Kategori: Yönetmelikler

25 Nisan 2017 SALI                       Resmî Gazete                            Sayı : 30048

YÖNETMELİK

Sağlık Bakanlığından:

BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNLERİN AMBALAJ BİLGİLERİ, KULLANMA

TALİMATI VE TAKİBİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; ruhsatlı veya izinli beşeri tıbbi ürünlerin kişilerin sağlığı ve güvenliği açısından doğru kullanılmasını sağlamak amacıyla ambalaj bilgileri ve kullanma talimatında bulunması gereken bilgiler ile hatalı, sahte beşeri tıbbi ürünlere karşı daha etkin tedbirler alınması için dağıtım zincirinin takip ve kayıt altına alınması ve gerekli takip ve kayıt sistemlerinin kurulması hakkında usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – 

(1) Bu Yönetmelik, beşeri tıbbi ürünlerin ambalaj bilgileri ile kullanma talimatında bulunması gereken asgari bilgileri ve tüm dağıtım zincirini takip ve kayıt altına almak için yapılacak bildirimler ile dağıtım zincirinde yer alan gerçek ve tüzel kişileri ve kurum ve kuruluşları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – 

(1) Bu Yönetmelik; 14/5/1928 tarihli ve 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanununa, 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendine, 18/12/1953 tarihli ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanunun 24 üncü maddesine ve 11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 27 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – 

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Ambalaj bilgileri: İç veya dış ambalaj üzerindeki bilgileri,

b) Beşeri tıbbi ürün;

1) İnsanlardaki hastalığı tedavi edici veya önleyici özelliklere sahip olarak sunulan veya,

2) Farmakolojik, immünolojik veya metabolik etki göstererek fizyolojik fonksiyonları düzeltmek, iyileştirmek veya değiştirmek veya tıbbi teşhis amacıyla insanlarda kullanılan veya insana uygulanan,

madde veya maddeler kombinasyonunu,

c) Beşeri tıbbi ürünün ismi: Beşeri tıbbi ürünün yaygın ismi ile karışmasını engelleyecek şekilde icat edilmiş olan ticari ismini veya beşeri tıbbi ürünün ruhsat veya izin sahibinin ismi veya ticari marka ile birlikte verilen yaygın veya bilimsel ismini,

ç) Beşeri tıbbi ürünün yitiliği: Farmasötik şekle bağlı olarak, beşeri tıbbi ürünün her bir dozaj biriminin, birim hacminin veya birim ağırlığının içerdiği etkin madde veya maddelerin kantitatif miktarını,

d) Bildirim: Beşeri tıbbi ürünün her biriminin gerçek hareketinin ve durumunun paydaşlar tarafından İlaç Takip Sistemine iletilmesi işlemini,

e) Dış ambalaj: İç ambalajın içine konulduğu ambalajı,

f) Etkin madde: Bir beşeri tıbbi ürünün üretiminde kullanılması planlanan, üretiminde kullanıldığında fizyolojik fonksiyonları düzeltmek, iyileştirmek veya değiştirmek veya tıbbi teşhis amacıyla farmakolojik, immünolojik veya metabolik etki göstermek üzere ürünün etkin bileşeni olan madde ya da maddeler karışımını,

g) Farmasötik şekil: Beşeri tıbbi ürünün kullanım amacına uygun olarak üretilmiş takdim şeklini,

ğ) Global lokasyon numarası: İlaç Takip Sisteminde paydaşların tekilleştirilmesi için kullanılan tanımlayıcıyı,

h) Gözle okunabilir bilgiler: Barkod veya karekoda ait içeriklerin kullanıcılara gösterilmesi amacıyla, tanımlayıcının altında veya yakınında bir bölgede yazılan tanımlayıcı içerik bilgilerini,

ı) İç ambalaj: Beşeri tıbbi ürünle doğrudan temasta bulunan kap veya diğer ambalaj şeklini,

i) İlaç Takip Sistemi: Beşeri tıbbi ürünlerin karekod kullanılarak tekilleştirilmesini, her biriminin geçtiği noktalardan yapılan bildirimler ile üretim, ithalat, ihracat, alış, satış, devir, tüketim, zayi olma, geri ödeme gibi tedarik zincirinde gerçekleşen tüm hareketlerini ya da hareket iptallerini gerçek zamanlı izleyen, geri çekme, bloke etme gibi bu ürünler üzerinde yapılması gereken iş ve işlemlerin gerçekleştirildiği merkezi kayıt ve takip sistemini,

j) Karekod: Güvenlik özelliği olarak ürünün tekilleştirilmesini sağlayan datamatriks tipinde iki boyutlu kodu,

k) Kısa ürün bilgileri: Beşeri tıbbi ürünün sağlık personeline yönelik hazırlanmış yazılı bilgilerini,

l) Kit: Bitmiş radyofarmasötiği elde etmek için, genellikle uygulamadan önce, radyonüklidlerle birleştirilen veya yeniden oluşturulan her türlü preparatı,

m) Kullanma talimatı: Beşeri tıbbi ürün ile birlikte sunulan, kullanıcı için hazırlanmış yazılı bilgileri,

n) Kurum: Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunu,

o) Küresel ticari ürün numarası (GTIN): Ticari ürünlerin üzerinde barkodlara basılmış şekilde yer alan, beşeri tıbbi ürünün ruhsata veya izne esas ismine ait her bir ambalaj boyutunu dünya üzerinde özgün olarak tanımlayan numarayı,

ö) Lisansör firma;

1) İthal beşeri tıbbi ürünün Türkiye’ye ithali, ruhsatlandırılması ve satışına ilişkin gerçek veya tüzel kişiyi yetkilendiren firmayı ya da,

2) Lisanslı imal beşeri tıbbi ürünün Türkiye’de üretimi, ruhsatlandırılması ve satışına ilişkin gerçek veya tüzel kişiyi yetkilendiren firmayı,

p) Ölçü kabı: Beşeri tıbbi ürünün kullanma talimatındaki pozolojisi ile uyumlu şekilde kullanılmasını sağlayacak şekilde ölçeklendirilmiş; kaşık, kadeh, damlalık, silindirik ölçü kaşığı, dozlama şırıngası gibi ambalajda yer alan uygulama kabını,

r) Paket transfer sistemi: Paydaşlar arasında transfer edilen tüm ürünlerin karekodlarını ve bu ürünleri içeren taşıma birimlerinin hiyerarşi bilgisinin transferini sağlayan uygulamayı,

s) Parti numarası (Seri numarası): Bir ürünün üretimi sırasında tek bir üretim döngüsünde elde edilen ve homojenliğin sağlandığı miktarı özel olarak tanımlayan rakamlar ve/veya harflerin ayırt edici kombinasyonunu,

ş) Paydaş: Yetkilendirildiği alanlar ile sınırlı olmak üzere, beşeri tıbbi ürünler ile ilgili üretim, ithalat, alış, satış, kullanma, tüketim, ihracat, devir, zayi olma, geri ödeme gibi tedarik zincirinde gerçekleşen herhangi bir hareketi yapabilen gerçek veya tüzel kişileri veya kurum veya kuruluşları,

t) Radyofarmasötik: Tıbbi amaçla kullanılmak üzere hazırlanan ve kullanıma hazır olduğunda, yapısında bir veya birden fazla radyonüklid içeren beşeri tıbbi ürünü,

u) Radyonüklid: Çekirdeği kendiliğinden bozunmaya uğrayarak, bir veya birden çok iyonlaştırıcı radyasyon yayınlayan radyoaktif nitelikli atomu,

ü) Radyonüklid jeneratör: İçeriğinde sabit bir ana radyonüklid bulunduran ve bu ana radyonükliddenelüsyon yoluyla veya diğer bir yöntemle elde edilebilen bir yavru radyonüklid oluşan ve radyofarmasötik ürünlerde kullanılan her türlü sistemi,

v) Radyonüklid prekürsör: Uygulamadan önce bir başka maddenin radyoaktif işaretlenmesi için üretilen herhangi başka bir radyonüklidi,

y) Ruhsat veya izin sahibi: Beşeri tıbbi ürünlerin üretim ya da ithalat ruhsatını veya iznini elinde bulunduran gerçek ya da tüzel kişiyi,

z) Sahte beşeri tıbbi ürün: İstenmeden oluşan kalite sorunları ve fikri mülkiyet haklarının ihlali konuları hariç olmak üzere;

1) Ambalaj, ambalaj bilgileri, etiket, isim veya yardımcı maddeler de dâhil olmak üzere bileşimindeki maddelerden biri ve bu maddelerden birinin yitiliğinde olmak üzere kimliğinde veya,

2) Üreticisi, üretildiği ülke, orijin ülkesi veya ruhsat veya izin sahibini içeren kaynağında veya,

3) Kullanılan dağıtım kanalları ile ilgili kayıt ve dokümanları içeren geçmişinde,

sahtecilik yapılan beşeri tıbbi ürünü,

aa) Sarf merkezleri: Beşeri tıbbi ürünleri satma yetkisi olmayan ancak bulundurma ve sarf etme yetkisi olan gerçek veya tüzel kişileri veya kurum veya kuruluşları,

bb) Sıra numarası (SN): Küresel Ticari Ürün Numarası ile tanımlanan ürünün her bir birimini tanımlamak için kullanılan numarayı,

cc) Son kullanma tarihi: Beşeri tıbbi ürünlerin saklama şartlarına göre belirlenen raf ömrünün sonunu gösteren tarih bilgisini,

çç) Uluslararası olan ve mülkiyete konu edilemeyen isim (International Nonproprietary Name, INN): Bir etkin maddenin Dünya Sağlık Örgütünce kabul edilen veya önerilen, mülkiyete konu edilemeyen ve Dünya Sağlık Örgütü kuralları doğrultusunda marka tescilinde kullanılmaması gereken uluslararası ismini,

dd) Yardımcı madde: Beşeri tıbbi ürünün terkibinde yer alan etkin madde ve ambalaj malzemesi dışında kalan maddeleri,

ee) Yaygın isim: Dünya Sağlık Örgütü tarafından önerilen INN veya INN’nin mevcut olmadığı hallerde etkin maddenin bilimsel açıdan referans olarak kabul edilen klasik kaynaklarda geçen ismini,

ff) Yüksek riskli beşeri tıbbi ürün: Hatalı kullanıldıklarında hasta üzerinde geri dönüşümsüz veya kalıcı olumsuz etki yaratan beşeri tıbbi ürünleri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Dış Ambalaj, İç Ambalaj ve Kullanma Talimatı

Dış ambalaj

MADDE 5 – 

(1) Beşeri tıbbi ürünün dış ambalajında veya dış ambalajı bulunmaması halinde iç ambalajında:

a) Beşeri tıbbi ürünün ismi, yitiliği, farmasötik şekli ve gerektiğinde bebeklere, çocuklara veya erişkinlere yönelik olduğu bilgisini içeren Kurumca kabul edilen ruhsata veya izne esas ismi yazılır. Beşeri tıbbi ürünün üç etkin maddeye kadar madde içermesi durumunda yaygın ismi belirtilir.

b) Her bir dozaj biriminin içerdiği veya uygulama şekline göre belirli hacim veya ağırlığının içerdiği etkin maddeler kalitatif ve kantitatif olarak ve yaygın isimleri kullanılarak ifade edilir.

c) Farmasötik şekli ve ağırlık, hacim veya doz sayısı bakımından içerikleri belirtilir.

ç) Aşikâr etkileri olduğu bilinen ve bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kılavuzda yer alan yardımcı maddeler liste halinde yer alır. Ancak beşeri tıbbi ürün enjektabl, topikal veya göz preparatı ise, tüm yardımcı maddeler belirtilir.

d) Uygulama yöntemi ve gerekli ise uygulama yolu belirtilir. Reçete dozunu göstermek üzere gerekli boşluk bırakılır.

e) “Çocukların göremeyeceği, erişemeyeceği yerlerde ve ambalajında saklayınız.” özel uyarısına yer verilir.

f) “Kesilmiş veya açılmış ambalajları satın almayınız.”, “Kullanmadan önce kullanma talimatını okuyunuz.”, “Beklenmeyen bir etki görüldüğünde doktorunuza başvurunuz.” uyarıları yer alır.

g) Beşeri tıbbi ürüne ait var ise diğer özel uyarılar belirtilir.

ğ) Saklama koşulları ve ayrıca var ise, özel saklama koşulları belirtilir.

h) Kullanılmayan beşeri tıbbi ürünlerin veya beşeri tıbbi ürünlere ait atıkların imhasına dair özel uyarılar ile gerektiği takdirde uygun toplama sistemi belirtilir.

ı) 24/8/2011 tarihli ve 28035 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği gereğince ambalajların üzerinde geri kazanılabilir ambalaj sembolü ile ambalajın cinsini belirten kısaltma ve malzeme cinsine ait numara bulundurulur. Beşeri tıbbi ürünlerin dış ambalaj atıklarının yönetimi, ilgili mevzuat hükümlerine göre yapılır.

i) Ruhsat veya izin sahibinin ismi ve adresi bulunur. Ruhsat veya izin sahibinin amblemi veya logosu, lisansör firmanın ismi ve/veya amblemi veya logosu bulunabilir.

j) Üretim, imal yerinin ismi ve adresi bulunur.

k) Ruhsat veya izin tarihi ve numarası yer alır.

l) Parti numarası bulunur. Dış ambalajda parti numarası, karekod yanında gözle okunabilir kodlar içinde yer almışsa ikinci kez dış ambalajın başka bir yerinde yazılmayabilir.

m) Son kullanma tarihi yer alır. Dış ambalajda son kullanma tarihi, karekod yanında gözle okunabilir kodlar içinde yer almışsa ikinci kez dış ambalajın başka bir yerinde yazılmayabilir. Son kullanma tarihi ayrıca yazılacak ise karekod yanındaki gözle okunabilir bilgilerde yer alan tarih ile uyumlu şekilde belirtilir.

n) Beşeri tıbbi ürünlerin takip edilebilirliğini sağlamak için karekod ve yanında karekodun içeriğine dair gözle okunabilir bilgiler yer alır. Ruhsat veya izin sahipleri, imal ya da ithal ruhsatlı veya izinli beşeri tıbbi ürünlerin dış ambalajları üzerine, karekod ve içeriğine ait gözle okunabilir bilgileri okunaklı ve bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kılavuzlarda belirlenen standartlar dâhilinde uygularlar. Karekod, hastane ambalajlı olanlar da dâhil olmak üzere, reçeteye tabi ya da reçeteye tabi olmayan beşeri tıbbi ürünlerin ve özel tıbbi amaçlı gıdaların ambalajları üzerinde bulunur. Büyük hacimli parenteraller, radyofarmasötikler ile kişiye özel üretilmiş beşeri tıbbi ürünler dış ambalajdaki karekod uygulamasının kapsamı dışındadır.

o) Barkodu bulunabilir.

ö) Fiyat bilgisi bulunabilir.

p) Reçeteye tabi olduğuna veya reçeteye tabi olmadığına dair ibareye yer verilir.

r) Ölçekle kullanılan ve ölçü kabı ihtiva edenler için “Ölçü kabı bulunur.” ifadesi yer alır. Ölçü kabı hacminin ölçekten farklı olması durumunda ölçek hacmi ve ölçü kabı hacmi ayrı ayrı belirtilir.

(2) Türkçe dış ambalaj hazırlanamaması durumunda dış ambalaj üzerine bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen bilgileri içeren Türkçe etiket yapıştırılır.

(3) Yüksek riskli beşeri tıbbi ürünlerin dış ambalajlarına bu ürünlerin yüksek riskli olduğunu belirtir işaretleme yapılabilir.

İç ambalaj

MADDE 6 – 

(1) İç ambalajlar; bu maddenin ikinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri ile bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (f), (n), (o) ve (p) bentlerinde belirtilen hususların haricinde, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen özellik ve bilgileri taşımak zorundadır.

(2) Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne uygun olmak şartıyla özellikle;

a) Bu Yönetmeliğin 5 inci ve 9 uncu maddelerinde ambalaj bilgileri yönünden belirlenen hususları içeren dış ambalajı olan blister şeklindeki iç ambalajlarda asgari olarak;

1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtildiği şekilde beşeri tıbbi ürünün isminin,

2) Ruhsat veya izin sahibinin isminin veya ambleminin veya logosunun,

3) Karekod yanındaki gözle okunabilir bilgilerde yer alan tarih ile uyumlu şekilde yazılmış son kullanma tarihinin,

4) Parti numarasının,

bulunması gerekir.

b) Bu Yönetmeliğin 5 inci ve 9 uncu maddelerinin birinci fıkralarında ambalaj bilgileri yönünden belirlenen özellik ve bilgilerin yer alamayacağı kadar küçük iç ambalajlarda asgari olarak;

1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtildiği şekilde beşeri tıbbi ürünün ismi ve gerektiğinde uygulama yolu,

2) Uygulama yöntemi,

3) Karekod yanındaki gözle okunabilir bilgilerde yer alan tarih ile uyumlu şekilde yazılmış son kullanma tarihi,

4) Parti numarası,

5) Ağırlık, hacim veya birim olarak içeriği,

yer alır.

c) Bu Yönetmeliğin 5 inci ve 9 uncu maddelerinin birinci fıkralarında ambalaj bilgileri yönünden belirlenen özellik ve bilgilerin yer alamayacağı kadar küçük iç ambalajlarda mümkünse, ruhsat veya izin sahibinin ismi veya amblemi veya logosu bulunur.

(3) Dış ambalajı bulunmayan beşeri tıbbi ürünlerin mevcut ambalajları, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesine uygun olmak zorundadır.

(4) Türkçe iç ambalaj hazırlanamaması durumu, ancak bu Yönetmeliğin 5 inci maddesine uygun dış ambalajı olması halinde kabul edilir.

(5) İç ambalajlarda son kullanma tarihi karekod yanındaki gözle okunabilir bilgilerde yer alan tarih ile uyumlu şekilde yer alır.

(6) Bu Yönetmeliğin 5 inci ve 9 uncu maddelerinde ambalaj bilgileri yönünden belirlenen hususları içeren dış ambalajı olan blister iç ambalajlar, içeriğindeki her bir dozaj birimine denk gelecek ve beşeri tıbbi ürünün ismi, son kullanma tarihi ve parti numarası bulunacak şekilde üretilebilir.

(7) Yüksek riskli beşeri tıbbi ürünlerin iç ambalajlarına bu ürünlerin yüksek riskli olduğunu belirtir işaretleme yapılabilir.

Şeffaf dış ambalajlar

MADDE 7 – 

(1) Dış ambalajda bulunması gereken bilgiler, şeffaf olan dış ambalajda bulunmuyorsa, iç ambalajda yer alır.

Kullanma talimatı

MADDE 8 – 

(1) Kullanma talimatının, beşeri tıbbi ürüne ait kısa ürün bilgisine uygun olarak ve kullanıcının kolay anlayabileceği ve aşağıdaki bilgileri içerecek şekilde ve bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinde belirtilen kılavuzlar doğrultusunda hazırlanması gerekir:

a) Beşeri tıbbi ürünün tanımlanması için;

1) Beşeri tıbbi ürünün ismi, yitiliği, farmasötik şekli ve gerektiğinde bebeklere, çocuklara veya erişkinlere yönelik olduğu bilgisini içeren Kurumca kabul edilen ruhsata veya izne esas ismi yazılır.

2) Beşeri tıbbi ürünün her bir dozaj biriminin içerdiği veya uygulama şekline göre belirli hacim veya ağırlığının içerdiği etkin maddeler ve yardımcı maddeler kalitatif olarak ve etkin maddeler kantitatif olarak ve yaygın isimleri kullanılarak ifade edilir.

3) Beşeri tıbbi ürünün farmasötik şekli ve ağırlık, hacim veya dozaj birimi olarak içeriği belirtilir.

4) Hasta için kolaylıkla anlaşılır ifadelerle farmakoterapötik grup veya etkinlik türü belirtilir.

b) Terapötik endikasyonlar, tedavide kullanıldığı yerler belirtilir.

c) Beşeri tıbbi ürünü kullanmadan önce gerekli olan aşağıdaki bilgiler;

1) Kullanılmaması gereken durumlar,

2) Kullanıma ilişkin açıklamalar,

3) Diğer beşeri tıbbi ürünlerle veya beşeri tıbbi ürünün etkisine tesir edebilecek alkol, tütün, besin gibi diğer etkileşim şekilleriyle etkileşmeleri,

4) Çocuklar, hamile veya emziren kadınlar, yaşlılar ve özel patolojik durumların mevcut olduğu kişiler gibi belirli hasta gruplarına yönelik uyarılar,

5) Beşeri tıbbi ürünün araç ve makine kullanımı üzerindeki etkileri,

6) Beşeri tıbbi ürünün güvenli ve etkili kullanımı açısından önemi olan yardımcı maddeler hakkında özel uyarılar,

yer alır.

ç) Beşeri tıbbi ürünün doğru kullanımı için aşağıdaki genel ve gerekli bilgiler;

1) Dozu,

2) Uygulama yöntemi ve gerekli ise uygulama yolu,

3) Beşeri tıbbi ürünün, gerekliyse kullanılabileceği veya kullanılması gereken uygun zamanı belirten uygulama sıklığı,

yer alır.

d) Beşeri tıbbi ürünün yapısına bağlı olarak;

1) Sınırlı olması gerektiğinde tedavinin süresi,

2) Doz aşımı durumunda görülebilecek belirtiler, alınacak tedbirler ve gerekli acil müdahaleler,

3) Bir veya birden fazla doz alınmadığı takdirde izlenecek yol,

4) Gerekliyse, beşeri tıbbi ürünün kullanımı kesildiğinde yol açabileceği risk hususunda bilgi,

bulunur.

e) Beşeri tıbbi ürünün normal kullanımında ortaya çıkabilecek istenmeyen etkiler ve gerektiğinde böyle bir durumda alınacak olan tedbirlere ve kullanma talimatında yer alan ve yer almayan herhangi bir istenmeyen etkiyle karşılaştığında doktoruna veya eczacısına başvurması gerektiği bilgisine yer verilir.

f) Son kullanma tarihinin ambalaj bilgileri üzerinde yer aldığını vurgulayan ifade ile birlikte;

1) Bu tarihten sonra kullanılmaması ile ilgili uyarı,

2) Saklama koşulları,

3) Gerektiği takdirde beşeri tıbbi üründe gözle görülebilir bir bozunma veya değişiklik durumuna karşı uyarı,

4) Ruhsat veya izin sahibinin ismi ve adresi,

5) Üretim, imal yerinin ismi ve adresi,

yer alır.

g) Kullanma talimatının en son güncellendiği tarih yer alır.

ğ) 15/4/2014 tarihli ve 28973 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İlaçların Güvenliği Hakkında Yönetmelikte bulunan ambalaj bilgileri hakkındaki gerekliliklere yer verilir.

(2) Kullanma talimatının kolaylıkla okunabilir ve açıkça anlaşılır olması gerekir.

(3) Beşeri tıbbi ürünlerin etkin ve yardımcı maddelerinde hayvansal kaynak kullanıldığı durumlarda, kullanma talimatında bu kaynak Yönetmeliğin 20 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kılavuza uygun olarak yer alır.

(4) Kullanma talimatı gerekli hallerde görme engelliler ve kısmi görebilenler için uygun biçimde hazırlanabilir.

Semboller ve diğer bilgiler

MADDE 9 – 

(1) Dış ambalaj ve kullanma talimatı, özendirici olmamak ve tanıtım mahiyeti taşımamak kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci ve 8 inci maddelerinin birinci fıkralarında belirtilen bilgileri açıklayan semboller ve resimli diyagramlar ile kullanıcılar için yararlı olan ve beşeri tıbbi ürünün kısa ürün bilgisi ile uyumlu diğer bilgileri içerebilir.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında sözü edilen semboller, resimli diyagramlar ve bilgilere dair ayrıntılı hususlar, bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kılavuzda düzenlenir.

Tanıtım numunelerindeki bilgiler

MADDE 10 – 

(1) 3/7/2015 tarihli ve 29405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre tanıtım için kullanılacak ürünlerin de bu Yönetmelik ile belirlenen şartlara uygun olması zorunludur. Ancak ürünlerden hangilerinin tanıtım numunelerindeki karekoduygulaması dışında bırakılacağı Kurum tarafından belirlenir. Tanıtım numunelerindeki karekod, beşeri tıbbi ürünün satılamaz nitelikte olduğunu belirtir.

(2) Tanıtım numunelerinin dış ambalajları üzerinde “Tanıtım numunesidir, satılamaz” ifadeleri, en geniş yüzeyde ve dikkat çekici nitelikte yer alır. Basılması mümkün olan durumlarda aynı ifadeler, iç ambalajda da yer alır.

Çözücüler

MADDE 11 – 

(1) Çözücü olarak tek başına veya bir beşeri tıbbi ürünle birlikte kullanıma sunulan ürünler de bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır. Herhangi bir beşeri tıbbi ürün ile aynı ambalajda sunulan çözücüler için beşeri tıbbi ürünün dış ambalajı ve kullanma talimatında, çözücünün ismi ve/veya formülü ve net içeriği belirtilir.

Kullanım süresi kısıtlı ürünler

MADDE 12 – 

(1) Rekonstitüye edildikten, seyreltildikten veya açıldıktan sonra kullanım süresi kısıtlı olan beşeri tıbbi ürünler için kullanım süresi ve saklama şartları ambalaj üzerinde ve kullanma talimatında ayrıca belirtilir.

Ambalajlara dair diğer şartlar

MADDE 13 –

(1) Beşeri tıbbi ürün kullanma talimatı ile birlikte sunulur. Kullanma talimatı, beşeri tıbbi ürünün dış ambalajının içerisinde veya iç ambalajda veya dış ambalajda bulunur.

(2) Beşeri tıbbi ürünün piyasaya arz edilmesi için ambalaj bilgileri ve kullanma talimatına ait bilgilerin Türkçe olması zorunludur. Ancak gerekli hallerde ve istenilen durumlarda bu Yönetmeliğin 5 inci, 8 inci ve 9 uncu maddelerinin birinci fıkralarında belirtilen hususlar Türkçe yanında, Avrupa Birliği üye ülkelerinin resmî dillerinden birisiyle, kullanılan bütün dillerde aynı hususların yer alması koşuluyla ve Kurum onayı ile kullanılabilir.

(3) Bu Yönetmeliğin 5 inci ve 9 uncu maddelerinin birinci fıkraları ile 6 ncı maddenin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen bilgiler kolaylıkla okunabilir, açıkça anlaşılır ve silinemez olmak zorundadır.

(4) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen beşeri tıbbi ürünlerin ismi dış ambalajda aynı zamanda kabartma yazı, Braille formatında sunulur.

(5) Ruhsatlı veya izinli ürünlerin, bu maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen nedenle yenilenmesi gereken dış ambalajları hakkında, başka bir değişiklik yapılmadığı taahhüdü ile ruhsat veya izin sahipleri tarafından yapılan başvurular için herhangi bir onay gerekmemektedir.

(6) Reçeteye tabi olmayan beşeri tıbbi ürünlerin ambalaj bilgilerinde bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kılavuzlarda belirlenen şekilde kullanıcıya ait özel bilgiler bulunabilir.

Başvuru

MADDE 14 – 

(1) Ruhsat veya izin başvurusunda dış ve iç ambalajın, beşeri tıbbi ürünün piyasaya verilecek şekilde hazırlanmış ikişer örneği veya taslağı ile kullanma talimatı taslağı başvuru sahibi tarafından Kuruma sunulur.

(2) Kurum, ruhsatlandırma sürecindeki beşeri tıbbi ürünün ambalaj bilgileri, kullanma talimatı, bu Yönetmelikte yer alan veya kısa ürün bilgilerindeki bilgiler birbirleri ile uyumlu olmadığı takdirde başvuru sahibinden eksik bilgi belgelerin tamamlanmasını ister. Başvuru sahibi tarafından bir yıl içerisinde bu eksiklikler giderilmediği ya da bu süre içerisinde herhangi bir işlem yapılmadığı takdirde, dosya işlemden kaldırılarak iade edilir.

(3) Ambalaj bilgileri veya kullanma talimatında yapılması düşünülen ve kısa ürün bilgisi kapsamında olmadığı halde bu Yönetmelik kapsamında yer alan değişiklikler Kuruma sunulur. Kurum başvuru tarihinden itibaren doksan gün içerisinde cevap vermez ise, başvuru sahibi değişikliği uygulamaya koyabilir. Uygulamaya konulan değişikliklerin Kurum tarafından bu Yönetmeliğe aykırı olduğunun tespit edilmesi halinde düzeltilmesi için başvuru sahibine bildirilir. Kurumun, ambalaj bilgileri veya kullanma talimatında yapılacak bir değişikliğe cevap vermemesi, üreticinin veya gerektiğinde ruhsat veya izin sahibinin hukuki sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(4) Beşeri tıbbi ürünlerin dış ambalajlarının daha önce Kurum tarafından ruhsatlandırılmış veya izin verilmiş beşeri tıbbi ürünlerin dış ambalajları ile karışma riskini engelleyecek şekilde tasarlandığı ruhsat veya izin veya başvuru sahibi tarafından taahhüt edilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Beşeri Tıbbi Ürünlerin Takibi

İlaç takip sistemi

MADDE 15 – 

(1) İlaç Takip Sistemi temel olarak; Global Lokasyon Numarası ile tanımlanan paydaşların, tanımlandıkları türlere göre yapmakla yükümlü oldukları bildirimlerin merkezi veri sisteminde kayıt altına alınarak takip edilmesi esasına göre işler. Beşeri tıbbi ürünlerin karekodları, ruhsat veya izin sahibi tarafından İlaç Takip Sistemine bildirilir. İlaç Takip Sistemi bildirilen karekodun tekilliğini, standartlarını ve içeriğini kontrol ederek uygun olanları veri tabanına kaydeder, uygun olmayanları reddeder.

(2) Paydaşlar;

a) Ruhsat veya izin sahipleri; ürünlerinin her birimini üretim bildirimi veya ithalat bildirimi ile İlaç Takip Sistemine kaydetmek ile yükümlü ve yetkilidirler. Ayrıca ürün alış, satış, iade, satış iptal, ihracat, ihracat iptal, mal devir, mal devir iptal gibi işlemler ile miadı dolma, çalınma, bozunma ve benzeri nedenlerle vasfını yitirmiş beşeri tıbbi ürünlerin deaktivasyon işlemlerini,

b) Ecza depoları ve ihracata yetkili firmalar; ürün alış, satış, iade, satış iptal, ihracat, ihracat iptal, mal devir, mal devir iptal gibi işlemler ile miadı dolma, çalınma, bozunma ve benzeri nedenlerle vasfını yitirmiş beşeri tıbbi ürünlerin deaktivasyon işlemlerini,

c) Serbest eczaneler; ürün alış, satış, iade, mal devir, mal devir iptal gibi işlemler ile miadı dolma, çalınma, bozunma ve benzeri nedenlerle vasfını yitirmiş beşeri tıbbi ürünlerin deaktivasyon işlemlerini,

ç) Sarf merkezleri; ürün alış, iade, sarf, mal devir, mal devir iptal gibi işlemler ile miadı dolma, çalınma, bozunma ve benzeri nedenlerle vasfını yitirmiş beşeri tıbbi ürünlerin deaktivasyon işlemlerini,

d) İlaç bedellerini karşılayan kamu ve özel geri ödeme kuruluşları; ödemesini yaptıkları beşeri tıbbi ürünleri satış sorgulama bildirimi ile,

İlaç Takip Sistemine bildirmek zorundadırlar.

(3) Paydaşlar, karekodu veri tabanında kayıtlı ürün üzerinde gerçekleştirdikleri tüm hareketleri ve hareket iptallerini İlaç Takip Sistemine bildirmekle yükümlüdürler. İlaç Takip Sistemi, standartları ve içeriği uygun olan bildirimleri onaylar, uygun olmayanları reddeder.

(4) Paydaşlar, İlaç Takip Sistemine yapmış oldukları bildirimleri doğrulayacak üretim veya ithalat evrakları, fatura, irsaliye, reçete gibi evrakların aslını veya okunaklı suretini Kurum tarafından talep edildiğinde ibraz etmek üzere beş yıl süreyle fiziki ya da elektronik ortamda saklamakla yükümlüdürler.

(5) Ecza depoları, dış ambalajdaki karekod uygulamasının kapsamı dışında olan büyük hacimli parenteraller, radyofarmasötikler ile kişiye özel üretilmiş beşeri tıbbi ürünleri için bir ürünün sahte olduğunu tanımladıklarında veya şüphe duyduklarında, söz konusu durumu Kuruma ve mümkün olduğu durumlarda ruhsat sahibine hemen haber vermek zorundadır. Ayrıca, İlaç Takip Sistemi kapsamında bildirime tabi beşeri tıbbi ürünler için beşeri tıbbi ürünün İlaç Takip Sisteminde kaydının olmadığının tespit edildiği durumda, söz konusu durumu Kuruma ve mümkün olduğu durumlarda ruhsat sahibine hemen haber vermek zorundadır.

Kayıt ve güvenlik

MADDE 16 – 

(1) Beşeri tıbbi ürünlerin hareket kayıtları karekod, paydaş hareket kayıtları Global LokasyonNumarası üzerinden yapılır. Kayıtlar Sağlık Bakanlığı Veri Merkezinde saklanır.

(2) Karekod Küresel Ticari Ürün Numarası, parti numarası, sıra numarası ve son kullanma tarihinden oluşur. Küresel Ticari Ürün Numarası ve sıra numarası ürünü benzersiz yapar. İlaç Takip Sistemi, aynı Küresel Ticari Ürün Numarası ve sıra numarasına sahip ürünün sisteme kaydedilmesine izin vermez.

Dağıtım

MADDE 17 – 

(1) Her beşeri tıbbi ürünün dağıtımında bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorunludur. Ancak, resmî sağlık kurum ve kuruluşları tarafından yapılacak satın almalarda “İhale malıdır, satılamaz” gibi ek bazı bilgiler, bu Yönetmeliğe aykırı olmamak şartıyla ambalaj bilgilerinde kullanılabilir.

(2) Ruhsat veya izin sahipleri; birden fazla beşeri tıbbi ürünü sevk ederken, bu ürünlerin güvenilirliğini sağlamak üzere, taşıma ambalajları kullanır. Taşıma ambalajları paket, koli, kutu veya bağ olarak ve iç içe konulacak şekilde olabilir. Taşıma ambalajlarının içerdiği miktarlar satış esnasında açılmadan son noktaya kadar taşıyacak makul seviyelerde belirlenir.

(3) Taşıma ambalajlarının üstünde, taşıma ambalajını tanımlayan bilgileri içeren bir tanımlayıcı veya taşıma ambalajının içindeki beşeri tıbbi ürünlerin karekod bilgilerinin tümünü içeren bir tanımlayıcı mutlaka bulunur. Taşıma ambalajı üzerine konulacak tanımlayıcılar bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kılavuzlarda belirlenen şekilde uygulanır. Paydaşlar bu tanımlayıcıları aralarında transfer etmek amacı ile Paket Transfer Sistemini kullanabilirler.

(4) Beşeri tıbbi ürün ambalajlarının özelliği sebebiyle karekodlanmasında sorun olan durumlarda birden fazla miktarı birlikte satılabilen beşeri tıbbi ürünlerin taşıma ambalajları bir ürün gibi karekodlanır.

(5) Büyük hacimli parenteraller, radyofarmasötikler ile kişiye özel üretilmiş beşeri tıbbi ürünler için uygulanacak takip sistemi kuralları, bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kılavuzlarda belirlenen şekilde uygulanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Radyofarmasötikler

Radyofarmasötiklerin ambalaj bilgileri

MADDE 18 – 

(1) Radyonüklid içeren beşeri tıbbi ürünlerin iç ambalaj kabına ve dış ambalajına Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ilgili mevzuatına ve uluslararası diğer mevzuata uygun olarak etiket yapıştırılır. Buna ek olarak, etiketin, bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen koşullara uygun olması gerekir.

(2) Koruyucu zırh üzerindeki etiket, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (n) ve (p) bentlerinin hükümleri haricinde 5 inci maddeye uygun olmak zorundadır. Buna ek olarak, etiketin, flakondaki tüm kodlamaları tam olarak açıklaması gerekir. Etiket üzerinde radyoaktivite işareti, belirlenen süre ve tarih için doz veya flakon başına radyoaktivite miktarı ve kapsül sayıları veya sıvılar için kutudaki mililitre miktarı belirtilir.

(3) Flakon üzerindeki etikette;

a) Radyonüklidin ismi veya kimyasal sembolü de dâhil olmak üzere beşeri tıbbi ürünün ismi veya kodu,

b) Parti numarası ve son kullanma tarihi,

c) Uluslararası radyoaktivite sembolü,

ç) Üretim, imal yeri ismi ve adresi,

d) Bu maddenin ikinci fıkrasında belirtildiği şekilde radyoaktivite miktarı,

bulunur.

Radyofarmasötiklerin kullanma talimatı

MADDE 19 –

 (1) Radyofarmasötiklerin, radyonüklid jeneratörlerin, radyonüklid kitlerin veya radyonüklidprekürsörlerin ambalajında ayrıntılı kullanma talimatı bulunması zorunludur.

(2) Kullanma talimatı, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesine uygun şekilde hazırlanır. Ek olarak, kullanma talimatı, beşeri tıbbi ürünün hazırlanması ve uygulanması sırasında uygulayıcı ve hasta tarafından alınması gereken özel tedbirleri, kullanılmayan kısımların veya ambalajların usulüne uygun şekilde ortadan kaldırılmasına yönelik uyarıları içerir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Kılavuz

MADDE 20 – 

(1) Kurum gerekli olduğu durumlarda ve özellikle;

a) Bazı beşeri tıbbi ürün kategorileri için uyarılar oluşturulmasında,

b) Reçeteye tabi olmayan beşeri tıbbi ürünlerde kullanıcıya ait özel bilgiler düzenlenmesinde,

c) Ambalaj bilgileri ve kullanma talimatındaki bilgilerin okunabilirliğinin sağlanmasında,

ç) İlaç Takip Sistemi uygulama şekillerinde,

d) Beşeri tıbbi ürünün ambalaj bilgilerinde yer alması gereken yardımcı maddelerin listesi ve belirtilme şekillerinde,

uyulacak genel ilkeleri kılavuz halinde yayımlar.

(2) Kurum bu Yönetmelikte sayılmayan hallerde ve gerekli gördüğü durumlarda Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik ek kılavuz veya tebliğler yayımlar.

Kupür ve barkod

MADDE 21 – 

(1) 1/1/2010 tarihinden itibaren üretilen tüm ürünlere ruhsat veya izin sahipleri tarafından konulan karekod, beşeri tıbbi ürün ambalajlarında hem izleme hem de geri ödeme amacıyla kullanıldığından, karekod ifadesi bu Yönetmeliğe atıf yapan diğer mevzuatta yer alan ‘kupür’ ya da ‘kupür ve barkod’ ifadelerini de karşılar.

Cezai müeyyideler ve tedbirler

MADDE 22 – 

(1) Bu Yönetmelik hükümlerine uymayanlar hakkında, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu, 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun, 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ve 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır.

(2) Ayrıca, bu Yönetmelik hükümlerine aykırılığın tespiti halinde, 19/1/2005 tarihli ve 25705 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliğinde öngörülen tedbirler ve müeyyideler uygulanır.

Atıflar

MADDE 23 – 

(1) 25 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Beşeri Tıbbi Ürünler Ambalaj ve Etiketleme Yönetmeliğine yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

Avrupa Birliği mevzuatına uyum

MADDE 24 – 

(1) Bu Yönetmelik, 6/11/2001 tarihli ve 2001/83/AT sayılı beşeri tıbbi ürünler hakkındaki ve 8/6/2011 tarihli ve 2011/62/AB sayılı sahte beşeri tıbbi ürünlerin yasal tedarik zincirine girmesini önleme hakkındaki Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 25 – 

(1) 12/8/2005 tarihli ve 25904 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünler Ambalaj ve Etiketleme Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce ruhsat veya izin müracaatı yapılmış veya ruhsatlandırılmış veya izin verilmiş mevcut beşeri tıbbi ürünlerin ambalajları ve kullanma talimatları en geç 30/9/2017 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde Kuruma sunulur.

(2) 31/12/2017 tarihinden önce üretilmiş beşeri tıbbi ürünler raf ömrü bitinceye kadar piyasada mevcut ambalajları ile bulunabilir.

(3) 30/12/2017 tarihinden sonra üretilen beşeri tıbbi ürünlerin ambalaj bilgileri ve kullanma talimatlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olması zorunludur.

(4) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (n) bendi ile karekod kapsamına alınmış ve geri ödemeye tabi olmayan özel tıbbi amaçlı gıdalar için karekod uygulamasına geçiş tarihi en geç 31/12/2018’dir.

(5) Büyük hacimli parenteraller, radyofarmasötikler ile kişiye özel üretilmiş beşeri tıbbi ürünler için bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kılavuzların kapsamındaki karekod uygulamasına geçiş tarihi en geç 31/12/2018’dir.

Kabartma yazı uygulaması

GEÇİCİ MADDE 2 – 

(1) 13 üncü maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen yükümlülükler en geç 31/12/2018’e kadar yerine getirilir.

Yürürlük

MADDE 26 – 

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 27 – 

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Başkanı yürütür.

Resmi Gazete Tarihi: 21.12.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28504

ELEKTRİK DAĞITIMI VE PERAKENDE SATIŞINA İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmelik; elektrik enerjisinin tedarik sürekliliği, ticari ve teknik kalitesine ilişkin olarak dağıtım şirketleri, (Değişik ibare: RG-9/10/2013-28790) görevli tedarik şirketleri ve kullanıcılar tarafından uyulması gereken kurallar ile uygulamaya ilişkin esas ve usulleri kapsar.

Dayanak

MADDE 2 – (Değişik: RG-9/10/2013-28790)

(1) Bu Yönetmelik, 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendine ve 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) AG: Etkin şiddeti 1000 Volt ve altındaki gerilim seviyesini,

b) AG kullanıcı: Bağlantı noktası AG seviyesinde olan kullanıcıyı,

c) Arıza yönetim sistemi: Kullanıcılardan gelen bildirimler ve tedarik sürekliliği uzaktan izleme sistemi tarafından tespit edilen arıza ve/veya kesintiler için kayıt oluşturan, gerektiğinde bu bildirimlere ve tespitlere ilişkin bilgilerin arıza ekiplerine yönlendirilerek değerlendirilmesine imkân veren; tespit, yapılan işlemler ve sonuca ilişkin gerekli bilgilerin kayıt altına alınmasını sağlayan ve verileri diğer sistemlerle paylaşan sistemi (bu sistem, müşteri hizmetleri merkezinin bir bileşeni olan ya da müşteri hizmetleri merkezi ile entegre çalışan bir sistem veya bunların kombinasyonu da olabilir),

ç) Bağlantı noktası: Kullanıcıların bağlantı anlaşmaları uyarınca dağıtım sistemine bağlandıkları saha veya irtibat noktasını,

d) Beyan gerilimi: Dağıtım şirketi ile kullanıcı arasında anlaşmaya varılan besleme gerilimini (Başka bir hüküm olmadıkça beyan geriliminin anma gerilimine eşit olduğu kabul edilir, farklı değer üzerinde anlaşma durumu sadece OG seviyesi için geçerlidir),

e) Bildirim: Dağıtım veya iletim sisteminde programlanmış bir müdahale nedeniyle meydana gelecek kesintinin; dağıtım şirketinin internet sitesinde yayımlanmasına ilaveten yazılı, işitsel veya görsel kitle iletişim araçları yoluyla duyurulması ve isteyen kullanıcılara kısa mesaj ve/veya elektronik posta gönderilmesi suretiyle kesintinin tarih, başlangıç ve sona erme zamanının, kesintinin başlama zamanından en az 48 (kırk sekiz) saat önce nihai tüketicilere bildirilmesini,

f) Bildirimli kesinti: Önceden bildirimi yapılan ve dağıtım veya iletim sisteminde programlanmış bir müdahale nedeniyle meydana gelen kesintiyi,

g) Bildirimsiz kesinti: Önceden bildirimde bulunulmayan kesintiyi,

ğ) Dağıtım: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden naklini,

h) Dağıtım bölgesi: Bir dağıtım lisansında tanımlanan bölgeyi,

ı) Dağıtım sistemi: Bir dağıtım şirketinin belirlenmiş bölgesinde işlettiği ve/veya sahip olduğu elektrik dağıtım tesisleri ve şebekesini,

i) Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi,

j) Dağıtım transformatörü: Dağıtım şirketinin işlettiği ve/veya sahip olduğu OG şebekesi ile AG şebekesi arasındaki gerilim dönüşümünü sağlayan güç transformatörünü,

k) Dağıtım tesisi: İletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan itibaren elektrik dağıtımı için tesis edilmiş tesis ve şebekeyi,

l) Fider: Bir merkez barasından müşteri veya müşteriler grubuna enerji taşıyan hat veya kablo çıkışlarını,

m) Fliker: Yükteki dalgalanmalar nedeniyle ortaya çıkan ve aydınlatma armatürlerinde kırpışmaya yol açan 50 Hz altındaki gerilim salınımlarını,

n) Frekans: Sistemdeki alternatif akımın Hertz olarak ifade edilen bir saniyedeki çevrim sayısını,

o) Geçici kesinti (çok kısa kesinti): Bir saniye veya daha az süren kesintiyi,

ö) Hat bölümü: OG veya AG şebekesinin; anahtarlama düzeni, koruma elemanı, sabit bağlantı noktası ve benzeri aracılığıyla şebekenin diğer kısımlarından ayrılabilen bölümünü,

p) Harmonik: Doğrusal olmayan yükler veya gerilim dalga şekli ideal olmayan jeneratörlerden dolayı bozulmaya uğramış bir alternatif akım veya gerilimde, ana bileşen frekansının tam katları frekanslarda oluşan sinüsoidal bileşenlerin her birini,

r) İletim: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV üzerindeki hatlar üzerinden naklini,

s) İletim sistemi: Elektrik iletim tesisleri ve şebekesini,

ş) İmar alanı içi: İl, ilçe ve belde merkezlerini,

t) İmar alanı dışı: İmar alanı içi haricindeki yerleri,

u) Kalite faktörü: Kalite göstergelerine ilişkin olarak belirlenecek hedef değerler ile gerçekleşmeler arasındaki farkın dağıtım sistemi gelir tavanına etkisini belirleyen yüzdesel değeri,

ü) (Değişik: RG-9/10/2013-28790) Kanun: 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu,

v) Kararlı durum: Geçici rejim şartları sönümlendikten sonra, işletme değerlerinin sabit kabul edilebileceği sistem durumunu,

y) Kesinti: Nihai tüketiciye teslim noktasındaki gerilimin, bir veya birden fazla fazda nominal gerilim değerinin yüzde beşinin altına düşmesini,

z) Kısa kesinti: Bir saniyeden uzun ve üç dakikadan (dahil) az süren kesintiyi,

aa) Kullanıcı: Dağıtım sistemini kullanan gerçek veya tüzel kişiyi,

bb) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,

cc) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,

çç) Maksimum yük akımı (IL): Yük akımı ana bileşeninin etkin değerinin, 15 veya 30 dakikalık ortalama değerlerinin maksimumu şeklinde bulunan akım değerini,

dd) Müşteri bilgi sistemi: Kullanıcılara ve kullanıcıların tesislerine ilişkin gerekli bilgileri içeren ve abonelik, tahakkuk ve tahsilât gibi işlemlerin yürütüldüğü sistemi,

ee) Nominal gerilim (Anma gerilimi): Bir besleme şebekesinin gösterildiği ya da tanıtıldığı ve bazı çalışma karakteristiklerine atıfta bulunan gerilim değerini,

ff) OG: Etkin şiddeti 1000 Voltun üstünden 36 kV’a kadar olan (36 kV dahil) gerilim seviyesini,

gg) OG kullanıcı: Bağlantı noktası OG seviyesinde olan kullanıcıyı,

ğğ) Ölçüm periyodu: TS EN 61000-4-30’da tanımlanan bir haftalık kesintisiz ölçüm zamanını,

hh) (Değişik: RG-9/10/2013-28790) Görevli tedarik şirketi: Dağıtım ve perakende satış faaliyetlerinin hukuki ayrıştırması kapsamında kurulan veya son kaynak tedariği yükümlüsü olarak Kurul tarafından yetkilendirilen tedarik şirketini,

ıı) P_lt: İki saatlik zaman aralığı boyunca ölçülen (12 ardışık ölçüm) Pst değerlerinden aşağıdaki formül uyarınca hesaplanan fliker şiddeti endeksini,

ii) Pst: 10 dakikalık periyotlarla ölçülen fliker şiddeti endeksini,

jj) Şebeke bağlantı modeli: Kullanıcıların şebekeye bağlandığı noktalar dâhil olmak üzere asgari olarak transformatörleri, fiderleri ve koruma ve anahtarlama düzenlerini kapsayan ve bunlara ilişkin gerekli bilgiler ile bunların elektriksel ilişkilerini içeren bağlantı modelini,

kk) Tedarik sürekliliği kayıt sistemi: Kesinti bilgilerini tedarik sürekliliğine ilişkin uzaktan izleme sistemi ve/veya arıza yönetim sistemi üzerinden alan ve şebeke bağlantı modeli ile müşteri bilgi sistemi verilerini kullanarak kesinti kayıtlarını (Tablo 1’e esas olacak biçimde) oluşturan ve raporlayan sistemi,

ll) Tedarik sürekliliği uzaktan izleme sistemi: Dağıtım şebekesinde meydana gelen kesintilerin otomatik olarak uzaktan tespit edilmesine ve kesintilere ilişkin bilgilerin elde edilmesine imkân veren, asgari olarak OG şebekesinde kısa ve geçici kesinti oluşturabilecek tekrar kapamalı kesici, hızlı tekrar kapama kesicisi gibi anahtarlama düzenlerinin bulunduğu noktaları kapsayan ve bunlara ilave olarak diğer koruma ve anahtarlama düzenlerinin bulunduğu noktaları kapsayabilen sistemi (bu sistem, genel dağıtım otomasyon sistemlerinin bir bileşeni [SCADA, OSOS v.b.] olan ya da genel dağıtım otomasyon sistemi ile entegre çalışan bir sistem veya bunların kombinasyonu olabilir),

mm) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,

nn) THB (Toplam Harmonik Bozulma): Gerilim harmonik bileşenlerinin etkin değerlerinin kareleri toplamının karekökünün, ana bileşenin etkin değerine oranı olan ve dalga şeklindeki bozulmayı yüzde olarak ifade eden ve aşağıdaki formül uyarınca hesaplanan değeri,

oo) Toplam Talep Bozulumu (TTB): Akım harmonik bileşenlerinin etkin değerlerinin kareleri toplamının karekökünün, maksimum yük akımına (I_L) oranı olan ve dalga şeklindeki bozulmayı yüzde olarak ifade eden ve aşağıdaki formül uyarınca hesaplanan değerini,

 öö) Uzun kesinti: Üç dakikadan uzun süren kesintiyi,

pp) YG: Etkin şiddeti 36 kV’un üzerinde olan gerilim seviyesini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Kaliteye İlişkin Temel Hususlar

Hizmet kalitesi sorumluluğu

MADDE 4 –

(1) Dağıtım şirketi, dağıtım lisansında belirlenen bölgede bulunan kullanıcılara sunduğu hizmetin kalitesinden ve (Değişik ibare: RG-9/10/2013-28790) görevli tedarik şirketi perakende satış faaliyetine ilişkin ticari kaliteden sorumludur.

Hizmet kalitesinin sınıflandırması

MADDE 5 –

(1) Dağıtım sisteminde sunulan hizmetin kalitesi;

a) Tedarik sürekliliği kalitesi,

b) Ticari kalite,

c) Teknik kalite

olmak üzere, Kurum tarafından üç ana başlık altında izlenir.

Kalitenin denetimi

MADDE 6 –

(1) Dağıtım şirketi ve (Değişik ibare: RG-9/10/2013-28790) görevli tedarik şirketi, Kuruma sunduğu bütün bilgi ve belgeler ile bu bilgi ve belgelerin hazırlanmasına esas teşkil eden bütün verilerin doğruluğundan sorumludur.

(2) Elektrik enerjisinin tedarik sürekliliği ve teknik kalitesinin dağıtım şirketi tarafından ilgili standartlara uygun şekilde ölçümlenerek kayıt altına alınması, ticari kalitenin sorumlu oldukları yönleriyle dağıtım şirketi ve(Değişik ibare: RG-9/10/2013-28790)görevli tedarik şirketi tarafından kayıt altına alınması ve dağıtım şirketi ile (Değişik ibare: RG-9/10/2013-28790) görevli tedarik şirketinin bu göstergelere ilişkin performansının belirlenmesine esas tüm süreç ve veriler ile diğer ilgili tüm bilgi ve belgeler denetim yetkisini haiz kurum ve kuruluşlarca denetlenir ve/veya denetlettirilir.

(3) Şirketlerin yerinde denetimi, bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca şirketlerce Kuruma yapılan bildirimler ile sunulan tablo ve raporların ön incelemesinin ardından gerek görüldüğü hallerde veya dağıtım bölgelerinden gelen müşteri şikâyetleri üzerine gerçekleştirilir.

(4) Dağıtım şirketi, inceleme ve denetim amacıyla görevlendirilen veya yetkilendirilen gerçek/tüzel kişilere inceleme ve denetim için gerekli imkânları ve ihtiyaç duyduğu tüm bilgileri gecikmeksizin sağlamakla ve bu kişilerin görevlerini yerine getirmesi sırasında işbirliği içinde olmakla yükümlüdür. Bu şekilde görevlendirilen veya yetkilendirilen personelin görevi hiçbir surette engellenemez ve geciktirilemez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Tedarik Sürekliliği Kalitesi

Tedarik sürekliliği kalitesi

MADDE 7 –

(1) Tedarik sürekliliği kalitesi, dağıtım sistemi kullanıcılarına ekonomik olarak kabul edilebilir maliyetlerle ve mümkün olan asgari kesinti süresi ve sıklığı ile elektrik enerjisi sunabilme kapasitesidir.

Tedarik sürekliliği kalitesine ilişkin verilerin kaydedilmesi

MADDE 8 –

(1) Dağıtım şirketi, dağıtım sisteminin tümünü veya bir kısmını etkileyen uzun, kısa ve geçici kesintileri kaydeder. Sadece uzun kesintiler bildirimli ve bildirimsiz kesinti olarak sınıflandırılır. Kısa ve geçici kesintiler bildirimsiz kesinti olarak değerlendirilir.

(2) Kesintilere ilişkin kayıtlar aşağıda yer alan bilgileri içerir:

a) Kesintinin yeri,

b) Kesintinin nedeni (uzun kesintiler için),

c) Kesintinin kaynağı,

ç) Kesintinin başlama tarihi ve zamanı,

d) Kesintiden etkilenen AG ve/veya OG kullanıcılarının sayısı,

e) Kesintinin sona erme tarihi ve zamanı,

f) Kesintinin süresi,

g) Kesinti sonrasında kademeli şekilde enerji tedarik edilmesi durumunda, her bir kademe için (a), (c), (d), (e) ve (f) bentlerinde yer alan bilgiler.

(3) Dağıtım şirketi, kullanıcılara ödenecek tazminata esas kesinti süresi ve kesinti sayılarını hesaplamaya imkân verecek şekilde, her bir kesintiden etkilenen AG ve/veya OG fiderlerine, hat bölümlerine, dağıtım transformatörlerine veya kullanıcılara ilişkin gerekli kayıtları tutar.

(4) Kullanıcı; tedarik sürekliliğini kaydetmek üzere, dağıtım şirketince onaylanmış ölçme ve kayıt cihazını dağıtım şirketinin kontrolünde ve uygun göreceği biçimde, bağlantı noktasına veya faturalamaya esas ölçüm noktasına tesis ettirebilir. Bu cihazların kayıtları, kullanıcının talebi üzerine dağıtım şirketi ile birlikte okunur ve dağıtım şirketi tarafından kendi kayıtları ile birlikte değerlendirilerek bu Yönetmelik uyarınca ödenecek tazminatların hesaplanmasında kullanılacak kesinti süre ve sayılarının belirlenmesinde dikkate alınır.

Kesintilerin sınıflandırılması

MADDE 9 –

(1) Dağıtım şirketi, dağıtım sisteminde meydana gelen kesintileri;

a) Kesintinin kaynağına göre;

1) İletim,

2) Dağıtım-OG,

3) Dağıtım-AG,

b) Kesintinin süresine göre;

1) Uzun,

2) Kısa,

3) Geçici,

c) Kesintinin sebebine göre;

1) Mücbir sebep,

2) Güvenlik,

3) Dışsal,

4) Şebeke işletmecisi,

ç) Kesintinin bildirimli olup olmadığına göre;

1) Bildirimli,

2) Bildirimsiz,

şeklinde sınıflandırarak kaydeder.

Kesintinin kaynağı ve sebebi

MADDE 10 –

(1) Kesintilerin kaynağı aşağıdaki şekilde belirlenir:

a) İletim: İletim sisteminden kaynaklanan kesintiler,

b) Dağıtım-OG: Dağıtım şirketinin sorumluluğundaki OG dağıtım şebekesinde meydana gelen kesintiler,

c) Dağıtım-AG: Dağıtım şirketinin sorumluluğundaki AG dağıtım şebekesinde meydana gelen kesintiler.

(2) Kaynağı iletim olarak belirtilen kesintilerin sebebi aşağıdaki şekilde belirlenir:

a) Doğal afetler ve salgın hastalıklar, savaş, nükleer ve kimyasal serpintiler, seferberlik halleri, halk ayaklanmaları, saldırı, terör hareketleri ve sabotajlar, grev, lokavt veya diğer memur ve işçi hareketlerinden kaynaklanan kesintiler ile iletim şirketi tarafından gerekli özen ve dikkatin gösterilmiş olmasına ve tüm önlemlerin alınmış olmasına karşın önlenemeyecek, kaçınılamayacak veya giderilemeyecek mahiyette olduğu ve iletim şirketinin yükümlülüklerini yerine getirmesini engellediği gerekçesiyle iletim şirketinin başvurusu üzerine Kurul tarafından mücbir sebeplerden kaynaklandığı değerlendirilen kesintilerin sebebi “mücbir sebep” olarak belirtilir.

b) Mücbir sebeplerden kaynaklanan kesintilerin haricindeki kesintilerin sebebi “şebeke işletmecisi” olarak belirtilir.

(3) Kaynağı dağıtım-OG veya dağıtım-AG olarak belirtilen kesintilerin sebebi aşağıdaki şekilde belirlenir:

a) Doğal afetler ve salgın hastalıklar, savaş, nükleer ve kimyasal serpintiler, seferberlik halleri, halk ayaklanmaları, saldırı, terör hareketleri ve sabotajlar, grev, lokavt veya diğer memur ve işçi hareketlerinden kaynaklanan kesintiler ile dağıtım şirketinin müdahale kapasitesini aşan ölçekteki durumlar ile önemli sayıda kullanıcıyı etkileyen ve niteliği bakımından giderilmesi zaman alan durumlarda dağıtım şirketi tarafından gerekli özen ve dikkatin gösterilmiş olmasına ve tüm önlemlerin alınmış olmasına karşın önlenemeyecek, kaçınılamayacak veya giderilemeyecek mahiyette olduğu ve dağıtım şirketinin yükümlülüklerini yerine getirmesini engellediği gerekçesiyle dağıtım şirketinin başvurusu üzerine Kurul tarafından mücbir sebeplerden kaynaklandığı değerlendirilen kesintilerin sebebi “mücbir sebep” olarak belirtilir.

b) Can ve mal güvenliğine yönelik zorunlu kesintilerin sebebi “güvenlik” olarak belirtilir.

c) Dağıtım şirketi tarafından belgelenmek şartıyla;

1) Kullanıcılar tarafından neden olunan hasarlar nedeniyle oluşan kesintilerin,

2) Hırsızlık, yangın sonucunda hat ve kablolarda oluşan zararlar ile üçüncü şahıslar tarafından hat ve kablolara verilen hasarlar nedeniyle oluşan kesintilerin,

sebebi “dışsal” olarak belirtilir.

ç) Bu fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerine dahil olmayan kesintilerin sebebi “şebeke işletmecisi” olarak belirtilir.

Kesintilerin başlangıç ve bitiş zamanı

MADDE 11 –

(1) Kesintilerin başlangıç ve bitiş zamanı,

a) Tedarik sürekliliği uzaktan izleme sisteminin kapsadığı noktalarda meydana gelen uzun, kısa ve geçici kesintiler için bu sistemden alınan veriler kullanılarak,

b) Diğer noktalarda meydana gelen uzun kesintiler için ise arıza yönetim sistemi tarafından otomatik olarak oluşturulan veya manüel olarak yapılan kayıtlara ait veriler kullanılarak,

tedarik sürekliliği kayıt sistemi tarafından kaydedilir.

Kesintilerden etkilenen kullanıcıların sayısı

MADDE 12 –

(1) Dağıtım şirketi, kesintilerden etkilenen kullanıcıların sayısını imar yerleşim alanlarına göre gruplandırılmış olarak kaydeder.

(2) Tedarik sürekliliği uzaktan izleme sisteminin kapsamı dışındaki noktalarda meydana gelen uzun kesintilerden etkilenen kullanıcı sayısı, arıza yönetim sistemi aracılığıyla bildirilen kesintinin yerinin tespiti sonrası şebeke bağlantı modeli kullanılarak belirlenir ve kaydedilir.

(3) Tedarik sürekliliği uzaktan izleme sisteminin kapsamındaki noktalarda meydana gelen uzun, kısa ve geçici kesintilerden etkilenen kullanıcı sayısı kesintinin tespitiyle birlikte sistem tarafından belirlenerek otomatik olarak kaydedilir.

(4) Dağıtım şirketi; her yıl Tablo 2, Tablo 3 ve Tablo 4’ü 31 Aralık tarihi itibariyle geçerli olan güncel bilgileri esas alarak dağıtım bölgesi bazında düzenler ve takip eden 31 Ocak tarihine kadar Kuruma sunar.

Kaydedilen bilgilerin doğrulanması, güvenliğinin ve güvenilirliğinin sağlanması

MADDE 13 –

(1) Kaydedilen bilgilerin doğrulanması, dağıtım şirketinin kullandığı kesinti kayıt yöntemi veya yöntemleri esas alınarak tedarik sürekliliği kayıtlarının oluşturulmasında kullanılan sistemler ve/veya belgeler üzerinde yapılır.

(2) Dağıtım şirketi, kaydedilen bilgilerin doğrulanmasını teminen, dağıtım sisteminde gerçekleşen bildirimli ve bildirimsiz uzun, kısa ve geçici kesintilerin her birine ait bilgileri kodlayarak kaydeder. Dağıtım şirketi;

a) İşletim kayıtlarında,

b) Tedarik sürekliliğinin kaydı için tesis edilmiş olan herhangi bir teçhizat ya da uzaktan kontrol/okuma/izleme sisteminin çıktılarında ya da dijital ortamda,

c) Acil onarımlar için kullanıcılardan gelen telefon bildirimlerinde ve rapor listelerinde,

ç) İşletme ekipleri tarafından yazılan iş raporlarında,

d) Kesintiye ilişkin teçhizatın teminine yönelik belgeler ile gerek duyulan tüm diğer belgelerde

aynı kodları kullanır veya farklı kodlar kullanılıyor ise kayıtlar arasında ilişki kurulabilecek şekilde bu kodların birbirleriyle eşleştirilebilmesini sağlar.

(3) Dağıtım şirketi kaydedilen bilginin doğrulanması için ihtiyaç duyulan tüm bilgi ve belgeleri düzenli ve ulaşılabilir bir şekilde muhafaza eder.

(4) Bilgi sistemleri ile bu sistemlerdeki verilerin güvenliğini ve güvenilirliğini sağlamak dağıtım şirketinin sorumluluğundadır.

(5) Dağıtım şirketi dijital ortamda kaydedilen bilgilerin sonradan kalıcı olarak silinememesini ve kayıtlar üzerinde yapılmış olan bütün işlemlerin izlenebilir olmasını sağlar. Dağıtım şirketi bu hususların yerine getirilip getirilmediğini Kuruma belgelemekle yükümlüdür.

Tedarik sürekliliği kalitesi göstergeleri

MADDE 14 –

(1) Dağıtım şirketi; dağıtım bölgesi geneli ile il ve ilçeler bazında her yıl için aşağıdaki tedarik sürekliliği kalitesi göstergelerini Tablo 5’e uygun olarak hesaplar:

a) İlgili bölgede meydana gelen uzun kesintiler için kesinti sınıflandırmasına göre ortalama kesinti süresi (OKSÜRE) endeksleri,

b) İlgili bölgede meydana gelen uzun kesintiler için kesinti sınıflandırmasına göre ortalama kesinti sıklığı (OKSIK) endeksi,

c) İlgili bölgede meydana gelen kısa kesintiler için ortalama kesinti sıklığı endeksi (OKSIKkısa),

(2) Fider, hat bölümü, dağıtım transformatörü veya kullanıcılar için aşağıdaki değerler hesaplanır:

a) Bildirimli ve bildirimsiz uzun kesintiler için ayrı ayrı olmak üzere toplam kesinti süresi (TKSÜRE),

b) Bildirimli kesintiler ile bildirimsiz uzun ve kısa kesintiler için ayrı ayrı olmak üzere toplam kesinti sayısı (TKSAYI).

(3) Birinci fıkradaki göstergeler dağıtım şirketinin tedarik sürekliliği performansının değerlendirilmesi ve gelir tavanı ile ilişkilendirilmesinde, ikinci fıkradaki değerler kullanıcılara ödenecek tazminatların belirlenmesinde kullanılır.

Tedarik sürekliliği kalitesi göstergelerinin hesaplanması

MADDE 15 –

(1) Ortalama kesinti süresi endeksi (OKSÜRE, SAIDI), aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(OKSÜRE) = 

 Bu formülde geçen;

n: Bir takvim yılında meydana gelen tüm uzun kesintilerin sayısı,

t_i: i inci kesintinin süresini,

U_i: i inci kesintiden etkilenen kullanıcı sayısını,

U_top: Her bir takvim yılı başında dağıtım şirketi tarafından hizmet verilen toplam kullanıcı sayısını,

ifade eder.

(2) Kademeli olarak enerjilendirme halinde, bir kesinti tekrar enerjilendirme kademelerine göre OKSÜRE hesabına dahil edilir. İlk kademede, tekrar enerjilendirilen ilk grup kullanıcıların sayısı ve etkilenme süresi yer alır. Takip eden kademelerde, her bir kademe için o kademede yer alan kullanıcıların sayısı ile söz konusu kesintinin başlama zamanı ile ilgili kademenin enerjilendirme zamanı arasındaki farktan hesaplanan kesintiden etkilenme süresine yer verilir.

(3) Ortalama kesinti sıklığı endeksi (OKSIK, SAIFI), aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(OKSIK) = 

Bu formülde geçen;

n: Bir takvim yılında meydana gelen tüm uzun kesintilerin sayısını,

Ui: i inci kesintiden etkilenen kullanıcı sayısını,

Utop: her bir takvim yılı başında bir dağıtım şirketi tarafından hizmet verilen toplam kullanıcı sayısını,

ifade eder.

(4) Kısa kesintiler için ortalama kesinti sıklığı endeksi (OKSIK_kısa, MAIFI), aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

(OKSIK_kısa) = 

Bu formülde geçen;

n: Bir takvim yılında meydana gelen tüm kısa kesintilerin sayısını,

Ui: i inci kesintiden etkilenen kullanıcı sayısını,

Utop: her bir takvim yılı başında bir dağıtım şirketi tarafından hizmet verilen toplam kullanıcı sayısını,

ifade eder.

(5) Toplam kesinti süresi (TKSÜRE), aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

 (TKSÜRE) = 

 Bu formülde geçen;

n: Bir takvim yılında meydana gelen ve kullanıcının etkilendiği uzun kesintilerin sayısını,

ti,: i inci kesintiden etkilenme süresini,

ifade eder.

(6) Toplam kesinti sayısı (TKSAYI); bir takvim yılında meydana gelen ve kullanıcının etkilendiği uzun ve kısa kesintilerin toplam sayısı olarak hesaplanır.

(7) Kullanıcılara ait TKSAYI ve TKSÜRE, bildirimli ve bildirimsiz kesintiler için ayrı ayrı hesaplanır. Gerektiği durumlarda TKSAYI ve TKSÜRE değerleri dağıtım transformatörü, fider, hat bölümü gibi şebeke unsurları için de hesaplanabilir.

(8) Hesaplanan TKSÜRE ile TKSAYI değerlerine ilişkin olarak bildirimli kesintiler için Tablo 9’da belirlenen sınır değerler aşıldığında, aşan kısım bildirimsiz kesinti süre ve sayılarına eklenerek değerlendirilir.

(9) Dağıtım transformatörü için TKSÜRE ve TKSAYI belirlenirken, AG seviyesinde meydana gelen ancak dağıtım transformatörüne bağlı bütün kullanıcıların etkilendiği kesintiler de hesaplamaya dahil edilir.

Kullanıcılara ödenecek tazminatın hesaplanması ve ödenmesi

MADDE 16 –

(1) Bildirimsiz kesintiler için Tablo 9’da belirlenen sınır değerler aşıldığında dağıtım şirketi bu maddede belirlenen esaslar çerçevesinde kullanıcıya başvurusuna gerek duyulmaksızın tazminat öder. Tazminata hak kazanan her bir kullanıcıya yapılacak ödeme, ait olduğu yılı takip eden yılın Nisan ayından itibaren başlatılır ve tamamlanıncaya kadar müteakip dönemlerde yapılır. Ödeme, dağıtım (Mülga ibare: RG-31/3/2016-29670) (…) bedellerinden mahsup edilmek suretiyle, aboneliğin iptali halinde ise def’aten gerçekleştirilir.

(2) (Değişik: RG-31/3/2016-29670) Kullanıcılara TKSÜRE gerçekleşmelerine göre ödenecek tazminat miktarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

ÖTM_SÜRE=SB_SÜRE +(TKSÜRE-ESÜRE) x K x DB x OT

Bu formülde geçen;

SB_SÜRE: 24 TL tutarındaki sabit bedeli,

ESÜRE: Tablo 9’da belirlenen eşik süreyi,

ÖTM_SÜRE: Kesinti süresi sebebiyle kullanıcıya ödenecek tazminat miktarını (TL),

DB: Kullanıcının tabi olduğu tarife grubu için, ödemenin başlatıldığı aydan önceki ayda geçerli olan Dağıtım Bedelini,

OT: Tüketicilerde, ilgili kullanıcının tazminata esas takvim yılı için (aboneliğin 1 yıldan kısa olması durumunda abonelik süresi için) hesaplanan kWh/saat olarak saatlik ortalama talebini, üreticilerde ise ilgili kullanıcının tazminata esas takvim yılı için (aboneliğin 1 yıldan kısa olması durumunda abonelik süresi için) hesaplanan kWh/saat olarak şebekeye verdiği saatlik ortalama enerji miktarını,

K: Değeri 2’ye eşit olan katsayıyı,

ifade eder.

(3) (Değişik: RG-31/3/2016-29670) Kullanıcılara TKSAYI gerçekleşmelerine göre ödenecek tazminat miktarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

ÖTM_SAYI= SB_SAYI + (TKSAYI-ESAYI)x(TKSÜRE/TKSAYI) x K x DB x OT

Bu formülde geçen;

SB_SAYI: 0 TL tutarındaki sabit bedeli,

ÖTM_SAYI: Kesinti sayısı sebebiyle kullanıcıya ödenecek tazminat miktarını (TL),

ESAYI: Tablo 9’da belirlenen eşik kesinti sayısını,

DB: Kullanıcının tabi olduğu tarife grubu için, ödemenin başlatıldığı aydan önceki ayda geçerli olan Dağıtım Bedelini,

OT: Tüketicilerde, ilgili kullanıcının tazminata esas takvim yılı için (aboneliğin 1 yıldan kısa olması durumunda abonelik süresi için) hesaplanan kWh/saat olarak saatlik ortalama talebini, üreticilerde ise ilgili kullanıcının tazminata esas takvim yılı için (aboneliğin 1 yıldan kısa olması durumunda abonelik süresi için) hesaplanan kWh/saat olarak şebekeye verdiği saatlik ortalama enerji miktarını,

K: Değeri 2’ye eşit olan katsayıyı,

ifade eder.

(4) Bir fider, kullanıcı veya dağıtım transformatörü için, aynı takvim yılı içinde hem TKSÜRE, hem de TKSAYI için sınır değerlerin aşılması durumunda, dağıtım şirketi kullanıcıya miktarı yüksek olan tazminatı öder.

(5) Kullanıcıya ödenen tazminatlar, kullanıcının, kendi hatasından kaynaklanmaması kaydı ile kendisine ait teçhizatta ortaya çıkan zararın talep edilmesi yönündeki haklarını ortadan kaldırmaz.

(6) Ödenen tazminatlara ilişkin giderler hiçbir şekilde tarifelere yansıtılamaz.

(7) (Değişik: RG-31/3/2016-29670) Tablo 9’da belirlenen eşik değerler, bu maddede düzenlenen SBSÜRE ve SBSAYI sabit bedelleri, K katsayısı ve kullanıcılara ödenecek toplam tazminat üst limiti Kurul Kararı ile yıl bazında yeniden belirlenebilir.

(8) Ödenecek tazminatların hesaplanmasında, mücbir sebeple oluşan kesintiler ile güvenlik sebebiyle yapılan kesintiler dikkate alınmaz. Sebebi dışsal olarak belirtilen kesintiler ise TKSÜRE hesabına dahil edilir, TKSAYI hesabına dahil edilmez.

(9) Kullanıcılara ödenecek toplam tazminat miktarının üst limiti ilgili yılın gelir tavanı tutarının yüzde biridir. Hesaplanan tutarın bu limiti geçmesi halinde, her bir kullanıcıya ödenecek tazminatlar oransal olarak azaltılarak bu limite eşitlenir.

(10) Dağıtım şirketi; kullanıcıya ödediği tazminatlara ilişkin olarak, sorumluluğu oranında iletim sistemi şebeke işletmecisine rücu eder.

(11) (Ek: RG-31/3/2016-29670) Bu madde kapsamındaki yıllık tazminat uygulamasına ilave olarak, bildirimli veya bildirimsiz 12 saati aşan kesintiler için; kesintiden etkilenen her bir kullanıcıya dağıtım şirketi tarafından uzun süreli kesinti tazminatı ödenir. Bu kapsamdaki tazminat ödemeleri, ticari kalite tazminatları dahilinde yapılır. Dağıtım şirketleri tarafından ödenecek uzun süreli kesinti tazminatlarının aylık toplamının üst limiti ilgili yılın gelir tavanı tutarının yüzde biridir. Aylık olarak hesaplanan tutarın bu limiti geçmesi halinde, her bir kullanıcıya ödenecek tazminatlar oransal olarak azaltılarak bu limite eşitlenir.

Tedarik sürekliliği kalitesi göstergelerinin açıklanması ve Kuruma sunulması

MADDE 17 –

(1) (Değişik: RG-31/3/2016-29670) Tedarik sürekliliği göstergeleri, aylık olarak ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar, yıllık olarak her yılın 31 Mart tarihine kadar dağıtım şirketi tarafından hem görev alanına giren iller hem de dağıtım bölgesi bazında Tablo 5 formatında tablo açıklamalarına uygun şekilde düzenlenerek Kuruma bildirilir. Dağıtım şirketi yıllık bildirimle birlikte Tablo 5’in oluşturulmasında esas alınan Tablo 1’deki bilgilerin ve diğer verilerin kaydedilmesinde kullanılan yöntem ya da yöntemleri de Kuruma bildirir.

(2) (Değişik: RG-31/3/2016-29670) Dağıtım şirketi, kesintilere ilişkin bilgileri bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Tablo 1 formatında, aylık olarak ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar Kuruma bildirir.

(3) Tablo 1, ait olduğu ayı takip eden ay sonuna kadar dağıtım şirketi internet sitesinde yayımlanmaya başlanır. Yayımlanan Tablo 1’de yer alan kesintilerin, il ve ilçe bazında listelenmesi sağlanır.

(4) Dağıtım şirketi; tutulan kayıtlardan hesaplanan kalite göstergelerini dağıtım bölgesi, il ve ilçe bazında aylık olarak internet sitesinde yayımlar.

(5) Dağıtım şirketi; talep etmeleri halinde kullanıcılara, etkilendikleri kesintilerin Tablo 1 formatındaki listesini ve bu kesintilerden hesaplanan TKSAYI ve TKSÜRE değerlerini verir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Ticari Kalite

Ticari kalite

MADDE 18 –

(1) Ticari kalite; dağıtım sistemine bağlanmak isteyen veya bağlı olan kullanıcılar ile bu kullanıcılara bağlantı anlaşması veya perakende satış sözleşmesi kapsamında hizmet veren taraflar arasında enerji satışı ve/veya hizmetin sunumuna ilişkin olarak meydana gelecek ilişkilerin tüm evrelerinde, işlemlerin Kurum tarafından belirlenecek standartlara uygun şekilde yerine getirilebilmesi kapasitesidir.

Ticari kalite göstergeleri ve yapılacak işlemler

MADDE 19 –

(1) Dağıtım şirketi/(Değişik ibare: RG-9/10/2013-28790) Görevli tedarik şirketinin, ticari kalite göstergeleri açısından yükümlü olduğu asgari performans standartları ve bu standartların ihlali ile ilgili tazminat ödemeleri/yapılacak işlemler bu Yönetmeliğin ekindeki Tablo 6’da belirlenmiştir. Bu tablo, Kurul Kararı ile yıl bazında yeniden belirlenebilir.

(2) Ticari kalite göstergelerinin takibi için dağıtım şirketi/(Değişik ibare: RG-9/10/2013-28790) görevli tedarik şirketi tarafından, bu Yönetmeliğin ekindeki Tablo 7 kullanılır.

(3) Dağıtım şirketi/(Değişik ibare: RG-9/10/2013-28790) Görevli tedarik şirketi, ticari kalite göstergelerine konu olan her bir işlem için Tablo 6’daki standart sürelerin belirlenmesine esas olan tarihleri ve/veya zamanları belgeler.

(4) Her bir ay sonu itibariyle tazminat ödenmesi gereken kullanıcılar takip eden ayın 20 nci gününe kadar tespit edilerek bu kullanıcılara ödeme yapılacağı hususunda bildirimde bulunulur. Ödeme; kullanıcının yapılan bildirim üzerine şahsen başvurusu halinde başvuru esnasında def’aten, yazılı olarak başvurusu halinde ise kullanıcının tercih ettiği şekilde 3 (üç) iş günü içerisinde yapılır.

Ticari kalite göstergelerinin açıklanması ve Kuruma sunulması

MADDE 20 –

(1) Dağıtım şirketi/(Değişik ibare: RG-9/10/2013-28790) Görevli tedarik şirketi, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Tablo 7 ve Tablo 8’e uygun olarak hazırlanan belirli bir takvim yılına ait bilgileri, görev alanına giren illerin durumunu gösterir şekilde dağıtım bölgesi bazında ait oldukları yılı takip eden yılın 30 Nisan tarihine kadar Kuruma sunar.

(2) Dağıtım şirketi/(Değişik ibare: RG-9/10/2013-28790) Görevli tedarik şirketi tarafından ticari kalite göstergeleri, aylık olarak kendi internet sitelerinde yayımlanır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Teknik Kalite

Teknik kalite

MADDE 21 –

(1) Teknik kalite, dağıtım sisteminin kullanıcıların elektrik enerjisi talebini; gerilimin frekansı, genliği, dalga şekli ve üç faz simetrisi açısından kabul edilebilir değişim sınırları içerisinde kesintisiz ve kaliteli bir şekilde karşılayabilme kapasitesidir.

Sistem gerilimleri

MADDE 22 –

(1) Dağıtım sistemindeki gerilim seviyelerinin ülke çapında standardizasyonunu sağlamaya yönelik yöntemler ile uygulamaya dair usul ve esaslar, Kurul onayı ile uygulamaya konulur. Standardizasyonu sağlamaya yönelik düzenleme uygulamaya konuluncaya kadar, dağıtım sistemi için izin verilen nominal OG değerleri 34,5; 33; 31,5; 15,8; 10,5 ve 6,3 kV’dir. AG seviyesi ise fazlar arası 400 V; faz nötr arası 230 V’dur.

Teknik kalitenin şartları

MADDE 23 –

(1) Sistem frekansı, 22/1/2003 tarihli ve 25001 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliğinde belirtilen sınırlar içerisinde TEİAŞ tarafından kontrol edilir.

(2) Dağıtım şirketi; sunduğu elektrik enerjisinin kalitesine ilişkin aşağıdaki işletme şartlarını sağlamakla yükümlüdür:

a) Dağıtım sisteminin işletilmesinde, kararlı durum ve geçici rejim şartlarında gerilim etkin değerleri kararlı durumlarda TS EN 50160:2011standardında tanımlanan aşağıdaki değerlere uygun olmalıdır:

1) AG seviyesi için; ölçüm periyodu boyunca ölçülen gerilim etkin değerlerinin 10’ar dakikalık ortalamalarının, en az %95’i nominal etkin gerilim değerinin en fazla ± %10’u kadar, tamamı ise nominal etkin gerilim değerinin en fazla + %10 – %15 aralığında değişmelidir.

2) OG seviyesi için; ölçüm periyodu boyunca TS EN 61000-4-30’da tanımlanan ölçüm periyodu boyunca (kesintisiz bir hafta) ölçülen gerilim etkin değerlerinin 10’ar dakikalık ortalamalarının en az %99’u beyan etkin gerilim değerinin + %10’unu aşmamalı, yine bu ortalamaların en az %99’u beyan etkin gerilim değerinin – %10’unun altına düşmemelidir. Ölçülen gerilim etkin değerlerinin 10’ar dakikalık ortalamalarının hiçbiri beyan etkin gerilimin ± %15’lik sınırlarının dışında olmamalıdır. Dağıtım şirketinin gerilim regülasyonuna ilişkin performansı, esas olarak bağlantı noktasından veya dağıtım şirketinin uygun görmesi durumunda tüketici tesisi tarafındaki herhangi bir noktadan ölçülür. TEİAŞ ile herhangi bir dağıtım şirketi arasında bir anlaşmazlığın ortaya çıkması ve taraflar arasında çözümlenememesi halinde anlaşmazlığın çözümü konusunda Kurul arabuluculuk yapar.

b) Dağıtım sisteminin işletilmesinde, AG seviyesi için kararlı durumlarda gerilim dengesizlikleri TS EN 50160:2011 standardında tanımlanan aşağıdaki değerlere uygun olmalıdır:

1) Ölçüm periyodu boyunca ölçülen gerilim negatif bileşeni etkin değerlerinin 10’ar dakikalık ortalamalarının en az %95’inin pozitif bileşenlere oranı en fazla %2 olmalıdır.

2) Tek fazlı veya iki fazlı yüklerin beslendiği noktalarda bu oran %3’e kadar çıkabilir. Dağıtım şirketinin gerilim dengesizliğine ilişkin performansı esas olarak bağlantı noktasından veya dağıtım şirketinin uygun görmesi durumunda tüketici tesisi tarafındaki herhangi bir noktadan ölçülür. Gerilim dengesizliği ile ilgili bu şartın ihlal edilmesi durumunda, dağıtım şirketi hakkında Kanunun(Değişik ibare: RG-9/10/2013-28790) 16 ncı maddesi hükümleri çerçevesinde işlem yapılır.

c) Dağıtım şirketi, TS EN 50160:2011 standardında tanımlanan ve Tablo 10’da gösterilen gerilim harmonik sınır değerlerine uymakla yükümlüdür. Tablo 10’daki değerler her bir gerilim harmoniğinin ana bileşene göre oransal değerlerini ifade eder. Ölçüm periyodu boyunca ölçülen her bir gerilim harmoniği etkin değerinin 10’ar dakikalık ortalamalarının en az %95’i, Tablo 10’da verilen değerlerden küçük veya bu değerlere eşit olmalıdır. Bununla birlikte, THB değeri (40. harmoniğe kadar değerler dâhil) en fazla %8 olarak uygulanır. Dağıtım şirketinin gerilim harmoniklerine ilişkin performansı, AG ve OG seviyesi için esas olarak bağlantı noktasından ölçülür. Ancak, dağıtım şirketinin uygun görmesi halinde ölçme, faturalandırmaya esas ölçüm noktasından da yapılabilir. Harmonik bozulmaya ilişkin bu şartın ihlal edilmesi durumunda, dağıtım şirketi hakkında Kanunun (Değişik ibare: RG-9/10/2013-28790) 16  ncı maddesi hükümleri çerçevesinde işlem yapılır.

ç) Reaktif enerji bedeli uygulanan dağıtım sistemi kullanıcıları IEEE Std.519-1992 standardında ya da bunun revizyonlarında belirtilen aşağıdaki harmonik sınır değerlerine uymakla yükümlüdür. Ölçüm periyodu boyunca ölçülen her bir akım harmoniğinin etkin değerinin ve TTB’nin 3’er saniyelik ortalamalarının IL’e göre oransal değerleri Tablo 11’de verilen değerlerden küçük veya bu değerlere eşit olmalıdır. Kullanıcının akım harmoniklerine ilişkin performansı, AG ve OG seviyesi için esas olarak bağlantı noktasından ölçülür. Ancak, dağıtım şirketinin ihtiyaç duyması halinde ölçme, faturalandırmaya esas ölçüm noktasından da yapılabilir. Ancak, bu durumda OG kullanıcıları için transformatör sargıları arasındaki akım harmonikleri geçişi dikkate alınmalıdır. Harmonik bozulmaya neden olan kullanıcıya, dağıtım şirketi tarafından durumun düzeltilmesi için AG kullanıcısı olması durumunda en fazla 60 iş günü, OG kullanıcısı olması durumunda ise en fazla 120 iş günü süre tanınır. Kullanıcıya yapılan bildirimde, verilen sürenin sonunda durumun düzeltilmemiş olmasının tespiti halinde bağlantısının kesileceği bildirilir. Verilen sürenin sonunda, kullanıcı tarafından kusurlu durumun giderilmemesi halinde, kullanıcının bağlantısı kesilir.

d) Dağıtım şirketi, kullanıcının şebekedeki flikere katkısı hususunda, şebekeye ait Tablo 12’deki sınır değerlerin aşılmamasını sağlar. Fliker şiddeti, “Pst ve Plt” göstergeleri aracılığıyla ve TS EN 61000-4-15’e uygun flikermetreler ile ölçülür. Fliker etkisine ilişkin olarak bu sınırlardan birinin aşılması durumunda, dağıtım şirketi; fliker etkisine neden olan müşteriye durumun düzeltilmesi için en fazla 120 iş günü süre tanır. Kullanıcıya yapılan bildirimde, verilen sürenin sonunda durumun düzeltilmemiş olmasının tespiti halinde bağlantısının kesileceği bildirilir. Verilen sürenin sonunda, kullanıcı tarafından kusurlu durumun giderilmemesi halinde, kullanıcının bağlantısı kesilir. Fliker etkisine ilişkin bu hususlar hakkında gereğini ve takibini yapmadığı tespit edilen dağıtım şirketi hakkında Kanunun (Değişik ibare: RG-9/10/2013-28790) 16  ncı maddesi hükümleri çerçevesinde işlem yapılır.

(3) Teknik kaliteye ilişkin şikâyetlerin değerlendirilmesi amacıyla, kullanıcılar dağıtım şirketinden ölçüm talep edebilirler. Bu Yönetmelik dâhilinde teknik kalite parametrelerinin bozulmasına sebep olan tarafın kullanıcı olmaması veya bir haftalık ölçüm sonucunda teknik kalite sınırlarının Yönetmelikte belirtilen sınır değerleri aşıyor olması durumunda, dağıtım şirketi kullanıcılardan ölçüme ilişkin herhangi bir bedel talep edemez.

Teknik kalitenin ölçülmesi ve sonuçların Kuruma sunulması

MADDE 24 –

(Başlığı ile Birlikte Değişik: RG-11/5/2017-30063)

(1) Dağıtım bölgesine ilişkin genel teknik kalite ölçümü, bu madde çerçevesinde belirlenen sayıda teknik kalite ölçüm cihazının belirlenen noktalara tesis edilmesi suretiyle yapılır. Yıllık teknik kalite ölçüm dönemi, ait olduğu yılın Nisan ayında teknik kalite ölçüm cihazlarının tesis edilmesiyle başlar ve müteakip yılın Mart ayı sonunda nihayete erer.

(2) Teknik kalite parametrelerinin kaydına ilişkin olarak, kullanılacak cihazların TS EN 61000-4-30 standardında belirtilen Sınıf A özelliklerinde ölçüm yapması gerekmektedir. Ölçümler, OG ve AG seviyelerinde yapılacaktır. Ölçümler, farklı şebeke karakteristiği ve yük profillerini, müşteri gruplarını, farklı nüfus yoğunluklarına hizmet veren şebeke bölümlerinde, kısa devre akımlarının en yüksek olduğu şebeke bölümlerinden en düşük olduğu şebeke şartlarına kadar ölçüm yapabilmeyi teminen örnekleme yoluyla genele ait değerlendirme yapılabilecek konumlarda yapılacaktır. Bir dağıtım şirketinin görev bölgesinde tesis edilecek teknik kalite ölçüm cihazı sayısı, ilgili yılın Ocak ayında bildirilen Tablo 2, Tablo 3 ve Tablo 4’te yer alan verilere göre;

a) OG seviyesinde ölçüm cihazları sayısı, her 1.000 (bin) transformatör (dağıtım transformatörleri ile OG kullanıcı sayısının toplamı) için 1 adet cihaz olacak şekilde elde edilen sayıya 10 eklenerek,

b) AG seviyesinde ölçüm cihazları sayısı, her 50.000 (elli bin) kullanıcı için 1 adet cihaz olacak şekilde elde edilen sayıya 20 eklenerek,

bulunur.

(3) Cihaz tesis edilecek yerlere ilişkin olarak, dağıtım şirketi tarafından Aralık ayı sonu itibariyle güncel veriler Ocak ayı sonuna kadar Tablo 13’e uygun şekilde elektronik ortamda hazırlanmış olarak Kuruma sunulur. Bu tablodan Kurum tarafından seçilen noktalar, Mart ayının 15 inci gününe kadar dağıtım şirketine bildirilir. Dağıtım şirketi cihazları Nisan ayı içerisinde bu noktalarda tesis ederek/yer değişikliği yaparak teknik kalite ölçümlerini gerçekleştirir.

(4) Teknik Kalite Ölçüm Raporları, ölçüm yapılan noktalara ilişkin TS EN 50160:2011 standardına uygun haftalık raporlar esas alınarak, ilki cihazların tesis edilmesinden itibaren başlamak üzere Haziran, Eylül, Aralık ve Mart aylarının sonuna kadar olan müteakip dönemleri kapsayacak ve ilgili dönem sonuna kadar tamamlanan hafta verilerini içerecek şekilde dağıtım bölgesi bazında hazırlanır ve her bir dönemi takip eden ayın sonuna kadar Kuruma bildirilir.

(5) Kurul tarafından belirlenen teknik kalite parametrelerine ilişkin kriterlerin sağlanamadığı noktalardaki teknik kalite ölçüm cihazları sökülmez ve müteakip yıllık dönemde de aynı noktada ölçüm yapılmaya devam edilir. Bu kapsamdaki ölçüm cihazları, yeni döneme ilişkin cihaz sayısı hesabında dikkate alınmaz. Bu fıkra kapsamındaki uygulama için esas alınacak teknik kalite parametreleri ve bu parametrelere ait sınır değerler ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir ve gerektiğinde değiştirilebilir.

(6) Kurum tarafından gerek görüldüğünde veya denetim yetkisini haiz kurum/kuruluşlar tarafından yapılan/yaptırılan denetimlerde, önceki yıllarda ölçüm yapılan noktalarda veya başka yerlerde de teknik kalite ölçümü yapılması istenebilir.

ALTINCI BÖLÜM

Göstergelerin Dağıtım Gelir Tavanı Üzerindeki Etkisi ve

Kullanıcı Zararlarının Tazmini

Kalite göstergelerinin gelir tavanına etkisinin belirlenmesi

MADDE 25 –

(1) Kurum tarafından dağıtım şirketine, elektrik enerjisinin tedarik sürekliliği, ticareti ve teknik kalitesi ile ilgili olarak uygulama dönemleri bazında verilen hedefler ve eşik değerler doğrultusunda, dağıtım şirketinin sergilediği performansın gelir tavanına yansıtılmasında; kalite faktörünün hesaplanmasında dikkate alınacak kalite göstergeleri, Şekil 1 ile gösterildiği şekilde kalite faktörünün gelir tavanını etkilemeyeceği ölü bandın sınırları, performansa göre gelir tavanına yansıtılacak artış/azalış miktarlarının limit değerleri ve kalite faktörü uygulamasının başlayacağı tarih Kurul kararı ile belirlenir.

Kullanıcı zararının tazmini

MADDE 26 –

(1) Kullanıcının kendi hatasından kaynaklanmaması kaydıyla kullanıcıya ait teçhizatta ortaya çıkan ve dağıtım şebekesinden kaynaklanan hasara ilişkin zararın tazmini için kullanıcı tarafından dağıtım şirketine zararın ortaya çıktığı tarihten itibaren 10 (on) iş günü içerisinde talepte bulunulabilir.

(2) Zararın tazmin edilebilmesi için hasarın niteliği, kullanıcı tesisinin durumu, dağıtım şebekesinde meydana gelen kesinti, arıza, dalgalanma gibi hususlarda dağıtım şirketi tarafından yapılacak/yaptırılacak inceleme ve değerlendirme neticesinde söz konusu hasarın dağıtım şebekesinden kaynaklandığının tespit edilmesi gereklidir. Dağıtım şirketi zararın tazminine ilişkin başvurunun yapıldığı tarihten itibaren 10 (on) iş günü içerisinde; inceleme ve değerlendirme neticesinde başvurunun haklı bulunup bulunmadığını, haklı bulunmuş ise zararın tazmin edilmesine ilişkin olarak yapılacak işlemleri kullanıcıya bildirir. Başvurunun haklı bulunmadığı durumlarda kullanıcıya yapılan bildirimde dayanakları ile birlikte gerekçelere yer verilir.

(3) Dağıtım şirketi teçhizatın tamir işini üstlenebilir ya da teçhizatın tamir masraflarını üstlenerek kullanıcı tarafından tamir ettirilmesini tercih edebilir. Dağıtım şirketi, tamiratı kullanıcıya bırakması durumunda kullanıcıyı anlaşacağı servise/servislere yönlendirebilir. Dağıtım şirketi kullanıcının tamiri yapılan teçhizatta bulunan garanti haklarını koruyacak şekilde hareket etmekle yükümlüdür.

(4) Dağıtım şirketi tarafından yapılacak tamirat, duruma göre teçhizat yerinde iken veya başka bir yere götürülerek, kullanıcının başvurusunun haklı bulunmasından itibaren en geç 10 (on) iş günü içerisinde gerçekleştirilir.

(5) Tamir masrafının karşılanmasının tercih edilmiş olması halinde, kullanıcı tarafından tamir masrafına ilişkin faturanın ibrazından itibaren 3 (üç) iş günü içerisinde, kullanıcının istediği şekilde (nakden, banka/PTT vb. aracılığıyla) ilgili tutar ödenir veya nakden ödeme alabileceği kullanıcıya bildirilir.

(6) Hasar gören teçhizatın makul gerekçeler ile kısa sürede çalışır hale getirilmesi gerektiği durumlarda; kullanıcının bu yöndeki talebi üzerine, dağıtım şirketi tarafından inceleme ve değerlendirme hemen sonuçlandırılır ya da dağıtım şirketi tarafından kullanıcıya tamiri gerçekleştirmesine muvafakat ettiği servis/servisler bildirilir. Ortaya çıkan tamir bedeli, değerlendirme süreci neticesinde başvurunun haklı bulunması durumunda dağıtım şirketi tarafından bu madde hükümleri çerçevesinde kullanıcıya ödenir.

(7) Hasar gören teçhizatın tamir edilememesi durumunda dağıtım şirketi tarafından tespit edilecek/ettirilecek rayiç bedel veya dağıtım şirketinin uygun görmesi halinde kullanıcının talep ettiği bedel kullanıcıya ödenir.

(8) Kullanıcı, zararının tazmini hususunda dağıtım şirketi tarafından yapılan işlemlere ilişkin şikâyetlerini Kuruma iletir.

Genel Kalite raporları

MADDE 27 – (Başlığı ile Birlikte Değişik: RG-11/5/2017-30063)

(1) Dağıtım şirketleri ilgili yıla ait tedarik sürekliliği, ticari ve teknik kaliteye ilişkin gerçekleşmelere göre yapılacak analiz ve değerlendirmeler ile bunlara bağlı olarak dağıtım tesisleri, bilişim sistemleri, iş süreçleri, çalışanlar vb. hususlarda yapılan ve yapılması planlanan iyileştirme çalışmalarını ve önceki yıla ait genel kalite raporunda yapılması planlanmış olan çalışmaların durumunu içeren Genel Kalite Raporunu müteakip yılın Haziran ayı sonuna kadar Kuruma sunar. Genel Kalite Raporunun içerik planı ve/veya raporda yer alması gereken asgari bilgiler Kurum tarafından belirlenebilir. Bu raporlarda gerektiği hallerde yapılabilirlik etütleri ile tarafsız uzman, kurum ve kuruluşların görüş ve önerilerine de yer verilir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Kesintiden etkilenen kullanıcı sayısının tespit edilememesi hali

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Kesintiden etkilenen kullanıcı sayısının tespit edilememesi durumunda her bir kesinti için kesintinden etkilenen imar alanı içi kullanıcı sayısı ve imar alanı dışı kullanıcı sayısı;

a) OG kullanıcıları için en son 1/1/2014 tarihine kadar;

1) Sadece fider/fiderler kesintiye uğramışsa, kesintiye uğramış fider sayısı ile Tablo 2’de yer alan OG fider başına ortalama OG kullanıcı sayısının çarpımından,

2) Merkez/merkezler kesintiye uğramışsa, kesintiye uğramış merkez sayısı ile Tablo 2’de yer alan merkez başına ortalama OG kullanıcı sayısının çarpımından,

b) AG kullanıcıları için en son 1/1/2015 tarihine kadar;

1) İletim sisteminde ve OG şebekesinde meydana gelen kesintilerde, sadece dağıtım transformatörü/transformatörleri etkilenmişse etkilenen transformatör sayısının, birden çok fider etkilenmişse etkilenen fider sayısının, en az bir merkez etkilenmişse etkilenen merkez sayısının Tablo 3’te yer alan merkez/OG fideri/dağıtım transformatörü başına ortalama AG kullanıcı sayısından ilgili olan ile çarpımından,

2) AG şebekesinde meydana gelen kesintilerde, kesintiye uğrayan AG fider sayısı ile Tablo 4’te yer alan AG fider başına ortalama kullanıcı sayısının çarpımından,

bulunur.

OG şebeke bağlantı modelinin ve tedarik sürekliliği kayıt sisteminin kurulması

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) Dağıtım şirketleri 1/1/2014 tarihine kadar OG şebeke bağlantı modelini oluşturur ve tedarik sürekliliği kayıt sistemini kurar. Dağıtım şirketi, dağıtım sisteminde meydana gelen veya dağıtım sistemini etkileyen kesintileri bu kayıt sistemi aracılığıyla Madde 8’de belirtildiği şekilde kaydetmeye başlar. Bu sistemin kurulmasıyla birlikte, dağıtım bölgesinde OG seviyesinde meydana gelen bütün uzun kesintilerde, kesintiden etkilenen OG kullanıcıların sayısı tedarik sürekliliği kayıt sistemi tarafından OG şebeke bağlantı modeli kullanılarak belirlenir ve kaydedilir.

(2) 2013 ve 2014 yılları için kısa ve geçici kesintilere ilişkin kayıt tutulması zorunlu değildir.

AG şebeke bağlantı modelinin ve tedarik sürekliliği uzaktan izleme sisteminin kurulması

GEÇİCİ MADDE 3 –

(1) Dağıtım şirketleri 1/1/2015 tarihine kadar:

a) Şebeke bağlantı modelini AG seviyesini de kapsayacak şekilde genişletir ve dağıtım sisteminde meydana gelen veya dağıtım sistemini etkileyen kesintiden etkilenen AG kullanıcıların sayısı tedarik sürekliliği kayıt sistemi tarafından OG ve AG şebeke bağlantı modelleri kullanılarak belirlenir ve kaydedilir.

b) OG seviyesinde kısa ve geçici kesintilerin oluşabileceği noktaları kapsayacak şekilde tedarik sürekliliği uzaktan izleme sistemini kurar. Bu sistem vasıtasıyla OG seviyesinde meydana gelen kısa ve geçici kesintileri tespit eder ve tedarik sürekliliği kayıt sistemi aracılığıyla Madde 8’de belirtildiği şekilde kaydetmeye başlar.

Kalite raporunun sunulması

GEÇİCİ MADDE 4 –

(1) Dağıtım şirketlerince ilk kalite raporu 2013 yılı gerçekleşmelerini içerecek şekilde 2014 yılında Kuruma sunulur.

Elektronik posta ve kısa mesaj yoluyla kesinti bildirimlerinin yapılması

GEÇİCİ MADDE 5 –

(1) İsteyen abonelere elektronik posta ve kısa mesaj gönderilmek suretiyle kesintilerin bildirilmesine ilişkin gerekli çalışmalar en geç 1/1/2014 tarihi itibariyle tamamlanarak kullanıcıların hizmetine sunulur.

Kullanıcılara ödenecek tazminatların hesaplanması

GEÇİCİ MADDE 6 –

(1) 2012 ve 2013 yılları gerçekleşmelerine göre kullanıcılara tedarik sürekliliğine ilişkin olarak tazminatların ödenmesi, kullanıcı başvurusuna istinaden yapılır. Başvurular ilgili yılı takip eden yılın Mart ayı sonuna kadar yapılmalıdır.

(2) 2012 yılına ilişkin başvuruların değerlendirilmesinde, 12/9/2006 tarihli ve 26287 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Dağıtım Sisteminde Sunulan Elektrik Enerjisinin Tedarik Sürekliliği, Ticari ve Teknik Kalitesi Hakkında Yönetmelik’te yer alan Tablo 9 ile belirlenen sınır değerler esas alınır. Tazminatın belirlenmesinde, Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliğinde yer alan ilgili hükümler uygulanır ve belirtilen formülasyona göre hesap edilen tutarın üçte biri tazminat tutarı olarak alınır.

(3) AG seviyesinde şebeke bağlantı modeli oluşturulana kadar, AG kullanıcılarına ödenecek tazminatların hesaplanmasında, bağlı oldukları dağıtım transformatörü için hesaplanan OKSÜRE ve OKSIK değerleri, kullanıcı başına TKSÜRE ve TKSAYI değeri olarak kabul edilir.

Güç kalitesi ölçüm hizmetlerine ilişkin bedellerin belirlenmesi

GEÇİCİ MADDE 7 –

(1) Dağıtım şirketleri maliyet unsurlarını dikkate alarak kullanıcılardan talep edecekleri güç kalitesi ölçüm hizmetlerine ilişkin bedelleri bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren 30 gün içerisinde Kuruma önerir. Kurul kararı ile tespit edilecek hizmet bedeli, yürürlük tarihinden itibaren 12 ay geçmeden artırılamaz. Artışlar son on iki aya ait TÜFE oranı dikkate alınarak dağıtım şirketince yapılır ve internet sitesinden duyurulur.

2012 yılına ilişkin verilerin sunulması

GEÇİCİ MADDE 8 –

(1) 2012 yılına ilişkin veri sunumları 2013 yılı içerisinde Elektrik Piyasasında Dağıtım Sisteminde Sunulan Elektrik Enerjisinin Tedarik Sürekliliği, Ticari ve Teknik Kalitesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yapılır.

Teknik kalite ölçüm cihazlarının tesisi

GEÇİCİ MADDE 9 –

(1) Teknik kalite ölçüm cihazları, 31/12/2013 tarihine kadar 24 üncü maddede belirtilen sayıda ve anılan maddede belirtilen ilkeler gözetilerek dağıtım şirketi tarafından kendi belirleyeceği yerlerde tesis edilir ve bu yerlerin listesi Kuruma bildirilir. 2015 yılının Ocak ayında yapılacak yer değişikliğine kadar ölçümler bu noktalarda yapılır.

(2) 24 üncü maddenin üçüncü fıkrası uyarınca Tablo 13’ün Kuruma sunulması uygulaması 2014 yılında başlatılır.

Kullanıcı tarafından kayıt cihazı taktırılması

GEÇİCİ MADDE 10 –

(1) Madde 8’in dördüncü fıkrasına ilişkin uygulama 1/1/2015 tarihinde başlar.

GEÇİCİ MADDE 11 – (Ek: RG-31/3/2016-29670)

(1) 17 nci maddenin birinci ve ikinci fıkraları kapsamındaki 2016 yılı Ocak-Mayıs aylarına ilişkin bildirimler 30/06/2016 tarihine kadar yapılır.

2017 yılına ilişkin uygulamalar

GEÇİCİ MADDE 12 – (Ek: RG-11/5/2017-30063)

(1) 2016 yılına ait Teknik Kalite Ölçüm Raporu yıllık olarak 2017 yılı Mart ayı sonuna kadar olan verileri içerecek şekilde 31 Mayıs 2017 tarihine kadar Kuruma sunulur.

(2) 2017 yılında tesis edilecek teknik kalite ölçüm cihazlarına ilişkin olarak;

a) Tesis edilecek cihaz sayısının hesaplanmasında 2016 yılı Ocak ayında sunulan Tablo 2, Tablo 3 ve Tablo 4 verileri kullanılır.

b) Cihaz tesis edilecek noktalar Kurum tarafından, 2016 yılında sunulan Tablo 13 verileri esas alınarak belirlenir ve 2017 yılı Nisan ayı sonuna kadar dağıtım şirketlerine bildirilir.

c) Teknik kalite ölçüm cihazları, Kurum tarafından bildirilen noktalara dağıtım şirketi tarafından 2017 yılı Mayıs ayı içerisinde tesis edilir.

(3) 24 üncü maddenin beşinci fıkrasındaki uygulama, 2017 yılına ait teknik kalite ölçüm sonuçları esas alınarak 2018 yılında başlatılır.

Yürürlükten kaldırma

MADDE 28 –

(1) 12/9/2006 tarihli ve 26287 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Dağıtım Sisteminde Sunulan Elektrik Enerjisinin Tedarik Sürekliliği, Ticari ve Teknik Kalitesi Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 29 –

(1) Bu Yönetmelik 1/1/2013 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 30 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.

Yönetmeliğin ekleri için tıklayınız

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
21/12/2012	28504
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi	Sayısı
1.	9/10/2013	28790
2.	31/3/2016	29670
3.	11/5/2017	30063

Resmî Gazete Tarihi: 13.05.2017 Resmî Gazete Sayısı: 30065

RÜZGÂR VEYA GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI ÜRETİM TESİSİ KURMAK ÜZERE YAPILAN ÖNLİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN YARIŞMA YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı ve kapsamı; 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu çerçevesinde, rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılan önlisans başvurularından aynı bağlantı bölgesine bağlanmak için ilan edilen kapasiteden fazla başvuru bulunması halinde ve/veya aynı sahaya birden fazla başvuru bulunması halinde, başvurular arasından ilan edilen kapasite kadar sisteme bağlanacak olanları belirlemek için TEİAŞ tarafından, 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun kapsamında tesislerin YEK Destekleme Mekanizmasından yararlanabileceği sürelerde geçerli olmak ve 5346 sayılı Kanunun eki (II) sayılı cetvelde belirtilen hakları saklı kalmak kaydıyla, 5346 sayılı Kanunun eki (I) sayılı cetvelde yer alan fiyatlar üzerinden en düşük fiyatın teklif edilmesi esasına göre yapılacak yarışmaya ilişkin usul ve esaslar ile yarışmaya katılacak tüzel kişilerin hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesidir.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bağlantı bölgesi: TEİAŞ tarafından belirlenen ve il ya da illerin idari mülki sınırlarını kapsayan bölgeyi,

b) Bağlantı noktası: RES/GES bağlanabilir üretim tesisi kapasitesi açıklanan iletim sistemi trafo merkezi veya iletim hattını,

c) Çakışma: Bir santral sahasının diğer bir santral sahasının tamamını kapsaması veya bir santral sahasının tamamının bir başka santral sahasının içerisinde olması hâlini,

ç) GES: Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Santralini,

d) İlgili mevzuat: 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun kapsamında Kurul tarafından çıkarılan yönetmelikler ve tüm düzenleyici işlemleri,

e) Kanun: 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunu,

f) Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) Adresi: 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanununun 7/a maddesi uyarınca sermaye şirketlerine geçerli tebligata esas elektronik iletilerin gönderimi ve teslimatı da dahil olmak üzere kullanımına ilişkin olarak delil sağlayan, elektronik postanın nitelikli şeklini,

g) Kesişme: Bir santral sahasının diğer bir santral sahasını kısmen kapsaması hâlini,

ğ) Komisyon: Teklif açma ve değerlendirme için TEİAŞ bünyesinde oluşturulan komisyonu,

h) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,

ı) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu (EPDK),

i) RES: Rüzgâr Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Santralini,

j) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,

k) Teklif Fiyatı: RES/GES üretim tesisinde, ilgili mevzuat kapsamında Kanunda belirtilen süre boyunca üretilen net elektrik enerjisinin birim kilowatt-saatı (kWh) başına, Kanunun eki (I) sayılı cetvelde kaynak bazında yer alan fiyatın yerine uygulanmak ve bu fiyattan yüksek olmamak kaydıyla virgülden sonra en fazla iki haneli ABD Doları cent/kWh cinsinden teklif edilecek bedeli,

l) Piyasa İşletmecisi: 1/10/2013 tarihli ve 28782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik uyarınca YEK toplam bedelinin ödenmesinden sorumlu tüzel kişiyi,

m) YEK Destekleme Mekanizması (YEKDEM): 1/10/2013 tarihli ve 28782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelikte tanımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Desteklenmesi Mekanizmasını,

ifade eder.

(2) Bu Yönetmelikte geçen ve yukarıda yer almayan tanım ve kısaltmalar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.

İKİNCİ BÖLÜM

Uygulama Esasları

Yarışma ve kapasite tahsisi esasları

MADDE 4 –

(1) Rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılmış önlisans başvurularından aynı bağlantı bölgesine bağlanmak için ilan edilen kapasiteden daha fazla başvuru bulunması halinde ve/veya santral sahası çakışan/kesişen başvurular bulunması halinde, başvurular arasından bağlantı bölgesi için ilan edilen kapasite kadar sisteme bağlanacak olanları belirlemek için yarışma yapılır.

(2) Yarışma, Kanun kapsamındaki tesislerin YEKDEM’den yararlanabileceği sürelerde geçerli olmak ve Kanunun eki (II) sayılı cetvelde belirtilen hakları saklı kalmak kaydıyla, (I) sayılı cetvelde yer alan fiyatlar üzerinden en düşük fiyatın teklif edilmesi esasına göre yapılır. Bağlantı kapasitesinin tahsisinde en düşük Teklif Fiyatı ilkesi esastır.

(3) Teklif Fiyatı, Kanunun eki (I) sayılı cetvelde kaynak bazında yer alan fiyata eşit veya bu fiyattan düşük olur. Teklif Fiyatı, sıfır veya başlangıç değeri -0,01 ABD Doları cent/kWh olmak kaydıyla eksi sayı şeklinde sıfırdan küçük verilebilir.

(4) Sıfırdan küçük Teklif Fiyatı ile kapasite tahsis edilen tüzel kişi, üretim tesisinin tamamında, ilgili mevzuata göre kapasite artışı yapılabilmesi halinde kapasite artışı kapsamındakiler dahil, inşa edilecek ünitelerden üretilecek net elektrik enerjisi için Piyasa İşletmecisine katılım bedeli ödemekle yükümlüdür. Katılım bedeli, sıfırdan küçük Teklif Fiyatı ile kapasite tahsis edilen şirket tarafından, ödenmesi TEİAŞ’a  taahhüt edilen kilowatt-saat (kWh) başına Teklif Fiyatının mutlak değerinin aylık net elektrik enerjisi üretimi ile çarpılması sonucu bulunur. Katılım bedeli, şirketin YEKDEM’den yararlanmaması halinde dahi, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak kaydıyla ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren on yıl süreyle aylık olarak ödenir.

(5) Sıfır veya sıfırdan küçük Teklif Fiyatı ile kapasite tahsis edilen tüzel kişi, Kanun kapsamında YEKDEM’den yararlanması halinde Kanunun eki (II) sayılı cetvelde belirtilen hakları ile varsa katılım bedeli ödeme yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla,  Kanunun eki (I) sayılı cetvel de kaynak bazında öngörülen fiyattan yararlanamaz. Bu Yönetmelik kapsamında sıfırdan küçük Teklif Fiyatı ile kapasite tahsis edilen tüzel kişinin YEKDEM’den yararlanması halinde uygulanacak YEKDEM fiyatının tespitinde Teklif Fiyatı Kanunun eki (II) sayılı cetvel kapsamında belirlenecek bedelden mahsup edilmez.

(6) Teklif Fiyatı sıfır veya sıfırdan küçük olan ilgili tüzel kişi, Kanun kapsamında YEKDEM’den yararlanmaması halinde, varsa katılım bedeli ödeme yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla, Kanunun eki (II) sayılı cetvelde belirtilen fiyattan da yararlanamaz.

(7) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Yarışmada; 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun mülga hükümleri uyarınca veya 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca ödenmesi taahhüt edilen Katkı Payı veya Katılım Bedeli, üretim tesislerinin kapasite artışları için de geçerlidir.

Yarışmaya katılım

MADDE 5 –

(1) Rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla yapılan önlisans başvurularından aynı bağlantı bölgesine bağlanmak için yapılanlarının ilan edilen kapasiteden fazla kurulu güçte olması ve/veya santral sahası çakışan/kesişen başvurular bulunması halinde söz konusu başvurular Kurum tarafından yarışma yapılmak üzere TEİAŞ’a bildirilir.

(2) Kurum tarafından yapılan bildirime konu projeler, TEİAŞ tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde sistem bağlantı çalışması kapsamında proje bazlı teknik değerlendirmeye tabi tutulur. Yarışmaya katılabilecek RES/GES projelerine ilişkin listeler TEİAŞ’ın internet sayfasında bağlantı bölgesi ve bağlantı noktası bazında yayımlanır. Listelerde; tüzel kişi ticaret unvanı, EPDK proje başvuru numarası,  projenin adı, kurulu gücü, bağlantı gerilim seviyesi, EPDK tarafından bildirilen proje çakışma ve/veya kesişme bilgileri yer alır.

(3) İkinci fıkra kapsamında ilan edilen bilgilere ilan tarihinden itibaren 7 (yedi) gün içinde itiraz edilebilir. İtiraz 7 (yedi) gün içinde sonuçlandırılır. TEİAŞ itirazların sonuçlandırılması kapsamında Kurum ve Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü personeli ile birlikte çalışabilir.

(4) Bu Yönetmelikte belirlenen belgeleri eksiksiz olarak TEİAŞ’a sunan başvuru sahibi yarışmaya katılabilir.

(5) Yarışma, TEİAŞ’ın belirlediği yer, gün ve saatte yapılır. Yarışma toplantısına katılmayanların bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca oluşabilecek hak kayıplarından Kurum ya da TEİAŞ sorumlu tutulamaz.

Başvuru esasları

MADDE 6 –

(1) 5 inci madde uyarınca ilan edilen listedeki tüzel kişilere, TEİAŞ tarafından belirlenen yer, gün ve saatte yarışmaya teklif vermeleri ve yarışma toplantısına katılmaları için davet yazısı KEP adreslerine gönderilerek tebliğ edilir. Davet yazısı ekinde; RES/GES Yarışma Teklif Mektubu Formu, Taahhütname örneği ve kati ve süresiz banka teminat mektubu örneği veya Türk Lirası cinsinden nakdi teminat verilmesine mahsus TEİAŞ IBAN numarası bulunur. TEİAŞ’ın internet sayfasındaki yayım tarihi ile teklif verme tarihi arasındaki süre 30 (otuz) takvim gününden az olamaz.

(2) Yarışmaya katılmak isteyen tüzel kişiler tekliflerini, üzerinde tüzel kişinin ticaret unvanı, EPDK proje başvuru numarası ve projenin adı yazılı kapalı zarf içerisinde TEİAŞ tarafından belirtilen yer, gün ve saatte belirlenen adrese teslim ederler. Zarfın üzeri tüzel kişiyi temsil ve ilzama yetkili kişi/kişiler tarafından imzalanır ve şirket kaşesi basılır. Kapalı zarfın içerisinde;

a) Şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi/kişilere veya vekâlet verilen kişi/kişilere ait noter tasdikli imza sirküleri,

b) Ek-1’de yer alan Taahhütname,

c) Kati ve süresiz banka teminat mektubu veya TEİAŞ banka hesabına Türk Lirası cinsinden nakdi teminat yatırıldığına ilişkin ilgili banka şubesi tarafından verilen ıslak imzalı banka dekontu,

ç) Şirketin tebligata esas KEP adresi,

d) Ayrı bir kapalı zarf içerisinde şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi/kişiler tarafından doldurularak imzalanmış ve kaşeli Ek-2’de yer alan Teklif Mektubu Formu

bulunur.

(3) Her bir teklif için sunulacak teminat tutarı, beher MW’ın ellibin TL ile çarpılması suretiyle bulunur. Teminat tutarına esas kurulu güç, yarışmaya esas kurulu gücün virgülden sonraki ilk basamağının yukarı yuvarlanmasıyla elde edilir.

(4) Zarflar teslim edildikten sonra teklifte değişiklik yapılamaz.

Yarışma

MADDE 7 –

(1) Yarışma, TEİAŞ tarafından oluşturulan bir komisyon marifetiyle yapılır. Komisyonun tamamı TEİAŞ personelinden oluşur. Komisyon mevcudu, birisi başkan en az 5 (beş) asıl üye olmak kaydıyla tek sayıda olur. Asıl üye veya üyelerin bulunamadığı hâllerde yerine görev yapmak üzere en az iki yedek üye daha belirlenir. Komisyonca yapılan iş ve işlemler tutanakla tespit edilir ve komisyonun bütün üyeleri tarafından imzalanır.

(2) Teklifler kapalı zarf ile alınır. Tekliflerde, Teklif Fiyatı rakam ve yazı ile açık olarak yazılır. Rakam ve yazı ile verilen Teklif Fiyatlarının farklı olması hâlinde, yazılı fiyat esas alınır.

(3) Yarışmanın, yarışma toplantısının ilk oturumunda ve aynı gün içinde tamamlanması esastır. Yarışma, altıncı fıkra hükümlerinin uygulanması kapsamında birden çok oturumda yapılabilir.

(4) Komisyon başkanı yarışma toplantısının ilk oturumunu, davet edilen şirketlerin mevcut bulunan temsilcilerinin katılımıyla açar ve katılanların imzalarını almak suretiyle katılımcıları tutanakla tespit eder. Oturumda ilk olarak belgeler kontrol edilir ve herhangi bir belgenin eksik olması, uygun olmaması veya TEİAŞ’ın internet sayfasında ilan edilen bilgilerle uyumsuzluk bulunması hâlinde söz konusu teklif geçersiz sayılır. Geçersiz sayılan teklife ilişkin ikinci kapalı zarf açılmaz. Komisyon, istenilen belgelerin geçerliliğine ilişkin inceleme sonucunu bir tutanakla tespit eder. Oturumda sadece bir şirketin sunduğu belgelerin geçerli olduğunun tespiti hâlinde, seçim işlemi, söz konusu şirket lehine Teklif Fiyatı esas alınarak bu Yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılır.

(5) Teklif Fiyatını içeren kapalı zarflar, yarışmaya katılan şirket temsilcilerinin huzurunda açılarak kayda alınır. Komisyon, kayda alınan tekliflerin bu Yönetmeliğe uygunluk bakımından geçerliliğini inceleyerek sonucunu bir tutanakla tespit eder. Geçersiz sayılan teklif sahibi şirket/şirketler yarışma dışında bırakılır. Kayda alınan tekliflerin geçerli olanları aynı bağlantı bölgesi bazında sıralanır.

(6) Bağlantı bölgesine tahsis edilen RES/GES bağlanabilir kapasitesini kullanmaya hak kazanacak proje/projeler aşağıdaki hükümlere göre belirlenir:

a) Beşinci fıkra kapsamında sıralanan geçerli teklifler Teklif Fiyatı en düşük projeden başlamak üzere yeniden sıralanır. Bu sıralamaya göre bağlantı bölgesi kapasitesine ulaşıncaya kadar sırasıyla bağlantı kapasitesi tahsis edilir. Mevcut bağlantı kapasitesi, her aşamada Teklif Fiyatı en düşük projeye tahsis edilir. Bağlantı kapasitesi tahsisinde gerekmesi hâlinde ilgisine göre aşağıdaki işlemler yapılır ancak eşit teklif ile çakışma/kesişme halinin birlikte bulunması hâlinde öncelikle eşit teklif hükümleri uygulanır.

b) Eşit Teklif Fiyatı verilen projeler için Eşit Teklif Fiyatından başlamak üzere kapalı zarf ile eksiltme usulüne göre yarışma yapılır ve yarışma sonuçlarına göre o aşamada bağlantı kapasitesi tahsisi yapılır. Kapalı zarf usulünde her teklif bir öncekinden büyük olamaz. Çakışma/kesişme hali hariç olmak üzere eşit teklifler için yarışma, eşit teklif verilen projelerin kapasiteleri toplamının o aşamada tahsis edilecek kapasiteden fazla olması halinde yapılır. Bir şirketin bu bent kapsamında düzenlenecek eksiltme toplantısına iştiraki ancak temsil ve ilzama yetkili kişi/kişilerin yarışma toplantısında hazır bulunması halinde mümkündür.

c) Sıralanan teklifler içinde bağlantı bölgesine tahsis edilen RES/GES bağlanabilir kapasitesini aşan ilk teklif sahibi şirketten, son Teklif Fiyatını değiştirmeksizin proje kurulu gücünü kalan RES/GES bağlanabilir kapasitesine indirmesi talep edilir. Bu talebin ilgili şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi/kişiler tarafından kabul edilmemesi veya şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi/kişilerin yarışma toplantısında hazır bulunmaması nedeniyle reddedilmiş sayılması üzerine sıralamadaki bir sonraki şirketin teklifi, aynı koşullarla kendi Teklif Fiyatı üzerinden değerlendirilir. Bu işlem, kalan RES/GES bağlantı kapasitesine ulaşıncaya kadar tekrarlanır.

ç) Santral sahaları çakışan projelerin olması halinde daha düşük Teklif Fiyatı veren proje sahibi şirket, çakışan alanı kullanma hakkını elde eder. Çakışan projeler bakımından Teklif Fiyatında eşitlik olması halinde kapalı zarf ile eksiltme usulü uygulanarak çakışan alanı kullanım hakkı sahibi şirket belirlenir. Kullanım hakkı edinilen sahadaki kapasite üzerinden o aşamada sıralama yapılarak kapasite tahsisi yapılır. Sıralamadaki şirket/şirketlerin kendi(leri)ne kalan saha ve kapasiteyi birlikte kabul etmemesi veya şirketi temsil ve ilzama yetkili kişinin/kişilerin yarışma toplantısında hazır bulunmaması halinde, ilgili proje yarışma dışında bırakılır.

d) Santral sahaları kesişen projeler olması halinde daha düşük Teklif Fiyatını veren proje sahibi şirket, kesişen alanı kullanma hakkını elde eder. Kesişen projeler bakımından Teklif Fiyatında eşitlik olması halinde kapalı zarf ile eksiltme usulü uygulanarak kesişen alanı kullanım hakkı sahibi şirket belirlenir. Kullanım hakkı edinilen sahadaki kapasite üzerinden o aşamada sıralama yapılarak kapasite tahsisi yapılır. Sıralamadaki şirket/şirketlerin kendi(leri)ne kalan saha ve kapasiteyi birlikte kabul etmemesi veya şirketi temsil ve ilzama yetkili kişinin/kişilerin yarışma toplantısında hazır bulunmaması hâlinde, ilgili proje yarışma dışında bırakılır.

e) Farklı bağlantı bölgelerinde yarışmaya katılan ancak çakışan veya kesişen alanlara sahip projelerin yarışması yapılırken:

1) Bir proje, yarıştığı bağlantı bölgesinde bağlantı hakkı elde edecek bir teklif vermişse kendisinden daha düşük Teklif Fiyatı verse bile kendi bağlantı bölgesinde bağlantı hakkı elde edemeyen bir proje ile çakışan veya kesişen alanı kullanma hakkına sahip olur.

2) Kendi bağlantı bölgesinde bağlantı hakkı elde edecek Teklif Fiyatı veren projelerden en düşük Teklif Fiyatını veren öncelikli olacak şekilde çakışan veya kesişen alan tahsisi yapılır. Teklif Fiyatında eşitlik olması halinde kapalı zarf ile eksiltme usulü uygulanarak çakışan veya kesişen alanı kullanım hakkı sahibi şirket belirlenir.

3) İki numaralı alt bendin uygulanması sonucunda bir bağlantı bölgesinde açığa çıkan kapasite için bu fıkra hükümleri ilgisine göre yenilenir.

(7) Beşinci ve altıncı fıkralar kapsamında yapılan işlemler sonucunda belirlenen şirket/şirketler sisteme bağlantı hakkı kazanır ve bağlantı hakkı kazanan şirket/şirketler ile diğer teklif sahibi şirketler bir tutanakla tespit edilerek Komisyon tarafından imzalanır.

Yarışmadan sonraki iş ve işlemler

MADDE 8 –

(1) Yarışma sonuçları TEİAŞ tarafından 10 (on) gün içerisinde Kuruma bildirilir.

(2) Yarışma sonucunda bağlantı kapasitesi kazanan başvurulara ilişkin nihai bağlantı görüşleri TEİAŞ tarafından yarışmadan itibaren 1 (bir) ay içerisinde oluşturulur. Nihai bağlantı görüşlerinin oluşturulması aşamasında sistem bağlantı çalışmaları sonucunda dağıtım gerilim seviyesinden bağlantı görüşü oluşturulmasının gerekmesi halinde TEİAŞ kendi görüşünü aynı süre içinde ilgili dağıtım şirketine bildirir. İlgili dağıtım şirketi nihai bağlantı görüşünü TEİAŞ tarafından kendisine bildirim tarihinden itibaren 1 (bir) ay içerisinde Kuruma bildirir.

(3) Yarışmayı kazanan şirketlere önlisans ve/veya üretim lisansı verilmesine ilişkin bu Yönetmelikte düzenlenmeyen iş ve işlemler 2/11/2013 tarihli ve 28809 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği ve ilgili mevzuat uyarınca tamamlanır.

Teminat ve ödemeye ilişkin hükümler

MADDE 9 –

(1) Yarışma sonucunda sisteme bağlantı hakkı elde edemeyen şirketlerin teminatları, şirketleri temsil ve ilzama yetkili kişi/kişilere tutanakla ya da banka havalesi yoluyla iade edilir.

(2) Yarışma sonucunda başvuru kurulu gücünden daha düşük kurulu güçte kapasite tahsis edilen şirketin teminatı, tahsis edilen kapasite için yeni teminat sunulması halinde iade edilir.

(3) Yarışma sonucunda sisteme bağlantı hakkı elde eden şirketin teminatı, üretim tesisinin tamamının geçici kabulünün yapıldığının tevsiki halinde iade edilir. Tesisin kısmi geçici kabulü üzerine inşa edilmemiş kısım için yeni teminat sunulması halinde önceki teminat iade edilir.

(4) Yarışmayı kazanan şirketin teminatı, bu Yönetmelikte belirlenen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya şirketin önlisans veya üretim lisansı kapsamında Kuruma sunduğu teminatın Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği uyarınca irat kaydedildiği hallerde TEİAŞ tarafından, başkaca bir değerlendirme yapılmaksızın irat kaydedilir.

(5) Katılım bedeli ödeme yükümlülüğü, şirketin Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği kapsamındaki lisans yükümlülüklerinden biridir.

(6) Katılım bedelleri, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik hükümleri kapsamında YEKDEM gelirine ilave edilir.

(7) Katılım bedeli, 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği kapsamında piyasa yönetim sistemi uyarınca ödenmesi gereken bir bedel olarak kabul edilir. Katılım bedelinin süresi içerisinde ödenmemesi halinde tazmini piyasa yönetim sistemi kapsamında düzenlenir. Bu bedellerin ödenmemesi riskine karşılık ilave teminat talep edilebilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Bildirimler

MADDE 10 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak her türlü tebligat şirket tarafından önlisans başvurusunda Kuruma sunulan KEP adresine yapılır. Yarışma toplantılarında şirket yetkililerine yapılan sözlü bildirimler şirkete tebligat mahiyetindedir. TEİAŞ’ın kusuru dışında tebligattan kaynaklanan her türlü sorumluluk şirkete aittir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 11 –

(1) 6/12/2013 tarihli ve 28843 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Rüzgâr ve Güneş Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Önlisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Diğer hükümler

MADDE 12 –

(1) Bu Yönetmelikte aynı bağlantı bölgesi için yapılacağı düzenlenen iş ve işlemler, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 12 nci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca bağlantı noktası esasına göre kapasite ilan edilmesi halinde bağlantı noktası bazında yapılır.

(2) Bu Yönetmeliğin eklerinde yer alan belgelerde yer verilen ifade ve hükümler, bu Yönetmelik hükümlerine aykırı sonuçlar doğuracak biçimde yorumlanamaz ve uygulanamaz.

(3) Mevzuatta 6/12/2013 tarihli ve 28843 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Rüzgar ve Güneş Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Önlisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliğine yapılmış atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

(4) Bu Yönetmelikte yer verilen YEKDEM’e ilişkin hükümler YEKDEM Yönetmeliği hükümleri ile birlikte yorumlanarak uygulanır.

2013 yılında yapılan güneş enerjisine dayalı lisans başvuruları

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) 6/12/2013 tarihli ve 28843 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Rüzgar ve Güneş Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Önlisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği kapsamında kapasite tahsis edilen tüzel kişiler için bu madde kapsamındaki hükümler uygulanır.

(2) Yarışmayı kazanan şirketin teminat mektubu, bu Yönetmelikte belirlenen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya yapılan önlisans başvurusunun mücbir sebepler ya da gerekçeleri Kurul tarafından uygun bulunan hâller dışında reddedilmesi veya önlisansın mücbir sebepler ya da gerekçeleri Kurul tarafından uygun bulunan hâller dışında iptal edilmesi durumlarında TEİAŞ tarafından irat kaydedilir.

(3) Yarışma sonucunda sisteme bağlantı hakkı elde eden şirket, yarışma sonucunun tarafına tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde Katkı Payı Anlaşması yapmak üzere TEİAŞ’a başvurur. Şirketin GES projesi için ödeyeceği 3 (üç) yıllık toplam Katkı Payı tutarı oranında yeni bir kesin ve süresiz teminat mektubunun TEİAŞ’a sunulması akabinde yarışma aşamasında alınan teminat mektubu şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi/kişilere tutanakla iade edilir.

(4) GES’in geçici kabulü yapılmadan lisansının mücbir sebepler ya da gerekçeleri Kurul tarafından uygun bulunan hâller dışında sona ermesi veya iptal edilmesi durumunda, söz konusu üretim tesisi için TEİAŞ’a sunulmuş bulunan banka teminat mektubu irat kaydedilir.

(5) Yarışmaya katılan şirketlere önlisans veya üretim lisansı verilmesine ilişkin tüm hak ve yetkiler Kurula aittir.

(6) Yarışmaya katılan şirket, GES projesinin MW başına Türk Lirası olarak belirlenen Katkı Payı tutarını, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere 3 (üç) yıl içerisinde ve yıllık eşit taksitler halinde TEİAŞ’a ödemeyi taahhüt eder. Bu maddede yer alan usul ve esaslar çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından TEİAŞ’a ödenmesi taahhüt edilen MW başına Türk Lirası cinsinden Katkı Payının proje kurulu gücü (MW) ile çarpılması sonucu Toplam Katkı Payı tutarı belirlenir.

(7) Yıllık Katkı Payı tutarı, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren takip eden yılın Ocak ayı içerisinde TEİAŞ tarafından ilgili şirkete faturalanır ve faturanın tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde gelir kaydedilmek üzere şirket tarafından herhangi bir taksitlendirme yapılmaksızın TEİAŞ’a ödenir. Fatura edilen tutarın zamanında ödenmemesi hâlinde söz konusu tutar, teminat mektubunun karşılık gelen kısmının irat kaydedilmesi yoluyla tahsil edilir. Hesap edilen tutarın zamanında ödenmemesi halinde 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır.

(8) TEİAŞ, üçüncü fıkra kapsamında kendisine sunulan yeni banka teminat mektubunu, şirketin GES Katkı Payı Anlaşmasında belirlenen yükümlülükleri sona erinceye kadar muhafaza eder. Ancak şirketin cari yıllık Katkı Payını ödemesini müteakip bakiye miktar için yeni teminat mektubu sunması halinde önceki teminat mektubu iade edilir.

(9) Yarışma sonucunda Kurum tarafından önlisans verilen tüzel kişi ile TEİAŞ arasında önlisans verilme tarihinden itibaren ilk 3 (üç) ay içerisinde Ek-3’te yer alan Katkı Payı Anlaşması imzalanır. Katkı Payı Anlaşmasının imzalanabilmesi için, bu maddeye göre belirlenen banka teminat mektubunun TEİAŞ’a sunulması zorunludur. Katkı Payı Anlaşması imzalanmazsa, TEİAŞ, ilgili şirket tarafından kendisine sunulan banka teminat mektubunu irat kaydeder.

(10) Yarışma sonucunda lisans alan şirketlerin ilgili mevzuat hükümlerine göre yapmış oldukları kapasite artışı başvurularının uygun bulunması hâlinde, TEİAŞ ile yapmış oldukları Katkı Payı Anlaşması daha önce imzalanan Katkı Payı Anlaşmasındaki MW başına tutar esas alınarak yeni kurulu güce göre revize edilir.

Mahkeme kararının uygulanması amacıyla yapılacak yarışma

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) Mahkeme kararlarının uygulanması amacıyla iki veya daha fazla şirket uhdesindeki projeler için kesişen santral sahasının kullanım hakkı sahibi şirketin belirlenmesi amacıyla yarışma yapılmasına ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunca bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce karar alınması halinde, RES Katkı Payı ödenmesi esasına göre yarışma yapılır.

(2) Yarışma, kapalı zarf usulüne göre yapılır. Her katılımcı varsa trafo merkezi bazında kendisine kapasite tahsisine esas RES Katkı Payı teklifinden düşük teklif veremez. Eşit teklifler bulunması halinde aynı oturumda kapalı zarf ile yeniden teklif alınır. Her teklif bir önceki teklif tutarından düşük olamaz. 

(3) Yarışmada, en yüksek teklifi veren proje sahibi şirket, kesişen alanı kullanma hakkını elde eder. Diğer şirket/şirketlere, kesişmeyen alan ve bu alana karşılık gelen kurulu güçleri tahsis edilir ve önlisans işlemlerine bu esas üzerine devam edilir.

(4) Yarışmaya davet edilen şirketlerden birinin veya tamamının yarışmaya teklif vermemesi, yarışmaya verdiği teklifin geçerli bulunmaması veya şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi/kişilerin yarışmaya ilişkin toplantıda bulunmaması hâlinde, ilgili projenin/projelerin önlisans işlemlerine kesişmeyen alan ve bu alana karşılık gelen kurulu güç, varsa trafo merkezi bazında kendisine kapasite tahsisine esas teklifi dikkate alınarak, tahsis edilerek devam edilir.

(5) RES Katkı Payı; üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 (yirmi) yıl süre boyunca üretim tesisinin tamamında, ilgili mevzuata göre kapasite artışı yapılabilmesi halinde kapasite artışı kapsamındakiler dahil, inşa edilecek ünitelerden üretilecek net elektrik enerjisi için TEİAŞ’a birim kWh için ödenecek kuruş (kr) anlamına gelir. Şirket tarafından TEİAŞ’a ödenmesi taahhüt edilen kilowatt-saat (kWh) başına kuruş cinsinden RES Katkı Payının yıllık net elektrik enerjisi üretimi ile çarpılması sonucu Toplam RES Katkı Payı tutarı belirlenir. Toplam RES Katkı Payı (TRKP); “TRKP= kr x E  x TÜFE” formülüne göre hesaplanır. Bu formülde;

kr = Şirket tarafından TEİAŞ’a kilowatt-saat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden RES Katkı Payı

E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh)

TÜFE = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi

anlamına gelir. RES’in yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan yıllık toplam RES Katkı Payı tutarı, takip eden yılın 15 Ocak günü saat 17.00’a kadar TEİAŞ tarafından ilgili şirkete faturalanır ve o yılın 31 Ocak günü saat 17.00’a kadar gelir kaydedilmek üzere şirket tarafından herhangi bir taksitlendirme yapılmaksızın TEİAŞ’a ödenir. Hesap edilen tutarın zamanında ödenmemesi hâlinde söz konusu tutar, teminat mektubunun karşılık gelen kısmının irat kaydedilmesi yoluyla tahsil edilir. Bu durumun Şirkete tebliğini müteakip 1 (bir) ay içerisinde teminat mektubunun irat kaydedilen kısmı tamamlanır. İşbu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde RES Katkı Payı Anlaşması ve Bağlantı Anlaşması feshedilerek Kuruma bildirilir. Hesap edilen tutarın zamanında ödenmemesi hâlinde 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır.

(6) Yarışma sonucunda şirkete tahsis edilen kapasite ile projenin yıllık üçbin saatlik çalışma süresi üzerinden hesaplanan yıllık ortalama üretim miktarının kWh başına RES Katkı Payı tutarı ile çarpılması sonucu bulunacak tutarın yüzde yirmisi oranında bir teminat mektubu, yarışmayı müteakip 3 (üç) ay içerisinde TEİAŞ’a sunulur. Süresi içinde TEİAŞ’a teminat mektubu sunulmaması Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 16 ncı maddesi kapsamında tüzel kişiden istenen belgelerin süresi içinde Kuruma sunulmaması anlamına gelir. TEİAŞ, kendisine sunulan banka teminat mektubunu, şirketin RES Katkı Payı Anlaşmasında belirlenen yükümlülükleri sona erinceye kadar muhafaza eder.

(7) Bu madde hükümleri uyarınca TEİAŞ’a sunulan teminat, RES Katkı Payı Anlaşması imzalanmaması veya bu Yönetmelikte belirlenen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hallerinde TEİAŞ tarafından irat kaydedilir. Aynı teminat, şirketin üretim önlisansı veya lisansı kapsamında Kuruma sunduğu teminatın Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği uyarınca irat kaydedildiği hallerde TEİAŞ tarafından irat kaydedilir.

(8) Yarışma sonucunda şirkete önlisans verilmesini müteakip 1 (bir) ay içinde TEİAŞ ile Şirket arasında, TEİAŞ tarafından teklif edilen ve Kurul Kararı ile onaylanan, RES Katkı Payı Anlaşması imzalanır.             

(9) TEİAŞ bu madde kapsamında kendisine yapılan ödemeleri 22/9/2010 tarihli ve 27707 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği kapsamında kendisine ödenen bedeller gibi değerlendirir.

(10) Bu madde hükümlerinin uygulanması amacıyla ilgisine göre bu Yönetmelikte yer verilen hükümler, bu madde hükümleriyle çelişmemek kaydıyla, uygulanır. 

RES katkı payı tutarlarının ödenmemesi

GEÇİCİ MADDE 3 –

(1) 22/9/2010 tarihli ve 27707 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği kapsamında kapasite tahsis edilen tüzel kişilerin imzaladıkları RES Katkı Payı Anlaşması kapsamında, yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan yıllık toplam RES Katkı Payı tutarını, o yılın 31 Ocak günü saat 17.00’a kadar ödememesi hâlinde söz konusu tutar, teminat mektubunun karşılık gelen kısmının irat kaydedilmesi yoluyla tahsil edilir. Bu durumun şirkete tebliğini müteakip 1 (bir) ay içerisinde teminat mektubunun irat kaydedilen kısmı tamamlanır. İşbu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde RES Katkı Payı Anlaşması ve Bağlantı Anlaşması feshedilerek Kuruma bildirilir.

Yürürlük

MADDE 13 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 14 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
13/5/2017	30065
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi	Sayısı
1.	23/8/2019	30867
2.

Resmi Gazete Tarihi: 13.01.2005 Resmi Gazete Sayısı: 25699

ISINMADAN KAYNAKLANAN HAVA KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 − Bu Yönetmeliğin amacı; konut, toplu konut, kooperatif, site, okul, üniversite, hastane, resmi daireler, işyerleri, sosyal dinlenme tesisleri, sanayide  ve benzeri yerlerde ısınma amaçlı kullanılan yakma tesislerinden kaynaklanan  is, duman, toz, gaz, buhar ve aerosol halinde dış havaya atılan kirleticilerin hava kalitesi üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak ve denetlemektir.

Kapsam

MADDE 2 −  Bu Yönetmelik; ısınmada kullanılacak yakma tesislerinin özelliklerini ve işletilme esaslarını, yakma tesislerinde kullanılacak katı, sıvı ve gaz yakıtların kalite kriterlerini ve uyulması gerekli emisyon sınırlarını kapsar.

 BuYönetmelik;

a) Kızılötesi ışınımla ısıtma yapan yakma tesisleri başta olmak üzere mevcut teknik gelişmeler sonucunda atık gaz atma tertibatı olmadan çalışan yakma tesislerini, 

b) İçindekini sıcak atık gaza doğrudan temas etmek suretiyle kurutmak, yiyecekleri sıcak atık gaza doğrudan temas etmek suretiyle pişirmek  ve benzer yollarla hazırlamak üzere düşünülüp tasarlanmış yakma tesislerini,

c) Koşullara göre, ilk çalıştırmanın ardından geçecek üç aydan daha uzun bir süre aynı yerde çalıştırılması beklenmeyen yakma tesislerini,

d) 7/10/2004 tarihli ve 25606 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği kapsamına giren ve ısınma amacı ile kullanılan ve ısıl gücü >1000 kW olan yakma tesislerini,

e) BuYönetmeliğin 16 ve 17 nci  maddelerinde belirtilen yetki belgesine sahip gerçek ve tüzel kişilerin görevleri, Türk Silahlı Kuvvetlerine ait ısınma amaçlı yakma tesislerini,

kapsamaz.

Dayanak

MADDE 3 – Bu Yönetmelik, 11/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu ile 8/5/2003 tarihli ve 4856  sayılı Çevre ve Orman  Bakanlığının Teşkilat ve  Görevleri Hakkında Kanunun 1, 2 ve 9 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – BuYönetmelikte geçen;

Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,

Dış Hava:  Çalışma mekanları haricindeki troposferde bulunan dış ortamlardaki havayı,

Emisyon: Yakma tesisinden dış havaya atılan atık gaz içindeki kirleticinin debisini (kg/saat, m³/saat),

Emisyon Değeri: Atık gaz konsantrasyonu (mg/Nm³) içindeki nem miktarı düşüldükten sonra (273 K, 1013 hPa) kuru bazda elde edilen kirletici konsantrasyonu  (mg/Nm³),

Konsantrasyon: Yakma tesisindeki dış havaya atılan atık gaz içindeki, kuru bazda ve normal şartlardaki (273 K, 101,3 kPa) kirletici miktarını (mg/Nm³),

Tip Emisyon Belgesi: Bu Yönetmelikte belirlenen emisyon standartlarını sağlayan yakma tesislerinin üretiminden ve satışından önce yetkili merci tarafından düzenlenen belgeyi,

Yakma Tesisleri: Yakıtların yakılmasıyla ısı elde edilen soba, kombi, kat kaloriferi, kazan ve brölür ünitesi gibi tesislerini (Yakıtın yandığı yer ile bu yere bağlı parçalar ve atık gaz tertibatları yakma tesisine dahildir),

Çift Yakıtlı  Yakma Tesisleri: Katı, sıvı, gaz yakıtlarından herhangi ikisini alternatifli olarak yakabilen yakma tesislerini,

Yoğuşmalı Yakma Tesisi: Atık gaz içindeki su buharının ısısını konstrüksiyona bağlı olarak yoğuşturma yoluyla kullanabilen ısı üretim cihazlarını,

Atık Gaz ile Isı Kaybı: Yakıtın ısıl değeri açısından yakma havası ile atık gazın ısı içeriği arasındaki farkı,     

Ateşleme Isısı: Yakma tesisinde sürekli yanma rejiminde yanan yakıtın birim zamandaki alt ısıl  değerini,

Odun Koruyucu Madde: Odunun tutuşma ısısını korumak amacıyla odunun işlenmesi ve terbiye edilmesinde kullanılan maddeler, odunu tahrip eden böcek ve mantarlar ile odunun rengini değiştiren mantarlara karşı biyosit (haşere öldürücü) etkiye sahip olan maddeleri,

Ölçüm Noktası: Ölçüm yapmak amacıyla yakma tesisi ile baca arasındaki bağlantıyı sağlayan boru üzerinde açılan  deliği,

Atık Gaz Akımı  Merkezi: Atık gaz borusunun kesitinde, atık gazın en yüksek sıcaklığa ulaştığı bölgeyi,

Doğal Halde Bırakılmış Odun: Yalnızca mekanik işleme tabi tutulmuş olup kullanımı sırasında önemsiz denebilecek derecede zararlı maddelere maruz kalan odunu,

Isıl Güç (IG): Sürekli yanma rejiminde çalışan yakma tesisinden birim zamanda alınan kullanılabilir en yüksek ısı miktarıdır. Yakma tesisinin ısıl gücü ayarlanabilir özelliğe sahip olması durumunda, ısıl güç ayarının sabitleştirilmiş değeri ısıl güç olarak kabul edilir. Isıl gücü ayarlanabilir olmasına rağmen ısıl güç ayarı sabitleştirilmemiş ise ısıl güç ayarının en yüksek değerini,

Şişme İndeksi: (Mülga: RG-14/05/2007-26522)

Verimlilik: Yakma tesisinden elde edilen kullanılabilir ısı miktarının (ısıtma ısısı) yakma tesisine yüklenen yakıtın toplam ısı miktarına  oranını,

Benzen Türevleri: İslilik derecesi tespit edilirken filtre kâğıdında tutulan  ağır uçucu ve organik maddeleri,

İslilik Derecesi: (Değişik: RG-7/2/2009-27134) Bacharach Skalasında atık gaz içindeki partikül emisyonunun meydana getirdiği sayıyı (islilik ölçütü, optik yansıtma yeteneğidir. Yansıtma yeteneğinin %10 oranında azalması,  islilik derecesinin bir  birim artması demektir),

Emisyon Ölçüm Yetkilisi: Yakma tesisinde  gerekli bakım, onarım ve baca gazı ölçümünü yapan gerçek ve tüzel kişileri,

Baca Temizleyicisi: Yakma tesisinin bacasında gerekli bakım, onarım ve temizliği yapan gerçek ve tüzel kişileri,

Yetkili Merci: (Değişik: RG-7/2/2009-27134) Tip Emisyon Belgesinin düzenlenmesinde Bakanlığı; yerli katı yakıtlara uygunluk belgesi düzenlenmesi, ithal ve yerli katı yakıtlara satış izin belgesi düzenlenmesi, ısınma amaçlı yakma tesisleri ile ithal ve yerli katı yakıtların denetimi ve idari yaptırım uygulanmasında il çevre ve orman müdürlüğünü; denetim ve idari yaptırım uygulanmasında, Bakanlığın yetkisi saklı kalmak kaydıyla, Bakanlıkça yetki devri yapılmış ilgili belediyeler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarını ve sıvı yakıtların denetiminde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu veya yetkilendirdiği kurum veya kuruluşları ile il çevre ve orman müdürlüğünü,

CE Uygunluk İşareti (Ek: RG-14/05/2007-26522): Üreticinin, ilgili teknik düzenlemelerden kaynaklanan bütün yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve ürünün ilgili tüm uygunluk değerlendirme işlemlerine tabi tutulduğunu gösteren işareti,

(Değişik: RG-7/2/2009-27134) Uygunluk Belgesi: İthal katı yakıt için alınan belgeyi,

Uygunluk İzin Belgesi (Ek: RG-14/05/2007-26522): Yerli katı yakıtın satışa sunulmasından önce il çevre ve orman müdürlüğünden alınan belgeyi,

Satış İzin Belgesi: (Değişik: RG-7/2/2009-27134) Katı yakıtlar için il çevre ve orman müdürlüğünden alınan belgeyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Yakıtlar

Yakıtlar

MADDE 5 – (Değişik: RG-14/05/2007-26522)

Bu Yönetmelik kapsamında, yakma tesislerinde kullanılabilir yakıtlar ve kullanılması yasak maddeler aşağıda belirtilmiştir.

Kullanılabilir yakıtlar:

a) Kömür

1) Taşkömürü, taşkömürü briketleri, taşkömürü koku,

2) Linyit kömürü, linyit kömürü briketi,

3) Turb briketi, turba,

4) Antrasit,

5) Asfaltit.

Yukarıda belirtilen yerli, ithal ve briket kömürlerin özellikleri 22, 23 ve 24 üncü maddelerde belirtilmiştir.

Kükürt içeriği yüksek olan kömürden elde edilen briket kömürlerin kullanıldığı yakma tesislerinde, yakıtta yapılan özel önlemler sonucu bacadan atılan kükürt dioksit  (SO₂) konsantrasyonu, toplam kükürt içeriği kuru bazda ağırlıkça maksimum %1,0 olan briket kömürün yanması sonucu bacadan atılan kükürt dioksit (SO₂) konsantrasyonuna eşdeğer ise  bu briket kömürler ısınmada kullanılabilir. Briket kömürlerin kullanıldığı soba ve kazanlara ait deneyler akredite olmuş veya Bakanlıkça uygun görülen laboratuvarlarda yaptırılır ve belgelendirilir.

b) Odun, Odun Türevi ve Diğer Biokütle Yakıtları

1) Mangal-odun kömürü, mangal-odun kömürü briketi,

2) Kabuğu dahil minimum altı ay doğal halde bırakılmış parça odun, yarılmış odun, kıyılmış odun ile çalı çırpı ve takoz şeklindeki odun,

3) Doğal halde minimum altı ay bırakılmış parçalı olmayan odun, örneğin testere unu, talaş, zımpara tozu veya kabuk şeklinde,

4) Odun briketi şeklinde doğal halde minimum altı ay bırakılmış odundan elde edilen preslenmiş odun veya eşdeğer odun peleti (topağı) veya eşdeğer kalitede doğal halde bırakılmış odundan elde edilmiş diğer preslenmiş odun,

5) Odun koruyucu madde sürülmemiş veya odun koruyucu madde içermeyen boyalı, cilalı, kaplamalı odun ile bundan kalan artıklar ve halojen-organik bağlayıcı madde içermeyen kaplamalar,

6) Odun koruyucu madde sürülmemiş veya odun koruyucu madde içermeyen kontrplâk, talaşlı plaka, elyaflı plaka ile bunlardan kalan artıklar ve halojen-organik bileşikler içermeyen kaplamalar,

7) Saman, prina, mısır koçanları, pamuk sapları, sebze sapları, fındık kabuğu, ayçiçek ve pirinç kabukları ve sapları, meyve çekirdeği kabukları gibi maddelerden elde edilmiş briketler,

(4) numaralı alt bende uygun preslenmiş odun veya nişasta, bitkisel parafin, melas (pancar küspesi) gibi  bağlayıcı maddeler kullanılarak (5), (6) ve (7) numaralı alt bentlerde belirtilen odun ve odun ürünlerinden elde edilen briketler kullanılabilir. Ayrıca,  elle yüklemeli yakma tesislerinde, (2), (3), (4), (5), (6) ve (7) numaralı alt bentlerde belirtilen odun ve odun ürünleri  gibi bitkisel maddeler minimum  altı ay doğal veya hava ile kurutulduktan sonra kullanılır.

c) (Değişik: RG-1/3/2008-26803) Sıvı Yakıtlar

Fuel-oil, motorin, gaz yağı ve etanol sıvı yakıtlardır. Isınma amaçlı kullanılan ithal fuel-oilin kükürt içeriği maksimum %1,0 (+0,1 tolerans)’dir. Isınma amaçlı kullanılan yerli fuel-oilin kükürt içeriği ise 31/12/2010 tarihine kadar maksimum %1,5 (+0,1 tolerans) değerini geçemez.

d) Gaz Yakıtlar

Hava gazı, doğalgaz, sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG), hidrojen, biyogaz, arıtma gazı, kok fırını gazı, grizu, yüksek fırın gazı, rafineri gazı ve sentetik gazlardır. Gaz yakıtların içindeki kükürdün hacimsel oranı % 0.1’i geçemez.

Kullanılması Yasak Maddeler:

Bu maddenin (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen yakıtların dışındaki petrol koku, mineral yağ, araba plastiği parçaları, lastik, tezek, katı atıklar ve tekstil artıkları, kablolar, ıslak odun, boyalı odun, plastikler, ev eşyaları ve yemek atıkları gibi evsel atıklar, özel atıklar, tıbbi atıklar, asfalt ve asfalt ürünleri, boya ve boya ürünleri ile fuel-oil kaplarının ısınma amacıyla yakılması yasaktır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Katı Yakıtlı Yakma Tesisleri

Genel Kurallar ve Koşullar

MADDE 6 – Katı yakıtlı yakma tesislerindeaşağıdaki sayılan kural ve koşullara uyulması zorunludur.

a) (Değişik: RG-7/2/2009-27134) 1/1/2006  tarihinden sonra kurulacak veya yenisiyle değiştirilecek katı yakıtlı yakma tesisleri sürekli çalıştırma rejiminde iken, bu tesislere ait atık gaz isliliği, Ek-1’de gösterilen islilik derecesi 2 (Gri – %20) değerinden daha yüksek olamaz. Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulmuş olan katı yakıtlı yakma tesislerinde bacadan atılan gazın islilik değeri Ek-1’de gösterilen islilik derecesi 4 (Gri- %40) değerinden daha yüksek olamaz.

b) Katı yakıtlı yakma tesisleri, üretici veya yetkili bayilerin verdiği bilgiler doğrultusunda kurulur ve önerilen katı yakıta uygun yakıtlar kullanılarak çalıştırılır.

c) Açık şömineler yalnızca  ara sıra çalıştırılmalı ve bu tesislerde sadece 5 inci maddenin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen doğal halde bırakılmış ve kurutulmuş odunlar veya 5 inci maddenin (b) bendinin (4 ) numaralı alt bendinde belirtilen odun briketi formunda pres edilmiş odunlar kullanılır.

Kapalı şömineler ateş yeri kapatılarak çalıştırılmakta ve ısıyı konveksiyon yoluyla vermektedir. Bu özelliği nedeniyle açık şöminelere getirilen yakıt kısıtlaması kapalı şömineler için geçerli değildir.

d) Bu Yönetmelik kapsamındaki katı yakıtlı yakma tesislerinde, kullanılan yakıta bağlı olarak açığa çıkan kirletici konsantrasyonu ölçümü akredite olmuş veya Bakanlıkça uygun görülen laboratuvarlarda yapılır.

e) Katı yakıtlı yakma tesisi üreticileri; tesisin kurulması aşamasında belirtilen  sınır değerlerini sağlayacağını garanti eder, işletme esnasında bakım ve onarımını üstlenir, bakım onarımını üslendiği süre içinde 7 ve 8 inci maddelerde Tablo-1, Tablo-2, Tablo-3, Tablo-4 ve Tablo-5’de  belirtilen emisyon sınır değerlerini sağladığını garanti eder ve yetkili merciye bildirir.

Isıl Gücü ≤15 kW Olan Yakma Tesisleri

MADDE 7 – Isıl gücü ≤15 kW olan  yüksek uçuculu katı yakıtlı yakma tesisleri; yakıt besleme yeri ve yakıt yanma yeri ayrı, kademeli yakıt beslemeli, birincil ve ikincil yanmayı sağlayacak şekilde dizayn edilir.

Isıl gücü ≤15 kW olan  katı yakıtlı yakma tesislerinde, yalnızca 5 inci maddenin (a) bendinde belirtilen yakıtlar veya 5 inci maddenin (b) bendinin (2), (3) ve (4) numaralı alt bentlerinde belirtilen katı yakıtların kullanılması halinde tüm işletme şartlarında bacadan atılan partikül madde konsantrasyonu  ve islilik derecesi Tablo-1’de verilen sınır değerlerini aşamaz.

(Değişik tablo: RG-7/2/2009-27134) Tablo-1 Partikül Madde Konsantrasyonu ve İslilik Derecesi

Yakma TesisininIsıl Gücü (kW)	Ölçüm Yöntemi	Oksijen İçeriği Hacimce (%)	Partikül Madde Konsantrasyonu(mg/Nm3)	İslilik Derecesi
IG≤15	Ek-3.A.2	13	150	2

Isıl Gücü >15 kW Olan Katı Yakıtlı Yakma Tesisleri

MADDE 8 – Isıl gücü 15< IG £1000 kW olan katı yakıtlı yakma tesislerine ilişkin emisyon sınır değerleri aşağıda tablolar halinde verilmiştir.

a) Isıl gücü 15<IG≤1000 kW olan yüksek uçuculu katı yakıtlı yakma tesisleri; yakıt besleme yeri ve yakıt yanma yeri ayrı, kademeli yakıt beslemeli, birincil ve ikincil yanmayı sağlayacak şekilde dizayn edilir.

1) Isıl gücü 15<IG≤1000 kW olan katı yakıtlı yakma tesislerinde, 5 inci maddenin (a) bendinde belirtilenler ile aynı maddenin (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde belirtilen yakıtların kullanılması halinde bacadan atılan partikül madde konsantrasyonu ve islilik derecesi, tüm işletme şartlarında, Tablo-2’de verilen sınır değerlerini aşamaz.

(Değişik tablo: RG-7/2/2009-27134) Tablo-2 Partikül Madde Konsantrasyonu ve İslilik Derecesi

Yakma TesisininIsıl Gücü (kW)	Ölçüm Yöntemi	Oksijen İçeriği Hacimce (%)	Partikül Madde Konsantrasyonu (mg/Nm3)	İslilik Derecesi
15<IG≤1000	Ek-3.A.2	8	150	2

2) Isıl gücü 15<IG≤1000 kW olan katı yakıtlı yakma tesislerinde, 5 inci maddenin (b) bendinin (2), (3) ve (4) numaralı alt bentlerinde belirtilen yakıtların kullanılması halinde bacadan atılan kirletici konsantrasyonları, tüm işletme şartlarında, Tablo-3’de belirlenen sınır değerlerini aşamaz.

(Değişik tablo: RG-7/2/2009-27134) Tablo-3:Partikül  Madde, Karbonmonoksit Konsantrasyonu ve İslilik Derecesi

Yakma TesisininIsıl Gücü (kW)	Ölçüm Yöntemi	Oksijen İçeriği Hacimce (%)	Partikül Madde Konsantrasyonu (mg/Nm3)	Karbonmonoksit Konsantrasyonu (CO) (mg/Nm3)	İslilik Derecesi
15<IG≤50	Ek-3.A.2	13	150	4000	2
50<IG≤150	13	150	2000	2
150<IG≤500	13	150	1000	2
500<IG≤1000	13	150	500	2

3) Isıl gücü 15<IG≤1000 kW olan katı yakıtlı yakma tesislerinde 5 inci maddenin (b) bendinin (7) numaralı alt bendinde belirtilen yakıtların kullanılması halinde bacadan atılan kirletici konsantrasyonları, tüm işletme şartlarında Tablo-4’de belirlenen sınır değerlerini aşamaz.

(Değişik tablo: RG-7/2/2009-27134) Tablo-4 Partikül Madde, Karbonmonoksit Konsantrasyonu ve İslilik Derecesi

Yakma TesisininIsıl Gücü (kW)	Ölçüm Yöntemi	Oksijen İçeriği Hacimce (%)	Partikül Madde Konsantrasyonu (mg/Nm3)	Karbonmonoksit Konsantrasyonu (CO) (mg/Nm3)	İslilik Derecesi
15<IG≤1000	Ek-3.A.2	13	150	4000	2

4)Isıl gücü  15<IG≤1000 kW olan katı yakıtlı yakma tesislerinde, 5 inci maddenin (b) bendinin (3) ve (4) numaralı alt bentlerinde belirtilen yakıtların kullanılması halinde bacadan atılan kirletici konsantrasyonları, tüm işletme şartlarında Tablo-5’de belirlenen sınır değerlerini aşamaz.

(Değişik tablo: RG-7/2/2009-27134) Tablo-5 Partikül Madde Konsantrasyonu, Karbonmonoksit Konsantrasyonu ve İslilik Derecesi

Yakma TesisininIsıl Gücü(kW)	Ölçüm Yöntemi	Oksijen İçeriğiHacimce(%)	Partikül  Madde Konsantrasyonu(mg/Nm3)	Karbonmonoksit Konsantrasyonu (CO)(mg/Nm3)	İslilik Derecesi
15<IG ≤100	Ek-3.A.2	13	150	800	2
100<IG≤500	13	150	500	2
500<IG≤1000	13	150	300	2

b) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (b) bendinin (5) ve (6) numaralı alt bentlerinde belirtilen yakıtların, yalnızca minimum 50 kW ısıl gücüne sahip yakma tesisleri ile odun işleme veya odun terbiye işletmelerinde kullanılması önerilir.

c) Isı taşıyıcısı sıvı olan ve elle doldurulan yakma tesislerinde, 5 inci maddenin (b) bendinin (2), (3), (4), (5), (6) ve (7) numaralı alt bentlerinde belirtilen yakıtların kullanılması halinde yakma tesisi tam yükte çalıştırılır. Bunun için kural olarak yeterli görülen bir ısı akümülatörü kullanılır. Yakma tesisinin yanma havası kısılmış halde iken çalıştırma (kısmi yükte çalıştırma) Ek-3.A.2.3 veya Ek-3.A.1’deki gerekliliklerin yerine getirilebilmesi halinde geçerlidir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Sıvı ve Gaz Yakıtlı Yakma Tesisleri

Genel Kurallar ve Koşullar

MADDE 9 –  Sıvı ve gaz yakıtlı yakma tesisleri aşağıda belirtilen genel kurallara uyar.

Bu amaçla;

a) 1/1/2006 tarihinden sonra kurulacak veya eskisiyle değiştirilecek olan, sıvı ve gaz yakıtlı yakma tesisleri, mevcut teknik gelişmeler ışığında yakma tekniği konusunda alınacak önlemler ile azotoksit (NOx) konsantrasyonunu azaltıcı özellikler taşır.

b)1/1/2006 tarihinden önce kurulan, binaların veya odaların ısıtılmasında kullanılan, ısıl gücü  (IG)<120 kW ve ısı taşıyıcısı sıvı olan, sıvı ve gaz yakıtlı yakma tesislerinde yalnızca kullanılan kazan-brülör birimi, kazan ve brülör için üreticinin verdiği bir belge ve Ek-3.B.2’deki yöntem uyarınca yapılan test koşullarında elde edilen atık gaz miktarı içindeki azotoksit (NOx) Tablo-6’da verilen sınır değerlerini sağlayacak şekilde kurulup çalıştırılır.

Tablo- 6 Azotoksit  (NOx) İçin Sınır Değerleri

İlgili Standart	Kullanılan Yakıt	Yakma Tesisinin Isıl Gücü(kW)	Test Esasları	Azotoksit (NOx) (NO2 olarak)(mg/kWh)
TS*veyaEN*	Fuel-oil	——	Ek-3.B.2	250
Motorin	IG<120	120
Doğalgaz	IG<120	80

(TS )*Türk Standartları Enstitüsü  ve (EN)*Avrupa Birliğinin ilgili standartları

c) 1/1/2006 tarihinden sonra kurulan veya eskisinin yerine yeni bir yakma tesisi konularak değiştirilen, binaların, odaların ısıtılmasında kullanılan, ısı taşıyıcısı sıvı olan ve  ısıl gücü (IG)>400 kW olan sıvı ve gaz yakıtlı yakma tesisleri, yalnızca üreticinin vereceği bir belge ile, Ek-3.B.2’de tanımlanan yöntem uyarınca yapılan test sonucunda elde edilen verimlilik değeri % 91’i aşmadığı teyit edildiğinde kullanılır.

d) Sıvı ve gaz yakıtlı yakma tesis üreticileri; tesisin kurulması aşamasında belirtilen  sınır değerlerini sağlayacağını garanti eder, işletme esnasında bakım ve onarımını üstlenir, bakım onarımını üstlendiği süre içinde Tablo-6, Tablo-7, Tablo-8 ve Tablo-9’de  belirtilen emisyon sınır değerlerini sağladığını garanti eder ve yetkili merciye bildirir.

e) Avrupa Birliğine üye olan bir ülkede veya Avrupa Ekonomik Bölgesi Anlaşmasına taraf  ülkelerden  birinde  üretilmiş bulunan kazan-brülör birimi, kazan ve brülörler için yukarıdaki  (b)  bendinden farklı  olarak atık  gazdaki  azotoksit  (NOx)  konsantrasyonu  Ek-3.B.2’deki yönteme eşdeğer bir başka yöntemle de ölçülebilir.

Buharlaştırma Brülörlü Sıvı Yakıtlı Yakma Tesisleri

MADDE 10 – Buharlaştırma brülörlü sıvı yakıtlı yakma tesisleri;

a) (Değişik: RG-7/2/2009-27134) Ek-3.A.3.2’deki yönteme göre elde edilen islilik derecesi 4’ü aşmayacak,

b) Ek-3.A.3.2’deki yönteme göre yapılan testlere göre atık gazlarda benzen türevleri bulunmayacak,

c) Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtilen atık gaz kaybı sınır değerlerine uyacak,

şekilde kurulup çalıştırılır.

Püskürtme Brülörlü Sıvı Yakıtlı Yakma Tesisleri

MADDE 11 – (Değişik: RG-7/2/2009-27134)

Püskürtme brülörlü sıvı yakma tesisleri, aşağıda belirtilen esaslar uyarınca Tablo-7’deki sınırlamalara uyulur.

Bu amaçla;

a) Ek-3.A.3.2’deki yönteme göre elde edilen islilik derecesi 2’yi aşmayacak

b) Ek-3.A.3.2’deki yönteme göre yapılan testlere göre atık gazlarda benzen türevleri bulunmayacak,

c)Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtilen atık gaz kaybı sınır değerlerine uyacak,

şekilde kurulup çalıştırılır ve kirletici emisyonu aşağıda yer alan Tablo-7’de verilen sınır değerlerini aşamaz.

Tablo-7 Azotoksit (NOx), Karbonmonoksit  (CO) ve Hidrokarbon (CxHy) İçin Sınır Değerleri

İlgili Standart	Isıl Güç(kW)	Azotoksit (NOx) (NO2olarak)(mg/kWh)	Karbonmonoksit(CO)(mg/kWh)	Hidrokarbon(CxHy) (CH4)(ppm)	İslilik Derecesi	Atık Gaz ileIsı Kaybı(%)
TS *veyaEN*	70<IG≤1000	250	110	20	2	11
15<IG≤70	Sınıf 1**	185	110	10	2	11
Sınıf 2**	120	80	10	2	11
Sınıf 3**	120	60	10	2	11

(TS )* Türk Standartları Enstitüsü  ve (EN)*Avrupa Birliğinin ilgili standartları

(Sınıf)** TS ve EN’de belirtilen sınıflar

Gaz Yakıtlı Yakma Tesisleri

MADDE 12 – Gaz  yakıtlı yakma  tesisleri,  Ek-3.A.3.4’teki  ölçüm  yöntemine  göre 13 üncü maddedeki atık gaz ile ısı kaybı sınır değerlerine ve Tablo-8’de verilen sınırlamalara uyacak şekilde kurulup çalıştırılır.

(Değişik tablo: RG-7/2/2009-27134) Tablo- 8 Azotoksit (NOx), Karbonmonoksit (CO), Hidrokarbon (CxHy) Konsantrasyonu ve İslilik Derecesi

İlgili Standart	Isıl Güç(kW)	Azotoksit (NOx)(NO2olarak)(mg/kWh)	Karbonmonoksit(CO)(mg/kWh)	Hidrokarbon(CxHy)(ppm) (CH4- olarak)	İslilik Derecesi	Atık Gaz İle IsıKaybı(%)
TS * veya EN*	70<IG≤1000	260	1070	20	2	9
30<IG ≤70	Sınıf 1**	260	–	20	2	9
Sınıf 2**	200	–	20	2	9
Sınıf 3**	150	–	20	2	9
Sınıf 4**	100	–	20	2	9

(TS )* Türk Standartları Enstitüsü  ve (EN)*Avrupa Birliğinin ilgili standartları

(Sınıf)** TS ve EN’de belirtilen sınıflar

Atık Gaz ile Isı Kaybı Sınırlaması

MADDE 13 – Sıvı ve gaz yakıtlı yakma tesislerinde, atık gaz ile ısı kayıpları aşağıdaki sınırları aşamaz.

Bu amaçla;

a) Sıvı ve gaz yakıtlı yakma tesislerinde Ek-3.A.3.4’teki ölçüm yöntemi ile yapılan testlerden elde edilen atık gaz ile ısı kayıpları değerleri aşağıda Tablo-9’da verilen sınır değerlerini aşamaz. Ayrıca, Avrupa Birliği CE işareti taşıyan ve Avrupa Birliği Uygunluk Beyanında, 92/42/AT numaralı Avrupa Birliği yönergesi (AB1. EG No L 167 S. 17, L 195 S. 32) ile değişiklik 93/68/AT (AB1. EG No L 220 S.) bağlamında standart kazanla donatılmış bulunan sıvı veya gaz yakıtlı yakma tesisinde,  aşağıdaki atık gaz ile ısı kaybı sınır değerine yakma tesisinin modelinden dolayı uyulamazsa, atık gaz ile ısı kaybı sınır değerine +1 tolerans verilir.

Tablo- 9 Atık Gaz ile Isı Kaybı Sınırlamasına İlişkin Sınır Değerler

Isıl Gücü(kW)	Atık Gaz ile Isı Kaybı İçin Sınır Değerleri	AB CE İşareti Taşıyan92/42/AB ve 93/68/AB Direktifleri GereğiStandart Kazanlar İçin Atık Gaz ile Isı Kaybı İçin Sınır Değerler
15< IG ≤  25	11	12
25< IG ≤ 50	10	11
50<IG	9	10

b) (a) bendinde belirtilen sınırlamalara ve Tablo-9’da belirlenen atık gaz ile ısı kaybı sınır değerlerine, özellikleri ve kurallara uygun işlevi sırasında uyulamayan sıvı  veya gaz yakıtlı yakma tesisleri mevcut teknik gelişmeler ışığında ilgili prosese veya ilgili modele uygun olacak şekilde kurulup çalıştırılır.

c) (a) bendindeki Tablo-9’da belirtilen hususlar ısıl gücü  IG≤15 kW olup, tek bir mekanın ısıtılmasında kullanılan veya ısıl gücü IG≤28 kWolup, yalnızca kullanım  suyu ısıtılmasında kullanılan, yakma tesisleri için geçerli değildir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Ölçüm ve Kontrol

Ölçüm Noktası

MADDE 14 – Bu Yönetmeliğin 16 ve17 nci maddeleri gereğince yapılması gereken ölçüm için yetkili merci, yakma tesisinin işletmeni veya sahibinden yakma tesisinde bir ölçüm noktası açmasını talep eder. Bu ölçüm noktası, Ek-2’de belirtilen koşullara uygun olacaktır. Bir yakma tesisinde birden çok sayıda baca kanalı varsa her  baca kanalı  için birer ölçüm noktası açılır.

Ölçüm Cihazları

MADDE 15 – Ölçüm cihazlarının kalibrasyonlu olması esastır.

Bu amaçla;

a) 16 ve 17 nci maddeleri uyarınca ölçümler, uygun ölçüm cihazlarıyla yapılır. Ölçüm cihazları esas itibariyle, bir uygunluk testinden başarıyla geçmeleri halinde uygun kabul edilir. İslilik derecesinin  belirlenmesinde kullanılan ölçüm cihazlarında filtre kâğıdı ve karşılaştırma tayfı uygunluk testine dahil edilir. Yakma havası sıcaklığının tespiti için uygunluğu kontrol edilmiş bir ölçüm cihazı yerine ayarı yapılmış bir cıvalı termometre de kullanılabilir.

b)Kullanılan ölçüm cihazlarının kontrolü, muayenesi ve ayarları yılda minimum bir defa akredite edilmiş veya Bakanlık tarafından uygun görülen laboratuarlarda yapılır.

Yeni Kurulmuş veya Değişiklik Görmüş Mevcut Tesislerde Ölçüm, Kontrol ve Tip Emisyon Belgesi

MADDE 16- Yeni kurulmuş veya değişiklik görmüş mevcut tesislerde ölçüm ve kontrole ilişkin koşullar aşağıda tanımlanmıştır:

a)1/1/2006 tarihinden sonra kurulmuş bulunan veya önemli bir değişiklik görmüş bulunan ve ısıl gücü (IG)>15 kW olan, kurallar ve koşulları 8 inci maddenin (a) bendi veya 10, 11, 12 ve 13 üncü maddelere göre düzenlenmiş olan bir yakma tesisinin sahibi veya işletmeni, ilgili kural ve koşullara uygunluğunu ilk çalıştırma sonrasındaki dört hafta içinde ölçüm yetkilisine ölçümleri yaptırır.

b)(a) bendinde belirtilen hususlar;

1) Isıl gücü ≤15 kW olan ve tek bir mekanın ısıtılmasında veya kullanım suyu ısıtılmasında kullanılan yakma tesisleri,

2) Metanol, etanol, hidrojen, kereson, gazyağı, biyogaz, arıtma gazı, grizu, kok çelik gazı, yüksek fırın gazı veya  rafineri gazı kullanılan yakma tesisleri ile doğal halde bırakılmış doğalgaz veya petrol gazı ısısının elde edildiği yerde kullanılan yakma tesisleri,

3) 13 üncü madde uyarınca atık gaz ile ısı kaybı sınırlamaları ile ilgili kural ve koşullara uyulduğunun tespit edilmesi halinde yoğuşmalıyakma tesisi olarak  kurulmuş bulunan yakma tesisleri,

için geçerli değildir.

c)Ölçümler, Ek-3 uyarınca yakma tesisinin  normal çalışma koşullarında yapılır. Emisyon ölçüm yetkilisi ölçümlerin sonuçlarını, Ek-4 veya  Ek-5’te belirtilen örneklere uygun bir belge tanzim ederek yakma tesisinin sahibine veya işletmenine verir. Ölçüm sonuçları bu Yönetmelikte belirtilen sınır değerlerini aşamaz.

d)Yukarıda (a) bendi uyarınca gereken kural ve koşullara uyulmadığının ortaya çıkması halinde yakma tesisinin sahibi veya işletmen, emisyon ölçüm yetkilisine, ilk ölçümlerden sonraki altı hafta içinde ikinci bir ölçüm yaptırır. Bu ölçümde de gerekli kural ve koşullara uyulmadığı sonucu çıkarsa emisyon ölçüm yetkilisi iki hafta içinde ilk ölçüm ile ikinci ölçüm sonuçları hakkındaki belgenin bir örneğini yetkili merciye verir.

e)Emisyon ölçüm yetkilisi, yukarıdaki (a) bendi uyarınca yaptığı ölçümlerin kaydını tutar. Yerine getirdiği kontrol ve muayene ile ilgili belgeleri minimum beş yıl süreyle muhafaza eder ve gerektiğinde yetkili merciye ibraz eder.

f) Tip emisyon belgesi almak için 7, 8, 9, 10, 11, 12 ve 13 üncü maddelerine göre düzenlenmiş olan bir yakma tesisinin üreticisi, Ek-3uyarınca, akredite olmuş  veya Bakanlığın izin verdiği laboratuvarlarda gerekli test ve deneyleri yaptırır. İlgili kural ve koşullara uygunluğu halinde  laboratuvar yetkilisi Ek-4 veya  Ek-5’te belirtilen belgeyi tanzim ederek yakma tesisi üreticisine verir.

Periyodik Ölçümler ve Kontroller

MADDE 17 – Isıl gücü (IG)>15 kW olan katı ve sıvı ile ısıl gücü (IG)>30 kW olan gaz yakıtlı yakma tesislerinin sahibi veya işletmeni, bu Yönetmelikteki koşullar ve kurallar uyarınca yakma tesisinin bakımını, onarımını, bacanın temizlenmesini ve baca gazı ölçümlerini yetkili servise veya bakım, onarım, baca temizleme ve emisyon ölçüm yetkisine sahip gerçek ve tüzel kişilere yaptırır.

a) Yıllık bakım, onarım, baca temizleme ve baca gazı ölçümüne tabi katı, sıvı ve gaz yakıtlı yakma tesisleri;

1) Isıl gücü (IG)>15 kW olan, 5 inci maddenin (a) bendinin (1), (2), (3), (4) ve (5) numaralı alt bentlerinde ve (b) bendinin (1), (2), (3) ve (4) numaralı alt bentlerinde belirtilen veya 5 inci maddenin (b) bendinin (7) numaralı alt bendinde belirtilen katı yakıtları mekanik yolla veya elle besleyen yakma tesislerinin,

2) Isıl gücü (IG)>50 kW olan, 5 inci maddenin (b) bendinin (5) ve (6) numaralı alt bentlerinde belirtilen katı yakıtları mekanik yolla veya elle besleyen yakma tesislerinin,

3) Bu Yönetmeliğin 9, 10, 11, 12 ve 13 üncü  maddelerinde  belirtilen; ısıl gücü (IG)>15 kW olan sıvı yakıtlı yakma tesisleri ile ısıl gücü (IG)>30 kW olan gaz yakıtlı yakma tesislerinin, sahibi veya işletmeni, yakma tesisi ile ilgili bu Yönetmelikte belirtilen koşullara ve kurallara uyduğunu yılda bir defa yetki belgesine sahip gerçek ve tüzel kişilere yaptırır.

b) Bakım, onarım, baca temizleme ve baca gazı ölçümleri düzenli aralıklarla yapılır. (a) bendinden farklı olarak, yılda maksimum üçyüz saat ve tarımsal işletmelerde elde edilen ürünlerin kurutulmasında kullanılan ve kurutmanın ısı değiştirici üzerinden gerçekleştirilen yakma tesislerinin sahibi veya işletmeni, yakma tesisleri ile ilgili bu Yönetmelikte belirtilen kurallara ve koşullara uyduğunu üç yılda bir defa yetki belgesine sahip gerçek ve tüzel kişilere yaptırır.

c) Yetki belgesine sahip gerçek ve tüzel kişiler, yukarıdaki (a) bendi uyarınca yapılacak periyodik ölçüm ve kontrol tarihini sekiz hafta önceden yakma tesisi sahibine veya işletmenine yazılı olarak bildirir.

d) 16 ncı maddenin ( c), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen  hususlar bu madde için de geçerlidir.

Ölçüm Sonuçlarının Bildirimi ve Değerlendirilmesi

MADDE 18 – Emisyon ölçüm yetki belgesine sahip gerçek ve tüzel kişiler, ölçüm sonuçlarını 16 ve 17 inci maddeleri uyarınca altı ayda bir ilgili yetkili merciye bildirir. Yetkili merci her yıl bakım, onarım, baca temizleme ve baca gazı ölçüm sonuçları hakkında genel hatları içeren özet  bir rapor tanzim eder ve bu özet raporu her yıl en geç Mayıs ayı sonuna kadar Bakanlığa bildirir.

Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) ile Endüstri Bölgelerinde (EB) yer alan endüstriyel tesislerindeki ısıtma amaçlı yakma tesislerinde, yetki belgesine sahip gerçek ve tüzel kişilerce yapılan bakım, onarım, baca temizleme ve baca gazı ölçüm sonuçları OSB veya EB bölge müdürlüğüne bildirilir. OSB veya EB bölge müdürlükleri ölçüm sonuçları hakkında genel hatları içeren bir rapor tanzim eder ve Bakanlığa bildirir.

Yakma Tesisindeki Değişiklik

MADDE-19 – Yakma tesisinden dış havaya verilen emisyon içeriğini değiştiren, emisyon miktarının azaltılmasına veya artırılmasına neden olan aşağıdaki faaliyetler;

a) Yakma tesisinde kullanılan yakıtın değiştirilmesi,

b) Yakma tesisinin değiştirilmesi,

c) Yakma tesisinin ısıl gücünün değiştirilmesi ile bu değişiklik sonucunda 14 üncü madde gereğince yapılan kontrol ve muayenede de değişikliğe uğraması,

yakma tesisinde değişiklik yapılmış olarak kabul edilir.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yeni ve Yenilenebilir Enerji Kaynakları ile Doğalgazın Kullanılması

MADDE 20 — (Başlığıyla birlikte değişik: RG-17/03/2005-25758)⁽¹⁾

Hava kirliliğinin yaşandığı yerleşim yerlerindeki konutlar, işyerleri ve sanayide güneş, jeotermal, ısı pompaları ve benzeri yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları ile doğalgazın ısınma amaçlı kullanımı teşvik edilir.

Atık Gazların Bacadan Dışarı Atılma Koşulları

MADDE 21 – Yakma tesisi sahibi, ısınma  sezonu öncesi yılda minimum bir defa yakma  tesisinin  bakım/onarımını ve baca temizliğini  yapar veya yaptırır.  Isıl gücü (IG)>15 kW olan katı ve sıvı ile ısıl gücü (IG)>30 kW olan gaz yakıtlı yakma tesislerinin bakım/onarım ve baca temizliği yapıldıktan sonra durum emisyon ölçüm yetkilisine bildirilir.

Yakma tesisinin ısıl gücü (IG)<1 MW olan yakma  tesislerinde atık gaz bacasının yüksekliği;

a) Eğik çatı olması durumunda, baca yüksekliği, çatının en yüksek noktasından minimum 0,5 metre daha yüksek, baca çatının tepe noktasına çok yakın değilse, çatı tabanından minimum 1m yüksekliğinde,

b) Düz çatı olması durumunda, otuz derecelik çatı varsayılarak, baca yüksekliği çatının en yüksek noktasından itibaren minimum 1,5 metre yüksekliğinde,

c) Isıl gücü (IG)>1 MW olan yakma  tesislerinde atık gaz çıkış bacasının yüksekliği için 7/10/2004 tarihli ve 25606 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği geçerlidir.

İthal Taş ve Linyit Kömürü

MADDE 22 – (Değişik: RG-27/1/2010-27475)

Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen eleme ve yıkama işlemine tabi tutulmuş taşkömürü ve linyit kömürünün ithalatı Dış Ticarette Standardizasyon Tebliği kapsamında alınacak belgeyle yapılır. Bu Yönetmeliğin 27 nci maddesine göre torbalanır ve kömürün satılacağı ilin il çevre ve orman müdürlüğünden satış izin belgesi alındıktan sonra satışa sunulur.

İthalatçılar, belgenin düzenlenmesinden tüketiciye ulaşıncaya kadar kömürün miktarı ve özellikleri dâhil tüm işlemlerden sorumludurlar. İthal taş ve linyit kömürü için belirlenen özellikler ve sınır değerleri briket yapımında kullanılacak ithal taş ve linyit kömürü için de geçerlidir. Isınma amaçlı ithal taş ve linyit kömürünün özellikleri ve sınırları Tablo-10’da gösterilmiştir.

Tablo-10 Isınma Amaçlı İthal Taş ve Linyit Kömürünün Özellikleri ve Sınırları

Özellikler	Sınırlar
Toplam Kükürt (kuru bazda)	: En çok. % 0,9 (+0,1 tolerans)
Alt Isıl Değer (kuru bazda)	: En az 6400 Kcal/kg (- 200 tolerans)
Uçucu Madde (kuru bazda)	: % 12-31 (+2 tolerans)
Toplam Nem (orijinalde)	: En çok % 10 (+1 tolerans)
Kül (kuru bazda)	: En çok %16 (+2 tolerans)
Boyut* (satışa sunulan)	: 18-150 mm ( en çok ±% 10 tolerans)

* Mekanik beslemeli yakma tesisleri için kömür boyutu en az 10-18 mm olabilir.

Yerli Kömürler

MADDE 23 – (Değişik: RG-7/2/2009-27134)

Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen eleme ve yıkama işlemine tabi tutulmuş yerli taş ve linyit kömürlerden Tablo-11’de özellikleri belirtilenler bu Yönetmeliğin 28 inci maddesine göre sınır değerlerin aşıldığı il ve ilçelerde, Tablo-12’de özellikleri belirtilenler ise bu Yönetmeliğin 28 inci maddesine göre sınır değerlerin aşılmadığı il ve ilçelerde kullanılır.

Kömürün çıkartıldığı ilin il çevre ve orman müdürlüğünden uygunluk izin belgesi alınır, bu Yönetmeliğin 27 nci maddesine göre torbalanır ve kömürün satılacağı ilin il çevre ve orman müdürlüğünden satış izni belgesi alındıktan sonra kömürler satışa sunulur. Üreticiler uygunluk belgesinin düzenlenmesinden tüketiciye ulaşıncaya kadar kömürün miktarı ve özellikleri dahil tüm işlemlerden sorumludurlar. Belde ve köylerde kullanılacak yerli kömürlerin özellikleri Tablo-13’te belirlenmiştir.

Tablo-11 Sınır Değerlerinin Aşıldığı İl ve İlçelerde Kullanılacak Yerli Kömürlerin Özellikleri

Yerli Kömürlerin Özellikleri	Sınırlar	Kullanılacağı İller ve İlçeler
Toplam Kükürt (kuru bazda)	: En çok  % 2	Bu Yönetmeliğin 28 inci maddesine göre sınır değerlerinin aşıldığı (I.Grup)  İl ve İlçeler
Alt Isıl Değer (kuru bazda)	: En az 4800 Kcal/kg (-200 tolerans)
Toplam Nem (orijinalde)	: En çok  %25
Kül (kuru bazda)	: En çok  %25
Boyut* (satışa  sunulan)	: 18-150 mm (18 mm altı  ve150 mm üstü için en çok  % 10 tolerans)

* Mekanik beslemeli yakma tesisleri için kömür boyutu 10-18 mm olabilir.

Tablo-12 Sınır Değerlerinin Aşılmadığı İl ve İlçelerde Kullanılacak Yerli Kömürlerin Özellikleri

Yerli Kömürlerin Özellikleri	Sınırlar	Kullanılacağı İller ve İlçeler
Toplam Kükürt (kuru bazda)**	: En çok  % 2,3	Bu Yönetmeliğin 28 inci maddesine göre sınır değerlerinin aşılmadığı (II.Grup) İl ve İlçeler
Alt Isıl Değer (kuru bazda)**	: En az  4200  Kcal/kg (-200 tolerans)
Toplam Nem (orijinalde)	: En çok  %30
Kül (kuru bazda)	: En çok  %30
Boyut *(satışa sunulan)	:18-150 mm (18 mm altı  ve150 mm üstü için en çok  % 10 tolerans)

* Mekanik beslemeli yakma tesisleri için kömür boyutu 10-18 mm olabilir.

**               Alt Isıl Değeri (kuru bazda) en az 5000kcal/kg (-500 tolerans) yanabilir kükürt (kuru bazda) oranı en çok yüzde bir buçuk (%1.5) ve diğer özellikleri bu Tablo’da belirtilen özellikleri sağlayan yerli kömürler mevcut soba ve kazanlarda yakıldığında bacadan atılan kükürt dioksit konsantrasyonu, bu Tablo’da özellikleri belirlenen kömürün mevcut soba ve kazanlarda yakılmasında bacadan atılan kükürt dioksit konsantrasyonu eşdeğerini aşmadığı akredite olmuş veya Bakanlıkça uygun görülen laboratuarlar tarafından belgelenmesi halinde bu Yönetmeliğin 28 inci maddesine göre sınır değerlerin aşılmadığı (II.Grup) il ve ilçelerde ısınma amacıyla kullanılabilir.

Tablo-13 Belde ve Köylerde Kullanılacak Yerli Kömürlerin Özellikleri

Yerli Kömürlerin Özellikleri	Sınırlar
Toplam Kükürt (kuru bazda)	: En çok  % 2,5
Alt Isıl Değer (kuru bazda)	: En az  3400 Kcal/kg      (-200 tolerans)
Boyut *(satışa sunulan)	: 18-150 mm (18 mm altı  ve 150 mm üstü için en çok  % 10 tolerans)

*Mekanik beslemeli yakma tesisleri için kömür boyutu 10-18 mm olabilir.

Toz Kömürden Elde Edilen Briket Kömürü

MADDE 24 – (Değişik: RG-14/05/2007-26522)

Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen briket kömüründe TSE 12055’de belirtilen özellikler sağlanmalıdır. Briket kömürüne uygunluk ve satış izin belgesi briket kömürünün üretildiği ilin il çevre ve orman müdürlüğünce verilir. Briket kömürünün satılacağı ilin il çevre ve orman müdürlüğüne bilgi verilmesi kaydıyla tüm il, ilçe, belde ve köy yerleşim alanlarında satılabilir ve kullanılabilir.

Biyokütle

MADDE 25 – (Değişik: RG-7/2/2009-27134)

Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (b) bendinin (7) numaralı alt bendinde belirtilen prina briketi özellikleri Tablo-14’de verilen sınır değerleri sağlamalıdır. Prina dışındaki diğer biyokütlelerden elde edilen biriketlerin analiz sonuçları, Bakanlıkça değerlendirilerek kullanılıp kullanılmayacağına karar verilir.

Tablo-14 Prina briketi özellikleri (kuru bazda) ve Sınırlar

Özellikleri	Sınırlar
Alt Isıl Değer	3700 Kcal/kg (min.)
Nem (orijinalde)	%15 (max.)
Yağ	%1.5 (max.)
Sodyum (Na)	300 ppm (max)
Boyut	6 mm (min.) (6mm’den küçük ağırlıkça %5’i geçemez, ancak mekanik beslemeli yakma tesisleri için % 50’ye kadar olabilir.)

Yakıtların Analizi

MADDE 26 – (Değişik: RG-14/05/2007-26522)

Yapılacak denetimlerde yetkili merciler katı yakıtın üretildiği, torbalandığı, depolandığı, taşındığı ve satışının yapıldığı yerlerden usulüne uygun yakıt numunelerini almak ve analizlerini akredite olmuş veya Bakanlığın uygun gördüğü laboratuvarlarda yapmak/yaptırmak ve belirlenen sınır değerleri sağlamayan yakıtlar için gerekli işlemi yapmakla yükümlüdürler.

Hava kirliliği açısından il çevre ve orman müdürlükleri gerektiğinde sıvı yakıtlı yakma sistemlerinin depolarından usulüne uygun numune alır ve analizlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından belirlenen akredite laboratuvarlarda yapar/yaptırır ve belirlenen sınır değerleri sağlamayan sıvı yakıtlar için gerekli tutanağı tutup Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna veya yetkilendirdiği kurum/kuruluşlara bildirir.

Torbalama

MADDE 27 – (Değişik: RG-14/05/2007-26522)

(Değişik birinci fıkra: RG-7/2/2009-27134) Bu Yönetmeliğin 22, 23, 24 ve 25 inci maddelerinde özellikleri belirtilen ithal taş ve linyit kömürler, yerli kömürler, toz kömürden elde edilen briket kömürler, prina briketi ve belde ve köyler için özellikleri belirlenen kömürler torbalanarak satışa sunulur.

Katı yakıtların torbalanması; yerli kömürün çıkarıldığı bölgede, ithal kömürün ise ithalatın gerçekleştirildiği limanın bulunduğu ilde yapılması esastır. Ancak, torbalamanın belirtilen alanlarda yetersiz olduğu durumlarda, kömür üretici ve ithalatçıları, kömürün üretildiği ve ithalatın gerçekleştirildiği ilin il çevre ve orman müdürlüğü ile torbalamanın yapılacağı ilin il çevre ve orman müdürlüğünden izin almak kaydıyla torbalama işlemini başka ilde yapabilir veya bayisi olan/anlaşma yaptığı gerçek ve tüzel kişilere yaptırabilir. Toz kömürden ve prina briketinden elde edilen yakıtlar üretildiği yerde torbalanır.

Torbalamada, ithal, yerli ve briket kömürler ile prina briketi için EK-6, EK-7, EK-8 ve EK-9’daki torba örneklerine uyulması zorunludur.

Torba üzerinde, bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen yakıt özelliklerinin yer alması zorunludur. Ancak,  bu yönetmelikle belirtilen ithal ve yerli kömür özelliklerinden daha iyi özelliklere sahip kömür satacağını taahhüt edenler, istedikleri takdirde Bakanlığın belirlemiş olduğu kömür özelliklerinin yanı sıra taahhüt ettikleri kömür özelliklerini de kömür torbası üzerinde belirtebilirler.

İl ve İlçelerin Kirlilik Derecelendirilmesi

MADDE 28 – (Değişik: RG-7/2/2009-27134)

İl ve ilçelerin kirlilik derecelendirilmesi; il ve ilçenin topoğrafik yapısı, atmosferik şartlar, meteorolojik parametreler, sanayi durumu, nüfus yoğunluğu ve önceki yılların hava kalitesi ölçüm sonuçları dikkate alınarak 6/6/2008 tarihli ve 26898 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliğine göre Bakanlık tarafından kış sezonu başlamadan önce ilan edilir.

Tip Emisyon Belgesi

MADDE 29 – (Değişik: RG-14/05/2007-26522)

Bu Yönetmeliğin 7, 8, 9, 10, 11, 12, ve 13 üncü maddelerinde belirtilen yakma tesislerinin her bir üretim modeli için gerçek ve tüzel kişiler, ürettiği yakma tesisi ile ilgili bu Yönetmelikte belirlenen emisyon sınırlarını, akredite olmuş veya Bakanlığın izin verdiği laboratuvarlardayaptıracakları deneylerle sağladıklarını belgelendirmeleri halinde Ek-10’da örneği yer alan tip emisyon belgesi Bakanlıkça düzenlenerek verilir.

CE Uygunluk işareti almış yakma tesisleri için CE uygunluk işareti alınması aşamasında yapılmış emisyon ölçümlerinin sonuçları değerlendirilerek Tip Emisyon Belgesi düzenlenir.

Tip emisyon belgesi olmayan yakma tesislerinin üretimi ve satışı yapılamaz ve kullanılamaz.

Bakım, Onarım, Baca Temizleme ve Emisyon Ölçüm Yetkilisi

MADDE 30 – Katı, sıvı ve gaz yakıtlı yakma tesisleri üreticileri ve ithalatçıları yetki belgesine sahip olmak koşulu ile bakım, onarım, baca temizleme ve baca gazı ölçüm hizmetlerini yapmak veya bu  hizmetleri yetki belgesine sahip gerçek ve tüzel kişilere yaptırmakla yükümlüdür. Bakım, onarım, baca temizleme ve emisyon ölçüm yetkilisinin görev ve sorumlulukları ile yetki belgesinin alınma usul ve esasları tebliğle belirlenir.

Alınacak Tedbirler

MADDE 31 – (Değişik: RG-14/05/2007-26522)

İl Çevre ve Orman Müdürlüğü, kritik meteorolojik şartların oluştuğu veya hava kirliliğinin artış gösterdiği bölgelerde, esasları il mahalli çevre kurullarınca belirlenecek şekilde insan ve çevresi üzerinde meydana gelecek zararlara karşı;

a) Isınma amaçlı katı, sıvı  ve gaz yakıtlı yakma tesislerini belirli zamanlarda çalıştırmaya,

b)  Katı ve sıvı yakıtların kalitesinde iyileştirme yönünde yeni düzenleme yapmaya

yetkilidir.

Denetim

MADDE 32 – (Değişik: RG-14/05/2007-26522)

Yetkili merciler, bu Yönetmelikte belirlenen kurallara uygun olmayan yakıtları üretenler, satışa sunanlar ile yakma tesisleri üretenleri ve işletenteleri denetlemek ve haklarında yaptırım uygulamakla yükümlüdürler.

Cezai İşlem

MADDE 33 – Bu Yönetmeliğe aykırı faaliyetlerin tespiti halinde 11/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun ilgili maddelerine göre cezai işlem uygulanır.

GEÇİCİ MADDE 1 – (Ek: RG-7/2/2009-27134)

Bu Yönetmeliğin 29 uncu maddesinde belirtilen laboratuarlar Bakanlıktan Ön Yeterlilik/Yeterlilik Belgesi  alana kadar, Tip Emisyon Belgesi verilmesine esas ölçümler; Bakanlıktan 22/7/2006 tarihli ve 26236 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstri Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği kapsamında, hava kalitesi ve emisyon ölçümleri için Ön Yeterlilik/Yeterlilik Belgesi almış olan laboratuarlar tarafından yapılır ve bu ölçümler esas alınarak Tip Emisyon Belgesi düzenlenir.

Yürürlük

MADDE 34 – Bu Yönetmelik 1/4/2005 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 35 – Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı Yürütür.

(1) 17/03/2005 tarihli ve 25758 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelikle değiştirilen maddeler, 1/4/2005 tarihinde yürürlüğe girer.

Resmi Gazete Tarihi: 09.12.2003 Resmi Gazete Sayısı: 25311

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 —

Bu Yönetmelik, işyerlerinde sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için alınacak önlemleri belirler.

Bu amaçla;

a) Mesleki risklerin önlenmesi, sağlık ve güvenliğin korunması, risk ve kaza faktörlerinin ortadan kaldırılması,

b) İş sağlığı ve güvenliği konusunda işçi ve temsilcilerinin eğitimi, bilgilendirilmesi, görüşlerinin alınması ve dengeli katılımlarının sağlanması,

c) Yaş, cinsiyet ve özel durumları sebebi ile özel olarak korunması gereken kişilerin çalışma şartları,

ile ilgili genel prensipler ve diğer hususlar bu Yönetmelikte düzenlenmiştir.

Kapsam

Madde 2 —

Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamına giren tüm işyerlerini kapsar.

Dayanak

Madde 3 —

Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 78 inci maddesine göre düzenlenmiştir.

Tanımlar

Madde 4 —

Bu Yönetmelikte geçen ;

a) Risk değerlendirmesi: İşyerlerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin, işçilere, işyerine ve çevresine verebileceği zararların ve bunlara karşı alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,

b) Sağlık ve güvenlik işçi temsilcisi: İşyerinde sağlık ve güvenlik konularında işçileri temsil etmeye yetkili kişiyi,

c) Önleme: Mesleki riskleri önlemek veya azaltmak için işyerinde yapılan işlerin bütün aşamalarında planlanmış veya alınmış önlemlerin tümünü,

d) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İşverenlerin Yükümlülükleri

Genel Hükümler

Madde 5 — İşverenlerin yükümlülükleri ile ilgili genel hükümler aşağıda belirtilmiştir:

a) İşveren, işle ilgili her konuda işçilerin sağlık ve güvenliğini korumakla yükümlüdür.

b) İşverenin iş sağlığı ve güvenliği konusunda işyeri dışındaki uzman kişi veya kuruluşlardan hizmet alması bu konudaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

c) İşçilerin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluğu ilkesini etkilemez.

İşverenin Genel Yükümlülükleri

Madde 6 —

İşveren aşağıda belirtilen sağlık ve güvenlikle ilgili hususları yerine getirmekle yükümlüdür:

a) İşveren, işçilerin sağlığını ve güvenliğini korumak için mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dahil gerekli her türlü önlemi almak, organizasyonu yapmak, araç ve gereçleri sağlamak zorundadır.

İşveren, sağlık ve güvenlik önlemlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun sürekli iyileştirilmesi amaç ve çalışması içinde olacaktır.

b) İşveren, sağlık ve güvenliğin korunması ile ilgili önlemlerin alınmasında aşağıdaki genel prensiplere uyacaktır:

1) Risklerin önlenmesi,

2) Önlenmesi mümkün olmayan risklerin değerlendirilmesi,

3) Risklerle kaynağında mücadele edilmesi,

4) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için, özellikle işyerlerinin tasarımında, iş ekipmanları, çalışma şekli ve üretim metodlarının seçiminde özen gösterilmesi, özellikle de monoton çalışma ve önceden belirlenmiş üretim temposunun hafifletilerek bunların sağlığa olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi,

5) Teknik gelişmelere uyum sağlanması,

6) Tehlikeli olanların, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanlarla değiştirilmesi,

7) Teknolojinin, iş organizasyonunun, çalışma şartlarının, sosyal ilişkilerin ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan genel bir önleme politikasının geliştirilmesi,

8) Toplu korunma önlemlerine, kişisel korunma önlemlerine göre öncelik verilmesi,

9) İşçilere uygun talimatların verilmesi.

c) İşveren, işyerinde yapılan işlerin özelliklerini dikkate alarak;

1) Kullanılacak iş ekipmanının, kimyasal madde ve preparatların seçimi, işyerindeki çalışma düzeni gibi konular da dahil işçilerin sağlık ve güvenliği yönünden tüm riskleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucuna göre; işverence alınan önleyici tedbirler ile seçilen çalışma şekli ve üretim yöntemleri, işçilerin sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltmeli ve işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanmalıdır.

2) Bir işçiye herhangi bir görev verirken, işçinin sağlık ve güvenlik yönünden uygunluğunu göz önüne alır.

3) Yeni teknolojinin planlanması ve uygulanmasının, seçilecek iş ekipmanının çalışma ortam ve koşullarına, işçilerin sağlığı ve güvenliğine etkisi konusunda işçiler veya temsilcileri ile istişarede bulunur.

4) Ciddi tehlike bulunduğu bilinen özel yerlere sadece yeterli bilgi ve talimat verilen işçilerin girebilmesi için uygun önlemleri alır.

d) Aynı işyerinin birden fazla işveren tarafından kullanılması durumunda işverenler, yaptıkları işin niteliğini dikkate alarak; iş sağlığı ve güvenliği ile iş hijyeni önlemlerinin uygulanmasında işbirliği yapar, mesleki risklerin önlenmesi ve bunlardan korunma ile ilgili çalışmaları koordine eder, birbirlerini ve birbirlerinin işçi veya işçi temsilcilerini riskler konusunda bilgilendirirler.

e) İş sağlığı ve güvenliği ile iş hijyeni konusunda alınacak önlemler hiç bir şekilde işçilere mali yük getirmez.

Koruyucu ve Önleyici Hizmetler

Madde 7 —

İşyerinde sağlık ve güvenlikle ilgili koruyucu ve önleyici hizmetlerin yerine getirilmesi için aşağıda belirtilen hususlara uyulacaktır:

a) Bu Yönetmeliğin 5 ve 6 ncı maddelerinde belirtilen yükümlülükler saklı kalmak kaydıyla, işveren, işyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önlemek ve koruyucu hizmetleri yürütmek üzere, işyerinden bir veya birden fazla kişiyi görevlendirir.

b) Sağlık ve güvenlikle görevli kişiler, işyerinde bu görevlerini yürütmeleri nedeniyle hiçbir şekilde dezavantajlı duruma düşmezler. Bu kişilere, söz konusu görevlerini yapabilmeleri için yeterli zaman verilir.

c) İşyerinde bu görevleri yürütebilecek nitelikte personel bulunmaması halinde, işveren dışarıdan bu konuda yeterlik belgesi olan uzman kişi veya kuruluşlardan hizmet alır.

d) İşveren hizmet aldığı kişi veya kuruluşlara, işçilerin sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muhtemel faktörler hakkında bilgi verir. Bu kişi veya kuruluşlar, bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin (b) bendinde sözü edilen işçiler ve bu işçilerin işverenleri hakkındaki gerekli bilgilere de ulaşabilmelidirler.

e) İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütmek üzere:

1) Görevlendirilen kişiler gerekli nitelik, bilgi ve beceriye sahip olacaktır.

2) Dışarıdan hizmet alınan kişi veya kuruluşlar gerekli kişisel beceri, mesleki bilgi ve donanıma sahip olacaktır.

3) Görevlendirilen kişiler veya dışarıdan hizmet alınan kişi veya kuruluşların sayısı; işyerinin büyüklüğü, maruz kalınabilecek tehlikeler ve işçilerin işyerindeki dağılımı dikkate alınarak, koruyucu ve önleyici çalışmaların organizasyonunu yapmaya ve yürütmeye yeterli olacaktır.

f) İşyeri içindeki veya dışındaki kişi veya kuruluşların bu maddede belirtilen sağlık ve güvenlik risklerini önleme ve risklerden korunma ile ilgili görev ve sorumlulukları açık olarak belirlenir. Bu kişi ve kuruluşlar gerektiğinde birlikte çalışırlar.

g) İşverenin yeterli mesleki bilgi, beceri ve donanıma sahip olması halinde, işyerinin büyüklüğü, işin niteliği ve işçi sayısı dikkate alınarak bu maddenin (a) bendinde belirtilen hususların yerine getirilmesi sorumluluğunu kendisi üstlenebilir.

h) İş sağlığı ve güvenliği konularında hizmet verecek kişi ve kuruluşların nitelikleri ve belgelendirilmesi ile işverenin sorumluluğu hangi hallerde üstlenebileceği ile ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.

İlkyardım, Yangınla Mücadele ve Kişilerin Tahliyesi, Ciddi ve Yakın Tehlike

Madde 8 —

İlkyardım, yangınla mücadele ve kişilerin tahliyesi, ciddi ve yakın tehlike ile ilgili uyulacak hususlar aşağıda belirtilmiştir:

a) İşveren;

1) İşyerinin büyüklüğünü, yapılan işin özelliğini ve işyerinde bulunan işçilerin ve diğer kişilerin sayısını dikkate alarak; ilkyardım, yangınla mücadele ve kişilerin tahliyesi için gerekli tedbirleri alır.

2) Özellikle ilkyardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele konularında, işyeri dışındaki kuruluşlarla irtibatı sağlayacak gerekli düzenlemeleri yapar.

b) İşveren, (a) bendinde belirtilen ilkyardım, yangınla mücadele ve tahliye işleri için, işyerinin büyüklüğü ve taşıdığı özel tehlikeleri dikkate alarak, bu konuda eğitimli, uygun donanıma sahip yeterli sayıda kişiyi görevlendirir.

c) İşveren;

1) Ciddi ve yakın tehlikeye maruz kalan veya kalma riski olan tüm işçileri, tehlikeler ile bunlara karşı alınmış ve alınacak önlemler hakkında mümkün olan en kısa sürede bilgilendirir.

2) Ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlike durumunda, işçilerin işi bırakarak derhal çalışma yerlerinden ayrılıp güvenli bir yere gidebilmeleri için gerekli talimatı verir ve gerekeni yapar.

3) Ciddi ve yakın tehlike durumunun devam ettiği çalışma şartlarında, zorunlu kalınması halinde, gerekli donanıma sahip ve özel olarak görevlendirilen kişiler hariç, işçilerden çalışmaya devam etmelerini istemeyecektir.

d) Ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlike durumunda işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk eden işçiler bu hareketleri nedeniyle dezavantajlı duruma düşmeyecek ve herhangi bir zarar görmeyecektir.

e) İşveren, işçilerin kendileri veya diğer kişilerin güvenliği için ciddi ve yakın bir tehlike olduğunda ve amirine hemen haber veremedikleri durumlarda, kendi bilgileri doğrultusunda ve mevcut teknik donanımlar ile tehlikenin sonuçlarının engellenmesi için gerekeni yapabilecek durumda olmalarını sağlamak zorundadır.

İşçiler, kendi görevlerini yapmakta ihmal veya kusurlu davranışları olmadıkça bu hareketlerinden dolayı dezavantajlı duruma düşürülemezler.

İşverenin Diğer Yükümlülükleri

Madde 9 —

İşveren yukarıda belirtilen yükümlülükleri ile beraber aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdür:

a) İşveren ;

1) İşyerinde risklerden özel olarak etkilenebilecek işçi gruplarının durumunu da kapsayacak şekilde sağlık ve güvenlik yönünden risk değerlendirmesi yapar.

2) Risk değerlendirmesi sonucuna göre, alınması gereken koruyucu önlemlere ve kullanılması gereken koruyucu ekipmana karar verir.

3) Üç günden fazla işgünü kaybı ile sonuçlanan iş kazaları ile ilgili kayıt tutar.

4) İşçilerin uğradığı iş kazaları ile ilgili rapor hazırlar.

b) (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen çalışmalar ve değerlendirmelerle ilgili kayıt ve dokümanların hazırlanması ile (a) bendinin (3) ve (4) numaralı alt bentlerinde belirtilen belgelerin düzenlenmesi, işyerinin büyüklüğü ve yapılan işin niteliğine göre, Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde yapılır.

İşçilerin Bilgilendirilmesi

Madde 10 —

İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin etkin bir biçimde sürdürülmesi için işçilerin bilgilendirilmesi esastır. Bu amaçla;

a) İşveren, işyerinin büyüklüğüne göre;

1) İşyerinin geneli ile işçinin çalışmakta olduğu bölümde veya yaptığı her işte yürütülen faaliyetler, sağlık ve güvenlik riskleri, koruyucu ve önleyici tedbirler hakkında,

2) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinin (b) bendine göre, işyerinde görevlendirilen kişiler hakkında,

işçilerin ve temsilcilerinin gerekli bilgiyi almalarını sağlamak zorundadır.

b) İşveren, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen işçilerin de, (a) bendinde belirtilen bilgileri almalarını sağlamak üzere, söz konusu işçilerin işverenlerine gerekli bilgileri verir.

c) İşveren, işyerinde sağlık ve güvenlik ile ilgili özel görev ve sorumluluğu bulunan işçilerin veya temsilcilerinin bu görevlerini yürütebilmeleri için;

1) Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen risk değerlendirmesi ve alınan koruyucu önlemlere,

2) Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (a) bendinin (3) ve (4) numaralı alt bentlerinde belirtilen iş kazası kayıtları ve raporlarına,

3) Sağlık ve güvenlikle ilgili denetim faaliyetlerinden, bu konuda sorumlu kişi ve kuruluşlardan, koruma ve önleme çalışmalarından elde edilen bilgilere,

ulaşabilmelerini sağlar.

İşçilerin Görüşlerinin Alınması ve Katılımlarının Sağlanması

Madde 11 —

İşveren sağlık ve güvenlikle ilgili konularda işçilerin görüşlerinin alınması ve katılımlarının sağlanması için aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdür:

a) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği konularında işçi veya temsilcilerinin görüşlerini alır, öneri getirme hakkı tanır ve bu konulardaki görüşmelerde yer almalarını ve dengeli katılımlarını sağlar.

b) İşverence, iş sağlığı ve güvenliği konusunda özel görevleri bulunan işçi veya temsilcilerinin özellikle aşağıdaki konularda dengeli bir şekilde yer almaları sağlanır veya önceden görüşleri alınır:

1) Sağlık ve güvenliği önemli derecede etkileyebilecek herhangi bir önlemin alınmasında.

2) Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin (a) bendinde belirtilen işler ile 7 nci maddesinin (a) bendinde ve 8 inci maddesinin (b) bendinde belirtilen kişilerin görevlendirilmesinde.

3) Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (a) bendinde ve 10 uncu maddesinde belirtilen hususlarda.

4) Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin (c) bendinde belirtilen işyeri dışındaki uzman kişi veya kuruluşlardan hizmet alınmasında.

5) Bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinde belirtilen eğitimin organizasyonu ve planlanmasında.

c) İş sağlığı ve güvenliği konusunda özel görevi bulunan işçi temsilcileri, tehlikenin azaltılması veya tehlikenin kaynağında yok edilmesi için işverene öneride bulunma ve işverenden gerekli tedbirlerin alınmasını isteme hakkına sahiptir.

d) İş sağlığı ve güvenliği konusunda özel görevleri bulunan işçi veya işçi temsilcileri, bu görevlerini yürütmeleri nedeniyle dezavantajlı duruma düşürülemezler.

e) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği konusunda özel görevi bulunan işçi temsilcilerine, bu Yönetmelikte belirtilen görevlerini yerine getirebilmeleri için her türlü imkanı sağlar ve herhangi bir ücret kaybı olmadan çalışma saatleri içerisinde yeterli zamanı verir.

f) İşçiler veya temsilcileri, iş sağlığı ve güvenliği konusunda işverence alınan önlemlerin ve sağlanan imkanların yetersiz olduğu kanaatine varmaları halinde Bakanlığa başvurma hakkına sahiptir.

İşçi temsilcileri, işyerinde yetkili makamlarca yapılan denetimler sırasında görüşlerini bildirme hakkına sahiptir.

İşçilerin Eğitimi

Madde 12 —

İşyerinde sağlık ve güvenliğin sağlanması ve sürdürülebilmesi için;

a) İşveren, her işçinin çalıştığı yere ve yaptığı işe özel bilgi ve talimatları da içeren sağlık ve güvenlik eğitimi almasını sağlamak zorundadır. Bu eğitim özellikle;

1) İşe başlanmadan önce,

2) Çalışma yeri veya iş değişikliğinde,

3) İş ekipmanlarının değişmesi halinde,

4) Yeni teknoloji uygulanması halinde,

yapılır.

Eğitim, değişen ve yeni ortaya çıkan risklere uygun olarak yenilenir ve gerektiğinde periyodik olarak tekrarlanır.

b) İşveren, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen işçilerin yaptıkları işlerde karşılaşacakları sağlık ve güvenlik riskleri ile ilgili yeterli bilgi ve talimat almalarını sağlar.

c) Sağlık ve güvenlik ile ilgili özel görevi bulunan işçi temsilcileri özel olarak eğitilir.

d) (a) ve (c) bentlerinde belirtilen eğitim, işçilere veya temsilcilerine herhangi bir mali yük getirmez ve eğitimlerde geçen süre çalışma süresinden sayılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İşçilerin Yükümlülükleri

İşçilerin Yükümlülükleri

Madde 13 —

İşçiler işyerinde sağlık ve güvenlikle ilgili aşağıda belirtilen hususlara uymakla yükümlüdür:

a) İşçiler, davranış ve kusurlarından dolayı, kendilerinin ve diğer kişilerin sağlık ve güvenliğinin olumsuz etkilenmemesi için azami dikkati gösterirler ve görevlerini, işveren tarafından kendilerine verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda yaparlar.

b) İşçiler, işveren tarafından kendilerine verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda, özellikle;

1) Makina, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını doğru şekilde kullanmak,

2) Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve kullanımdan sonra muhafaza edildiği yere geri koymak,

3) İşyerindeki makina, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalardaki güvenlik donanımlarını kurallara uygun olarak kullanmak ve bunları keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek,

4) İşyerinde sağlık ve güvenlik için ciddi ve ani bir tehlike olduğu kanaatine vardıkları herhangi bir durumla karşılaştıklarında veya koruma tedbirlerinde bir aksaklık ve eksiklik gördüklerinde, işverene veya sağlık ve güvenlik işçi temsilcisine derhal haber vermek,

5) İşyerinde, sağlık ve güvenliğin korunması için teftişe yetkili makam tarafından belirlenen zorunlulukların yerine getirilmesinde, işverenle veya sağlık ve güvenlik işçi temsilcisi ile işbirliği yapmak,

6) İşveren tarafından güvenli çalışma ortam ve koşullarının sağlanması ve kendi yaptıkları işlerde sağlık ve güvenlik yönünden risklerin önlenmesinde, işveren veya sağlık ve güvenlik işçi temsilcisi ile mevzuat uygulamaları doğrultusunda işbirliği yapmak,

ile yükümlüdürler.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Sağlık Gözetimi

Madde 14 —

İşveren, işçilerin işyerinde maruz kalacakları sağlık ve güvenlik risklerine uygun olarak sağlık gözetimine tabi tutmakla yükümlüdür:

a) İşçilerin işe girişlerinde sağlık durumlarının yapacakları işe uygun olduğunu belirten sağlık raporu alınır.

b) Yapılan işin özelliğine göre, işin devamı süresince sağlık muayeneleri düzenli aralıklarla yapılır.

Risk Grupları

Madde 15 —

Kadınlar, çocuklar, yaşlılar, özürlüler ve diğer hassas risk grupları, özellikle bunları etkileyen tehlikelere karşı korunurlar.

Sağlık ve Güvenlik İşçi Temsilcisi

Madde 16 —

İşyerinde sağlık ve güvenlikle ilgili çalışmalara katılma, çalışmaları izleme, önlem alınmasını isteme, önerilerde bulunma ve benzeri konularda işçileri temsil etmeye yetkili, bir veya daha fazla işçi, sağlık ve güvenlik işçi temsilcisi olarak görev yapar.

Sağlık ve Güvenlik İşçi Temsilcisi, işyerinde çalışan işçiler tarafından seçilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Son Hükümler

İlgili Avrupa Birliği Mevzuatı

Madde 17 —

Bu Yönetmelik 12/6/1989 tarihli ve 89/391/EEC sayılı Avrupa Birliği Konsey Direktifi esas alınarak hazırlanmıştır.

Yürürlük

Madde 18 —

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 19 —

Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

21 Temmuz 2017 CUMA                Resmî Gazete                            Sayı : 30130

YÖNETMELİK

Maliye Bakanlığından:

KAMU TAŞINMAZLARI ÜZERİNDE EĞİTİM VE YURT FAALİYETLERİ İÇİN ÜST HAKKI TESİS EDİLMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflardan öğrencilere yönelik eğitim ve yurt temini faaliyeti bulunanlardan Gençlik ve Spor Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından müştereken belirlenen şartları sağlayanlar lehine, kuruluş amaçlarına uygun olarak kullanılmak üzere mülkiyeti Hazineye veya kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlar üzerinde kırk dokuz yıl süre ile bedelsiz irtifak hakkı tesis edilmesi, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler üzerinde ise bunlar adına bedelsiz kullanma izni verilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflardan öğrencilere yönelik eğitim ve yurt temini faaliyetinde bulunan ve Gençlik ve Spor Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı tarafından müştereken belirlenen şartları sağlayanlar tarafından mülkiyeti Hazineye veya kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler üzerinde verilecek izinleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun ek 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası ile geçici 21 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Maliye Bakanlığını,

b) Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yer: Türk Medenî Kanunu ile diğer kanunlarda Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu belirtilen yerleri,

c) Eğitim faaliyeti: Milli Eğitim Bakanlığınca kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilen ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflarca yürütülen; okul öncesi, ilkokul, ortaokul, ortaöğrenim kurumlarını açma ve işletme faaliyeti, yükseköğrenim öğrencilerinin eğitimine yönelik eğitim kurumu açılması ve işletilmesi faaliyeti ile yurt açılmasını ve işletilmesini, ayrıca; Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı olarak açılan Kur’an-ı Kerim okumak, anlamını öğrenmek, hafızlık yapmak ve din eğitimi almak isteyen vatandaşlara verilen eğitimi,

ç) Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmaz: Tapuda Hazine adına tescilli taşınmazları,

d) Hazine taşınmazı: Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri,

e) İdare: Hazine taşınmazları bakımından merkezde Maliye Bakanlığını (Millî Emlak Genel Müdürlüğü); illerde defterdarlığı (millî emlak dairesi başkanlığı veya millî emlak müdürlüğü) ve ilçelerde millî emlak müdürlüğünü yoksa malmüdürlüğünü, diğer kamu taşınmazları bakımından ise özel bütçeli idareleri, il özel idarelerini, belediyeleri ve taşınmaz maliki diğer kamu kurum ve kuruluşlarını,

f) İrtifak hakkı: Bir taşınmaz üzerinde yararlanmaya ve kullanıma rıza göstermeyi veya mülkiyete ilişkin bazı hakların kullanılmasından vazgeçmeyi kapsayan ve diğer bir taşınmaz veya kişi lehine aynî hak olarak kurulan yükümlülüğü,

g) Kanun: 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu,

ğ) Kullanma izni: Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler üzerinde kişiler lehine verilen izni,

h) Kuruluş amacı: Vakfın gayesini ve vakfın gayesini gerçekleştirmek için yapılabilecek iş ve işlemleri,

ı) Kurum kontenjanı: Milli Eğitim Bakanlığınca verilen iş yeri açma ve çalışma ruhsatında geçen kapasiteyi,

i) Ön izin: İrtifak hakkı kurulmadan veya kullanma izni verilmeden önce; tescil, ifraz, tevhit, terk ve benzeri işlemlerin yapılması veya imar planının yaptırılması, değiştirilmesi ya da uygulama projelerinin hazırlanması ve onaylatılması gibi işlemlerin yerine getirilebilmesi için İdarece verilen izni,

j) Taşınmaz: Hazine taşınmazları ile kamu kurum ve kuruluşlarının kendi mülkiyetlerinde bulunan taşınmazları,

k) Vakıf: İlgili mevzuatı uyarınca kurularak tüzel kişilik kazanan ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfları,

l) Yönetmelik: Bu Yönetmeliği,

m) Yurt temini faaliyeti: Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflarca ülke sınırları içerisinde Milli Eğitim Bakanlığınca kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek açılan ve işletilen özel öğrenci yurdu barınma faaliyeti ile resmi öğretim kurumlarının yatılılık ve pansiyon ihtiyacını karşılamak üzere resmi öğrenci yurdu yapılması ve/veya işletme hizmeti sunulması ile Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı olarak açılan Kur’an eğitim ve öğretimi kursu hizmetlerinin yürütülmesinde barınma ve beslenme ihtiyacını karşılamak üzere açılan yurt ve pansiyonları,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Başvuru Koşulları, Başvuru ve Değerlendirme

Eğitim faaliyeti için başvuru koşulları

MADDE 5 –

(1) Kanunun ek 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasından eğitim kurumu yapmak amacıyla yararlanmak isteyen vakıfların başvuru tarihi itibarı ile;

a) Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınması,

b) Vakıf senedinde, vakfın faaliyet unsurları arasında eğitim faaliyetlerinin bulunması,

c) Eğitim faaliyetleri için talep ettikleri taşınmazlar üzerinde yeni yapacakları tesislerdeki fiili öğrenci sayısının (yüzde üç zorunlu okutulacak öğrenci oranı dahil) en az yüzde onunun bedelsiz, yüzde onunun ise yüzde elli indirimli olarak ihtiyaç sahibi öğrencilere ayrılması,

ç) Eğitimin daha nitelikli sunulmasına yönelik olarak ilgisine göre Milli Eğitim Bakanlığının veya Diyanet İşleri Başkanlığının uygun görüşlerini de içeren plan ve proje hazırlanması,

d) Son bir yıl fiilen ve kesintisiz olarak eğitim faaliyetini sunuyor olması,

gerekmektedir.

Öğrenci yurdu için başvuru koşulları

MADDE 6 –

(1) Kanunun ek 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasından öğrenci yurdu yapmak amacıyla yararlanmak isteyen vakıfların başvuru tarihi itibarı ile;

a) Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınması,

b) Vakıf senedinde, vakfın faaliyet unsurları arasında öğrenci yurdu faaliyetlerinin bulunması,

c) Ülke genelinde en az 5 ilde özel öğrenci yurdu faaliyetinde bulunulması,

ç) Öğrenci barınma faaliyetlerinin daha nitelikli sunulmasına yönelik olarak ilgisine göre Milli Eğitim Bakanlığının veya Diyanet İşleri Başkanlığının uygun görüşlerini de içeren plan ve proje hazırlanması,

d) Ülke genelindeki yurtlarının toplamda en az 1.000 kurum kontenjanına sahip olması,

e) Son bir yıl fiilen ve kesintisiz olarak öğrenci yurt hizmetini sunuyor olması,

f) Yurt faaliyetleri için talep ettikleri taşınmazlar üzerinde yeni yapacakları tesislerdeki fiili öğrenci sayısının en az yüzde onunun bedelsiz, yüzde onunun ise; indirimli (yüzde elli) olarak ihtiyaç sahibi öğrencilere ayrılması,

g) Mevcut barınma faaliyetlerinin yanında öğrencilere yönelik sosyal, kültürel ve sportif vb. faaliyetlerin iyileştirilmesine imkan sağlıyor olması,

gerekmektedir.

Vakıfların taşınmaz taleplerinin değerlendirilmesi

MADDE 7 –

(1) Taşınmazlar üzerinde, Yönetmeliğin 5 inci veya 6 ncı maddesinde belirtilen koşulları sağlayan vakıfların;

a) Yurt ve eğitim faaliyetlerine ilişkin taşınmaz talepleri,

b) İrtifak hakkı tesisi veya kullanma izni verilen taşınmazların üzerindeki binalarda öğrencilerin ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik kapalı alanlarda yüzde yirmiyi geçmeyen kısımlarının ticari amaçlı kullanım talepleri,

c) Yeni yapılacak eğitim kurumlarının veya yurtların yapım, bakım, onarım, işletim ve benzeri giderlerinin karşılanmasında kullanılması için ihtiyaç duydukları taşınmaz talepleri,

ç) Taşınmazın kısmen yurt ve eğitim faaliyeti kısmen de yeni yapılacak eğitim ve yurtların yapım, bakım, onarım, işletim ve benzeri giderlerin karşılanması için ihtiyaç duydukları taşınmaz talepleri,

İdare tarafından değerlendirmeye alınır.

Başvuru ve değerlendirme

MADDE 8 –

(1) Vakıf veya şartları taşıyan benzer nitelikteki birden fazla vakıf tarafından, kuruluş amacı dahilindeki faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla üzerinde kullanma izni verilmesi veya irtifak hakkı tesis edilmesi amacıyla Yönetmeliğin 5 inci veya 6 ncı maddelerinde yer alan bilgi ve belgeler ile taşınmazın varsa tapu bilgileri de eklenmek suretiyle elektronik ortam yoluyla ya da bir dilekçeyle İdareye başvuruda bulunulur.

(2) İdare tarafından yapılan ilk inceleme ve değerlendirme sonucu taşınmazın Yönetmelik kapsamında değerlendirilmesinin uygun olmadığının anlaşılması halinde başvuru reddedilerek durum başvuru sahibi vakfa/vakıflara bildirilir.

(3) Talep sahibi vakfın/vakıfların Yönetmeliğin 5 inci veya 6 ncı maddelerinde belirtilen şartları taşıyıp taşımadıklarının değerlendirilmesi Milli Eğitim Bakanlığınca veya Diyanet İşleri Başkanlığınca gerçekleştirilir ve durum ilgili İdareye bildirilir.

(4) Milli Eğitim Bakanlığınca veya Diyanet İşleri Başkanlığınca vakfın/vakıfların Yönetmeliğin 5 inci veya 6 ncı maddelerinde belirtilen şartları taşıdığının bildirilmesi üzerine başvuru sahibi vakıf/vakıflar adına kullanma izni verilmesi veya lehlerine irtifak hakkı tesis edilmesine ilişkin işlemlere başlanılır. Aksi halde durum vakfa/vakıflara bildirilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ön İzin, İrtifak Hakkı Tesisi, Kullanma İzni Verilmesi,

Süre, Bedel, Hasılat Payı ve Devir Yasağı

Ön izin

MADDE 9 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilmesi uygun görülen taşınmazların irtifak hakkı veya kullanma izni ihalesi ilan yapılmaksızın gerçekleştirilir.

(2) Yapılacak yatırım için ön izne ihtiyaç duyulması halinde, lehine irtifak hakkı tesis edilecek veya kullanma izni verilecek vakfa/vakıflara; 19/6/2007 tarihli ve 26557 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelikte yer alan hükümler çerçevesinde ön izin verilir.

(3) Ön izin döneminde ön izin sahibi vakıf/vakıflar, bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uyulması kaydıyla projenin gerçekleştirilmesi için Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan diğer vakıfları ortak alabilir. Ortak alınması durumda, Yönetmelik ve Sözleşme hükümlerine aykırı davranılması halinde her türlü sorumluluk hak lehtarı olan Vakfa aittir.

İrtifak hakkı tesisi veya kullanma izni verilmesi

MADDE 10 –

(1) Ön izin döneminde yükümlülüğünü yerine getiren vakıf/vakıflar için tapu kütüğünün ayrı bir sayfasına taşınmaz olarak kaydedilmeyen, ancak tapu kütüğünün “İrtifak Hakları ve Gayrimenkul Mükellefiyetleri” sütununa kaydedilen süreli (normal) nitelikli irtifak hakkı tesis edilebilir veya tapuda kayıtlı olmayan taşınmazlar için kullanma izni verilebilir.

(2) Ön izine ihtiyaç duyulmayan hallerde bu Yönetmelikteki şartları taşıması kaydıyla, ön izin verilmeden irtifak hakkı tesis edilebilir veya kullanma izni verilebilir.

Süre

MADDE 11 –

(1) Yönetmelik kapsamında tesis edilecek irtifak hakları ile verilecek kullanma izinlerinin süresi kırkdokuz yıldır.

Bedel ve hasılat payı

MADDE 12 –

(1) Ön izin, irtifak hakkı ve kullanma izni bedelsizdir. Bunlardan hasılat payı da alınmaz.

(2) İrtifak hakkı tesis edilen veya kullanma izni verilen taşınmazlardan söz konusu vakıflar ile bu vakıfların kurduğu veya ortağı olduğu iktisadi işletme ve şirketleri tarafından elde edilen gelirin tamamı, münhasıran öğrencilere yönelik eğitim kurumlarının veya yurtların yapım, bakım, onarım, işletim ve benzeri giderlerinin karşılanmasında kullanılır. Gelirler ayrı bir hesapta takip edilir ve kullanılamayan gelirler aynı şekilde sonraki yıllarda kullanılır.

(3) Bu kapsamda elde edilen gelirin tespitinde, 20/2/2008 tarihli ve 5737 sayılı Vakıflar Kanunu ile 27/9/2008 tarihli ve 27010 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vakıflar Yönetmeliği uyarınca tutulan muhasebe kayıtları esas alınır.

Devir yasağı

MADDE 13 –

(1) İrtifak hakkı lehtarı veya kullanma izni sahibi tarafından irtifak hakkı ve kullanma izni üçüncü kişilere devredilemez.

İrtifak hakkı ve kullanma izni sözleşmesinin sona ermesi ve feshi

MADDE 14 –

(1) İrtifak hakkı ve kullanma izni sözleşmesi, sözleşme süresinin bitiminde sona erer.

(2) Sözleşme hükümlerine aykırı davranılması, taşınmazın sözleşmede öngörülen amaç dışında kullanıldığının tespiti halinde İdarece verilen on günlük süre içerisinde aykırılıkların giderilmemesi veya adına kullanma izni verilen ya da lehine irtifak hakkı kurulan tarafından talep edilmesi hâlinde sözleşme İdarece feshedilir.

(3) İrtifak hakkı veya kullanma izni sözleşmesinin sona ermesi veya feshedilmesi hâlinde, özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, taşınmaz üzerindeki tüm yapı ve tesisler sağlam ve işler durumda tazminat veya bedel ödenmeksizin İdareye intikal eder ve bundan dolayı adına kullanma izni verilen ya da lehine irtifak hakkı kurulan tarafından veya üçüncü kişilerce her hangi bir hak ve talepte bulunulamaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Ticari faaliyetler

MADDE 15 –

(1) Taşınmazlar üzerinde, Yönetmeliğin 5 inci veya 6 ncı maddesinde belirtilen koşulları sağlayan vakıflar lehine yurt ve eğitim faaliyetlerine ilişkin verilen taşınmazların üzerindeki binalara ait kapalı alanların yüzde yirmilik kısmını geçmeyecek şekilde ihtiyaçların karşılanmasına yönelik olarak ticari nitelikli ünitelerin açılmasına izin verilebilir.

(2) İrtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilen taşınmaz üzerinde bulunan tesis bizzat vakıf, vakıf tarafından kurulan iktisadi işletme veya şirketler tarafından işletilebileceği gibi; bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıması vakfın/vakıfların kuruluş amacı ile resmi senedinde belirtilen faaliyet unsurları arasında yer alması kaydıyla aynı taşınmazın belirli bir kısmının öğrenci ve yurt faaliyeti için, diğer kısmın ise ticari nitelikli faaliyetler için veya tamamı üzerinde öğrencilere yönelik yeni yapılacak eğitim kurumlarının veya yurtların yapım, bakım, onarım, işletim ve benzeri giderlerinin karşılanmasında kullanılması için tesisin tamamı veya bir kısmı üzerinde üçüncü kişilerin faaliyetine izin verilebilir.

(3) Ancak; bu madde kapsamındaki işlemlerin yapılabilmesi için taşınmaz üzerinde yapılacak tesisin vakıf tarafından tamamlanması ve İdareden izin alınması zorunludur.

Tapu siciline konulacak şerh

MADDE 16 –

(1) Yönetmelik hükümleri uyarınca üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazın tapu kütüğünün beyanlar hanesine; “Taşınmazın üzerinde ……………………… yapılmak/kullanılmak amacıyla irtifak hakkı tesis edilmiş olup, taşınmaz irtifak hakkı süresi içerisinde başka bir amaçla kullanılamaz.” şeklinde şerh konulur.

Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller

MADDE 17 –

(1) Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümleri kıyasen uygulanır.

Dönüşüm işlemleri

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Kanunun ek 4 üncü maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce lehlerine bedelli olarak ön izin, kullanma izni ve irtifak hakkı tesis edilen vakıfların Kanunun geçici 21 inci maddesinden yararlanabilmeleri için 27/1/2018 tarihine kadar İdareye başvuruda bulunmaları gerekmektedir.

(2) Mevcut eğitim ve yurt faaliyetlerinde bulunulan taşınmazlarla ilgili olarak; Yönetmeliğin 5 inci ve 6 ncı maddelerinde (ç bentleri hariç) belirtilen koşulların taşınması, İdarece yapılan değerlendirme sonucu talebin uygun görülmesi ve yeni sözleşme düzenlenmesinin kabul edilmesi şartıyla, (gerekmesi halinde) yeniden ön izin sözleşmesi, irtifak hakkı ve/veya kullanma izni sözleşmesi düzenlenir ve hasılat payı alınmaksızın kırkdokuz yıl süreli bedelsiz irtifak hakkına/kullanma iznine dönüştürülebilir.

(3) Bu maddenin birinci fıkrası kapsamında kalan taşınmazların kullanımı ile ilgili olarak lehlerine irtifak hakkı tesis edilen veya adlarına kullanma izni verilen vakıflardan, tahakkuk ve/veya tebliğ edilen ancak henüz tahsil edilmeyen ön izin, kullanma izni ve irtifak hakkı bedelleri ile hasılat payları tahsil edilmez, tahsil edilenler iade edilmez.

Geçici kullanım

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) Yurt için belirlenecek kurum kontenjanlarının hesaplanmasında vakıfların geçici kullanımına bırakılan yurtlardaki öğrenci sayıları da dikkate alınır.

Yürürlük

MADDE 18 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 19 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini taşınmazın mülkiyet durumuna göre; Maliye Bakanlığı, özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve taşınmaz maliki diğer kamu kurum ve kuruluşları yürütür.

12 Ekim 2017 PERŞEMBE                Resmî Gazete                            Sayı : 30208

YÖNETMELİK

Çevre ve Şehircilik Bakanlığından:

İÇME VE KULLANMA SUYU TEMİNİ VE DAĞITIM SİSTEMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; içmesuyu temini ve dağıtım sistemlerinin planlanması, tasarımı, projelendirilmesi, yapımı ve işletilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

(2) Bu Yönetmelik; içmesuyu iletim hatları, servis boruları, su depoları ve diğer üniteleri, bina haricindeki su dağıtım sistemleri ve elemanları için genel şartları, ürün standartları için genel şartları, montaj, saha testleri ve işletmeye alma şartlarını kapsar.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 11 inci maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Abone: Sunulan mal ve/veya hizmetlere para ödeyerek belirli bir süre alıcı olma durumunu,

b) Ana boru: Su dağıtım alanına suyu getiren, normalde abone bağlantısı olmayan boruyu,

c) Anma çapı: Tamsayılarla ifade edilen, yaklaşık olarak borunun milimetre cinsinden gerçek ölçülerine eşit olan ve sistem elemanlarının boyutlarını tanımlamak için kullanılan çapı,

ç) Aşındırıcı toprak: Sistem elemanı üzerinde aşındırıcı ya da başka olumsuz etkiye sahip olan ve koruyucu önlemler alınması gereken toprağı,

d) Ayarlanabilir bağlantı: Montaj esnasında belirli bir açıyla bağlantı imkanı sağlayan ve sabitlenen bağlantıyı,

e) Azami kabul edilebilir işletme basıncı (AKİB): Hizmetteki elemanın dayanabileceği su darbeleri dahil zaman zaman gerçekleşen azami basıncı,

f) Azami saha test basıncı (ASTB): Yeni monte edilmiş olan bir sistem elemanının, boru hattının bütünlüğünü koruyacak şekilde kısa süreli dayanabileceği azami hidrostatik basıncı,

g) Azami tasarım basıncı (ATB): Su darbesi dahil, işletme veya tasarım esnasında belirlenen bir basınç bölgesindeki azami işletme basıncı,

ğ) Bağlantı: Sızdırmazlığı sağlamak amacıyla kullanılan aparatlar dahil olmak üzere iki elemanın uç noktalarının birleştiği yeri,

h) Basınç bölgeleri: Bir su dağıtım sisteminde belirli yöntemlerle, basıncın sınırlandırıldığı bölgeleri,

ı) Boru: Soketli, tapalı veya flanşlı uçlara sahip, normalde düz bir ekseni olan şebeke elemanını,

i) Boru parçası: Soketler ve tapalar haricinde, üniform kesit alanına sahip olan, borunun silindirik parçasını,

j) Cazibeli sistem: Tam dolu veya kısmi dolu olarak akışın yerçekimi kuvvetiyle sağlandığı sistemi,

k) Dairesel dayanım: Bir eksen boyunca eksenel yöndeki dış ve iç yüklere karşı borunun dayanım gücünü,

l) Dış çap (OD): Boru parçasının dışarıdan ölçülen çapını,

m) Dolgu derinliği: Boru parçası veya fittingin üst kotundan zemin kotuna kadar olan mesafeyi,

n) Donatılar: Vida, kelepçe ve conta gibi, boru, fitting ve vanalar haricindeki sistem elemanlarını,

o) Esas boru: Şebekede gözü teşkil eden, aynı zamanda ana boruyla tali borular arasındaki bağlantıyı sağlayan boruyu,

ö) Esnek bağlantı: Montaj esnasında ve daha sonrasında boru hattına bir açı vermek için kullanılan ve küçük kaymalara karşı dayanıklı olan bağlantıyı,

p) Esnek boru: Tasarım kriteriyle tanımlanmış yük taşıma kapasitesine kadar esneyerek kesit alanında deformasyon gösteren ama kırılmayan boruyu,

r) Fitting: Boru hattına açı vermek ve yönünü değiştirmek için kullanılan, boru haricindeki şebeke elemanını (flanşlı parçalar ve bilezik/kuplajlar da fitting sınıfındadır),

s) Geri akış: Tasarlanan akış yönü tersindeki su akışını,

ş) Hazne: Su depolamak için kullanılan üniteyi,

t) Hendek (Tranşe): Alt yapı tesislerinin içine yerleştirildiği ve üstünün usulüne göre kapatılarak eski haline getirilmesi gereken her türlü çukur kazısını,

u) İç çap (ID): Boru parçasının içeriden ölçülen çapını,

ü) İç kaplama: Korozyon, kimyasal reaksiyonlar ve mekanik hasarlardan korumak amacıyla bir sistem elemanının iç yüzeyine uygulanan malzemeyi,

v) İçme ve kullanma suyu: İlgili mevzuatla tanımlanan şartları sağlayan, insani tüketime uygun suyu,

y) İletim (isale) hattı: Normalde abone bağlantısı olmayan, su kaynaklarını, arıtma tesislerini, rezervuarları ve/veya dağıtım bölgelerini birbirine bağlayan boruyu,

z) İşletme basıncı (İB): Su dağıtım sisteminde, herhangi bir noktada, herhangi bir zamanda gerçekleşen iç basıncı,

aa) Kabul edilebilir işletme basıncı (KİB): Hizmet veren bir elemanın sürekli olarak dayanabileceği azami hidrostatik basıncı,

bb) Kaplama: Korozyon, kimyasal reaksiyonlar ve mekanik hasarlardan korumak amacıyla bir sistem elemanının dış yüzeyine uygulanan malzemeyi,

cc) Katodik koruma: Korunacak olan metal yüzeyin, kendisini çevreleyen ortama göre katodik bir durumda tutulmasıyla sağlanan koruma metodunu,

çç) Kişi başına günlük ortalama su tüketimi: Proje yapılacak bölge veya benzer bir bölgedeki su tüketim verileri kullanılarak veya proje yapılacak bölgedeki iklimsel şartlar, halkın sosyo-ekonomik durumu, kullanım alışkanlıkları gibi faktörler göz önüne alınarak bir kişi için günlük ortalama bazda belirlenen su tüketimini,

dd) Maksimum günlük pik faktörü (MGPF): Maksimum günlük tüketimin (MGT) ortalama günlük tüketime (OGT) oranını,

ee) Maksimum günlük tüketim (MGT): Yıl içerisinde en çok su kullanılan güne ait günlük ortalama bazındaki su debisini,

ff) Maksimum saatlik pik faktörü (MSPF): Maksimum saatlik tüketimin (MST) maksimum günlük tüketime (MGT) oranını,

gg) Maksimum saatlik tüketim (MST): Yıl içerisinde en çok su kullanılan saate ait saatlik ortalama bazındaki su debisini,

ğğ) Minimum saatlik tüketim (AST): Yıl içerisinde en az su kullanılan saate ait saatlik ortalama bazındaki su debisini,

hh) Ortalama günlük tüketim (OGT): Proje yapılacak olan bölgedeki 1 yıl boyunca gerçekleşen/gerçekleşecek tüm ihtiyaçların 365’e bölünmesiyle elde edilen su debisini,

ıı) Pik debi faktörü: Belirli bir zaman periyodunda pik debinin ortalama debiye oranını,

ii) Pompa istasyonu: Dağıtım sisteminde yeterli basınç ve debiyi sağlamak amacıyla kullanılan pompalama birimini,

jj) Pompalı (terfili) sistem: Su debisi veya basıncının bir ya da daha fazla pompa ile karşılandığı, akışın tam dolu olduğu sistemleri,

kk) Pompalı (terfili) ve cazibeli sistem: Debi ve/veya basınç kriterini sağlamak için ayrı ayrı veya birleşik olarak kullanılan cazibeli ve pompalı sistemi,

ll) Rijit Bağlantı: Montaj esnasında veya daha sonrasında esnelemelere izin vermeyen bağlantıyı,

mm) Rijit boru: Kesit alanında deformasyon olmaksızın yük taşıma kapasitesine ulaşınca kırılan boruyu,

nn) Saatlik su tüketimi (SST): Yıl içerisinde herhangi bir saatteki su tüketimini,

oo) Saatlik tüketim faktörü (STF): Yıl içerisinde herhangi bir günün herhangi bir saatindeki su tüketiminin o güne ait günlük tüketime oranını,

öö) Servis basıncı (Statik basınç) (SB): Müşteri bağlantı noktalarında, sıfır debide gerçekleşen basıncı,

pp) Sistem test basıncı (STB): Yeni döşenen bir boru hattının dayanımını test etmek için uygulanan hidrostatik basıncı,

rr) Su darbesi: Basınçlı boru içindeki akımda ani değişimlerden kaynaklanan basınç dalgalanmalarını,

ss) Su deposu: Depo hacmi ve kararlı basınç seviyeleri sağlayarak su ihtiyacındaki salınımları dengeleyen, bir ya da daha fazla gözden oluşan, kontrol binası, işletme ekipmanları ve erişim yolları bulunan kapalı hazneyi,

şş) Su ihtiyacı: Birim zamanda ihtiyaç duyulan tahmini su miktarını,

tt) Su şebekesi: Dağıtım boruları, su depoları, pompa istasyonları ve diğer malzemelerden oluşan, suyun kullanıcıya ulaştırılması için yapılmış su dağıtım sisteminin parçasını,

uu) Tali Boru: Ana borudan veya başka bir tali borudan suyu alarak, kullanıcıya dağıtan boruyu,

üü) Tasarım (İşletme) basıncı (TB): Su darbesi hariç, işletme veya tasarım esnasında belirlenen bir basınç bölgesindeki azami işletme basıncını,

vv) Vana: İzolasyon vanası, kontrol vanası, basınç düşürücü vana, hava valfi, çekvalf ve yangın hidrantı gibi debiyi veya basıncı kontrol/izole etmek için kullanılan sistem elemanını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Esaslar ile Güzergah Seçimi ve Kent Planlamasına İlişkin Esaslar

Genel esaslar

MADDE 4 –

(1) İçme suyu sistemlerinin planlanması, tasarımı ve projelendirilmesi, yapımı ve işletilmesi sürecinde;

a) İçme suyu sistemlerinin oluşturulmasında, yeterli basınç, debi ve kalitede su sağlanması, çevresel ve ekonomik olarak sürdürülebilir olması, işletme kolaylığı sağlaması ve tüm kontrol mekanizmalarını kapsaması,

b) İçme suyu dağıtım sistemindeki su kalitesinin, ulusal yönetmeliklerde verilen şartları sağlaması,

c) İçme suyu dağıtım sisteminde suyla temas halinde bulunan bütün elemanlar ve malzemelerin, su kalitesine zarar vermeyecek şekilde, ilgili standartlara uygun olarak tasarlanması ve üretilmesi,

ç) İçme suyu dağıtım sistemlerinin geri akışı önlemek üzere tasarlanması, donatılması ve inşa edilmesi,

d) Hava valfleri ve tahliye vanalarından sisteme su sızmasının önlenmesi,

e) İçme suyu dağıtım sistemlerinde, su kalitesini olumsuz yönde etkileyebileceğinden, durağan şartların önlenmesi için uygun tasarımın yapılması, sistemin bu kriterlere göre inşa edilmesi ve işletilmesi,

f) Gerekli görüldüğü takdirde, ana borularda su püskürterek veya kazısız teknolojik araçlarla temizleme amacıyla uygun ekipmanlar bulundurulması,

g) İki içmesuyu sisteminin birbirine bağlanmasına, sadece iki suyun kimyasal ve fiziksel özellikleri karışmaya uygunsa ve su kalitesine zarar vermeyecekse izin verilmesi,               

ğ) Sistemlerin en az 30 yıl hizmet edecek şekilde tasarlanması, bu süreye 5 yıl inşaat süresi eklenmesi ve inşaat süresinin 5 yıl olarak alınması, pompalar, muhtelif ölçüm aletleri ve kontrol ekipmanlarının daha erken sürelerde iyileştirme veya yenileme gerektirebileceği,

h) Mevcut ve gelecekteki su ihtiyacı tahminlerinin yapılması,

ı) Yangın debisinin, ulusal şartnameler esas alınarak belirlenmesi,

i) Pompa istasyonları, su depoları, yerüstündeki diğer yapılar, boru hatları ve işletmeye müdahale edilme riski için; terör, şiddet eylemleri ve diğer yasalara aykırı faaliyetlere karşı güvenlik önlemleri ve sistemin güvenliği için gerekli tedbirlerin alınması,

j) Tasarımda, suyun kirlenmemesi hususunda detaylı risk değerlendirmelerinin yapılması,

k) Risklerin yüksek olduğu bölgelerde sistemler ve sistem elemanlarının kapalı olarak (çitlerle çevrili) tasarlanması ve güvenlik kameraları kullanılması,

l) Abone bağlantı noktasındaki hizmet hedeflerinin su sağlayıcı tarafından belirlenmesi, hedeflerin servis basınçları, debiler ve süreklilik başlıkları altında tanımlanması,

esastır.

(2) İçmesuyu teknik altyapı sistemlerinin planlanması, tasarımı ve projelendirilmesi ile ilgili teknik esaslar ile bu tesislere ait tip yol enkesitleri EK-1’de, yapımıyla ilgili teknik esaslar EK-2’de, işletme ve bakımı ilgili teknik esaslar EK-3’te belirtilen şekilde uygulanır.

(3) Bu Yönetmelikte yer almayan veya belirtilmeyen hususlarda, öncelikle TSE standartları yoksa Avrupa Birliği (EN) standartları geçerlidir.

Güzergah seçimi

MADDE 5 –

(1) Altyapı ağlarına ilişkin güzergah planlamasında, iletim hatlarının tescile tabi olmayan kamunun ortak kullanımına bırakılmış arazilerden ve devletin hüküm ve tasarrufu altındaki sahipsiz yerlerden geçirilmesine öncelik verilir.

(2) Güzergahın tescile tabi olmayan kamunun ortak kullanımına bırakılmış arazilerden ve devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden geçirilmesi olanaklı değilse, iletim hatları özel mülkiyete konu taşınmazlardan da geçirilebilir. Bu durumda, iletim hatlarının rastladığı taşınmazların mülkiyeti ilgili mevzuat uyarınca altyapı yatırımı yapan kurum ve kuruluş tarafından rızai satış, devir, tahsis, kiralama, irtifak hakkı tesisi veya kamulaştırma yöntemleriyle edinilir.

(3) İrtifak hakkı; 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre rızai mecra irtifakı biçiminde veya dava yolu ile zorunlu mecra irtifakı biçiminde veya 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre idari irtifak biçiminde tesis edilebilir.

(4) İrtifak hakkı, iletim hatlarına rastlayan parsel kesimlerinde altyapı yatırımcısı özel hukuk tüzel kişileri lehine bağımsız ve sürekli üst hakkı yoluyla da kurulabilir. Bu durumda, iletim hatlarının geçtiği hak hacimleri tapu kütüğünde taşınmaz olarak tescil edilir. İletim hatlarının tescile tabi olmayan yerlere rastlaması durumunda ise 4721 sayılı Kanun uyarınca bu yerlerin öncelikle hazine adına tescili, ardından bu alanlardan geçen altyapı tesisi kuruluşlar lehine bağımsız ve sürekli nitelikte üst hakkı kurulması yoluna gidilebilir.

(5) Arazi ediniminde, kamulaştırma yöntemine en son aşamada başvurulur. Kamulaştırma maliyetinin azaltılması için yerel yönetimlerle koordinasyon sağlanır, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18 inci madde uygulaması yapılarak kamu eline geçmiş alanlardaki yatırımlara öncelik verilir.

(6) Arazi mülkiyetinin ediniminde veya kullanımında altyapı yatırımı yapan kurum ve kuruluşun bağlı olduğu mevzuat ile edinilecek arazinin mülkiyet veya tasarruf sahibi kurum ve kuruluşun bağlı olduğu mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır.

Kent planlaması ile teknik altyapı planlaması ilişkisine dair esaslar

MADDE 6 –

(1) Teknik altyapı planları ile imar planları birlikte ve koordineli olarak hazırlanır.

(2) Planlama süreci içinde teknik altyapı kapasite hesapları ve bu doğrultuda önerilmesi gereken teknik donatı alanları; ilgili kent planının nüfus, ekonomik yapı, sektörel dağılım, sosyal yapı, yerleşme kimlikleri ve kademeleri bağlamında bütünleşik kurgulanır ve planlanır.

(3) Kent planlama ve uygulama sürecinde olası değişiklikler, revizyonlar mutlaka kentsel altyapı sisteminin revizyonu ile bütünleşik bir süreç içinde ele alınır ve her iki alana ait kararlar bütünsel bir şekilde yeniden tanımlanır ve uygulama süreçleri gerekli eşgüdüm sağlanarak yönlendirilir.

(4) Ulaşım aksları/yüzeyleri ve ilgili teknik altyapı geçiş hatları plan ekleri olarak uygulama imar planları beraberinde verilir. Uygulama imar planları eki olarak planlama sınırı içinde önerilmiş olan yol kesitlerinin çözümleri, araç izleri, orta ve yol kenarı refüjler, bisiklet, yaya yolları ve parklanma şeritleri ile yol kaplama cinsleri tanımlanır ve ilgili idareye planla birlikte teslim edilir.

(5) Ulaşım ve teknik altyapı bileşenlerinin belirleyiciliği ve pek çok kentsel fonksiyonla kesişen ilişkisi 3 boyutlu planlar olarak da adlandırılan altyapı ve kentsel mekân ilişkilerini kurgulayan plan belgeleriyle tanımlanır.

a) Yol mekânlarının tasarımında teknik altyapı tesislerinin gereksinimleri dikkate alınarak teknik altyapı tesisleri her an ulaşılabilir biçimde tasarlanır.

b) Taşıt ve yaya yolları imar planlarında boyutlandırılırken bunların altına yerleştirilecek teknik altyapı boyutları da dikkate alınır.

c) İçme suyu tesislerinin yerleştirilmesi için ekonomik ve yasal zorunluluklar nedeniyle kamusal alanlar kullanılır. İçme suyu şebekesinin tesisinde topoğrafik koşullar nedeniyle cadde ve sokakların planlanmasında zorlayıcı noktaların oluşabileceği hususu dikkate alınır.

ç) Teknik altyapı tesislerinin üstündeki yol, yaya kaldırımı, bisiklet yolu ve parklanma şeritlerinin kaplamalarının kolaylıkla sökülebilir ve tekrar kullanılabilir olmasına önem verilir.

(6) Bu Yönetmelikte geçen her türlü büyük ölçekli harita ve harita bilgilerinin üretimi, sunumu, kullanımı ve arazide yapılacak jeodezik ölçme çalışmalarına ilişkin konularda 23/6/2005 tarihli ve 2005/9070 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Büyük Ölçekli Harita ve Bilgileri Üretim Yönetmeliği geçerlidir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Etüt, Planlama ve Fizibilite Esasları

Genel esaslar

MADDE 7 –

(1) İçmesuyu iletim hatları projeleri yerel ve gelecekteki koşullar, hidrolik ve çevresel etkenler ile maliyet dikkate alınarak halk sağlığı ve güvenliği, iş sağlığı ve güvenliği, yapım, işletme ve bakım açılarından değerlendirilerek planlanır.

(2) Etüt, planlama ve fizibilite çalışmaları tüm içmesuyu toplama havzası için gerçekleştirilir. Planlama aşaması, içmesuyu iletim havzasında bugün ve gelecekteki gelişmeler ile ulusal veya yerel mevzuat ile ilgili idarelerin havza yönetim planları ve master planları dikkate alınarak yapılır. Bu amaçla içmesuyu projelerinin tanzimi;

a) Verilerin temini ve derlenmesi,

b) Etüt ve fizibilite çalışmalarının yapılması,

c) Değerlendirme,

ç) Planlama,

d) Planın geliştirilmesi,

aşamalarından oluşur.

Etüt

MADDE 8 –

(1)  İçme suyu iletim hatları projelendirilmeden önce etüt, planlama ve fizibilite raporları hazırlanır.

 (2) Etüt, planlama ve fizibilite raporunun ilk bölümünde, tüm bilgileri içeren kısa yönetici özetinin hazırlanması, çalışmanın yapıldığı tarih, çalışmaları kimlerin, nasıl ve ne zaman gerçekleştirdiğini kapsayan bilgiler yer alır.

(3) Etüt, planlama ve fizibilite raporunun ne amaçla hazırlandığı ve hizmet verilecek hedef kitle hakkında açıklayıcı bilgiler raporda yer alır.

(4) Etüt, planlama ve fizibilite raporunun hazırlanma sürecindeki çalışma aşamalarına raporda yer verilir.

(5) Etüt, planlama ve fizibilite raporunda çalışma alanı; idari, coğrafi ve tarihi durum, sosyo-ekonomik ve kültürel durum, iklimsel veriler, mevcut su ve içme ve kullanma suyu tesislerinin durumu, enerji tesisleri durumu, harita ve imar planı durumları ile tanıtılır.

(6) Etüt, planlama ve fizibilite raporunda mevcut içmesuyu durumu, mevcut içmesuyu tesislerinin teknik detayları, su aboneleri ve tüketim değerleri, kayıp-kaçak su miktarı ve mevcut içmesuyu durumunun değerlendirilmesi esaslarına göre detaylandırılır.

(7) Etüt, planlama ve fizibilite raporunda nüfus gelişimi, projeksiyonu ve dağılımı durumu; geçmişte nüfus gelişimi, nüfus projeksiyonu, nüfus yoğunluk haritası ile detaylandırılır.

(8) Etüt, planlama ve fizibilite raporunda içmesuyu ihtiyaç hesapları, evsel su ihtiyacını, ticari (endüstriyel) su ihtiyacını, turizm-hizmet sektörü su ihtiyacını, hayvan su ihtiyacını, özel su ihtiyacını ve kayıp-kaçak su miktarını karşılayacak şekilde detaylı olarak verilir.

(9) Etüt, planlama ve fizibilite raporunda; su kaynakları, debi, su kalitesi, iletilecek suyun yasal durumu, birim enerji maliyeti, basınç bölgelerinin durumu ve maliyet durumuna göre detaylı olarak incelenir.

(10) Etüt, planlama ve fizibilite raporunun ekinde, inceleme alanının jeolojisi, su altyapı hizmetleri ile ilgili mevcut ve önerilen tesislere ait bilgileri, şebeke basınç bölgelerine ait özellikler, su tablası haritası, belediye ve imar sınırının, harita ve mücavir alan sınırlarının gösterildiği 1/25.000 ölçekli topografik haritaların, jeolojik-jeofizik kesitlerin, panel diyagramlarının, krokilerin, su kaynakları analiz raporlarının, depo ve şebeke kat beslenme bölgelerinin gösterildiği planların ve mevcut altyapı tesislerinin planları bulunur.

(11) Etüt, fizibilite ve planlama çalışmalarında temin edilmesi gereken bilgi ve belgeler;

a) Proje alanı civarındaki bütün pınarlar, yeraltı ve yerüstü sularının son durumları yüklenici tarafından incelenir, adları ayrı ayrı kaydedilir.

b) Projeden yararlanması gereken hayvan sayısı ile endüstri, liman, istasyon, askeri ve turistik ve benzeri tesislerin özel su gereksinmelerinin yanı sıra bu tesislerin mevcut ve gelecekteki durumları ile bunların nüfus hareketleri araştırılır.

c) Şebeke taslak planlarının; halihazır haritaya, imar planına ve mevcut son duruma uyup uymadığı, bütün yerleşimler ile sokak ve değişiklikleri, gecekondu önleme bölgeleri, toplu konut ve sanayi siteleri ile afet yerleşim sahalarını kapsayıp kapsamadığı, Belediye sınırları içinde mevcut başka yerleşim yerlerini kapsayıp kapsamadığı araştırılır.

ç) İmar planı, harita, belediye ve mücavir alan sınırları, Belediyenin göstereceği belgelere dayanarak 1/25.000 ölçekli genel vaziyet planına işlenir.

d) İmar planının bulunmaması halinde, yapılmakta olup olmadığı, yapılıyorsa, hangi aşamada olduğuna ilişkin bilgi ve belgelere etüt ve fizibilite raporunda yer verilir.

e) İmar planı ile halihazırdaki yerleşim karşılaştırılarak, 1. ve 2. kademe olarak projelendirilecek hatlar belirlenir.

f) Kaptaj, iletim hattı, depo, terfi merkezi ve arıtma tesisleri ve sair yerlerin kamulaştırmasının veya irtifak hakkı tesis edilmesinin zorunlu olması halinde; bunların yaklaşık bedelleri gösterilir.

g) Debi ölçümünün yapıldığına dair belge/belgeler yer alır.

ğ) İşletme ruhsatı verilmiş kum, çakıl, taş ocakları ile benzeri ana malzemenin temin edileceği yerler ve nakliye mesafeleri belirlenir.

h) Mevcut içmesuyu tesisleri ile projelendirilecek içmesuyu tesislerini etkileyebilecek mevcut veya planlanan diğer tesislere ilişkin bilgi ve belgeler temin edilir. Bu tesislerin durumu incelenerek, projelendirilecek içmesuyu tesislerini etkilemelerini engelleyecek tedbirlerle ilgili hesap ve detaylar ilgili etaplarda verilir.

ı) Su kaynağına ve su kalitesine dair analiz sonuçları, diğer bilgi ve belgeler eklenir.

Planlama

MADDE 9 –

(1)  İçmesuyu sisteminin planlanması çalışmaları kapsamında içmesuyu temin, arıtma ve dağıtımına ilişkin ekonomik ve teknik karşılaştırmalar ile işletme kolaylığı göz önünde bulundurularak alternatif sistemler belirlenir ve öneri sistem geliştirilir.

(2) Tüm içmesuyu sistem elemanları (iletim ve dağıtım sistemi, depolama ve diğer elemanlar), uygun tasarım kriterlerini sağlar. Tasarımda ilgili diğer yönetmelikler, iklim değişikliğinin muhtemel etkileri, kentin yönetim planları ve daha farklı su temini gerektirecek hizmet alanları ve benzeri yerel koşullar dikkate alınır.

(3) İçme suyu sisteminin planlanması çalışmaları, su kaynağı, iletim hatları, arıtma tesisi, terfi merkezi, depo ve şebeke, saha çalışmalarına (kamulaştırma ve tahsis durumu, ulaşım imkânları ve beklenen mevsimsel kısıtlamalar, enerji temin imkânları ve zemin çalışmaları) göre kapsamlı bir şekilde incelenir.

Fizibilite ve değerlendirme

MADDE 10 –

(1) Teknik olarak uygunluğu belirlenen alternatif içmesuyu sistem önerileri; teknik, ekonomik ve mali yönden değerlendirilir, yerel yönetimin görüşü ve teknik kapasitesi de dikkate alınarak en uygun sistem seçilir. Bu değerlendirme, teknik, ekonomik ve kurumsal kapasite göz önüne alınarak yapılır.

(2)  Fizibilite raporunun finansal ve ekonomik analiz bölümünde, teknik çalışmalar sonucu geliştirilen yatırım seçenek ve/veya seçeneklerinin projenin tarafları (proje sahibi/uygulayıcısı, projenin uygulanması sonucu çıktılarından yararlanacaklar, finansman sağlayan kurumlar, finansmana kefil veya aracı olanlar ve benzeri) için, mali ve ekonomik açıdan yapılabilir, gerçekleştirilebilir olup olmadığı analiz edilerek projenin başarı seviyesi göstergeleri, proje taraflarının karar vermelerine esas olacak şekilde ortaya konulur.

(3) Projede her bir taraf açıkça tanımlanır, projeden beklentileri açıklanır ve kabul ölçütleri belirtilir.

(4) Fizibilite çalışmaları kapsamında, çalışma alanının sosyo-ekonomik yapısının değerlendirilmesi amacıyla hazırlanması istenilen bir sosyal analiz programı yürütülür.

(5) Sosyal analiz programı, araştırmaya yönelik bir temel değerlendirme çalışması ile mevcut veriler kullanılarak, yerel nüfusun sosyo-ekonomik özelliklerine yönelik bir değerlendirmeden oluşur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İçmesuyu Sistemlerinin Tasarımı ve Projelendirilmesine İlişkin Esaslar

Genel esaslar

MADDE 11 –

(1) Tasarımda hedef, bu Yönetmelikte verilen şartları sağlamak üzere su dağıtım sisteminin karakteristiğini ve muhtelif işletme şartlarındaki hizmet seviyelerini belirlemektir. Bütün bu işlemler ekonomik koşullar göz önünde bulundurularak yapılır.

(2) Su ihtiyaçları günlük ortalama bazında hesaplanmışsa, saatlik ve günlük maksimum debileri tahmin etmek için EK-1’de yer alan uygun pik faktörleri kullanılır.

Hidrolik tasarım

MADDE 12 –

(1) İsale (iletim) hattı ve şebeke boruları, istenen hizmet seviyesi göz önünde bulundurulmak şartıyla, belirlenen pik debiye göre boyutlandırılır. İçme suyu sistemi, projelendirme aşamasında ana basınç bölgesi ve alt bölgeler olarak tasarlanır ve hidrolik hesaplar her alt bölge için ayrı ayrı yapılır.

(2) Su deposu;

a) Arz talep dengesi,

b) İsalede meydana gelebilecek arızaların giderilmesi için gerekli süre,

c) Pompa arızası ve elektrik kesintilerinin etkileri,

ç) Alternatif su kaynaklarının mevcudiyeti,

d) Su deposuna gelen isale hattının tek ya da yedekli olması,

e) Uzaktan izleme sisteminin mevcudiyeti ve seviyesi,

f) Saatlik maksimum debinin ortalama debiye oranı,

g) Endüstriyel su ihtiyacı, yangın debisi ve diğer özel durumlar için ayrılan su debileri,

dikkate alınarak boyutlandırılır.

İletim hatlarının hidrolik tasarımı

MADDE 13 –

(1) Sistemin hidrolik hesaplamaları;

a) Tahmin edilen su ihtiyaçlarının karşılanması,

b) Kabul edilebilir hızların sağlanması,

c) İstenen basınç aralığında çalışılması,

şartlarına göre yapılır.

(2) Sistemde tasarım basıncı (TB), azami tasarım basıncı (ATB) ve sistem test basıncı (STB) belirlenir.

(3) Mevcut piyezometre seviyelerinde istenen debi şartının sağlanıp sağlanmadığını kontrol etmek için Ek-1’de verilen formüller kullanılır.

(4) Ölçüm aletleri, pompalar ve diğer donatılardan kaynaklanan yük kayıpları ayrıca hesaplanır.

(5) Kabul edilebilir hız aralığı belirlenirken durağan sular, bulanıklık, basınç, su darbeleri ve pompa istasyonları gibi kıstaslar göz önünde bulundurulur.

Şebeke borularının hidrolik tasarımı

MADDE 14 –

(1) Şebeke borularının boyutlandırılmasında hidrolik gerekliliklerin sağlanması için hidrolik model oluşturulduktan sonra, farklı senaryolar için hız, basınç, akış değerleri, farklı işletme koşulları, kontrol vanalarının açık-kapalı gibi konumları düşünülerek senaryolar oluşturulur. Boruların kapasitesi, bu senaryoların sonuçlarına göre seçilir.

(2) Evsel kullanım için döşenecek olan dağıtım borularının çapları, istenilen basınç ve debi göz önünde bulundurularak hizmet hedeflerine göre belirlenir. Hesaplamalarda su saatleri ve fittingler gibi yük kaybına yol açan bütün şebeke ve bağlantı elemanları dikkate alınır.

(3) Evsel olmayan kullanım için boru çapları, kullanıcı ile su sağlayıcısı arasında yapılan anlaşmaya göre, kullanıcının ihtiyaçları göz önünde bulundurularak belirlenir.

(4) Yangın debileri, EK-1’de bulunan ulusal düzenlemelere göre belirlenir.

Yapısal tasarım

MADDE 15 –

(1) Borular maksimum debinin olduğu, akışın olmadığı ve geçiş şartlarının olduğu durumlara göre ve geçiş durumlarının şiddeti, frekansı tahmin edilerek tasarlanır.

(2) Dolgu yükleri, aşırı yükleme, yeraltı suyu, geçiş yükleri, borunun kendi ağırlığı ve en az DN ≥ 1000 için suyun ağırlığı ve montaj şeklinden kaynaklanan diğer kuvvetler, dış kuvvetler olarak hesaba katılır.

(3) Boru hatları, beklenen sıcaklık aralığında normal işlevini sürekli olarak yerine getirecek şekilde tasarlanır. Montaj ve işletme zamanları arasındaki sıcaklık farklarından doğan yükler hesaba katılır. Dış ortam sıcaklığından kaynaklanan etkiler dikkate alınır.

(4) Vanaların, çap ve yönünün değiştiği noktalarda, dal yapılarında ve kör tapalarda oluşan itme kuvvetleri, yeterli sayıda tesbit kitleleri veya diğer donatılarla dengelenir.

(5) Tesbit kitleleri kullanıldığında, tesbit kitlesinin kayması veya diğer kazı işlemlerinde zarar görmesi olasılığı göz önünde bulundurularak, toprağın taşıyabileceği güvenli basınç seviyesi belirlenir.

(6) Boruların yapısal tasarımı ile ilgili olarak, tranşe veya şevlerin boyutları (genişlik, derinlik ve saire), yataklama ve dolgular, iksa, toprak ve dolgu malzemesinin karakteristiği konularında yapılan varsayımlar net olarak gösterilir.

(7) İnşa sırasında beklenmeyen zemin şartlarıyla karşılaşıldığında tasarım yeniden gözden geçirilir.

Sistemin genel vaziyeti

MADDE 16 –

(1) Bütün ana ve esas boruların genel yerleşimi için uygulanacak olan şartlar, yerel şartlara bağlı olup, her durumda dikkat edilmesi gereken hususlar;

a) Dağıtım sisteminin güvenilirliği,

b) Bakım için yeterli erişim,

c) Hat vanaları, hava valfleri, boşaltma vanaları ve hidrantların konumu ve durumu,

ç) Olumsuz zemin koşulları,

d) Ağaçlar ve köklerinden kaynaklı hasarlar,

e) Aşındırıcı ve kirlenmiş topraklarda boru malzemeleri ile korozyona karşı koruma tedbirleri,

f) Yol, nehir ve demiryolu geçişleri,

g) En kısa yolun seçilmesi,

ğ) Diğer altyapı hizmetleri, binalar ve yapılar,

h) İzleme, kontrol ve ölçüm olanakları,

ı) Tasarım basınçları,

i) Zeminden kaynaklanan yükler,

j) Trafik yükleri,

k) İşletme kolaylığı,

l) Ulusal veya yerel planlama ve çevrenin korunması,

m) Don derinliği,

n) Diğer altyapı tesisleri, altyapı işleri ve ekipmanlarından gelebilecek hasar riskleri (Ek-2),

o) Minimum dolgu derinliği,

ö) Tamir kolaylığı açısından maksimum dolgu derinliği,

şeklinde sıralanabilir.

(2) Dağıtım boruları inşa edilirken ana borular için verilen derinlik ve konum şartlarına uyulur.

a) Dağıtım boruları, esas boru ile bina arasındaki en kısa yolu izler ve mümkünse düz olur.

b) Dağıtım borularında, hattı kapatmak için izolasyon vanaları kullanılır.

(3) İletim hattı doldurulurken veya boşaltılırken yüksek debide hava giriş/çıkışına müsaade edecek şekilde hava valfleri/vantuzlar kullanılır. Bu amaçla, büyük orifisli hava valfleri veya hidrantlar kullanılabilir.

a) Normal işletme sırasında biriken havayı boşaltmak için planlar yapılır. Bu amaçla, küçük orifisli hava valfleri kullanılabilir.

b) Hava valfinin tipi ve boyutu, tahmin edilen hava debisi ve sistem konfigürasyonuna göre belirlenir. Boru eğiminin değiştiği hattın tepe noktaları göz önünde bulundurulur. Vana seçiminde ilgili ürün standartlarına bağlı kalınır.

c) Vanalar ve vana odaları tasarlanırken, sisteme dışarıdan su girmesini engelleyecek önlemler alınır.

ç) Yerel koşullara bakılarak, işletme şartlarına bağlı olmak üzere tahliye ve yıkama amacıyla tahliye vanaları konulur.

d) Tahliye borusu çapı, boşaltılacak su hacmine, planlanan boşaltma süresine ve boşaltılan suyun transfer edileceği alan ya da nehir yatağının kapasitesine göre belirlenir.

e) Tasarımda, boşaltılan suyun kinetik enerjisini uygun bir şekilde harcadığından emin olunması gerekir. Bu amaçla bir tahliye odası yapılabilir. Tahliye edilen suyun çevresel etkilerini en aza indirmek için gerekli tedbirler alınır. Uygun olduğu durumlarda dezenfektan maddenin nötralizasyonu için uygun arıtma sistemleri yapılır. Tahliye vanaları ve varsa tahliye odaları, su kalitesini etkilemeyecek fiziksel donanıma sahip olur.

(4) İzolasyon vanalarının yerleri, acil durumlarda sistemi veya sistemin bir parçasını kapatmaya uygun şekilde seçilir. Hizmet hedefleri de göz önünde bulundurularak, izolasyon vanasının yerine göre, kapatma anında ne kadar bir bölgenin etkileneceği tahmin edilerek, etkilenen bölgeleri en aza indirecek konumlar seçilir. Ayrıca, izolasyon vanalarının sayısı ve yerlerinin seçiminde ev yoğunluğu, hastenelerin konumu, okullar, apartmanlar ve endüstriyel faaliyetler de göz önünde bulundurulur.

(5) Yangın debisi sağlamak için hidrantlar kullanılır. Hidrantların sayısı ve yerleri, yerel koşullar ve şartnamelere göre belirlenir.

(6) Elektrik kesintileri, pompa çalışması veya durması ve vanaların açılıp kapanması sonucu su darbeleri oluşabilir. Cazibeli ve terfili sistemlerde su darbelerini sönümlemek amacıyla uygun ekipmanlar düşünülür.

(7) Toprak ve muhtelif kirleticilerle temas yoluyla oluşabilecek olası zararlar düşünülür ve tedbir alınır. Taşınan suyun özellikleri ve boru hatlarının temas ettiği yüzeylerin aşındırıcı özelliklerine karşı, ürün standartları göz önünde bulundurularak uygun tedbirler alınır. Ayrıca, bağlantı noktalarındaki koruma malzemeleri ile iç ve dış kaplamaların değişimi ile ilgili metotlar belirlenir.

(8) Ayaklı su depoları da dahil bütün depolar gerekli güvenlik tedbirleri alınarak, depolanan suyun kalitesinde bir değişime yol açmayacak şekilde tasarlanır ve inşa edilir.

(9) Pompa istasyonlarının yerleşimi ve pompaların çalışma düzeni, şebekenin detaylı simülasyonları ve belirli optimizasyon tekniklerine dayanır. Basınç, debi ve su seviyesi ile zamanlanmış aktüatörler kullanılır ve bunların hepsi yerel koşullara bağlı olarak belirlenir. Sistem elle ya da tamamen otomatik olarak kumanda edilir. Emme basıncı azaldığında pompaları durdurmak için acil durum tedbirleri alınır. Kontrol sistemleri, gereğinden daha sık çalışma/durma veya hız değiştirme işlemlerini önleyecek şekilde tasarlanır.

a) Pompalar, kavitasyon, kararsızlık (farklı debilerde anormal dalgalanma) ve aşırı yüklemeyi (güç tüketimindeki anormal artışlar) önleyecek şekilde seçilir.

b) Pompa istasyonundan yayılan gürültü, ilgili yönetmelikler ve şartnameler göz önünde bulundurularak en aza indirilir.

(10) Bütün hesaplar ve sonuçlar eksiksiz olarak tüm detayları ile raporlanır.

Projelendirme

MADDE 17 –

(1) İçme suyu projelerinin yapımı kapsamındaki etaplar ana hatları ile;

a) A etabı : Ön proje ve jeolojik-jeoteknik ön etüt,

b) B etabı : Arazi çalışmaları,

c) C etabı : Jeoteknik etüt,

ç) D etabı : Proje çözümü, detay ve metraj çalışmaları,

d) E etabı : Proje orijinallerinin ve dökümanların teslimi,

 şeklinde sıralanabilir.

(2) Bu etaplar iş programına uygun olarak yerine getirilir ve her etap bittikten sonra bir sonraki etaba geçilir.

(3) İşin kapsam, büyüklük ve aciliyeti gibi faktörler dikkate alınarak belirtilen etap çalışmalarının bir veya birkaçının kaldırılmasına veya birleştirilmesine karar verilir.

Ön proje ve jeolojik-jeoteknik ön etüt (A etabı)

MADDE 18 –

(1) Temin edilebilen halihazır haritalar ile imar planları ve varsa sondaj logları, pompaj deney formları, su analiz raporları ve diğer ilgili dökümanlar temin edilir. Verilen harita ve imar planlarında tadilatların olup olmadığı araştırılır, varsa yeni ilave harita ve imar planları ile tadilatları da temin edilir.

(2) Ön proje:

a) Proje alanı hakkında genel bilgiler derlenir, genel bilgiler doğrultusunda, Ek-1’de verilen hükümlere uygun olarak, proje nüfusu ile içme ve kullanma suyu ihtiyacı belirlenir.

b) İçme ve kullanma suyu ihtiyacının akarsulardan karşılanmasının öngörülmesi halinde, kaynakların ilk debi ölçümü ön proje ve jeolojik-jeoteknik ön etüt (A) etabı içinde yapılır. Arazi çalışmaları (B) etabının Ağustos-Kasım ayları içerisinde kalması halinde ikinci bir debi ölçümü yapılır. Ancak birinci ölçüm Ağustos-Kasım ayları içerisinde kalmış ise ikinci ölçüm yapılmayabilir.

c) Suların fiziksel-kimyasal ve bakteriyolojik analizleri (gerekli görülmesi halinde bazı kimyasal maddelerin araştırılması da dahil) ile klor ihtiyacının saptanması için TS266 standardı ve 17/2/2005 tarihli ve 25730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelikte ve ön projede klor ihtiyacı saptanırken 26/8/2015 tarihli ve 29457 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dezenfeksiyon Teknik Tebliğinde verilen esaslara göre analizi yaptırılarak sonuçları ön proje raporu ekinde verilir.

ç) Karayollarının yapım, bakım ve işletmesi altında olan tüm yollar belirlenerek bu yollardan veya istimlak sahaları içerisinden yola paralel iletim hatları, şebeke ana ve esas boru hatları geçirilmez. Ancak zorunluluk bulunması halinde ilgili kurumdan gerekli izin alınarak istimlak sahası içinden de boru hattı geçirilir.

d) Karayolu, demiryolu, su kanalı, kanalet, gölet, baraj, köprü, menfez, kanalizasyon, içmesuyu, yağmur suyu, petrol boru hattı, doğal gaz boru hattı, elektronik haberleşme alt yapıları ve enerji hatları gibi mevcut veya planlanan tesislerin projeleri ilgili kuruluşlardan temin edilir, projeleri bulunmayan mevcut tesislerin durumları tespit edilir. Mevcut veya planlanan tesislerin projelendirilecek içmesuyu tesislerini etkilememeleri için gerekiyorsa ilgili kuruluşlarla beraber öneriler geliştirilerek gerekli tedbirler alınır, kesişme noktaları ve alınacak önlemlerle ilgili hesap ve detaylar ilgili etapta verilir.

e) Ön proje kapsamında;

1) Ön proje raporu,

2) Genel vaziyet planı (1/25000 ölçekli),

3) Genel vaziyet planı (1/10000 veya 1/5000 ölçekli),

4) Şebeke taslak planları (1/2000),

5) Sondaj logları ve değerlendirme formları,

6) Kaynaklara ilişkin yasal belge,

7) Analiz raporları,

8) Mevcut tesislerin planı,

9) Diğer belgeler ve tutanaklar,

verilir.

(3) Jeolojik-Jeoteknik ön etüt:

a) İçmesuyu projesi kapsamında yer alan tesislerin yapılacağı alanların jeolojik ve jeoteknik özelliklerinin belirlenmesi ve yapılacak çalışmalarda ortaya çıkabilecek muhtemel mühendislik jeolojisi sorunlarına ait çözüm yöntemlerinin araştırılması amacıyla bir jeolojik-jeoteknik ön etüt raporu hazırlanır.

b) Öncelikle gözlemsel inceleme ile çalışma alanının jeolojik ve jeoteknik özellikleri araştırılır, zeminin taşıma gücü ile proje kapsamının tümünde karşılaşılabilecek jeolojik problemler incelenir ve çözüm önerileri verilir.

c) Ön proje raporu hazırlanan bölge yerinde tetkik edilir ve bu kapsamda;

1) Nüfus öngörülerinin belde gelişimi ile uyumu ve özel su gereksinimi,

2) Elektrik enerjisi fiyatı, elektrik enerjisi temin edilmesi gerekiyor ise, temin önerileri,

3) Mevcut tesislerin durumunun raporla uyumu ve planlarda gösterimi,

4) Su kaynaklarının verimleri ve öngörülen kaptaj şekil ve esasları ile sel tahribatına ve kirlenmeye karşı koruma tedbirleri,

5) Mevcut yolların durumu ile servis yoluna ihtiyaç olup olmadığı hususu,

6) Düzenlenen jeolojik-jeoteknik ön etüt raporu öngörüleri doğrultusunda temel emniyeti, deprem ve heyelan durumları da göz önünde bulundurularak belirlenen iletim hattı güzergahları ile depo, pompa istasyonu, arıtma tesisi vs. tesislerin yapım yerleri (varsa alternatifleri ile birlikte) ile mevcut tesislerin 1/25.000 ölçekli genel durum planında gösterimi, rapor ve mevcut durum ile uyumu,

7) Şebeke hatlarında su tüketimi ile ilgili yoğunluk katsayıları,

8) Ruhsatlı malzeme ocakları ile her bir malzemenin hangi araçlarla taşınabileceği ve ortalama nakliye mesafeleri, çıkan hafriyatın konulacağı kesin depo yeri ve mesafesi,

9) Mevcut ve yeni yapılacak sistemdeki klorlama ünitelerinin yerleri ve özellikleri,

10) Yer üstü yangın musluklarının yerleri,

11) Şebeke taslak planlarının proje alanına ait harita ve imar planı değişiklik ve ekleriyle, son duruma uyup uymadığı, taslak planların kapsamadığı başka yerleşimlerin olup olmadığı, şebeke hatlarının kademelendirmesinin mevcut duruma uyup uymadığı, gelecekte yerleşime açılacak gelişme alanlarının planlanıp planlanmadığı,

12) İletim ve şebeke hatları ile yapım yerlerinin kamulaştırma durumu ve yaklaşık bedelleri, alınacak sular üzerindeki su hakları, kamulaştırmanın mümkün olup olmadığı,

13) 1/25.000 ölçekli genel durum planına işlenmiş Belediye sınırı ile, harita, imar planı, mücavir alan ve şebeke kat sınırları,

14) Karayolu, demiryolu, su kanalı, gölet, baraj, kanalet, köprü, menfez, kanalizasyon, içmesuyu, yağmursuyu, petrol boru hattı, doğal gaz boru hattı, elektronik haberleşme alt yapıları ve enerji hatları gibi mevcut veya planlanan tesislerin içmesuyu tesislerinin projelendirilmesinde dikkate alınıp alınmadığı,

15) Proje alanının jeolojik-jeoteknik ön etüt raporu yerinde tetkik edilmesi, bölgenin genel özelliklerinin irdelenerek, gerek görülmesi halinde zemini temsil edecek kesimlerde muayene çukurları ve/veya zemin sondajı yapılacak konumların belirlenmesi,

hususlarına ilişkin tespitler yapılır.

Arazi çalışmaları (B etabı)

MADDE 19 –

(1) Kaptaj, iletim hatları, depo yerleri, haritası bulunmayan şebeke hatları, sanat yapıları ve varsa servis yollarına ait harita ölçümlerini yapıp, şeritvari harita ve plankoteleri çıkarılır. Şeritvari harita genişliği boru ekseninden itibaren sağlı sollu 75’er metre olmak üzere 150 m olarak alınır. Bu değerler; yerleşim alanları içerisinde fiziki şartlar dikkate alınarak ilgili idaresince belirlenir. Bunlara dayalı olarak saptanacak iletim hatları ve servis yolları güzergahı ve yapım yerleri araziye aplike edilir.

(2) Gidiş dönüş nivelman ve şenajla iletim hatları ve şebeke ana boruları ile gerekli görülen şebeke besleyici hatlarının boyuna kesitleri ve şematik profilleri çıkarılır.

(3) Depo, pompa istasyonu ve arıtma tesisi ve benzeri projede korunacak olan mevcut tesislerle menfez, su kanalı, köprü geçişi gibi geçişlerle ilgili ölçümler yapılarak röleveleri çıkarılır.

(4) Mevzuata uygun röperleme yapılarak planda gösterilir.

(5) Ön proje raporu öngörüleri doğrultusunda halihazır harita dışında kalan yerleşim alanlarına şebeke hattı döşenmesinin gerekmesi halinde bu sokaklara ait poligonlar tesis edilerek kotlu sokak planı (kanava) çıkarılır.

(6) Hazırlanacak bütün planlar üzerinde, sokakların adları veya numaraları, önemli bina ve konut gruplarının yerleri, harita koordinatları, köprü, karayolu, kanal, kanalet, dere, menfez, enerji nakil hatları, petrol veya doğalgaz hatları ve benzeri tesisler gösterilir. Bu tür bilgilerden gerekli görülenlere plankote ile boy kesitler ve şematik profillerde de yer verilir.

(7) Arazi çalışmaları kapsamında,

a) Ölçüm defterleri,

b) Röper krokileri,

c) Röleveler,

ç) Kanavalar,

d) İletim hattı taslak planı, profili ve şematik profili,

verilir.

Jeoteknik etüt (C etabı)

MADDE 20 –

(1) Ön proje ve jeolojik-jeoteknik ön etüt etabında hazırlanan ve tasdik edilen Jeolojik-Jeoteknik etüt raporunun, arazi çalışmaları etabında yürütülen çalışmalar sonucunda tesislerin kesinleşen yerlerine göre uygun ve yeterli görülmesi durumunda, jeolojik etüt etabında belirtilen çalışmalar yapılmayabilir. Ön proje ve jeolojik-jeoteknik ön etüt etabının yersel tetkik çalışmaları sırasında muayene çukuru ve/veya sondaj kuyuları açılması gerektiği belirlenmiş ise, ya da arazi çalışmaları etabı sonunda yeni jeoteknik çalışmalara ihtiyaç duyulduğu durumlarda jeoteknik etüt etabı kapsamında jeoteknik çalışmalar yapılır.

Proje çözümü, detay ve metraj çalışmaları (D etabı)

MADDE 21 –

(1) Mimari statik-betonarme, elektrik, mekanik, sıhhi tesisat, havalandırma tesisatı hesapları, dere, karayolu, köprü geçişi mevcut altyapı tesisleri ile kesişme detay projeleri, gerekmesi halinde yataklama projeleri, temel ıslah projeleri, 400 mm ve daha büyük çaplı boruların dönüş ve birleşimleri ile ilgili hesap ve projeleri, özel sanat yapıları projeleri ve tesisin tümünü kapsayan detay projeler düzenlenir.

(2) Proje malzemelerini teşkil eden tüm ünitelere ait metrajlar, inşaat kalemlerinin her biri için çıkarılır. Metrajlar neticesinde nakliyeye esas malzemenin miktarları genel malzeme ihtiyaç cetvelinde belirtilir.

(3) Proje çözümü, detay ve metraj çalışmaları kapsamında;

a) Karakteristik cetvel, terfi tesisleri ve klorlama tesisleri bilgi cetvelleri,

b) Açıklama raporu, ön proje raporu, jeolojik-jeoteknik ön etüt raporu,

c) Genel vaziyet planları,

ç) Sondaj logları, analiz raporları, debi ölçümleri, kaynaklara ait yasal belgeler, tutanaklar, diğer bilgi ve belgeler,

d) İletim hatları plan, profil ve şematik profilleri,

e) İdarece daha önce tasdik edilen tip projelerin dışında, kaptaj, köprü, terfi merkezi, vana odası ve benzeri özel sanat yapıları projeleri, tesisin tümünü kapsayan kesişme noktaları ve geçişlerle ilgili detay projeleri ile plankoteler,

f) Şebeke hesap tabloları, şebeke hesap planları, şebeke inşaat planları, düğüm nokta detayları, tesbit kitlesi detayları,

g) Depo, terfi merkezi, hava kazanı veya denge bacası, kaptaj, maslak, koruma bölgesi, tahliye, vantuz ve vana odası, tip projeleri ile detay projeler,

ğ) Özel teknik şartnameler,

h) Yürürlükteki talimatnamenin maddelerinde bahsi geçen ve yapılması gereken projeler ile gerekli diğer bilgiler ve belgeler,

verilir.

Proje ve dökümanların teslimi (E etabı)

MADDE 22 –

(1) Proje ve dökümanları;

a) Karakteristik cetvel, terfi tesisleri ve klorlama tesisleri bilgi cetvelleri, yıllık işletme giderleri hesap cetveli, raporlar (açıklama raporu, hidrolojik rapor, jeoteknik rapor), genel vaziyet planı,

b) İletim hatları plan, profil ve şematik profilleri,

c) Kaptaj, maslak, koruma bölgesi, tahliye, vantuz, vana odası ve iletim hattı ile ilgili detay projeleri ile plankoteler,

ç) Şebeke hesap tabloları ve şebeke hesap planları,

d) Şebeke inşaat planları, düğüm nokta detayları, tesbit kitlesi detayları,

e) Depo ve terfi merkezi tip projleri ile detay projeler, su dardesi hesapları ve detay projeleri,

f) Özel teknik şartnameler,

g) Metrajlar,

ğ) Harita-aplikasyon ölçme dökümanı,

h) Jeoteknik çalışmalara ait dökümanlar,

ı) Arazi ölçümlerine ait krokiler, nivelman, takeometre ve poligon defteri,

olarak teslim edilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İçmesuyu Temini ve Dağıtım Sistemlerinin Yapımına İlişkin Esaslar

Genel esaslar

MADDE 23 –

(1) İçmesuyu temini ve dağıtım sistemlerinin inşasında kullanılan bütün malzemeler, ulusal ürün standartlarına veya Avrupa Teknik Uygunluk belgesine sahip olur. İlgili ürünlerin CE belgesi olur, İnşaat Ürünleri Direktifi’ne uygun olur ve bu ürünler ilgili standartlarla belgelenir ve işaretlenir.

(2) Ürün standartları ayrıca, bu Yönetmelikte verilmeyen, taşıma, depolama, montaj ve bakım gibi bilgileri de içerir.

(3) Bu Yönetmelik, fabrikada üretilmiş veya yerinde üretilmiş bütün ürünler için geçerlidir. Bütün malzemeler ve şebeke elemanlarının özellikleri ile dayanımları tanımlanarak zamanla bozulmaları dahil test edilir.

(4) Ürün standartları, malzemelerin kullanım amacına uygunluğunun verifikasyonu için yeterli bilgiyi sağlar.

Malzemeler

MADDE 24 –

(1) İç ve dış kaplamalar ile sızdırmazlık malzemeleri gibi sistem elemanları için kullanılan bütün malzemeler, su dağıtım sistemlerinde kullanılmaya uygun olur. Temas ettikleri suyun kalitesini bozmayacak şekilde seçilir.

Boyutlar

MADDE 25 –

(1) Anma çapları: Malzemelerin boyutları DN/ID ve/veya DN/OD kullanılarak ifade edilir. Hangi boyut aralığından seçildiği ürün standardında belirtilir.

(2) İç ve dış çaplar: DN/ID ile verilen ürün standartları, malzemenin iç çapını gösterir. Ayrıca, ürün standardında tolerans değerleri de verilir. DN/OD ile verilen ürün standartları, malzemenin dış çapını, et kalınlığını ve toleransları gösterir.

(3) Uzunluk ve et kalınlığı: Boruların uzunluk ve et kalınlıklarındaki toleranslar, uzunluk veya et kalınlığı verilse de verilmese de ürün standardında açıkça belirtilir. Et kalınlığı veya uzunluk ürün standardında belirtilmemişse, üretici tarafından ayrıca verilir.

(4) Borular, fittingler ve vanaların geometrisi: Makaraya sarılı olarak taşınan borular haricinde tüm borular düz olur ve verilen toleranslar aşılmaz. Makaralara sarılı olarak taşınan borular için makaranın en küçük yarıçapı ürün standardında belirtilir. Borular, fittingler ve vanaların uç kesitleri eksene dik olur ve bağlantıyı zora sokmayacak kadar küçük toleransa sahip olur. Dirsekler için 11°15’, 22°30’, 30°, 45° ve 90° açılar tercih edilir.

(5) İç yüzey: Borular, fittingler ve vanaların iç yüzeyleri, hidrolik açıdan performanslarını etkileyecek mertebede, görünür özürler taşıyamaz, kabul edilebilir pürüzler ürün standardında açıkça belirtilir.

(6) Görünüm ve uygunluk: Tüm malzemeler üniform görüntüye sahip olur ayrıca performanslarını etkileyecek hasar ve etkiler taşıyamaz.

Yapısal tasarım

MADDE 26 –

(1) Ürün standartlarında belirtilen basınçlar, KİB, AKİB ve ASTB ile kıyaslanır. Malzemelerin yapısal tasarımı, su dağıtım sistemlerinin güvenli işletilmesi açısından;

a) Maksimum ve minimum sıcaklıklar ile sıcaklık değişimlerine,

b) Uzun süreli yüklere,

c) Dinamik yüklere,

ç) Zemin kaymaları ve depremlere ve

d) Su darbesi basınçlarına,

karşı dayanıklı olur.

(2) Uzun vadede kabul edilebilir azami esneme %8’i aşmaz.

(3) Ürün standardı, yapısal tasarımla ilgili standartlara uygun olur.

(4) Hidrantlar dahil bütün vanalar için açık ve kapalı pozisyondaki bütün basınçlar (KİB, AKİB, ASTB) verilir ve vanalar bu basınçlara karşı dayanıklı olur. Vanalar, verilen AKİB ve KİB aralıklarında çalışabilecek şekilde olur.

Mekanik şartlar

MADDE 27 –

(1) Yüzey dayanımı: İç ve dış yüklere karşı dayanımın test edildiği metotlar ürün standardında açıkça belirtilir.

(2) Eksenel dayanım: Küçük çaplı ve uzun, rijit ve yarı rijit borular için, belirli yük şartlarında esneme momenti ve esneme yükleri ürün standardında verilir. Alternatif olarak, ürün standartlarında uzunluk/çap oranları verilebilir. Bu bilgi, taşıma, kaldırma ve döşeme aşamalarında oluşabilecek problemleri önlemeye yardımcı olur.

Sızdırmazlık

MADDE 28 – (1) Bağlantı aparatları dahil bütün şebeke elemanları, tasarım ömrü boyunca sızdırmazlık sağlayacak şekilde tasarlanır, üretilir ve test edilir.

Bağlantılar

MADDE 29 –

(1) Bütün sızdırmazlık malzemeleri ilgili standartlara uygun olur ve bu durum ürün standardında belirtilir.

(2) Elastik sızdırmaz malzeme kullanılan bağlantıların, izolasyon malzemesinin uzun vadedeki özellikleri de göz önünde bulundurularak (esneklik, güç, gevşeme, sıcaklığa karşı duyarlılık gibi) tasarım ömrü boyunca sızdırmaz olması sağlanır. Ayrıca, tasarım ömrü boyunca bağlantı noktalarının kayması olasılığı da göz önünde bulundurulur.

(3) Bağlantı ekipmanlarının tipi ürün standardında açıkça belirtilir ve kullanılan ekipman tipleri;

a) Rijit bağlantılar,

b) Ayarlanabilir bağlantılar,

c) Esnek bağlantılar,

olarak sıralanır.

(4) Rijit bağlantılar için gerekli performans ve test bilgileri ürün standardında belirtilir.

(5) Ayarlanabilir bağlantılar için gerekli performans ve test bilgileri ürün standardında belirtilir. Kabul edilebilir açısal esneme değerleri ürün standardında belirtilir ve ürün bu şekilde imal edilir.

(6) Bağlantı boyunca enine gerilmeye maruz kalan bağlantılar için, birleşik testlerde (Newton cinsinden) en az 10*DN veya ayrı testlerde en az (Newton cinsinden) 20*DN değeri rapor edilir. Buna karşın, contanın çap esnemesi, borunun kabul edilebilir azami esnemesini aşmaz.

(7) Testler tiplere göre ayrı ayrı yapılır. Test edilen çaplar ürün standardında belirtilir ve bu çaplar bütün çap aralığını kapsar.

(8) Testlerde, üretimden kaynaklı bütün olumsuz koşullar göz önünde bulundurulur (soket ve contaların maksimum ve minimum çapları ile ovallikleri).

(9) Testlerde uygulanan basınçlar, bütün bağlantı tipleri için en azından ASTB (azami kabul edilebilir saha test basıncı) değerine eşit olur.

Çap ve et kalınlığı ölçümleri

MADDE 30 –

(1) İç çap ölçümü ürün standardında gerekliyse, borunun iki ucuna yakın noktalarda iç çap ölçümleri yapılır. Her bir kesitte en az iki ölçüm yapılarak ortalama iç çap hesaplanır.

(2) Dış çap ölçümü ürün standardında gerekliyse, iç çap ölçümlerine benzer şekilde ve benzer noktalarda ölçümler yapılır veya her bir kesitte borunun çevresi ölçülerek ortalama dış çap hesaplanır.

(3) Et kalınlığının ölçümü ürün standardında gerekliyse, malzemenin iki ucuna yakın noktalarda ölçümler yapılır. Ölçüm yapılan her kesitte, eşit mesafelerde en az dört ölçüm yapılır. Alternatif olarak, her bir kesitteki en küçük ve en büyük değerler belirlenebilir.

Boru parçasının düzlüğü

MADDE 31 –

(1) Boru parçasının düzlüğündeki özürlerin ölçülmesi ürün standardında gerekliyse ölçüm metodu açıkça belirtilir. Sapmalar, merkez noktasından itibaren boru parçası uzunluğunun 2/3’ü kadar bir uzunlukta yapılır.

Borunun eksenel dayanım testi

MADDE 32 –

(1) Ürün standardında eksenel dayanım testi gerekliyse, esneme testinde;

a) Testlerin kayıt özelliği olan bir makinede yapılması,

b) Test edilecek borunun iki ucundan sabitlenmesi ve 3 veya 4 noktadan uygulanan yüklerle tek bir çatlamaya kadar test edilmesi,

c) Gerilmenin, mm cinsinden en az 5*DN kadar olması,

ç) Destek malzemelerinin sadece dikeyde etki etmesi,

hususları dikkate alınır.

Rijit borularda kırılma testi

MADDE 33 –

(1) Ürün standardında kırılma testleri öngörülmüşse, uygunluk testi mi yoksa azami dayanım testi mi olduğu açıkça belirtilir. Test, borunun tamamına veya bir kısmına üniform yük uygulanarak gerçekleştirilir. Taşıyıcılar, borunun belirli kesimlerine ayrılabilir. Test yükü, tüm taşıyıcı uzunluğu boyunca simetrik olarak uygulanır. Yatay stabiliteyi sağlamak amacıyla test yükünün uygulandığı nokta ayarlanabilir. Belirlenen yükün son üçte birlik kısmı uygulanırken yük artış hızı sabit olur ve yük uygulama süresi en az 30 sn olur.

Esnek borularda dairesel dayanım testi

MADDE 34 –

(1) Ürün standardına göre dayanım testi, deformasyon testi ve/veya nihai deformasyon testi yapılacaksa, testler yük ve deformasyon kayıt sistemi olan makinelerde gerçekleştirilir. Taşıyıcıların düz çelik plakalar olup olmadığı ürün standardında belirtilir. Kısa vadeli dayanım testleri ve uzun vadeli deformasyon testleri varsa ilgili standartlara göre yapılır.

Basınç testleri

MADDE 35 –

(1) Her bir testin tipi ve amacı (basınç dayanım testi veya nihai basınç dayanım testi) ürün standardında belirtilir. Basınç dayanım testinde uygulanan basınç ürün standardında açıkça yazılır. Nihai basınç dayanımı, ürün standardında belirtilen arıza/kırılma/çatlama noktasına kadar uygulanan basınç olarak verilir.

Boru testleri

MADDE 36 –

(1) Bir ya da daha fazla borunun tamamı ya da bir kısmına, ürün standardında belirtilen sürelerle belirli bir hidrostatik basınç uygulanarak yapılır.

(2) Test edilen borular uygun aparatlarla sabitlenir ve içi suyla doldurularak hava boşaltılır.

Bağlantı testleri

MADDE 37 –

(1) Testler, birbirine bağlanmış iki boru veya boru parçası üzerinde yapılır ve test boyunca borular, ürün standardında verilen şartlara göre bağıl olarak hareket edebilecek şekilde olur.

Fittingler, vanalar ve diğer malzemelerin testleri

MADDE 38 –

(1) Kullanım amacına uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla, test metotları ürün standardında belirtilir.

Ürünlerin montajı

MADDE 39 –

(1) Her bir ürün standardı, malzemelerin boyut aralıklarının birbirine bağlanmaya uygun olup olmadığı bilgisini içerir. Bağlantı sağlanabilen durumlarda bağlantı şekilleri de açıkça belirtilir.

Etiketleme

MADDE 40 –

(1) Etiketleme hususundaki şartlar ürün standardında belirtilir. Her bir malzeme görünür ve açık bir şekilde etiketlenir. Malzemeyi kesin olarak tanımlayabilmek için etiket üzerinde en az;

a) EN ön ekli ulusal veya AB standardı numarası (EN …….. şeklinde),

b) Üretici firma bilgisi ve imal edildiği yer,

c) Üretim tarihi,

ç) Varsa sertifikasyon kuruluşu,

d) Gerekliyse sınıflandırma bilgisi,

e) Gerekliyse içmesuyu uygulamalarına uygunluk,

 bilgileri bulunur.

Yapım işleri

MADDE 41 –

(1) Kalifikasyonlar: Projenin yönetilmesi ve yapımı sırasında, bu Yönetmelikte verilen kalite şartlarının yerine getirilip getirilmediğini muhakeme edebilecek eğitilmiş personel çalıştırılır. İşveren tarafından işin teslim edildiği yüklenici firmanın, işin gereklerini yerine getirebilecek nitelikte olmasına dikkat edilir. Gerekli kalifikasyonların sağlandığını kontrol etmek işverenin yükümlülüğündedir.

(2) Yapım ile ilgili kurallar: İnşaat işleri, varsa ilgili standartlara uygun olarak yapılır ve ilgili standartlarda verilen şartlar yüklenici firma tarafından sağlanır. Buna ek olarak, kullanılacak malzemeler hususunda üretici firmanın direktiflerine de uyulur.

(3) Malzemelerin taşınması ve depolanması: İşlemler sırasında malzemeler hasarlara karşı korunur. Yükleme, taşıma ve boşaltma sırasında uygun ekipmanlar kullanılır. Borular taşınırken ve depolanırken iki uçları kapatılarak tehlikeli maddelerle temas etmesi engellenir. Malzemeler toprak, çamur, atıksu ve diğer kirli maddelerle temas ettirilmez. Bu tip temaslardan kaçınmak mümkün değil ise, borular döşenmeden önce iyice temizlenir. Hasardan koruma, bozulma ve kirlenmeyi önlemek amacıyla üretici firmanın bütün talimatlarına uyulur.

(4) İş sağlığı ve güvenliği: Bütün işler, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olarak yapılır. Kişisel koruma ekipmanları kullanılır. Bütün personel iş kazaları ile ilgili yasal düzenlemeler hususunda bilgilendirilir. Çalışma sahalarında acil durum alarmları ve ilkyardım ekipmanları bulundurulur ve kaza halinde uygun adımlar atılır. Acil durum ekipmanlarının düzenli olarak bakımları yapılır ve güvenilirlikleri test edilir. Arızalı veya iş görmeyen ekipmanlar sahadan alınır ve yenileriyle değiştirilir. İnşa işlerine başlamadan önce diğer işletmelerin tesislerine dair bütün planlar temin edilir. Gerekli durumlarda güvenlik önlemleri alınır.

(5) İnşaat şartları;

a) Kazı alanlarında; personeli, diğer insanları, yapıları ve trafik akışını korumak amacıyla gerekli tedbirlerin alınması,

b) Tranşeler dahil bütün kazı mahallerinde çökmelere karşı tedbirler alınması ve kazı alanlarına giriş çıkış için uygun yerlere merdivenler konulması,

c) İnşa işlerinde diğer yapılara zarar verilmemesi,

ç) Borular ve diğer malzemelerin taşınması ve depolanması sırasında personelin, diğer insanların ve yapıların güvenliğinin sağlanması,

d) Borular döşenirken ve malzemeler monte edilirken ilgili iş sağlığı ve güvenliği şartlarının (kesme ve kaynak yapma gibi faaliyetlerde koruyucu elbiseler ve ekipmanlar kullanılması gibi) sağlandığından emin olunması,

hususları dikkate alınır.

Tranşeler

MADDE 42 –

(1) Tranşeler ve çalışma alanının inşaası: Çalışma alanının boyutları ve inşa yöntemi, borular ve diğer malzemelerin kolaylıkla döşenmesi ve montajına yetecek kadar olur. Tranşe boyutlarının ve inşa yönteminin tasarımda planlanan şekilde yapıldığından emin olunur. İşveren ile anlaşılması durumunda planlanan tranşelerin boyutları değiştirilebilir. Borular döşenmeden önce, tranşe derinliği, eğimi, genişliği ve zemin durumu dikkatle kontrol edilir.

(2) Dolgu derinliği: Tranşe tasarımı bütün boruların don derinliğinin altında kalmasına müsaade edilecek şekilde yapılır ve kazılır. Bu mümkün olmazsa, don olaylarında koruma sağlamak için alternatif tedbirler alınır. Aksi hususunda anlaşma sağlanmadığı müddetçe don derinliği 125 cm kabul edilir.

(3) Yataklama: Boru parçasının ağırlığını üniform olarak taşıyacak şekilde yataklama yapılır. Boruların ve diğer malzemelerin yataklanması ile ilgili hususlar Ek-2’ye göre yapılır.

(4) Teknik altyapı tesislerinin yol enkesitlerindeki konumları Ek-1’e göre yapılır.

Malzemelerin montajı

MADDE 43 –

(1) Normal şartlarda, yeraltında bulunan tesisler ve benzer yapılarla yeni boru hattı arasında en az 0,40 m açıklık bırakılır.

(2) Borular, diğer boru hatları veya kablolarla paralel olarak döşenecekse, aralarındaki yatay mesafe 0,40 m’den az olamaz. Sıkışık noktalarda, eğer mümkünse en az 0,20 m açıklık bırakılır. Her durumda doğrudan temas engellenir. Alınan tedbirlerle ilgili işverenin onayına başvurulur.

(3) Kablolar ve boruların kesiştiği noktalarda en az 0,20 m dikey açıklık bırakılır. Bu mümkün değil ise, doğrudan teması önleyecek tedbirler alınır. Doğrudan temas yoluyla itme ve çekme kuvvetlerinin iletimini engelleyecek tedbirler alınır. Bu tedbirler işverenin onayına sunulur.

(4) Kazı işleri sırasında diğer yapılar ve yeraltı tesislerine zarar vermemek için tedbirler alınır. Ayrıca, işveren tarafından istenen özel şartlar yerine getirilir.

(5) Montaj sırasında borular kirlenmelere karşı korunur. Vanalar, fittingler ve diğer malzemelerin montajı sırasında ve yapı bağlantılarında aşırı gerilmelere izin verilmez.

(6) Gerekirse, zemine oturmayan boruların zemine oturması için önlemler alınır, ancak bu önlemler boruda aşırı gerilmelere yol açamaz.

(7) Malzemelerin montajı ile ilgili esaslar Ek-2’ye göre yapılır.

Boru bağlantıları

MADDE 44 –

(1) Boru bağlantıları Ek-2’de verilen esaslara uygun olarak yapılır.

(2) İçme suyu ile temas halinde bulunması muhtemel olan boruların geçişini sağlayan bütün kaydırıcılar ilgili standartlara uygun olur.

Korozyon ve kirlenmelere karşı koruma

MADDE 45 –

(1) Risk görülen bölgelerde borular ve diğer malzemeler korozyon ve kirlenmelere karşı koruma altına alınır. Koruma amacıyla plastik maşon, bitümlü kaplama, koruyucu bantlar vs. kullanılır. Borular ve diğer malzemeler, riskli bölgelerde gerekirse içten ve dıştan kaplama yapılarak koruma altına alınır.

(2) Test yapılması uygun görüldüğünde, metalik boruların dış yüzeylerine plastik veya yalıtkan başka malzeme ile kaplama yapıldığında veya metalik borulara katodik koruma sistemi tasarlandığında, kaplamalar elektriksel olarak uygun cihazlarla test edilip, gerekliyse tamir edilir.

(3) Görsel muayeneden sonra, katodik koruma sağlanan borularda kaplama malzemesinin sürekliliği ve direnci, elektrik arkı oluşturan bir ekipman veya dengi ile test edilir ve test işleminden sonra dolgu yapılır. Test işleminde uygulanacak olan voltaj, kaplama malzemesinin tipine ve kalınlığına bağlı olarak yüklenici tarafından belirlenir. Tespit edilen herhangi bir defolu bölge olması durumunda defolu kısım düzeltilir ve yeniden test edilir.

(4) Korozyon ve kirlenmelere karşı alınacak koruma tedbirleri Ek-2’de belirtilen esaslar dikkate alınarak yapılır.

Yataklama ve ana dolgu

MADDE 46 –

(1) Boru üzerindeki yük ve gerilme dağılımı ile borunun esnemesi, yataklamanın ve yataklama kapsamında yapılan işlemlerin nasıl yapıldığına bağlıdır. Yataklama işlemleri, ürün standartları göz önünde bulundurulmak üzere üretici talimatlarına uygun olarak yapılır.

(2) Yatak malzemesinin seçimi ile ilgili kriterler Ek-2’de verilmiştir. Yataklama işlemi, Ek-2’de belirtildiği gibi, alt yatak, üst yatak, yan dolgu, başlangıç dolgusu veya yüklenici tarafından uygun görüldüğünde bunların kısmi bileşimi olarak uygulanır.

(3) Dolgu malzemesi ile ilgili olarak belirli bir sıkıştırma oranı isteniyorsa, sıkıştırma işlemi kademeli olarak Ek-2’de belirtilen esaslar dikkate alınarak yapılır.

(4) Esnek boruların montajdan sonra esnemesi muhtemeldir ve montajdan sonra belirli boru kesitleri ve mesafelerde Ek-2’de belirtilen esaslara göre esneme testleri yapılır.

ALTINCI BÖLÜM

İçme Suyu Temini ve Dağıtım Sistemlerinin İşletme ve Bakımına İlişkin Esaslar

İşletme ve bakım

MADDE 47 –

(1) Su dağıtım işlevi ile çevre ve halk sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri en aza indirmek için bütün su dağıtım sistemi, borularda ve diğer malzemelerdeki arızaları ve kaçakları tespit etmek üzere Ek-3’te belirtilen esaslara göre izlenir ve denetlenir.

 (2) Pompalar, vanalar ve elektrikli ekipmanlar gibi ekipmanların rutin bakımları yapılır ve önleyici tedbirler alınır. İleride yapılacak bakım, değişim ve yeraltı ekipmanlarının uygun donatılarla iyileştirilmesine dair planlar, varsa ulusal standartlara, yoksa AB standartlarına uygun olur. Ekipman değişiminde verim sınıfının yüksek olması dikkate alınır.

Su yönetiminde kayıp/kaçakların düşürülmesi

MADDE 48 –

(1) Su yönetiminde kayıp kaçakların düşürülmesi ile ilgili olarak içmesuyu şebekesinde meydana gelen kayıpları azaltmaya yönelik çalışmalar, mevcut şebekenin incelenmesi, hidrolik modellemesi, kontrol edilebilir ve ölçülebilir izole alt bölgelerin (DMA) oluşturulması, CBS ve SCADA sistemleri yoluyla sürekli izlenmesi, kayıp-kaçakların bölgesel ve noktasal olarak tespit edilmesi, basınç yönetiminin yapılması, normal abone ve yüksek tüketimli abonelerin sayaçlarının durum tespitinin yapılması işlerini kapsar. Bu kapsamda yapılacak işlere dair detaylar Ek-3’te belirtildiği şekilde yapılır.

(2) Şebekede su kayıplarının düşürülmesi için yapılacak çalışmalarda, 8/5/2014 tarihli ve 28994 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği ile İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliğinde yer alan usul ve esaslara uyulur.

İçmesuyu altyapı bilgi sistemi

MADDE 49 –

(1) İdareler her türlü coğrafi veri ve bilginin saklandığı, sorgulandığı ve istenildiğinde sunulduğu içmesuyu altyapı bilgi sistemlerini oluşturur.

(2) İçmesuyu altyapı bilgi sistemi ile ilgili veriler Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliğinde belirtilen datum ve koordinat sistemlerine uygun olarak üretilir.

(3) İçmesuyu sistemini oluşturan coğrafi detaylar; sistem bütünündeki sorgulamalara imkan verecek ilişkisel bir veri modelinde, değişikliklerin takip edilebileceği zamansal şemaya sahip olarak ve zeminle aplike edildikleri yatay ve düşey konum bilgisiyle içmesuyu altyapı bilgi sistemine kayıt edilir.

(4) İçmesuyu altyapı bilgi sistemi, içmesuyu sistemindeki değişiklikleri yansıtacak şekilde gerekli veri yedeklemesi yapılarak güncellenir.

(5) İçmesuyu altyapı bilgi sistemindeki veriler gerekmesi halinde ilgili paydaşlarla web sistemi üzerinden paylaşılabilir nitelikte olur.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Boru hatlarının test edilmesi ve dezenfeksiyon

MADDE 50 –

(1) Yeni bir boru döşendiğinde ya da su dağıtım sisteminin bir parçası genişletildiğinde veya su dağıtım sisteminin bir parçası ya da bir boru değiştirildiğinde, Ek-2’de belirtilen metotlar kullanılarak basınç testleri gerçekleştirilir ve dağıtım boruları bir dezenfektan içeren suyla yıkanır.

(2) Dezenfeksiyon amacıyla sadece içmesuyu kullanılır. Yıkama amacıyla getirilen içme suyunun kirlenmemesine ve yıkama işleminden sonra yıkama suyunun çevreye zarar vermeyecek şekilde bertaraf edilmesine özen gösterilir.

Kalifikasyon ve eğitim

MADDE 51 –

(1) Her düzeydeki personele, işlerini güvenle ve yetkin bir biçimde gerçekleştirebilmeleri için ilgili mevzuatı ve teknikleri tanıtıcı ve açıklayıcı uygun bir eğitim verilir. Eğitimler ihtiyaç duyulduğunda periyodik olarak tekrarlanır. İnşaat çalışmalarını yürüten kurumlar belirli bir iş için özel nitelikler talep edebilir.

Yürürlük

MADDE 52 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 53 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

Resmi Gazete Tarihi: 10.09.2014 Resmi Gazete Sayısı: 29115

ÇEVRE İZİN VE LİSANS YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca alınması gereken çevre izin ve lisansı sürecinde uyulacak usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmeliğin Ek-1 ve Ek-2 listesinde yer alan faaliyet ve tesisler ile ilgili olarak, 2872 sayılı Çevre Kanununca alınması gereken izin ve lisanslara ilişkin tüm iş ve işlemleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 2872 sayılı Çevre Kanununun 11 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Alıcı Ortam: Hava, su, toprak ortamları ile bu ortamlara ilişkin ekosistemleri,

b) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,

c) Çevre danışmanlık firması: Çevre yönetimi hizmeti vermesi için Bakanlık tarafından belgelendirilen tüzel kişiyi,

ç) Çevre görevlisi: Faaliyetleri sonucu çevre kirliliğine neden olan ve/veya neden olabilecek ve Çevre Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan düzenlemeler uyarınca denetime tâbi tesislerin faaliyetlerinin mevzuata uygunluğunu, alınan tedbirlerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığını değerlendiren, tesis içi yıllık denetim programları düzenleyen ve Bakanlık tarafından belge verilen görevliyi,

d) Çevre İzni: Çevre Kanunu uyarınca alınması gereken; hava emisyonu, çevresel gürültü, atıksu deşarjı ve derin deniz deşarjı konularından en az birini içeren izni,

e) Çevre İzin Belgesi: Alıcı ortamları korumak amacıyla ilgili mevzuat uyarınca işletmelere verilecek belgeyi,

f) Çevre İzin ve Lisans Belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında verilecek çevre izin ve çevre lisanslarını kapsayan belgeyi,

g) Çevre Lisansı: Ek-3C’de yer alan lisans konuları ile ilgili iş ve işlemlere ilişkin teknik yeterliliği,

ğ) Çevre Yönetim Birimi: Çevre Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan düzenlemeler uyarınca denetime tâbi tesislerin faaliyetlerinin mevzuata uygunluğunu, alınan tedbirlerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığını değerlendiren, tesis içi yıllık denetim programları düzenleyen ve Bakanlık tarafından yeterlilik belgesi verilen birimi,

h) Emisyon: İşletmelerden, alan ve noktasal kaynaklı katı, sıvı veya gaz haldeki atık maddelerin, titreşimin, ısının veya gürültünün havaya, suya veya toprağa doğrudan veya dolaylı olarak salımını,

ı) Geçici Faaliyet Belgesi (GFB): İşletmelerin faaliyette bulunabilmeleri için çevre izni ve lisansı öncesi verilen belgeyi,

i) İl Müdürlüğü Uygunluk Yazısı: İşletmelerin, tabi olduğu mevzuata göre fiziksel şartları sağladığına ilişkin belgeyi,

j) İşletme: Tesis ve faaliyetlerin bütününü,

k) İşletmeci: Çevre izin ve lisans sürecine tabi olan işletmeyi, işleten ve/veya mülkiyet hakkına sahip, hukuki olarak sorumlu, gerçek veya tüzel kişiyi,

l) Tesis: Alıcı ortama emisyonu olan ve/veya atıkların toplanmasından taşıma hariç bertarafına kadar gerçekleştirilen işlemlere ait ünitelerin bütününü,

m) Yetkili merci: Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Çevre izni veya çevre izin ve lisansına tabi işletmeler

MADDE 5 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamında çevre iznine veya çevre izin ve lisansına tabi işletmeler, çevresel etkilerine göre Ek-1 ve Ek-2 listelerinde sınıflandırılmıştır.

(2) Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer alan işletmeler, faaliyette bulunabilmeleri için, öncelikle geçici faaliyet belgesi almak zorundadır.

(3) Geçici faaliyet belgesi alan işletmeler belge tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde çevre izin veya çevre izin ve lisans belgesi almak zorundadır.

Geçici faaliyet belgesi, çevre izni veya çevre izin ve lisansı belgesi vermeye yetkili merciler

MADDE 6 –

(1) Bu Yönetmelik uyarınca verilecek geçici faaliyet belgesi veya çevre izin veya çevre izin ve lisansı;

a) Ek-1 listesinde yer alan işletmeler için Bakanlık,

b) Ek-2 listesinde yer alan işletmeler için Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri,

tarafından verilir.

(2) Birden fazla tesisi olan işletmelerin çevre izni veya çevre izin ve lisansı işlemleri, işletme adına ve işletmede aynı adreste yer alan tüm tesisler değerlendirilerek yürütülür ve sonuçlandırılır. Bir işletme içinde Ek-1 ve Ek-2 listesine tabi faaliyet veya tesislerin birlikte bulunması halinde söz konusu müracaat Ek-1 kapsamında değerlendirilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Geçici Faaliyet Belgesi, Çevre İzni veya Çevre İzin ve

Lisansı Başvurusu ve Değerlendirilmesi

Çevre izni veya çevre izin ve lisansına başvuru

MADDE 7 –

(1) Çevre izni veya çevre izin ve lisans başvurusu, Ek-1 listesinde yer alan işletmeler için çevre danışmanlık firmaları ya da çevre yönetim birimi tarafından, Ek-2 listesinde yer alan işletmeler için çevre danışmanlık firmaları, çevre yönetim birimi veya tesiste istihdam edilen çevre görevlisi tarafından yapılır.

(2) Bu Yönetmeliğin Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer alan işletmeler için geçici faaliyet belgesi, çevre izni veya çevre izin ve lisansı başvurusu elektronik veya mobil imza ile elektronik ortamda yetkili merciye yapılır.

(3) Bu Yönetmeliğin Ek-1 ve Ek-2’sinde yer alan işletmelerin başvurularında, Ek-3A, Ek-3B ve Ek-3C’de belirtilen bilgi, belge ve raporların sunulması zorunludur.

(4) Başvurunun yetkili mercilere yapılmasından sonuçlanmasına kadar olan süreç içerisinde sunulan bilgi, belge ve raporların doğruluğu, mevzuata uygunluğu ve doğacak hukuki sonuçlar konusunda işletmeci ve işlemlerin hizmet satın alımı yoluyla gerçekleştirilmesi durumunda yetkilendirilmiş çevre danışmanlık firması sorumludur.

(5) Yetkili merci tarafından elektronik ortamda yapılan bildirimler işletmeye tebliğ edilmiş kabul edilir.

(6) Aynı adreste bulunan ancak işletmecisi veya tüzel kişiliği farklı olan işletmeler ayrı ayrı çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi almakla yükümlüdürler.

Geçici faaliyet belgesine ait başvurunun değerlendirilmesi ve belgenin düzenlenmesi

MADDE 8 –

(1) Geçici faaliyet belgesi başvurusu, EK-3A ve EK-3B’de belirtilen bilgi, belge ve raporlar ile birlikte yapılır. Başvuru yetkili merci tarafından otuz takvim günü içerisinde değerlendirilir.

(2) Söz konusu başvuruda herhangi bir bilgi, belge ve raporun eksik olması halinde, yetkili merci eksiklikleri başvuru sahibine bildirir. Bildirim tarihinden itibaren eksikliklerin altmış takvim günü içinde tamamlanarak yetkili merciye sunulması zorunludur. Eksiklikleri tamamlanan başvuru yetkili merci tarafından yirmi takvim günü içinde değerlendirilir. Başvurunun uygun bulunmaması veya belirtilen süre içerisinde eksikliklerin tamamlanarak yetkili merciye sunulmaması durumunda geçici faaliyet belgesi başvurusu reddedilir.

(3) Birinci fıkraya göre yapılan başvurunun, yetkili merci tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, herhangi bir eksikliğin bulunmadığının belirlenmesi halinde, işletmeye bir yıl süreli geçici faaliyet belgesi verilir.

Çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesine ait başvurunun değerlendirilmesi ve belgenin düzenlenmesi

MADDE 9 –

(1) İşletmelerin, geçici faaliyet belgesi alınmasından itibaren yüz seksen takvim günü içerisinde EK-3C’de belirtilen bilgi, belge ve raporlar ile birlikte çevre izni veya çevre izin ve lisansına başvuru yapması zorunludur.

(2) Başvuru, yetkili merci tarafından altmış takvim günü içerisinde değerlendirilir.

(3) Yapılan değerlendirme sonucunda, başvuruda herhangi bir bilgi, belge, ölçüm, analiz sonuçları veya raporlarda eksiklik bulunması halinde, bu eksiklikler başvuru sahibine bildirilir. Bildirim tarihinden itibaren eksikliklerin doksan takvim günü içinde tamamlanarak yetkili merciye sunulması zorunludur.

(4) Başvuru yetkili merci tarafından yapılan değerlendirme sonucunda bilgi ve belgelerle birlikte ölçüm, analiz sonuçları ve raporların uygun bulunması durumunda çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi düzenlenir.

Geçici faaliyet belgesi, çevre izin veya çevre izin ve lisans belgesi ve ekleri

MADDE 10 –

(1) Geçici faaliyet belgesi, çevre izin veya çevre izin ve lisans belgeleri ve ekleri elektronik ortamda düzenlenir.

(2) Belge eklerinde, işletmenin ilgili mevzuatta öngörülen çalışma şartları ve diğer hususlar yer alır.

Çevre izin veya çevre izin ve lisans belgesinin geçerliliği ve yenilenmesi

MADDE 11 –

(1) İşletmelere verilen çevre izni veya çevre izin ve lisans belgeleri beş yıl süre ile geçerlidir. İşletmeler belge geçerlilik süresinin sona ereceği tarihten en az 180 takvim günü önce başvuru yapmak ve beş yıllık süre dolmadan yeniden çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi almak zorundadır. Bu süreç çevre izni belgesi için her durumda, çevre izin ve lisansı belgesi için ise mevcut lisans konuları ile ilgili prosesinde ve çalışma koşullarında herhangi bir değişiklik olmaması durumunda, GFB başvuru süreci uygulanmaksızın bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesi kapsamında yürütülür.

(2) Çevre izni veya çevre izin ve lisans alma süreci aşağıdaki belirtilen değişikliklerin gerçekleştirilmesini müteakip 30 takvim günü içerisinde yeniden başlatılır.

a) İşletmenin faaliyet yerinin değişmesi,

b) İşletmenin faaliyet konusunun değişmesi,

c) İşletmenin yakıtının ve/veya yakma sisteminin değişmesi,

ç) İşletmenin toplam üretim kapasitesinin veya toplam yakma/anma ısıl gücünün en az 1/3 oranında artması veya artış miktarının bu Yönetmeliğin Ek-1 Listesi kapsamında yer alması.

(3) İşletmede insan sağlığı ve çevresel etkiler açısından iyileştirme yönünde değişiklik yapılması durumunda veya ikinci fıkra kapsamı dışında kalan durumlarda yapılan değişikliğe ilişkin bilgi, belge ve raporlarla birlikte başvurulur. Çevre izni veya çevre izin ve lisans alma sürecinin yeniden başlatılıp başlatılmayacağı, izni veren yetkili merci tarafından değerlendirilerek karara bağlanır.

(4) Çevre izin ve lisansı belgesi bulunan ve Ek-3C’de yer alan lisans konuları kapsamında faaliyet gösteren işletmelerin, çevre lisansına tabi tesisler veya üniteler eklemek istemesi halinde eklenecek tesisler veya üniteler için geçici faaliyet belgesi ile çevre izni ve lisans belgesi başvurusu münferit olarak yapılır. Çevre izni konusu işletmede bulunan tüm tesisler dikkate alınarak değerlendirilir ve uygun bulunması durumunda mevcut çevre izin ve lisansı belgesi geçerlilik süresi değişmemek kaydıyla belge yeniden düzenlenir.

(5) Çevre izin ve lisansı belgesi bulunan bir işletme, belgesi ekinde belirtilen ve tesisine kabul etmesi uygun bulunan atıklara ilave olarak çevre izin ve lisansı belgesi geçerlilik süresi içerisinde yılda bir defaya mahsus olmak üzere mevcut prosesinde bir değişiklik yapmasını gerektirmeyecek nitelikte olan atıkların eklenmesi talebinde bulunabilir. Sunulan iş akım şeması ve proses özetinde yapılacak değerlendirme sonucunda talebin uygun bulunması durumunda mevcut çevre izin ve lisansı belgesi geçerlilik süresi değişmemek kaydıyla belge yeniden düzenlenir.

(6) İşletmede ikinci fıkranın (a) bendi dışında belirtilen değişikliklerin geçici faaliyet belgesi alınmasına müteakip çevre izin ve lisans başvurusu öncesinde gerçekleşmesi durumunda bir defaya mahsus olmak üzere geçici faaliyet belgesi yenileme işlemi yapılır.

(7) İkinci fıkranın (a) bendinde belirtilen değişikliğin olması durumunda çevre izin ve lisans belgesi yenileme işlemi GFB alma sürecinden itibaren başlatılır. İkinci fıkranın diğer bentlerinde belirtilen değişikliklerde çevre izni belgesi için her durumda, çevre izni ve lisansı belgesi için ise mevcut lisans konuları ile ilgili prosesinde ve çalışma koşullarında herhangi bir değişiklik olmaması durumunda GFB başvuru süreci uygulanmaksızın bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesi kapsamında çevre izin ve lisans süreci yeniden başlatılır.

(8) İşletmenin çevre izin ve lisans belgesinde belirtilen lisans konularından herhangi biri ile ilgili olarak faaliyet göstermemek üzere konu ile ilgili prosesini işletmeden tamamen kaldırılması, çevre izin veya çevre izin ve lisans belgesinde belirtilen izin konularından herhangi birisinin muaf olunan izin durumuna dönüşmesi halinde ilgili bilgi ve belgelerle başvuru yapılır. Yapılacak değerlendirme sonucunda mevcut çevre izin veya çevre izin ve lisansı belgesi geçerlilik süresi değişmemek kaydıyla belge yeniden düzenlenir.

Çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi bulunan işletmenin sahibi veya unvanının değişmesi

MADDE 12 –

(1) İşletmenin sahibi veya unvanının değişmesi durumunda üç ay içerisinde değişikliğe ilişkin sicil gazetesi, kapasite raporu ve mevcut çevre izni veya çevre izin ve lisans koşullarına uyacağına dair taahhütname ile başvuru yapılır.

(2) Yetkili merci tarafından yapılan değerlendirme sonucunda çevre izin veya çevre izin ve lisans sürecinin yeniden başlatılmasının gerekli görülmediği durumda, önceki geçerlilik süresi değişmemek kaydıyla belge yeniden düzenlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Geçici Faaliyet Belgesi, Çevre İzni veya Çevre İzin ve Lisans Belgesi İptalleri

Geçici faaliyet belgesinin iptali

MADDE 13 –

(1) 9 uncu maddenin birinci ve üçüncü fıkralarında belirlenen süreler içinde başvuru yapılmaması, eksikliklerin tamamlanarak gönderilmemesi veya başvurunun uygun bulunmaması durumlarında geçici faaliyet belgesi iptal edilir.

(2) Geçici faaliyet belgesi ile faaliyet gösteren işletmelerin geçici faaliyet belgesi başvuru aşamasında sunmuş olduğu bilgi ve belgelere aykırı çalıştığının tespit edilmesi durumunda yetkili merci tarafından Çevre Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca idari yaptırım uygulanarak geçici faaliyet belgesi iptal edilir.

(3) Geçici faaliyet belgesi başvurusu reddedilen veya geçici faaliyet belgesi iptal edilen işletmeler; bir defaya mahsus olmak üzere, reddedilen veya iptal edilen başvuruya ait her bir çevre izni veya çevre izin ve lisans konusu için 19 uncu madde uyarınca belirlenen belge bedeli kadar ödeme yaparak tekrar müracaatta bulunur. Bu işletmeler için izin süreci yeniden başlatılır. Başlatılan süreç sonunda geçici faaliyet belgesi veya çevre izni/çevre izin ve lisans belgesini alamayan işletmeler altmış takvim günü süresince faaliyette bulunamaz ve geçici faaliyet belgesi başvurusu yapamaz. Bahsedilen altmış takvim günü sonunda gerçekleştirilecek geçici faaliyet belgesi veya çevre izin/çevre izin ve lisans belgesi başvurularında belge bedeli olarak 19 uncu madde uyarınca belirlenen bedellerin iki katı uygulanır. Bu başvuru süreci sonunda da geçici faaliyet belgesi veya çevre izni/çevre izin ve lisans belgesini alamayan işletmeler doksan takvim günü süresince faaliyette bulunamaz ve geçici faaliyet belgesi başvurusu yapamaz. Geçici faaliyet belgesi veya çevre izin veya çevre izin ve lisansı belgesi olmaksızın faaliyette bulunan işletmeler hakkında 2872 sayılı Çevre Kanununun ilgili maddeleri uyarınca idari yaptırımlar uygulanır.

(4) Yükümlülükleri doğrultusunda yapılacak belgelendirmelerde ve beyanlarında usulsüz ve gerçeğe aykırı bilgi ve belge tespit edilen tesislere 2872 sayılı Çevre Kanununun ilgili maddeleri uyarınca idari yaptırım uygulanır ve geçici faaliyet belgeleri iptal edilir. Bu işletmelerin doksan takvim günü süresince faaliyeti durdurulur. İptal edilen başvuruya ait her bir çevre izni veya çevre izin ve lisans konusu için 19 uncu madde uyarınca belirlenen belge bedellerinin iki katı, tekrarında dört katı uygulanır, müteakip tekrarında ise faaliyet 1 yıl süresince durdurulur.

Çevre izin veya çevre izin ve lisans belgesinin iptali

MADDE 14 –

(1) İşletmenin çevre izni veya çevre izin ve lisans koşullarına aykırı iş ve işlemlerinin tespit edilmesi durumunda yetkili merci tarafından Çevre Kanununun ilgili maddeleri uyarınca idari yaptırımlar uygulanır.

(2) Uygunsuzluğun düzeltilmesi için, işletmeye yetkili merci tarafından en fazla bir yıla kadar süre verilebilir.

(3) İşletmeye süre verilmemesi veya işletmeye verilen sürenin bitiminde uygunsuzluğun giderilmemesi halinde, yetkili merci tarafından çevre izin veya çevre izin ve lisans belgesi iptal edilir. Çevre ve insan sağlığı yönünden tehlike yaratan faaliyetler nedeniyle işletmeye süre verilmeksizin çevre izin veya çevre izin ve lisans belgesi iptal edilir. Bu işletmeler için izin süreci yeniden başlatılır ve işletme kendi adına yeni geçici faaliyet belgesi düzenlenene kadar faaliyette bulunamaz. Geçici faaliyet belgesi olmaksızın faaliyette bulunan işletmeler hakkında 2872 sayılı Çevre Kanununun ilgili maddeleri uyarınca idari yaptırımlar uygulanır.

(4) Yükümlülükleri doğrultusunda yapılacak belgelendirmelerde ve beyanlarında usulsüz ve gerçeğe aykırı bilgi ve belge düzenlendiği tespit edilen tesislere 2872 sayılı Çevre Kanununun ilgili maddeleri uyarınca idari yaptırımlar uygulanır ve (…)⁽¹⁾ belgeleri iptal edilir. Bu işletmelerin doksan takvim günü süresince faaliyeti durdurulur. İptal edilen başvuruya ait her bir çevre izni veya çevre izin ve lisans konusu için 19 uncu madde uyarınca belirlenen belge bedellerinin iki katı, tekrarında dört katı uygulanır, müteakip tekrarında ise faaliyet 1 yıl süresince durdurulur.

Geçici faaliyet belgesi olmayan işletmeler

MADDE 15 –

(1) Bu Yönetmeliğin Ek-1 ve Ek-2 kapsamında yer alıp, geçici faaliyet belgesi olmadan faaliyete başladığı tespit edilen işletmelere, 2872 sayılı Çevre Kanununun ilgili hükümlerine göre idari yaptırımlar uygulanır. Sözkonusu işletmeler geçici faaliyet belgesi düzenlenene kadar faaliyette bulunamaz.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Askeri tesisler

MADDE 16 –

(1) Askeri tesisler ile ilgili çevre izin veya çevre izin ve lisans uygulamaları, ilgili kurumların görüşü alınarak Bakanlık tarafından belirlenir.

Çevre iznine tabi olmayan işletmeler

MADDE 17 –

(1) Yönetmeliğin EK-1 ve EK-2 listelerinde yer aldığı halde alıcı ortama herhangi bir hava emisyonu ve atıksu deşarjı olmayan işletmeler yetkili mercie müracaat etmek zorundadır. Çevre izin muafiyetine ilişkin değerlendirme yetkili merci tarafından yapılır.

(2) Kuruldukları yerde bir yıldan az faaliyet gösterecek geçici işletmeler, bulundukları İlin Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne çalışma süreleri ile ilgili bildirimde bulunmaları halinde, çevre izni kapsamı dışında değerlendirilir.

(3) EK-1 ve EK-2 listelerinde yer almayan işletmeler ile kuruldukları yerde bir yıldan az faaliyet gösterecek işletmeler ilgili mevzuatta belirlenen esas, hüküm ve sınır değerlere uymak zorundadır.

Faaliyetin sona ermesinin bildirilmesi

MADDE 18 –

(1) Geçici faaliyet belgesi, çevre izin veya çevre izin ve lisans belgesi almış işletmeler herhangi bir nedenle faaliyetini sonlandırması durumunda 3 ay içerisinde yetkili merciye bildirmekle yükümlüdür.

Belge bedeli

MADDE 19 –

(1) Geçici faaliyet belgesi ile çevre izin veya çevre izin ve lisans belgesi verilmesi, yenilenmesi ve güncellenmesi için ödenecek bedel ve tarifeler her yıl Bakanlık tarafından belirlenir.

(2) Geçici faaliyet belgesi ile çevre izin veya çevre izin ve lisans belgesi için belirlenen bedeller, Bakanlık Döner Sermaye İşletmesine ödenir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 20 –

(1) 29/4/2009 tarihli ve 27214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer mevzuatta söz konusu Yönetmeliğe yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) 3/7/2009 tarihli ve 27277 sayılı Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği hükümleri kapsamında emisyon izni/hava emisyonu konulu çevre izni almamış işletmelere tanınan süreler; bu Yönetmelik kapsamında yapılacak çevre izin veya çevre izin ve lisans başvurularında bu duruma ilişkin belgelerin sunulması kaydıyla geçerlidir.

(2) Bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinin belirtilen yenileme durumları haricinde, bu Yönetmeliğin 20 nci maddesi ile yürürlükten kaldırılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde düzenlenen geçici faaliyet belgeleri ile çevre izin veya çevre izin ve lisans belgeleri süreleri sonuna kadar geçerlidir.

(3) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce geçici faaliyet belgesi ile çevre izin veya çevre izin ve lisans belgesi başvuruları değerlendirme süreçleri devam eden ancak sonuçlanmamış olan işletmelerin işlemleri, başvuruda bulundukları tarihte yürürlükte olan mevzuat çerçevesinde yürütülür.

Yürürlük

MADDE 21 –

(1) Bu Yönetmelik 1/11/2014 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 22 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.

______

⁽¹⁾ 10/9/2014 tarihli ve 29115 sayılı Resmî Gazete’de aslına uygun olarak yayımlanan Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının birinci cümlesinde sehven yer alan “geçici faaliyet” ibaresi Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 11/9/2014 tarihli ve 94393504/150.99/14529 sayılı yazısına istinaden 12/9/2014 tarihli ve 29117 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak madde metninden çıkarılarak düzeltilmiştir.

Yönetmeliğin Ekleri

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
10/9/2014	29115
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi	Sayısı
1	21/9/2016	29834
2
3

Resmi Gazete Tarihi: 30.12.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26392 (4.Mük.)

AÇIK ALANDA KULLANILAN TEÇHİZAT TARAFINDAN OLUŞTURULAN ÇEVREDEKİ GÜRÜLTÜ EMİSYONU İLE İLGİLİ YÖNETMELİK (2000/14/AT)

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1–

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; insan sağlığının korunması ve iç pazarın düzgün işleyişine katkıda bulunmak üzere,  açık alanda kullanılan teçhizatın yarattığı gürültüye ilişkin gürültü emisyonları standardlarının uygulanması, teknik belgeler ve bilgilerin toplanması, uygunluk değerlendirme prosedürleri ve işaretleme ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2-

(1) Bu Yönetmelik;  5 inci maddede liste halinde verilen, Ek I’de tarif edilen ve açık alanda kullanım amacıyla komple ünite olarak piyasada yer alan veya hizmete sokulan teçhizatı kapsar.

(2) Aşağıda belirtilen;

a) Kara yolu, demir yolu, havayolu ve deniz yolu ile malların veya insanların taşınması için amaçlanmış teçhizatın tamamı,

b)  (Değişik: RG-6/6/2017- 30088) Özellikle askeri teşkilat, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığı teşkilatı ile polis teşkilatı ve acil servisler için tasarımlanan ve imal edilen teçhizat,

c)  Elde taşınan beton kırıcılar,  deliciler ve hidrolik çekiçler hariç, ayrı bir şekilde pazarda yer alan veya hizmete sokulan güç tahrikli olmayan ataşmanlar

bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.

Dayanak

MADDE 3-

(1) Bu Yönetmelik,

a) 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanuna dayanılarak ve

b) Avrupa Birliğinin 2000/14/EC ve  2005/88/EC sayılı direktiflerine paralel olarak

hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4-

(1)Bu Yönetmelikte geçen;

a)Açık alanda kullanılan teçhizat: Tahrik elemanlarına bakılmaksızın,  kendinden tahrikli veya hareket edebilen, tipine göre açık havada kullanılması amaçlanan ve çevre gürültüsünü artıran makineler ile Makina Emniyeti Yönetmeliğinin (98/37/AT) 4 üncü maddesinde tanımlanan bütün makineler ve emniyet parçalarıdır. Ses iletiminin olmadığı veya önemli bir şekilde etkilenmediği (örneğin çadırların altında, yağmura karşı korunmak için çatı altında veya bina içinde)  ortamda, teçhizatın kullanımı, açık alanda olarak kabul edildiğini; aynı zamanda, tipine göre açık havada kullanım için amaçlanan ve çevresel olarak gürültü çıkaran, sanayi ve çevre için güç tahrikli olmayan teçhizattır. Bundan sonra teçhizat tiplerinin tamamının  ‘teçhizat’ olarak belirtildiğini,

b)AT uygunluk beyanı: Teçhizatın, bu Yönetmeliğin şartlarına uygun olarak üretiminin yapıldığını belirten, imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi tarafından düzenlenen yazılı beyanı,

c) AT tip inceleme belgesi: Onaylanmış kuruluş tarafından incelenen teçhizatın, tipinin, bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine uygunluğunu tevsik eden belgeyi,

ç) (Değişik:RG-6/6/2017- 30088) Bakanlık: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

d) Garanti edilen sesin güç seviyesi: İmalatçının veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisinin kullanılan teknik cihazlara ve başvurulan teknik belgelere göre değerlerin aşılmadığını doğrulaması halinde, üretim değişikliği ve ölçme işlemlerindeki belirsizlikleri de kapsayan Ek III’te belirtilen özelliklere uygun olarak belirlenen bir ses gücü seviyesini,

e) İşaretleme:Bu Yönetmeliğin Ek IV’ünde örnekleri bulunan; garanti edilen ses gücü seviyesinin belirten işaretleme ile birlikte, 2001/3530 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan “CE”Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesi ve Kullanılmasına Dair Yönetmelikte tanımlanan, teçhizatın üzerine görünür, okunaklı ve silinmez şekilde yapılan CE işaretini,

f) Komisyon  :Avrupa Birliği Komisyonunu,

g) (Mülga: RG-6/6/2017- 30088)

ğ) (Mülga: RG-6/6/2017- 30088)

h) Onaylanmış Kuruluş: 4703 sayılı Kanun ve bu Kanunun uygulama yönetmeliklerinden 2001/3531 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik ve bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde uygunluk değerlendirme faaliyetinde bulunmak üzere test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşları arasından Bakanlık tarafından belirlenerek yetkilendirilen özel veya kamu kuruluşunu

ı) Ölçülen sesin güç seviyesi:Ek III’te belirtilen ölçümlerle belirlenen bir ses güç seviyesidir; ölçülen değerler, teçhizat tipini temsil eden  tek bir makineden veya belli sayıdaki makinelerden alınan ses güç seviyelerinin ortalamalarından tespit edilebildiğini,

i) Piyasaya arz: Ürünün tedarik ve kullanımı amacıyla bedelli veya bedelsiz olarak piyasada yer alması için yapılan ilk faaliyeti,

j) Piyasa gözetimi ve denetimi: Bakanlık tarafından, teçhizatın piyasaya arzı veya dağıtımı aşamasında veya teçhizat piyasada iken bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretilip üretilmediğinin, güvenli olup olmadığının denetlenmesi veya denetlettirilmesini

k) Standard: Üzerinde mutabakat sağlanmış olan, kabul edilmiş bir kuruluş tarafından onaylanan, mevcut şartlar altında en uygun seviyede bir düzen kurulmasını amaçlayan, ortak ve tekrar eden kullanımlar için bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizatın, özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten ve uyulması ihtiyari olan düzenlemeyi,

l) Ses güç seviyesi L_WA:ISO 3744:1995  ve EN ISO 3746:1995’de tarif edilen  1 pW  olarak dB cinsinden  A ağırlıklı güç seviyesini;

m) Uygunluk değerlendirme işlemleri: Teçhizatın, bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun test edilmesi, muayene edilmesi ve/veya belgelendirilmesine ilişkin her türlü faaliyeti ve 2001/3530 sayılı “CE” Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesi ve Kullanılmasına Dair Yönetmelikte belirtilen işlemleri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Müsaade Edilen Ses Güç Seviyeleri ve Gürültü İşaretlemesi ve Standardlar

Müsaade edilen ses güç seviyeleri  ve gürültü işaretlemesi 

MADDE 5-

(1) Müsaade edilen ses güç seviyeleri bakımından gürültü sınırlarına tabi tutulan teçhizat ve sadece gürültü işaretlemesine konu olan teçhizata ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) Gürültü sınırlarına tabi tutulan teçhizat, tarif ve ölçme yöntemleri ilgili ekine atıfta bulunularak aşağıda liste halinde verilen ve ses güç seviyesi garanti edilen teçhizat, sınır değerlerinin yer aldığı çizelgede belirtilen müsaade edilen ses güç seviyelerini aşmamalıdır.

1) Malların taşınmasında kullanılan yük asansörü (içten yanmalı motor tahrikli) 

Tarif: Ek I, 3 numaralı paragraf.    Ölçme: Ek III, Bölüm B, 3 numaralı paragraf.

2) Sıkıştırma makineleri (sadece titreşimli ve titreşimli olmayan silindirler, titreşimli levhalar ve çekiçler)

Tarif: Ek I, 8 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 8 numaralı paragraf.

3) Kompresörler (< 350 kW )

Tarif: Ek I, 9 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 9 numaralı paragraf.

4) Elde taşınan beton kırıcılar ve deliciler

Tarif: Ek I, 10 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 10 numaralı paragraf.

5) Yapı vinçleri (içten yanmalı motor tahrikli)

Tarif: Ek I, 12 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 12 numaralı paragraf.

6) Dozerler (< 500 kW )

Tarif: Ek I, 16 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 16 numaralı paragraf.

7) Damperli kamyonlar (< 500 kW )

Tarif: Ek I, 18 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 18 numaralı paragraf.

8) Kazıcılar, hidrolik veya halatla çalışan (< 500 kW )

Tarif: Ek I, 20 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 20 numaralı paragraf.

9) Kazıcı yükleyiciler (< 500 kW )

Tarif: Ek I, 21 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 21 numaralı paragraf.

10) Greyderler (< 500 kW )

Tarif: Ek I, 23 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 23 numaralı paragraf.

11) Hidrolik güçlü paketleme makineleri

Tarif: Ek I, 29 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 29 numaralı paragraf.

12) Kepçe yükleyicili toprak doldurmalı sıkıştırıcılar (< 500 kW )

Tarif: Ek I, 31 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 31 numaralı paragraf.

13) Çim biçme makineleri (tarım ve orman teçhizatı, çok maksatlı tertibatlar, 20 kW’dan daha fazla gücü olan ana aksamı motorlu teçhizat hariç)

Tarif: Ek I, 32 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 32 numaralı paragraf.

14) Çim düzeltme/çim kenar düzeltme makineleri

Tarif: Ek I, 33 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 33 numaralı paragraf.

15) Hidrolik kaldırmalı kamyonlar, içten yanmalı motor tahrikli, karşı ağırlıklı (Ek I’in 36 numaralı paragrafının ikinci fıkrasında tanımlanan beyan edilen kapasitesi 10 tonu geçmeyen diğer karşı ağırlıklı hidrolik kamyonlar hariç)

Tarif: Ek I, 36 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 36 numaralı paragraf.

16) Yükleyiciler (<500 kW)

Tarif: Ek I,  37 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 37 numaralı paragraf.

17) Hareketli vinçler

Tarif: Ek I, 38 numaralı paragraf.   Ölçme:Ek III, Bölüm B, 38 numaralı paragraf.

18) Motorlu çapalama teçhizatı (< 3 Kw)

Tarif: Ek I, 40 numaralı paragraf.   Ölçme:Ek III, Bölüm B, 40 numaralı paragraf.

19) Kaldırım perdah makineleri (finişer) (yüksek sıkıştırma parçası ile teçhiz edilen kaldırım perdah makineleri hariç)

Tarif: Ek I, 41 numaralı paragraf.   Ölçme:Ek III, Bölüm B, 41 numaralı paragraf.

20) Güç jeneratörleri (<400 kW)

Tarif: Ek I, 45 numaralı paragraf.   Ölçme:Ek III, Bölüm B, 45 numaralı paragraf.

21) Kule vinçleri

Tarif: Ek I, 53 numaralı paragraf.   Ölçme:Ek III, Bölüm B, 53 numaralı paragraf.

22) Kaynak jeneratörleri

Tarif: Ek I, 57 numaralı paragraf.   Ölçme:Ek III, Bölüm B, 57 numaralı paragraf.

Teçhizatın tipi	Net kurulu güçP (kW),Elektrik gücüPel(1)(kW),Uygulama kütlesi m  (kg),Kesme genişliği  L (cm)	Müsaade edilen ses gücü seviyesi dB/1 pW
3 Temmuz 2004’den itibarenI. Safha	3 Ocak 2006’dan itibarenII. Safha
Sıkıştırma makineleri (titreşimli silindirler, titreştirici levhalar, titreşimli çekiçler)	P ≤ 8	108	105(2)
8 < P ≤ 70	109	106(2)
P > 70	89 + 11 log P	86 + 11 log P(2)
Paletli dozerler, paletli yükleyiciler, paletli kazıcı yükleyiciler	P ≤ 55	106	103(2)
P > 55	87 + 11 log P	84 + 11 log P(2)
Tekerlekli dozerler, tekerlekli yükleyiciler, tekerlekli kazıcı-yükleyiciler, damperli kamyonlar, greyderler, yükleyici tipli toprak doldurmalı sıkıştırıcılar, içten yanmalı motor tahrikli karşı ağırlıklı hidrolik kaldırmalı kamyonlar, hareketli vinçler, sıkıştırma makineleri (titreşimsiz silindirler), kaldırım perdah makineleri, hidrolik güç oluşturma makineleri	P ≤ 55	104	101(2)(3)
P > 55	85 + 11 log P	82 + 11 log P(2)(3)
Kazıcılar, eşya taşımak için yük asansörleri, yapı (konstrüksiyon) vinçleri, motorlu çapalama makineleri	P ≤ 15	96	93
P > 15	83 + 11 log P	80 + 11 log P
Elle tutulan beton kırıcıları ve deliciler	m ≤ 15	107	105
15< m < 30	94 + 11 log m	92 + 11 log m(2)
m ≥ 30	96 + 11 log m	94 + 11 log m
Kule vinçleri		98 +  log P	96 +  log P
Kaynak ve güç jeneratörleri	Pel ≤ 2	97 +  log Pel	95 +  log Pel
2 < Pel ≤ 10	98 +  log Pel	96 +  log Pel
Pel > 10	97 +  log Pel	95 +  log Pel
Kompresörler	P ≤ 15	99	97
P > 15	97 + 2 log P	95 + 2 log P
Çim biçme makineleri, çim düzeltme/çim kenar düzeltme makineleri	L ≤ 50	96	94(2)
50< L ≤ 70	100	98
70< L ≤ 120	100	98(2)
L > 120	105	103(2)
(1)                Kaynak jeneratörleri için Pel : İmalatçı tarafından verilen faktörün en küçük değeri için bilinen yük gerilimi ile çarpılan klasik kaynak akımı.Güç jeneratörleri için Pel : ISO 8528-1: 1993 standardının madde 13. 3. 2’sine göre ana güç.(2)                II. Safhaya ait değerler aşağıdaki ekipman tipleri için tamamen örnek niteliğindedir:-                     arkasından yürünen titreşimli silindirler,-                     titreşimli plakalar (> 3 kW)-                     titreşimli çekiçler-                     dozerler (çelik raylı)-                     yükleyiciler (çelik raylı > 55 kW)-                     içten yanmalı motorla çalışan karşı ağırlıklı hidrolik kaldırmalı kamyonlar-                     sıkıştırma parçalı kaldırım perdah makineleri-                     elle tutulan içten yanmalı motorlu beton kırıcılar ve kazmalar (15 < m < 30)-                     çim biçme makineleri, çim düzeltme makineleri / çim kenar düzeltme makineleriKesin değerler, Komisyonun yapacağı değişikliklere bağlı olacaktır. Böyle bir tadilat olmaması durumunda I. Safhaya ait değerler II. Safha için geçerli olmaya devam edecektir.(3)                Tek motorlu seyyar vinçler için, I. Safhaya ait değerler 3 Ocak 2008 tarihine kadar geçerli olmaya devam edecektir. Bu tarihten sonra II. Safha değerleri geçerli olacaktır. İzin verilen ses gücü seviyesi en yakın tamsayıya yuvarlanmalıdır (0,5’ten küçükler için küçük sayı, 0,5’e eşit veya büyükler için büyük sayı kullanılır).

b) Sadece gürültü işaretlemesine konu olan teçhizat, tarif ve ölçme yöntemleri ilgili ekine atıfta bulunularak aşağıda liste halinde verilen, garanti edilen ses güç seviyeli teçhizata gürültü işaretlemesi yapılmalıdır.

1) İçten yanmalı motorlu erişim platformları

Tarif: Ek I, 1 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 1 numaralı paragraf.

2) Çalı kesiciler

Tarif: Ek I, 2 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 2 numaralı paragraf.

3) Eşyaların taşınmasında kullanılan yük asansörleri (elektrik motorlu)

Tarif: Ek I,  3 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B,  3 numaralı paragraf.

4) Açık alanda kullanılan şeritli testere makineleri

Tarif: Ek I, 4 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 4 numaralı paragraf.

5) Açık alanda kullanılan daire testere tezgâhları

Tarif: Ek I, 5 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 5 numaralı paragraf.

6)  Elde taşınan zincirli testereler

Tarif: Ek I, 6 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 6 numaralı paragraf.

7) Yüksek basınçlı kombine yıkama ve emme taşıtları

Tarif: Ek I, 7 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 7 numaralı paragraf.

8)  Sıkıştırma makineleri(sadece patlamalı tokmaklar)

Tarif: Ek I, 8 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 8. numaralı paragraf

9)  Beton veya harç karıştırıcıları (mikserleri)

Tarif: Ek I, 11 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 11 numaralı paragraf.

10)  İnşaat vinçleri(elektrik motorlu)

Tarif: Ek I,  12 numaralı paragraf.   Ölçme:Ek III, Bölüm B, 12 numaralı paragraf.

11)   Beton ve harç taşıma ve püskürtme makineleri

Tarif: Ek I,  13 numaralı paragraf.   Ölçme:Ek III, Bölüm B, 13 numaralı paragraf.

12)  Taşıyıcı bantlar

Tarif: Ek I, 14 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 14 numaralı paragraf.

13)   Taşıt üzerindeki soğutucu teçhizat

Tarif: Ek I,  15 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 15 numaralı paragraf.

14) Delme aletleri

Tarif: Ek I,  17 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 17 numaralı paragraf.

15)   Kamyon üzerindeki siloları veya tankları yükleme ve boşaltma teçhizatı

Tarif: Ek I, 19 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 19 numaralı paragraf.

16)   Cam geri dönüşüm konteynerleri

Tarif: Ek I, 22 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 22 numaralı paragraf.

17) Çim biçme /çim kenar düzeltme makineleri

Tarif: Ek I, 24 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 2 numaralı paragraf 4.

18) Çalı biçme makineleri

Tarif: Ek I, 25 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 25 numaralı paragraf.

19) Yüksek basınçlı yıkayıcılar

Tarif: Ek I, 26 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 26 numaralı paragraf.

20) Yüksek basınçlı su püskürtme (jeti)   makineleri

Tarif: Ek I, 27 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 27 numaralı paragraf.

21) Hidrolik çekiçler

Tarif: Ek I, 28 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 28 numaralı paragraf.

22) Derz makineleri

Tarif: Ek I, 30 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 30 numaralı paragraf.

23) Yaprak üfleyicileri

Tarif: Ek I, 34 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 34 numaralı paragraf.

24) Yaprak toplayıcılar

Tarif: Ek I, 35 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 35 numaralı paragraf.

25)  Hidrolik kaldırmalı kamyonlar, içten yanmalı motor tahrikli, karşı ağırlıklı (sadece Ek I, 36 numaralı paragrafın ikinci fıkrasında tanımlanan beyan edilen kapasitesi 10 tonu geçmeyen diğer karşı ağırlıklı hidrolik kamyonlar)

Tarif: Ek I, 36 numaralı paragraf.   Ölçme:Ek III, Bölüm B, 36 numaralı paragraf.

26) Hareketli atık konteynırları

Tarif: Ek I, 39 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 39 numaralı paragraf.

27) Kaldırım  finişerleri  (yüksek sıkıştırma parçası ile teçhiz edilmiş)

Tarif: Ek I, 41 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 41 numaralı paragraf.

28) Yığma teçhizatı

Tarif: Ek I, 42 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 42 numaralı paragraf.

29) Boru döşeyiciler

Tarif: Ek I,  43 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B,  43 numaralı paragraf.

30) Yol tırtılları

Tarif: Ek I,  44 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B,  44 numaralı paragraf.

31) Güç jeneratörleri (≥ 400 kW )

Tarif: Ek I, 45 numaralı paragraf.   Ölçme:Ek III, Bölüm B, 45 numaralı paragraf.

32)  Motorlu süpürücüler

Tarif: Ek I, 46 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 46 numaralı paragraf.

33) Atık toplama taşıtları

Tarif: Ek I, 47 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 47 numaralı paragraf.

34) Yol işleme(frezeleme)  makineleri

Tarif: Ek I,   48 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 48 numaralı paragraf.

35)  Kazıyıcılar

Tarif: Ek I,  49 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B,  49 numaralı paragraf.

36) Parçalayıcılar/ufaltıcılar

Tarif: Ek I,  50 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B,  50 numaralı paragraf.

37) Dönen takımlı kar püskürtme makineleri (kendinden tahrikli, ataşmanları hariç) 

Tarif: Ek I,  51 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 51 numaralı paragraf.

38) Emme taşıtları

Tarif: Ek I,  52 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 52 numaralı paragraf.

39) Kanal kazıcılar

Tarif: Ek I, 54 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B,  54 numaralı paragraf.

40)  Mikser (karıştırıcı) kamyonlar

Tarif: Ek I, 55 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B,  55 numaralı paragraf.

41)  Su pompa üniteleri (suda kullanılmayan) 

Tarif: Ek I, 56 numaralı paragraf.   Ölçme: Ek III, Bölüm B, 56 numaralı paragraf.

Standardlar

MADDE 6- (1)Bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik temel gürültü emisyon standardları bu Yönetmeliğin  Ek III  Bölüm A ve Bölüm B’de  her bir teçhizat için belirtilmiştir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Uygunluk Değerlendirme Prosedürleri, AT Uygunluk Beyanı, İşaretlemeler

Uygunluğun Kabulü ve Gürültü Bilgilerinin Toplanması

Uygunluk değerlendirme prosedürleri

MADDE 7–

(1) Uygunluk değerlendirme prosedürlerine ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (a) bendinde belirtilen herhangi bir teçhizat  piyasaya arz edilmeden veya hizmete sokulmadan önce, İmalatçı tarafından teçhizatın her bir tipi aşağıda belirtilen uygunluk değerlendirme işlemlerinden birine tabi tutulmalıdır:

1) Ek VI’da belirtilen teknik belgelerin değerlendirilmesi ve periyodik  kontroller ile iç üretim kontrolü prosedürü  veya,

2) Ek VII’de belirtilen birim  doğrulama prosedürü veya,

3) Ek VIII’de belirtilen toplam kalite güvence prosedürü.

b) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (b) bendinde belirtilen teçhizatın her bir tipi, piyasaya arz edilmeden veya hizmete sokulmadan önce, imalatçı tarafından teçhizatın her bir tipi Ek V’de belirtilen iç üretim kontrolü prosedürüne tabi tutulur.

c) Bakanlık;  Komisyon ve Avrupa Birliği üyesi ülkelerden herhangi birinin gerekçeli isteği üzerine, uygunluk değerlendirme işlemleri sırasında kullanılan  ve teçhizatın tipi ve özellikle Ek V’in 3 numaralı paragrafı, Ek VI’nın 3 numaralı paragrafı, Ek VII’nin 2 numaralı paragrafı ve Ek VIII’in madde 3. 1 ile 3.3 numaralı paragraflarında belirtilen teknik belgelerle ilgili bütün bilgilerin temin edilmesini sağlar.

AT uygunluk beyanı

MADDE 8-

(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizatın imalatçısı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi, teçhizatın bir elemanının bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun olduğunu belgelendirmek üzere, imal edilen teçhizatın her bir tipi için bir AT uygunluk beyanı düzenlemelidir. Bu uygunluk beyanın asgari muhtevası Ek II’de belirtilmiştir.

(2) Piyasaya arz edilen veya hizmete sokulan teçhizata ait  AT uygunluk beyanı Türkçe ve İngilizce olarak düzenlenir.

(3) Bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizatın imalatçısı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi, AT uygunluk beyanının bir örneğini; Ek V’in 3 numaralı paragrafı, Ek VI’nın 3 numaralı paragrafı, Ek VII’nin 2 numaralı paragrafı, Ek VIII’in 3.1 ve 3.3 numaralı paragraflarında belirtilen teknik belgeler ile birlikte, teçhizatın en son imal edildiği tarihten itibaren 10 yıl muhafaza etmelidir.

İşaretlemeler

MADDE 9-

(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki pazara sürülen veya hizmete sokulan, bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun olan teçhizat, CE uygunluk işaretini taşımalıdır. İşaretleme CE harflerinden oluşur.

(2) CE işareti, garanti edilen ses güç seviyesi işareti ile birlikte bulunmalıdır. Bu işaretlerin birer örneği Ek IV’te verilmiştir.

(3) CE uygunluk işareti ve garanti edilen ses güç seviyesi işareti her bir teçhizatta, görünür, okunaklı ve silinmez bir şekilde bulundurulmalıdır.

(4) CE işareti veya garanti edilen ses güç seviyesi işareti ile ilgili, teçhizat üzerinde bulundurulan anlam bakımından muhtemelen yanıltıcı olabilecek işaretlemeler veya yazılar yasaktır. Herhangi diğer bir işaretleme, CE işaretinin ve garanti edilen ses güç seviyesi işaretinin görünürlülüğünün ve okunabilirliğinin azalmaması şartıyla, teçhizatta bulundurulabilir.

(5) Bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizatın başka hususlar bakımından diğer yönetmeliklerin konusu olması ve söz konusu yönetmelikler gereğince CE işareti taşıması gereken durumlarda, bu işaret teçhizatın aynı zamanda diğer yönetmelik hükümlerini de karşıladığını belirtir. Bununla beraber, bu yönetmeliklerden biri veya daha fazlası, geçiş sürecinde uygulayacağı düzenlemelerin seçimini İmalatçıya bıraktığı takdirde CE işareti, teçhizatın sadece İmalatçı tarafından uygulanan yönetmeliğin hükümlerini karşıladığını belirtir. Bu durumda, bu Yönetmeliğin gerektirdiği teçhizata eşlik eden belge, ilan veya talimatlarda yer alır.

Uygunluğun kabulü

MADDE 10–

(1)CE işaretini ve garanti edilen ses güç seviyesi işaretini taşıyan ve AT uygunluk beyanı bulunan bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizatın, bu Yönetmeliğin tüm hükümlerine uygun olduğu kabul edilir.

Gürültü bilgilerinin toplanması

MADDE 11-

(1) İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi, bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizatı piyasaya sürdüğü veya hizmete sunduğu takdirde, teçhizatın her tipine ait AT uygunluk beyanının bir kopyasını aşağıdaki bilgilerle birlikte (Ek ibare:RG-6/6/2017- 30088)  Komisyonun veri toplama faaliyetine yönelik olarak Bakanlığın talep etmesi halinde, Bakanlığa bildirecektir.

a) Net Kurulu gücü veya diğer gürültü ile ilgili herhangi bir değeri,

b)  Ölçülen ses güç seviyesi,

c)  Garanti edilen ses güç seviyesi,

d)  Teçhizatın açıklaması,

e)  İmalatçının ve/veya markanın adı,

f)  Model numarası/ismi.

(2) Bakanlık, (Ek ibare: RG-6/6/2017- 30088) Komisyonun talep etmesi halinde, birinci fıkrada belirtilen AT uygunluk beyanının bir kopyasını ve bilgileri  (Değişik ibare:RG-6/6/2017- 30088)  Ekonomi Bakanlığı aracılığı ile Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere bildirir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Onaylanmış Kuruluş

Onaylanmış Kuruluş

MADDE 12-

(1)Bakanlık, bu Yönetmelik kapsamındaki uygunluk değerlendirme işlemlerinde faaliyet gösterecek onaylanmış kuruluşların tespitini, tayinini, bildirimini ve statülerinin kaldırılmasını 2001/3531 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan  yürürlüğe konulan Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelikte belirtilen hükümler çerçevesinde gerçekleştirir. Bakanlık tarafından görevlendirilen onaylanmış kuruluşlar, anılan yönetmelikteki hükümleri ve Ek IX’daki asgari kriterleri yerine getirmelidir. Ancak bir uygunluk değerlendirme kuruluşu söz konusu kriterleri yerine getirse dahi, Bakanlık bu kuruluşu onaylanmış kuruluş olarak atamayabilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Piyasaya Arz,  Piyasa Gözetimi ve Denetimi, Teçhizatın Uygunsuzluğu

Piyasaya arz

MADDE 13–

(1) Aşağıdaki hususlar sağlanıncaya kadar, bu Yönetmelik kapsamındaki  teçhizat  piyasaya arz edilemez veya hizmete sokulamaz.

a) Teçhizat,  bu Yönetmeliğin çevredeki gürültü emisyonu ile ilgili özelliklerini sağlar.

b) Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen uygunluk değerlendirme işlemleri tamamlanır.

c) Teçhizat, CE işaretini ve garanti edilen ses güç seviyesi işaretini taşıdığında ve AT uygunluk beyanı bulunur.

(2) Ne imalatçının ne de yetkili temsilcisinin Türkiye’de yerleşik olmadığı durumlarda, bu Yönetmeliğin hükümleri, teçhizatı piyasaya arz eden veya hizmete sokan gerçek veya tüzel kişiye uygulanır.

(3) Bu Yönetmeliğin hükümlerine uyan, CE işaretini ve garanti edilen ses güç seviyesi işaretini taşıyan ve AT uygunluk beyanı bulunan teçhizatın piyasaya arz edilmesi veya hizmete sokulması yasaklanmaz, sınırlandırılmaz ve engel olunmaz.

(4) Bu Yönetmelik kapsamına giren, ancak Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığını ve İmalatçı tarafından uygunluğu sağlanıncaya kadar teçhizatın piyasaya arz edilmeyeceği veya hizmete sunulmayacağını açıkça gösteren gözle görülebilir bir işaret taşıması şartıyla, ticari fuarlarda, sergilerde ve gösterilerde sergilenebilir. Gösterim süresince kişilerin korunmasını sağlamak için yeterli emniyet tedbirleri alınır.

(5) Bu Yönetmeliğin kapsamındaki teçhizatın piyasada yer almasını veya hizmete sokulmasını sınırlayan ve bu Yönetmeliğe uygun olarak alınan tedbirlerin hangi gerekçelere dayanarak alındığı Bakanlıkça belirtilir. Bu şekilde alınan bir tedbir ilgili taraflara mümkün olduğu kadar çabuk bildirilir, aynı zamanda ilgili taraflar, yürürlükte olan mevzuata göre mevcut yasal çözümler ve bu çözümlerin tabi olduğu süre kısıtlamaları hakkında bilgilendirilir.

Piyasa gözetimi ve denetimi

MADDE 14– (Değişik:RG-6/6/2017- 30088)

(1) Bakanlık, bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizatın piyasa gözetimi ve denetiminde, 13/11/2001 tarihli ve 2001/3529 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik hükümlerini uygular.

Teçhizatın uygunsuzluğu

MADDE 15-

(1) Bakanlık bu Yönetmelik kapsamındaki piyasaya arz edilen veya hizmete sokulan teçhizatın bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun olmadığını tespit ederse, İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi teçhizatı bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun hale getirecek şekilde bütün uygun tedbirleri alır.

(2) Bakanlık; bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen sınır değerler aşıldığında veya bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine olan uygunsuzluk bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen tedbirlerin alınmasına rağmen devam ederse, sözü edilen teçhizatın piyasada yer almasını veya hizmete sokulmasını sınırlamak veya yasaklamak veya piyasadan geri çekilmesini sağlamak için bütün uygun tedbirleri alır. Bakanlık, alınan tedbirleri, kararların gerekçelerini ve uygunsuzlukla ilgili görüşlerini (Değişik ibare:RG-6/6/2017- 30088) Ekonomi Bakanlığı aracılığı ile Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere bildirir.

Kullanıma ilişkin düzenlemeler

MADDE 16-

(1)Bu Yönetmelik hükümleri, aşağıda belirtilen hususlarda Bakanlığın düzenleyici tedbir almasını engellemez:

a) Teçhizatın hassas olduğu düşünülen alanlarda kullanımına yönelik tedbirler. Bu tedbirlere teçhizatın çalışma saatlerinin kısıtlamasına yönelik tedbirler de dahildir.

b) Teçhizatın bu Yönetmelikle belirtilen hususlar dışında değiştirilmesini gerektirmeyecek şekilde, teçhizatı kullanan kişileri korumaya yönelik tedbirler.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Aykırı davranışlarda uygulanacak hükümler

MADDE 17–

(1)Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranışta bulunanlara 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ve bu Kanun çerçevesinde (Değişik ibare:RG-6/6/2017- 30088) Ekonomi Bakanlığıtarafından yayımlanan mevzuat hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

MADDE 18 –

(1) 22/1/2003 tarihli ve 25001 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu İle İlgili Yönetmelik(2000/14/AT) yürürlükten kaldırılmıştır. Daha önce diğer düzenlemelerde söz konusu Yönetmeliğe yapılan atıflar, bu Yönetmeliğe yapılmış kabul edilir.

Yürürlük

MADDE 19-

(1)Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 20- (Değişik:RG-6/6/2017- 30088)

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

Yönetmeliğin ekini görmek için tıklayınız.

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
30/12/2006	26392 (4. Mükerrer)
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi	Sayısı
1	6/6/2017	30088
2
3

27 Ekim 2017 CUMA                       Resmî Gazete                            Sayı : 30223

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

KANATLI HAYVAN ETİ ÜRETİMİNDE SÖZLEŞMELİ ÜRETİME İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; kanatlı hayvan eti üretiminde entegre firma ile üretici/üretici örgütü arasındaki sözleşmeli üretimin belirli usul ve esaslar çerçevesinde düzenlenerek, üretimde sürdürülebilirliğin sağlanması, standartlara uygun ürün elde edilmesi ve plânlı üretim yapılmasına yönelik firma ile üreticinin uyması gereken kuralları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik; kanatlı hayvan eti üretimi yaptıran entegre firmalar ile bu firmalara sözleşmeli olarak üretim yapan gerçek ve tüzel kişiler veya temsil yetkisine sahip üretici birlikleri arasında akdedilen bakım ve yetiştirmeye ilişkin sözleşmeli üretim ile ilgili usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 12 nci ve 13 üncü maddeleri ile 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununun 5 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

b) Firma: Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretici/üretici birliği ile sözleşme akdeden; civciv, yem temini, veteriner hizmetleri, kesimhane ve son kullanıcı ürün pazarlaması gibi faaliyetleri yürüten gerçek veya tüzel kişiliği haiz entegre firmaları,

c) İl/İlçe müdürlüğü: Bakanlık İl/İlçe müdürlüklerini,

ç) Sözleşmeli üretim: Bakanlık Hayvan Kayıt Sistemine kayıtlı, kanatlı yetiştiriciliğine uygun teknik ve sağlık şartlarını haiz kümesleri bulunan üreticiler/üretici birlikleri ile firma arasında, civciv, yem, aşı, ilaç, veterinerlik hizmetleri gibi ana üretim girdileri firma tarafından karşılanan, karşılıklı menfaatlerin korunduğu bir sözleşmeye dayanılarak yapılan canlı kanatlı hayvan üretimini,

d) Üretici birliği: Kanatlı hayvan eti üreticilerinin gönüllülük esasına dayalı olarak tarımsal alanda üretimden pazara kadar ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak, üyeleri adına kanatlı eti üretiminin sözleşmeli usulde yapılmasına ilişkin iş ve işlemleri yürütmek üzere temsil ve ilzam yetkisi bulunan, mer’i mevzuata dayanarak kurdukları organizasyonları,

e) Ürün: Sözleşmeye konu, kanatlı eti üretimi amacıyla yetiştirilen kanatlı hayvanı, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Sözleşme İlkeleri, Yükümlülükler ve Sözleşme ile İlgili Usul ve Esaslar

Sözleşme ilkeleri

MADDE 5 –

(1) Kanatlı hayvan eti üretimine yönelik taraflarca imzalanan sözleşmeler aşağıdaki ilkeler kapsamında yapılır:

a) Sözleşme tarafların karşılıklı istekleri üzerine düzenlenir.

b) Taraflar birbirlerine karşı, sözleşmenin imzalanmasından bitimine kadar üretimin her aşamasında şeffaflık esasına dayalı bilgi paylaşımında bulunur.

c) Sözleşme hükümlerinin, tarafların birlikte katılımı ile müzakere edilerek ortak menfaat ekseninde hazırlanması esastır.

ç) Sözleşmeden doğan edimlerin ifasında dürüstlük kuralı ön plandadır.

d) Kanatlı hayvan eti üretiminde sürdürülebilir bir sektörün oluşturulması maksatlı üretici örgütlenmesi teşvik edilir.

Yükümlülükler

MADDE 6 –

(1) Sözleşmenin taraflarınca aşağıda yer alan yükümlülüklere uyulması esastır:

a) Ürünün mülkiyeti firmaya aittir. Ürünün yetiştirme dönemi sonunda firmaya teslim edilmemesi, noksan teslim edilmesi, gizlenmesi, satılması veya üçüncü şahıslara devri gibi hallerde doğacak bütün zarardan üretici sorumludur.

b) Üretici, ürünleri, firma elemanlarınca verilen talimatlara ve bakım programına uygun olarak yetiştirir. Firma, üreticiye ait kümesleri, üretim ve depolama yerlerini denetleyebilir.

c) Firma tarafından, aynı üretim dönemi içinde üretim yaptırılan kümeslerin tamamında enerji, protein, mineral, vitamin ve benzeri gibi verimde farklılıklara neden olmayacak besin madde içeriğine sahip aynı nitelikte, yem değeri açısından hayvanın ihtiyacını karşılayacak düzeyde ve yem mevzuatına uygun yem sağlanır.

ç) Biyogüvenlik önlemleri konusunda ilgili mevzuata uyulması kaydıyla; yükleme, taşıma, aşı, ilaç, veterinerlik, dezenfeksiyon hizmetleri uygulama bedelleri firma tarafından karşılanır.

d) Firma tarafından karşılanan ürün, yem, biyogüvenlik girdileri ve benzeri ile ilgili çıkacak problemleri, üretici en geç üç gün içerisinde sms, e-posta, telefon, faks gibi iletişim araçlarıyla firmaya bildirmek zorundadır. Üretici ihbar mükellefiyetini zamanında yerine getirmemesinden doğacak zarardan sorumludur.

e) Firma sorumlu veteriner hekimlerinin onayı ve bilgisi dışında, ilaç, aşı ve benzeri maddelerin kullanılması sonucu hayvanların zarar görmesi halinde zarar üretici tarafından karşılanır.

f) Kümeslerde görülen ilk hafta ölümlerinin %1’i geçmesi ve bunun firma kaynaklı hastalıklardan kaynaklandığının tespiti halinde oluşan zarar firmaya aittir.

g) İl Müdürlüğünce yapılan kontrollerde, üreticinin kontrolündeki saklama ve depolama şartlarında herhangi bir olumsuzluk görülmemesi ve yemlikler ve/veya yem silolarından alınarak analizi yaptırılan numunelere göre firma kaynaklı olduğu tespit edilen ölümlerden üretici sorumlu olmaz.

ğ) Firma, ürün seyreltme ve nihai toplama tarihlerini en az iki gün önce sms, e-posta, telefon, faks gibi iletişim araçlarıyla üreticiye bildirir. Mücbir sebeple acil durum sevkinin gerekmesi halinde bu şart aranmaz. Üretici, firma tarafından belirlenen kesim yaşı ve gününe uymak zorundadır.

h) Üretici, yüklemeden en az 4-6 saat önce hayvanları yemlemeyi kesmek zorundadır. Teslimat öncesinde hayvanlara yem, mozaik kırığı, kum vs. yedirmek gibi kantar sonucunu etkileyecek bir uygulama yapıldığının tespit edilerek belgelendirilmesi halinde, üretici bilgilendirilerek firma tarafından re’sen fire düşülebilir.

ı) Firma sorumlu veteriner hekimi ya da yetkilendirilmiş personelin, sağlıksız olduğu ya da kabul kriterlerine uymadığı için ayırdıkları hariç olmak üzere, teslim alınan ürünlerin tamamı tartıya dahil edilir.

i) Firma, yem fabrikası ve kesimhane kantarı tartım sonuçlarını sms, e-posta, telefon, faks gibi iletişim araçlarıyla üreticiye ivedilikle bildirir.

j) Ürünlerin kümesten kesimhaneye taşınması esnasında üretici ve/veya üyesi bulunduğu birlik yetkilileri, ürünlerle beraber gitme, tartı esnasında hazır bulunma ve her tür bedeli üretici tarafından ödenmek kaydı ile firma ile mutabakata varılan akredite bir kantarda kontrol amaçlı tartım yaptırma hakkına sahiptir. Değerlendirme esnasında kantarlar arasında oluşabilecek fark taraflar arasında eşit olarak paylaşılır.

k) Ürünlerin kümesten nakil vasıtalarına tesliminden sonra, nakliye hatalarından kaynaklanan kayıplardan üretici sorumlu tutulmaz.

l) Üretici, kayıtları firmanın belirttiği şekilde tutar. Firma tarafından kayıtlarla ilgili yapılan kontrolde uyumsuzluk tespit edilmesi halinde ortaya çıkacak zarardan üretici sorumludur.

m) Firma üretim dönemi sonunda üreticiye detaylı hesap özeti verir.

n) Üretici, ürünlerin tamamını teslim ettiği tarihten itibaren en geç 10 gün içerisinde alacak-borç hesabını yaparak mutabakatın sağlanmasının ardından müstahsil makbuzu veya fatura düzenler. İmtina etmesi halinde firmanın düzenlediği mutabakat metni esas alınır.

o) 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelik hükümleri gereği, il içerisinde nakledilecek hayvanlar için Nakil Beyannamesi, İller arasında yapılacak olan kanatlı hayvan nakillerinde, nakil beyannamesine istinaden düzenlenen veteriner sağlık raporunun bulundurulması zorunludur. Nakil sırasında, Bakanlıkça belirlenen belgeleri bulundurmayanlar hakkında 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa göre idari para cezası uygulanır.

ö) Üretimde kullanılan veteriner tıbbi ürünlerle ilgili hususlar 24/12/2011 tarihli ve 28152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik çerçevesinde yürütülür.

Sözleşme ile ilgili usul ve esaslar

MADDE 7 –

(1) Üretici veya üretici adına üyesi bulunduğu üretici örgütü ile firma, tarafların ortak menfaatlerinin gözetildiği bir sözleşme imzalar. Sözleşme, bir nüshası üreticide, bir nüshası entegre firmada ve bir nüshası da il/ilçe müdürlüğünde kalacak şekilde en az üç nüsha olarak düzenlenir. Sözleşmenin onaylı bir örneği, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren yedi iş günü içerisinde üretici ve/veya üretici örgütü tarafından üretimin yapıldığı yerdeki il/ilçe müdürlüğüne teslim edilir.

(2) Sözleşmede, tarafların adı ve unvanı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, tüzel kişiler için ticaret sicil numarası ve vergi numarası, faaliyet gösterdikleri ve ikamet ettikleri yerin açık adresi, işletme tescil belgesindeki işletme numaraları, tüm iletişim bilgileri ve varsa elektronik posta adresinin, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası olmayan yabancı uyruklu kişiler için mavi kart kimlik numarası, vergi numarası, pasaport numarasının olması gerekir.

(3) Sözleşmeli yetiştiricilik yapacak işletmenin Hayvan Kayıt Sistemlerinden birine kayıtlı olması şartı aranır.

(4) Sözleşmede bakım bedeli ve prim hesaplama usulü yoruma ihtiyaç duyulmayacak şekilde açık olarak belirtilir ve bakım bedeli hesaplama yönteminde tek taraflı değişiklik yapılamaz.

(5) Sözleşmeden doğan borçların ifasına ilişkin ortaya çıkan zararlarda, kusuruyla zarara sebep olan sorumludur.

(6) Taraflar sözleşme hükümlerinde tek taraflı olarak değişiklik yapamazlar. Değişikliğin zorunlu olması durumunda en az üç ay öncesinden karşı tarafa bildirilir. Sözleşmenin taraflarınca değerlendirilerek mutabakata varılır.

(7) Sözleşmede, sözleşmenin düzenlenme tarihi ve süresi belirtilir. Taraflar sürenin bitiminden evvel karşılıklı mutabakat ile sözleşme süresini uzatabilir.

(8) Sözleşmede yer almayan hususlarda ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

(9) Taraflar akdettikleri sözleşmeye bu ürünle ilgili diğer mevzuata aykırı olmamak şartıyla ayrıca özel hükümler koyabilirler.

(10) Üreticinin talebi ve kendisi adına sözleşme yapmak üzere yazılı olarak yetkilendirmesi halinde, üretici birliği üyesi adına sözleşme yapabilir. Birlikler, yazılı olarak yetkilendirilmeleri halinde üyeleri adına grup sözleşmesi de yapabilir.

Sigorta

MADDE 8 –

(1) Sözleşmeye tabi ürün için üretici ve/veya firma tarafından Tarım Sigortası yaptırılması isteğe bağlıdır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Mevcut sözleşmeler

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce yapılan sözleşmeler sözleşme sürelerinin bitimine kadar geçerlidir.

Yürürlük

MADDE 9 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 10 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.