartları çeşit karışımına engel olacak şekilde olmalıdır.

d) Fidelerin başka bir yere nakli veya dikimi öncesinde üretici tarafından koruyucu ilaçlamanın yapılması gereklidir.

e) Üretici dikim ve sökümden en az bir ay öncesinde dikim ve söküm başlangıç tarihlerini başvuru kuruluşuna bildirir ve sökülen fidelerin nerede temizlenip muhafaza edileceği hakkında bilgi vermelidir.

Dikime uygunluk

MADDE 6 – 

(1) Üretim parsellerine aşağıda belirtilen sınıflarda fideler dikilmelidir.

a) Ön temel blok: Çeşidin özelliklerini gösteren bitkilerden alınan virüsten ari meristem bitki olması gerekir.

b) Temel blok: Bir fidenin temel bloğa dikilebilmesi için ön temel bloktan ilk yılda elde edilen fide olması ve ön temel fide sertifikası ile etiketi almış olması gereklidir.

c) Sertifikalı blok: Bir fidenin sertifikalı bloğa dikilebilmesi için temel bloktan ilk yılda elde edilen fide olması ve temel fide sertifikası ile etiketi almış olması gereklidir.

İzolasyon

MADDE 7 – 

(1) Çilek fidesi üretiminde uyulması gereken izolasyon mesafeleri aşağıda belirtilmiştir.

a) Tüm fide üretim alanlarında çeşitler arasında en az 3 m mesafe bırakılmalıdır.

b) Sertifikasyona tabi fide üretim alanları ile çilek meyvesi üretim tarlası arasında en az 1500 m mesafe; standart blok ile çilek meyvesi üretim tarlası arasında en az 500 m mesafe olmalıdır.

c) Ön temel ve temel bloklarda fide üretimi özel korumalı tel seralarda yapılmalı veya sertifikalı bloktan en az 50 m, standart bloktan ise en az 400 m mesafede olmalıdır. Ön temel ve temel blok arasında ise en az 3 m mesafe olmalıdır.

ç) Sertifikalı ve standart fide üretimi yapılan alanlar arasında en az 10 m mesafe bırakılmalıdır.

(2) (Değişik: RG-12/3/2013-28585) Bitki sağlığı ile ilgili kontrol ve uygulamalar; bu Yönetmelik ve 5996 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır.

Beyanname verilmesi

MADDE 8 – 

(1) Çilek fidesinin sertifikalandırılabilmesi veya standart olarak üretilebilmesi için, beyanname verilmesi gerekir.

(2) Beyannamelerin düzenlenmesi ve kabul edilmesi aşağıdaki şekilde yapılır.

a) Çilek fidesi üretimlerinde beyannamelerden uygun olanı doldurulur.

b) Beyannamede belirtilen çeşit isimleri, kayıt edilip yayımlandığı şekilde yazılır.

c) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Beyannameler her blok ve Kayıt Sertifikasına esas her parsel için ayrı doldurulur.

ç) Beyannameler ön temel ve temel fide üretimleri için beş nüsha, sertifikalı ve standart fide üretimleri için üç nüsha düzenlenir.

d) Beyannameler üretimin yapılacağı ildeki başvuru kuruluşuna verilir.

e) Tüm fide üretimlerinde beyannameler 1 Ocak – 31 Mayıs tarihleri arasında verilir.

f) Nematod tahlili için numune alındıktan sonra fide üretim alanına, beyannamede belirtilen fide dışında herhangi bir bitki ekilemez veya dikilemez.

g) Bakanlık ana hizmet birimlerinin görev alanına giren faaliyetleri yürüten Bakanlık birimleri hariç olmak üzere, sadece Fide Üretici Belgesi’ne sahip üreticilerin verdikleri beyannameler başvuru kuruluşu tarafından onaylanarak, üretici belgesi tarih ve sayısı beyannameye yazılır. Uygun bulunmayan beyanname başvuru kuruluşu tarafından üreticiye gerekçesi belirtilerek iade edilir.

ğ) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Başvuru sırasında beyannamelere aşağıdaki belgeler eklenir.

1) Sertifikasyona tabi fide üretiminde, kullanılan fideye ait sertifika ve etiket miktarını gösteren belge/faturanın başvuru kuruluşu onaylı sureti.

2) Kayıt Sertifikası.

3) Toprak Dezenfeksiyon Kontrol Raporu veya Bakanlık il müdürlüğü tarafından verilen, parselde ön bitki ve süre şartının yerine getirildiğine dair rapor.

4) Sadece ön temel ve temel fide üretim beyannameleri için araştırıcı kuruluş belgesi veya Bakanlık tarafından yetkilendirildiğine dair belgenin başvuru kuruluşu onaylı sureti.

h) Başvuru kuruluşu tarafından kabul edilerek onaylanan beyannamelerin birinci nüshası beyannameyi kabul eden başvuru kuruluşunda saklanır. İkinci nüsha üreticiye verilir. Üçüncü nüsha parsel kontrollerinde kullanılması için Bakanlık il müdürlüğü tohumluk kontrolörüne verilir. Ön temel ve temel fide beyannamelerinde dördüncü nüsha TTSM’ne, beşinci nüsha bitki sağlığı kontrol kuruluşuna gönderilir.

ı) (Mülga: RG-25/5/2012-28303)

i) Sertifikasyon sürecinin herhangi bir aşamasında bilgilerin doğru olmadığının belirlenmesi halinde, başvuru kuruluşu tarafından beyannameler onaylanmış olsalar dahi iptal edilir, bu beyannameler sonucunda düzenlenen kontrol raporuna sertifikalandırma yapılmaz, verilen sertifika ve etiketler iptal edilir.

Parsel kontrolleri

MADDE 9 – 

(1) Parsel kontrolü, Bakanlıkça yetkilendirilen tohumluk kontrolörleri ve yetkili kuruluş uzmanları tarafından yapılır.

(2) Ön temel ve temel blok parsel kontrolleri, üretimin yapıldığı ilin Bakanlık il müdürlüğü koordinatörlüğünde, bitki sağlığı kontrol kuruluşu ve sertifikasyon kuruluşundan konu uzmanlarının katılımı ile yapılır.

(3) Sertifikalı ve standart fide üretiminde parsel kontrolü, üretimin yapıldığı ilin Bakanlık il müdürlüğü tohumluk kontrolörleri tarafından yapılır. Ancak ihtiyaç duyulması halinde kontrollere ilgili bitki sağlığı kontrol kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşundan konu uzmanları da davet edilebilir.

(4) Tüm çilek fidesi üretim bloklarında vejetasyon döneminde en az iki ve söküm döneminde en az bir parsel kontrolü yapılır.

(5) (Değişik: RG-12/3/2013-28585) Sertifikasyona tabi üretimlere ait parseller, karantina etmenleri ve ek 2’de yer alan zararlı organizmalar açısından kontrol edilirken standart üretimler karantina etmenleri açısından kontrol edilir.

(6) Parsel kontrolleri aşağıdaki esaslar dâhilinde yapılır.

a) Her beyannamenin temsil ettiği parsel veya blok bir üretim ünitesidir.

b) Ön temel ve temel bloklarda kontroller, bitki sağlığı kontrol kuruluşundan görevlendirilen uzman tarafından makroskobik kontroller ve laboratuar analizleri yoluyla yapılır. Yapılan testler/inceleme sonucunda, bitki sağlığı kontrol kuruluşu raporunu başvuru kuruluşuna ve TTSM’ne gönderir.

c) Bakanlık il müdürlüğü tohumluk kontrolörü tarafından sertifikalı bloktaki tüm bitkiler sertifikasyona tabi zararlı organizmalar açısından, standart bloktaki üretimler ise iç karantina etmenleri açısından makroskobik olarak kontrol edilir. Şüpheli örnekler bitki sağlığı kontrol kuruluşuna analiz/inceleme için gönderilir.

ç) (Değişik: RG-12/3/2013-28585) Yapılan kontrollerde, parseldeki bitkilerin pazarlanmasını engelleyen hususların teknik olarak üretici tarafından giderilmesinin mümkün olduğu tespit edilirse üreticiye Çilek Fidesi Muayenesi İhbarnamesi verilir. Belirtilen süre sonunda yapılan ikinci kontrolde hastalık ve zararlılarla mücadelenin başarılı olmadığı tespit edilirse ve etmenin karantina etmeni olması halinde, parseldeki bitkiler 5996 sayılı Kanun hükümlerine göre işleme tabi tutulur. Sonuç, düzenlenen parsel kontrol raporuna “Sertifikalı Olamaz” olarak işaretlenir. Karantina etmeni dışındaki bir zararlı organizma bulaşıklığının tespiti halinde ise üretimler bu Yönetmelikte belirtilen standartlarda olması halinde standart fide olarak belgelendirilir ve pazarlanır.

d) İsmine doğruluk kontrolü amacıyla parsellerdeki bitkiler çeşit ayırımının en iyi görüldüğü vejetasyon döneminde en az bir defa kontrol edilir ve Yetiştirme Dönemi Parsel Kontrol Raporu düzenlenir. Parsellerde bulunan bitkiler botanik bakımdan ait olduğu çeşidin özelliğini taşımalıdır. Kontrolde görevli uzmanlar, parselde bulunan bitkilerin menşei ile ilgili diğer kayıtları üreticiden istemeye ve incelemeye yetkilidir.

e) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Tüm çilek fidesi üretimleri için Söküm Dönemi Parsel Kontrol Raporuna, kontrolde görevli uzman/uzmanlar tarafından standartlara uyduğu belirlenen fide üretim miktarı yazılır ve raporda “Sertifikalı Olabilir” şeklinde belirtilir. Aynı parseldeki aynı çeşitte frigo ve taze fide için ayrı rapor düzenlenebilir.

f) Söküm dönemi parsel kontrolünde, bitki sağlığı kontrol kuruluşu uzmanı/Bakanlık il müdürlüğü tohumluk kontrolörü tarafından ön temel/temel/sertifikalı/standart fidelerde nematod kontrolü için örnek alınır; örneklerde bitki sağlığı kontrol kuruluşu tarafından gerekli inceleme yapılarak sonuç TTSM’ne ve başvuru kuruluşuna gönderilir.

Parsel kontrol raporunun düzenlenmesi

MADDE 10 – 

(1) Parsel kontrol raporu hem vejetasyon hem de söküm döneminde aşağıdaki esaslar dahilinde tohumluk kontrolörü tarafından düzenlenir ve kontrole katılan uzmanlar tarafından imzalanır.

a) Raporlar üç nüsha halinde düzenlenir.

b) Raporlarda silinti veya kazıntı yapılmaz. Değişiklik zorunlu ise yanlışlığın üzeri çizilerek doğrusu yazıldıktan sonra tohumluk kontrolörü/uzman tarafından paraflanır.

c) Başvuru kuruluşu tarafından, düzenlenen raporların iki nüshası üreticiye verilir, üçüncü nüshası Bakanlık il müdürlüğünde muhafaza edilir.

ç) Bakanlık il müdürlüğü kontrolörü tarafından söküm dönemi parsel kontrolü sırasında Çilek Fidesi Kapasite Raporu düzenlenir.

Parsellerin iptal edilmesi

MADDE 11 – 

(1) Aşağıda belirtilen hususlardan birinin gerçekleşmesi durumunda üretim parseli reddedilir ve bu bitkiler ön temel fide, temel fide, sertifikalı fide veya standart fide üretimi için kullanılmaz.

a) Sertifikalı/standart fide üretim parsellerinde yapılan fenolojik muayene sonucunda tip dışı bitkilerin oranının % 2’den fazla olması durumunda, öncelikle bu bitkiler kolaylıkla görülebiliyorsa, görevlilerin nezaretinde tümünün yetiştirme alanından sökülebilmesi için Çilek Fidesi Muayenesi İhbarnamesi düzenlenir. Verilen süre sonunda tip dışı bitki oranı tekrar kontrol edilir. Yapılan ikinci kontrolde tip dışı oran % 2’nin üzerinde olması halinde,

b) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Fide üretiminde kullanılan materyalin, karantinaya tabi zararlı organizmalarla bulaşık olduğunun belirlendiği durumlarda,

c) Ön temel ve temel blokta çeşit karışımının olması halinde,

ç) Fide üretim parsellerinde meyve amaçlı üretim yapılması durumunda,

parseller iptal edilir ve söküm dönemi kontrol raporunda nedenleri yazılır.

(2) (Değişik: RG-12/3/2013-28585) Karantina etmenlerinden dolayı iptal edilen parseldeki fideler, 5996 sayılı Kanun kapsamında işleme tabi tutulur. Bunun dışındaki nedenlerden dolayı reddedilen parseldeki fideler sertifikalandırılmaz, ancak standartlara uyması halinde standart fide olarak adlandırılır.

(3) Bakanlıkça belirlenen izolasyon mesafesine uyulmamasının belirlenmesi halinde, söz konusu parseller, içlerindeki en alt aşama olarak kabul edilirler ve kontrol raporuna nedeni ile birlikte yapılan değişiklik, kontrolü yapan uzmanlar/tohumluk kontrolörü tarafından yazılır.

Etiketleme ve sertifikalandırma

MADDE 12 – (Değişik: RG-12/3/2013-28585)

(1) Üretici, fideler için söküm dönemi kontrol raporunun aslı ve etiket talep formu ile TTSM’den veya Bakanlıkça etiket düzenlemekle yetkilendirilen kuruluştan etiketi temin eder. Bakanlıkça ayrı sertifika belgesi kullanılmasının gerekli görüldüğü hallerde üretici, fideler için söküm dönemi kontrol raporunun aslı, sertifika/belge ve etiket talep formu ile TTSM’den etiket ve sertifika/belge temin eder. Talep formunda belirtilen fide miktarı, söküm dönemi kontrol raporunda belirtilen miktarın üzerinde olamaz.

(2) Ön temel ve temel fide üretimlerinde, bitki sağlığı kontrol kuruluşu tarafından yapılan test sonuçları/rapor, TTSM’ye/etiket düzenlemekle yetkili kuruluşa gönderilmeden etiket veya sertifika-etiket düzenlenmez.

(3) Fidelerde etiket rengi; ön temel üretimlerde “beyaz üzeri mor kuşaklı”, temel üretimlerde “beyaz”, sertifikalı üretimlerde “mavi” ve standart üretimlerde “sarı” kullanılır. Etiket ve etiketleme ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

(4) Alıcılar satın aldıkları fidelere ait etiketleri, gerektiğinde yetkililere göstermek amacıyla bir yıl muhafaza etmekle yükümlüdür.

Ambalajlama

MADDE 13 – 

(1) Aynı blok ve çeşide ait fideler, aşağıda belirtilen standartlar esas alınarak ambalajlanır ve satışa arz edilir.

a) Kökleri yeterince gelişmiş olmalıdır.

b) Fidelerde büyüme konisi zarar görmemiş olmalıdır.

c) Fidelerde kuruma veya aşırı donma olmamalıdır.

ç) Fideler botanik bakımdan çeşidin morfolojik özelliğini taşımalıdır.

d) Fidelerin gövde çapı 5 mm’den aşağı olmamalıdır.

e) Fidelerde ölü bitki kısımları, stolon ve çiçek kısmı olmamalıdır.

Denetim

MADDE 14 – 

(1) Çilek fidesi üretimlerinin sertifikasyon sistemi içerisinde üretilmelerine ilişkin parsel kontrolleri, aşağıdaki esaslar dahilinde Bakanlıkça denetlenir. Denetlenecek üretim alanları Genel Müdürlük tarafından belirlenir.

a) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Denetimler, Genel Müdürlükçe görevlendirilen kuruluş uzmanı/uzmanları tarafından yapılır.

b) Denetlemede parsel kontrolü yapılır ve Parsel Kontrol Denetleme Raporu düzenlenir.

c) Denetim elemanları tarafından, Parsel Kontrol Denetleme Raporu ile başvuru kuruluşunca düzenlenen Parsel Kontrol Raporu karşılaştırılarak farklılık olup olmadığı belirlenir. Şayet farklılık söz konusu ise, başvuru kuruluşuna ve üreticiye düzenlenen denetleme raporunun birer sureti verilir ve sertifikasyon işlemlerinde denetleme raporu esas alınır.

ç) (Değişik: RG-25/5/2012-28303) Denetimde görevlendirilen uzmanlar, denetimlere ilişkin değerlendirme raporunu Genel Müdürlüğe iletirler.

İtiraz

MADDE 15 – 

(1) Üreticiler düzenlenen belgelere itirazlarını, belgenin düzenleme tarihinden itibaren onbeş gün içinde Genel Müdürlüğe yapar.

(2) Genel Müdürlük söz konusu itirazı değerlendirerek, uzmanların itirazı yerinde incelemesi amacıyla Bakanlık il müdürlüğü ve ilgili kuruluş/kuruluşları görevlendirir. Genel Müdürlük, itirazın bitki sağlığı standartları ile ilgili olması halinde, üretimin yapıldığı ildeki Bakanlık il müdürlüğünden bir, analizi yapan kuruluştan bir ve söz konusu kuruluş dışında, Adana/Ankara/İzmir zirai mücadele araştırma enstitüsünden bir ziraat mühendisinden oluşan İtiraz İnceleme Kurulu’nu görevlendirir. Kurul çalışmasını, analizi yapan kuruluşta yapar. İtirazın diğer nedenlerden olması halinde ise, üretimin yapıldığı Bakanlık il müdürlüğünden bir ve sertifikasyon kuruluşundan bir ziraat mühendisinden oluşan İtiraz İnceleme Kurulu görevlendirilir.

(3) Yapılan görevlendirme itiraz sahibine bildirilir. İtiraz sahibi, görevlendirilen kuruluşların döner sermaye hesabına kontrol ücretini yatırır.

(4) Tüm işlemlerin tamamlanması ile birlikte Kurul tarafından, İtiraz Kontrol Raporu düzenlenir ve sonuç en geç bir hafta içinde Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlük itiraz sonucu alınan kararı üreticiye, sertifikasyon kuruluşuna ve başvuru kuruluşuna gönderir.

(5) Söz konusu alınan karar sertifikasyona esas nihai karar olup, itiraz edilemez.

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Cezai ve idari yaptırımlar

MADDE 16 – 

(1) Çilek fidesi üretim ve pazarlanmasında, 5553 sayılı Tohumculuk Kanununa aykırı hareket edenler hakkında, aynı Kanunun 12 nci maddesi hükümleri uygulanır.

Ücretler

MADDE 17– 

(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki sertifikasyon ve kontrol hizmetleri ücrete tabidir. Ücretler, 28/12/2006 tarihli ve 26390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (Değişik ibare: RG-25/5/2012-28303) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre, hizmeti veren kuruluşun döner sermaye işletmesi hesabına peşin olarak yatırılır. Bu ücretler, Bakanlık tarafından her yıl ocak ayında yeniden değerleme oranında belirlenir.

İstisnalar

MADDE 18 – 

(1) Bilimsel amaçlı çalışmalarda, araştırma ve geliştirme çalışmalarında ve genetik çeşitliliğin korunmasına yönelik çalışmalarda kullanılan fideler ile üreticinin kendi ihtiyacını karşılamak amacıyla ürettiği fideler bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.

Düzenleme yetkisi

MADDE 19 – 

(1) Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak üzere her türlü düzenlemeyi yapmaya yetkilidir.

Mevcut belge ve üretimlerin durumu

GEÇİCİ MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmeliğin yayımlanarak yürürlüğe girmesinden önce üreticilerin sahip olduğu belge, başvurular ve kontroller geçerli olup, bundan sonra yapılacak başvurular, kontroller ve belgelendirme bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılır.

2023 yılı uygulaması

GEÇİCİ MADDE 2- (Ek: RG-25/2/2023-32115)

(1) 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi kapsamında 2023 yılı için tüm fide üretimlerinde beyannameler, 30/6/2023 tarihine kadar başvuru kuruluşuna verilir.

Yürürlük

MADDE 20 – 

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 21 – 

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini (Değişik ibare: RG-01/11/2018-30582) Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

 

 

 

 

 

 

 

Ek-2

 

Çilek Fidesinde Sertifikasyona Tabi Zararlı Organizma Listesi

 

 

 

Ek 3

 

Ön Temel ve Temel Blok Parsel Kontrollerinde ve Tüm Laboratuar Analizlerinde
Yetkili Bitki Sağlığı Kontrol Kuruluşu

 

 

 

 

Ek-4

(Mülga: RG-12/3/2013-28585)

 

25 Ağustos 2011 PERŞEMBE          Resmî Gazete     Sayı : 28036

YÖNETMELİK

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan:

KAYITLI ELEKTRONİK POSTA SİSTEMİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar ile İlkeler

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kayıtlı elektronik posta sisteminin hukukî ve teknik yönleri ile işleyişine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; kayıtlı elektronik posta sistemine, bu sistemle yapılacak işlemler ile bu işlemlerin sonuçlarına, kayıtlı elektronik posta adresine sahip gerçek ve tüzel kişilere, kayıtlı elektronik posta hizmet sağlayıcılarının hak ve yükümlülüklerine, yetkilendirilmelerine ve denetimlerine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1525 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Alıcı: Orijinal iletinin alıcısı durumundaki hesap sahibini veya işlem yetkilisini,

b) Arşiv: 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendinde belirtilen ve kayıtlı elektronik posta hizmet sağlayıcısının saklamakla yükümlü olduğu bilgi, belge ve elektronik verileri,

c) Elektronik imza: Başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veriyi,

ç) Elektronik sertifika: İmza sahibinin imza doğrulama verisini ve kimlik bilgilerini birbirine bağlayan elektronik kaydı,

d) Elektronik veri: Elektronik, optik veya benzeri yollarla üretilen, taşınan veya saklanan ya da elektronik, optik veya benzeri ortamlara aktarılan kayıtları,

e) ESHS: Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısını,

f) Gönderici: Orijinal iletinin göndericisi durumundaki hesap sahibini veya işlem yetkilisini,

g) Güvenli elektronik imza: 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununun 4 üncü maddesinde tanımlanan elektronik imzayı,

ğ) Hesap sahibi: Adına KEP hesabı tahsis edilen gerçek kişiyi veya kamu veya özel hukuk tüzel kişisini,

h) İşlem sertifikası: Kayıtlı elektronik posta hizmet sağlayıcısının hizmetlerine ilişkin işlem verilerini imzalamak için kullandığı elektronik sertifikayı,

ı) İşlem yetkilisi: Hesap sahibinin tüzel kişi olduğu durumlarda ilgili KEP hesabına ilişkin işlemleri tüzel kişi nam ve hesabına yapan gerçek kişi veya kişileri,

i) Kayıtlı elektronik posta (KEP): Elektronik iletilerin, gönderimi ve teslimatı da dâhil olmak üzere kullanımına ilişkin olarak hukukî delil sağlayan, elektronik postanın nitelikli şeklini,

j) Kayıtlı elektronik posta hizmet sağlayıcısı (KEPHS): 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki yetkilendirme çerçevesinde KEP sistemi kurmak ve işletmek için kurulan anonim şirket ile başvuru yapması ve gerekli koşulları sağlaması hâlinde 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanununun hükümlerine göre elektronik ortamda tebligat yapmaya yetkili kılınmış idareyi,

k) KEP delili: Belirli bir işlemin belirli bir zamanda meydana geldiğini gösteren, KEP sisteminde üretilen ve KEPHS’nin işlem sertifikası ile imzalanmış veriyi,

l) KEP hesabı: Orijinal ileti gönderme ve alma ile KEP iletisi alma yeteneğine sahip KEP sisteminde oluşturulan elektronik posta hesabını,

m) KEP iletisi: KEP sistemi içerisinde KEPHS tarafından üretilen KEP delilini içeren ve KEPHS’nin işlem sertifikası ile imzalanmış iletiyi,

n) KEP rehberi: KEP hesabı bilgilerinin doğruluğunun ve güncelliğinin sorgulanabilmesi amacıyla işletilen bilgi ve sorgu sistemini,

o) KEP sistemi: Elektronik iletişim platformları aracılığıyla gerçekleşen, gönderildi ve alındı onayları da dâhil olmak üzere KEP iletilerinin tüm süreçlerine ilişkin olarak KEP delili oluşturulması, güvenli bir şekilde kimlik tespiti yapılması, KEP hesabı, KEP rehberi ve arşiv hizmetleri verilmesi gibi işlevlere sahip sistemi,

ö) Kurul: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunu,

p) Kurum: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunu,

r) MERSİS: Ticaret sicili kayıtlarını da içeren, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından oluşturulan ve yönetilen Merkezi Sicil Kayıt Sistemini,

s) MERSİS No: MERSİS tarafından Ticaret Siciline kayıtlı tüzel kişilere verilen tekil numarayı,

ş) Orijinal ileti: Gönderici tarafından üretilen ve göndericinin güvenli elektronik imzasını taşıyan iletiyi,

t) Tebliğ: Kayıtlı Elektronik Posta Sistemi ile  İlgili Süreçlere ve Teknik Kriterlere İlişkin Tebliği,

u) Sakla-ilet: KEP iletilerinin, alıcının veya göndericinin KEP hesaplarına doğrudan ulaştırıldığı KEP çalışma modelini,

ü) Sakla-bildir: KEP iletilerinin KEPHS’nin sistemlerinde tutulduğu ve alıcının ya da göndericinin söz konusu iletilere erişebilmesini temînen KEP hesaplarına bir bağlantı adresinin ulaştırıldığı KEP çalışma modelini,

v) Zaman damgası: 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan zaman damgasını,

ifade eder.

İlkeler

MADDE 5 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında aşağıdaki ilkeler göz önüne alınır;

a) Niceliksel ve niteliksel devamlılık, güvenilirlik, ayrımcı olmama, düzenlilik, verimlilik, açıklık, şeffaflık ve kaynakların etkin kullanılması,

b) Alıcı ve göndericinin haklarının korunması,

c) Hizmet kalitesinin sağlanması,

ç) Birlikte çalışabilirlik ilkelerine riayet edilmesi,

d) Etkin ve sürdürülebilir rekabet ortamının sağlanması,

e) Uluslararası standartların dikkate alınması,

f) Bilgi güvenliğinin sağlanması,

g) Kişisel verilerin korunması için gerekli tedbirlerin alınması.

İKİNCİ BÖLÜM

Kayıtlı Elektronik Posta Hizmet Sağlayıcıların Yetkilendirilmesi

Başvurunun yapılması

MADDE 6 – (1) KEPHS olmak isteyenler, yapacağı başvuruda KEPHS olma talebini içeren dilekçeyi ve bu Yönetmelik Ek’inde yer alan bilgi ve belgeleri eksiksiz olarak Kuruma sunar.

(2) Sunulan bilgi ve belgelerde Kurum tarafından eksiklik tespit edilmesi hâlinde, eksikliğin giderilmesi için başvuru sahibine en fazla on beş gün süre verilir. Tespit edilen eksikliklerin giderilmesi hâlinde başvuru Kurum tarafından kabul edilir.

(3) Kurum tarafından verilmiş olan sürenin sonuna kadar söz konusu eksiklikleri gidermeyen başvuru sahibinin başvurusu işlemden kaldırılır.

(4) ESHS olarak veya 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamında işletmeci olarak faaliyet gösterenler KEPHS olmak için başvuruda bulunamaz.

Başvurunun incelenmesi ve yetkilendirme

MADDE 7 – (1) Kurum tarafından kabul edilen başvuru incelemeye alınır ve inceleme iki ay içinde sonuçlandırılır.

(2) Başvuruda istenen bilgi ve belgelerde yer alan hususları eksiksiz olarak yerine getirdiği tespit edilen başvuru sahipleri Kurum tarafından KEPHS olarak yetkilendirilir ve faaliyete başlar.

(3) Kurum tarafından yapılan inceleme sonucunda, başvuruda istenen bilgi ve belgelerde yer alan hususlarından bir veya birkaçının eksikliği veya yerine getirilmediği tespit edilirse, durum gerekçeleriyle birlikte yazılı olarak başvuru sahibine bildirilir ve bu eksikliklerin giderilmesi için en fazla bir ay süre verilir.

(4) Kurum tarafından verilen sürenin sonuna kadar başvuruda istenen bilgi ve belgelerde yer alan hususlardaki eksiklikleri gidermeyen başvuru sahibinin başvurusu işlemden kaldırılır.

Başvuru bilgilerinde değişiklik

MADDE 8 – (1) KEPHS, faaliyete başladıktan sonra, yapmış olduğu başvuruda verdiği bilgi ve belgelerde herhangi bir değişiklik meydana gelmesi hâlinde, bu değişiklikleri yedi gün içinde Kuruma bildirir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kayıtlı Elektronik Posta Sistemi İşlemleri ve Sonuçları

Kayıtlı elektronik posta hesabı başvurusu

MADDE 9 – (1) KEP hesabı almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler KEPHS’ye başvuruda bulunur.

(2) KEPHS başvuru sahibinin kimliğini aşağıdaki şekilde tespit eder:

a) Gerçek kişiler için nüfus cüzdanı, pasaport, sürücü belgesi gibi fotoğraflı ve kimlik yerine geçen geçerli resmî belgelerle veya güvenli elektronik imza ile,

b) Tüzel kişiler tarafından sunulan bilgi ve belgeler için MERSİS vasıtasıyla MERSİS No ile.

(3) Tüzel kişiler, işlem yetkilisi olarak belirledikleri kişilerin kimlik bilgilerini ve yetkili olduklarını gösteren bilgi ve belgeleri başvuru sırasında KEPHS’ye bildirir.

(4) KEPHS gerekli kontrollerden geçen KEP hesabı başvurusunu kabul eder ve KEP hesabını oluşturur.

(5) KEPHS, oluşturulan KEP hesabına ilişkin bilgileri başvuru sahibine güvenli bir şekilde teslim eder.

(6) KEP hesabı adreslerine ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir.

Kayıtlı elektronik posta hesabının kullanıma açılması

MADDE 10 – (1) KEPHS,  başvuru sahibi ile sözleşme veya taahhütname imzalar.

(2) KEPHS, başvuru sahibinin;

a) Gerçek kişi olduğu durumda, başvuru sahibinin onayını,

b) Tüzel kişi olduğu durumda, KEPHS başvuru formunda belirtilen işlem yetkilisinin onayını,

güvenli elektronik imza ile aldıktan sonra ilgili KEP hesabını kullanıma açar.

(3) Gerçek kişinin, KEP hesabını sadece ileti almak amacıyla kullanacağını belirtmesi hâlinde KEP hesabı açılışı için gerekli olan onay güvenli elektronik imzalı veya ıslak imzalı olarak alınabilir.

Kayıtlı elektronik posta sisteminin kullanımı

MADDE 11 – (1) KEP sistemi, bir elektronik iletinin tarafları veya muhatapları arasında KEP hesabı vasıtasıyla hukukî ve teknik güvenliğe sahip bir şekilde gönderilip alınmasını sağlamak ve güvenli iletişimde bulunmak gibi amaçlarla kullanılır.

(2) KEP hesabının, hesap sahibi tarafından kendi nam ve hesabına kullanılması esastır. Hesap sahibinin tüzel kişi olduğu durumlarda; KEP hesabı, bu Yönetmelik hükümlerinde belirtilen şekilde yetki verilmiş olan işlem yetkilisi tarafından hesap sahibinin nam ve hesabına kullanılır.

(3) KEP hesabı kullanılarak yapılabilecek işlemler ve sonuçları KEPHS ile hesap sahibi arasında imzalanan sözleşme veya taahhütname ile belirlenir.

(4) Hesap sahibi olan tüzel kişi istediği zaman işlem yetkilisini değiştirebilir. 

Kayıtlı elektronik posta hesabının kontrol edilmesi

MADDE 12 – (1) Hesap sahibinin ya da işlem yetkilisinin, KEP hesabına erişerek gelen iletileri kontrol etmesi esastır.

(2) Mücbir sebep hâlleri dışında KEP hesabına erişilmemesi durumunda o işgünü içinde gelen iletinin ertesi işgünü hesap sahibine ulaştığı ve okunduğu kabul edilir.

Kayıtlı elektronik posta hesabının kullanıma kapatılması

MADDE 13 – (1) KEP hesabı, hesap sahibinin talebi veya ölümü, sözleşme veya taahhütname ile belirlenen kullanıma kapatma durumlarının gerçekleşmesi veya KEPHS’nin faaliyetine son vermesi veya verilmesi hâllerinde kullanıma kapatılır.

(2) KEP hesabının kullanıma kapatılmasına ilişkin talepler hesap sahibi veya sözleşme ya da taahhütname ile belirlenen kişiler tarafından yapılır.

(3) KEPHS, kullanıma kapatılma talebini hesap sahibinin, işlem yetkilisinin veya sözleşme veya taahhütname ile kapatma talebinde bulunma yetkisi verilenlerin kimlik bilgilerini doğrulayarak alır ve ilgili KEP hesabının kullanıma kapatılma işlemini gerçekleştirir.

(4) Kullanıma kapatılan KEP hesabından ileti gönderimi ve alımı engellenir. Ancak KEP hesabı en az üç ay erişime açık tutulur. Bu sürenin sonunda KEPHS ilgili KEP hesabını tamamen kullanıma kapatır.

(5) KEPHS, kullanıma kapatmaya ilişkin taleplerin alınmasını yedi gün yirmidört saat kesintisiz olarak sağlar.

(6) Kullanıma kapatılan KEP hesabına ilişkin tüm bilgi, belge ve KEP delilleri 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendinde belirtilen arşiv süresi boyunca güvenliği ve veri bütünlüğü sağlanarak saklanır.

(7) KEP hesabı geçmişe yönelik olarak hiçbir şekilde kullanıma kapatılamaz veya silinemez.

(8) Kullanıma kapatılan bir KEP hesabı yeniden tahsis edilemez. Kullanıma kapatılan KEP hesabı, ancak hesap sahibinin talep etmesi ve kimlik tespitine ilişkin gerekli işlemleri yaptırması hâlinde yeniden kullanıma açılabilir.

Kayıtlı elektronik posta sisteminde yapılabilecek diğer işlemler

MADDE 14 – (1) KEPHS, KEP sistemi içerisinde bir elektronik iletinin gönderilmesi ve alınması dışında elektronik belgelerin saklanması, güvenli iletişim ve elektronik ortamda güvenilir üçüncü taraf hizmetleri gibi katma değerli hizmetler sunabilir.

Hukukî sonuçlar

MADDE 15 – (1) KEPHS’nin KEP sistemi üzerinden sunduğu hizmetlere ilişkin olarak oluşturduğu kayıtlar ile KEP delilleri senet hükmündedir ve aksi ispat edilinceye kadar kesin delil sayılır.

(2) KEP hesabı kullanılarak gerçekleştirilen tüm işlemlere ilişkin hukukî sonuçlar hesap sahibi üzerinde doğar.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Yükümlülükler

KEPHS’nin yükümlülükleri

MADDE 16 – (1) KEPHS;

a) Sakla-ilet ve sakla-bildir çalışma modellerinin biri veya her ikisi ile hizmet vermekle,

b) Sunmakta olduğu hizmetler için, bu Yönetmelikte belirlenen kriterlere uygun olarak bu hizmetlerin gerektirdiği güvenlik seviyelerine uygun ve güvenilir bir kimlik doğrulama mekanizması tesis etmekle,

c) KEP hesabının kullanıma kapatılmasına ilişkin taleplerin alınması ve derhâl gerçekleştirilebilmesi için yedi gün yirmidört saat erişilebilir bir hizmeti sunmakla,

ç) KEP hesabının ve bu hesap üzerinden verilen hizmetlerin güvenliğini, gizliliğini ve bütünlüğünü sağlamakla,

d) Kişisel verilerin korunması için gerekli tedbirleri almakla,

e) KEP sisteminin tüm süreçlerine ilişkin günlük kayıtlarını güvenliğini, gizliliğini ve bütünlüğünü sağlayarak kayıt altına almakla,

f) KEP sisteminin tüm süreçlerinde oluşturulan KEP iletilerini ve KEP delillerini ilgili KEP hesabına anlaşılabilir ve okunabilir bir şekilde iletmekle, hesap sahibinin talebi hâlinde, KEP hesabına gelen iletilerin teslim alınmasına ilişkin bilgileri, alternatif iletişim kanalları üzerinden bildirmekle,

g) KEP hesabına bir web ara yüzü veya elektronik posta istemci programları üzerinden güvenli bir şekilde erişilebilmesini, iletilerin okunabilmesini ve gönderilebilmesini sağlamakla,

ğ) Hesap sahibinin önceden onayını almak kaydıyla kendisine ait bilgiler ile KEP hesabı bilgilerinden oluşan KEP rehberini tüm hesap sahipleri ve işlem yetkililerinin erişimine yedi gün yirmidört saat kesintisiz olarak açık tutmakla, kendi sistemleri üzerinde bulunan KEP hesaplarına ilişkin değişiklikleri ilgili KEP rehberine gerçek zamanlı olarak işleyerek güncellemekle ve diğer KEPHS’lerle birlikte KEP rehberini gerçek zamanlı olarak güncel tutmak için gerekli teknik altyapıyı kurmak ve işletmekle,

h) KEP hesabının kullanılmasını sağlayan ara yüzleri engelli kişilerin de erişimlerini sağlayacak şekilde Tebliğ’de belirtilen standartlara uygun olarak hazırlamakla,

ı) KEP sisteminin tüm süreçlerine ve işleyişine ilişkin bilgi, belge ve elektronik veriler ile, işlemlerin yapıldığı zamana ve işlemleri yapan kişiye veya kişilere ait bilgileri içeren kayıtları gizliliğini, bütünlüğünü ve erişilebilirliğini koruyarak en az yirmi yıl süreyle saklamakla,

i) KEP hesabının ilk kullanımından önce hesap sahibini ve varsa işlem yetkilisini KEP sistemine ilişkin tüm süreçler hakkında bilgilendirmekle,

j) Sözleşmenin veya taahhütnamenin yenilenmemesi durumunda KEP hesabının kullanıma kapatılacağına ilişkin hesap sahibini ve işlem yetkilisini sözleşme veya taahhütname süresinin sona ermesinden üç ay önce uygun iletişim kanallarından en az birisi ile bilgilendirmekle,

k) KEP hesabının kapatılması sürecinde, herhangi bir mağduriyetin yaşanmamasını temînen gerekli tedbirleri almakla,

l) KEP sistemine ilişkin ana ve yedek sistemlerini Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde bulundurmakla,

m) KEP sistemindeki tüm imzalama süreçlerinde ESHS’ler tarafından KEPHS için oluşturulan işlem sertifikasını kullanmakla,

n) Hesap sahibinin veya işlem yetkilisinin talep etmesi hâlinde KEP delillerinin gerçek zamanlı olarak doğrulanması hizmetini sunmakla,

yükümlüdür.

Hesap sahibinin yükümlülükleri

MADDE 17 – (1) Hesap sahibi;

a) KEP hesabı başvurusu için gerekli olan bilgi ve belgeleri tam ve doğru olarak KEPHS’ye vermekle,

b) Başvurusunda KEP hesabını sadece alıcı veya hem alıcı hem gönderici olarak kullanacağını KEPHS’ye açıkça belirtmekle,

c) Başvurusunda sakla-ilet ve sakla-bildir çalışma modellerinden hangisi ile hizmet alacağını açıkça KEPHS’ye belirtmekle,

ç) KEP hesabı bilgilerinde olan değişiklikleri, KEPHS’ye derhâl bildirmekle,

d) KEPHS ile imzaladığı sözleşmede veya taahhütnamede belirtilen hüküm ve koşullara uygun hareket etmekle,

e) Kimlik doğrulama amacıyla kendisine verilen bilgileri korumakla, üçüncü kişilerle paylaşmamakla ve başkasına kullandırmamakla,

yükümlüdür.

Kurumun yükümlülükleri

MADDE 18 – (1) Kurum;

a) KEPHS’lerin Kuruma başvuru sürecine ve faaliyet durumuna ilişkin bilgileri,

b) KEP sistemine ilişkin yaptığı çalışmalarla ve sektörün durumuyla ilgili hazırlayacağı yıllık durum raporunu,

internet sayfasında yayımlar.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Malî Hususlar

Kayıtlı elektronik posta sistemi ile ilgili ücretler

MADDE 19 – (1) KEPHS, sunduğu hizmetlere ilişkin ücretleri belirlemekte serbesttir. Ancak Kurum rekabetçi ortam gerekleri veya tüketici haklarının korunması amacıyla KEP sistemi ile ilgili hizmetlere ait tarifeler için ilgili Kurum mevzuatı çerçevesinde onaylama süreci işletebilir, ücretlere alt ve üst sınır getirebilir. 

İdari ücret

MADDE 20 – (1) Kurum, KEPHS’den bir önceki yıla ait net satışlarının binde dördü (% 0,4) kadar idarî ücret alır. KEPHS bu ücretin tespit edilebilmesini temînen, sunmuş olduğu hizmetler ile bu hizmetlere ilişkin hesapları ayrıştırır.

(2) İdari ücretin tamamı her takvim yılı Nisan ayının sonuna kadar Kuruma ödenir.

ALTINCI BÖLÜM

Faaliyetin Sona Ermesi

Kurum tarafından kayıtlı elektronik posta hizmet sağlayıcısının faaliyetine son verilmesi

MADDE 21 – (1) KEPHS’nin faaliyetinin devamı sırasında başvuruda istenen bilgi ve belgelerde yer alan hususlardan birini veya birkaçını kaybettiğinin tespit edilmesi hâlinde KEPHS’ye bu eksikliğin giderilmesi için Kurum tarafından bir aya kadar süre verilir ve KEP sisteminin güvenliğinin tehlikeye düşmesi, alıcı ve gönderici haklarının yaygın ihlali, birlikte çalışabilirlik ilkelerine riayet edilmemesi gibi durumlarda bu süre içinde KEPHS’nin faaliyeti durdurulur. Verilen sürenin sonunda eksikliğin giderilmemesi hâlinde KEPHS’nin faaliyetine Kurum tarafından son verilir ve yetkilendirilmesi iptal edilir.

(2) Birinci fıkrada belirtilen faaliyete son verme hâllerinden birinin gerçekleşmesiyle faaliyetine son verilen KEPHS, faaliyete son verme kararının tebliğ tarihinden itibaren onbeş  gün içinde faaliyette bulunan herhangi bir KEPHS ile KEP hesaplarının, ilgili KEP delillerinin ve KEP sistemi kayıtlarının devri konusunda anlaşabilir. Kurum, taraflar arasında anlaşma sağlanması durumunda, faaliyetine son verilen KEPHS’nin oluşturduğu KEP hesaplarının, ilgili KEP delillerinin ve KEP sistemi kayıtlarının anlaşma sağlanan KEPHS’ye devredilmesine karar verir. Faaliyetine son verilen KEPHS ile faaliyette bulunan herhangi bir KEPHS arasında onbeş gün içinde anlaşma sağlanamaması durumunda Kurum, devir işleminin faaliyette olan herhangi bir KEPHS’ye yapılmasına re’sen karar verir. KEP hesaplarını, ilgili KEP delillerini ve KEP sistemi kayıtlarını devralan KEPHS gerekli işlemleri başlatır ve bir ay içinde bu işlemleri tamamlar. Kurum, uygun görmesi hâlinde, bir ayı geçmemek üzere ek süre verebilir.

(3) KEPHS, Kurumun faaliyete son verme kararının tebliğinden itibaren KEP hizmeti sunamaz.

(4) Faaliyetine son verilen KEPHS, KEP sistemine ilişkin tüm bilgi ve belgeleri devralan KEPHS’ye devreder ve kendi işlem sertifikasını iptal ettirerek imza oluşturma verisini ve yedeklerini imha eder.

(5) Kurum, devir işleminin re’sen yapılacağı herhangi bir KEPHS’nin bulunmaması durumunda, faaliyetine son verdiği KEPHS’nin oluşturduğu KEP hesaplarının kullanıma kapatılmasına karar verir. Faaliyetine son verilen KEPHS bu işlemleri tamamladıktan sonra kendi işlem sertifikasını iptal ettirerek imza oluşturma verisini ve yedeklerini imha eder ve KEP sisteminin tüm süreçlerine ve işleyişine ilişkin bilgi, belge ve elektronik verileri en az yirmi yıl süreyle saklar.

(6) Kurum, KEP hesaplarının, ilgili KEP delillerinin ve KEP sistemi kayıtlarının devrine ilişkin kararı internet sayfasında yayımlar. Faaliyetine son verilen KEPHS, devir işlemine ilişkin kararları hesap sahiplerine ve işlem yetkililerine duyurur ve internet sayfasında yayımlar.

Kayıtlı elektronik posta hizmet sağlayıcısının faaliyetine son vermesi

MADDE 22 – (1) KEPHS faaliyetine son vereceği tarihten en az üç ay önce durumu Kuruma yazılı olarak bildirir. KEPHS, faaliyetine son verme kararının Kuruma bildirilmesinden itibaren KEP hesabı başvurusu kabul edemez.

(2) KEPHS bu maddenin birinci fıkrası uyarınca Kuruma yaptığı yazılı bildirimden sonra faaliyetine son verme kararını internet sayfasından yayımlar, hesap sahiplerine ve işlem yetkililerine bildirir.

(3) KEPHS mevcut KEP hesaplarını, ilgili KEP delillerini ve KEP sistemi kayıtlarını faaliyete son verme tarihinden bir ay öncesine kadar faaliyette bulunan herhangi bir KEPHS’ye devredebilir. Faaliyetine son veren KEPHS devir hususunda Kurumu, hesap sahiplerini ve işlem yetkililerini bilgilendirir. KEP hesaplarını, ilgili KEP delillerini ve KEP sistemi kayıtlarını devralan KEPHS gerekli işlemleri başlatır ve bir ay içinde bu işlemleri tamamlar. Kurum, uygun görmesi hâlinde, bir ayı geçmemek üzere ek süre verebilir.

(4) Faaliyetine son veren KEPHS, KEP sistemine ilişkin tüm bilgi, belge ve elektronik verileri devralan KEPHS’ye devreder ve kendi işlem sertifikasını iptal ettirerek imza oluşturma verisini ve yedeklerini imha eder.

(5) Faaliyetine son verme tarihinden bir ay öncesine kadar devir işleminin gerçekleştirilememesi veya faaliyette bulunan herhangi bir KEPHS tarafından hizmet sağlanamaması durumunda, faaliyetine son vermek isteyen KEPHS, hesap sahiplerini ve işlem yetkililerini bilgilendirerek KEP hesaplarını faaliyete son verme tarihinde kullanıma kapatır. Faaliyetine son veren KEPHS kullanıma kapatma işlemlerini tamamladıktan sonra kendi işlem sertifikasını iptal ettirerek imza oluşturma verisini ve yedeklerini imha eder ve KEP sisteminin tüm süreçlerine ve işleyişine ilişkin bilgi, belge ve elektronik verileri en az yirmi yıl süreyle saklar.

YEDİNCİ BÖLÜM

Teknik Hususlar ve Güvenlik

Güvenlik kriterleri

MADDE 23 – (1) KEPHS’nin ortakları, yöneticileri ve istihdam ettiği veya ettirdiği personeli; Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası almamış ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlardan, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hüküm giymemiş olmalıdır.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen kriterler, KEPHS’nin tüzel kişi ortaklarının yöneticileri için de aranır.

(3) KEPHS; bilgi güvenliği, veri tabanı yönetimi, bilgisayar ağları ve veri koruması gibi alanlarda yeteri kadar teknik personel istihdam eder veya ettirir. Teknik personel, konusunda yeterli meslekî deneyime sahip ya da ilgili alanlarda eğitim almış olmalıdır. KEPHS organizasyon şemasında istihdam ettiği veya ettirdiği tüm personelinin görev tanımını ve dağılımını gösterir.

(4) KEPHS; güvenli sistem ve cihazlar kullanır, bu sistem ve cihazlar ile bunların bulunduğu bina veya alanın korunmasını sağlar.

Kayıtlı elektronik posta rehberi

MADDE 24 – (1) KEP hesaplarına ilişkin bilgiler hesap sahibinin onayının alınması şartıyla KEP rehberinde yayımlanır.

(2) KEPHS’ler KEP rehberini gerçek zamanlı olarak günceller.

(3) KEPHS’ler KEP rehberini tüm KEP sisteminden hizmet alan tüm hesap sahipleri ile işlem yetkililerinin erişimine açık tutar.

(4) KEP rehberine ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir.

Teknik hususlara ilişkin tebliğ

MADDE 25 – (1) KEP sisteminin tüm süreçlerine ve işleyişine, KEPHS’nin faaliyetleri için kullandığı sistemlere ve cihazlara, fizikî güvenliğe ve personeline ilişkin uyulması gereken teknik kriterler Tebliğ ile belirlenir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Diğer Hükümler

Denetim

MADDE 26 – (1) Kurum, KEPHS’lerin bu Yönetmeliğe uygun hizmet verip vermediğini iki yılda en az bir defa re’sen veya şikâyet üzerine 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununun 6 ncı ve 59 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun Denetim Çalışmalarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca denetleyebilir veya denetletebilir.

İdarî para cezaları

MADDE 27 – (1) Bu Yönetmeliğe ve ilgili diğer mevzuata uygun hizmet vermeyen KEPHS’lere verilecek idarî para cezaları 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununun 9 uncu, 60 ıncı ve 61 inci maddelerine göre Kurum tarafından hazırlanan İdari Para Cezaları ve Tedbirler Hakkında Yönetmelik çerçevesinde belirlenir.

Faaliyet raporu

MADDE 28 – (1) KEPHS, her yıl Ocak ayının sonuna kadar bir önceki yıla ilişkin Kuruma rapor verir. Rapor asgari aşağıdaki unsurları içerir;

a) Oluşturulan KEP hesabı türleri ve sayıları,

b) Kullanıma kapatılan KEP hesabı sayısı ve kullanıma kapatma nedenleri,

c) KEPHS’nin geçmiş yıla ait malî durumunu gösterir bilgi ve belgeler,

ç) Varsa kendisine devredilen KEP hesaplarına, ilgili KEP delillerine ve KEP sistemi kayıtlarına ilişkin bilgiler,

d) KEPHS’nin bir sonraki yıla ait pazar öngörüleri,

e) Kurum tarafından istenecek diğer bilgi ve belgeler.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Geçici ve Son Hükümler

Geçici hükümler

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 9 uncu maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca başvuru sırasında henüz verileri MERSİS’e aktarılmamış ve işlemlerini uygulama üzerinden gerçekleştirmeyen ticaret sicil memurluklarına bağlı MERSİS No’su olmayan tüzel kişilerin kimlikleri KEPHS tarafından, Ticaret Sicil Memurluklarından alınacak Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Faaliyet Belgesi ile tespit edilir.

Kuruma başvuru

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) KEPHS olmak isteyenler 1/5/2012 tarihinden itibaren Kuruma başvuruda bulunabilir.

Yürürlük

MADDE 29 – (1) Bu Yönetmelik 1/7/2012 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 30 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu Başkanı yürütür.

EK

Başvuruda Sunulacak Bilgi ve Belgeler

KEPHS olmak isteyenler yapacakları başvuruda aşağıdaki bilgi ve belgeleri Kuruma sunar:

1) İletişim bilgileri: (Adı veya ünvanı ve tüm birimlerine ait iletişim bilgileri (adres, telefon, faks, elektronik posta adresi, internet adresi).

2) Şirket ile ilgili belgeler: Şirketin kuruluş Ticaret Sicil Gazetesi, vergi levhası, şirketin imza sirküleri, ticaret sicil belgesi ve şirketi temsile yetkili kişi veya kişilerin adli sicil kayıtları ve iletişim bilgileri.

3) Personel: Organizasyon şeması, istihdam ettiği kişilerin KEPHS personeli olduğunu gösterir sosyal güvenlik kuruluşundan alınmış belgeler, istihdam ettiği ve ettirdiği tüm personelin adli sicil kaydı olmadığına dair beyan belgesi ile teknik personelin özgeçmişi ve uzmanlığını ispatlayan belgeleri.

4) ESHS tarafından adına üretilmiş işlem sertifikasının bir örneği.

5) KEP uygulama esasları.

6) Hizmet sözleşmesi: Hizmet alması durumunda, hizmet aldığı taraf ile imzaladığı sözleşmenin bir örneği.

7) Tebliğ ile istenilen bilgi ve belgeler.

8) Sözleşme veya Taahhütname: KEP hesabı almak isteyen başvuru sahibi ile imzalayacağı sözleşmenin veya taahhütnamenin bir örneği.

Resmi Gazete Tarihi: 27.06.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27271

NUMARALANDIRMA YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, elektronik haberleşme şebekelerinde kullanılan numaraların ulusal kapsamda planlanması ve yapılan plana uygun olarak etkin ve verimli kullanılmasını sağlayacak usul ve esasları düzenlemektir.

  Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, elektronik haberleşme şebekelerinde kullanılan numaraların ulusal kapsamda planlanması, plana uygun olarak numara kullanım hakkının verilmesi, kullanım hakkı verilen numaraların etkin ve verimli kullanımının sağlanması, geri alımı ve benzeri konularda uygulanacak usul ve esaslar ile ITU tarafından tanımlanan küresel uluslararası numaralandırma planlarında ülkelerin düzenlemeleri gereken hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununun 4, 6, 8, 9, 11, 12 ve 31 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Abone: Bir işletmeci ile elektronik haberleşme hizmetinin sunumuna yönelik olarak yapılan bir sözleşmeye taraf olan gerçek ya da tüzel kişiyi,

b) Arama planı: Ulusal numaralandırma planında kullanılan yöntemi tanımlayan, çağrı sonlandırmasını sağlayacak şekilde önek ve ek bilgilerin kullanımını içeren, ondalık rakamlar, semboller ve ek bilgilerin kombinasyonunu veya dizinini,

c) Birincil tahsis: Numara ve/veya numara bloklarının Kurum tarafından ilgili mevzuat uyarınca tahsis edilmesini,

ç) Doluluk oranı: Aynı numara türünde hizmete verilmiş numaraların tahsis edilen numara sayısına oranını,

d) Elektronik haberleşme şebekesi: Bir veya daha fazla nokta arasında elektronik haberleşmeyi sağlamak için bu noktalar arası bağlantıyı teşkil eden anahtarlama ekipmanları ve hatlar da dahil olmak üzere her türlü iletim sistemleri ağını,

e) Hizmete veriliş: Münferit olarak tahsis edilen numaralarda numaranın şebekede tanımlanarak kullanıma açılmasını, blok olarak tahsis edilen numaralarda ise numara bloğundan en az bir numaranın aboneye tahsis edilmek suretiyle kullanıma açılmasını,

f) ITU: Uluslararası Telekomünikasyon Birliğini (International Telecommunication Union),

g) İkincil tahsis: Birincil tahsis yapılan işletmecinin, kendisine tahsis edilmiş numaraları abonelerine ve/veya ilgili mevzuat uyarınca diğer işletmecilere tahsisini,

ğ) İşletmeci: Yetkilendirme çerçevesinde elektronik haberleşme hizmeti sunan ve/veya elektronik haberleşme şebekesi sağlayan ve alt yapısını işleten şirketi,

h) Kanun: 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununu,

ı) Kullanıcı: Aboneliği olup olmamasına bakılmaksızın elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan gerçek veya tüzel kişiyi,

i) Kullanım hakkı: Frekans, numara, uydu pozisyonu gibi kıt kaynakların kullanılması için verilen hakkı,

j) Kurul: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunu,

k) Kurum: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunu,

l) Numara: Şebeke ve/veya şebeke sonlanma noktasını tanımlayan, söz konusu noktaya ses, veri ve görüntünün yönlendirilmesini sağlayan, kullanıldığı yere göre abone, işletmeci, elektronik haberleşme şebekesi ve/veya hizmeti ile ilişkilendirilebilen bilgiyi içeren harf, rakamlar dizini veya sembolleri,

m) Numara bloğu: Ulusal numaralandırma planında 1.000, 10.000, 100.000 veya 1.000.000 adet numara olacak şekilde ardışık numara dizinini,

n) Numara kullanım hakkı ücreti: Numara türüne göre Kanunun 11 inci maddesinin beşinci fıkrasına göre belirlenen asgari değerden az olmamak üzere birincil tahsiste alınan kullanım hakkı ücretini,

o) Numara tahsisi: Numara ve/veya numara bloklarının kullanım hakkının verilmesini,

ö) Paralel çalışma: Ulusal numaralandırma planı değişikliklerinde veya numara değişikliği kapsamında Kurumca gerekli görülen diğer durumlarda, eski ve yeni numaraların önceden belirlenmiş sınırlı bir süre için birlikte yürürlükte ve çalışır durumda olmasını,

p) Şebeke sonlanma noktası: Elektronik haberleşme şebekesinde aboneye erişimin sağlandığı fiziksel noktayı, anahtarlama veya yönlendirme ihtiva eden şebekelerde ise abone numarası veya ismi ile ilişkilendirilebilen özel bir şebeke adresiyle tanımlanan noktayı,

r) Taşıyıcı: Bir çağrının başlatılması, sonlandırılması veya taşınması hizmetlerinin tümünü veya bir kısmını sunan işletmeciyi,

s) Taşıyıcı seçim kodu: Taşıyıcılara, taşıyıcı seçimi amacıyla Kurumca tahsis edilen kodu,

ş) Taşıyıcı seçimi: Taşıyıcının, taşıyıcı seçim kodu çevrilmesi suretiyle seçilmesi yöntemini,

t) Ulusal numaralandırma planı: Numaraların yapısını tanımlayan, yönlendirme, adresleme, ücretlendirme veya hizmet türüne ilişkin bilgi vermek üzere bölümlere ayrılarak tanımlanabilen numaralandırma planını,

u) Yetkilendirme: Elektronik haberleşme hizmetlerinin sunulması ve/veya elektronik haberleşme şebekesi sağlanmasını teminen şirketlerin, Kurum nezdinde kayıtlanmasını veya kayıtlanmasıyla birlikte bu şirketlere elektronik haberleşme hizmetlerine özel, belirli hak ve yükümlülükler verilmesini

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İlkeler, Başvuru Usul ve Esasları

İlkeler

MADDE 5 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında aşağıdaki temel ilkeler gözetilir:

a) Aksini gerektiren objektif nedenler bulunmadıkça, niceliksel ve niteliksel devamlılık, adil, ayrımcı olmama, düzenlilik, verimlilik, açıklık, şeffaflık ve kaynakların etkin kullanılması,

b) Millî güvenlik, kamu düzeni gerekleri ve acil durum ihtiyaçlarına öncelik verilmesi,

c) Taraf olunan uluslararası kuruluşların düzenlemelerine uyulması,

ç) Kullanımı kolay ve kamu menfaatine yönelik uygulamaların teşvik edilmesi,

d) Tüketici haklarının korunması,

e) Etkin ve sürdürülebilir rekabet ortamının sağlanması ve devamlılığına yönelik uygulamaların teşvik edilmesi.

Numara kullanım hakkı ücreti

MADDE 6 – (1) Numara tahsislerinde tahsis edilecek numara sayısı ile orantılı olacak şekilde ilgili mevzuat uyarınca numara kullanım hakkı ücreti alınır.

Numara tahsis başvurusu

MADDE 7 – (1) Numara tahsisi için işletmeciler veya işletmeci adayları başvurabilir. İhale usulü ile yapılacak yetkilendirmelerde, yetkilendirme mevzuatı hükümleri çerçevesinde gerekli işlemler yapılır.

Başvurunun yapılması

MADDE 8 – (1) Başvurunun yapılmasına ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir:

a) Yetkilendirme ile birlikte başvuru: Numara tahsisi gerektiren bir elektronik haberleşme hizmeti sunmak ve/veya şebekesi veya altyapısını kurmak ve işletmek üzere ilgili mevzuata uygun olarak Kuruma başvuruda bulunanlar, talep edilen numara kaynağına göre bu Yönetmeliğin ekinde yer alan ilgili başvuru formunu da doldurur. Yetkilendirme başvurusu ile birlikte yapılacak numara tahsis başvuruları bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yetkilendirme başvuruları ile paralel olarak değerlendirilir.

b) İşletmecilerin başvurusu: İşletmeci, Kurum düzenlemelerine uygun faaliyetleri kapsamında talep ettiği numaralar için bu Yönetmeliğin ekindeki ilgili başvuru formunu eksiksiz doldurarak Kuruma başvurur. Başvuruda istenen bilgi ve belgeler, bu Yönetmeliğin ekinde numara türüne göre düzenlenen başvuru formlarında gösterilmektedir. Başvurular, Kurumca gerekli görülen haller dışında, tahsisi talep edilen numaraların planlanan hizmete veriliş tarihinden önceki altı ay içerisinde yapılır.

Başvurunun değerlendirilmesi

MADDE 9 – (1) Kurum yapılan başvuruları inceler, belgelerinde eksiklik bulunan başvuru sahibinden bu eksikliklerin giderilmesini ister. Eksikliklerin Kurum tarafından başvuru sahibine bildirilmesini müteakip üç ay içerisinde tamamlanmaması halinde başvuru işlemden kaldırılır.

(2) Kuruma eksiksiz yapılan başvurular, başvuru sırasına göre değerlendirmeye alınır ve otuz gün içerisinde sonuçlandırılır. Ancak, Kısa Numaralar başlıklı EK-A5 e istinaden yapılan numara tahsislerinde ek bilgi ve belgeye ihtiyaç duyulması ve benzeri hallerde, bu süre aşılabilir. Başvuru sırasının tespitinde, başvurunun Kuruma eksiksiz yapıldığı tarih esas alınır. Ancak, millî güvenlik ve kamu düzeni gerekleri ile acil durum ihtiyaçlarına öncelik verilir.

(3) Kurum, başvurunun değerlendirilmesinde, başvuru sahibinden ek bilgi ve belge isteyebilir. Talep edilen ek bilgi ve belgelerin, Kurum tarafından belirlenen süre içerisinde teslim edilmemesi halinde, başvuru sahibi başvuru değerlendirmesinde öncelik sırasını kaybeder.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Numara Tahsisi ve Kullanımı

Tahsis koşulları

MADDE 10 – (1) Numara tahsisinde aşağıdaki koşullar aranır:

a) Başvuruda belirtilen numara tahsis talebinin ulusal numaralandırma planına uygun olması,

b) Talep edilen numaraların tahsis edilebilir durumda olması,

c) Talep edilen numaraların, ilgili olduğu hizmetin tanımı ve coğrafi kapsamıyla uyumlu olması,

ç) Talep edilen numara sayısına uygun teknik kapasitenin yeterliliği, abone sayısını destekleyecek pazar tahminlerinin ve yatırım planının olması,

d) Kurum tarafından gerekli görülen diğer koşulların sağlanması.

(2) İlave numara tahsislerinde, başvuru sahibinin tahsisini talep ettiği numara kaynağına uygun yetkilendirmenin bulunması ve tahsisli numaralarda istenilen doluluk oranına erişilmiş olması koşulu da aranır.

Numara tahsisinin yapılması

MADDE 11 – (1) Numara tahsis talebinin Kurum tarafından uygun görülmesi halinde numara tahsisi yapılarak, tahsis edilen numaralar başvuru sahibine bildirilir.

  Numara tahsis talebinin reddedilmesi

MADDE 12 – (1) Bu Yönetmeliğe uygun olmayan numara tahsis talepleri reddedilir. Yetkilendirme kapsamındaki numara tahsis talepleri, millî güvenlik, kamu düzeni, kamu sağlığı ve benzeri kamu yararı gerekleri, tahsis edilmesi gereken kaynakların yetersizliği ve ihale aşamasında belirlenen yeterlik şartlarının sağlanmaması sebepleriyle reddedilebilir.

  Kısmi tahsis

MADDE 13 – (1) Kurum, gerekli görmesi halinde, talep edilen numaraların yalnız belirli bir kısmını tahsis edebilir.

Tekrar tahsis

MADDE 14 – (1) Herhangi bir nedenle kullanımına son verilmiş numara veya numara blokları, istisnai haller dışında, kullanımına son verildiği tarihten itibaren, en erken altı ay sonra tekrar tahsis edilebilir.

  Tahsisli numaraların kullanım süresi

MADDE 15 – (1) Tahsisli numaraların kullanım süresi, ilgili yetkilendirme süresi ile sınırlıdır. Yetkilendirmesi herhangi bir şekilde sona erenlerden, ilgili yetkilendirme kapsamında kendilerine tahsis edilmiş numaralar geri alınmış sayılır.

Kullanım koşulları

MADDE 16 – (1) Tahsis edilen numaraların kullanımında aşağıdaki koşullar aranır:

a) Tahsis edilen numaralar bu Yönetmelik hükümlerine ve başvuruda belirtilen amaca uygun olarak kullanılır.

b) İkincil ve müteakip tahsisler, birincil tahsisin amacına uygun olarak yapılır.

c) Tahsis edilen numaralar, rekabeti bozacak, tüketici haklarını ihlal edecek şekilde kullanılamaz.

ç) Tahsisli numaralar, Kurumun izni olmadan başka bir işletmeciye kullandırılamaz ve/veya devredilemez.

d) Birleşme veya devralmalarda, tahsisli numaralara ilişkin düzenlemeler ilgili mevzuat uyarınca Kurum tarafından yapılır.

e) Tahsis edilen numaralar, numara türleri ile ilişkili tarife düzenlemelerine uygun olarak kullanılır.

f) Tahsis edilen numaralar, tahsis tarihinden itibaren en geç bir yıl içerisinde hizmete sunulur. Bu süre Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde uzatılabilir. İşletmecilerin süre uzatım talepleri, bir yıllık sürenin dolmasından en az bir ay önce yapılır.

g) Kurum tarafından tahsis edilmiş numaralar dışında ulusal numaralandırma planından numara kullanılamaz.

ğ) Tahsisli numaralar, ulusal numaralandırma planında bulunan numaralarla karışıklığa neden olacak şekilde kullanılamaz.

h) Arama planına uygun olarak bir numaraya yapılan çağrılar, çağrı yönlendirme ve benzeri durumlar hariç, aynı noktada sonlanır.

(2) Kurum, birinci fıkradaki koşullara ilave olarak, hizmet veya numara türüne özel koşullar getirebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Numaraların Değiştirilmesi, İadesi ve Geri Alımı

Tahsisli numaralarda değişiklik

MADDE 17 – (1) Kurum;

a) Millî güvenlik, kamu düzeni ve acil durum ihtiyaçlarının gerektirmesi halinde,

b) Taraf olunan uluslararası kuruluşların düzenlemeleri doğrultusunda,

c) Ulusal numaralandırma planında yapılacak değişiklikler doğrultusunda,

ç) İşletmecinin talep etmesi ve Kurumun bu talebi uygun bulması halinde,

d) Kurum tarafından gerekli görülen diğer durumlarda

tahsis edilen numaralarda değişiklik yapabilir.

(2) Tahsis edilen numaralarda yapılacak değişikliklerde, Kurum ilgili tarafların görüşlerini alır ve değişikliğe yönelik kararını makul bir süre öncesinden bildirir.

Tahsisli numaraların iadesi

MADDE 18 – (1) Tahsis edilen numaralar Kuruma iade edilebilir. İade edilen numaralar için Kurumdan numara kullanım hakkı ücreti de dahil olmak üzere herhangi bir hak iddiasında bulunulamaz.

Tahsisli numaraların geri alınması

MADDE 19 – (1) Kurum, tahsis edilen numaraları aşağıdaki hallerde, kısmen veya tamamen geri alabilir:

a) Millî güvenlik, kamu düzeni ve acil durum ihtiyaçlarının gerektirmesi,

b) İlgili numara kaynağına yönelik yetkilendirmenin herhangi bir nedenle sona ermesi,

c) Bu Yönetmelik hükümlerine uyulmaması,

ç) Taraf olunan uluslararası kuruluşların düzenlemelerine uyum gerekliliği,

d) Tahsis edilen tüm numaraların hizmet dışı bırakılması,

e) Tahsis edilen numara veya numara bloklarının tahsis tarihinden itibaren bir yıl içerisinde hizmete verilmemesi,

f) İlave numara kapasitesi ihtiyacının zorunlu kılması,

g) Kurum düzenlemelerinin veya ulusal numaralandırma planında yapılacak değişikliklerin gerektirmesi,

ğ) Numara tahsisine dayanak teşkil eden koşulların geçerliliğini yitirmesi,

h) Numara tahsisinin dayanağını teşkil eden bilgi veya belgelerin yanlış veya yanıltıcı olduğunun tespit edilmesi.

(2) Birinci fıkranın (a), (ç), (f) ve (g) bentlerine dayanılarak geri alınan numaralar için Kurum tarafından yeni tahsis yapılabilir. Bu durumda, ilgili numaralar için numara kullanım hakkı ücreti alınmaz.

(3) Tahsisli numaraların geri alınmasında aşağıdaki prosedür izlenir:

a) Tahsisli numaraların geri alınmasına yönelik karar ilgili taraflara bildirilir. Gerek görülmesi halinde, ilgili tarafa geri alıma kadar belirli bir süre verilir. Söz konusu süre; geri alınacak numaraların sayısı, elektronik haberleşme sektörüne etkileri, teknik zorluklar gibi hususlar dikkate alınarak Kurum tarafından belirlenir.

b) Kurum tarafından belirlenecek süre içerisinde (a) bendine göre ilgili taraflarca gerekli düzenlemeler yapılır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İşletmecilerin Hak ve Yükümlülükleri

İşletmecinin hakları

MADDE 20 – (1) Tahsisli numaralara ilişkin işletmecinin hakları, mülkiyet hakkı olmayıp kullanım hakkıdır.

(2) İşletmeci, kendisine tahsisli numaralar kapsamında, numara türüne göre, ikincil tahsis yapabilir. İkincil tahsisin mümkün olduğu numara türleri bu Yönetmeliğin eklerinde belirtilmiştir.

(3) İşletmeci, kendisine tahsisli numaraları Kurumun izni ile veya ilgili mevzuatta belirlendiği şekilde, başka bir işletmeciye kullandırabilir. Bu durumda, söz konusu numara ile hizmetin kullanıcılara sunumundan kaynaklanan sorumluluk numarayı kullanan işletmeciye ait olmakla birlikte, bu durum numarasını kullandıran işletmecinin, numara tahsisinden kaynaklanan yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.

İşletmecinin yükümlülükleri

MADDE 21 – (1) İşletmecinin, yetkilendirmeye ilişkin mevzuatta belirtilenlere ilave olarak tahsisli numaralara ilişkin yükümlülükleri aşağıda belirtilmiştir:

a) İşletmeci, bu Yönetmelik hükümlerine, ulusal numaralandırma planına ve numaralandırma konusunda Kurumun yapacağı düzenlemelere uyar.

b) İşletmeci, ulusal numaralandırma planına uygun olarak şebekelerinde gerekli düzenlemeleri yapar.

c) İşletmeci, numara tahsisine dayanak teşkil eden koşulların değişmesi halinde, bu durumu değişiklik tarihinden itibaren bir ay içerisinde Kuruma bildirir.

ç) İşletmeci, kendisine münferit veya blok olarak tahsis edilen numaraları, hizmete verilmesini müteakip bir ay içerisinde Kuruma bildirir.

d) İşletmeci, ulusal numaralandırma planında veya kendilerine tahsisli numara değişikliklerinde, iadesinde ve/veya geri alınmasında bu durumdan etkilenecek abonelerine uygun süre öncesinden bildirimde bulunur, eski ve yeni numaranın paralel çalışmasını sağlar ve eski numaraya yapılan aramalarda Kurumun belirleyeceği şekil ve süre ile yeni numarayı bildirecek şekilde kullanıcılara sesli anons hizmetini ücretsiz verir.

e) İşletmeci, kendisine tahsisli tüm numaralarla ilgili Kurumun talebi halinde bir önceki yıla ilişkin yazılı rapor verir. Rapor asgari aşağıdaki hususları içerir:

1) Her bir numara türündeki abone sayısı ile numara türüne göre düzenlenmiş şekilde abonelere tahsisli bulunan toplam numara sayısı,

2) Her bir numara türündeki tahsis edilebilir numara sayısı,

3) Gelecekte verilecek hizmetler için boş tutulan numaraların sayısı,

4) Abonelere tahsis edilenler dışında kullanılan numaralar ve kullanım amaçları,

5) Numara kullanımına ilişkin gelecek üç yıllık plan,

6) Kurum tarafından istenen diğer bilgiler.

ALTINCI BÖLÜM

Diğer Hükümler

Ulusal numaralandırma planında değişiklik yapılması

MADDE 22 – (1) Kurum, millî güvenlik, kamu düzeni veya acil durumların gerektirdiği haller, taraf olunan uluslararası kuruluşların düzenlemeleri veya numara kapasitesi ihtiyacı nedeniyle ulusal numaralandırma planında değişiklik yapabilir. Planda yapılacak değişikliklerde işletmecilerin görüşleri alınır. Değişikliklerin uygulanması amacıyla işletmecilere uluslararası normlara uygun süre verilir. İşletmeciler bu değişiklikleri uygular ve gerekli önlemleri alır. İşletmeciler, ulusal numaralandırma planındaki değişikliklere uyum sürecinde doğacak gider kalemleri için Kurumdan veya abonelerden herhangi bir ücret talebinde bulunamaz.

(2) Ulusal numaralandırma planında yapılacak değişikliklerin ITU ya bildirimi Kurum tarafından yapılır.

Alfanümerik karakter kullanımı

MADDE 23 – (1) Tahsis edilen numaraların alfanümerik olarak gösteriminde ve kullanılmasında ITU-T E.161 Tavsiye Kararı esas alınır. Buna göre, harf-rakam ilişkisi aşağıda gösterildiği şekildedir.

1	2ABC	3DEF
4GHI	5JKL	6MNO
7PQRS	8TUV	9WXYZ
	0

Ulusal numaralandırma planı ve tahsisli numaraların yayınlanması

MADDE 24 – (1) Kurum, aksi yönde bir millî güvenlik gerekçesi olmadığı sürece ulusal numaralandırma planını ve tahsisli numaraları internet sitesinde yayımlar.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İdari yaptırımlar

MADDE 25 – (1) İşletmecinin faaliyetlerinin numaralandırma şartlarına ve mevzuata aykırı olması durumunda Kanunun 60 ıncı maddesi uyarınca idari para cezası veya diğer yaptırımlar uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 26 – (1) 26/2/2004 tarihli ve 25385 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Numaralandırma Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Atıflar

MADDE 27 – (1) 26/2/2004 tarihli ve 25385 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Numaralandırma Yönetmeliğine yapılan atıflar, bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

Tahsisli numaralar

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce yapılmış numara tahsisleri için bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Uygulamaya geçiş süreci        

GEÇİCİ MADDE 2 – (Ek:RG-4/5/2011-27924) (Değişik:RG-11/1/2013-28525)⁽¹⁾

(1) 900 alan kodu altında sunulması gereken cinsel içerik ihtiva eden hizmetler hariç, bu Yönetmeliğin EK-A1’inin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen katma değerli elektronik haberleşme hizmetlerini sunma hakkına sahip işletmeciler, en geç 4/5/2013 tarihinden itibaren anılan hizmetleri belirlenen numara grupları üzerinden sunmakla yükümlüdür.

Yürürlük

MADDE 28 – (1) Bu Yönetmelik 10/5/2009 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 29 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu Başkanı yürütür.

______________

(1) Bu değişiklik 4/1/2013 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Ekleri görmek için tıklayınız

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
27/6/2009	27271
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazete’lerin
Tarihi	Sayısı
1.	4/5/2011	27924
2.	25/8/2011	28036
3.	18/2/2012	28208
4.	4/9/2012	84012
5.	11/1/2013	28525

24 Ağustos 2011 ÇARŞAMBA         Resmî Gazete     Sayı : 28035 (Mükerrer)

YÖNETMELİK

Gümrük ve Ticaret Bakanlığından:

ORTAK TRANSİT YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, ortak transit rejimine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

(2) Bu Yönetmelikte öngörülen transit, eşyanın cinsine ve menşeine bakılmaksızın ortak transit rejimini uygulamaya koyarak, gerektiğinde aktarma yapılan, yeniden gönderilen veya depolanan eşya dahil olmak üzere, eşyanın, Türkiye Gümrük Bölgesi içinde transit olarak bir gümrük idaresinden diğer bir gümrük idaresine taşınmasında uygulanır.

(3) Bu Yönetmelik, transit rejimine ilişkin uluslararası anlaşmaların uygulanmasını, eşyanın bir geçici ithalat rejimi kapsamında hareketlerini ve sınır ticaretine ilişkin anlaşmaların uygulanmasını engellemez.

(4) Bu Yönetmelik, posta sevkiyatlarına (posta kolileri dahil) uygulanmaz.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 71, 73, 84 ve 85 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Armonize Sistem (AS) kodu: 14/6/1983 tarihli Sözleşme ile belirlenen Armonize Eşya Tanımı ve Kodlama Sistemi Hakkında Uluslararası Sözleşme Eki’nde yer alan ve GTİP’in ilk altı rakamını oluşturan kodu,

b) Asıl sorumlu: Şahsen veya yetkili temsilcisi aracılığı ile eşyayı ortak transit rejimine tabi tutan kişiyi,

c) Bilgisayarlı transit sistemi: Ortak transit işlemlerinin yürütüldüğü elektronik sistemi,

ç) Eşyanın serbest bırakılması: Yetkili makamların, eşyayı ortak transit rejiminde öngörülen amaçlara uygun bularak sevkiyata izin verdikleri tasarrufu,

d) Gümrük yükümlülüğü: Ortak transit rejimine tabi tutulan eşya için ödenmesi gereken gümrük vergilerini,

e) Hareket idaresi: Eşyanın ortak transit rejimine tabi tutulduğu gümrük müdürlüğünü,

f) İzin makamı: Gümrükler Genel Müdürlüğünü,

g) Kağıt usul: Standart usulün elektronik yollarla yürütülmesinin mümkün olmadığı durumlarda, transit beyanının sunulması ve kontrolü ile transit işleminin izlenmesine olanak veren, kağıt belge kullanılmasına dayalı usulü,

ğ) Kefil: Teminat tutarına kadar doğabilecek gümrük yükümlülüğünü asıl sorumlu ile birlikte müştereken ve müteselsilen ödemeyi yazılı olarak üstlenen gerçek veya tüzel üçüncü kişiyi,

h) Kişisel veri: Tanınan veya tanınabilir gerçek veya tüzel bir kişi ile ilgili her türlü bilgiyi,

ı) Merkez idare: Gümrükler Genel Müdürlüğünü,

i) Standart mesaj: Verilerin elektronik iletimi için kabul edilen önceden tanımlanmış yapıyı,

j) Teminat idaresi: Fişli bireysel teminat, kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme için Gümrükler Genel Müdürlüğünü ve bireysel teminat için gümrük müdürlüklerini,

k) Transit beyanı: Kişinin belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde eşyayı ortak transit rejimine tabi tutma isteğini gösterdiği tasarrufu,

l) Transit refakat belgesi: Transit beyannamesi bilgilerine dayanan ve eşyaya refakat etmek üzere bilgisayarlı transit sisteminden bastırılan belgeyi,

m) Varış idaresi: Ortak transit rejimine tabi tutulan eşyanın, rejimin sonlandırılması için sunulması gereken gümrük müdürlüğünü,

n) Veri işleme teknikleri:

1) Yetkili makamlarla standart elektronik veri değişimi (EDI) mesajlarının değişimini,

2) İlgili işlemlerin tamamlanması için gerekli bilgilerin yetkili makamların veri işleme sistemlerine girilmesini,

o) Yerleşik kişi:

1) Gerçek kişi durumunda, Türkiye’de ikamet eden kişiyi,

2) Tüzel kişi veya kişiler ortaklığı durumunda, Türkiye’de kayıtlı bürosu, merkezi veya daimi işyeri olan kişiyi,

ö) Yetkili makam: Ortak transit rejiminin uygulanmasından sorumlu gümrük makamını,

p) Yükümlü: Gümrük yükümlülüğünü yerine getirmekle sorumlu gerçek veya tüzel kişiyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Ortak Transit Rejimi

Standart usul

MADDE 4 – (1) Ortak transit rejimi, T1 rejimini ifade eder.

(2) T1 rejimi, 1 inci maddenin ikinci fıkrasına uygun olarak taşınan her türlü eşyaya uygulanabilir.

(3) Yetkili makamlar, T1 rejimi kapsamındaki işlemlerin, belirleyecekleri koşullarda ve usulde ve gümrük kuralları ile belirlenmiş ilkelere uygun olarak, elektronik veri işleme tekniği kullanılarak yapılmasını sağlar.

İlave, çıkarma veya değiştirme

MADDE 5 – (1) Ortak transit rejimi kapsamında sevk edilen eşyanın bölünmesi, aktarılması veya birleştirilmesi halinde eşya miktarı ve niteliği değiştirilemez.

Teminat gerekliliği

MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelikte aksi belirtilmedikçe, bir ortak transit işlemi için geçerli bir teminat gerekir.

(2) Serbest dolaşımda bulunan eşya için teminat aranmaz.

Mühürleme

MADDE 7 – (1) Genel bir kural olarak, eşyanın ayniyeti, mühürleme yoluyla sağlanır. Bu amaçla;

a) Taşıma aracının diğer düzenlemeler çerçevesinde onaylanmış olması veya hareket idaresi tarafından mühürlenmeye uygun bulunması halinde eşyanın bulunduğu yer,

b) Diğer durumlarda her bir kap,

mühürlenir.

(2) Taşıma aracı;

a) Mühürlerin kolay ve etkili bir şekilde takılabilmesi,

b) Görünür darbe izi bırakmadan veya mühürler bozulmadan herhangi bir eşyanın çıkarılamayacak veya konulamayacak şekilde imal edilmiş olması,

c) Eşyanın saklanabileceği gizli yerlerinin bulunmaması,

ç) Yük için ayrılan yerlere yetkili makamlar tarafından muayene için kolayca ulaşılabilmesi,

koşuluyla mühürleme için uygun kabul edilir.

(3) Hareket idaresi, ayniyet için alınan diğer önlemleri dikkate alarak, eşyanın transit beyannamesinin 31 no.lu kutusundaki veya tamamlayıcı belgelerdeki tanımı, bunların hemen tanınmasını mümkün kılıyorsa ve mühürleme ve örtü çekilmesi mümkün olmuyorsa mühürlemeden vazgeçebilir. Ancak, bu hüküm 1 no.lu Ekte yer alan eşyayı kapsamaz.

(4) Mühürler, yetkili makamların izni olmaksızın sökülemez.

Yüksek kaçakçılık riski içeren eşya

MADDE 8 – (1) Yüksek kaçakçılık riski içeren eşya 1 no.lu Ekte yer almaktadır. Yönetmeliğin herhangi bir hükmü bu Eke atıfta bulunduğunda, bu eşya ile ilgili herhangi bir önlem, beyan edilen miktarın karşılık gelen asgari miktarı aşması durumunda uygulanır. 1 no.lu Ek, en az yılda bir kez gözden geçirilir.

Bilgi teknolojisi kullanımı

MADDE 9 – (1) Yetkili makamlar, bu Yönetmelikte tanımlanan bilgi değişimi için bilgi teknolojisi ve bilgisayar ağlarını kullanır.

(2) Bilgisayarlı transit sistemi, 30 uncu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen taşıma şekillerine özgü basitleştirmelere uygulanmaz.

Güvenlik

MADDE 10 – (1) İşlemlerin veri işleme tekniği ile gerçekleştirilmesi amacıyla belirlenen koşullar, diğerlerinin yanı sıra, veri kaynağının kontrol edilmesi ve verilerin kaza sonucu veya yasal olmayan yollarla yok olmasına veya kaza sonucu kaybolmasına veya yetkisiz erişime karşı verilerin korunması ile ilgili önlemleri kapsar.

(2) Birinci fıkrada tanımlanan güvenlik gereklerine ilave olarak, yetkili makamlar, tüm transit sisteminin etkili, güvenilir ve güvenli işlemesi için uygun güvenlik düzenlemelerini yapar.

(3) Yukarıda belirtilen güvenlik düzeyini sağlamak için, her veri girişi, değişikliği ve silinmesi, bu tür işlemin gerekçesini, tam zamanını ve işlemi gerçekleştiren kişiyi belirleyecek şekilde kaydedilir. Ayrıca, asıl veri veya bu tür işleme tabi herhangi bir veri beş yıl saklanır.

(4) Yetkili makamlar, güvenliği düzenli olarak izler.

(5) Yetkili makamlar, şüphelenilen tüm güvenlik ihlallerini birbirlerine bildirir.

İKİNCİ KISIM

Ortak Transit Rejimi

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Veri işleme tekniği yoluyla transit beyanı

MADDE 11 – (1) 10 no.lu Ekte belirtilen beyanname bilgileri, kodlu veri biçiminde belirlenir.

(2) EDI yoluyla yapılan transit beyanı, EDI mesajı hareket idaresi tarafından alındığında sunulmuş kabul edilir. EDI yoluyla yapılan transit beyanının kabulü, en azından alınan mesajın kimliği ve/veya transit beyannamesi tescil numarası ve kabul tarihini içeren bir cevap mesajı ile asıl sorumluya bildirilir.

(3) EDI standart mesajlarının değişimi yoluyla sunulan transit beyannamesi, bu Yönetmeliğin eklerinde belirtilen yapıya ve bilgilere uygun olur.

(4) Transit beyannamesi bu Yönetmeliğin eklerine uygun olarak Türkçe doldurulur.

(5) Ortak transit rejimi bir başka gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanımı izlerse, hareket idaresi ilgili belgelerin sunulmasını isteyebilir.

(6) Eşya, taşıma belgesi ile birlikte sunulur. Hareket idaresi, taşıma belgesinin, istenildiğinde ibraz edilmesi koşuluyla, gümrük işlemlerinin tamamlandığı sırada sunulması şartından vazgeçebilir.

Yazılı transit beyanı

MADDE 12 – (1) Eşya;

a) Bilgisayarlı transit sistemine doğrudan erişimleri olmayan yolcular tarafından taşındığında, 13 üncü maddede tanımlanan usule uygun olarak,

b) Kağıt usul uygulandığında, 40 no.lu Ekte belirtilen koşullarda ve usule uygun olarak,

c) Gümrükler Genel Müdürlüğünce belirlenecek durumlarda,

Gümrük Yönetmeliğinin 14 no.lu Ekinde yer alan örneğe uygun beyanname formu üzerinde yazılı transit beyanı ile ortak transit rejimine tabi tutulabilir.

(2) Birinci fıkranın (a) ve (c) bentlerinin uygulanması için, hareket idaresi bilgisayarlı transit sistemini kullanarak varış idaresi ile transit verilerinin değişimini sağlar.

(3) Asıl sorumlunun bilgisayar sistemi ve/veya ağ bağlantısı aksaklıklarında birinci fıkranın (b) bendi kapsamında yazılı transit beyannamesi kullanılması hareket idaresinin onayına tabidir.

(4) Transit beyannamesine gerektiğinde Gümrük Yönetmeliğinin 14 no.lu Ekindeki örneğe uygun bir veya birden fazla devam formu eklenebilir. Devam formları, beyannamenin ayrılmaz parçasıdır.

(5) 8 no.lu Ekteki örneğe uygun olarak düzenlenen yükleme listeleri, ayrılmaz bir parçası olacağı transit beyannamesinin tanımlayıcı parçası olarak devam formlarının yerine kullanılabilir.

(6) Bir, dört ve beşinci fıkralarda belirtilen formlar bu Yönetmeliğin eklerine ve Gümrük Yönetmeliğinin 14 no.lu Ekine uygun olarak doldurulur.

(7) 11 inci maddenin dört ila altıncı fıkraları gerekli değişiklikler yapılarak uygulanır.

Yolcu transit beyanı

MADDE 13 – (1) 12 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin uygulanması için yolcu, 9 ve 10 uncu madde ile 6 no.lu Eke uygun olarak transit beyannamesi düzenler.

İstatistik amaçlı bilgi sağlama yükümlülüğü

MADDE 14 – (1) Asıl sorumlu veya yetkili temsilcisi, istatistiklerin derlenmesi için yetkili makamların talebi üzerine transit istatistiklerinden transit beyannamesine ilişkin gerekli her türlü bilgiyi sağlar.

Transit beyannamesinin imzalanması ve asıl sorumlunun sorumlulukları

MADDE 15 – (1) Transit beyannamesi, asıl sorumlu tarafından imzalanır. Asıl sorumlu;

a) Beyannamede yer alan bilgilerin doğruluğundan,

b) Ekli belgelerin gerçekliğinden,

c) Eşyanın ortak transit rejimine tabi tutulması ile ilgili tüm yükümlülükleri yerine getirmekten,

sorumludur.

Asıl sorumlunun yükümlülükleri

MADDE 16 – (1) Asıl sorumlu;

a) Öngörülen süre sınırı içinde, yetkili makamlar tarafından alınan ayniyet önlemlerine gerekli şekilde uyarak varış idaresine gerekli belgeler ile birlikte eşyayı tam ve sağlam olarak sunmakla,

b) Bu Yönetmelik kapsamında öngörülen ortak transit rejimi ile ilgili diğer hükümlere uymakla,

c) Talep üzerine ve verilen süre içerisinde gerekli tüm belge ve bilgilerin kontrollerinden sorumlu yetkili makamlara bu belge ve bilgileri sunmakla ve gerekli tüm yardımı sağlamakla,

yükümlüdür.

(2) Asıl sorumlunun birinci fıkra kapsamındaki yükümlülükleri saklı kalmak kaydı ile, bu Yönetmelikte öngörülen ortak transit rejimi kapsamında taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı veya varış idaresine sunulmadan eşyayı doğrudan teslim alan ve izinli alıcı statüsü bulunmayan alıcı da öngörülen süre sınırına kadar ve yetkili makamlarca ayniyetin sağlanması için alınan önlemlere gerekli şekilde uyarak varış idaresinde gerekli belgeler ile birlikte eşyayı tam ve sağlam olarak sunmakla yükümlüdür.

Yükleme

MADDE 17 – (1) Her transit beyanı, sadece bir hareket idaresinden bir varış idaresine taşınmak üzere tek bir taşıma aracına yüklenen veya yüklenecek eşyayı kapsar. Bu amaçla, taşınan eşyanın birlikte sevk edilecek olması koşuluyla;

a) Römorkları veya yarı-römorkları ile birlikte bir karayolu taşıtı,

b) Demiryolu yolcu veya yük vagonları,

c) Tek bir zincir oluşturan deniz taşıtları,

ç) Tek bir taşıma aracına yüklenmiş konteynerler,

tek bir taşıma aracı olarak kabul edilir.

(2) Tek bir taşıma aracı, eşyanın birden fazla hareket idaresinde yüklenmesi ve birden fazla varış idaresinde boşaltılması için kullanılabilir.

Yasaklama ve kısıtlamalar

MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik hükümleri eşyanın ithali, ihracı veya transiti konusunda;

a) Kamu ahlakı, düzeni ve güvenliği,

b) İnsan, hayvan ve bitki sağlığı ile yaşamının korunması,

c) Sanatsal, tarihi ve arkeolojik değeri bulunan ulusal varlıkların korunması,

ç) Sınai ve ticari mülkiyetin korunması,

amacıyla getirilen yasaklama veya kısıtlamaları engellemez.

Transit işlemlerini gerçekleştirmeye yetkili gümrük idareleri listesi

MADDE 19 – (1) Ortak transit işlemlerini gerçekleştirmeye yetkili gümrük idareleri listesinde her bir idarenin referans numarası, görevleri ve açık oldukları gün ve saatler yer alır.

İKİNCİ BÖLÜM

Teminat

Teminat verme yükümlülüğü

MADDE 20 – (1) Asıl sorumlu, eşya ile ilgili doğabilecek gümrük vergilerinin ve diğer amme alacaklarının ödenmesinin sağlanması için teminat verir.

Teminat türleri

MADDE 21 – (1) Teminat;

a) Tek bir ortak transit işlemini kapsayan bireysel teminat,

b) 30 uncu madde anlamında bir basitleştirme kullanılması durumunda, birden fazla işlemi kapsayan kapsamlı teminat,

olabilir.

(2) Farklı teminat türleri birlikte kullanılabilir.

Teminat şekilleri

MADDE 22 – (1) 21/7/1953 tarihli 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 10 uncu maddesinde sayılanlardan aşağıda gösterilenler teminat olarak kabul edilir:

a) Nakit,

b) Bankaların verecekleri teminat mektupları,

c) İşlem tarihinde T.C. Merkez Bankası tarafından ilan edilecek değerler üzerinden kabul edilen hazine tahvil ve bonoları,

ç) T.C. Merkez Bankası tarafından kabul edilen ve bu Bankanın belirlediği efektif alış kuru üzerinden hesaplanan dövizler.

(2) Hareket idaresi, sunulan teminat ile transit rejiminin usulüne göre uygulanmasını mümkün bulmuyorsa teminatı reddedebilir.

(3) Kefil, Türkiye’de yerleşik ve teminat idaresince onaylanmış;

a) Teminat mektubu vermeye yetkili banka, finans kuruluşları,

b) Taşımacılık sektörünün temsilcisi konumundaki oda, dernek veya birlikler,

c) Fişli bireysel teminatta (a) ve (b) bentlerinde sayılanlar dışında hisselerinin tamamı oda, dernek veya birliklere ait şirketler,

olabilir. Kefil ve asıl sorumlu, aynı kişi olamaz. Kefil ve asıl sorumlu arasında ana firma bağlı firma ilişkisi varsa, bağlı firmanın, ana firmadan ayrı bir tüzel kişiliği olmalıdır.

(4) Yetkili makamlar, doğabilecek gümrük vergilerinin öngörülen süre içinde azami teminat tutarına kadar ödenmesini sağlaması kesin görünmeyen bir kefili onaylamayı reddeder.

(5) Fişli bireysel teminatta kefilden, tutarı teminat idaresince belirlenecek olan teminat mektubu/taahhütname alınır. Teminat mektubu tutarının artışı, her yıl 4/1/1961 tarihli 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı esas alınarak hesaplanır. Ayrıca, fişli bireysel teminat kefilinin onaylanmasında, kefil tarafından düzenlenen fişlerin kaydedilmesi, her ay düzenlenecek fiş sayısı ve fişlerin geçerlilik süresi ve teminat idaresinin belirleyebileceği diğer koşullar öngörülebilir.

(6) Kefilin yükümlülüğü, taahhüdünün teminat idaresince kabul edilmesine dayanır ve hareket idaresinin eşyayı bu teminat kapsamında serbest bıraktığı tarihte başlar. Kefilin yükümlülüğü, teminat belgesinde belirtilen maksimum tutarla sınırlıdır. Taahhüt, teminat altına alınan tutarla sınırlı olmak üzere, sonradan kontrolden sonra ödenmesi gereken ithalat ve ihracat vergileri tutarını da kapsar.

(7) Teminat kefil tarafından teminat idaresine verildiğinde;

a) Asıl sorumluya teminatın kullanılması ve kefilin her bir taahhüdünün belirlenmesi için bir “Teminat Referans Numarası” verilir.

b) “Teminat Referans Numarası” ile ilişkili bir erişim şifresi verilir ve asıl sorumluya bildirilir.

Teminat aranmayacak haller

MADDE 23 – (1) Gümrük Kanununun 85 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen hallerde teminat aranmaz.

(2) 74 ve 75 inci maddeler kapsamında havayolu ile taşıma için basitleştirilmiş usuller kullanılarak karayoluyla taşınan havayolu eşyası için birinci fıkra hükmü uygulanmaz.

Teminat belgesinde düzeltme

MADDE 24 – (1) Teminat belgesinde hiç bir silinti veya kazıntı yapılmaz. Düzeltmeler, doğru olmayan bilgilerin üzeri çizilerek ve uygun olduğunda gerekli olanların eklenmesi ile yapılır. Düzeltmeler, kefil tarafından yapılarak imzalanır.

Bireysel teminatın hesaplanması

MADDE 25 – (1) Bireysel teminat, aynı tür eşyanın ithal edilerek serbest dolaşıma girmiş olması durumunda, tercihli oranlar veya kota dikkate alınmaksızın uygulanabilir ithalat vergileri dahil en yüksek oranlar esas alınarak hesaplanmak suretiyle doğabilecek gümrük vergilerinin tam tutarını kapsar.

(2) Bununla birlikte, 1 no.lu Ekin üçüncü sütununda belirtilen asgari miktarın aşılması durumunda, bu eşya için hesaplanarak bulunan tutar, listede belirtilen asgari orana göre hesaplanarak bulunan tutarla karşılaştırılır ve bu tutarlardan büyük olanı, teminat tutarının belirlenmesinde esas alınır.

Bireysel teminatın şekli

MADDE 26 – (1) Bireysel teminat;

a) Nakit, işlem tarihinde T.C. Merkez Bankası tarafından ilan edilecek değerleri üzerinden kabul edilen hazine tahvil ve bonoları ve T.C. Merkez Bankası tarafından kabul edilen ve bu Bankanın belirlediği efektif alış kuru üzerinden hesaplanan dövizler,

b) Kefilin;

1) Asıl sorumlu olarak hareket etmek isteyen kişi adına düzenlediği teminat belgesi,

2) Asıl sorumlu olarak hareket etmek isteyen kişilere verilecek 15.000 TL tutarındaki teminat fişleri için düzenlediği teminat belgesi,

şeklinde olabilir.

(2) Bireysel teminat kefil tarafından verildiğinde, “Teminat Referans Numarası” ile ilişkili erişim şifresi asıl sorumlu tarafından, 21 no.lu Ekin 3 üncü hususunun uygulandığı durum dışında, değiştirilemez.

Bireysel teminat belgesi

MADDE 27 – (1) 26 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi hükümleri uygulandığında bireysel teminat, 24 no.lu Ekte yer alan örneğe uygun teminat mektubu olur.

Fişli bireysel teminat

MADDE 28 – (1) 26 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendi hükümleri uygulandığında, bireysel teminat, 25 no.lu Ekte yer alan örneğe uygun teminat mektubu/taahhütname olur.

(2) 26 no.lu Ekte yer alan bireysel teminat fişi, 12 no.lu Eke uygun olarak düzenlenir. Kefil, düzenlenme tarihinden itibaren bir yılı aşmamak üzere, belgenin kullanılabileceği son tarihi belge üzerinde belirtir. Bireysel teminat fişi, iki nüsha olarak düzenlenir. Bu nüshaların ön yüzleri fiş ile aynı, bir nüshanın arka yüzü boş, diğer nüshanın arka yüzünde örneği 32 no.lu Ekte yer alan “TC 11” alındısı bulunur. Bireysel teminat fişinin üzerinde asıl sorumlunun imzasının bulunmaması fişin geçerliliğini etkilemez.

(3) Kefil, verilen her bir bireysel teminat fişi için asıl sorumluya bir “Teminat Referans Numarası” bildirir. İlgili erişim şifresi asıl sorumlu tarafından değiştirilemez.

(4) Kefil, 1 no.lu Ekte yer alan eşya için geçerli olmayan bireysel teminat fişleri de düzenleyebilir. Bu durumda kefil, bireysel teminat fişine “Sınırlı geçerli – 99200” deyimini çapraz olarak yazar.

(5) Asıl sorumlu, doğabilecek gümrük yükümlülüğünün tamamını kapsamak üzere 15.000 TL’nin katlarına karşılık gelen sayıda bireysel teminat fişini hareket idaresine verir. 12 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin uygulanması için, kağıt bireysel teminat fişleri, her bir fiş numarasını teminat idaresine bildirecek olan hareket idaresine sunulur ve bu idarede saklanır. Kefil, her bir fiş için 15.000 TL’ye kadar yükümlüdür.

Bireysel teminatın iptali veya feshi

MADDE 29 – (1) Teminat idaresi, düzenleme tarihinde öngörülen koşulların sürdürülememesi halinde, kefilin teminatının kabulünü iptal eder. Aynı şekilde, kefil de teminatını herhangi bir zamanda fesh edebilir.

(2) İptal veya fesih, kefilden teminat idaresine veya teminat idaresinden kefile bildirildiği tarihten sonraki onaltıncı günden itibaren geçerli olur. Bu tarihten önce başlatılan transit işlemlerinden doğabilecek gümrük yükümlülüğünden dolayı kefilin sorumluluğu devam eder. İptal veya feshin geçerli hale geldiği tarihten önce düzenlenen bireysel teminat fişleri, bu tarihten itibaren eşyanın ortak transit rejimine tabi tutulması için kullanılamaz.

(3) Teminat idaresi iptal veya fesihleri, geçerli olacakları tarihle birlikte bilgisayarlı transit sistemine kaydeder.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Basitleştirilmiş Usuller

Kapsam

MADDE 30 – (1) İzin makamı, asıl sorumlu veya alıcının başvurusu üzerine, duruma göre aşağıdaki basitleştirmelere izin verebilir:

a) Kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme,

b) Özel tip mühürler,

c) İzinli gönderici,

ç) İzinli alıcı,

d) Belirli taşıma şekillerine özgü usuller:

1) Demiryolu ile taşınan eşya,

2) Havayolu ile taşınan eşya,

3) Boru hattı ile taşınan eşya.

İzin için genel koşullar

MADDE 31 – (1) 30 uncu maddede belirtilen izinler sadece;

a) Serbest bölgeler hariç Türkiye’de yerleşik bulunan,

b) Usulsüzlük ve vergi cezaları ile ilgili olarak;

1) Bir önceki ve başvuru yılı içinde takvim yılı itibariyle işlem gören beyanname sayısının % 2’sini aşan ve asgari 5 defadan fazla sayıda vergi kaybına neden olan gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle ceza uygulanmayan,

2) Bir önceki ve başvuru yılı içinde takvim yılı itibariyle işlem gören beyanname sayısının % 5’ini aşan ve asgari 10 defadan fazla sayıda gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle usulsüzlük cezası uygulanmayan,

3) Ödenmemiş herhangi bir gümrük vergileri, ceza ve usulsüzlük cezası bulunmayan,

c) 30 uncu maddenin (a), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen basitleştirilmiş usuller için ödenmemiş herhangi bir vergi, ceza ve gecikme faizi bulunmayan,

ç) Yönetim kurulu üyeleri, sermayesinin yüzde onundan fazlasına sahip gerçek kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz çalışanlarının; devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, güveni kötüye kullanma (emniyeti suistimal), hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, hileli (dolanlı) iflas, yalan tanıklık (yalan yere şahadet), suç uydurma (suç tasnii) ve iftira suçları ile ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçlarından mülga 1/3/1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu ile 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununa; vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından 213 sayılı Vergi Usul Kanununa; mülga 7/1/1932 tarihli ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun, mülga 10/7/2003 tarihli ve 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu,19/4/1990 tarihli ve 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu ile 20/2/1930 tarihli ve 1567 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanuna muhalefetten ceza veya mahkumiyet kararı bulunmayan,

d) Başkası adına ve namına hareket etmeyen ve

e) Ticaret sicil kaydı aslı veya onaylı fotokopisini sunan

kişilere verilir.

(2) Basitleştirmelerin usulüne uygun olarak yürütülmesini sağlamak üzere, izin sadece başvuru sahibinin;

a) Yetkili makamların rejimi gözetim altında tutabilmeleri ve kontrolleri gerçekleştirebilmeleri amacıyla faaliyet gösterdiği amacına uygun tesisinin bulunması ve faaliyet gösterdiği tesisinde kayıtlarının düzenli tutulması,

b) Bir önceki takvim yılı veya başvurunun yapıldığı takvim yılı içinde en az 500 ortak transit beyannamesi kapsamı ve her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında arttırılmak suretiyle gümrük vergileri toplamı asgari 5 milyon Türk Lirası tutarında olmak üzere eşya transit etmesi ya da bir önceki takvim yılı veya başvurunun yapıldığı takvim yılı içinde en az 1.000 transit beyannamesi (TIR Karnesi dahil) kapsamı eşya transit etmesi,

c) Kayıtlarını yetkili makamların etkili kontroller gerçekleştirmesine olanak sağlayacak şekilde tutması,

koşullarını birlikte sağlaması halinde verilir.

Başvurunun içeriği

MADDE 32 – (1) Basitleştirmelerin kullanılmasına yönelik izin başvurusu talep edilen basitleştirme belirtilerek, yazılı olarak veya elektronik veri işleme tekniği kullanılarak yapılır. Başvuruya tarih yazılır ve imzalanır.

(2) Başvuru, izin makamının basitleştirmeleri kullanma izni verme koşullarının yerine getirildiğini kontrol etmesine olanak verecek her türlü bilgiyi içerir. Bu amaçla, özellikle bulunduğu yer, kayıtlarını tutma şekli, transit rejiminin kullanılma sıklığı ve yükümlülüklerin ne ölçüde yerine getirilebileceğinin belirlenmesi için gerekli diğer bilgiler başvuruda yer alır.

Başvuranın sorumluluğu

MADDE 33 – (1) Basitleştirmeler için başvuruda bulunan kişiler, yürürlükte bulunan mevzuat kapsamında ve cezai hükümlerin uygulanması saklı kalmak üzere;

a) Verilen bilgilerin doğruluğundan,

b) Ekli belgelerin gerçekliğinden,

sorumludur.

Başvuruya ilişkin işlemler

MADDE 34 – (1) Başvuru, izin makamına yapılır.

(2) Başvurunun reddedilmesine ilişkin kararlar yazılı olarak ve red gerekçelerini içerecek şekilde alınır.

İznin içeriği

MADDE 35 – (1) İznin tarihli ve imzalı aslı ile bir veya birden fazla sureti, izin sahibine verilir.

(2) İzin, basitleştirmelerin kullanılmasına ilişkin koşulları belirtir, işlem ve kontrol yöntemlerini içerir. Düzenlenme tarihinden itibaren geçerli olur.

(3) Basitleştirmeler için izinli kişiler, eşyanın ortak transit rejimine tabi tutulması ile ilgili yükümlülüklere uyulmasından sorumlu olur.

(4) 30 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) ve (d) bentlerinde belirtilen basitleştirmeler durumunda, hareket idaresi talep ettiğinde izin sunulur.

İznin iptali ve düzeltilmesi

MADDE 36 – (1) İzin sahibi, izin verildikten sonra ortaya çıkan ve iznin devam etmesini veya içeriğini etkileyebilecek her türlü unsuru izin makamına bildirir.

(2) İzin makamı, iznin verilmesi için belirtilen bir veya birden fazla koşulun yerine getirilmemiş veya getirilmiyor olması ya da iznin verilmesinden sonra ortaya çıkan bir unsurun, iznin devam etmesini veya içeriğini etkilemesi halinde izin belgesini iptal eder veya düzeltir.

(3) İzin makamı, izin sahibinin, izin kapsamında öngörülen bir yükümlülüğü yerine getirmemesi halinde, izin belgesini iptal eder veya düzeltir.

(4) İzni düzelten veya iptal eden herhangi bir karar, gerekçeli olur ve izin sahibine bildirilir.

(5) İznin iptali veya düzeltilmesi, bildirim tarihinden itibaren yürürlüğe girer. Bununla birlikte, izin sahibinin devam eden sözleşme yükümlülüğünün bulunması gibi durumlarda, izin makamı, iptal veya düzeltmenin yürürlüğe giriş tarihini erteleyebilir. Bu durumda, kararın yürürlüğe gireceği tarih belirtilir.

Başvurunun içeriği ve koşulları

MADDE 37 – (1) 31 ve 32 nci maddelere ek olarak, kapsamlı teminat kullanma izni için başvuran asıl sorumlu, ticari faaliyette bulunan gerçek kişi veya 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre şirket statüsünü haiz tüzel kişi olmak koşuluyla;

a) Hesaplanmış referans tutarı veya referans tutarın hesaplanması için, en az bir hafta içinde gerçekleştirilecek transit işlemi adedi ve her ortak transit işlemi kapsamında taşınacak eşyanın türü, ağırlığı ve kıymeti,

b) 1 no.lu Ekte yer alan eşya için kapsamlı teminatın kullanılmasını düzenleyen koşullara uyulmasını kontrol ve teminat tutarında indirim yapılmasından önceki kontroller için 20 no.lu Ekte yer alan koşullar,

c) Talep edilen “TC 31 – Kapsamlı Teminat Sertifikası” veya “TC 33 – Teminattan Vazgeçme Sertifikası” adedi,

bilgi ve belgelerini sağlar.

(2) İzin başvurusu 22 no.lu Ekte yer alan örneğe uygun olarak yapılır.

Referans tutar

MADDE 38 – (1) Referans tutar, asıl sorumlunun en az bir hafta süresince ortak transit rejimine tabi tutacağı eşya ile ilgili olarak ortaya çıkabilecek gümrük vergilerinin toplam tutarına eşit olur. Referans tutarın hesaplanması için dikkate alınacak dönem, asıl sorumlunun olağan transit işlemlerini gösterir. Referans tutar, yoğun dönemlerdeki eşya taşımacılığını da kapsar.

(2) Teminat idaresi, referans tutarı, asıl sorumlu ile işbirliği içinde belirler. Bu çerçevede asıl sorumlu;

a) Ticari belgeleri, muhasebe kayıtları ve diğer belgelerle kanıtlayacağı geçmişte taşıdığı eşyaya ilişkin bilgileri,

b) Ticari belgeleri, muhasebe kayıtları ve diğer belgelerle kanıtlayacağı gelecekte ortak transit kapsamında taşımayı tasarladığı eşyaya ilişkin bilgileri,

sunar.

(3) Teminat idaresi, bu bilgilerin ışığında referans tutarı;

a) Aynı tür eşyanın ithal edilerek serbest dolaşıma girmiş olması durumunda uygulanabilir ithalat vergileri dahil en yüksek vergi oranını,

b) Transit süresindeki değişimleri,

c) Transit işlemlerindeki dönemsel dalgalanmaları,

dikkate alarak belirler.

(4) Birden fazla eşya türü için yapılan başvurularda, en az bir hafta süresince ortak transit rejimine tabi tutacağı her bir eşya için uygulanabilir ithalat vergileri dahil en yüksek vergi oranı için hesaplanacak referans tutarlarının toplamı esas alınır.

(5) İzin makamı, 116 ncı maddeye göre referans tutarı yıllık olarak gözden geçirir ve gerekirse ayarlar.

(6) Asıl sorumlu, kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçmeyi referans tutara kadar kullanabilir.

Kapsamlı teminat tutarı ve teminattan vazgeçme

MADDE 39 – (1) Kapsamlı teminat tutarı, 38 inci maddede belirtilen referans tutara eşit olur.

(2) İzin makamı, mali yapılarının sağlam olduğunu gösteren kanıtı sunan ve üç ile dördüncü fıkralarda tanımlanan güvenilirlik standartlarını karşılayan kişilere, indirilmiş tutarda kapsamlı teminat kullanma veya teminattan vazgeçme için izin verebilir. Asıl sorumlunun mali yapısına ilişkin kontrol, gelecekteki faaliyetlerini tehlikeye sokacak veya bu faaliyetlere zarar verecek mali güçlük içinde olup olmadığını ortaya koymalıdır. Bu çerçevede sağlam mali yapının tespitinde;

a) İzin makamınca ödenmemiş herhangi bir gümrük vergisi ve cezası bulunmadığının belirlenmesi,

b) Sermaye Piyasası Kurulunca belirlenen şartları taşıyan ve bağımsız denetim yetkisi verilen bağımsız denetçi tarafından firmanın son üç yılı esas alınmak üzere mali tabloları incelenerek Sermaye Piyasası Kurulu’nun belirlediği Denetim İlke ve Kuralları ile Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerine göre hazırlanan ve firmanın mali yapısının sağlam olduğunu gösteren rapor,

c) Başvuru sahibinin ödenmemiş herhangi bir vergi, ceza ve gecikme faizinin bulunmadığına ve 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca takibata uğramadığına ilişkin Vergi Dairesinden alacağı belge,

dikkate alınır.

(3) Kapsamlı teminat tutarı;

a) Asıl sorumlunun yeterli ortak transit rejimi deneyimi bulunduğunu kanıtlaması durumunda, referans tutarın % 50’sine,

b) Asıl sorumlunun yeterli ortak transit rejimi deneyimi bulunduğunu ve yetkili makamlarla çok yakın işbirliği yaptığını kanıtlaması durumunda, referans tutarın % 30’una,

indirilebilir.

(4) Teminattan vazgeçme, asıl sorumlunun yeterli ortak transit rejimi deneyimi bulunduğunu, yetkili makamlarla çok yakın işbirliği yaptığını, taşıma işlemlerini yönetim altında bulundurduğunu ve yükümlülüklerini karşılayacak yeterli mali kaynağa sahip olduğunu kanıtlaması durumunda tanınabilir. Asıl sorumlunun yükümlülüklerini karşılayacak yeterli mali kaynağa sahip olması, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenen şartları taşıyan ve bağımsız denetim yetkisi verilen bağımsız denetçi tarafından firmanın son üç yılı esas alınmak üzere mali tabloları incelenerek Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenen Denetim İlke ve Kuralları ile Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerine göre hazırlanan ve referans tutarın beş katını karşılayacak kadar öz sermayesinin bulunduğunu gösteren rapor ile kanıtlanır. Teminattan vazgeçme durumunda, teminat tutarı referans tutarın % 1’i olur.

(5) Üç ve dördüncü fıkralar çerçevesinde, 20 no.lu Ek hükümleri dikkate alınır.

Kapsamlı teminat ve teminattan vazgeçmenin kullanılma yöntemi

MADDE 40 – (1) Kapsamlı teminat ve teminattan vazgeçmede;

a) Teminatın kullanılması için referans tutara bağlı bir “Teminat Referans Numarası” asıl sorumluya tahsis edilir,

b) Teminat idaresi tarafından “Teminat Referans Numarası” ile birlikte ilk erişim şifresi tahsis edilir ve asıl sorumluya bildirilir.

(2) Asıl sorumlu kendisi veya temsilcileri tarafından kullanılmak üzere bir veya daha fazla sayıda teminata erişim şifresi belirleyebilir.

Yüksek risk içeren eşya için özel hükümler

MADDE 41 – (1) 1 no.lu Ekte yer alan eşya için kapsamlı teminat vermeye izin alabilmek için, asıl sorumlu, 37 nci maddedeki koşulları karşıladığını kanıtlamasının yanısıra 39 uncu maddenin ikinci fıkrası kapsamında sağlam mali yapısı olduğunu, yeterli ortak transit rejimi deneyimi bulunduğunu ve ayrıca yetkili makamlarla çok yakın işbirliği yaptığını veya taşıma işlemlerini yönetim altında bulundurduğunu kanıtlamalıdır.

(2) Bu tür eşya söz konusu olduğunda, kapsamlı teminat tutarı;

a) Asıl sorumlunun yetkili makamlarla çok yakın işbirliği yaptığını ve taşıma işlemlerini yönetim altında bulundurduğunu kanıtlaması durumunda, referans tutarın %50’sine,

b) Yetkili makamlarla çok yakın işbirliği yaptığını, taşıma işlemlerini yönetim altında bulundurduğunu ve 39 uncu maddenin dördüncü fıkrası kapsamında yeterli mali kaynağa sahip olduğunu kanıtlaması durumunda, referans tutarın %30’una,

indirilebilir.

(3) Bir ve ikinci fıkralar çerçevesinde, 20 no.lu Ek hükümleri dikkate alınır.

(4) Yukarıdaki fıkralar, aynı kapsamlı teminat sertifikası kapsamında 1 no.lu Ekte yer alan ve yer almayan eşya için kapsamlı teminat kullanılması durumunda da uygulanır.

(5) 1 no.lu Ekte yer alan eşyayı içeren ortak transit işlemleri için teminattan vazgeçme kullanılmasına izin verilmez.

(6) Kapsamlı teminat ve teminat tutarında indirimin kullanılmasına yönelik izni düzenleyen ilkeler dikkate alınarak, özel hallerde, indirilmiş tutarda kapsamlı teminat kullanılması, geçici olarak yasaklanabilir.

(7) Teminat tutarının indirilmesini düzenleyen ilkeler dikkate alınarak, kapsamlı teminatın kullanılması, bu teminat kullanılarak büyük ölçekli kaçakçılığa konu olduğu belirlenmiş 1 no.lu Ekte yer alan eşya için geçici olarak yasaklanabilir.

(8) Altı ve yedinci fıkraların uygulanmasına ilişkin kurallar, 21 no.lu Ekte yer almaktadır.

Kapsamlı teminat belgesi

MADDE 42 – (1) Kapsamlı teminat belgesi, 27 no.lu Ekte yer alan örneğe uygun teminat mektubu olarak kefil tarafından verilir.

Kapsamlı teminat sertifikası ve teminattan vazgeçme sertifikası

MADDE 43 – (1) İzni esas almak üzere, teminat idaresi, 12 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesinde kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme kanıtı olarak kullanılmak üzere 30 no.lu Eke uygun olarak düzenlenmiş, asıl sorumlunun talebi doğrultusunda, bir veya birden fazla kapsamlı teminat sertifikası (Ek 28) veya teminattan vazgeçme sertifikasını (Ek 29) asıl sorumluya verir.

(2) Sertifikanın geçerlilik süresi, iki yılı aşamaz. Bununla birlikte, bu süre, teminat idaresi tarafından iki yılı aşmayan bir süre için bir kez uzatılabilir.

İptal veya fesih

MADDE 44 – (1) 29 uncu maddenin birinci ve ikinci fıkraları, gerekli değişiklikler yapılarak, kapsamlı teminatın iptal ve feshine de uygulanır.

(2) Kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçmenin kullanılmasına ilişkin iznin yetkili makamlar tarafından iptali ve kefilin teminatının teminat idaresi tarafından iptalinin yürürlüğe girdiği tarih veya kefilin teminatını feshinin yürürlüğe girdiği tarih teminat idaresi tarafından bilgisayarlı transit sistemine girilir.

(3) Kapsamlı teminat belgesinin iptali veya feshi durumunda, yeni bir kapsamlı teminat belgesinin teminat idaresine verilmemesi, kapsamlı teminat kullanılmasına ilişkin iznin iptalini gerektirir.

Özel tipte mühür kullanma izni

MADDE 45 – (1) İzin makamı, mühürlerin 13 no.lu Ekte belirtilen özelliklere uygun olduğunu onaylaması koşuluyla, asıl sorumlunun taşıma aracı veya kaplarda özel tipte mühür kullanmasına izin verebilir.

(2) Asıl sorumlu, transit beyannamesine, kullanılan mührün kimliğini, tipini ve adedini kaydeder.

(3) Asıl sorumlu, mührü eşyanın serbest bırakılmasından önce takar.

İzinli gönderici

MADDE 46 – (1) Transit beyannamesine konu eşyayı hareket idaresine sunmaksızın ortak transit işlemleri gerçekleştirmek isteyen kişilere izinli gönderici statüsü verilebilir.

(2) Bu basitleştirme, sadece kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme izni verilen kişilere tanınır.

Başvurunun içeriği

MADDE 47 – (1) Başvuruda;

a) Haftalık sevkiyat adedi,

b) Kullanılacak taşımacılık şekli,

c) Eşyanın tabi tutulduğu önceki gümrük rejimi ile ilgili bilgiler,

ç) Değişiklikler dahil şirket sözleşmesinin onaylı fotokopisi,

d) Varsa ekonomik etkili gümrük rejimleri ile ilgili izin nüshası,

e) Başlatılacak ortak transit işlemlerinden sorumlu olacak hareket idaresi veya idareleri,

yer alır.

İznin içeriği

MADDE 48 – (1) İzinde özellikle;

a) Başlatılacak ortak transit işlemlerinden sorumlu olacak hareket idaresi veya idareleri,

b) İzinli göndericinin transit beyanını sunmasından sonra hareket idaresinin nasıl bilgilendirileceği ve eşyanın serbest bırakılmasından önce hareket idaresinin gerekli görmesi halinde, ne zamana kadar kontrolleri gerçekleştireceği,

c) Yetkili makamların, taşıma aracı veya kap veya kapların, 13 no.lu Ekte belirtilen özelliklere uygun olduğu yetkili makamlarca onaylanmış ve izinli gönderici tarafından takılmış özel mühürle taşınmasını öngörmesi durumunda, alınacak ayniyat önlemleri,

ç) Yasaklanmış eşya türleri veya hareketleri,

belirtilir.

Hareketteki işlemler ve önceden onay

MADDE 49 – (1) İzinli gönderici, transit beyanını hareket idaresine sunar. 48 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen süre geçmeden eşya serbest bırakılmaz.

Beyannameye yazılacak bilgiler

MADDE 50 – (1) İzinli gönderici, gerektiğinde bilgisayarlı sisteme;

a) 45 inci maddeye uygun olarak mührün kimliği, tipi ve adedini,

b) Eşyanın varış idaresine sunulması için 85 inci maddeye uygun olarak belirlenmiş süreyi,

girer.

İzinli alıcı

MADDE 51 – (1) Ortak transit rejimine tabi eşyayı ve transit refakat belgesini varış idaresine sunmaksızın eşyayı tesislerinde veya belirlenmiş bir başka yerde teslim almayı isteyen kişilere izinli alıcı statüsü verilebilir.

(2) Ayniyat önlemlerine tam uyularak, transit refakat belgesi ile birlikte eşya tam ve sağlam olarak öngörülen sürede izinli alıcıya izinde belirlenmiş tesislerinde veya yerde teslim edildiğinde, asıl sorumlu, 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmiş olur ve ortak transit rejiminin sona erdiği kabul edilir.

(3) İkinci fıkraya uygun olarak teslim edilen her bir sevkiyat ile ilgili olarak taşıyıcının talebi üzerine, izinli alıcı, 107 nci maddede öngörülen alındıyı düzenler.

Başvurunun içeriği

MADDE 52 – (1) Başvuruda;

a) Haftalık alınan sevkiyat adedi,

b) Eşya türü,

c) Taşımacılık şekli,

ç) Eşyanın tabi tutulacağı sonraki gümrük rejimleri ile ilgili bilgiler,

d) Değişiklikler dahil şirket sözleşmesinin onaylı fotokopisi,

e) Varsa ekonomik etkili gümrük rejimleri ile ilgili izin nüshası,

yer alır.

İznin içeriği

MADDE 53 – (1) İzinde özellikle;

a) İzinli alıcı tarafından teslim alınan eşyadan sorumlu varış idaresi veya idareleri,

b) 103 üncü maddenin üçüncü fıkrasının gerekli değişiklikler yapılarak uygulanması amacıyla, izinli alıcının “Beklenen Varış Kaydı” mesaj verisinden elde edilen ilgili verileri varış idaresinden “Boşaltma İzni” mesajı yoluyla ne zaman alacağı,

c) Yasaklanmış eşya türleri veya hareketleri,

belirtilir.

(2) İzin makamı, izinde, izinli alıcının teslim alınan eşya ile ilgili bir tasarrufta bulunabilmesinden önce varış idaresinin bir işleminin gerekli olup olmadığını belirler.

Yükümlülükler

MADDE 54 – (1) Eşya izinli alıcının izinde belirtilen tesislerine veya yerlere geldiğinde, izinli alıcı;

a) Taşıma sırasında meydana gelen tüm olaylar dahil olmak üzere, “Varış Bildirimi” mesajıyla eşyanın varışından sorumlu varış idaresini derhal bilgilendirir,

b) Boşaltmadan önce “Boşaltma İzni” mesajını bekler,

c) “Boşaltma İzni” mesajını aldıktan sonra, izinde belirtilen usule uygun olarak tüm farklılıklar dahil olmak üzere “Boşaltmaya ilişkin Açıklamalar” mesajını en geç eşyanın gelişini izleyen üçüncü güne kadar varış idaresine gönderir,

ç) İzinde belirtilen usule uygun olarak eşyaya eşlik eden transit refakat belgesinin bir nüshasını varış idaresine gönderir veya bu idarenin istemesi halinde sunulmak üzere hazır bulundurur.

(2) Varış idaresi “Kontrol Sonuçları” mesajını oluşturan verileri bilgisayarlı transit sistemine girer.

İşbirliği düzenlemelerinin kapsamı

MADDE 55 – (1) İşbirliği düzenlemeleri kapsamında çalışan demiryolu işletmelerine, 30 uncu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (1) alt bendinde belirtilen basitleştirilmiş usule uygun olarak CIM Taşıma Belgesi kapsamında ortak transit işlemleri gerçekleştirme izni verilebilir.

(2) Demiryolu işletmesinin Uluslararası Demiryolları Birliği’nin uluslararası eşya ve ekspres koli işlemlerine uygulanan muhasebe kurallarını öngören 304V bildirisine (UIC 304V bildirisi) uygun olarak;

a) Her sevkiyat için ayrı maliyet hesapları oluşturma,

b) Gerektiğinde eşya veya CIM Taşıma Belgeleri için araştırma yapma,

gibi amaçlar için diğer demiryolu işletmeleri ile işbirliği yapması durumunda işbirliği düzenlemeleri kapsamında faaliyette bulunduğu kabul edilir.

(3) Basitleştirilmiş usul, CIM Taşıma Belgesi kapsamındaki demiryolu işlemlerinin dışındaki taşıma işlemlerine de uygulanır.

Düzenlemelerin kullanılmasına izin verme

MADDE 56 – (1) Basitleştirilmiş usul kapsamında çalışan bir kişiye, sadece bu kişinin;

a) Türkiye’de demiryolu ile eşya taşıma izni bulunması,

b) 55 inci maddenin ikinci fıkrasındaki koşullara uyması,

c) Başvurusunda;

1) Yetkili makamların önceden mutabakatı olmaksızın CIM Taşıma Belgesi modelini değiştirmemeyi,

2) Basitleştirilmiş usul kapsamında başlatılan her işlemden önce, işbirliği düzenlemeleri kullanmaya izinli demiryolu işletmeleri ile taşımanın gerçekleştirilmesini sağlamayı,

3) Taşıma işlemini, yetkili makamlara önceden bildirmeksizin, basitleştirilmiş usul kapsamında taşınan eşya için işbirliği düzenlemeleri kullanmaya izinli olmayan demiryolu işletmesine devretmemeyi,

üstlenmesi durumunda, işbirliği düzenlemelerini kullanmasına izin verilebilir.

CIM taşıma belgesinin hukuki geçerliliği

MADDE 57 – (1) Basitleştirilmiş usul çerçevesinde, COTIF Sözleşmesi Ek B’de belirtilen CIM Taşıma Belgesi, transit beyannamesine eşdeğer kabul edilir.

Asıl sorumlu

MADDE 58 – (1) Taşıma işleminin Türkiye Gümrük Bölgesinde başlaması durumunda, eşyayı, ortak transit beyannamesi olarak kullanılan CIM taşıma belgesi kapsamında taşıma amacıyla kabul eden izinli demiryolu işletmesi, bu işlem için asıl sorumlu olur.

(2) Türkiye Gümrük Bölgesi dışında CIM taşıma belgesi kapsamında taşıma amacıyla kabul edilen eşya, Türkiye Gümrük Bölgesi’ne girdiğinde, eşya, bir başka gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma girmedikçe, Türkiye Gümrük Bölgesinde eşyayı taşıyan izinli demiryolu işletmesi, ortak transit işlemi için asıl sorumlu olur.

(3) Bir ve ikinci fıkralarda belirtilen durumlarda, asıl sorumlu, 68 inci maddenin üçüncü fıkrasına uygun olarak, CIM taşıma belgesine hareket tarihini gösteren numaratör ve mührünü basar.

Muhasebe merkezinde kayıtların kontrol edilmesi

MADDE 59 – (1) Demiryolu işletmesi, kendi muhasebe merkezinde tutulan kayıtları, kontrollerin bu merkezde gerçekleştirilebilmesi amacıyla izin makamının kullanımına sunar.

(2) Kayıtlar, diğerlerinin yanı sıra;

a) Demiryolu işletmesinin basitleştirilmiş usul kapsamında hareket istasyonundan varış istasyonuna taşıdığı tüm eşya için CIM taşıma belgelerinin 2 ve 5 no.lu yapraklarını,

b) 304V sayılı UIC bildirisine uygun olarak sevkiyat başına düşen maliyet payını,

c) 304V sayılı UIC bildirisine uygun olarak demiryolu işletmesinin taşıdığı eşya ile ilgili diğer demiryolu işletmelerine gönderilen veya bunlardan alınan usulsüzlük bildirimlerini,

içerir.

(3) Muhasebe merkezinde, CIM taşıma belgelerinin 2 ve 5 no.lu yaprakları, izin makamı tarafından belirlenen koşullar kapsamında izin makamının kullanımına sunulur.

(4) İzin makamı, ikinci fıkranın (c) bendinde belirtilen tüm bildirimleri kontrol eder.

(5) İzin makamı, basitleştirilmiş usul dışında transit rejimi veya transit rejimi dışında bir rejim kapsamında gerçekleştirilen taşıma işlemlerini kapsayan CIM taşıma belgelerini de kontrol edebilir.

Etiket

MADDE 60 – (1) Demiryolu işletmesi, basitleştirilmiş usul kapsamında taşınacak eşyanın, 16 no.lu Ekte gösterilen örnek piktogramı taşıyan etiketlerle tanınmasını sağlar.

(2) Bu etiketler, CIM taşıma belgesine ve tam yüklü olması durumunda ilgili demiryolu vagonuna veya diğer durumlarda kap veya kaplara yapıştırılır.

(3) Bu piktogramı yeşil renkte basan bir mühür, birinci fıkrada belirtilen etiketin yerine kullanılabilir.

Taşıma sözleşmelerinin değiştirilmesi

MADDE 61 – (1) Taşıma sözleşmesinde değişiklik yapılarak;

a) Türkiye Gümrük Bölgesi dışında sona erecek olan bir taşıma işleminin Türkiye Gümrük Bölgesi içinde sona ermesi,

b) Türkiye Gümrük Bölgesi içinde sona erecek olan bir taşıma işleminin Türkiye Gümrük Bölgesi dışında sona ermesi,

durumunda demiryolu işletmesi, hareket idaresinin önceden izni olmadan değişiklik yapılmış sözleşmeyi uygulayamaz.

(2) Diğer durumlarda, demiryolu işletmesi, değişiklik yapılmış sözleşmeyi uygulayabilir. İzin makamı, aksine karar vermedikçe, demiryolu işletmesi, yapılan değişiklikleri hareket idaresine derhal bildirir.

Yükleme listeleri

MADDE 62 – (1) Türkiye Gümrük Bölgesi içinde başlayan transit işlemleri durumunda, 8 no.lu Ekteki örneğe uygun olarak düzenlenen yükleme listeleri CIM taşıma belgesine eklenebilir.

(2) Yükleme listelerinin kullanılması ile ilgili kurallar, 9 no.lu Ekte yer alır.

İzinli gönderici

MADDE 63 – (1) İzinli göndericilere ilişkin basitleştirmenin, demiryolu ile taşımaya ilişkin basitleştirilmiş usul kapsamında sevk edilecek eşyaya uygulanması halinde, 48 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi hükümleri uygulanmaz.

(2) Hareket idaresi, CIM taşıma belgesinin tüm nüshalarının 68 inci madde kapsamında gerekli kılınan sembolü taşıması için gerekli her türlü önlemi alır.

İzinli alıcı

MADDE 64 – (1) Demiryolu ile taşımaya ilişkin basitleştirilmiş usule uygun olarak taşınan eşyanın bir izinli alıcıya gönderilmesi halinde, demiryolu işletmesi;

a) Eşyayı CIM taşıma belgesinin 1 no.lu yaprağı ile birlikte izinli alıcıya teslim eder.

b) CIM taşıma belgesi bilgilerini varış idaresi tarafından belirlenen şekilde bu idareye gönderir ve eşyanın izinli alıcıya teslim edildiğini kanıtlar.

(2) Birinci fıkraya tabi olarak, 51 ve 53 üncü maddeler gerekli değişiklikler yapılarak uygulanır.

Demiryolu işletmesinin sağlayacağı bilgiler

MADDE 65 – (1) 56 ncı madde kapsamında izin verilmiş demiryolu işletmesinin, 55 inci maddenin ikinci fıkrası kapsamı işbirliği düzenlemeleri kapsamında olmayan ortak transit rejimi kapsamında demiryolu ile eşya taşımayı istemesi halinde, bu işlemlerin başlamasından en az iki ay önce işlemler hakkında izin makamına bilgi verir.

Demiryolu altyapı yöneticisinin sağlayacağı bilgiler

MADDE 66 – (1) Demiryolu altyapı yöneticisi, 56 ncı madde kapsamında izin verilmiş demiryolu işletmesi tarafından gerçekleştirilen uluslararası demiryolu yük işlemlerini izin makamına bildirir.

(2) Sağlanacak bilgilerin ayrıntıları, uyulacak süre sınırı ve bu bilgilerin sağlanmasının gerekmediği durumlar, izin makamı tarafından belirlenir.

Diğer transit düzenlemelerinin askıya alınması

MADDE 67 – (1) Eşyanın;

a) TIR karneleri kapsamında eşyanın uluslararası taşınmasına ilişkin rejim (TIR Sözleşmesi),

b) ATA karneleri (ATA Sözleşmesi),

c) 19/6/1951 tarihinde Londra’da imzalanan Kuvvetlerin Statüsüne ilişkin Kuzey Atlantik Antlaşması Tarafları arasındaki Sözleşmede öngörülen Form 302,

kapsamında taşınması durumunda, bu düzenlemeler, eşya basitleştirilmiş usul kapsamında taşınması sırasında demiryolu ile taşımaya ilişkin basitleştirilmiş usule tabi tutulduğunda, askıya alınır. Ortak transit rejimi, eşya Türkiye Gümrük Bölgesini terk ettiğinde sona erer.

(2) 89 uncu maddenin birinci fıkrası gerekli değişiklikler yapılarak uygulanır.

Hareket idaresindeki işlemler

MADDE 68 – (1) CIM taşıma belgesi, basitleştirilmiş usul kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesi içinde başlayacak bir taşıma işlemi durumunda hareket idaresine sunulur.

(2) Eşyanın ortak transit rejimi kapsamında taşınması halinde, T1 rejimi kapsamında taşındığı kabul edilir ve CIM taşıma belgesine 14 no.lu ekte öngörülen kurallara uygun olarak “T1” sembolü yazılır.

(3) CIM taşıma belgesinin 99 no.lu kutusundaki hareket tarihini gösteren numaratör ve mühür baskısı ile imza, asıl sorumlunun transit beyannamesindeki imzasının yerini alır.

(4) 35 inci maddenin dördüncü fıkrasına istisna olarak, hareket idaresine iznin sunulması gerekmez.

Eşya tanımı

MADDE 69 – (1) Normal ticari tanım, gerekli değişiklikler yapılarak uygulanan Gümrük Yönetmeliğinin 14 no.lu Ekindeki 31 no.lu kutuya ilişkin açıklayıcı notta belirtilen koşullara tabi olarak, CIM taşıma belgesinin eşyanın tanımı için ayrılmış 21 no.lu kutusuna yazılmalıdır.

Eşya kodu

MADDE 70 – (1) İlgili eşya kodu, gerekli değişiklikler yapılarak uygulanan 6 no.lu Ekteki 33 no.lu kutuya ilişkin açıklayıcı notta belirtilen koşullara tabi olarak, CIM taşıma belgesinin gümrük tarife kodu için ayrılmış 24 no.lu kutusuna yazılır.

Ayniyet önlemleri

MADDE 71 – (1) Vagonlar ve mühürlenmeye uygun diğer taşıma araçlarının kapsadığı ve Türkiye Gümrük Bölgesinde yüklenen konteynerler, asıl sorumlu tarafından mühürlenir. Bunun için, asıl sorumlu, 13 no.lu Ekte belirtilen özelliklere uygun standart mühür kullanır. Asıl sorumlunun kullandığı mühürde, asıl sorumlu olarak hareket eden demiryolu işletmesinin kod numarası ve adı gösterilmelidir. Mühürlere ilişkin bilgiler, CIM taşıma belgesine yazılır.

(2) Birinci fıkraya istisna olarak, birinci fıkrada belirtilen vagonlar, konteynerler ve diğer taşıma araçları birinci fıkrada belirtilen ve göndericinin adını taşıyan tipte mühür kullanılarak izinli gönderici tarafından mühürlenebilir. Asıl sorumlu, bu şekilde takılan mühürleri kontrol eder.

(3) Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine istisna olarak, hareket idaresinin mühür takma olanağı saklıdır. Hareket idaresinin mühür takması halinde, hareket idaresi, CIM taşıma belgesinin tüm yapraklarında gümrük kullanımı için ayrılmış 99 no.lu kutusuna bu şekilde takılmış mühürlere ilişkin bilgileri yazar. Hareket idaresi, asıl sorumlu veya izinli gönderici tarafından takılan mühürleri kontrol edebilir.

(4) Bir ve ikinci fıkralarda öngörülenlerin dışındaki koşullara tabi olarak, taşınan eşyanın, 7 ve 88 inci maddelere uygun olarak ayniyeti tespit edilir. Bu durumlarda, asıl sorumlu, birinci fıkrada belirtilen tipte mührü takabilir.

(5) 7 nci maddeye uygun olarak eşyanın mühürleme dışındaki yollarla belirlenmesi halinde, asıl sorumlu, CIM taşıma belgesinin tüm yapraklarında gümrük kullanımı için ayrılmış 99 no.lu kutusuna “Vazgeçme – 92110” ibaresini yazar.

(6) Sökülmeleri için özel araçlar gerektiren yüksek güvenlikli mühürlerin bir taşıma aracının mühürlenmesi için kullanılması halinde, asıl sorumlu veya taşıma operatörü, hareket idaresinin istemesi halinde mühürleri söker.

CIM taşıma belgesinin tescil edilmesi ve eşyanın serbest bırakılması

MADDE 72 – (1) 82 ve 83 üncü maddelere istisna olarak, hareket idaresi tarafından CIM taşıma belgesinin tescili yapılmaz.

(2) CIM taşıma belgesi, demiryolu işletmesi tarafından tescil edilir ve eşya serbest bırakılır.

(3) Hareket idaresi, kendisi ile hareket istasyonu arasında eşyanın taşınmasının gümrük gözetiminde gerçekleştirilmesini sağlar.

Varıştaki işlemler

MADDE 73 – (1) 68 inci maddenin ikinci fıkrası kapsamı taşıma işlemleri için, varış istasyonundan sorumlu gümrük idaresi, varış idaresi olarak hareket eder. Bununla birlikte, eşyanın bir ara istasyonda serbest dolaşım için serbest bırakılması veya bir başka rejime tabi tutulması halinde, bu istasyondan sorumlu gümrük idaresi ve eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesi halinde, bu sınır istasyonundan sorumlu gümrük idaresi, varış idaresi olarak hareket eder.

(2) Demiryolu işletmesi, varış idaresine CIM taşıma belgesinin 2 ve 3 no.lu yapraklarını gönderir.

(3) Varış idaresi, 2 no.lu yaprağın ön yüzünü onaylar, tescil numarasını yazar ve demiryolu işletmesine belgeyi derhal iade eder. Varış idaresi 3 no.lu yaprağı saklar.

(4) Varış idaresi, mühürleri kontrol eder. Varış idaresi, demiryolu işletmesine bu kontrolü yapma ve mühürleri sökme izni verebilir. Eşyanın, Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesi halinde, demiryolu işletmesi, takılan mühürlerin sağlam olup olmadığını kontrol eder. Mühürler sağlam değilse, varış idaresine bildirir ve ilgili taşıma aracı, bu idarenin izni olmadan Türkiye Gümrük Bölgesini terk edemez.

(5) 104 üncü maddeye istisna olarak, ortak transit rejimi, eşya Türkiye Gümrük Bölgesini terk ettiğinde sona erer.

(6) Demiryolu işletmesi, üçüncü ülke demiryolu işletmesine eşya ve ilgili CIM taşıma belgesini eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini fiilen terk etmesinden önce teslim ederse, bu işletme, eşya Türkiye Gümrük Bölgesini fiilen terk edene kadar, eşyadan sorumlu olur.

Basitleştirilmiş usul – Düzey 1

MADDE 74 – (1) Uluslararası Sivil Havacılık Sözleşmesi Ek 9’un Ek 3’ündeki örneğin özüne uyması durumunda, havayolu şirketinin, transit beyannamesi olarak eşya manifestosunu kullanmasına izin verilebilir. Ortak transit işlemleri için izin başvurusunda ve izinde, manifesto formu ile hareket ve varış havalimanları yer alır.

(2) Her manifestoda, havayolu şirketi tarafından “T1” sembolü belirtilen tarih atılmış ve imzalanmış bir tasdik bulunur.

(3) Manifesto ayrıca;

a) Eşyayı taşıyan havayolu şirketinin adı,

b) Uçuş numarası,

c) Uçuş tarihi,

ç) Yükleme (hareket) ve boşaltma (varış) havalimanının adı,

manifestodaki her bir sevkiyat için;

a) Hava konşimentosu numarası,

b) Kap adedi,

c) Eşyanın, belirlenmesi için gerekli tüm bilgileri içeren normal ticari tanımı,

ç) Brüt ağırlık,

bilgilerini içerir.

(4) Eşyanın gruplandırılması durumunda, uygun olduğunda, eşyanın tanımı yerine “birleştirilmiş” ifadesi kullanılır. Bu durumda, manifestodaki eşyaya ilişkin hava konşimentoları, eşyanın belirlenmesi için gerekli tüm bilgileri içeren normal ticari tanımını içerir.

(5) Manifestonun en az iki nüshası, bunun bir nüshasını saklayacak olan hareket havalimanındaki hareket idaresine sunulur. Hareket idaresi, kontrol amacıyla, manifestoda belirtilen sevkiyatlara ilişkin hava konşimentolarının tamamının sunulmasını isteyebilir.

(6) Manifestonun bir nüshası, bunu saklayacak olan varış havalimanındaki varış idaresine sunulur. Varış idaresi, kontrol amacıyla, havalimanında boşaltılan sevkiyatların tamamına ilişkin manifesto ve hava konşimentolarının sunulmasını isteyebilir.

(7) Varış idaresi, kendisine önceki ay içinde sunulan manifestoların havayolu şirketleri tarafından hazırlanmış listesini onayladıktan sonra her ay hareket idaresine gönderir. Söz konusu listede her manifestoya ilişkin tanımlama;

a) Manifestonun referans numarası,

b) Manifestonun, ikinci fıkraya uygun olarak transit beyannamesi olduğunu gösteren sembol,

c) Eşyayı taşımış olan havayolu şirketinin adı (kısaltılabilir),

ç) Uçuş numarası,

d) Uçuş tarihi,

bilgilerini içerir.

(8) İzin, yukarıda belirtilen bilgilerin havayolu şirketleri tarafından iletilmesini de öngörebilir.

(9) Söz konusu listede yer alan manifestolara ilişkin bilgilerle ilgili olarak usulsüzlük yapıldığının belirlenmesi durumunda, varış idaresi, özellikle ilgili eşyaya ilişkin havayolu konşimentolarını belirterek hareket idaresine ve İzin Makamına bildirir.

Basitleştirilmiş usul – Düzey 2

MADDE 75 – (1) Önemli sayıda uçuş gerçekleştiren havayolu şirketinin, transit beyannamesi olarak veri değişim sistemleri ile iletilen manifesto kullanmasına izin verilebilir. 31 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendine istisna olarak, havayolu şirketinin, bölgesel bir idaresi bulunması durumunda, Türkiye’de yerleşik olması gerekli değildir. Başvuruda;

a) İlgili havayolu şirketinin adı,

b) Başvuru gerekçeleri,

c) Faaliyetlerin tanımı (trafik hacmi, uçuş türü),

ç) Manifesto kullanımının tanımı ve koşulları,

d) İlgili uluslararası havalimanları,

belirtilir.

(2) İzin makamı, izni, başvurunun alınmasından itibaren altmış gün içinde verebilir. Bu izin, sadece izinde belirtilen havalimanları arasındaki ortak transit işlemlerine uygulanır.

(3) Basitleştirme, aşağıdaki şekilde uygulanır;

a) Hareket havalimanında düzenlenen manifesto, varış havalimanına elektronik veri değişimi sistemi ile iletilir.

b) Manifestonun 74 üncü maddenin üçüncü fıkrasında öngörülen bilgileri içermesinin yanı sıra havayolu şirketi, manifestodaki ilgili kalemin karşısına:

1) Eşya T1 rejimi kapsamında taşınıyorsa, “T1” sembolünü,

2) Halihazırda T1, ATA Karnesi, TIR Karnesi, NATO Form 302 kapsamında bir transit rejimine tabi eşya için “TD” harflerini,

yazar.

c) Varış idaresine veri değişimi manifestosu ulaştığında ve eşya sunulduğunda, ortak transit işleminin sona erdiği kabul edilir.

ç) Veri değişimi manifestosunun bir çıktısı, talep üzerine hareket ve varış idarelerine sunulur.

d) Havayolu şirketinin tuttuğu kayıtlar, en az (b) bendinde belirtilen bilgileri içerir.

e) Hareket idaresi, risk analizine dayalı kontroller gerçekleştirir.

f) Varış idaresi, risk analizine dayalı kontroller gerçekleştirir ve gerektiğinde elektronik veri değişimi sistemi ile alınan ilgili manifestoların bilgilerini teyit amacıyla hareket idaresine iletir.

(4) Rejimin sonlandırılması, ibra ve gümrük yükümlülüğü ve tahsilat hükümleri saklı kalmak üzere:

a) Havayolu şirketi, tüm ihlal ve usulsüzlükleri varış idaresine bildirir.

b) Varış idaresi, tüm ihlal ve usulsüzlükleri derhal hareket idaresine ve izin makamına bildirir.

Basitleştirilmiş usulde boru hattı ile eşya taşınması

MADDE 76 – (1) Boru hattı ile eşya taşıma için ortak transit rejiminin kullanılması durumunda, usul ile ilgili işlemler, iki ila altıncı fıkralara uygun olarak yapılır.

(2) Boru hattı ile taşınan eşyanın;

a) Türkiye Gümrük Bölgesine boru hattı ile gelen eşyanın bu bölgeye girmesi,

b) Türkiye Gümrük Bölgesinde bulunan eşyanın, boru hattı sistemine verilmesi,

halinde ortak transit rejimine tabi tutulduğu kabul edilir.

(3) İkinci fıkrada belirtilen eşya için, Türkiye Gümrük Bölgesinde boru hattı yerleşik işletmecisi, asıl sorumlu olur.

(4) 16 ncı maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında başlamış olan ve Türkiye Gümrük Bölgesi dışında sona erecek olan bir taşıma işlemi için Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik boru hattı işletmecisi, taşıyıcı olarak kabul edilir.

(5) Boru hattı ile taşınan eşya, alıcının tesislerine vararak veya alıcının dağıtım ağına kabul edilerek, alıcının kayıtlarına girdiğinde, ortak transit rejimi sona erer.

(6) Eşyanın taşınmasına katılan işletmeler kayıtları tutar ve bu maddede belirtilen ortak transit işlemlerine ilişkin olarak gerekli görülen her türlü kontrolün yapılması için yetkili makamların kullanımına sunar.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Gümrük Yükümlülüğü ve Yükümlü

Gümrük yükümlülüğünün doğması

MADDE 77 – (1) 3 üncü maddenin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamındaki gümrük yükümlülüğü;

a) Eşyanın ortak transit rejiminden gümrük mevzuatına aykırı olarak çıkartılması,

b) Eşya ortak transit rejiminden gümrük mevzuatına aykırı olarak çıkartılmamakla birlikte, ortak transit rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülüklerinden herhangi birinin yerine getirilmemesi veya eşyanın ortak transit rejimine tabi tutulmasına ilişkin herhangi bir koşula uyulmaması,

durumunda doğar.

(2) Gümrük yükümlülüğü;

a) Eşyanın ortak transit rejiminden gümrük mevzuatına aykırı olarak çıkartıldığı tarihte,

b) Ortak transit rejiminin uygulanmasından doğan herhangi bir yükümlülüğün yerine getirilmesinin durdurulduğu tarihte veya eşyanın ortak transit rejimine tabi tutulmasına ilişkin herhangi bir koşulun gerçekte yerine getirilmediğinin sonradan tespit edilmesi halinde, eşyanın ortak transit rejime tabi tutulduğu tarihte,

doğar.

(3) Birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, ilgili kişinin, eşyanın ortak transit rejimine tabi tutulmasıyla ortaya çıkan yükümlülüklerini yerine getirememesinin, eşyanın tahrip olmasının veya tekrar yerine konulamaması şeklinde kaybının, eşyanın özelliklerine bağlı bir nedenden veya beklenmeyen hal veya mücbir sebepten ya da gümrük idarelerinin izninden kaynaklandığını kanıtlaması halinde, gümrük yükümlülüğünün doğmadığı kabul edilir. Eşyanın tekrar yerine konulamaz şekilde kaybı, bunun kullanılamaz hale gelmiş olmasını ifade eder. Gümrük idarelerinin izninden kaynaklanmayan hallerde, eşyanın telef olması veya kaybı, idarenin taraf olduğu mahkeme kararı ile kanıtlanır. Ancak;

a) Suçüstü şeklindeki hırsızlıklar, hazırlık tahkikatı üzerine Cumhuriyet Savcılığınca verilen belge ile,

b) Hasar, telef veya kayıp herkesçe bilinen ve duyulan başka olaylar yüzünden olmuşsa o yerin en büyük mülki idare amiri tarafından verilecek belge ile,

c) Trafik kazaları, trafik kaza raporuna göre ve en yakın gümrük idaresi tarafından yapılan tespit sonucunda gümrük idare amirinin vereceği karar ile,

kanıtlanır.

Yükümlü

MADDE 78 – (1) 77 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen durumlarda;

a) Ortak transit rejiminden eşyayı çıkartan kişi,

b) Çıkartma işlemine katılan ve eşyanın ortak transit rejiminden çıkartıldığını bilen veya bilmesi gereken tüm kişiler,

c) Eşyaya sahip olan veya elinde bulunduran ve eşyaya sahip olduğunda ya da teslim aldığında bu eşyanın ortak transit rejiminden çıkartıldığını bilen veya bilmesi gereken tüm kişiler,

ç) Asıl sorumlu,

yükümlüdür.

(2) 77 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen durumlarda yükümlü, ya eşyayı ortak transit rejimine tabi tutulması nedeniyle ortaya çıkan yükümlülüklerini yerine getirmesi gereken kişi ya da eşyanın ortak transit rejimine tabi tutulmasına ilişkin koşullara uyması gereken kişidir.

(3) Aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden birden fazla kişi sorumlu olursa, bu kişiler gümrük vergilerinin ödenmesinden müştereken ve müteselsilen sorumludur.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Gümrük İdarelerinde Yapılacak İşlemler

BİRİNCİ BÖLÜM

Teminat İdaresi

Bireysel teminat

MADDE 79 – (1) Bireysel teminatta teminat mektubu, teminat idaresi olarak hareket edecek olan hareket idaresi tarafından kabul edilir.

Fişli bireysel teminat

MADDE 80 – (1) Teminat idaresi, fişli bireysel teminatta örneği 25 no.lu Ekte yer alan teminat mektubundaki kefilin taahhütnamesini kabule, izlemeye ve iptale yetkilidir.

(2) Teminat idaresi, kefilin 22 nci maddenin üçüncü fıkrasındaki koşullara uygunluğunu inceler ve teminat mektubunu kabul eder. Teminat idaresi, kefilin düzenleyeceği fiş sayısını, teminat mektubunun “II. Teminat idaresi tarafından kabul” bölümünde belirtmek suretiyle sınırlayabilir. Teminat mektubunun bir fotokopisini saklar ve teminat mektubunun aslını Ankara Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğü nezdinde bulunan Gümrük Muhasebe Birimine gönderir.

(3) Teminat idaresi, 29 uncu maddenin birinci fıkrasına göre kefilin taahhütnamesinin kabulünü iptal etmesi durumunda, kefile taahhütnamesinin kabulünün iptal edildiğini ve bu iptalin, belgegeçer ile bildirilen tarihten sonraki onaltıncı günden itibaren geçerli olduğunu bildirir. Teminat idaresi, teminat mektubunun kabul edildiğini ve 29 uncu maddeye göre iptal ve feshini ve iptal ve feshin hangi tarihten itibaren geçerli olacağını derhal gümrük idarelerine bildirir.

(4) Teminat idaresi, teminat mektubunu iptal ve feshin geçerli olduğu tarihten itibaren bir yıl saklar. Bu sürenin dolması ve kefile karşı herhangi bir talebin bulunmaması durumunda, teminat mektubu kefile iade edilir.

(5) Teminat idaresi, 28 inci maddenin dördüncü fıkrası uyarınca kefilin düzenlediği bireysel teminat fişlerine ilişkin gerekli bilgileri, asıl sorumlular tarafından ortak transit işlemi için verilen bireysel teminat fişlerinin kontrolünün sağlanması amacıyla, hareket idarelerinin kullanımına sunar.

Kapsamlı teminat

MADDE 81 – (1) Teminat idaresi, kapsamlı teminatta örneği 27 no.lu Ekte yer alan kapsamlı teminat mektubundaki kefilin taahhütnamesini kabule, izlemeye ve iptale yetkilidir.

(2) Teminat idaresi, kapsamlı teminat veya indirilmiş tutarda kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme iznini dikkate alarak referans tutar üzerinden teminat tutarını belirler. Asıl sorumludan bu teminat tutarını kapsayan ve örneği 27 no.lu Ekte yer alan teminat mektubunun sunulmasını yazılı olarak ister.

(3) Teminat idaresi, kefilin 22 nci maddenin üçüncü fıkrasındaki koşullara uygunluğunu inceler ve belirlediği teminat tutarı üzerinden kefilin verdiği teminat mektubunu kabul eder. Teminat mektubunun bir fotokopisini saklar. Teminat mektubunun aslını Ankara Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğü nezdinde bulunan Gümrük Muhasebe Birimine gönderir.

(4) Teminat idaresi, asıl sorumlunun talebi doğrultusunda 43 üncü maddenin birinci fıkrasına uygun olarak örnekleri 28 ve 29 no.lu eklerde yer alan bir veya birden fazla kapsamlı teminat sertifikası veya teminattan vazgeçme sertifikası düzenler ve asıl sorumluya verir. Bu sertifikaların geçerlilik süresi iki yılı aşamaz. Bununla birlikte, bu süre, teminat idaresi tarafından iki yılı aşmayan bir süre için bir kez uzatılabilir.

(5) Teminat idaresi, 36 ncı maddeye uygun olarak iznin iptal edilmesi durumunda, 44 üncü maddeye göre kefilin taahhüdünün kabulünü iptal eder.

(6) Teminat idaresi, 44 üncü maddeye göre kefilin taahhüdünün kabulünü iptal etmesi durumunda, kefile taahhüdünün kabulünün iptal edildiğini ve bu iptalin belgegeçer ile bildirdiği tarihten sonraki onaltıncı günden itibaren geçerli olduğunu bildirir.

(7) Teminat idaresi, teminat belgesinin kabul edildiğini ve 44 üncü maddeye göre iptal ve feshini ve iptal ve feshin geçerli olacağı tarihi derhal gümrük idarelerine bildirir.

(8) Teminat idaresi, iptal ve fesh edilen teminat mektuplarını 80 inci maddenin dördüncü fıkrasına uygun olarak saklar ve kefile iade eder.

(9) Teminat idaresi, asıl sorumlunun iade ettiği sertifikaları beş yıl süreyle saklar.

(10) Teminat idaresi, kapsamlı teminatın kullanılmasının 1 no.lu Ekte yer alan eşya için geçici olarak yasaklanması durumunda, 41 inci maddeye uygun olarak, kapsamlı teminat sahibinin talebi üzerine bireysel teminat kapsamında düzenlenen teminat mektubunu kabul eder, teminat mektubunun bir fotokopisini alarak saklar ve teminat mektubunun aslını ilgili hareket idaresinde ortak transit işlemlerinde kullanılmak üzere asıl sorumluya iade eder. Bu fıkra için, yukarıdaki fıkraların uygun olan hükümleri ayrıca uygulanır.

(11) Teminat idaresi, kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme izninde öngörülen yükümlülük, kısıtlama veya ayrıcalıkları sertifikaların “özel gözlemler” kutusuna aşağıda belirtilen şekilde yazarak tasdik eder:

a) “Sınırlı geçerli – 99200”; kapsamlı teminatın, 1 no.lu Ekte yer alan eşyayı kapsamaması halinde,

b) “Sadece … hareket idaresinde geçerli”,

c) “Sadece Fasıl … eşyası için geçerli”,

ç) “Kısıtlanmamış kullanım – 99209”; kapsamlı teminatın kullanılmasının 1 no.lu Ekte yer alan eşya için geçici olarak yasaklanması durumunda, kapsamlı teminatın bu yasağın uygulandığı eşya için kullanılması halinde,

d) “Tarife pozisyonu ve eşya kıymeti beyanı zorunluluğu”.

İKİNCİ BÖLÜM

Hareket İdaresinde Yapılacak İşlemler

Transit beyannamesinin sunulması

MADDE 82 – (1) Transit beyannamesi, bilgisayarlı transit sistemine sunulur.

(2) Bu beyanname, hareket idaresine, çalışma gün ve saatlerinde sunulur. Ancak hareket idaresi, asıl sorumlunun talebi üzerine ve masraflar asıl sorumluya ait olmak üzere, beyannamenin çalışma gün ve saatleri dışında ve/veya bir başka yerde sunulmasına da izin verebilir.

Transit beyannamesinin tescil edilmesi

MADDE 83 – (1) Transit beyannamesi hareket idaresi tarafından;

a) Gerekli tüm bilgileri içermesi,

b) Gerekli tüm belgelerin ekinde yer alması,

c) Beyanname kapsamı eşyanın gümrüğe sunulması,

koşuluyla tescil edilir.

(2) Aksi açıkça belirtilmedikçe, ortak transit rejimini düzenleyen tüm hükümler için kullanılacak tarih beyannamenin yetkili makamlarca tescil edildiği tarihtir.

Transit beyannamesinin düzeltilmesi

MADDE 84 – (1) Asıl sorumlunun yazılı talebi üzerine, tescilden sonra, eşyanın cins, nevi ve niteliği ile marka ve numaraları dışında beyannamede yer alan ağırlık, adet, ölçü yahut kıymet yönlerinden bir veya daha fazla bilginin düzeltmesine izin verilir. Düzeltme, sunulan beyanname kapsamı dışında kalan eşya için geçerli olmaz.

(2) Eşyanın teslimine kadar;

a) Eşyanın muayenesi için bilgisayar sistemi tarafından beyanın kontrolü türünün kırmızı hat olarak belirlenmesinden,

b) Muayenesi tamamlanmış eşya da dahil olmak üzere beyan edilen eşyaya ilişkin bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesinden,

önce beyannamede düzeltme yapılmasına izin verilir.

Süre sınırı

MADDE 85 – (1) Hareket idaresi, ilgili mevzuat, hareket ve varış idareleri arasındaki uzaklık, güzergah, hava koşulları, resmi tatil durumları, uygun olması halinde asıl sorumlu tarafından verilen bilgileri dikkate alarak, eşyanın varış idaresine sunulması gereken transit süresini belirler ve bu sürenin bitim tarihini transit beyannamesinin “D. Hareket Gümrük İdaresi Kontrolü” kutusunda gün, ay ve yıl olarak belirtir.

Transit beyannamesinin kontrolü

MADDE 86 – (1) Beyanın kontrolü amacıyla, beyannamenin tescil edilmesinden sonra bilgisayarlı transit sistemi tarafından risk kriterlerine göre muayene türü ve görevli muayene memuru otomatik olarak belirlenir. Bu çerçevede beyannamenin kontrolü;

a) Beyanname ve ekli belgeleri kapsayan belge kontrolünü ve/veya,

b) Eşyanın muayenesi ve gerektiğinde, analiz veya ayrıntılı muayene için örnekler alınmasını,

kapsar.

(2) Eşya, bu amaçla belirlenmiş yer ve saatte muayene edilir. Bununla birlikte, hareket idaresi, asıl sorumlunun talebi üzerine ve masraflar asıl sorumluya ait olmak üzere, eşyanın muayenesini başka yer veya zamanda gerçekleştirebilir.

Teminatın kontrol edilmesi

MADDE 87 – (1) Hareket idaresi, beyan kapsamı eşyaya ilişkin olarak ortaya çıkabilecek ödenmesi gereken gümrük vergilerinin tahsilinin sağlanması için teminata ilişkin kontrolleri yapar. Bu amaçla 23 üncü maddede öngörülen belirli taşıma türlerine özgü teminat aranmayacak haller hariç;

a) Teminatın nakit olarak verilmesi halinde Saymanlıkça verilmiş alındı,

b) Hazine tahvil ve bonolarının verilmesi halinde bunlar için verilmiş alındı,

c) Bireysel teminat belgesi,

ç) Yeterli sayıda bireysel teminat fişi,

d) Kapsamlı teminat sertifikası,

e) Teminattan vazgeçme sertifikası,

bulunup bulunmadığını, teminatın uygunluğunu, geçerliğini, yeterliğini ve teminat kodu ile sertifika veya fiş numarasının transit beyannamesinin 52 no.lu kutusuna doğru yazılıp yazılmadığını kontrol eder.

(2) Hareket idaresi, teminatın uygunluğuna, 1 no.lu Eki de dikkate alarak karar verir. Bu çerçevede 28 inci maddenin dördüncü fıkrası kapsamında “Sınırlı geçerli – 99200” ifadesi olan bireysel teminat fişlerini ve 41 inci maddenin altıncı fıkrası kapsamında geçici olarak yasaklanan ve “Kısıtlanmamış kullanım – 99209” ifadesi olmayan indirilmiş tutarda kapsamlı teminat veya kapsamlı teminat sertifikasını 1 no.lu Ekte yer alan eşya için kabul etmez.

(3) Hareket idaresi, teminatın geçerliğine, taahhütname ve teminat mektubunun iptal veya fesih durumunu da dikkate alarak, varsa, geçerlik tarihine ve belgenin asıl sorumluya ait olup olmadığına göre karar verir.

(4) Hareket idaresi, teminatın yeterliğine, aynı tür eşyanın ithal edilerek serbest dolaşıma sokulmuş olması durumunda uygulanabilir ithalat vergileri dahil en yüksek oranlar esas alınarak hesaplanmak suretiyle doğabilecek gümrük vergilerinin tam tutarını dikkate alarak karar verir. Bu çerçevede, eşyanın serbest dolaşımda olması, tercihli oran veya kota dikkate alınmaz. Diğer taraftan, eşyanın 1 no.lu Ek kapsamında bulunmaması ve tarife sınıflandırmasının mümkün olmaması halinde, teminat tutarı ortaya çıkabilecek gümrük vergilerinin tutarından az olmamak üzere tahmin edilir. Ancak, böyle bir tahminin de mümkün olmaması halinde, teminat tutarının 15.000 TL olduğu varsayılır. Eşyanın 1 no.lu Ek kapsamında bulunması ve listede belirtilen asgari miktarın aşılması halinde, bu eşya için hesaplanarak bulunan tutar, listede belirtilen asgari orana göre hesaplanarak bulunan tutarla karşılaştırılır ve bu tutarlardan büyük olanı, teminat tutarının belirlenmesinde esas alınır.

(5) Hareket idaresi, farklı teminat türlerinin birlikte kullanılması durumunda, her teminat türünün transit beyannamesinin 52 no.lu kutusuna kaydedilip edilmediğini kontrol eder.

(6) Hareket idaresi, teminatın nakit olarak verilmesi halinde, asıl sorumluya geri ödemenin nasıl yapılmasını istediğini sorar. Asıl sorumlunun para transferini tercih etmesi durumunda, hareket idaresi, banka hesap bilgilerini alır ve asıl sorumluya transfer masraflarını üstlenmesi gerekeceğini hatırlatır.

(7) Hareket idaresi, Saymanlıkça verilen alındı, bireysel teminat belgesi ve bireysel teminat fişinin aslını ve kapsamlı teminat veya kapsamlı teminattan vazgeçme sertifikasının fotokopisini saklar.

(8) Hareket idaresi, bireysel teminat fişinin arka yüzüne gerekli bilgileri yazarak onaylar. Bu fişin arkasında “TC 11 – Alındı” bulunan nüshasını taşımacıya iade eder.

(9) Asıl sorumlu, aynı taşıma aracında taşınan ve aynı varış yerine giden eşya için birden fazla transit beyannamesi düzenlemesi durumunda, her bir beyanname için ayrı teminat vermelidir.

(10) Hareket idaresi, 41 inci maddenin yedinci fıkrasına uygun olarak, kapsamlı teminatın kullanılmasının 1 no.lu Ek eşyası için geçici olarak yasaklanması durumunda, 79 uncu maddeye uygun olarak, teminat idaresi tarafından kabul edilen bireysel teminat kapsamında düzenlenen teminat mektubunun aslını alarak saklar. Bu teminat mektubu kapsamında gerçekleştirilen ortak transit işlemlerine ilişkin teminat bilgisayarlı transit sisteminde izlenir. Bu sistem üzerinde izlenmesinin mümkün olmaması halinde, teminat mektubuna eklenecek örneği 31 no.lu Ekte yer alan “41 inci Maddenin Yedinci Fıkrası Kapsamında Teminat Mektubu (Bireysel Teminat) İzleme Çizelgesi” kullanılır.

Ayniyet önlemleri

MADDE 88 – (1) Hareket idaresi, gerekli gördüğü ayniyet önlemlerini alır ve ilgili bilgileri transit beyannamesine girer.

(2) 7 nci maddenin üçüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere, eşyanın 7 nci maddenin bir ve ikinci fıkraları gereklerine uygun olarak mühürlenememesi durumunda, ortak transit rejimine tabi tutulacak eşyanın serbest bırakılması reddedilir.

(3) Eşyanın bulunduğu yerin mühürlenmesi durumunda, hareket idaresi, taşıma aracının, mühürleme için onaylanmış olup olmadığını veya diğer hallerde mühürlemeye uygunluğunu kontrol eder.

(4) Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalar uyarınca, gümrük mührü altında eşya taşınması için onaylanmış karayolu taşıtı, römork, yarı römork veya konteyner, 7 nci maddenin birinci fıkrası anlamında diğer düzenlemeler kapsamında onaylanmış sayılır.

(5) Mühürler, 13 no.lu Ekte belirtilen özelliklere uyar.

(6) Eşyanın ebat ve niteliğinin kolayca tanınmasına açıkça imkan vermesi durumunda, 7 nci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır.

Demiryolu sevkiyatları

MADDE 89 – (1) Kullanılan transit beyannamesi referansı, CIM taşıma belgesinin tüm nüshalarının refakat belgeleri bilgileri için ayrılmış 99 no.lu kutusuna açık olarak yazılır. Kullanılan her beyanname için bu referans, hareket idaresini, türü, tarih ve tescil numarasını belirtir.

(2) Demiryolu işletmesi, transit beyannamesinin eşlik ettiği bir sevkiyatı kabul ettiğinde, işletme, yukarıdaki referansın CIM taşıma belgesinde yazılmış olmasını ve bu belgedeki yazılanların beyannamedekilere uygun olmasını sağlar.

(3) Demiryolu yük işleminde yer alan son istasyonda, ilgili demiryolu işletmesi, CIM taşıma belgesinde belirtilen transit beyannamesinin, eşyanın bu istasyondan daha ileriye taşınmasını kapsadığını belirledikten sonra, bu CIM taşıma belgesinin 2 no.lu yaprağını onaylar. Anılan taşıma kapsanmadığında, bu istasyon durumu yetkili makamlara bildirir ve ancak bu makamların onayını aldıktan sonra eşyanın yeniden sevkiyatına izin verir.

Eşyanın serbest bırakılması

MADDE 90 – (1) Hareket idaresi, kontrol sonuçlarını gerekli bilgileri transit beyannamesine girmek suretiyle kaydeder.

(2) Hareket idaresi, bilgisayarlı transit sisteminde tarihi kaydeder ve eşyayı serbest bırakır.

(3) Eşyanın serbest bırakılması üzerine, hareket idaresi ortak transit işlemine ilişkin bilgileri “Beklenen Varış Kaydı” mesajını kullanarak beyan edilen varış idaresine ve “Beklenen Transit Kaydı” mesajını kullanarak beyan edilen transit idaresine iletir. Bu mesajlar transit beyannamesinden elde edilen, varsa duruma göre düzeltilen verilere dayanır.

(4) Gerektiğinde, transit beyannamesinin 1 no.lu nüshasının bir fotokopisi alınarak saklanır ve transit rejimine tabi tutulan eşya ile taşınmak üzere transit beyannamesinin 4 ve 5 no.lu nüshaları asıl sorumluya iade edilir. Transit beyannamesi nüshalarının yerine transit refakat belgesi de kullanılabilir.

Sonradan kontrol

MADDE 91 – (1) Hareket idaresi, bilgilerin ve mühürlerin gerçekliğini ve doğruluğunu tespit amacı ile ortak transit rejimine ilişkin belgeler, formlar, izinler veya bilgilerin sonradan kontrolünü gerçekleştirebilir. Bu kontroller, şüphe ve kaçakçılık kuşkusu ile yapılır. Risk analizi esas alınarak veya rastlantısal seçim ile de yapılabilir:

a) Kaçakçılığın belirlenmesi ve önlenmesi amacıyla, bariz bir hata veya geçerliliğinden şüphelenilmesi için bir neden bulunduğunda, transit beyannamesi bilgileri kontrol edilir.

b) (a) bendinde belirtilen durumlara ilave olarak, hareket idaresi, ayda en az dört adet olmak üzere rastlantısal seçim ile her bin belgeden en az ikisinin teyit edilmesini talep ederek, transit beyannamelerinin kontrolünü gerçekleştirir.

İbra

MADDE 92 – (1) Hareket idaresi, kendisindeki bilgilerle varış idaresinden gelen bilgileri karşılaştırarak, rejimin usulüne uygun olarak sonlandırıldığını tespit etmesi durumunda rejimi ibra eder.

(2) Hareket idaresinin şüphe ve kaçakçılık kuşkusu nedeniyle transit refakat belgelerinin ve “Kontrol Sonuçları” mesajında yer alan bilgilerin sonradan kontrolünü talep etmesi durumunda, birinci fıkradaki koşulların, talep edilen bilgilerin gerçekliği ve doğruluğu teyit edilene kadar, yerine getirilmediği kabul edilir.

Teminatın serbest bırakılması

MADDE 93 – (1) Hareket idaresi, rejimi ibra etmesi halinde, nakdi bireysel teminat ve teminat belgesine dayalı bireysel teminatta teminatı serbest bırakır ve fişli bireysel teminatta talep üzerine fişin arkası boş olan nüshasını onaylayarak asıl sorumluya iade eder.

Asıl sorumlunun bilgilendirilmesi ve rejimin sonlandırılmasının alternatif kanıtı

MADDE 94 – (1) Hareket idaresinin, eşyanın varış idaresine sunulması gereken süre sınırına kadar “Varış Bilgisi” mesajını almaması durumunda, asıl sorumluya haber verir ve rejimin sonlandırıldığına ilişkin kanıt sunmasını ister. Asıl sorumluya bildirim, örneği 33 no.lu ekte yer alan yazı ile yapılır.

(2) Alternatif kanıt, eşyayı belirleyen ve eşyanın varış idaresine veya 51 inci maddenin uygulanması durumunda, izinli alıcıya sunulduğunu gösteren ve hareket idaresini ikna edecek şekilde sunulan, varış idaresi tarafından onaylı bir belgedir. Bu amaçla;

a) 109 uncu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen iade nüshasının fotokopisi,

b) Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulduğunu gösteren ve eşyayı belirleyen bir gümrük belgesinin bir nüshası veya bir fotokopisi,

c) Eşyayı belirleyen boşaltma kayıtları, konşimento, fatura gibi ticari belgelerin fotokopisi,

kullanılabilir. Alternatif kanıt, uygun olduğunda, birden fazla transit işlemini kapsayabilir.

(3) Eşyanın bir başka ülkede gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma girmiş olması durumunda, yukarıda belirtilen nüshalar veya fotokopiler, ilgili ülkelerin yetkili makamları tarafından gerçek nüshalar olarak onaylanmış olmalıdır.

Araştırma usulü

MADDE 95 – (1) Hareket idaresi, eşyanın, varış idaresine sunulması gereken süre sınırına kadar “Varış Bilgisi” mesajını veya “Varış Bilgisi” mesajını aldıktan sonraki altı gün içinde “kontrol sonuçları” mesajını almazsa, rejimin ibra edilmesi için gerek duyulan bilgileri elde etmek üzere veya gümrük yükümlülüğününün doğup doğmadığının ve yükümlünün belirlenmesi amacıyla araştırma usulünü asıl sorumlu veya yeterince bilgi bulunması durumunda varış idaresi nezdinde derhal başlatır. Asıl sorumlu ve varış idaresinden araştırma usulü talebine 28 gün içinde cevap vermeleri istenir. Hareket idaresi, transit rejiminin sonlandırılmadığına ilişkin bilgileri daha önce alması veya bundan şüphelenmesi durumunda derhal araştırma usulünü başlatır.

(2) Hareket idaresi, transit rejiminin sonlandırıldığına ilişkin kanıtın sahte olduğunun sonradan ortaya çıkması ve birinci fıkraya göre gerekli olması halinde de derhal araştırma usulünü başlatır.

(3) Hareket idaresi, araştırmanın transit rejiminin usulüne uygun olarak sonlandırıldığını ortaya çıkarması halinde asıl sorumluyu derhal bilgilendirir.

(4) Hareket idaresi, araştırma usulünün herhangi bir aşamasında transit işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediğini tespit etmesi durumunda, ilgili transit işlemine ilişkin tahsilat işlemini başlatır.

Gümrük yükümlülüğünün doğması

MADDE 96 – (1) Hareket idaresi, 77 nci maddeyi dikkate alarak, gümrük yükümlülüğünün doğup doğmadığını ve gümrük yükümlülüğü doğmuşsa doğduğu tarihi belirler.

Yükümlünün belirlenmesi

MADDE 97 – (1) Hareket idaresi 78 inci maddeyi dikkate alarak yükümlüyü belirler.

Yükümlüye yönelik işlemler

MADDE 98 – (1) Hareket idaresi, ödenmesi gereken gümrük vergilerinin tutarını hesapladığında ve yükümlüyü belirlediğinde derhal gerekli tahsilat işlemlerini başlatır.

(2) Hareket idaresi, yükümlüye ödenmesi gereken gümrük vergilerinin tutarını bildirir.

(3) İkinci fıkra hükümleri uyarınca bildirilen gümrük vergilerinin tutarı, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre yükümlü tarafından ödenir.

(4) Hareket idaresi, gümrük vergilerinin vadesinde ödenmemesi halinde, gümrük vergileri, teminattan irad kaydedilir. Teminatın yeterli olmaması halinde, kalan gümrük vergileri, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.

Kefile yönelik işlemler

MADDE 99 – (1) İkinci fıkra hükmü dikkate alınarak, kefilin yükümlülüğü;

a) Kefilin verdiği teminat kapsamındaki bir transit işlemi sırasında doğan bir gümrük yükümlülüğü için asıl sorumlunun yükümlü olması,

b) Gümrük vergilerinin ödenmesi veya ortadan kalkması gibi nedenlerle gümrük yükümlülüğünün kalkmamış olması,

c) Ödenecek gümrük vergilerinin tutarının, kefil tarafından güvence altına alınan tutarı aşmaması,

koşuluyla gümrük vergileri ödeninceye kadar devam eder.

(2) Hareket idaresi, ödenmesi gereken gümrük vergileri tutarını yükümlü ile aynı zamanda kefile de bildirir. Süresinde ödenmeyen gümrük vergileri, teminattan irad kaydedilir.

Yapılacak diğer işlemler

MADDE 100 – (1) Hareket idaresi tarafından 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümlerine göre işlem yapılmasını gerektiren durumlarda ayrıca ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem tesis edilir.

(2) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, ortak transit rejimi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediği tespit edilen bir asıl sorumlunun bu sistemden geçici veya süresiz olarak yararlandırılmaması konusunda önlem almaya yetkilidir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Taşıma Sırasındaki İşlemler

Transit refakat belgesinin sunulması

MADDE 101 – (1) Talep edilmesi durumunda, transit refakat belgesi ve eşya ile birlikte gönderilen diğer belgeler yetkili makamlara sunulur.

Taşıma sırasında meydana gelen olaylar

MADDE 102 – (1) Taşıyıcı;

a) Mühürlerin taşıyıcının kontrolü dışındaki nedenlerden dolayı taşıma sırasında kırılması,

b) Eşyanın yetkili makamların gözetimi altında veya izin vermeleri durumunda yetkili makamların gözetimi olmadan da bir başka taşıma aracına aktarılması,

c) Taşıma aracının derhal tamamen veya kısmen boşaltılmasını gerektiren bir tehlike olması,

ç) Asıl sorumlu veya taşıyıcının yükümlülüklerini yerine getirmesini etkileyen bir olay veya kaza olması,

halinde, transit refakat belgesine gerekli bilgileri yazmak ve eşyayı bu belge ile birlikte yetkili makamlara sunmak zorundadır.

(2) Yetkili makamlar, ortak transit işleminin usulüne uygun olarak sürdürülebileceğine karar vermesi halinde, gerekli tüm önlemleri alarak transit refakat belgesini tasdik eder.

(3) Varış idaresi, transit refakat belgesine yazılan bilgileri bilgisayarlı transit sistemine girer.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Varış İdaresinde Yapılacak İşlemler

Eşyanın ve belgelerin sunulması

MADDE 103 – (1) Eşya ve transit refakat belgesi varış idaresine çalışma gün ve saatlerinde sunulur. Ancak varış idaresi, ilgi kişinin talebi üzerine ve giderleri ilgi kişi tarafından karşılanmak üzere, eşya ve transit refakat belgesinin çalışma gün ve saatleri dışında ve/veya bir başka yerde sunulmasına da izin verebilir.

(2) Eşya ile ilgili bilgiler, varış idaresinde, memur tarafından bilgisayarlı transit sistemine girilir.

(3) Eşyanın, hareket idaresi tarafından öngörülen süre sınırının geçirilmesinden sonra varış idaresine sunulması ve bu süre sınırına uymama durumunun varış idaresini ikna edecek şekilde açıklanması ve taşıyıcı veya asıl sorumluya yüklenemeyecek koşullardan kaynaklanması halinde, asıl sorumlunun, öngörülmüş olan süreye uyduğu kabul edilir.

Rejimin sonlandırılması

MADDE 104 – (1) Ortak transit rejimine tabi tutulan eşya ve gerekli belgeler usulüne uygun olarak varış idaresine sunulduğunda, ortak transit rejimi sona erer ve asıl sorumlunun yükümlülüğünü yerine getirdiği kabul edilir.

(2) Transit işlemi, mücbir sebep olması halinde, transit beyannamesinde kayıtlı varış idaresinden başka bir idarede sonlandırılabilir. Bu durumda bu idare, varış idaresi olur.

Kontroller

MADDE 105 – (1) Varış idaresi, transit refakat belgesini alır ve eşya muayenesini, özellikle hareket idaresinden alınan “Beklenen Varış Kaydı” mesajını esas alarak, gerçekleştirir.

Varış bilgisi

MADDE 106 – (1) Varış idaresi, “Varış Bilgisi” mesajını kullanarak, hareket idaresine eşyanın varışını, eşyanın varış idaresine sunulduğu gün iletir.

(2) Transit işleminin transit beyanında belirtilenden farklı bir idarede sonlandırılması durumunda, yeni varış idaresi “Varış Bilgisi” mesajı ile hareket idaresine eşyanın varışını bildirir.

(3) Mesaj, rejimin 94 üncü maddenin ikinci fıkrasına uygun olarak sonlandırıldığının kanıtı olarak kullanılamaz.

Alındı

MADDE 107 – (1) Varış idaresi, eşya ve transit refakat belgesini sunan kişinin talebi üzerine bir alındı düzenler.

(2) “TC 11 – Alındı”nın şekli, 32 no.lu Ekte yer alan örneğe uygun olur.

(3) Alındı, ilgili kişi tarafından varış idaresi için ayrılan bölümü hariç önceden doldurulur. Alındı, eşyaya ilişkin diğer bilgileri kapsayabilir; ancak, rejimin 94 üncü maddenin ikinci fıkrasına uygun olarak sonlandırıldığının kanıtı olarak kullanılamaz.

Kontrol sonuçları

MADDE 108 – (1) Varış idaresi, 3 no.lu Ek’e uygun olarak, gerekçelendirildiği durumlar hariç olmak üzere, “Kontrol Sonuçları” mesajını hareket idaresine en geç eşyanın varış idaresine sunulduğu günü izleyen üçüncü gün iletir. Ancak, 54 üncü madde uygulandığında, varış idaresi “Kontrol Sonuçları” mesajını hareket idaresine en geç eşyanın varış idaresine sunulduğu günü izleyen altıncı gün gönderir.

Alternatif kanıt

MADDE 109 – (1) Varış idaresi, asıl sorumlu veya temsilcisinin eşya ve transit beyannamesi sunulduğunda veya daha sonra yapacağı talep üzerine, gerekli kontrolleri gerçekleştirdikten sonra transit rejiminin usulüne uygun olarak sonlandırıldığına ilişkin 94 üncü maddenin ikinci fıkrasına uygun alternatif kanıt düzenler. Eşya ve transit beyannamesini sunan kişinin, asıl sorumlunun temsilcisi olduğu kabul edilir.

(2) Alternatif kanıt olarak kullanılan transit refakat belgesinin fotokopisi üzerine veya transit beyannamesinin iade nüshasının fotokopisi veya eşyayı belirleyen boşaltma kayıtları, konşimento, fatura gibi ticari belgelerin fotokopisi transit beyannamesi tescil numarası ve “Alternatif kanıt – 99202” ifadesi yazılmak suretiyle varış idaresi tarafından onaylanmalıdır.

Araştırma usulü

MADDE 110 – (1) Varış idaresi, araştırma usulü talebine 28 gün içinde cevap verir.

(2) Varış idaresi, gerektiğinde izinli alıcı ile temasa geçer.

Sonradan kontrol

MADDE 111 – (1) Varış idaresi, sonradan kontrol taleplerini gecikmeksizin cevaplandırır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Merkez İdarede Yapılacak İşlemler

Gümrük idareleri listesi

MADDE 112 – (1) Merkez idare, 19 uncu maddede belirtilen gümrük idareleri listesini hazırlar ve gümrük idarelerine duyurur.

ALTINCI BÖLÜM

İzin Makamı Tarafından Yapılacak İşlemler

İzin başvurusunun kabulü

MADDE 113 – (1) İzin makamı, asıl sorumlu veya alıcının 30 uncu maddede belirtilen basitleştirmelerden yararlanma başvurusunu 32 ila 34 üncü maddelere uygun olarak kabul eder veya reddeder.

(2) İzin makamı, basitleştirmeye ilişkin bir başvuru aldığında, ilk önce başvurunun tam olup olmadığını kontrol eder. Eksik başvurular, gerekli düzeltmelerin yapılması için açıklama yapılarak başvuru sahibine iade edilir.

(3) İzin koşullarının yerine getirilmemesi durumunda, başvuru sahibine, başvurusunun reddedilme nedenleri, yazılı olarak bildirilir.

İznin verilmesi, iptali ve düzeltilmesi

MADDE 114 – (1) İzin makamı, başvuru üzerine, 30 uncu maddede belirtilen basitleştirmelere 32 nci maddede belirtilen genel koşullar ve her bir basitleştirmeye ilişkin özel koşulları dikkate alarak, izin verebilir. İzin makamı, 36 ncı maddeye uygun olarak izni iptal eder veya düzeltir.

(2) İzin, iznin iptali veya düzeltilmesi, başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir.

Kapsamlı teminat kullanma izni verilmesi

MADDE 115 – (1) İzin makamı, başvurunun kabul edilmesinden sonra;

a) Asıl sorumlunun kapsamlı teminat kullanma izin koşullarını yerine getirip getirmediğini kontrol eder.

b) 38 inci maddeye uygun olarak referans tutarı belirler veya asıl sorumlu tarafından hesaplanan tutarı kontrol eder.

c) Asıl sorumlunun teminat tutarının indirilmesine ilişkin koşulları karşılayıp karşılamadığını kontrol eder.

ç) Teminat tutarını belirler.

(2) Kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme izninde (Ek 23);

a) İzni verme gerekçesi,

b) Asıl sorumlu ile birlikte belirlenen usul izleme ve kontrol yöntemi,

c) Basitleştirmenin kullanımında ve kullanımın izlenmesinde uygulanacak yöntemler ile birlikte, basitleştirmeyi kullanma koşul ve yükümlülükleri,

ç) Asıl sorumlunun izni etkileyen değişiklikleri bildirme yükümlülüğü,

d) Referans tutar ve kullanılmasını izleme,

e) Teminat tutarı,

f) Düzenlenecek kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme sertifikalarının adedi,

g) Asıl sorumlunun kaybolan veya çalınan kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme sertifikalarını derhal bildirme yükümlülüğü,

ğ) İzin makamının kayıtları izleyeceği ve kontrol edeceği,

h) Kontrolleri gerçekleştirecek idare,

ı) İznin iptali veya feshine ilişkin kurallar,

yer alır.

(3) İzin makamı, 38 inci maddeye uygun olarak referans tutarı, yıllık olarak gözden geçirir ve gerekirse ayarlar.

(4) Hassas olmayan eşya ve 1 no.lu Ekte yer alan eşya için aynı anda başvuru yapıldığında, bu başvuru, asıl sorumlunun talebi üzerine tek bir başvuru olarak kabul edilir ve sadece bir izin düzenlenir. Bu durumda 1 no.lu Ekte yer alan eşya için uygulanan ölçütler, teminat tutarının hesaplanmasında her iki tür eşyaya uygulanır ve teminattan vazgeçme tanınmaz.

(5) İzin makamı, asıl sorumlunun henüz sonlandırılmamış ortak transit işlemleri kapsamındaki eşya ile ilgili olarak doğabilecek gümrük vergilerinin toplam tutarının referans tutarı aşacak olduğunu bildirilmesi halinde, referans tutarın aşılacak olması durumunun süreklilik göstereceğinin belirlenmesi durumunda referans tutarı yeniden belirler. Asıl sorumlunun referans tutarın aşıldığını bildirmemesi durumunda, izin iptal edilir.

Referans tutarın yıllık olarak gözden geçirilmesi

MADDE 116 – (1) İzin makamı, referans tutarın 38 inci maddenin beşinci fıkrası uyarınca yıllık olarak gözden geçirilmesi amacıyla;

a) Asıl sorumlunun referans tutarın aşılmasına ilişkin bildirimlerini,

b) Asıl sorumlunun güvenilirliğini,

c) Devam eden araştırma usullerinin sayısını,

ç) İbra edilmeyen transit rejimleri ile ilgili kefile gönderilen bildirimlerin sayısını,

d) Asıl sorumlunun, gümrük mevzuatı ile ilgili diğer yükümlülüklere uyma dahil, ödemelerini yerine getirme durumunu,

dikkate alır. Bu çerçevede asıl sorumludan kayıtlarını sunması istenir.

(2) İzin makamı, asıl sorumlunun gelecekteki ihtiyaçlarına göre referans tutarı ayarladığında ve bu referans tutara göre teminat tutarını belirlediğinde, izni değiştirir.

İzinli gönderici ve izinli alıcı izni verilmesi

MADDE 117 – (1) İzin makamı, başvurunun kabul edilmesinden sonra başvuru sahibinin özellikle;

a) Genel faaliyetlerini,

b) Deneyim, gelişme ve beklentilerini,

c) Güvenilirliği ve gümrükle olan ilişkilerini,

ç) Tesislerinde boşaltma platformu, gümrük için ayrılmış büro gibi imkanlarını,

d) Mali güvenilirliğini,

e) Basitleştirilmiş usulleri kullanma deneyimini,

f) Gümrükle işbirliği yapma isteğini,

değerlendirir.

(2) İzinli gönderici izninin verilmesi için ayrıca kapsamlı teminat kullanma izni aranır. İzinli gönderici izninde 48 inci maddede belirtilen bilgiler yer alır. İzinde, 48 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen bilgilendirmenin;

a) Transit beyannamesi bilgilerini,

b) Eşyanın sevk tarihi ve zamanı ve takılan mühürlere ilişkin bilgilerini,

c) Eşyanın dahilde işleme, hariçte işleme, gümrük antreposu gibi ne amaçla transit rejimine tabi tutulduğunu,

ç) Gerektiğinde eşya kodu dahil eşyanın genel tanımını,

d) Uygun olduğunda lisans ve/veya diğer sertifikaların numarasını,

kapsayacak şekilde belgegeçer ile yapılacağı belirtilir.

(3) İzinli alıcı izninde 53 üncü maddede belirtilen bilgiler yer alır. İzinde, 53 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen bilgilendirmenin;

a) Transit beyannamesi bilgilerini,

b) Eşyanın varış tarihi ve zamanı ve uygun olduğunda mührün durumunu,

c) Eşyanın firmada depolanacağı yeri,

ç) Eşyanın dahilde işleme, serbest dolaşıma giriş gibi ne amaçla transit rejimine tabi tutulduğunu,

d) Gerektiğinde eşya kodu dahil eşyanın genel tanımını,

e) Uygun olduğunda lisans ve/veya diğer sertifikaların numarasını,

f) Fazla, eksik ve değiştirilmiş miktar veya kırık mühür gibi diğer usulsüzlüklere ilişkin bilgilerini,

kapsayacak şekilde belgegeçer ile yapılacağı belirtilir.

Kayıtların tutulması

MADDE 118 – (1) İzin makamı, düzenlenen iznin bir sureti ile birlikte, başvuruları ve ekli destekleyici belgeleri saklar.

(2) Başvuru reddedildiğinde veya izin iptal edildiğinde, başvuru ve duruma göre başvuruyu reddeden veya iptal eden karar ve tüm ekli destekleyici belgeler, başvurunun reddedildiği veya iznin iptal edildiği takvim yılının sonundan itibaren en az beş yıl saklanır.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Geçici ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 119 – (1) 28/7/2003 tarihli ve 25182 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ortak Transit Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Ulusal teminatlar

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, Türkiye’nin Ortak Transit Sözleşmesine taraf olacağı tarihe kadar, transit rejiminde hali hazırda kullanılmakta olan teminatları kapsamlı teminat olarak kabule bu Yönetmelik hükümlerine bağlı kalmaksızın yetkilidir.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 120 – (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 7/10/2009 tarihli ve 27369 sayılı mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.

Yürürlük

MADDE 121 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 122 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.

Yönetmeliğin eklerini görmek için tıklayınız

25 Ağustos 2011 PERŞEMBE          Resmî Gazete     Sayı : 28036

YÖNETMELİK

Sağlık Bakanlığı (Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı)’ndan:

TIBBİ LABORATUVARLAR YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kamu ve özel sağlık kurum/kuruluşlarındaki tıbbi laboratuvarların planlanması, ruhsatlandırılması, açılması, faaliyetlerinin düzenlenmesi, sınıflandırılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kapatılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek, kaliteli ve verimli hizmet sunmalarını sağlamaktır.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; doping, adli tıp, veteriner hekimlik, doku tipleme, genetik ve araştırma amaçlı kurulmuş laboratuvarlar dışındaki, Devlet ve vakıf üniversiteleri, kamu kurum/kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişilerine ve gerçek kişilere ait tıbbi laboratuvarları kapsar.

Dayanak           

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 19/3/1927 tarihli ve 992 sayılı Seriri Taharriyat ve Tahlilat Yapılan ve Masli Teamüller Aranılan Umuma Mahsus Bakteriyoloji ve Kimya Laboratuvarları Kanununun 7 nci maddesi, 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 3 üncü maddesi ile 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ve 13/12/1983 tarihli ve 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Ana dal: Tıpta uzmanlık mevzuatında yer alan, bu Yönetmelik kapsamındaki tıbbi laboratuvar dallarını,

b) Bakan: Sağlık Bakanını,

c) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

ç) Başkan: Tıbbi Laboratuvar Bilimsel Danışma Komisyonu Başkanını,

d) Başkanlık: Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığını,

e) Dış kalite değerlendirme: Laboratuvarların test sonuçlarının güvenilirliğini sağlamak veya yükseltmek amacıyla laboratuvarın dışındaki bir sistem/kurum/kuruluş tarafından düzenlenen içeriği veya konsantrasyonu bilinen ya da bilinmeyen örneklerle yapılan izleme ve değerlendirme çalışmasını,

f) Genel Müdür: Tedavi Hizmetleri Genel Müdürünü,

g) Genel Müdürlük: Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,

ğ) Hizmet alımı: Laboratuvarın kendisi dışındaki ruhsatlı bir laboratuvar/laboratuvarlardan test kapsamında hizmet alımını,

h) Hizmet Kalite Standartları (HKS): Bakanlıkça sağlık kuruluşları ve laboratuvarların hizmet birimleri ve iş süreçlerini değerlendirmek, iyileştirmek üzere yayımlanan standartları,

ı) İç kalite kontrol: Analitik sürecin kalitesini değerlendirmek ve sonuçların güvenirliğini yükseltmek amacıyla laboratuvar tarafından yapılan kalite kontrol çalışmasını,

i) Komisyon: Tıbbi Laboratuvar Bilimsel Danışma Komisyonunu,

j) Laboratuvar: İnsanlarda; sağlığın değerlendirilmesi, hastalıkların önlenmesi, tanısı, takibi, tedavinin izlenmesi ve prognoz öngörüsü amacı ile insana ait biyolojik örneklerin veya dolaylı olarak ilişkili olduğu örneklerin incelendiği, sonuçların raporlandığı, gerektiğinde yorumlandığı ve ileri incelemeler için önerileri de içeren hizmetlerin sunulduğu tıbbi laboratuvarları,

k) Laboratuvar dışı testler: Muayenehane testleri (basit ve mikroskopik testler), hasta başı testler ile klinik veya servisde yapılan testleri,

l) Laboratuvar merkezi: Birden fazla uzmanlık dalında kurulan laboratuvarı,

m) Müdürlük: İl sağlık müdürlüğünü,

n) SKYS: Sağlık Kuruluşları Yönetim Bilgi Sistemini,

o) Test: Laboratuvara gelen veya laboratuvarda alınan bir örnekte bir veya daha fazla parametrenin aynı anda çalışılabilmesine olanak sağlayan ve pre-analitik, analitik, post-analitik tüm evreleri kapsayan süreci/çalışmaları,

ö) Tıbbi atık: 22/7/2005 tarihli ve 25883 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde yer alan tıbbi atık tanımını,

p) Uzman: Tıpta uzmanlık mevzuatına göre bir laboratuvar ana dalı veya yan dallarından birinde uzmanlık eğitimini tamamlayarak o alanda sanatını uygulama hakkı ve uzman unvanını kullanma yetkisi kazanmış ve uzmanlık alanında müstakilen bir laboratuvarı yönetmeye yetkili olan kişiyi,

r) Uzmanlık Derneği: Tıpta uzmanlık mevzuatında yer alan, bu Yönetmeliğin kapsamındaki laboratuvarlarla ilgili tıpta uzmanlık ana dal ve yan dallarını temsilen kurulan meslek örgütlerini,

s) Yan dal: Tıpta uzmanlık mevzuatında yer alan, laboratuvar alanına ait tıpta uzmanlık yan dallarını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Tıbbi Laboratuvarlar Bilimsel Danışma Komisyonunun Teşkili, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları

Komisyonun teşkili

MADDE 5 – (1) Komisyon, laboratuvar hizmetlerinin geliştirilmesi ve kalitesinin artırılmasında Bakanlığa bilimsel destek verilmesini sağlamak üzere, ilgili uzmanlık dallarından seçilen yirmi beş üyeden oluşur. 

(2) Komisyon, Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanı veya Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Salgın Hastalıklar Araştırma Müdürlüğünün bağlı olduğu Başkan Yardımcısı Başkanlığında toplanır. 

(3) Komisyonun sekretarya görevini Başkanlık yürütür.

(4) Komisyon üyeleri aşağıda belirtilen temsilcilerden, Başkanın teklifi ile Bakan tarafından görevlendirilir.

a) Başkanlığı temsilen iki uzman ve Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Salgın Hastalıklar Araştırma Müdürlüğünün bağlı olduğu Başkan Yardımcısı,

b) Genel Müdür veya görevlendireceği bir temsilci,

c) Genel Müdürlüğün performans yönetimi ve kalite geliştirme daire başkanlığı ile laboratuvar hizmetleri daire başkanlığından birer temsilci,

ç) Üniversite hastane laboratuvarlarını temsilen enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji, tıbbi biyokimya, tıbbi mikrobiyoloji, tıbbi patoloji ana dallarından anabilim dalı/bilim dalı başkanları veya en az doçent olmak üzere akademisyenleri arasından birer temsilci olmak üzere dört uzman,

d) Eğitim ve araştırma hastane laboratuvarlarını temsilen enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji, tıbbi biyokimya, tıbbi mikrobiyoloji, tıbbi patoloji ana dallarından klinik şefi veya şef yardımcıları arasından birer temsilci olmak üzere dört uzman,

e) Özel kurum/kuruluş laboratuvarlarını temsilen enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji, tıbbi biyokimya, tıbbi mikrobiyoloji, tıbbi patoloji ana dallarından birer temsilci olmak üzere dört uzman,

f) Uzmanlık derneklerinden enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji, tıbbi biyokimya, tıbbi mikrobiyoloji, tıbbi patoloji, hematoloji, temel immünoloji ana dal veya yan dallarında uzman olan birer temsilci olmak üzere altı uzman.

(5) Bir uzmanlık alanında birden fazla derneğin olması halinde, komisyon üyeliği, bu dernekler arasında iki yılda bir üye sayısı fazla olan dernekten başlamak üzere dönüşümlü olarak sağlanır.

(6) Komisyon üyelerinin görev süresi iki yıldır. Süresi dolan üyeler tekrar görevlendirilebilir. Herhangi bir sebeple boşalan üyelik için kalan süreyi tamamlamak üzere dördüncü fıkraya uygun aynı niteliklere sahip yeni üye seçilir.

(7) Komisyon toplantılarına mazeret belirtmeksizin iki defa üst üste katılmayan üyenin üyeliği sona erer. Bu üye sonraki dönemlerde tekrar komisyon üyesi olamaz.

Komisyonun görevleri

MADDE 6 – (1) Komisyonun görevleri aşağıda belirtilmiştir:

a) Laboratuvarların sınıflandırılması, 25/3/2010 tarihli ve 27532 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğine yönelik test listelerinin hazırlanması ve güncellenmesi konularında Bakanlığa görüş bildirmek,

b) Laboratuvarların sınıflarına uygun olarak sağlamaları gereken asgari standartların tespiti, güncellenmesi, HKS’nin oluşturulması ve hazırlanmasında Bakanlığa destek olmak, gerektiğinde bu konularla ilgili görüş bildirmek, ilgili mevzuatta değişiklik önerilerini Bakanlığa sunmak,

c) Bilimsel ve mesleki kuruluşların laboratuvarlar ile ilgili olarak Bakanlığa önermiş olduğu standart, kılavuz ve benzeri dokümanları değerlendirmek ve görüş bildirmek,

ç) Dış kalite değerlendirme programlarıyla ilgili Bakanlığa görüş ve öneriler sunmak,

d) Laboratuvar test listelerinde yer alan testlerin en son bilimsel terminolojiye göre adlandırılmalarına ve maliyet analizlerine yönelik Bakanlığa önerilerde bulunmak,

e) Referans hizmet laboratuvarı başvurusunun değerlendirilmesinde Bakanlığa görüş bildirmek,

f) Bakanlıkça talep edilmesi halinde bu Yönetmelik çerçevesinde düzenlenen eğitici toplantılara bilimsel katkı sağlamak,

g) Bakanlık tarafından toplanan dış kalite kontrol değerlendirme verilerinin değerlendirilmesi ve gerektiğinde rapor haline getirilmesine katkı sağlamak,

ğ) Gerektiğinde laboratuvarlar tarafından kullanılan yöntemlere ilişkin görüş vermek.

Komisyonun çalışma usul ve esasları

MADDE 7 – (1) Komisyon, Başkanın daveti üzerine, yılda en az bir kez üye tam sayısının üçte ikisinin katılımı ile toplanır. Bakanlık gerekli hallerde, Komisyonu olağan toplantıları dışında da toplantıya davet edebilir.

(2) Toplantı tarihi, yeri ve gündem taslağı sekretarya aracılığı ile toplantı tarihinden bir ay önce, olağan dışı toplantılarda ise en geç on gün öncesinde yazılı olarak veya elektronik posta ile üyelere duyurulur. Üyeler tarafından ayrıca gündeme alınması talep edilen konular değerlendirilmek üzere, toplantıdan en geç onbeş gün önce sekretaryaya bildirilir.

(3) Kararlar toplantıya katılan üyelerin oy çokluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde Başkanın oy verdiği taraf çoğunluğu sağlamış kabul edilir. Komisyon kararları, karar defterine yazılır ve toplantıya katılan üyelerce imzalanır. Karara muhalif olanlar, şerh koymak suretiyle kararları imza ederler. Muhalif görüş gerekçesi, karar altında veya ekinde belirtilir.

(4) Başkan tarafından gerek görülmesi halinde yurt içinden veya yurt dışından uzman veya uzmanlar toplantıya davet edilir ve yazılı ya da sözlü görüşleri alınır. Toplantıya davet edilen katılımcılar Komisyon çalışmaları ile ilgili oylamaya katılamazlar.

(5) Komisyon, ilk toplantısını görevlendirmeler yapıldıktan sonraki bir ay içinde yapar. Gerekli durumlarda komisyon, görev alanlarıyla ilgili konularda çalışmalar yapmak ve görüş hazırlamak üzere, görev süresinin ve üye sayısının komisyon tarafından belirlendiği alt komisyonlar veya çalışma grupları oluşturulabilir.

(6) Toplantı karar ve tutanaklarını yazmak, tüm yazışmaları yapmak ve bunları muhafaza etmek sekretaryanın görevidir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Laboratuvarların Kuruluşu, Dalları, Sınıflandırılması,  Görev Tanımları, Referans Hizmet Laboratuvarı Ölçütleri, Laboratuvar Dışında Uygulanan Testlere İlişkin Hususlar ve Laboratuvarların Çalışma Esasları ile Fiziki Şartları

Laboratuvarların kuruluşu

MADDE 8 – (1) Laboratuvarlar kurum/kuruluş bünyesinde veya bağımsız olarak kurulabilir ve işletilebilirler.

Laboratuvarların dalları

MADDE 9 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında kurulacak laboratuvarlarda ruhsata esas alınan dallar; tıbbi mikrobiyoloji, tıbbi biyokimya veya tıbbi patolojidir.

Laboratuvarların sınıflandırılması

MADDE 10 – (1) Laboratuvarlar aşağıdaki şekilde beş sınıfa ayrılır:

a) Basit Hizmet Laboratuvarı,

b) Kapsamlı Hizmet Laboratuvarı,

c) İleri Düzey Hizmet Laboratuvarı,

ç) Referans Hizmet Laboratuvarı,

d) Ulusal Referans Laboratuvarı.

Laboratuvarların görev tanımları

MADDE 11 – (1) Yataklı ve/veya ayakta teşhis ve tedavi yapılan kurum veya kuruluş bünyesinde olmak şartıyla Basit Hizmet Laboratuvarında aşağıdaki basit testler çalışılabilir.

a) Şerit veya tablet halinde reajenler ile otomatize olmayan idrar analizi,         

b) Dışkıda gizli kan,        

c) Kan glikozu – spesifik olarak ev kullanımı için onaylanmış glikoz izleme cihazlarıyla,

ç) Hemoglobin – otomatik olmayan tekniklerle veya doğrudan sonuç veren basit cihazlarla,

d) Eritrosit sedimantasyon hızı (otomatize olmayan),

e) Mikrohematokrit (otomatize olmayan),

f) İdrarda hCG (gebelik testleri),

g) Doğrudan ARB Mikroskobi (Aside Dirençli Boyama, tüberküloz tanısına yönelik). Ancak, hasta örneği teksif yöntemiyle boyama ve kültür yapılmak üzere tüberküloz tanısı yapan laboratuvara gönderilir.

(2) Kapsamlı Hizmet Laboratuvarı; her bir anadal için en az bir sorumlu uzmanın bulunduğu ve uzmanlık alanı ile ilgili laboratuvar testlerini uygulayabilen laboratuvardır.

(3) İleri Düzey Hizmet Laboratuvarı; her bir anadal için en az iki uzmanın bulunduğu ve uzmanlık alanı ile ilgili kapsamlı laboratuvar testleri ile birlikte gerektiğinde ileri teknikleri uygulayabilen ve alanıyla ilgili uzmanlık, ön lisans, lisans veya lisansüstü eğitimleri veren laboratuvardır.

(4) Referans Hizmet Laboratuvarı; referans olunan testin doğrulamasını yapan, gerektiğinde yeni yöntemlerin geçerli kılınmasını sağlayan, Bakanlık tarafından oluşturulan laboratuvar ağı içinde yer alan ve ulusal referans laboratuvarına karşı sorumlu olan laboratuvardır.

(5) Ulusal Referans Laboratuvarı; referans olduğu tanı testi ile ilgili olarak kalite kontrol, laboratuvarlar arası karşılaştırma testleri, eğitim, denetim yapan ve laboratuvar ağı içinde yer alan diğer laboratuvarların verilerini değerlendiren, ulusal düzeyde strateji oluşturan ve uluslararası düzeyde ülkeyi temsil eden laboratuvardır.

Referans hizmet laboratuvarı ölçütleri

MADDE 12 – (1) Referans Hizmet Laboratuvarı, aşağıdaki her bir bent için en az bir ölçütün karşılanması durumunda belirlenebilir:

a) Teknoloji kullanımı ölçütü:

1) Tanımlayıcı ve/veya referans yöntem kullanıyor olmak,

2) Henüz rutine girmemiş öncü/ileri teknolojiyi kullanıyor olmak. 

b) Eğitim ve araştırma-geliştirme-yenilik kapasitesi ölçütü:

1) Lisans, lisansüstü veya tıpta uzmanlık eğitimi verme kapasitesine sahip olmak,

2) Araştırma, geliştirme kapasitesine sahip olmak; bunun için özel birim oluşturmak ve/veya araştırma personeli bulundurmak. 

c) Kalite ölçütü:

1) Referans olunmak istenen test kapsamında ISO 15189 standardı gereklerini sağlayarak akreditasyon belgesine sahibi olmak,

2) Referans olunmak istenen test kapsamında dış kalite kontrol/yeterlilik testlerine en az iki yıl süre ile katılmak ve başarılı olmak,

3) Ulusal Referans Laboratuvarı tarafından düzenlenen laboratuvarlar arası karşılaştırma testlerine son bir yıl içinde katılmak ve başarılı olmak.

ç) Tıbbi bir önem veya öncelik arz eden bir durumla ilgili olma ölçütü:

1) Durumun halk sağlığı açısından önem taşıması veya bulaşıcı hastalıklar bildirim sistemi içinde yer alması,

2) Durumun fiziksel, kimyasal veya biyolojik olarak yüksek risk grubunda olması,

3) Durumun nadir ancak yüksek mortalite ve morbidite hızına sahip olması.

d) Spesifik tıbbi bir uygulama gereksinimi olması ölçütü:

1) Duruma ilişkin olarak henüz standardize bir bilimsel yöntemin geliştirilmemiş olması ve konuyla ilgili araştırma, geliştirme veya yenilik gereksiniminin oluşması,

2) Yöntem hiyerarşisine göre ilgili uygulama ve tarama yöntemlerine ilave olarak tanımlayıcı veya referans yöntem niteliğinde olan bir veya birden fazla yöntemin kurulum ya da kullanım gerekliliğinin olması.

e) Referans laboratuvar ölçütü:

1) Laboratuvarlar arası karşılaştırma ve/veya dış kalite kontrol testleri düzenlemek,

2) Alanıyla ilgili yeni yöntemlerin geçerli kılınması veya yeni metot geliştirmesi için çalışmalar yapmak.

Laboratuvar dışında uygulanan testlere ilişkin hususlar

MADDE 13 – (1) Laboratuvar dışında yapılabilecek klinik/servis testleri, hastabaşında ve muayenehanede yapılabilecek tıbbi testler ile ilgili hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) Hastabaşı testleri;

1) Kalıcı ve özel bir alan gerektirmeksizin, hastanın bulunduğu yerin yanında veya hemen yakınında, hemşire, hekim veya Ek-1’de belirtilen teknik personel tarafından gerçekleştirilen, elde taşınabilen veya hastabaşına geçici olarak getirilebilen kit, cihaz veya aygıtlar ile yapılabilen testlerdir.

2) İlgili HKS kurallarına uygun olarak yapılır ve kayıt altına alınır.

3) Ek-2’de yer alan Hastabaşı Testlerinden oluşur.

b) Muayenehane Testleri;

1) Hekimin yalnızca muayene ettiği hastaya yönelik tanıyı güçlendirmek amacıyla yapmış olduğu testlerdir.

2) Muayenehane mikroskopisi sınıfında yer alan testler; bu testlerin eğitimini almış hekim veya test ile ilgili alanda uzman olan hekim ya da bu testlerin eğitimini almış Ek-1’de belirtilen personel tarafından hekim gözetiminde yapılır.

3) Muayenehanede yapılabilecek tıbbi testler 11 inci maddenin birinci fıkrasında verilen basit testler ile  Ek-2’de yer alan Muayenehane Mikroskopisi testlerinden oluşur.

c) Klinik/Servis Testleri;

1) Yataklı tedavi kurumlarında, ilgili klinik uzmanı tarafından yapılan mikroskopla incelenen boyalı veya boyasız örnekler ile bu Yönetmelikte tanımlanan laboratuvar uzmanlık ana dallarında yapılan testler dışındaki testlerdir.

2) Bu testlerin yapılabilmesi için ilgili klinik/servis sorumlusunun talebi ve başhekimin onayı gereklidir.

Laboratuvarların çalışma esasları

MADDE 14 – (1) Laboratuvarlar valilik tarafından belirlenen mesai saatlerine uygun olarak hizmet sunarlar. Ancak kurum/kuruluş bünyesindeki laboratuvarlar mesai saatleri dışında hizmet bütünlüğünü bozmayacak şekilde gerekli tedbirleri alırlar.

(2) Laboratuvarlar, bu Yönetmeliğe ve Bakanlık tarafından yayımlanan HKS’de belirlenen ölçütleri sağlayacak ve gereklerini yerine getirecek şekilde hizmet sunarlar.

(3) Laboratuvarda analiz raporlarının klinisyen/kullanıcıya sunulması, donanım, bilgisayar veya otomatize sistemlerin kullanımı, izlenmesi, verilerin toplanması, kayıt ve muhafaza edilmesi ve verilere tekrar erişimi sağlamak üzere yazılı düzenlemeler oluşturulur ve laboratuvar buna uygun olarak çalıştırılır.

(4) Laboratuvarda testlerin ulusal ve/veya uluslararası standartlara uygun, geçerliliği kabul edilmiş yöntemler kullanılarak yapılması esastır. Ulusal veya uluslararası yöntem bulunmadığında bilimsel geçerliliği komisyon tarafından uygun bulunan yöntemler kullanılır.

(5) Laboratuvarda test sonuçlarının güvenilir ve doğru olarak zamanında verilmesi amacıyla etkili ve verimli hizmet sunumunu sağlamak için gereken şartlar ve donanım sağlanır.

(6) Laboratuvar, 30/5/2007 tarihli ve 26537 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bulaşıcı Hastalıklar Sürveyans ve Kontrol Esasları Yönetmeliğinde yer alan bildirimleri, laboratuvar verilerini ve gerektiğinde Bakanlığın istediği diğer verileri belirlenen formata uygun şekilde Bakanlığa gönderir.

(7) Laboratuvarda raporlar ve kayıtlar en az yirmi yıl, elektronik kayıtlar yedekleme ile birlikte süresiz, örnekler ve lamlar bozulmayacak şekilde uygun şartlarda sonuç raporlanıncaya kadar muhafaza edilir. Ancak tıbbi patoloji laboratuvarlarında örnekleme yapılan dokular rapor çıktıktan sonra en az bir ay, lamlar en az on yıl, bloklar ise en az yirmi yıl muhafaza edilir.

(8) Uzmanlık eğitimi verilen kurumlarda uzmanlık eğitimi ile ilgili tüm laboratuvar alanları rutin çalışmalar yanında eğitim ve araştırma amacı ile de kullanılır ve kullandırılır.

(9) Laborutavarda tutulan kayıt defterleri yedekleme ve tekrar erişime açık olmak şartıyla bilgisayar ortamında da tutulabilir.

Laboratuvarların fiziki şartları

MADDE 15 – (1) Laboratuvarın yerleşim planı; laboratuvar teknik alanı, destek alanları ve ofis alanları olmak üzere üç temel kısımdan oluşur. Bu alanlar aşağıda tanımlanmıştır.

a) Laboratuvar teknik alanı; laboratuvar hizmetlerinin gerçekleştirilmesinde gerekli bütün donanım ve uygun şartların sağlandığı ve çalışma aşamalarının yürütüldüğü yerdir.

b) Destek laboratuvar alanları; en az bir örnek kabul birimi, örnek alma odası ve malzeme depolanması için uygun alandan oluşur. Bu alanlar, laboratuvar teknik alanı ile fonksiyonel bir bütün oluşturacak şekilde düzenlenir. Laboratuvar yerleşim planında aynı anadal laboratuvar alanları bitişik komşuluk düzeninde olacak şekilde yerleştirilir. Kurum/kuruluş bünyesinde olan laboratuvarlarda örnek alma odası poliklinik katında da bulunur.

c) Ofis alanları; hasta kabul, bekleme yeri, sekretarya, tuvaletler, uzman odası ve personel dinlenme bölümleri gibi bölümleri içerir. Ofis alanlarındaki bölümler bir bölgede toplanabilir ve ortak kullanılabilirler ancak bu bölümler laboratuvar teknik alanının içinde yer alamazlar.

(2) Laboratuvarlar sınıflarına uygun aşağıdaki fiziki şartları yerine getirecek şekilde yapılandırılır:

a) Basit hizmet laboratuvarında, teknik alan en az 10 metrekare olmalıdır. Destek laboratuvar alanları ve ofis alanları toplamı en az 10 metrekareden oluşur.

b) Referans, ileri düzey ve kapsamlı hizmet laboratuvarında, laboratuvar teknik alanı tıbbi patoloji laboratuvarları hariç olmak üzere; her bir laboratuvar dalının ayrı konumlanması durumunda her biri için en az 30 metrekare, ofis ve destek laboratuvar alanları toplamı ise en az 20 metrekare olmalıdır. Laboratuvar merkezlerinde laboratuvar teknik alanı en az 40 metrekare, ofis ve destek laboratuvar alanları toplamı ise 30 metrekare olmalıdır. Tıbbi patoloji laboratuvarları için ise, laboratuvar teknik alanı en az 50 metrekare, ofis ve destek alanları en az 30 metrekare olmalıdır. Tıbbi patoloji dahil referans, ileri düzey veya kapsamlı hizmet laboratuvarların teknik alanlarının toplamı 100 metrekareyi aşması durumunda, bu alanın en az % 30’u kadar ofis ve destek laboratuvar alanları tahsis edilir.

1) Tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarları besiyerini kendisi yapması durumunda ayrıca besiyeri hazırlama odası bulundurur.

2) Tıbbi biyokimya laboratuvarlarında; idrar ve gaita testleri için havalandırması olan en az 7.5 metrekare ayrı bir oda/alanda veya çeker ocak içersinde çalışılır.

3) Tıbbi patoloji laboratuvar teknik alanı; boyama/özel işlem odası, doktor mikroskopi inceleme odası/alanı, arşivlenme odası ve kimyasal buhar veya gazlar için özel olarak havalandırma sistemi bulunan makroskopi odasından oluşur.

4) Laboratuvarda özel ve ileri teknik gerektiren testler için gerekmesi durumunda uygun alan ayrılır.

(3) Laboratuvar ayrıca aşağıdaki şartlara sahiptir;

a) Laboratuvarın, lavabo ve tuvaletleri engelli kullanımına uygun olarak düzenlenir.

b) Laboratuvar, hizmetin sürekliliğini sağlamak üzere gerekli enerji, güç kaynağı, su, iletişim, bilişim gibi ortam destek sistemlerini içerecek şekilde yapılandırılır.

c) Laboratuvar teknik alanların kapıları, giriş ve acil durumda çıkışa engel olmayacak şekilde otomatik kayar kapı veya dışarı doğru açılabilen ve şifreli veya yetkisiz girişlere engel olacak şekilde düzenlenir.

(4) Laboratuvarda uygun bir aydınlatma sağlanır ve çalışan sağlığını olumsuz etkileyen gürültü düzeyini aşmayacak önlemler alınır.

(5) Tüberküloz tanısı yapan laboratuvarlar aşağıdaki şartları taşır;

a) Doğrudan mikroskopi yöntemiyle Aside Dirençli Boyama yapan basit hizmet laboratuvarı için sadece bu amaca yönelik olmak üzere en az 10 metrekarelik ayrı teknik bir alan,

b) Tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarında, örnek işleme, mikroskopi, kültür, tür tanımlama ve ilaç duyarlılık testleri çalışan tüberküloz tanısı yapan laboratuvarlar için bu amaca yönelik en az 20 metrekarelik negatif basınçlı ayrı bir alan,

c) Sadece örnek işleme, mikroskopi, kültür, tür tanımlama ve ilaç duyarlılık testleri çalışan tüberküloz tanısı yapan laboratuvarlarda en az 20 metrekare negatif basınçlı ayrı bir teknik alan ile en az 20 metrekare ofis ve/veya destek laboratuvar alanlar.

(6) Tüberküloz tanısı yapan laboratuvarlara ilişkin bu Yönetmelikte tanımlanmayan diğer şartlar Bakanlıkça belirlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Laboratuvar Uzman Kadrosu ve Çalışma Şekli, Laboratuvar Personeli, Personelin Görevlendirilmesi ile Görev ve Sorumlulukları, Eğitimi ve Değerlendirilmesi

Laboratuvar uzman kadrosu ve çalışma şekli

MADDE 16 – (1) Laboratuvarın uzman kadroları aşağıdaki hususlar dikkate alınarak belirlenir ve planlamaya uygun olarak ilan edilir:

a) Laboratuvarın hizmet sunmasına izin verilen her uzmanlık dalı için en az bir uzman kadrosu bulunur.

b) Laboratuvarın kadrosunda çalışan uzmanlar, laboratuvarın bulunduğu il içinde ve 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 12 nci maddesine uygun olması ve hizmetin nitelikli sürdürülmesi kaydıyla en fazla iki laboratuvarda çalışabilirler.

c) Bakanlığın Eğitim ve Araştırma Hastanelerinde her bir ana dal için asgari olmak üzere dört laboratuvar uzman kadrosu bulunur.

ç) Bakanlığa bağlı diğer hastanelerde standart kadro ve personel dağılım cetvelinde belirtilen kapasiteye göre kadrolar belirlenir.

d) Diğer kamu kurum veya kuruluş hastanelerine ise her dal için en az birer uzman kadrosu verilir.

Laboratuvar personeli

MADDE 17 – (1) Laboratuvarda, en az aşağıdaki sayı ve özelliklere sahip personel bulundurulur.

a) Basit hizmet laboratuvarında Ek-1’de belirtilen en az bir teknik personel bulundurulur.

b) Kapsamlı hizmet laboratuvarında her bir laboratuvar dalı için, ilgili uzmanın yanında Ek-1’de belirtilen en az bir teknik personel ile bir yardımcı personel ve/veya sekreter bulundurulur. Tıbbi patoloji laboratuvarında otopsi yapılması durumunda ayrıca bir teknisyen veya tekniker bulundurulur. Laboratuvar merkezinde yardımcı personel ve/veya sekreter ortak çalışabilir.

c) İleri düzey hizmet laboratuvarında her bir laboratuvar dalı için en az iki uzman yanında Ek-1’de belirtilen en az üç teknik personel ile bir yardımcı personel ve sekreter bulundurulur.

ç) Referans hizmet laboratuvarında son iki yıl laboratuvarda fiilen çalışan en az bir uzman ve Ek-1’de belirtilen en az iki teknik personel bulundurulur.

Laboratuvar personelinin görevlendirilmesi ile görev ve sorumlulukları

MADDE 18 – (1) Tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarlarında enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanları ve/veya tıbbi mikrobiyoloji uzmanları, tıbbi biyokimya laboratuvarlarında tıbbi biyokimya uzmanları ve tıbbi patoloji laboratuvarlarında tıbbi patoloji uzmanları çalışmaya yetkilidir.

(2) Laboratuvarda, ruhsatta belirtilen uzmanlık alanına uygun olarak aşağıda belirtilen nitelikte personel görevlendirilir:

a) Laboratuvar sorumlu uzmanı; laboratuvar merkezlerinde birim sorumluları arasından laboratuvarlar arası koordinasyonu sağlamak ve aşağıda belirtilen hususları yerine getirmek üzere Başhekim tarafından görevlendirilir. Ancak üniversitelerin laboratuvar merkezlerinde laboratuvar sorumlu uzmanı başhekimin teklifi ile rektör tarafından görevlendirilir. Yalnızca bir birim sorumlusunun bulunduğu laboratuvarlarda birim sorumlusu aynı zamanda laboratuvar sorumlusu olarak görev yapar.

1) Kurum veya kuruluştaki laboratuvar birim sorumlularından oluşturulan bir komisyon marifetiyle laboratuvarların ihtiyaçlarının tespitini, laboratuvar testlerinin maliyet etkin yürütülmesini ve HKS’ye uygun çalışılmasını sağlamak,

2) İlgili uzmanlık eğitim içeriğini dikkate alarak, kurum veya kuruluş bünyesindeki laboratuvarlarda farklı ana bilim dalı/yan dallarında hangi testlerin yapılacağını belirlemek,

3) Laboratuvarda çalışan uzmanların değişmesi, ayrılması veya işe başlaması durumunda bu değişikliği beş iş günü içinde Müdürlüğe bildirmek.

b) Laboratuvar birim sorumlusu; birden fazla uzmanının bulunduğu dallarda, bu uzmanlardan birisi başhekim tarafından birim sorumlusu olarak görevlendirilir. Eğitim araştırma hastaneleri ve üniversitelerde ise, laboratuvar birim sorumlu uzmanlığı görevi ilgili anabilim dalı başkanı veya klinik şefi tarafından veya görevlendireceği uzman tarafından yürütülür. Birim sorumlu uzmanı aşağıdaki görevleri yerine getirir:

1) Laboratuvar güvenliği de dâhil, laboratuvarın yönetimi ve tüm faaliyetleri ile bu Yönetmeliğe, ilgili mevzuata ve kalite yönetim sistemine göre yürütülmesini ve bu iş ve işlemlerin yürütülmesi için uygun kişilerin görevlendirilmesini yapar.

2) Laboratuvarın ihtiyaçlarının tespitini, sonuçlarının güvenilirliği ve izlenebilirliği ile laboratuvarda HKS’nin yerine getirilmesini sağlar.

3) İç kalite kontrol ve dış kalite değerlendirme sonuçlarının uygun periyotlarda yapılması ve değerlendirilmesi ile gerekli düzeltici ve önleyici faaliyetlerinin yapılması veya yaptırılmasından sorumludur.

4) Testlerin zamanında yapılması ve sonuçlarının kayıt altına alınmasını ve hizmet talebinde bulunan kişi/kurum/kuruluşa zamanında rapor edilmesini sağlar.

5) Laboratuvar personelinin tüm faaliyetlerini izler, eğitim almalarını sağlar ve yeterliliklerini değerlendirir.

6) Teknik personele iç kalite kontrol, dış kalite kontrol değerlendirme ve HKS konusunda eğitim verir.

7) Uzmanlık eğitimi veren kurum/kuruluşlarda eğitimle ilgili sorumluluklarını varsa eğitim sorumlusu ile birlikte yerine getirir.

c) Eğitim ve araştırma hastanelerinde başhekimlik/dekanlık tarafından eğitim faaliyetlerini yürütmek üzere bir eğitim sorumlusu atanabilir.

ç) Laboratuvar, ihtiyacına uygun ve kadrosunda olmak kaydıyla diğer uzman/uzmanlar bulundurabilir. Bu uzmanlar birim sorumlu uzmanının koordinasyonunda personel eğitimi/uzmanlık eğitimi de dâhil olmak üzere laboratuvardaki tüm faaliyetlerin yürütülmesinden sorumludurlar. Gerektiğinde testi isteyen hekime test süreci, sonuçları, yorumlanması ve ileri tetkik yapılması ile ilgili bilgi ve danışmanlık hizmeti verirler.

d) Laboratuvar ihtiyacına uygun olarak aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmek üzere Ek-1’de belirtilen teknik personel çalıştırabilir:

1) Gerektiğinde laboratuvara başvuran kişilerden usulüne uygun olarak klinik örnekleri almak, teste uygun hale getirmek üzere hazırlamak,

2) Laboratuvar ortamını ve cihazları, analizin preanalitik ve analitik evrelerine hazır hale getirmek,

3) Laboratuvarın görev kapsamındaki işleri ve testleri yazılı düzenlemelere göre yapmak ve değerlendirilmek üzere uzmana sunmak,

4) Dekontaminasyon işlemlerini ve atıkların güvenli şekilde bertaraf edilmesini sağlamak,

5) Uzman tarafından verilen diğer görevleri yerine getirmek.

e) Destek hizmetler ve/veya idari işler personeli; laboratuvarda genel temizlik, örneklerin taşınması ve diğer ofis işlerinin yerine getirilmesinden sorumludurlar. Ayrıca uzman tarafından verilen benzeri diğer görevleri yerine getirmekle yükümlüdürler.

(3) Hastalık, ölüm ve doğal felaket gibi mücbir sebepler dışında bir yılda iki aydan az olmak şartıyla sorumlu uzmanın veya birim sorumlusunun görevinden ayrılması durumunda, aynı nitelikleri taşıyan bir uzman, kurum/kuruluş yetkilisi tarafından vekâleten görevlendirilir. Bu durum beş iş günü içinde Müdürlüğe bildirilir. İki aydan uzun süre sorumlu uzmanın/birim sorumlusunun mücbir sebeplerle görevine dönmemesi halinde bu süre altı aya kadar uzatılabilir.

Personelin eğitimi ve değerlendirilmesi

MADDE 19 – (1) Laboratuvar sorumlu uzmanı laboratuvar personelinin mesleki becerilerini geliştirmek, teknolojik gelişmelerden haberdar olmaları ve laboratuvar hizmet standartlarını yerine getirmelerini sağlamak üzere, yılda en az bir hizmet içi eğitim düzenler veya laboratuvar personelinin düzenlenen en az bir hizmet içi eğitime katılımını sağlar.

(2) Laboratuvar personelinin aldığı eğitimin değerlendirilmesi; personelin kendi görev ve sorumluluk alanı ile ilgili konularda, laboratuvarın HKS’de belirlenen ölçütleri sağlamasına olan katkısı ve laboratuvardaki sorumluluklarını yerine getirmesine göre yapılır ve kayıt altına alınır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Laboratuvarların Planlaması ve Yatırım İzni

Laboratuvarların planlanması ve yatırım izni

MADDE  20 – (1)  Özel laboratuvar açmak isteyenler ruhsat başvurusunda bulunmadan önce Bakanlıkça belirlenen planlamaya ve aşağıdaki şartlara uygun olarak yatırım izni alırlar.

a) Bakanlıkça yeni açılmasına izin verilecek laboratuvarlara ilişkin yatırım listesi, her yıl Ekim ayında Bakanlık internet sitesinde ilan edilir. İlanda, istenecek belgeler, laboratuvarda bulundurulması gereken uzmanlık dalları ve sınıfı belirtilir. Laboratuvar açmak isteyenler, Kasım ayı sonuna kadar Bakanlığa başvurur. Kasım ayına kadar başvuru olmaması halinde, takip eden yılın Ağustos ayına kadar başvuruda bulunulabilir.

b) Başvurular ilgili yılın Kasım ayının sonuna kadar ya da başvuru olmaması halinde izleyen yılın Ağustos ayının sonuna kadar toplanır ve takip eden ayın ilk haftasında birden fazla istekli olması halinde aralarında noter huzurunda kura çekilerek hak sahibi belirlenir; tek istekli bulunması halinde o kişiye hak sahibi olduğu bildirilir.

c)Yatırım izni için başvurularda aşağıdaki belgelerin aslı veya müdürlük tarafından onaylanmış sureti istenir:

1) Laboratuvar açmak için ekonomik ve mali yeterliliğinin olduğunu gösteren belgeler,

2) Hak sahipliğinin iki yıl başkasına devredilmeyeceğine dair taahhütname,

3) Laboratuvar açtıktan sonra işletme hakkının bir yıl süreyle başkasına devredilmeyeceğine dair taahhütname,

4) (a) bendi gereği yapılacak ilanda belirtilen diğer belgeler.

ç) Yatırım izni verilen yatırımcı, bir yıl içinde laboratuvar ruhsatnamesini alarak faaliyetine başlar. Bu süre içinde yatırıma başlamış ancak ruhsatname alamamış yatırımcıya müracaat etmesi halinde altı ay ek süre verilebilir. Bu sürede de ruhsat alarak faaliyete başlayamayan yatırımcının yatırım izni iptal edilir.

d) Yeni açılan hastanelerin ruhsatlandırılmasına esas olan laboratuvara hastane planlaması ile birlikte Bakanlıkça izin verilir.

(2) Gerekli hallerde yapısı ve işlevi Bakanlık tarafından belirlenen ulusal laboratuvar ağları oluşturulabilir.

ALTINCI BÖLÜM

Başvuru ve Başvurunun İncelenmesi,  Ruhsatlandırma, Referans Hizmet Laboratuvarı Başvurusu ve Belgelendirilmesi, Ruhsat Yenileme, Faaliyetin Geçici Olarak Kısmen Durdurulması, Ruhsatın Askıya Alınması ve İptali ile Çalışan Uzman Değişikliğinin İşlenmesi

Başvuru ve başvurunun incelenmesi

MADDE 21 – (1) Yeni laboratuvar açacaklar veya taşınma/birleşme gibi nedenlerle yeni bir fiziki alanda yeniden ruhsatlandırma gerektiren durumlarda yatırım izni verilen yatırımcı ile kamu sağlık kurum/kuruluş yöneticisi, aşağıda belirtilen belgelerin olduğu dosya ile Müdürlüğe başvurur. Dosya, dizi pusulası ile kabul edilir. Dosyada;

a) Ek-3’e uygun olarak doldurulan ruhsat başvuru dilekçesi,

b) Bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uygunluğunun yazılı beyanı ve laboratuvarın faaliyette bulunacağı yerin adresi, yerleşim planı ve mimar onaylı ölçekli krokisi,

c) Laboratuvardaki kimyasal maddelerin, araç, gereç, donanımın ve uzmanlık alanına uygun olarak yapılan test listesi,

ç) Her yıl Maliye Bakanlığı tarafından tespit edilen miktarlar üzerinden yatırılacak ruhsat harç makbuzunun aslı veya Müdürlükçe onaylı örneği,

bulunur.

(2) Başvuru; Müdürlüğe hazırlanan bir dosya ile ve/veya SKYS’ye kaydedilerek yapılır. Başvuru SKYS üzerinden de yapılmış ise geçici kurum kodu ve ruhsat işlemlerinin aşamalarını izleyebilmek ve yazışmaya gerek olmaksızın eksiklik ve uygunsuzlukları bildirmek için müracaat sahibine geçici şifre düzenlenir ve imza karşılığı verilir. Başvuru, Müdürlük tarafından bu Yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığı Ek-4 ile Ek-5’e göre değerlendirilir ve başvuru tarihinden itibaren yedi iş günü içinde incelenir. Dosyada eksiklik ve/veya uygunsuzluk tespit edilir ise, başvuru sahibine eksiklikler on iş günü içinde bildirilir.

(3) Dosyada eksiklik ve/veya uygunsuzluk olmaması halinde denetim ekibi tarafından onbeş iş günü içinde laboratuvar yerinde denetlenir. Eksiklik olmayan dosya Bakanlığa gönderilir.

(4) Eksiklik ve/veya uygunsuzluk bulunması halinde, bunlar beş iş günü içinde ilgilisine geri bildirilir ve eksikliklerin giderildiğine dair müracaat üzerine ilgili inceleme ekibi tarafından onbeş iş günü içinde tekrar yerinde denetim yapılır. Eksikliklerin giderilmiş olduğunun tespit edilmesi halinde dosya Bakanlığa iletilir.

Ruhsatlandırma

MADDE  22 – (1) Bakanlığa intikal ettirilen başvuru, Genel Müdürlükçe dosya ve/veya SKYS kaydı üzerinden incelenir. Dosyada eksiklik ve/veya uygunsuzluk varsa eksiklikler SKYS üzerinden onbeş gün içinde veya yazışmayla onbeş iş günü içinde giderilir. Bu süre sonunda eksikliği giderilmeyen dosya Müdürlüğe iade edilir.

(2) Genel Müdürlük başvuruyu Ek-5’te belirtilen ruhsat denetimi hizmet kalite ölçütleri ile bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine uygunluğu açısından değerlendirir.

(3) Genel Müdürlük eksiklik ve/veya uygunsuzluğu bulunmayan laboratuvara en fazla otuz gün içersinde Ek-6’ya göre ruhsatname düzenler ve Müdürlüğe gönderir.

(4) Bakanlık, laboratuvarlara ruhsatname düzenleme yetkisini gerekli görmesi halinde valiliklere devredebilir.

(5) Başvuru dosyası ve düzenlenen belgelerin bir örneği Müdürlükte muhafaza edilir. Düzenlenen ruhsatın aslı sorumlu uzmana imza karşılığında verilir.

(6) Ruhsatname alan laboratuvar altı ay içerisinde faaliyete geçmek zorundadır. Bu süre içerisinde faaliyete geçmeyen laboratuvarın ruhsatı Bakanlıkça iptal edilir ve planlama hükümleri uygulanır.

Referans hizmet laboratuvarı başvurusu ve belgelendirilmesi

MADDE  23 – (1) Referans hizmet laboratuvarı olarak hizmet sunabilmek için 12 nci maddede verilen ölçütleri karşıladığını belirten bir dosya ile Genel Müdürlüğe başvurulur. Başvuru, Genel Müdürlük tarafından dosya üzerinden on iş günü içinde incelenir. İncelenen dosya belgelerinde eksiklik varsa Referans hizmet laboratuvarı olma talebinde bulunan ilgililere bildirilir. Başvuru dosyasında eksiklik yoksa, başvuru Başkanlığa gönderilir. Başkanlık dosyayı üç ay içinde komisyonda görüşerek raporunu Genel Müdürlüğe bildirir.

(2) Genel Müdürlükçe uygun bulunanlara Ek-7’ye göre bir ay içerisinde Referans hizmet laboratuvarı belgesi düzenlenir.

(3) İhtiyaç durumunda aynı test için birden fazla referans hizmet laboratuvarı belirlenebilir. Başkanlık bünyesinde yer almayan testlerle ilgili olarak Bakanlık, kamu kurum veya kuruluş bünyesindeki referans hizmet laboratuvarından birisini Ulusal Referans Laboratuvarı olarak belirler. Referans hizmet laboratuvarı/laboratuvarları veri gönderme, ilgili ulusal ağlara ve kalite kontrol çalışmalarına katılma konusunda Ulusal Referans Laboratuvarına karşı sorumludur.  

Ruhsat yenileme

MADDE  24 – (1) Aşağıdaki hususlardan herhangi birindeki değişiklik durumunda ruhsat yenilenir:

a) Sorumlu uzman,

b) Ruhsata esas kadrolu uzman,

c) Laboratuvarın faaliyette bulunduğu uzmanlık dalı,

ç) Adres/fiziki mekan değişikliği,

d) Kurum/kuruluş veya laboratuvar adı.

(2) Uzmanlık dalı, adres/fiziki mekân, kurum/kuruluş veya laboratuvar adı değişikliği yapacak laboratuvar, değişikliklerle ilgili dosya hazırlayarak en az onbeş gün öncesinde Müdürlüğe başvurur.

(3) Laboratuvar sorumluluğunu yürüten uzmanın ayrılması ve yerine başka bir uzmanın başlaması durumunu en az onbeş gün öncesinde Ek-3’e uygun ruhsat başvuru dilekçesi ile birlikte Bakanlığa bildirilir.

(4) Laboratuvar ruhsatının herhangi bir nedenle askıya alınması halinde, buna neden olan durum altı ay içerisinde düzeltilmemişse ruhsatın yenilenmesi gerekir. 

Faaliyetin geçici olarak kısmen durdurulması

MADDE 25 – (1) Laboratuvarda uygulanan testlerle ilgili olarak, iç kalite kontrol veya dış kalite değerlendirilmesi sonucunda, varsa Bakanlık tarafından belirlenen uygunsuzlukların giderilmediğinin veya bu testin/testlerin hizmet alımıyla karşılanmadığının tespit edilmesi durumunda, bu test veya testlere yönelik faaliyetler geçici olarak kısmen durdurulur. Bu süre altı ayı geçemez. Ancak laboratuvar kendi isteği ile; kapsamı değişmemek ve  Müdürlüğe bildirmek şartıyla bu test/testleri yapmaktan tamamen vazgeçebilir.

Ruhsatın askıya alınması ve iptali

MADDE 26 – (1) Laboratuvarın ruhsatının askıya alındığı veya iptal edildiği durumlar aşağıda belirtilmiştir:

a) Faaliyeti geçici olarak kısmen durdurulan ve 25 inci maddede belirtilen süre sonunda eksiklikleri hâlâ devam eden laboratuvarın ruhsatı en fazla altı ay süreyle askıya alınır. Bu süre sonunda da eksiklikleri tamamlamayan laboratuvarın ruhsatı iptal edilir.

b) Laboratuvar faaliyetlerine ara vermek istediğinde en fazla altı ay süre ile ruhsat askıya alınır. Bu süre içinde laboratuvar, faaliyete başlamak istediğini belirten bir dilekçe ile Müdürlüğe başvurmamış ise ruhsat iptal edilir.

c) Faaliyeti geçici olarak kısmen durdurulduğu halde faaliyeti durdurulan testin çalışmasına devam eden veya ruhsatın askıya alındığı halde faaliyetine devam eden laboratuvarın ruhsatı iptal edilir.

ç) Laboratuvarın faaliyetine son verilmek istendiğinde, Müdürlüğe ekinde ruhsatın yer aldığı bir dilekçe ile başvurulur ve Müdürlükçe ruhsat iptal edilir.

d) Bakanlık tarafından belirlenen verileri düzenli olarak Bakanlığa göndermeyen laboratuvarlar üçer ay ara ile iki kez uyarılır. Altı aylık süre sonunda veri göndermeyen laboratuvarın ruhsatı iptal edilir.

e) Ruhsatın tanzim edilmesinden itibaren altı ay içinde faaliyete geçmeyen laboratuvarın ruhsatnamesi iptal edilir.

f) Değerlendirmelerde, laboratuvarda bulunduracağını belirttiği, kimyasal maddeler, araç, gereç, donanımında eksikliği tespit edilen laboratuvara, bunları tamamlaması için en fazla üç ay süre verilir ve bu süre içinde eksikliklerini tamamlayamayan laboratuvarın ruhsatnamesi askıya alınır. Bu durumun üç ay daha devamı halinde ruhsat iptal edilir.

g) Ek-8’e göre yıllık değerlendirme sonunda %50 -%70 arasında HKS puanı alan laboratuvarlardan tekrar değerlendirilenlerin %70 puana ulaşamayanlarının ruhsatları altı ay süre ile askıya alınır. Bu süre sonunda %70’e ulaşamayanların ruhsatı iptal edilir.

ğ)Yıllık değerlendirmelerde laboratuvarın fiziki şartlarının ruhsat için belirtilen asgari ölçütleri karşılamayacak şekilde değişiklik yapıldığının tespiti halinde ruhsatı askıya alınarak, uygunluk sağlanmasına yönelik en fazla altı ay süre tanınır. Bu süre sonunda uygunsuzluğun devamı durumunda ruhsatı iptal edilir.

h) Ek-8’e göre değerlendirilen laboratuvarlardan %50 HKS puanına ulaşamayanların ruhsatları altı ay süreyle askıya alınır. Bu süre sonunda yapılan değerlendirme sonucuna göre %50 veya üzerinde puan alamayan laboratuvarın ruhsatı iptal edilir.

Çalışan uzman değişikliğinin işlenmesi

MADDE 27 – (1) Çalışan uzman değişikliği durumunda laboratuvar SKYS kaydının yapılması için müdürlüğe başvurur. Müdürlük SKYS kaydını yapar ve bir çıktısını ilgilisine verir. Çalışan uzmanların diploma aslı veya onaylı suretleri laboratuvarda görülebilecek yerde asılır.

YEDİNCİ BÖLÜM

Denetim ve Değerlendirme Ekibi, Laboratuvarın Değerlendirilmesi ve Yaptırımlar

Denetim ve değerlendirme ekibi

MADDE 28 – (1) Ruhsata esas denetimlerde denetim ekibi, ilin sağlık müdürünün görevlendireceği ilgili müdür yardımcısı veya şube müdürü,  denetlenen laboratuvar dallarında en az birer uzman ile HKS eğitimi almış olan bir üye olmak üzere en az üç kişiden oluşur. Tüm HKS değerlendirmelerinde il performans ve kalite koordinatörlüklerinin sorumluluğunda laboratuvar dallarından en az birer uzman ile HKS eğitimi almış olan iki üye olmak üzere en az üç kişiden oluşan değerlendirme ekibi görev alır. Genel Müdürlük lüzumu halinde benzer niteliklere sahip il dışı denetim veya değerlendirme ekibi görevlendirebilir. Denetim ve değerlendirme ekibindeki üyeler kendi çalıştığı laboratuvarın denetim ve değerlendirmesinde yer alamazlar.

Laboratuvarın değerlendirilmesi

MADDE  29 – (1) Laboratuvar, Ek-8’e ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine göre en az yılda bir kez değerlendirilir. Bakanlık HKS puan durumlarına uygun olarak aşağıdaki sürelerde laboratuvarı ayrıca değerlendirir veya değerlendirilmesini sağlar:

a) %70-%90 arasında puan alanlar altı ay sonunda,

b) %50 -%70 arasında puan alanlar üç ay sonunda,

tekrar değerlendirilir.

(2) Değerlendirme ekibi tarafından düzenlenen rapor en fazla beş iş günü içinde Müdürlük aracılığı ile Genel Müdürlüğe iletilir. Müdürlük, değerlendirme raporunda yer alan hususlara veya işlemlere yönelik beş iş günü içinde ilgili laboratuvarı yazılı olarak bilgilendirir.

Yaptırımlar

MADDE 30 – (1) Laboratuvarlar bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak açılamaz ve işletilemez.

(2) Laboratuvar, ruhsat başvurusunda bulunduğu sorumlu uzman ve yer/adres değişikliklerini Müdürlüğün bilgisi ve Bakanlığın onayı olmaksızın yapamaz.

(3) Laboratuvar, tıbbi üretim, pazarlama firmalarıyla ortaklıklar kuramaz, çıkar birlikteliği oluşturamaz.

(4) Laboratuvar açma yetkisine sahip olmayıp da, laboratuvar açanlar veya izinle açmış oldukları laboratuvarları yetkisi olmayanlara terk edenler ile laboratuvarın usulüne uygun olmayan yöntemlerle çalıştığı ve bu Yönetmelik hükümlerine uymadığı tespit edilenler hakkında 992 sayılı Kanunun 9 uncu ve 10 uncu maddelerindeki hükümler uygulanır.

(5) Bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine uygun çalışmayan referans hizmet laboratuvarları Bakanlık tarafından eksikleri hususunda yazılı olarak uyarılır ve üç ay süre tanınır. Bu süre içerisinde eksikliklerini gidermeyen referans hizmet laboratuvarının belgesi iptal edilir.

(6) Faaliyetleri geçici olarak kısmen durdurulan testi çalışmaya devam edenler ile ruhsatsız veya ruhsatı askıda iken faaliyet gösteren laboratuvarlar iki yıl süresince yeniden ruhsat başvurusunda bulunamaz.

(7) Bakanlığa veri göndermediği için ruhsatı iptal edilen laboratuvarlar iptal tarihi itibariyle altı ay süresince yeniden ruhsatlandırılmaz.

(8) Sadece araştırma amaçlı üretilmiş test ve kitler laboratuvarda tanı amacıyla kullanılamaz.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Laboratuvarın Kalite Kontrol ve Değerlendirme Sistemi, Güvenliği, Atık Yönetimi, Bilgi Sistemiyle Verilerin Korunması ve Etik İlkeler

Laboratuvarın kalite kontrol ve değerlendirme sistemi

MADDE 31 – (1) Laboratuvarlarda Bakanlık tarafından hazırlanan hizmet kalite standartları gereklerini sağlamak üzere bir kalite yönetim sistemi kurulur.

(2) Laboratuvarda rapor edilen testler için uygun bir iç kalite kontrol, test doğrulama ve/veya geçerli kılma programı uygulanır ve kayıt altına alınır.

(3) Laboratuvar Bakanlık tarafından belirlenen testler için dış kalite değerlendirme programlarına katılır ve bu katılım belgelenerek sonuçları kayıt altına alınır.

(4) Hizmet alımı ile diğer bir laboratuvara hizmet sunan laboratuvarlar, Bakanlık tarafından belirlenen testlerle ilgili katıldıkları dış kalite değerlendirme programına katılımlarına ait belge ve sonuçlarını hizmeti alan laboratuvara bildirirler.

(5) Laboratuvar; test sonuçlarının güvenilirliğini sağlamak amacıyla kalite kontrol ve değerlendirme sistemi kapsamında yöntemlerini ve faaliyetlerini gözden geçirmek ve gerekli önemleri almak zorundadır.

(6) İç kalite kontrol ile dış kalite değerlendirme sonuçları laboratuvarda en az beş yıl muhafaza edilir.

Laboratuvar güvenliği

MADDE 32 – (1) Laboratuvarın biyogüvenlik düzeyi TS EN 12128 standardında belirtilen en az “fiziksel korunma düzeyi 2” şartlarına uygun olmalıdır. Ancak, Ek-9’da yer alan mikroorganizmalardan risk grubu 3 olanlarıyla çalışan tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarları “fiziksel korunma düzeyi 3” , risk grubu 4 olanlarıyla çalışan tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarları ise “fiziksel korunma düzeyi 4” şartlarına uygun olmalıdır. 

(2) Korunmaya yönelik alınan tedbirler; laboratuvar personelinin ve yakın çevresinin kimyasal radyolojik veya enfeksiyöz ajana maruz kalma olasılığını azaltıcı veya önleyici olmalıdır.

(3) Laboratuvarda ilk yardım kiti ve mevcut tehlikelere uygun yangın söndürücü ile alev söndürme örtüsü güvenlik donanımı bulundurulur.

(4) Laboratuvarda risklere uygun dekontaminasyon ve/veya nötralizasyon kiti bulundurulur ve etkin kullanımı için önlemler alınır.

(5) Laboratuvarda kimyasal, radyoaktif ve/veya potansiyel enfeksiyöz riskten korunmak için personele yeterli kişisel koruyucu donanım ve diğer gerekli güvenlik donanımları temin edilir ve kullanılması sağlanır.

(6) Personele, işindeki potansiyel tehlikeler bildirilir, güvenli laboratuvar teknikleri eğitimi verilir ve aldığı eğitimler kayıt altına alınır. Personelin, çalıştığı örnekler veya testlerden dolayı aşı ile önlenebilir hastalıklara neden olan enfeksiyöz etkenlere maruziyet riski ile karşı karşıya ise bu personelin aşılanması sağlanır.

(7) Laboratuvar teknik alanında el yıkama için lavabo ile acil duş ve göz yıkama işlevi görecek ünite bulunur.

(8) Laboratuvarda kendine özgü ve personelinin kolayca erişebileceği bir güvenlik dokümanı oluşturulur. Kullanılan kimyasalların ürün güvenlik bilgi formları temin edilir.

(9) Laboratuvar içerisinde bulunan tehlike ve risklere ilişkin olarak, giriş kapısı ile gerekli olduğu durumlarda cihaz, donanım veya aygıt üzerine ilgili işaretleme veya etiketleme yapılır.

(10) Laboratuvarda uygun sıklıkta hava değişimi sağlanır. Bu değişim kimyasal veya toksik dumanların veya enfeksiyöz ajanların yayılmasını engelleyecek şekildedir.

 (11) Laboratuvara giriş sınırlaması uygulanır. Laboratuvarda biyolojik ajanların, örneklerin, ilaçların, kimyasalların ve hastalara ait bilgilerin yanlış kullanılması, tahrip edilmesi ve çalınma tehlikesine karşı gerekli önlemler alınır.

(12) Laboratuvarda korunma amacıyla kurulu cihazların ve donanımların ait oldukları standartlara uygun olarak düzenli bakım ve kontrolleri yapılır.

(13) Laboratuvarda giriş ve çıkış noktaları ile varsa yangın çıkışları uygun şekilde işaretlenir. Laboratuvar güvenliği ile ilgili tüm işaretlemeler ulusal veya uluslararası kabul gören simgeler kullanılarak yapılır.

(14) Tıbbı atıklar laboratuvarın biyogüvenlik düzeyine uygun olarak dekontamine edilir.

Laboratuvar atık yönetimi

MADDE 33 – (1) Laboratuvara ait tıbbi atıklar ile ilgili işlemler, 22/7/2005 tarihli ve 25883 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbî Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine uygun olarak yürütülür.

Laboratuvar bilgi sistemiyle verilerin korunması

MADDE 34 – (1) Laboratuvarda test sonuçları ve kişisel verilerin mevzuata uygun bir şekilde gizliliğini ve güvenliğini sağlayacak bilgi sistemi kurulur ve işletilir.

Etik ilkeler

MADDE 35 – (1) Laboratuvar hizmetleri etik kurallara ve kanıta dayalı laboratuvar tıbbı ilkelerine uygun olarak, güncel bilimsel ve teknolojik gerekleri yerine getirecek şekilde yürütülür.

(2) Laboratuvarda, toplum sağlığını tehdit eden salgın durumları veya hayatı tehdit eden acil durumlar hariç olmak üzere 1219 sayılı Kanunun 70 inci maddesine göre seçme ve ayırt etme kabiliyeti bulunan hastalarda kendisinin, kısıtlılarda ve çocuk hastalarda ise kanuni temsilcisinin başvurusu/rızası olmaksızın hastadan test için örnek alınamaz ve test yapılamaz.

(3) Test için alınan örneklerin araştırmalarda kullanılmasında klinik araştırmalarla ilgili mevzuat hükümleri uygulanır. Ancak toplum sağlığını korumaya yönelik Bakanlıkça yapılacak çalışmalar ile laboratuvarların kalite kontrol analizlerinde bu örnekler kör numune olarak kullanılabilir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Hizmet alımı

MADDE 36 – (1) Kamuya ait laboratuvarlar 7/2/2009 tarihli ve 27134 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Hizmeti Sunan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu Kapsamındaki İdarelerin Teşhis ve Tedaviye Yönelik Olarak Birbirlerinden Yapacakları Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca birbirlerinden veya 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca özel laboratuvarlardan hizmet alabilir. Hizmet alımı kararını kurum/kuruluş yönetimi ile birlikte laboratuvar sorumlusu verir.  

(2) Hizmetin satın alma yoluyla gördürülmesi halinde, hizmeti alan sağlık kurum/kuruluşu ile hizmeti veren sağlık kurum/kuruluşu, bu uygulamadan ve sonuçlarından müştereken sorumludur.

Örneklerin taşınması

MADDE 37 – (1) Örnekler 25/9/2010 tarihli ve 27710 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Enfeksiyöz Madde ile Enfeksiyöz Tanı ve Klinik Örneği Taşıma Yönetmeliğine uygun olarak taşınır.

Mevcut ruhsatlı laboratuvarlar

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilgili mevzuata uygun olarak açılan laboratuvarlar, iki yıl süre ile mevcut durumları ile faaliyete devam edebilirler. Bu süre içinde bu Yönetmelikte belirlenen ölçütlere uygun olarak ruhsat alırlar. Belirtilen süre içinde ruhsat almayan laboratuvarın faaliyetine son verilir.

Ruhsat için başvuru yapmış olan laboratuvarlar

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce 15/2/2008 tarihli ve 26788 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğe göre ruhsat almak üzere başvuruda bulunmuş olan laboratuvarların ruhsat başvuruları anılan Yönetmelik kapsamında değerlendirilerek sonuçlandırılır. Ancak bu laboratuvarlar da bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren iki yıl içinde ruhsatlarını yenilemek zorundadır.

Mevcut referans laboratuvarları

GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce Bakanlık tarafından belirlenmiş Referans Hizmet Laboratuvarları bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde durumunu bu Yönetmeliğe uygun hale getirmekle yükümlüdürler. Aksi halde referans olma durumları herhangi bir işleme gerek olmaksızın iptal olunur.

Laboratuvar uzman kadroları

GEÇİCİ MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce, faaliyette bulunan laboratuvarlara bir uzman kadrosu verilir. Birden fazla uzman çalışan laboratuvarlarda 1219 sayılı Kanunun 12 nci maddesine uygun olmak kaydıyla, çalışan diğer uzmanları belgelemeleri halinde bu uzmanlar kadrolara eklenerek laboratuvar kadrosu olarak belirlenir.

Yürürlük

MADDE 38 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 39 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

KAMU KURUM VE KURULUŞLARINDA ÇALIŞAN PERSONELİN KILIK VE KIYAFETİNE DAİR

YÖNETMELİK

Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 16/7/1982, No: 8/5105

Dayandığı Kanunun Tarihi : 14/7/1965, No: 657

Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 25/10/1982, No: 17849

Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 5, Cildi: 21, S. 2879

Amaç – Kapsam ve Deyimler

Madde 1 – Bu Yönetmelik, kamu personelinin Atatürk devrim ve ilkelerine uygun, uygar, aşırılığa kaçmayacak şekilde sade bir kılık ve kıyafette olmalarını, kılık ve kıyafette birlik ve bütünlük içinde bulunmalarını sağlamayı amaçlamaktadır.

Madde 2 – Bu Yönetmelik, genel ve katma bütçeli kurumlar, mahalli idareler, döner sermayeli kuruluşlar ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların iştirakleri ve müesseselerinde çalışan her sınıf ve derecedeki memurlar, sözleşmeli ve geçici görevle çalışan personel ile işçilerin kılık ve kıyafetlerinin düzenlenmesine ilişkin esasları kapsar.

Madde 3 – Bu Yönetmelikte geçen;

a. “Kurum ve Kuruluş” deyimi, genel ve katma bütçeli kurumlar, mahalli idareler, döner sermayeli kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların iştirak ve müesseseseleri,

b. “Memur” deyimi, 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde belirtilen sınıflarda (yardımcı hizmetler sınıfı dahil) çalışanları,

c. “Sözleşmeli Personel” deyimi, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası, 5434 sayılı Kanuna 1101 sayılı Kanunla eklenen Ek 5 inci maddenin son fıkrası ve özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak 2 nci madde kapsamına giren kurum ve kuruluşlarda çalışanlarla 6/11/1980 gün ve 2333 sayılı Kanuna göre çalışanları,

d. “Geçici Görevli” deyimi, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (C) fıkrasına göre çalışanlarla kadrosunun bağlı bulunduğu kurum ve kuruluş dışında başka bir kurum ve kuruluşta çalışanları,

e. “İşçi” deyimi, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (D) fıkrasına giren ve bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinde belirtilen kurumlarda çalışanları,

ifade eder.

Ana İlkeler

Madde 4 – Kurum ve kuruluşlarda görevli memur, sözleşmeli personel, geçici personel ile hizmetliler ve işçilerin giyimlerinde sadelik, temizlik ve hizmete uygunluk esastır.

Madde 5 – 2 nci maddede sözü edilen personelin kılık ve kıyafette uyacakları hususlar:

a. (Değişik: 10/12/2001-2001/3459 K.) Kadınlar;

Elbise, pantolon, etek temiz, düzgün, ütülü ve sade ayakkabılar ve/veya çizmeler sade ve normal topuklu, boyalı, görev mahallinde baş daima açık, saçlar düzgün taranmış veya toplanmış, tırnaklar normal kesilmiş olur. Ancak bazı hizmetler için özel iş kıyafetleri varsa görev sırasında kurum amirinin izni ile bu kıyafet kullanılır.

Kolsuz ve çok açık yakalı gömlek, bluz veya elbise ile strech, kot ve benzeri pantolonlar giyilmez. Etek boyu dizden yukarı ve yırtmaçlı olamaz. Terlik tipi (sandalet) ayakkabı giyilmez.

b. Erkekler;

Elbiseler temiz, düzgün, ütülü ve sade; ayakkabılar kapalı, temiz ve boyalı giyilir. Sandalet veya atkılı ayakkabı giyilmez. Bina içinde ve görev mahallinde baş daima açık bulundurulur. Kulak ortasından aşağıda favori bırakılmaz. Saçlar, kulağı kapatmayacak biçimde ve normal duruşta enseden gömlek yakasını aşmayacak şekilde uzatılabilir, temiz bakımlı ve taranmış olur. Hergün sakal tıraşı olunur ve sakal bırakılmaz. Bıyık tabii olarak bırakılır, uzunluğu üst dudak boyunu geçemez. Üstten alınmaz, yanlar üst dudak hizasında olur, alt uçları dudak hizasından kesilir. Kravat takılır, kravatı örtecek şekilde balıkçı yaka veya benzeri süveterler giyilmez. Hizmet gereğine uygun olarak verilmişse tek tip elbise giyilir.

(Değişik: 7/8/1991 – 91/2048 K.) Bina içinde gömleksiz, kravatsız ve çorapsız dolaşılmaz.

Çeşitli Hükümler

Madde 6 – Resmi elbise (üniforma) giymek zorunda olanlar ilgili kurum ve kuruluşun özel yönetmeliklerinde belirtilen usul ve esaslara tabidirler.

Madde 7 – Sağlık, şantiye, arazi, atölye, maden ve benzeri yerlerde çalışanların çalışılan işin ve yerin özelliğine göre giyim eşyasının tipi, modeli ve rengi ilgili kurumca tespit edilir.

Ancak, bu Yönetmelikte belirtilen diğer esaslara uyulması zorunludur.

Madde 8 – Sağlık özürü bulunan ve bunu resmi doktor raporu ile belgelendiren personelin giyimlerinde bu özürlerin ve mevsim şartlarının gerektirdiği değişiklikler yapılabilir.

Madde 9 – Personel, görev yaptığı yerin ve mezun olduğu okulların rozetleri ile Hükümetçe özel günler için çıkarılan rozetler (Atatürk’ün doğumunun 100. Yılı gibi) dışında rozet, işaret, nişan v.b. şeyler takamaz.

Madde 10 – Her türlü resmi belgelere yapıştırılacak fotoğrafların, bu Yönetmelik hükümlerine uygun kılık-kıyafetlerle çekilmiş olması zorunludur.

Madde 11 – Yaz döneminde personelin kılık, kıyafeti 15 Mayıs – 15 Eylül tarihleri arasında uygulanır.

Yaz kıyafetleriyle ilgili hususlar bakanlık merkez teşkilatında ilgili Bakanlarca; illerde, yapılan hizmetin mahiyeti ve çalışılan yerin iklim ve coğrafik özellikleri gözönünde tutularak Valilerce tespit edilir.

Madde 12 – Merkezde ve taşrada protokole dahil olan bayan ve erkek kamu görevlileri resmi kutlama törenlerine koyu renk takım elbise ile katılırlar.

Madde 13 – Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu hükümlerine göre düzenlenen Toplu İş Sözleşmelerine bu Yönetmeliğe aykırı hükümler konulamaz.

Toplu İş Sözleşmeleri halen yürürlükte olan kuruluşlar için (Sözleşmenin yenilenmesine kadar) bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Madde 14 – 7/6/1963 tarihli ve 6/1835 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli Türk Silahlı Kuvvetleri Kıyafet Kararının Kara Kuvvetleri Sekizinci Bölüm 1 inci maddesi, Deniz Kuvvetleri Dördüncü Kısım 1 inci maddesi, Hava Kuvvetleri Dördüncü Kısım 1 inci maddesi hükümleri ile 22/7/1981 tarihli ve 8/3349 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına bağlı “Milli Eğitim Bakanlığı ile Bakanlıklara Bağlı Okullardaki Görevlilerle Öğrencilerin Kılık Kıyafetlerine İlişkin Yönetmelik” hükümleri saklıdır.

Madde 15 – Diyanet İşleri Başkanlığında bilfiil din işleriyle ilgili personelin giyim ve kuşamına ilişkin hususlar 17 nci maddede belirtilen mevzuata aykırı olmamak koşulu ile Başkanlıkça tespit ve bağlı olduğu Bakanlıkça onaylanacak esaslar çerçevesinde yürütülür.

Cezai Hükümler

Madde 16 – Bu Yönetmeliğe aykırı hareket edenlere 657 sayılı Devlet memurları Kanununun disiplin cezalarına ilişkin hükümleri uygulanır.

İş Kanununa tabi işçilere de aynı derecedeki cezai hükümler uygulanır.

Madde 17 – Bu yönetmelik; 2413 sayılı “Bilumum Devlet Memurlarının Kıyafetleri İle İlgili Kararname”; 2596 sayılı “Bazı Kisvelerin Giyilemeyeceğine Dair Kanun”un 6 ncı maddesi ve bu maddeye göre çıkarılan 1958 sayılı “Bazı Kisvelerin Giyilemeyeceğine Dair Kanunun” tatbik suretini gösterir “Nizamname” hükümleri uyarınca düzenlenmiştir.

Madde 18 – 27/1/1982 tarihli ve 8/4219 sayılı Kararname yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 19 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 20 – Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

16.7.1982 TARİH VE 8/5105 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE

Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği Yürürlüğe Koyan Kararnamenin

Tarihi	Numarası	Farklı Tarihte Yürürlüğe Giren Maddeler	YürürlüğeGiriş Tarihi
7/8/199110/12/2001	91/20482001/3459	———-	15/8/19913/1/2002

Resmi Gazete Tarihi: 25.11.2011 Resmi Gazete Sayısı: 28123

BİTKİSEL ÜRETİMDE KULLANILAN BİTKİ KORUMA ÜRÜNLERİNİN KAYITLARININ TUTULMASI VE İZLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; bitkisel ürünlerin üretiminden pazarlama aşamasına kadar geçen süreçte kullanılan bitki koruma ürünlerinin zirai mücadele teknik talimatlarına ve teknik tavsiyelerine uygun olarak kullanılması ile tüketici sağlığı ve çevrenin korunmasına yönelik olarak üründe kullanılan bitki koruma ürünlerinin izlenebilirliğinin sağlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; bitkisel üretimde kullanılan bitki koruma ürünlerinin kullanımına yönelik sorunların önlenmesi amacıyla üreticiler, ürünü toptan alan alıcı, ihracatçı kişi, kurum ve kuruluşların görev ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

b) Bitki: Canlı bitkiler ile bunların derin dondurulmamış meyve ve sebzeleri, yumrular, soğansılar, soğanlar ve rizomlar, kesme çiçekler, yapraklı dallar, budama artığı yapraklar, yapraklar, bitki doku kültürleri, canlı polen, göz, kalem ve çelik gibi canlılığını koruyan belirli parçaları ile dikim amaçlı olan botanik tohumlarını,

c) Bitki koruma ürünü (BKÜ): Kullanıcıya farklı formlarda sunulan, bitki ve bitkisel ürünleri zararlı organizmalara karşı koruyan veya bu organizmaların etkilerini önleyen, bitki besleme amaçlı olanlar dışında bitki gelişimini etkileyen, koruyuculara ilişkin özel bir düzenleme kapsamında bulunmayan ancak bitkisel ürünleri koruyucu olarak kullanılan, bitki ve bitki kısımlarının istenmeyen gelişmelerini kontrol eden veya önleyen, istenmeyen bitkileri yok eden, bir veya daha fazla aktif maddeyi veya aktif madde, sinerji yaratan veya güvenilirliği artıran maddeler gibi bileşenleri içeren preparatları,

ç) Bitkisel ürün: Bitkisel orijinli, işlem görmemiş veya basit bir işlemden geçmiş, bitki tanımına girmeyen ürünleri,

d) BKÜ kalıntısı: Bitki veya bitkisel kökenli ürünlerde BKÜ’nün kullanımı sonucu ortaya çıkan, metabolitler ile degradasyon veya reaksiyon sonucunda oluşan dönüşüm ürünleri de dâhil olmak üzere bir veya birden fazla maddeyi,

e) Entegre mücadele (EM): Kültür bitkilerinde zararlı türlerin popülasyon dinamikleri ve çevre ile ilişkilerini dikkate alarak, uygun olan bütün mücadele metotlarını ve tekniklerini uyumlu bir şekilde kullanarak, bunların popülasyonlarını ekonomik zarar seviyesinin altında tutan bir zararlı yönetimi sistemini,

f) İşleme, depolama yeri: Bitkisel ürünlerin temizleme, ayıklama, fenni temizleme, tasnif, paketleme, ambalajlama işlemlerinin yapıldığı ve muhafaza edildiği yerleri,

g) Müdürlük: Gıda, Tarım ve Hayvancılık il ve ilçe müdürlüklerini,

ğ) (Değişik:RG-8/9/2012-28405) Tarım danışmanı ve/veya serbest tarım danışmanı: Bakanlıkça 8/9/2006 tarihli ve 26283 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmelikte belirlenen hükümlere göre yetkilendirilmiş kişiler.

h) Üretici: Bitkisel üretim faaliyetlerinde bulunan gerçek ve tüzel kişileri,

ı) Üretici kayıt defteri: Üreticisinin kimlik, üretim yeri ve üretim aşamasında kullandıkları BKÜ’lerinin kayıtlarının bulunduğu belgeyi (Ek-1),

i) Üretici örgütü: Üretici ve yetiştiricilerin gönüllülük esasına dayalı olarak tarımsal alanda üretimden pazara kadar ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla çeşitli kanunlara dayanarak kurdukları organizasyonları,

j) Üretim yeri: Bitkisel ürün üretiminin yapıldığı alanları,

k) Yetkilendirilmiş laboratuvar: BKÜ kalıntı analizlerini yapmak üzere yetkilendirilen laboratuvarları,

l) Zararlı organizma: Bitki veya bitkisel ürünlere zarar veren bitki, hayvan veya patojenik ajanların tür, streyn veya biyotiplerini,

m) Zirai mücadele: Bitki ve bitkisel ürünlerde ürün kayıplarına neden olan zararlı organizmaların zararını önlemek amacıyla yapılan her türlü faaliyeti,

n) Zirai mücadele alet ve makineleri: Bitki koruma ürünlerinin uygulanmasında kullanılan her türlü alet, makine, donanım ve bunların parçalarını,

o) Zirai mücadele teknik talimatı: Zararlı organizmalarla mücadelede kullanılan Bakanlıkça yayımlanmış talimatları,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Görev ve Sorumluluklar

Bakanlığın görev ve sorumlulukları

MADDE 5 – (1) Bakanlık;

a) Bitkisel üretimde kullanılan bitki koruma ürünlerinin tavsiyelerine uygun kullanımının denetimini yapar ve kalıntıyı izler.

b) Sağlıklı üretim için eğitim ve yayım gibi her türlü tedbiri alır.

c) Kayıt sistemine katılan üreticileri destekleme esaslarını belirler.

Müdürlüğün görev ve sorumlulukları

MADDE 6 – (1) Müdürlük;

a) Bitkisel üretimde kullanılan bitki koruma ürünlerinin tavsiyelerine uygun kullanımının denetimini yapar.

b) BKÜ kayıtlarını tutarak müdürlüğe ibraz eden üreticilerin;  kimlik, üretim yeri, üretim parseli, üretim deseni ve işletmeye ilişkin diğer bilgilerin kayıtlarını tutar.

c) Üreticinin zirai mücadele uygulamalarını teknik tavsiyelere uygun yürütmesi, kalıntısız ve sağlıklı üretim yapılması amacıyla eğitim ve yayım gibi her türlü tedbiri alır.

ç) BKÜ uygulamalarının denetimi amacıyla bitkisel ürün numunesi alır ve Bakanlıkça yetkilendirilmiş laboratuvara gönderir.

d) BKÜ’lerin kayıt işlemlerine ilişkin eğitim, yayım ve kontrol hizmetlerini yürütür.

e) İl bazında etkin tanıtım ve katılım kampanyaları ve bilinçlendirme çalışmaları yapar.

f) Toptancı, ihracatçı ve üretici örgütleri ile eğitim çalışmaları yapar.

Üreticilerin görev ve sorumlulukları

MADDE 7 – (1) Üreticiler;

a) (Değişik:RG-8/9/2012-28405) Bitki koruma ürünlerini, Bakanlıkça belirlenen tavsiyelere göre; uygun zamanda, uygun dozda ve uygun zirai mücadele aletleri ile uygular, uygulama kayıtlarını tutar veya serbest tarım danışmanına ya da bünyesinde tarım danışmanı çalıştıran kişi ve kuruluşlara tutturur.

b) Üretim aşamasında kullandığı bitki koruma ürünü faturalarını ve uygulama kayıtlarını bir sonraki üretim sezonuna kadar muhafaza eder.

c) Talep edildiğinde üretim ile ilgili bilgiler ve bitki koruma ürünü uygulama bilgilerini Bakanlık görevlilerine, ürün almak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlara verir.

ç) Entegre mücadele, iyi tarım ve sözleşmeli tarım uygulamalarından herhangi birini yapıyorsa bu konularda belirlenmiş ilke ve kurallara uyar.

d) Bakanlıkça denetim amacıyla istenen ürün numunelerinin alınmasına yardımcı olur ve analiz sonucu uygun çıkmayan ürünlerin imhasını temin eder.

(2) Üretici kayıt defterinde yer alan bilgilerin tümünün doğruluğu hususunda üreticinin beyanı esas kabul edilir.

Serbest danışmanlık hizmeti veren kişi, kurum ve kuruluşların görev ve sorumlulukları

MADDE 8 – (1) (Değişik cümle:RG-8/9/2012-28405) Üreticinin tarımsal danışmanlık hizmeti alması durumunda, tarımsal danışmanlık hizmeti veren kişi ve kuruluşlar;

a) Sözleşme yaptıkları üreticinin görev ve sorumluluklarını üstlenerek, üreticilere ait kayıtları tutar.

b) Bitki koruma ürünü kullanılmış olan bitkisel ürüne ait; üretim yeri, üretim parseli, üretim deseni ve üretici kimlik bilgileri ile işletmeye ilişkin diğer bilgileri talep edildiğinde müdürlüğe bildirir.

c) Bitki koruma ürünü kullanılmış olan bitkisel ürüne ait bitki koruma ürünü faturalarını ve uygulama kayıtlarını bir sonraki üretim sezonuna kadar muhafaza eder.

ç) Entegre mücadele, iyi tarım, sözleşmeli tarım uygulamalarından herhangi birini yapıyorsa bu konularda belirlenmiş ilke ve kurallara uyar.

d) Talep edildiğinde bitki koruma ürünü uygulama bilgilerini Bakanlık görevlilerine, ürün almak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlara verir.

e) Denetim amacı ile istenen ürün numunelerini verir.

f) Analiz sonucu uygun çıkmayan ürünün imhasını temin eder.

Bitkisel ürün alıcılarının görev ve sorumlulukları

MADDE 9 – (1) Bitkisel ürünü, toptancı, hal tedarikçisi, ihracatçı, kabzımal gibi toptan alanlar;

a) Üretim aşamasında kullanılmış olan bitki koruma ürünü uygulama kayıtları tutulmuş olan, ürün kimliği bulunan bitkisel ürünleri alır.

b) Farklı üreticilerden almış olduğu bitkisel ürünlerin üreticisine ulaşılabilecek bilgileri içeren, üretici bazında ürün kayıt sistemini oluşturur.

c) İşleme, tasnif veya paketleme yerlerinde barkot veya kimlik sistemini oluşturup bu sistemi ürün ambalajına işler.

ç) Bakanlık ve müdürlük görevlilerinin denetim amaçlı numune almasını sağlar, işleme, tasnif, paketleme ve depolama aşamasında bitkisel ürünlerde kullanılan bitki koruma ürünü uygulamalarının kayıtlarını tutar ve bunları kimlik sistemine işler.

Bitki koruma ürünü satıcılarının sorumlulukları

MADDE 10 – (1) Bitki koruma ürünü satanlar;

a) Ürün çeşidi, zararlı organizma ve hasat zamanını da dikkate alarak, zirai mücadele teknik talimatları doğrultusunda bitki koruma ürünü satışında bulunur.

b) Satışlarına ait kayıtları güncel olarak tutar ve Bakanlık veya müdürlüğün talebi hâlinde bu kayıtları ibraz eder.

c) 21/4/2011 tarihli ve 27912 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Koruma Ürünlerinin Reçeteli Satış Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin ilgili hükümlerine uygun olarak faaliyette bulunur.

Laboratuvarların sorumlulukları

MADDE 11 – (1) Yetkilendirilmiş laboratuvarlar, Bakanlıkça gönderilen numunenin en kısa sürede analizini yaparak sonucunu bildirirler.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İdari yaptırımlar

MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun 38 inci ve 39 uncu maddesinin ilgili hükümlerine göre işlem yapılır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 13 – (1) 4/11/2008 tarihli ve 27044 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitkisel Üretimde Kullanılan Kimyasalların Kayıt Altına Alınması ve İzlenmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
25/11/2011	28123
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi	Sayısı
1.	8/9/2012	28405
2.

Yönetmeliğin ekini görmek için tıklayınız.

TARIM İŞLETMELERİNİN YETERLİ TARIMSAL VARLIĞA SAHİP OLUP OLMADIĞININ TESPİTİNE DAİR YÖNETMELİK

Resmi Gazete Tarihi: 26/01/2003

Resmi Gazete Sayısı: 25005

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından :

BİRİNCİ BÖLÜM:

Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 –

Bu Yönetmeliğin amacı; tarım işletmelerinin ekonomik bütünlüğünü korumak, işletme arazilerinin bölünmesini önleyerek sürdürülebilirliğini sağlamak ve yapılacak paylaşımlarda işletmelerin yeterli ekonomik varlığa sahip olup olmadıklarını tespit etmektir.

Kapsam

Madde 2 –

Bu Yönetmelik; tarımsal işletmelerin değerinde azalmaya sebep olan ve ekonomik bütünlüğünü bozacak nitelikte miras yolu ile paylaşımlarını önlenmek için yapılacak çalışmalarda; paylaşıma konu işletmenin yeterli büyüklüğe ve varlığa sahip olup olmadığı, işletme varlığının bölünüp bölünemeyeceği veya ne şekilde bölüneceğinin tespitinde uyulacak usul ve esasları kapsar.

Hukuki Dayanak

Madde 3 –

Bu Yönetmelik, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 659 uncu maddesinin son fıkrası ve 441 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 –

Bu Yönetmelikte geçen;

Kanun: 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununu,

Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

İl ve İlçe Müdürlüğü: Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlı mahalli taşra teşkilatlarını,

Komisyon: Sürdürülebilir, ekonomik bütünlüğe ve yeterli tarımsal varlığa sahip işletme büyüklüğünü tespit etmek üzere Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerince oluşturulacak komisyonu,

Tarımsal işletme: Üretim faktörlerini kullanarak; bitkisel ve/veya hayvansal ürünlerin üretimi için tarımsal faaliyet yapan ve işletme içerisinde tarımsal ürünlerin üretimden sonra, koruma ve/veya işlemesini yaparak; mamul veya yarı mamul hale getirmeye yönelik ekonomik faaliyette bulunan işletmeyi,

Yeter gelirli tarımsal işletme: Bir tarım işletmesinde üretim faktörlerinin rasyonel kullanımına olanak vererek işletmenin gelişmesini temin eden, ailenin ekonomik ve sosyal gelişimini temin edecek geliri sağlayan, tarımsal yapının muhafazası ve tarımın sürekliliğini sağlayan en küçük işletme büyüklüğünü,

Tarım arazisi: Toprak, topoğrafya ve diğer ekolojik özellikleri bitkisel, hayvansal ve su ürünleri üretim için uygun olan ve halihazır bu amaçla kullanılan veya imar, ıslah ve ihya edilerek bitkisel, hayvansal ve su ürünleri üretim için uygun hale dönüştürülebilen arazileri,

Mutlak tarım arazisi: Bitkisel üretimde; toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin kombinasyonu yöre ortalamasında ürün alınabilmesi için sınırlayıcı olmayan, topoğrafik sınırlamaları yok veya çok az olan; ülkenin tarımsal üretiminde ülkesel, bölgesel veya yerel önemi nedeniyle tarımda kalması gereken, halihazır tarımsal üretimde kullanılan veya bu amaçla kullanıma elverişli olup diğer standartları yörelere göre Bakanlıkça belirlenen arazileri,

Özel ürün arazisi: Mutlak tarım arazileri dışında toprak ve topoğrafik sınırlamaları nedeniyle yöreye adapte olmuş her türlü bitkisel üretim yapılamayan sadece sulu şartlarda özel bitkisel ürünlerin yetiştiriciliği ile su ürünleri yetiştiriciliğinin ve avcılığının yapılabildiği, ülkenin tarımsal üretiminde ülkesel, bölgesel veya yerel önemi nedeniyle tarımda kalması gereken ve diğer standartları yörelere göre Bakanlıkça belirlenen arazileri,

Dikili arazi: Mutlak ve Özel Ürün Arazileri dışında üzerinde yöre ekolojisine uygun meyve, asma, fındık, fıstık, gül, çay ve benzeri çok yıllık ağaç, ağaççık ve çalı formundaki bitkilerin tarımı yapılan, ülkenin tarımsal üretiminde ülkesel, bölgesel veya yerel önemi nedeniyle tarımda kalması gereken ve diğer standartları Bakanlıkça belirlenen arazileri,

Marjinal tarım arazisi: Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri ve dikili araziler dışında kalan, toprak ve topoğrafik sınırlamaları nedeniyle üzerinde sadece geleneksel toprak işlemeli tarımın yapıldığı, yerel önemi olan ve kullanım kararlarının yerel ihtiyaçlara göre belirlendiği ve diğer standartları yörelere göre Bakanlıkça belirlenen arazileri,

Sulu tarım arazisi: Yöreye adapte olmuş tarımı yapılan her türlü bitkinin büyüme devresinde ihtiyaç duyduğu suyun; doğal veya yapay olarak yeterli miktarda karşılanabildiği arazileri,

Kuru tarım arazisi: Nicelik ve nitelik yönünden; su kaynağı, toprak ve topoğrafik özellikleri yeterli olmadığı için sulama imkanı bulunmayan bitki su ihtiyacı yağışla karşılandığı için sadece bu şartlara uyum sağlayan bitkilerin tarımının yapıldığı arazileri,

Örtü altı tarımı: İklim ve diğer dış etkilerin olumsuzluklarının kaldırıldığı veya azaltıldığı cam, naylon ve benzeri malzeme kullanılarak oluşturulan örtüler altında ileri tarım teknikleri kullanılarak yapılan tarım şeklini,

Arazi: Toprak, iklim, topografya, hidroloji ve canlıların değişik oranlarda etkisi altında bulunan biyo-üretken yer yüzü parçasını,

Arazi parseli: İfraz veya tevhit yapılarak sınırları memleket nirengisine göre belirlenip, vasfı, alanı, sınırları ve benzeri özellikleri kayıt altına alınmış arazileri,

Tarımsal parsel: İşletmenin sahip olduğu; kadastrosu yapılmış, üzerinde tarımsal üretim yapılan her bir arazi parselini,

Bölünemez tarımsal parsel büyüklüğü: Makineli tarımda toplam işlem zamanları ile alan kayıplarını optimum yapabilen, arazi nitelikleri, üretim deseni ve potansiyeline göre Bakanlık tarafından belirlenen en küçük parsel büyüklüğünü,

Arsa: Yerleşim alanları içinde veya dışında ilgili kuruluşlardan uygun görüş alınarak konut, sanayi, turizm ve benzeri amaçlarla yerleşim için imar planı yapılmış veya bu amaçla kullanılan planı bulunmayan kasaba, belde ve köy yoğun yerleşim alanları içinde kalan arazileri,

Bitki varlığı ve bitkisel üretim: Bölgenin ekolojik şartlarına uygun olarak üretim amacıyla tesis edilen bitki plantasyonu ve bunlardan elde edilen bitkisel üretimi,

Hayvan varlığı ve hayvansal üretim: Bir işletmedeki büyükbaş, küçükbaş, kanatlı ve küçük evcilleri ve bunlardan elde edilen hayvansal üretimi,

Su ürünleri varlığı ve üretimi: Denizler, iç sular ve suni olarak yapılmış havuz, baraj, gölet, dalyan ve çiftlik gibi tesislerden elde edilebilen su ürünleri varlığını, bu yerlerde yapılan bitkisel ve hayvansal su ürünleri yetiştiriciliğini ve bunlardan elde edilen bitkisel ve hayvansal üretimi,

Tarımsal makine parkı: Bir işletmede bulunan alet, makine ve ekipmanlarını,

Bina varlığı: İşletmede bulunan samanlık, silo, depo, sundurma, ahır, ağıl gibi işletme faaliyetlerinde kullanılan kapalı ve yarı açık yapıları,

Tarımsal amaçlı yapılar: Tarımsal üretim ve tarımsal ürünlerin üretildikten sonra ilk işleme ve değerlendirmesini yapmak amacı ile inşa edilen yapıları,

Tarımsal faaliyetler: Bitkisel üretimi, hayvansal üretimi (büyükbaş, küçükbaş, kanatlı, balıkçılık, arıcılık, ipek böcekçiliği) ve bu üretim sonucu elde edilen malların; işletme içerisinde ilk işleme, koruma ve değerlendirmesi için yapılan faaliyeti,

Gayri safi hasıla: Bir yılda tarımsal faaliyetlerin tümünden elde edilen toplam geliri,

Değişken masraflar: Yıl içinde üretim faaliyetlerine bağlı olarak yapılmak zorunda olunan masrafları,

Brüt kar: Gayri safi hasıladan değişken masrafların çıkarılması ile elde edilen değeri, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM:

Komisyon, Yeter Gelirli Tarımsal İşletme ve Arazi Kriterleri

Komisyon, Kuruluşu ve Çalışma Esasları

Madde 5 –

Ekonomik bütünlüğe ve yeterli tarımsal varlığa sahip tarımsal işletme büyüklüğünün tespiti için Bakanlığa bağlı il ve ilçe müdürlüklerince tarımsal faaliyet alanı dikkate alınarak en az ikisi ziraat mühendisi olmak üzere üç asil ve üç yedek üyeden oluşan bir komisyon kurulur. İlçede yeterli ziraat mühendisi olmadığı takdirde İl teşkilatından takviye edilir.

Komisyon, İlçede İlçe Müdürünün teklifi İl Müdürünün onayı ile, İlde ilgili İl Müdür Yardımcısının teklifi, İl Müdürünün onayı ile 1 yıllık süre için oluşturulur ve her yıl yeniden belirlenir.

Komisyon Bakanlıkça hazırlanacak Uygulama Tebliği doğrultusunda işletmenin yeterli tarımsal varlığa sahip olup olmadığını ve tarım arazi parselinin niteliklerine göre büyüklüğünü ve bölünebilirliğini bu Yönetmelikte belirtilen esaslar doğrultusunda tespit eder.

Yeter Gelirli Tarımsal İşletme ve Bölünebilirlik Kriterleri

Madde 6 –

Ekonomik bütünlüğe ve yeter gelirli tarımsal varlığa sahip işletme büyüklüğü Bakanlığın çıkaracağı Uygulama Tebliği ile belirlenen kriterlere göre komisyonlarca hesaplanır.

Yeter gelirin hesaplanmasında; 22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununda öngörülen ve 1984 yılı toptan eşya fiyatları endeksi üzerinden yıllık 1.000.000 TL tutarındaki tarımsal işletme geliri esas alınır.

Bu değer her yıl Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından Temmuz ayında yayınlanan on iki aylık ortalama Toptan Eşya Fiyat Endeksi esas alınarak Bakanlık tarafından belirlenir ve İl Müdürlüklerine bildirilir.

Bölünemez Tarımsal Parsel Büyüklüğü

Madde 7 –

Tarım işletmesinin değerinde azalmaya neden olan parsel bölünmelerinin önlenmesi için bölünemez tarımsal parsel büyüklüğü; nitelikleri Bakanlık tarafından çıkarılacak uygulama tebliği ile belirlenecek; mutlak tarım arazilerinde ve özel ürün arazilerinde on dekar, dikili tarım arazilerinde beş dekar, örtü altı tarımı yapılan arazilerde üç dekar, marjinal tarım arazilerinde yirmi dekardır. Bu rakamların iki katından küçük parseller bölünmez. Büyük parseller bölündüğünde bu rakamlardan küçük parseller oluşturulamaz.

Oluşturulan parselin en az bir kenarı kamuya ait bir yola gelecek ve arazi eğimi %3 ten fazla olan yerlerde parselin uzun kenarı eğime dik olacak şekilde bölünür.

İstisnalar

Madde 8 –

Bölündüğünde işletme bütünlüğü bozulabilen, işletme değerinde azalmaya neden olabilecek mantarcılık, hayvancılık, örtü altı tarımı ve su ürünleri ile ilgili üretim yapan işletmeler bölünemezler. Ancak bu işletmeler birden fazla üniteden oluşuyor ise ve her ünite de yönetmelikle belirlenen yeter geliri sağlıyorsa üniteler halinde bölünebilirler.

Arsa niteliğini kazanmış araziler tarımsal işletme gelir hesabında dikkate alınmazlar.

Verim ve Fiyatların Tespiti

Madde 9 –

Yeter Gelirli Tarımsal İşletme Büyüklüklerinin Tespitinde; Komisyonlar bölgesel düzeyde yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan en az üç çeşit ürün dikkate alınarak bitkisel ürünlerin sulu ve kuru arazi şartlarında geriye doğru en az üç yıllık verim ortalamaları ile tespitin yapılacağı bölgedeki bitkisel ve hayvansal ürün verimlerini dikkate alır. Ürün ve girdi fiyatları olarak tarım kredi ve tarım satış kooperatifleri, ticaret borsaları, toptancı hal fiyatları ile Kamu İktisadi Teşebbüsleri tarafından alımı yapılan ürün fiyatları ve serbest piyasada oluşan fiyatlar esas alınarak Bakanlık tarafından her yıl Temmuz ayında Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan rakamlar göz önünde bulundurularak ortalama değer belirlenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM:

Son Hükümler, Yürürlük ve Yürütme

Tespitin Bildirilmesi

Madde 10 –

Komisyonca bu Yönetmeliğe uygun olarak belirlenen ekonomik bütünlüğe ve yeterli tarımsal varlığa sahip işletme büyüklüğü ile mevcut işletmenin birden fazla mirasçıya özgülenip özgülenemeyeceği, parsellerin özgülenmesinde ifraz ile ilgili göz önünde bulundurulacak hususlar İl ve İlçe Müdürlüğü tarafından Sulh Hukuk Hakimliğine bildirilir.

İtiraz

Madde 11 –

Komisyonca tespit edilen ekonomik bütünlüğe ve yeterli tarımsal varlığa sahip işletme büyüklüğü ile işletme arazilerinin özelliklerine, mirasçılar tarafından itirazlar ilgili Sulh Hukuk Hakimliğine yapılır.

İtirazın yeniden incelenmesi Bakanlık tarafından yapılır ve inceleme raporu Sulh Hukuk Hakimliğine bildirilir.

Denetim

Madde 12 –

Komisyonun tespit çalışmalarına yönelik iş ve işlemleri Bakanlıkça denetlenir.

Yürürlük

Madde 13 –

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 14 –

Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.