ELEKTRİK PİYASASINDA LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİM YÖNETMELİĞİ

Resmî Gazete Tarihi: 12.05.2019 Resmî Gazete Sayısı: 30772

ELEKTRİK PİYASASINDA LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİM YÖNETMELİĞİ

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı elektrik piyasasında, tüketicilerin elektrik ihtiyaçlarını (Mülga ibare: RG-11/8/2022-31920) kendi üretim tesisinden karşılaması, arz güvenliğinin sağlanmasında küçük ölçekli üretim tesislerinin ülke ekonomisine kazandırılması ve küçük ölçekli üretim kaynaklarının etkin kullanımının sağlanması (Mülga ibare: RG-11/8/2022-31920) amacıyla lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğü olmaksızın, elektrik enerjisi üretebilecek, gerçek veya tüzel kişilere uygulanacak usul ve esasların belirlenmesidir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik;

a) 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 14 üncü maddesi çerçevesinde kurulması öngörülen üretim tesislerinin sisteme bağlanmasına ilişkin usul ve esaslar ile bu üretim tesislerinin kurulmasına ilişkin başvuruların değerlendirilmesine,

b) Lisanssız üretim kapsamında elektrik enerjisi üreten gerçek ve tüzel kişilerin ihtiyaçlarının üzerinde ürettikleri elektrik enerjisinin sisteme verilmesi halinde yapılacak uygulamaya,

c) Lisanssız üretim ile ilgili üretim tesisi devri ve üretim faaliyetinde bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile ilgili şebeke işletmecilerinin hak ve yükümlülüklerine,

ç) Lisanssız üretim yapan kişilerin bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetleri ile kurulan üretim tesislerinin denetlenmesine,

ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 14’üncü maddesi ile 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun 6/A maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Adalanma: Dağıtım sisteminin üretim tesisi bulunan bir bölgesinin enerjili kalacak şekilde dağıtım sisteminden fiziksel olarak ayrılmasını,

b) AG: Etkin şiddeti 1000 Volt ve altındaki gerilim seviyesini,

c) Bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü: Bir kullanım yerinin elektrik projesinde belirtilen kurulu gücün kullanım faktörü ile çarpılmış halini (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) özel trafolu müşteriler için tek terimli tarife sınıfına tabi olan kullanıcılar için kurulu gücün 0,60 katı, cos φ=1 alınarak hesaplanan hali ile çift terimli tarife sınıfına tabi kullanıcılar için talep edilen gücü veya iletim sistemi için bağlantı anlaşmasında yer alan güç değerini,

ç) Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,

d) Bu Yönetmelik kapsamındaki kojenerasyon tesisi: Bakanlıkça belirlenen verimlilik değerini sağlayan kategorideki kojenerasyon ve trijenerasyon tesisini,

e) Bu Yönetmelik kapsamındaki tüketim tesisi: Bir gerçek ya da tüzel kişinin uhdesinde veya tüketim birleştirme kapsamında, bağlantı anlaşması uyarınca dağıtım veya iletim sistemine bağlı veya üretim tesisi ile birlikte bağlanacak ya da 25/9/2002 tarihinden önce imzalanmış yerine kaim bir sözleşme kapsamında dağıtım veya iletim sistemine bağlı, elektrik enerjisi tüketen birim, tesis ya da teçhizatı,

f) Dağıtım bölgesi: Bir dağıtım şirketinin veya dağıtım lisansı sahibi OSB’nin lisansında tanımlanan bölgeyi,

g) DSİ: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünü,

ğ) EİGM: Bakanlık Enerji İşleri Genel Müdürlüğünü,

h) Fatura dönemi: Bir takvim ayının ilk günü saat 00:00’da başlayıp müteakip takvim ayının başlangıcına kadar olan süreyi,

ı) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) İl Özel İdaresi: Üretim tesisinin kurulacağı yerin il özel idaresini veya il özel idaresi bulunmayan yerlerde Valilik Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığını,

i) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik, tebliğ, genelge ve Kurul kararlarını,

j) İlgili diğer mevzuat: Cumhurbaşkanlığı ile Bakanlıklar tarafından çıkarılan ilgili yönetmelik, tebliğ ve diğer düzenlemeleri,

k) İlgili standart: Üretim tesisinde kullanılacak teçhizat, bağlantı sistemi ve performans kriterlerine ilişkin olan, öncelik sırasına göre TS, EN, IEC, ISO ve diğer uluslararası standartları,

l) İlgili şebeke işletmecisi: İlgisine göre TEİAŞ’ı, dağıtım şirketini veya OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiyi,

m) İlgili teknik mevzuat: Bakanlık tarafından çıkarılan ilgili yönetmelik, tebliğ ve diğer düzenlemeleri,

n) Kalıcı veri saklayıcısı: Tüketicinin gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun olarak incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkân veren kısa mesaj, elektronik posta, internet, disk, CD, DVD, hafıza kartı ve benzeri her türlü araç veya ortamı,

o) Kanun: 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nu,

ö) Mahsuplaşma: Belirli bir zaman dilimi içinde gerçekleşen, üretim ve tüketimin birbirinden düşülmesi sonucu kWh cinsinden net üretim veya net tüketim değerinin bulunması işlemini,

p) Mikrokojenerasyon tesisi: Elektrik enerjisine dayalı toplam kurulu gücü 100 kWe ve altında olan kojenerasyon tesisini,

r) OG: Etkin şiddeti 1000 V üstünden 36 kV’a kadar olan (36 kV dahil) gerilim seviyesini,

s) Piyasa işletmecisi: Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketini,

ş) Şebeke: Bu Yönetmelik kapsamındaki tüketim tesisinin bağlantı noktasına göre iletim, dağıtım veya OSB dağıtım şebekesini,

t) (Değişik: RG-25/11/2025-33088) Teknik değerlendirme raporu: Jeotermal, biyokütle, rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı başvurulara ilişkin EİGM tarafından yapılan değerlendirme sonucu hazırlanan raporu,

u) Teknik etkileşim izni: Teknik etkileşim analizi neticesine göre, ilgili kurumlar tarafından olumlu veya şartlı olarak Bakanlık aracılığıyla ilgili kişilere verilen rüzgâr türbini kurma iznini,

ü) YEKDEM: 1/10/2013 tarihli ve 28782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesine ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim faaliyeti gösteren üretim lisansı sahibi tüzel kişilerin bizzat (Ek ibare: RG-25/11/2025-33088) veya toplayıcı aracılığıyla ve bu Yönetmelik kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapan kişilerin bölgelerinde bulundukları görevli tedarik şirketleri (Ek ibare: RG-25/11/2025-33088) veya toplayıcı aracılığıyla faydalanabileceği fiyatlar, süreler ve bunlara yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esasları içeren destekleme mekanizmasını,

v) Yenilenebilir enerji kaynakları: Hidrolik, rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle, (Mülga ibare: RG-11/8/2022-31920) dalga, akıntı (Mülga ibare: RG-11/8/2022-31920) ve gel-git gibi fosil olmayan enerji kaynaklarını,

y) YEK Kanunu: 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunu,

z) YG: Etkin şiddeti 36 kV’un üstündeki gerilim seviyesini,

aa) (Ek: RG-11/8/2022-31920) İlgili dönem: Yönetmelikte tanımlanan aykırılığın başladığı ve sona erdiği tarihler dahil olmak üzere geçen süreyi,

bb) (Ek: RG-11/8/2022-31920) YEPDİS: EİGM tarafından talep edilen bilgileri içeren ve işletilen Yenilenebilir Enerji Kaynakları Değerlendirme ve İzleme Sistemini,

ifade eder.

(2) Bu Yönetmelik çerçevesinde, üretim tesisinin bağlantısı çift yönlü sayaçtan önce, tüketim tesisi tarafına yapılmış ise ilgili üretim ve tüketim tesisleri aynı yerde kabul edilir.

(3) Bu Yönetmelikte geçen diğer ifade ve kısaltmalar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.

Lisans alma ile şirket kurma muafiyeti

MADDE 5 – (1) Önlisans ve lisans alma ile şirket kurma yükümlülüğünden muaf olarak kurulabilecek üretim tesisleri şunlardır:

a) İmdat grupları,

b) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) İletim ya da dağıtım sistemiyle herhangi bir şekilde bağlantısı olmadan çalışan üretim tesisleri,

c) Kurulu gücü bir megavat veya Kanunun 14’üncü maddesi çerçevesinde Cumhurbaşkanı tarafından belirlenmiş kurulu güç üst sınırına kadar olan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri,

ç) Ürettiği enerjinin tamamını iletim veya dağıtım sistemine vermeden kullanan, üretimi ve tüketimi aynı ölçüm noktasında olan, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri,

d) Bakanlıkça belirlenecek verimlilik değerini sağlayan kategorideki kojenerasyon tesisleri,

e) Mikrokojenerasyon tesisleri,

f) Belediyelerin katı atık tesisleri ile arıtma tesisi çamurlarının bertarafında kullanılmak üzere kurulan üretim tesisleri,

g) Sermayesinin yarısından fazlası doğrudan veya dolaylı olarak belediyeye ait olan tüzel kişilerce, belediyeler tarafından işletilen su isale hatları ile atık su isale hatları üzerinde, teknik imkânın olması ve DSİ tarafından uygun bulunması halinde hidrolik kaynağa dayalı kurulan üretim tesisleri,

ğ) Elektrik aboneliği Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) veya sulama birliklerine, ait tarımsal sulama amaçlı tesislerin elektrik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla, kurulu gücü tarımsal sulama tesisinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü, birden fazla tesis için tesislerin sözleşme güçleri toplamı ile sınırlı olmak koşuluyla Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) veya DSİ’nin izniyle sulama birlikleri tarafından kurulan ve işletilen yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim (Değişik ibare: RG-11/8/2022-31920) tesisi.

h) (Ek: RG-9/5/2021-31479) (Değişik: RG-11/8/2022-31920) Belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile sanayi tesisleri ve tarımsal sulama amaçlı tesisler tarafından bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünün iki katı ve diğer kişiler bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü ile sınırlı olmak kaydıyla, tüketim tesisi ile aynı ya da farklı ölçüm noktasında kurulan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi,

ı) (Ek: RG-11/8/2022-31920) Sulama birliklerinin işletme, bakım, onarım ve yönetim sorumluluğuna sahip olduğu taşınmazlar ile sulama birliği ve DSİ’nin mülkiyetinde veya tasarrufu altında bulunan diğer taşınmazlar üzerinde DSİ’nin uygun görüşüyle kurulan ve sulama birlikleri tarafından işletilen bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü ile sınırlı olmak kaydıyla tüketim tesisi ile aynı ya da farklı ölçüm noktasında kurulan yenilenebilir enerji üretim tesisleri,

i) (Ek: RG-11/8/2022-31920) İl özel idareleri tarafından kurulan tüzel kişilerin, il özel idaresi tarafından işletilen basınçlı borulu sulama şebekesi veya klasik kanallı şebekeleri ile sadece sulama amacına hizmet eden şebekenin su kaynağı üzerinde teknik imkânın olması ve DSİ tarafından uygun bulunması hâlinde kurulacak üretim tesisleri.

(2) Önlisans ve lisans alma yükümlülüğünden muaf olan yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üreten gerçek veya tüzel kişilerin ihtiyaçlarının üzerinde ürettikleri elektrik enerjisinin sisteme verilmesi hâlinde söz konusu elektrik enerjisi, ilgili görevli tedarik şirketi aracılığı ile YEKDEM kapsamında değerlendirilir.

(3) Birinci fıkranın (g) bendi kapsamında kurulacak üretim tesislerinin su kullanım hakkına ilişkin işlemler, su kullanım hakkının elde edilmesine ilişkin mevzuat çerçevesinde sonuçlandırılır.

(4) Bu Yönetmelik çerçevesinde, dağıtım (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) ve/veya iletim sisteminde yeterli kapasite bulunması halinde bir tüketim tesisi için (Ek ibare: RG-9/5/2021-31479) aynı mahsuplaşma (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) ve destekleme (Ek ibare: RG-9/5/2021-31479) yapısına sahip birden fazla yenilenebilir enerji (Değişik ibare: RG-11/8/2022-31920) kaynağına dayalı üretim tesisi ve/veya aynı ölçüm noktasında birden fazla kojenerasyon tesisi kurulmasına izin verilebilir. Her bir tüketim tesisi için birinci fıkranın (c) bendi kapsamında kurulabilecek yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisinin veya tesislerinin toplam kurulu gücü, birinci fıkranın (c) bendi kapsamındaki azami kapasiteden fazla olamaz. Bir gerçek veya tüzel kişi, uhdesindeki her bir tüketim tesisi için sadece bir adet mikrokojenerasyon tesisi kurabilir.

(5) Bu Yönetmelik kapsamında üretim tesisi kuracak gerçek veya tüzel kişilerin üretim tesisleri ile tüketim tesislerinin aynı dağıtım bölgesi içerisinde olması zorunludur. (Ek cümle: RG-11/8/2022-31920) Ancak, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında, tüketim tesisinin bulunduğu dağıtım lisansı bölgesi dışında da üretim tesisi kurulabilir.

(6) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Birinci fıkranın (Değişik ibare: RG-11/8/2022-31920) (a), (b), (ç), (d), (f), (g), (ğ), (h), (ı) ve (i) bentleri ibaresi kapsamında yer alan üretim tesisleri için kurulu güç üst sınırı uygulanmaz.

(7) Bu Yönetmelik kapsamında; şebekeye bağlanacak üreticilerle yapılacak bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında yer alacak genel hükümler, ilgili şebeke işletmecisinin görüşü alınarak Kurul tarafından belirlenir. Belirlenen genel hükümler ilgili şebeke işletmecisinin ve Kurumun internet sayfalarında yayımlanır.

(8) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Mahsuplaşma işlemleri 26 ncı madde uyarınca yürütülen, birinci fıkranın (c) bendi kapsamında bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu düzenlenen, bağlantı anlaşması imzalanan veya kabul işlemleri tamamlanan üretim tesisleri ile ilişkilendirilen tüketim tesisleri için ilgili diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesi koşuluyla birinci fıkranın (h) bendi kapsamında ilave üretim tesisi veya tesisleri kurulabilir.

(9) (Ek: RG-11/8/2022-31920) Mahsuplaşma işlemleri 26’ncı madde uyarınca yürütülen ve birinci fıkranın (c) bendi kapsamında; bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu düzenlenen, bağlantı anlaşması imzalanan veya kabul işlemleri tamamlanan üretim tesisleriyle ilişkilendirilen mevcut tüketim tesisleri sabit kalmak kaydıyla, farklı ölçüm noktasında yer alan tüketim tesisleri ilişkilendirilerek birinci fıkranın (h) bendi kapsamına geçiş sağlanabilir.

(10) (Ek: RG-11/8/2022-31920) Mahsuplaşma işlemleri geçici 1 inci ve geçici 4’üncü madde hükümleri kapsamında ve 26’ncı madde uyarınca yürütülen ve birinci fıkranın (ç) bendi kapsamında; bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu düzenlenen, bağlantı anlaşması imzalanan veya kabul işlemleri tamamlanan üretim tesisleri için birinci fıkranın (ç) bendi kapsamında kurulu güç artış talebinde bulunulabilir.

İlgili teknik mevzuat kapsamındaki işlemler

MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki üretim tesislerinin projelendirilmesi, kurulumu, sisteme bağlantısı, kabulü, işletmesi, bakımı ile gerekli görülmesi halinde test ve deney faaliyetleri ilgili standartlarda ve ilgili teknik mevzuatta tanımlandığı şekliyle yürütülür.

(2) Üretim tesisi sahibi, birinci fıkrada tanımlanan hususlara uymakla ve ilgili teknik mevzuatın ve ilgili standartların gerektirdiği koşulları sağlamakla yükümlüdür.

(3) İlgili teknik mevzuatın ve ilgili standartların gerektirdiği koşulları sağlamayan üretim tesislerine ilişkin olarak;

a) Esasa ilişkin olan veya can ve mal güvenliği bakımından tehlikeli veya elektrik sisteminin güvenliğini etkileyen riskli durumlarda herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın ilgili şebeke işletmecisi tarafından üretim tesisi durumu uygun hale getirilinceye kadar şebekeden ayrılır ve ayrılma gerekçeleri üretim tesisi sahibi kişiye 3 (üç) işgünü içinde yazılı olarak bildirilir.

b) Sistemin veya üretim tesisinin işletmesini ve tesisat güvenliğini etkilemeyecek şekilde esasa ilişkin olmayan veya can ve mal güvenliği bakımından tehlikeli olmayan veya elektrik sisteminin güvenliğini etkilemeyen durumlarda, ilgili şebeke işletmecisi tarafından aykırılığın giderilmesine ilişkin bildirimin yapılmasını izleyen 15 gün içerisinde aykırılığın giderilmemesi halinde ilgili şebeke işletmecisi tarafından üretim tesisi şebekeden ayrılır. Söz konusu aykırılığın giderilmesi durumunda üretim tesisi 3 işgünü içinde sisteme yeniden bağlanarak işletmeye alınır.

(4) Üretim tesisi, can ve mal emniyetinin sağlanması için kısa devre arızası veya şebekenin enerjisiz kalması durumunda bağlantı noktası itibarıyla şebekeden izole hale getirilir ve şebekeye enerji verilmez. Şebekenin bir bölümünü içerecek şekilde adalanmaya müsaade edilmez. Bu durumda bağlantı noktası itibarıyla şebekeden izole hale gelen üretim tesisi, izole kalan tüketim tesisi bölümünü şebekeden bağımsız olarak besleyebilir.

Bağlantı esasları

MADDE 7 – (1) (Değişik: RG-2/4/2026-33212) Bu Yönetmelik kapsamına giren üretim tesisleri, dördüncü fıkra kapsamında belirtilen istisnalar dışında, dağıtım sistemine bağlanır. İlgili şebeke işletmecisi, üretim tesisinin teknik özelliklerine ve bağlantı noktası itibarıyla dağıtım sisteminin mevcut kapasitesine göre üretim tesisini OG veya AG seviyesinden dağıtım sistemine bağlayabilir. Ancak; dağıtım seviyesinden bağlanacak 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamındaki üretim tesisleri ile 28/1/2014 tarihli ve 28896 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin 5/B maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bağlantı görüşü oluşturulacak müşterek üretim tesisleri, mevcut dağıtım şebekesi yanında, kapasite artışları dahil olmak üzere, üretim tesisi başvurusu sahibi gerçek veya tüzel kişiler tarafından tesis edilecek dağıtım varlıkları üzerinden de şebekeye bağlanabilir. Bağlantı başvurusu talebi, ancak ilgili mevzuat ve ilgili teknik mevzuat hükümleri kapsamında reddedilebilir ve ret gerekçeleri başvuru sahibine ret kararı ile yazılı olarak bildirilir.

(2) AG seviyesinden bağlanacak üretim tesislerinin toplam kapasitesi, bu üretim tesislerinin bağlı olduğu dağıtım transformatörünün ilgili şebeke işletmecisine ait bir transformatör olması halinde transformatör gücünün yüzde ellisini geçemez. Transformatörün başvuru sahibine ait olması durumunda, söz konusu kapasite azami transformatör gücü kadar olur. (Ek cümle: RG-11/8/2022-31920) Sadece belirli bir iş alanında faaliyet gösteren kişilere ait tüketim tesisleri için tesis edilmiş ve dışarıdan herhangi bir gerçek ya da tüzel kişinin faydalanmasının mümkün olmadığı veya sanayi bölgelerine ait dağıtım transformatörleri için azami transformatör gücüne kadar üretim tesisi başvurusunda bulunulabilir.

(3) 11 inci maddenin birinci fıkrası kapsamında yer alan (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) kişiler ile sadece belirli bir iş alanında faaliyet gösteren kişilere ait tüketim tesisleri için tesis edilmiş ve dışarıdan herhangi bir gerçek ya da tüzel kişinin faydalanmasının mümkün olmadığı veya sanayi bölgelerine ait dağıtım transformatörlerinden sisteme bağlanan üretim tesislerine ilişkin başvurular hariç olmak üzere ilgili şebeke işletmecisine ait bir dağıtım transformatörünün AG seviyesinde bir kişiye (Değişik ibare: RG-25/11/2025-33088) bir takvim yılı içinde tahsis edilebilecek kapasite Ek-3’te yer alan tabloya göre belirlenir.

(4) 5 inci maddenin birinci fıkrasının;

a) (ç) bendi kapsamında kurulacak üretim tesisleri, bu tesisler ile ilişkilendirilecek tüketim tesisinin sisteme iletim seviyesinden bağlı olması halinde,

b) (d) bendi kapsamında kurulacak kojenerasyon tesisleri, kurulu gücüne bağlı olarak,

c) (Ek: RG-11/8/2022-31920) (h) bendi kapsamında kurulacak yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı tesisler, kurulu gücüne bağlı olarak veya aynı ölçüm noktasındaki kurulumlarda tüketim tesisinin sisteme iletim seviyesinden bağlı olması halinde, iletim sistemine bağlanır. Bu fıkra kapsamında iletim sistemine bağlanacak üretim tesisi başvuruları için bu Yönetmelikte dağıtım sistemine bağlanacak üretim tesisi başvurularında dağıtım şirketince yürütülmesi öngörülen iş ve işlemler, aynı şekilde TEİAŞ tarafından yürütülür.

(5) Bu Yönetmelik kapsamında (Ek ibare: RG-9/5/2021-31479) dağıtım seviyesinde kurulacak üretim tesislerine ilişkin başvurular için evrak yönünden yapılan değerlendirmenin ardından TEİAŞ’tan trafo merkezi özelinde arıza akım limiti konusunda görüş alınır. TEİAŞ ilgili talebe ilişkin görüşünü, talebin kendisine geliş tarihinden itibaren on beş gün içinde sonuçlandırır.

(6) TEİAŞ tarafından ilgili trafo merkezine ilişkin arıza akım limitinin aşıldığının (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) ve/veya ilgili trafo merkezindeki transformatör cebri soğutmasız nominal görünür gücünün aşıldığının bildirilmesi halinde, ilgili trafo merkezine ilişkin başvurular herhangi bir işlem tesis edilmeksizin iade edilir.

(7) (Değişik: RG-2/4/2026-33212) İletim seviyesinden 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi ve bu maddenin sekizinci fıkrası kapsamında iletim sistemine bağlanacak üretim tesisi başvuruları için trafo merkezlerine doğrudan bağlantı ve dağıtım sistemine bağlanacak üretim tesisi başvuruları için fider tahsisi yapılarak kurulacak üretim tesisleri ile müşterek bağlantı görüşü oluşturulan üretim tesisleri hariç olmak üzere; bağlantı noktasındaki trafo merkezi, dağıtım merkezi ve enerji nakil hattı ile özel trafosu olan kişiler için tüketim tesisine ait trafoyu içerecek şekilde dağıtım tesislerinin geçici kabulü yapılmamış ise bu Yönetmelik kapsamında başvuru yapılamaz. Yapılan başvurular herhangi bir işlem tesis edilmeksizin iade edilir.

(8) (Değişik: RG-2/4/2026-33212) İletim veya dağıtım seviyesinden toplam 10 MW ve üzeri kurulu güce sahip olarak 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında kurulacak üretim tesisleri ile iletim sistemine bağlanacak üretim tesisi başvuruları için trafo merkezlerine doğrudan bağlantı ve dağıtım sistemine bağlanacak üretim tesisi başvuruları için fider tahsisi yapılabilir.

(9) Bu Yönetmelik kapsamında kurulacak üretim tesisi, söz konusu üretim tesisinin kurulacağı dağıtım bölgesi dışında yer alan başka bir dağıtım sistemine bağlanamaz.

(10) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (Değişik ibare: RG-11/8/2022-31920) (c), (f), (ğ) ve (ı) bendi kapsamında kurulacak olan üretim tesislerinin kurulu gücü, ilgili üretim tesisi ile ilişkilendirilecek tüketim tesisinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünden fazla olamaz.

(11) 23/3/2016 tarihinden önce toplulaştırılarak veya tekli de olsa münhasıran lisanssız üretim tesisleri için verilmiş olan bağlantı görüşleri çerçevesinde yapılmış olan ve 17/1/2018 tarihi itibarıyla ilgili şebeke işletmecisince henüz devralınmayan, dağıtım tesisi niteliğini haiz tesisler üzerinden üretim tesislerine ve/veya lisanssız üretim tesisiyle ilgili olmayan tüketim tesislerine bağlantı görüşü verilmesi halinde, söz konusu tesislerin ortak kullanım haline gelen kısmı 28/1/2014 tarihli ve 28896 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin 37’nci maddesi uyarınca ilgili şebeke işletmecisi tarafından iz bedelle devralınır.

(12) (Ek ibare: RG-9/5/2021-31479) İnşa halindeki tüketim tesislerine ait geçici abonelikler hariç olmak üzere Geçici bağlantı kapsamındaki tüketim tesisleri için gerçek veya tüzel kişilerce bu Yönetmelik kapsamında üretim tesisi kurulamaz. (Ek cümle: RG-14/5/2024-32546) Ancak geçici abonelikler kapsamındaki tüketimler, aynı gerçek veya tüzel kişiye ait ve aynı abone grubunda bulunan işletmedeki üretim tesisleriyle mahsuplaşmaya dâhil edilebilir.

(13) Bağlantı anlaşması, üretim tesisinde yapılacak değişiklikler sonucunda, bağlantı ve sistem kullanımına ilişkin ilgili mevzuat hükümlerine göre tadil edilir.

(14) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Üretim tesisi sahibi; üretim tesisinin DC/AC gücünün artırılması, azaltılması, koruma düzeninin değiştirilmesi, kompanzasyon değişikliği dahil olmak üzere başka değişiklikler yapmak istemesi halinde ilgili şebeke işletmecisine önceden başvuruda bulunarak ilgili mevzuatta öngörülen usullere göre izin almakla yükümlüdür. (Değişik ibare: RG-2/4/2026-33212) Jeotermal, biyokütle, rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı başvurularda; değişikliğe ilişkin sunulacak teknik değerlendirme formunda yer alan bilgiler teknik değerlendirme yapılması için (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) YEPDİS’e girilerek EİGM’ye gönderilir.

(15) Önlisans sahasına veya üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisi sahası için (Ek ibare: RG-25/11/2025-33088) 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi ve (Ek ibare: RG-2/3/2023-32120) 30 uncu maddenin sekizinci fıkrası ile ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla lisanssız üretim başvurusu yapılamaz, yapılması halinde ilgili başvurular iade edilir.

(16) (Değişik ibare: RG-2/4/2026-33212) Lisanssız üretim başvurusuna konu üretim tesisi sahası için 16’ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi saklı kalmak kaydıyla;

a) (Değişik ibare: RG-2/4/2026-33212) Jeotermal, biyokütle, rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı önlisans başvurusunda bulunulması halinde, her bir başvuru için EİGM tarafından yapılan teknik değerlendirmenin olumlu olması durumunda söz konusu başvurular ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılır. EİGM tarafından yapılan teknik değerlendirme sonucu ilgili başvuruların birbirlerini olumsuz etkilemesi halinde lisanssız üretime ilişkin başvurular, bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almış olanlar hariç reddedilir. Lisanssız üretime ilişkin başvurunun bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanmış olması durumunda; önlisans ve lisans başvurusu revize edilme imkânı yoksa reddedilir.

b) (Değişik ibare: RG-2/4/2026-33212) Jeotermal, biyokütle, rüzgâr veya güneş enerjisi dışında diğer kaynaklara dayalı önlisans veya lisans başvurusunda bulunulması ve lisanssız üretime ilişkin başvurunun bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanmamış olması hallerinde ilgili lisanssız üretime ilişkin başvuru reddedilir.

c) (Değişik ibare: RG-2/4/2026-33212) Jeotermal, biyokütle, rüzgâr veya güneş enerjisi dışında diğer kaynaklara dayalı önlisans veya lisans başvurusunda bulunulması ve lisanssız üretime ilişkin başvurunun bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanmış olması hallerinde ilgili önlisans veya lisans başvurusu reddedilir ve lisanssız üretime ilişkin başvurular ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılır. Ancak, aynı günde ilgili üretim tesisi sahasında üretim tesisi kurulması için yapılan lisanssız üretim başvurusunun bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanması ve önlisans veya lisans başvurusunda bulunulması hallerinde lisanssız üretime ilişkin başvuru reddedilir.

(17) (Ek: RG-9/5/2021-31479) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında kurulacak üretim tesislerine ait dağıtım tesisi ve/veya iletim tesisi yatırımları için Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinde yer alan hüküm çerçevesinde işlem tesis edilir.

(18) (Ek: RG-11/8/2022-31920) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendinde tanımlanan kişilerce aynı ölçüm noktasında ve bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünün iki katına kadar üretim tesisi kurulmak istenmesi halinde, özel trafosu olan kişiler için çekiş yönlü bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü sabit kalmak kaydıyla, trafolarda güç artış talebinde bulunulabilir.

(19) (Ek: RG-29/7/2023-32263) TEİAŞ her bir trafo merkezine ait bağlantı kapasitelerine ilişkin bilgileri Kurul tarafından belirlenecek formata uygun olarak her ayın ilk on beş günü içerisinde kendi internet sayfasında duyurmakla yükümlüdür.

(20) (Ek: RG-29/7/2023-32263) Dağıtım şirketleri ile OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler ilgili dağıtım bölgesinde, lisanslı üretim kapsamında olanlar dahil olmak üzere, bu Yönetmelik çerçevesinde verilen bağlantı görüşlerine ve üretim tesisi başvurularına ilişkin bilgileri Kurul tarafından belirlenecek formata uygun olarak on dokuzuncu fıkra kapsamında TEİAŞ tarafından yapılan duyuruyu müteakip, her ayın yirmi beşinci gününe kadar kendi internet sayfalarında duyurmakla yükümlüdür.

İmdat grupları ve izole üretim tesisleri

MADDE 8 – (1) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler ilgili şebeke işletmecisine bildirim yapmakla yükümlüdür. Bu kişilerin başvuruları hakkında bu Yönetmelik kapsamında herhangi bir belge düzenlenmez.

(2) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki üretim tesislerine ilişkin iş ve işlemler ilgili teknik mevzuata göre Bakanlık veya Bakanlık tarafından yetkilendirilen kurum tarafından yürütülür.

Hidrolik kaynaklara dayalı üretim tesislerinde su kullanım hakkının edinilmesi

MADDE 9 – (1) Hidrolik kaynaklara dayalı üretim tesisleri için su kullanım hakkı edinimi amacıyla öncelikle tesisin kurulacağı yerin il özel idaresine başvuruda bulunulur. Başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişi, DSİ tarafından çıkarılan mevzuatta istenen belgeleri de başvuru dosyasına eklemekle yükümlüdür.

(2) İl özel idareleri, üretim tesisinin yapımının su rejimi açısından uygun bulunduğuna dair görüş almak için her takvim ayı içinde alınan bağlantı başvurularını, takip eden ayın ilk beş günü içinde DSİ’nin yetkili bölge müdürlüklerine gönderir. İlgili DSİ birimi, su rejimi açısından uygunluk görüşünü kendisine başvurunun ulaştığı ayı takip eden ayın yirminci gününe kadar sonuçlandırır ve il özel idaresine gönderir. DSİ’nin ilgili birimi tarafından gönderilen görüşün olumlu olması halinde, il özel idaresi olumlu görüşün kendisine ulaştığı ayı takip eden ayın ilk beş günü içerisinde bu görüşü başvuru sahibine gönderir.

Başvuruların alınması

MADDE 10 – (1) (Değişik: RG-11/8/2022-31920) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c), (ç), (d), (e), (f), (g), (ğ), (h), (ı) ve (i) bentleri kapsamında üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, Kurul kararıyla belirlenen bilgi ve belgeler ile (Ek ibare: RG-29/7/2023-32263) elektronik ortamda ilgili şebeke işletmecisine başvuruda bulunur. (Ek cümle: RG-14/5/2024-32546) Elektronik ortamda alınan başvurular için belge iadesi yapılmaz.

(2) İlgili şebeke işletmecisi tarafından, ilgili diğer mevzuattan kaynaklanan yükümlülükler hariç olmak üzere Kurul kararıyla belirlenen bilgi ve belgeler dışındaki belgelerin eksikliği gerekçesiyle başvurular reddedilemez.

(3) Bu madde kapsamında başvuruda bulunan gerçek veya tüzel kişilerin, başvuruda bulunduğu ay içerisinde ilgili üretim tesisine ilişkin yazılı olarak kurulu güç değişikliği talebinde bulunması halinde,

a) Kurulu güç değişikliğine ilişkin talep tarihi başvuru tarihi olarak kabul edilir.

b) Yeni kurulu güce göre sunulması gereken belgeler başvuru ekinde sunulur.

(4) Başvuru sahiplerince talep edilmesi halinde, başvuruda kullanılacak ve niteliği itibarıyla ilgili şebeke işletmecisinden edinilebilecek veriler, yazılı olarak talep edilmesi halinde başvuru sahibine üç işgünü içerisinde ilgili şebeke işletmecisi tarafından yazılı olarak verilir.

(5) (Ek: RG-25/11/2025-33088) Veraset ve iflas durumları hariç olmak üzere; 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında üretim tesisi veya tesislerinin devre konu edilmesi hâlinde, söz konusu üretim tesisi veya tesisleriyle ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesisleri için bu Yönetmelik kapsamında yeniden başvuru yapılmaz. Bu kapsamda söz konusu tüketim tesisi veya tesisleriyle ilişkilendirilmek suretiyle bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu başvurusu yapılması durumunda ilgili başvuru değerlendirilmeksizin iade edilir. Ancak söz konusu üretim tesisi ve ilişkili olduğu tüketim tesisinin aynı kişiye birlikte devredilmesi durumuna ve kamu kurum ve kuruluşları ile bağlı kuruluşları arasındaki devirlere bu fıkra hükmü uygulanmaz.

(6) (Ek: RG-25/11/2025-33088) Beşinci fıkranın uygulanması kapsamında; aynı ay içinde yapılan devirler, ilgili şebeke işletmecileri tarafından her ayın on beşinci gününe kadar ilan edilmek üzere piyasa işletmecisine bildirilir.

(7) (Ek: RG-25/11/2025-33088) Beşinci fıkra kapsamında yer alan kişilere, bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu düzenlenmiş olması hâlinde 34’üncü maddenin dördüncü fıkrası kapsamında işlem tesis edilir.

(8) (Ek: RG-2/4/2026-33212) Bu madde kapsamında yapılan başvurularla ilgili olarak; başvuru henüz sonuçlanmadan, söz konusu başvuru ile aynı yere aynı kişi tarafından mükerrer başvuru yapılamaz. Ancak söz konusu başvurudan vazgeçilmesi halinde; yeni başvuru, mükerrer başvuru olarak değerlendirilmez.

Başvuruda bulunulabilecek tesisler

MADDE 11 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında Bakanlık veya Bakanlık tarafından yetkilendirilen kurum tarafından (Değişik ibare: RG-11/8/2022-31920) 25 kW’a (25 kW dahil) kadar tip proje hazırlanması uygun görülen, yenilenebilir enerji kaynağına dayalı ve kendi tüketim tesisinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücüne kadar, üretimi ve tüketimi aynı noktadan bağlı üretim tesisleri için başvuru ve ihtiyaç fazlası enerjinin değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslar ile bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu formatı kapsamında işlem tesis edilir. Bu kapsamda gerçekleşecek olan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerine ilişkin başvurular, Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslar uyarınca değerlendirilir.

(2) (Mülga: RG-2/4/2026-33212)

(3) Bu Yönetmelik kapsamında faaliyet göstermek isteyen kişiler, bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünü ve 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca belirlenecek kurulu gücü geçmeyecek şekilde tüketim tesisi ile aynı ölçüm noktasında, dağıtım tesisi niteliğinde tesis teçhiz etmeden, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurabilir. Güneş enerjisine dayalı üretim tesisleri ancak çatı ve cephe uygulaması olarak gerçekleştirilebilir.

(4) İlgili diğer mevzuat hükümlerine uygun olması halinde, tarım arazilerinin bir kısmında tarımsal sulama amacıyla bu Yönetmelik kapsamında üretim tesisi kurulabilir. Ancak ilgili üretim tesisinin kurulu gücü söz konusu sulama tesisinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünden fazla olamaz. Bu kapsamda yapılacak başvurularda DSİ tarafından mer’i mevzuat kapsamında verilen Onay Belgesinin sunulması zorunludur. Bu fıkra hükmü kapsamındaki başvurular, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında değerlendirilir.

(5) (Ek: RG-11/8/2022-31920) Atık lastiklerin işlenmesi sonucu ortaya çıkan yan ürünler olan pirolitik yağ ve pirolitik gazın yakıt olarak kullanılması planlanan lisanssız üretim başvurularında, söz konusu yakıtın ilgili elektrik üretim tesisinde üretilmesi ve bu kaynaklar dışında başka kaynak kullanılmaması gerekir.

Komisyonun oluşturulması

MADDE 12 – (1) İlgili şebeke işletmecisi, 11 inci maddenin birinci fıkrası kapsamındaki başvurular hariç olmak üzere başvuruları; derlemek suretiyle kurulacak bir komisyon marifetiyle evrak yönünden ve teknik yönden incelemeye alır. 11 inci maddenin birinci fıkrası kapsamındaki başvurular ilgili şebeke işletmecisince değerlendirilir ve sonuçlandırılır.

(2) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Dağıtım şirketlerine ait komisyon; TEİAŞ, TEDAŞ ve ilgili şebeke işletmecisinin birer temsilcisinden oluşur ve oy çokluğu ile karar alır. Komisyon başkanı TEİAŞ temsilcisidir. İlgili şebeke işletmecisinin (Değişik ibare: RG-2/4/2026-33212) OSB veya EB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi olması halinde komisyon, (Değişik ibare: RG-2/4/2026-33212) OSB veya EB müdürü, bölge dağıtım şirketinden uzman bir personel ile (Değişik ibare: RG-2/4/2026-33212) OSB veya EB’den konusunda uzman bir personel olmak üzere üç üyeden oluşur ve oy çokluğuyla karar alır. Komisyonca alınan kararlar üyelerce imzalanır ve ilgili dosyalarda muhafaza edilir.

(3) (Ek: RG-9/5/2021-31479) İletim seviyesinden yapılacak lisanssız üretim başvuruları için komisyon, tamamı TEİAŞ temsilcilerinden olmak üzere 3 üyeden oluşur ve oy çokluğu ile karar alır. Komisyonca alınan kararlar üyelerce imzalanır ve ilgili dosyalarda muhafaza edilir.

Başvuruların evrak yönünden değerlendirilmesi

MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin her takvim ayı içinde alınan yeni başvuruları komisyon tarafından, takip eden ayın ilk (Değişik ibare: RG-11/8/2022-31920) yirmi günü içerisinde evrak yönünden toplu olarak değerlendirilir ve sonuçlandırılır. Eksik veya yanlış evrak verenlerin başvuruları teknik değerlendirmeye alınmaz.

(2) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Eksik veya yanlışlığın mahiyeti hakkında, başvuru sahibine değerlendirme sonuçlarını takip eden üç işgünü içinde bildirimde bulunularak başvuru belgelerinin bir örneği kalıcı veri saklayıcısına aktarıldıktan sonra başvuru sahibine iade edilir ve hidrolik kaynaklar açısından ilgili il özel idaresine konu hakkında bilgi verilir.

(3) Evrak yönünden yapılan değerlendirmeye ilişkin sonuçlar, değerlendirme tarihini izleyen işgünü içerisinde eksik ve yanlış yapılan başvurular için açıklamaları da içerecek şekilde ilgili şebeke işletmecisinin internet sayfasında yayınlanır.

(4) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Bu Yönetmelik kapsamında iletim seviyesinden bağlanarak üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin her takvim ayı içinde alınan yeni başvuruları 12’nci maddenin üçüncü fıkrasında tanımlanan komisyon marifetiyle, takip eden ayın ilk (Değişik ibare: RG-11/8/2022-31920) yirmi günü içerisinde evrak yönünden toplu olarak değerlendirilir ve sonuçlandırılır. Eksik veya yanlış evrak verenlerin başvuruları teknik değerlendirmeye alınmaz. Eksik veya yanlışlığın mahiyeti hakkında, başvuru sahibine değerlendirme sonuçlarını takip eden üç işgünü içinde bildirimde bulunularak başvuru belgelerinin bir örneği kalıcı veri saklayıcısına aktarıldıktan sonra başvuru sahibine iade edilir. Evrak yönünden yapılan değerlendirmeye ilişkin sonuçlar, değerlendirme tarihini izleyen işgünü içerisinde eksik ve yanlış yapılan başvurular için açıklamaları da içerecek şekilde TEİAŞ’ın internet sayfasında yayımlanır.

Başvuruların teknik yönden değerlendirilmesi

MADDE 14 – (1) (Değişik: RG-11/8/2022-31920) Eksiksiz olarak yapıldığı tespit edilen başvurular, komisyon tarafından evrak yönünden değerlendirme yapılan ayı takip eden ayın yirmi günü içinde teknik yönden değerlendirilir. TEİAŞ tarafından arıza akım limitinin ve/veya ilgili trafo merkezindeki transformatör cebri soğutmasız nominal görünür gücünün aşıldığı bildirilen başvurular teknik değerlendirme yapılmaksızın reddedilir.

(2) Başvurular trafo merkezlerine göre sınıflandırılır.

(3) (Değişik cümle: RG-2/4/2026-33212) Başvurular, bağlantı ve sistem kullanımı açısından bağlantı noktasına göre değerlendirilir. Teknik değerlendirme, başvurunun bu Yönetmelik, ilgili teknik mevzuat ile ilgili mevzuata uygunluğu esas alınarak, kurulması planlanan tesisin ölçme ve koruma sistemi açısından değerlendirilmesi yapılarak (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) bağlantı noktası itibarıyla iletim veya dağıtım şebekesi kısıtları dikkate alınarak tamamlanır. (Ek cümleler: RG-25/11/2025-33088) Rüzgâr ve güneş enerjisine dayalı başvurular haricindeki diğer başvurular için; TEİAŞ tarafından ilan edilen kapasitelere bağlı olmaksızın, bu madde kapsamında bağlantı görüşü oluşturulmasına ilişkin yapılan teknik değerlendirmenin uygun olması hâlinde, olumlu bağlantı görüşü oluşturulur. Bununla beraber aynı ayda yapılan rüzgâr ve güneş enerjisine dayalı başvurular haricindeki diğer başvuruların teknik değerlendirilmesinde; birden fazla başvurunun bulunması ve ilgili trafo merkezindeki transformatör cebri soğutmasız nominal görünür gücünün söz konusu başvuruların kapasiteleri için yetersiz olması durumunda, bahse konu başvurular için de altıncı fıkra hükmü uygulanır. Ancak, TEİAŞ tarafından rüzgâr ve güneş enerjisine dayalı başvurular için kapasite ilan edilmiş olması ve rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı başvurular ile diğer enerji kaynaklarına dayalı başvuruların aynı ayda yapılması durumunda, öncelikle rüzgâr ve güneş enerjisine dayalı başvurular için TEİAŞ tarafından ilan edilen kapasite kapsamında işlem tesis edilir.

(4) Teknik değerlendirme sonuçlarından sonra başvurular (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) varsa öncelik değerlendirmesine alınır. Öncelik değerlendirmesinde bağlantı noktası itibarıyla varsa iletim veya dağıtım şebekesi kısıtları dikkate alınarak başvurular sonuçlandırılır.

(5) Bağlantı noktası itibarıyla bağlantı kısıtlarına tabi olmayan başvurular, teknik değerlendirme sonucu öncelik değerlendirmesine alınmaksızın sonuçlandırılır.

(6) (Değişik: RG-25/11/2025-33088) İlgili şebeke işletmecisi tarafından şebekeye bağlantısı yapılacak olan rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisinin bağlantısına ilişkin öncelik değerlendirmesinde;

a) Başvuruya konu üretim tesisinin, ilişkilendirilmesi planlanan tüketim tesisiyle aynı ölçüm noktasında olması,

b) Başvuru sahibinin, aynı tüketim tesisi için daha önce çağrı mektubu düzenlenmemiş olması hâlinde son bir yıl içindeki tüketim miktarının, daha önce çağrı mektubu düzenlenmiş olması hâlinde ise iptal edilmiş olanlar hariç olmak üzere, dokuzuncu fıkra uyarınca belirlenen öncelik değerlendirmesine esas tüketim miktarının diğer başvurulardan yüksek olması,

c) Başvuru sahibinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünün diğer başvurulardan yüksek olması,

ç) Başvuru sahibinin önceden olumlu bağlantı görüşü verilmiş bir başvurusunun olmaması, kriterleri sırasıyla uygulanır. Bir yıllık tüketimi olmayan tüketim noktalarının yıllık tüketimleri mevcut aylık tüketimlerinin ortalaması dikkate alınarak yıllık bazda, sadece bir aylık tüketiminin olması hâlinde bu tüketimi dikkate alınarak yıllık bazda hesap edilir. Bir aylık tüketimi olmayan tüketim noktaları ile inşa aşamasındaki tesisler için yapılan başvurularda proje değerleri dikkate alınarak en yakındaki benzer tüketim noktalarının tüketimlerine göre hesap yapılır. Yapılan değerlendirme sonucunda, birden fazla başvurunun tüm kriterleri sağlaması durumunda ilgili şebeke işletmecisine yapılan başvuru tarihi sıralamaya esas alınır.

(7) 11 inci maddenin birinci fıkrası kapsamında yer alan üretim tesislerine ilişkin başvurular için ilgili şebeke işletmecisince, Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslar saklı kalmak kaydıyla, bu madde kapsamında başkaca bir işlem tesis edilmeksizin olumlu bağlantı görüşü oluşturulur.

(8) (Ek: RG-9/5/2021-31479) 13’üncü maddenin dördüncü fıkrası kapsamında eksiksiz olarak yapıldığı tespit edilen başvurular evrak yönünden yapılan değerlendirmeyi izleyen ayın ilk (Değişik ibare: RG-11/8/2022-31920) yirmi günü içerisinde 12 nci maddenin üçüncü fıkrasında tanımlanan komisyon marifetiyle teknik yönden değerlendirilir. Her bir başvuru bağlantı ve sistem kullanımı açısından diğerlerinden bağımsız ancak bağlantı noktası bakımından birlikte değerlendirilir. Teknik değerlendirme, başvurunun bu Yönetmelik, ilgili teknik mevzuat ile ilgili mevzuata uygunluğu esas alınarak, bağlanabilir kapasite ve ilgili trafo merkezinin kısa devre akım limiti hesaplamaları kapsamında kurulması planlanan tesisin ölçme ve koruma sistemi açısından değerlendirilmesi yapılarak tamamlanır.

(9) (Ek: RG-25/11/2025-33088) Altıncı fıkra kapsamında yapılan öncelik değerlendirmesinde; daha önce bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu oluşturulmuş tüketim tesisi veya tesislerinin yeni bir başvuruya konu edilmesi hâlinde, söz konusu tüketim tesisi veya tesisleri için daha önce tahsis edilen üretim tesisinin kurulu gücüne denk gelen oranda söz konusu tesis veya tesislerin tüketim miktarı, yeni yapılan başvurularda dikkate alınmaz. Bu kapsamda altıncı fıkranın (b) bendinde belirtilen öncelik değerlendirmesine esas tüketim miktarı, aşağıdaki şekilde hesaplanır:

image

Bu formülde geçen;

ÖDT: Öncelik değerlendirmesine esas tüketim miktarını,

TT: Başvuruya konu üretim tesisiyle ilişkilendirilmesi planlanan tüketim tesis veya tesislerinin son bir yıl içindeki mahsuplaşılmamış (mahsuplaşma öncesi) tüketim miktarlarının toplamını,

TSG: Başvuruya konu üretim tesisiyle ilişkilendirilmesi planlanan tüketim tesis veya tesislerinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme güçlerinin toplamını,

ÜKG: Daha önce söz konusu tüketim tesis veya tesislerinin ilişkilendirilmesi suretiyle bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu oluşturulmuş üretim tesisi veya tesislerinin toplam kurulu gücünü, ifade eder. 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamındaki başvurularda; üretim tesisi veya tesisleriyle ilişkili tüketim tesisi veya tesislerinin belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile sanayi tesisleri ve tarımsal sulama amaçlı tesislere ait olması hâlinde, bu fıkrada yer alan formülde geçen TSG, iki katı kabul edilerek hesaplanır. Ancak bu kapsamdaki tesislerde ÜKG’nin TSG’nin altında olduğu durumlarda, iki katı uygulaması yapılmaz.

Bağlantı görüşü oluşturulması ve bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu düzenlenmesi

MADDE 15 – (1) 14’üncü madde hükümlerine göre sonuçlandırılan başvurular ile ilgili olarak;

a) Değerlendirmeye ilişkin sonuçlar, değerlendirme tarihini izleyen işgünü içerisinde teknik değerlendirmeye ilişkin açıklamaları da içerecek şekilde ilgili şebeke işletmecisinin internet sayfasında yayınlanır.

b) Başvuruların sonucu hakkında başvuru sahibine değerlendirme sonuçlarını takip eden üç işgünü içinde yazılı olarak bildirimde bulunulur. Başvurusu reddedilen kişilere yapılacak yazılı bildirimlerde ret gerekçelerine ve teknik değerlendirmelere yer verilir ve belgelerin bir örneği kalıcı veri saklayıcısına aktarıldıktan sonra söz konusu kişilere on işgünü içerisinde iade edilir.

c) Başvurusu reddedilen kişilerden hidrolik kaynaklara dayalı başvuruda bulunan kişilerle ilgili olarak, internet sayfasında ilanı izleyen beş işgünü içerisinde il özel idaresine bildirimde bulunulur.

ç) Arıza akım limiti konusunda TEİAŞ’ın olumlu görüş bildirdiği ancak teknik değerlendirme sonucu başvurusu olumsuz bulunan kişiler hakkında 5 işgünü içerisinde TEİAŞ’a bildirim yapılır.

d) (Değişik ibare: RG-25/11/2025-33088) Jeotermal, biyokütle, rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı başvurular dışında bağlantı başvurusu uygun bulunanların, (a) bendinde belirtilen listenin ilan tarihinden itibaren bir ay içerisinde yazılı olarak başvuruda bulunmaları halinde, bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu ilgili şebeke işletmecisi tarafından ilgilisine tebliğ edilir. Bu kapsamda başvuruda bulunmayan başvuru sahiplerinin, olumlu bağlantı görüşleri kendiliğinden geçersiz hale gelir. Hidrolik kaynaklara dayalı başvurular hakkında, ilgili kişilere bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunun tebliğ edilmesini izleyen beş işgünü içerisinde ilgili şebeke işletmecisi tarafından il özel idaresine bildirimde bulunulur.

Teknik değerlendirme sonucunda bağlantı görüşü oluşturulması ve bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu düzenlenmesi

MADDE 16 – (1) (Değişik: RG-25/11/2025-33088) Teknik değerlendirme ile ilgili olarak;

a) Jeotermal, biyokütle, rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı başvurulardan; bağlantı başvurusu uygun bulunan başvurulara ait teknik değerlendirme formunda yer alan bilgiler, başvurunun uygun bulunma tarihinden itibaren on iş günü içinde teknik değerlendirme yapılması için YEPDİS’e girilerek EİGM’ye gönderilir. EİGM tarafından teknik değerlendirme otuz gün içinde sonuçlandırılır ve teknik değerlendirme raporu ilgili şebeke işletmecisine gönderilir. EİGM’ye gönderilen bilgilerde hata ve/veya eksiklik bulunması durumunda, ilgili şebeke işletmecileri tarafından başvuru sahibine ilgili tespitin yapılmasından itibaren üç iş günü içinde uygunsuzluğun giderilmesi için bildirimde bulunulur. Bu fıkranın (b) bendi hükmü saklı olmak üzere bildirimi takip eden on iş günü içinde hata ve/veya eksikliklerin giderilerek ilgili şebeke işletmecisine sunulmaması veya EİGM değerlendirmesi sonucunda teknik değerlendirmenin olumsuz olması hâlinde başvuru belgelerinin bir örneği kalıcı veri saklayıcısına aktarıldıktan sonra başvuru sahibine iade edilir ve ilgili şebeke işletmecisi tarafından YEPDİS’de güncellenir.

b) EİGM tarafından yapılan teknik değerlendirme sonucunda santral sahalarında kesişme/çakışma veya rüzgar türbinlerinin etkileşiminin tespit edilmesi hâlinde, 30 uncu maddenin sekizinci fıkrası ile ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, ilgili şebeke işletmecileri tarafından başvuru sahibine; dağıtım seviyesinden bağlantılarda aynı trafo merkezinden, iletim seviyesinden bağlantılarda aynı iletim bölgesinden bağlanmak şartıyla değişiklik başvurusunda bulunma hakkı verilir. Bu kapsamda yapılan değerlendirme sonucunda, sahası değişen başvuru veya başvurular, yeniden teknik değerlendirme yapılmak üzere EİGM’ye gönderilir.

c) (b) bendi kapsamında, ilgili şebeke işletmecisi tarafından yapılan bildirim tarihinden itibaren doksan gün içinde herhangi bir sebeple saha değişikliği veya revizyon talebini ilgili şebeke işletmecisine sunmaması veya teknik değerlendirmenin tekrar olumsuz olması hâlinde başvuru belgelerinin bir örneği kalıcı veri saklayıcısına aktarıldıktan sonra başvuru sahibine iade edilir ve söz konusu kapasite tahsisinin yapılmadığı ilgili şebeke işletmecisi tarafından TEİAŞ’a bildirilir ve YEPDİS’de güncellenir.

(2) Teknik değerlendirme raporu olumlu olan (Ek ibare: RG-25/11/2025-33088) jeotermal, biyokütle veya güneş enerjisine dayalı başvurulara ait bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu, ilgili şebeke işletmecisi tarafından beşinci fıkraya konu listenin ilan tarihinden itibaren bir ay içerisinde ilgili kişilerin yazılı başvurusu üzerine ilgilisine tebliğ edilir. Bu kapsamda başvuruda bulunmayan başvuru sahiplerinin olumlu bağlantı görüşleri kendiliğinden geçersiz hale gelir ve başvuru belgelerinin bir örneği kalıcı veri saklayıcısına aktarıldıktan sonra başvuru sahibine iade edilir.

(3) Rüzgâr enerjisine dayalı başvurulardan teknik değerlendirmesi EİGM tarafından uygun görülen başvurulara ait teknik değerlendirme raporu her ayın beşine kadar EİGM internet sayfasında ilan edilir. İlan tarihinden itibaren başvuru sahibi tarafından otuz gün içerisinde teknik etkileşim izni için TÜBİTAK’ın ilgili birimine başvuruda bulunulur. Söz konusu başvurunun eksiksiz yapıldığına dair belge EİGM’nin ilan tarihinden itibaren otuz gün içerisinde EİGM’ye sunulur. TÜBİTAK’ın ilgili birimine teknik etkileşim izni için eksiksiz başvurulduğuna dair belgenin;

a) Süresi içerisinde sunulmaması halinde söz konusu başvuru,

b) Süresi içerisinde sunulması halinde ilgili başvuruya ilişkin kapasitenin teknik etkileşim izni sonucuna kadar bekletilmesi için,

EİGM tarafından ilgili şebeke işletmecisine bildirilir. Teknik etkileşim izni, teknik değerlendirme raporu ile birlikte EİGM tarafından ilgili şebeke işletmecisine on işgünü içerisinde bildirilir. Teknik değerlendirme raporu ve/veya teknik etkileşim izninin olumsuz olması veya teknik etkileşim izni için eksiksiz başvurulduğuna dair belgenin süresi içerisinde sunulmaması halinde başvuru belgelerinin bir örneği kalıcı veri saklayıcısına aktarıldıktan sonra ilgili şebeke işletmecisince başvuru sahibine iade edilir. (Ek cümleler: RG-14/5/2024-32546) Rüzgâr enerjisine dayalı başvurularda teknik etkileşim izninin olumsuz sonuçlanması durumunda başvuru sahibine, dağıtım seviyesinden bağlantılarda aynı trafo merkezinden, iletim seviyesinden bağlantılarda aynı iletim bölgesinden bağlanmak şartıyla, altmış gün içerisinde saha değişikliği veya revizyonu için ilgili şebeke işletmecisine başvurma hakkı verilir. Ancak her bir değişiklik veya revizyon için altmış gün içerisinde saha değişikliğini veya revizyonunu ilgili şebeke işletmecisine sunmaması halinde başvuru reddedilir.

(4) Teknik etkileşim izni ve teknik değerlendirme raporu olumlu olan rüzgâr enerjisine dayalı başvurular için ilgili şebeke işletmecisi tarafından bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu düzenlenir. Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu, ilgili şebeke işletmecisi tarafından beşinci fıkraya konu listenin ilan tarihinden itibaren bir ay içerisinde ilgili kişilerce yazılı olarak başvuruda bulunmaları halinde ilgilisine tebliğ edilir. Bu kapsamda başvuruda bulunmayan başvuru sahiplerinin olumlu bağlantı görüşleri kendiliğinden geçersiz hale gelir ve başvuru belgelerinin bir örneği kalıcı veri saklayıcısına aktarıldıktan sonra başvuru sahibine iade edilir.

(5) Birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri kapsamında olumlu ve olumsuz sonuçlanan başvurulara ilişkin bilgiler gerekli açıklamaları da içerecek şekilde düzenli olarak aylık bazda ilgili şebeke işletmecisinin internet sayfasında ilan edilir.

(6) İlgili şebeke işletmecisi tarafından oluşturulan bağlantı anlaşmasına çağrı mektuplarında bu Yönetmeliğin hangi hükmü uyarınca belge düzenlendiği açıkça ifade edilir. Bu belgede ihtiyaç fazlası enerjinin hangi hüküm uyarınca değerlendirileceği de ayrıca belirtilir.

Bağlantı anlaşması başvurusu

MADDE 17 – (1) (Değişik: RG-14/5/2024-32546) Kendisine bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu tebliğ edilenlere, bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunun tebliğ tarihinden itibaren bir yıl süre verilir. Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu sahiplerinin, söz konusu süre içerisinde üretim tesisi ve varsa bağlantı hattı projesini Bakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği kurum ve/veya tüzel kişilere onaylatması zorunludur.

(2) İlgili gerçek veya tüzel kişilerin aşağıdaki belgeleri ilgili şebeke işletmecisine birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde eksiksiz ve usulüne uygun olarak sunmaları halinde, ilgili şebeke işletmecisi kendileriyle otuz gün içerisinde bağlantı anlaşması imzalamakla yükümlüdür:

a) Üretim tesisinin inşaatına başlanabilmesi için ilgili teknik mevzuat çerçevesinde alınması gereken proje onayı.

b) Hidrolik kaynaklara dayalı başvurularda su kullanım hakkı anlaşması.

c) (Ek: RG-11/8/2022-31920) (Mülga: RG-14/5/2024-32546)

(3) (Değişik: RG-11/8/2022-31920) (Mülga: RG-14/5/2024-32546)

(4) (Değişik: RG-14/5/2024-32546) Birinci fıkrada tanımlanan süre içerisinde söz konusu belgeleri ilgili şebeke işletmecisine sunamamaları halinde ilgili gerçek veya tüzel kişiler, bağlantı anlaşması imzalama hakkını kaybeder ve mevcut belgeleri kendilerine iade edilir.

(5) Bağlantıya ilişkin mülkiyet ve işletme sınırları, bağlantı anlaşmasında belirlenir.

(6) (Ek cümle: RG-25/11/2025-33088) Aynı tüketim tesisi veya tesisleriyle ilişkilendirilmek üzere; bütünleşik parsel ya da parseller üzerinde yapılan başvurular, kurulu güç artışı kapsamında değerlendirilir. Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla yapılacak başvurular neticesinde bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan ve bağlantı anlaşması imzalanan üretim tesislerinde kurulu güç artışı talebinde bulunulması halinde, ilgili talep söz konusu talebin yapıldığı ayda yapılan diğer tüm başvurular ile birlikte değerlendirilir. Bu kapsamda;

a) Söz konusu talebe komisyon tarafından olumsuz görüş verilmesi halinde, başvuru sahibine ait mevcut (Ek ibare: RG-9/5/2021-31479) bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu ile bağlantı anlaşmasının geçerliliği devam eder.

b) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu verilen üretim tesisleri için kurulu güç artış talebinde bulunulması ve söz konusu talebe komisyon tarafından olumlu görüş verilmesi halinde, güç artışı kapsamındaki revize bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunun başvuru sahibine tebliğ edildiği tarihten itibaren ikinci fıkra kapsamındaki yükümlülüklerini tamamlaması için birinci fıkrada yer alan sürelere doksan gün ilave süre verilir. (Mülga cümle: RG-25/11/2025-33088)

c) (Değişik: RG-25/11/2025-33088) Bağlantı anlaşması imzalayan ve kabul işlemleri tamamlanmamış üretim tesislerinde kurulu güç artış talebinde bulunulması ve söz konusu talebe komisyon tarafından olumlu görüş verilmesi hâlinde, güç artışı kapsamındaki revize bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunun başvuru sahibine tebliğ edildiği tarihten itibaren revize bağlantı anlaşmasına çağrı mektubuna ilişkin ikinci fıkra kapsamındaki yükümlülüklerinin tamamlanması için bir yıl süre verilir. Revize bağlantı anlaşmasının imzalanması hâlinde, revize bağlantı anlaşmasından itibaren güç artışına ilişkin kabul işlemlerinin tamamlanması için bir yıl süre verilir. Güç artışına ilişkin kabul işlemlerinin tamamlanması için verilen sürenin, güç artışı yapılmadan önceki mevcut bağlantı anlaşmasının kabulü için kalan süreden az olması hâlinde; güç artışının kabulünün tamamlanması için üretim tesisinin kabulünün tamamlanmasına ilişkin kalan süre esas alınır.

ç) (Ek: RG-25/11/2025-33088) Kabul işlemleri tamamlanmış üretim tesislerinde kurulu güç artış talebinde bulunulması ve söz konusu talebe komisyon tarafından olumlu görüş verilmesi hâlinde, revize bağlantı anlaşmasına çağrı mektubuna ilişkin ikinci fıkra kapsamındaki yükümlülüklerin tamamlanması için bir yıl süre verilir. Revize bağlantı anlaşmasının imzalanması hâlinde, revize bağlantı anlaşmasından itibaren güç artışına ilişkin kabul işlemlerinin tamamlanması için bir yıl süre verilir.

d) (Ek: RG-25/11/2025-33088) Bu fıkra kapsamındaki güç artışı başvurularına ilişkin; bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu için verilen süre içinde söz konusu belgeleri ilgili şebeke işletmecisine sunmamaları hâlinde ilgili gerçek veya tüzel kişiler, güç artışı için bağlantı anlaşması imzalama hakkını kaybeder ve güç artışı öncesindeki mevcut bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu ile varsa bağlantı anlaşmasının geçerliliği devam eder.

e) (Ek: RG-25/11/2025-33088) Güç artışı için kabulün yapılmasına ilişkin verilen süre içinde, ilave güç artışı kapsamındaki üretim tesisinin kabul işlemlerinin tamamlanmaması hâlinde; güç artışına ilişkin bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu, bağlantı anlaşması ve tahsis edilen kapasite kendiliğinden geçersiz hâle gelir ve güç artışı öncesindeki mevcut bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu ile bağlantı anlaşmasının geçerliliği devam eder. Güç artışı öncesindeki mevcut bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu ile bağlantı anlaşmasının herhangi bir sebeple iptal olması hâlinde, güç artışına konu revize bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu ile bağlantı anlaşması geçersiz hâle gelir.

(7) (Ek: RG-14/5/2024-32546) 12/5/2019 tarihinden önce bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesisleri için talep edilen mekanik kurulu güç artışı, elektriksel kurulu gücün yüzde yirmisinden fazla olamaz. (Değişik ikinci cümle: RG-2/4/2026-33212) 12/5/2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesisleri için talep edilen mekanik kurulu güç, rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisleri hariç olmak üzere elektriksel kurulu gücün iki katını aşamaz.

Uyum, bakım, testler ve (Mülga ibare: RG-9/5/2021-31479) kabul

MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında üretim tesisi kuran gerçek veya tüzel kişiler; şebekeye bağlanacak üretim tesisinin, bu Yönetmelikte tanımlanan kriterlere ve bağlantı anlaşmasında yer alan şartlara uygun olduğunu ilgili şebeke işletmecisine bildirir. Üretim tesisinin (Mülga ibare: RG-9/5/2021-31479) kabule hazır olduğu ilgili şebeke işletmecisi tarafından on beş gün içerisinde tutanakla imza altına alınır. Bu tutanak Bakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği kuruluşa sunularak kabul başvurusu yapılır.

(2) Kabul işlemleri ilgili teknik mevzuata göre yapılır.

(3) Kabul süreci ve işlemleri ile ilgili olarak; kabul öncesi, (Mülga ibare: RG-9/5/2021-31479) kabul işlemleri sürecinde ve test işlemleri süresince şebekeye verilen elektrik enerjisi için hiçbir şekilde bedel talep edilmez. Bu süreçte üretilen enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(4) Üretim ve tüketim tesisinin aynı ölçüm noktasında yer almadığı durumlarda; kabul öncesi, (Mülga ibare: RG-9/5/2021-31479) kabul işlemleri sürecinde ve test işlemleri süresince üretim tesis sahasında yer alan her türlü yapı ve ekipmanın çalışmasına bağlı oluşacak iç tüketim miktarı, üretim tesisinin işletmeye geçmesinden sonraki ilk fatura döneminde üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin tüketimlerine eklenmek suretiyle mahsuplaştırmaya dahil edilir.

Üretim tesislerinin işletmeye girmesi ve sistem kullanımı

MADDE 19 – (1) (Değişik: RG-2/4/2026-33212) Bu Yönetmelik hükümlerine göre şebekeye bağlanacak üretim tesislerinin yatırıma başlanması için gerekli olan ÇED, imar ve diğer izin ve onayların alınması ile kabul işlemlerinin, bağlantı anlaşmasının imza tarihinden itibaren;

a) İlgili şebeke işletmecisine ait dağıtım trafosunu kullanan tüm üretim tesislerinde bir yıl,

b) İlgili şebeke işletmecisine ait dağıtım trafosunu kullanmayan,

1) Hidrolik kaynağa dayalı üretim tesislerinde üç yıl,

2) Diğer kaynaklara dayalı üretim tesislerinde iki yıl,

c) İletim şebekesine bağlanacak üretim tesislerinde 2/11/2013 tarihli ve 28809 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği çerçevesinde aynı niteliklere sahip üretim tesisleri için öngörülen süre,

ç) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamındaki tüm üretim tesislerinin üç yıl,

içinde tamamlanması zorunludur. Bu maddenin yürürlüğe girmesinden sonra imzalanacak bağlantı anlaşmalarında bu sürelere de yer verilir. Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 35 inci maddesinde belirtilen mücbir sebepler ve Kurul tarafından uygun bulunan haller dışında, bu sürelerin sonunda üretim tesisinin tamamlanmaması halinde bağlantı anlaşması ile tahsis edilen kapasite, kendiliğinden hükümsüz hale gelir. Lisanssız üretim tesislerinde 17’nci maddenin altıncı fıkrası kapsamında gerçekleştirilen güç artışı işlemleri hariç olmak üzere tek bir kabul yapılabilir. Bununla birlikte her bir seferinde 10 MWe gücünden aşağı olmamak üzere kısmi kabul de yapılabilir. Kısmi kabul yapıldıktan sonra kalan gücün 10 MWe gücünden az olması durumunda, kalan güç üzerinden kabul yapılır. Ancak kabulü yapılan kısım dışında kalan gücün, süresi içerisinde kabulünün yapılmaması halinde, söz konusu bağlantı anlaşması kabulü yapılan kısım esas alınmak suretiyle güncellenir.

(2) Üretim tesisleri, sistem kullanım anlaşmasında belirtilen tarihten itibaren sisteme enerji verebilir. Bu tarih hiçbir şekilde ilgili teknik mevzuata göre üretim tesisinin ticari faaliyete başladığı tarihten önce olamaz.

(3) (Mülga ibare: RG-9/5/2021-31479) kabulü tamamlanarak işletmeye alınan üretim tesislerinde, tesisin ticari faaliyete başladığı tarihi izleyen bir ay içerisinde taraflarca sistem kullanım anlaşmasının imzalanması zorunludur. Sistem kullanım anlaşmasının üretim tesisi sahibi kişilerce bir ay içerisinde imzalanmaması halinde herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın ilgili şebeke işletmecisi tarafından üretim tesisi durumu uygun hale getirilinceye kadar şebekeden ayrılır ve ayrılma gerekçesi üretim tesisi sahibi kişiye 3 (üç) işgünü içinde yazılı olarak bildirilir.

(4) (Ek: RG-14/5/2024-32546) Kabulü tamamlanarak işletmeye alınan üretim tesislerinde, tesisin ticari faaliyete başladığı tarihi izleyen bir ay içerisinde taraflarca sistem kullanım anlaşmasının imzalanmaması durumunda, ilgili şebeke işletmecisi tarafından üretim tesisinin şebekeden ayrılma işlemleri yapılıncaya kadarki süreçte üretilen enerjinin, görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır. Bu fıkra kapsamında YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınan enerji miktarı için oluşacak sistem kullanım bedeli, görevli tedarik şirketi aracılığıyla ilgili şebeke işletmecisine ödenir ve YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınan enerji için lisanssız üretim tesisi sahibi kişilere herhangi bir fatura tebliğ edilmez.

Lisanssız üreticilere üretim kaynak belgesi verilmesi

MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapmak amacıyla ilgili şebeke işletmecisi ile bağlantı anlaşması ve sistem kullanım anlaşmasını imzalayan üreticilere, talep etmeleri halinde, Ek-2’de yer alan örneğe uygun Üretim Kaynak Belgesi ilgili şebeke işletmecisi tarafından verilir.

(2) Bu madde kapsamında yapılacak başvurular, ilgili şebeke işletmecisi tarafından en geç on işgünü içerisinde sonuçlandırılır. Bu madde kapsamında aynı fatura dönemine ilişkin sadece bir kez Üretim Kaynak Belgesi verilir.

Sayaçlar, uzaktan izleme, koruma ve kontrol sistemleri

MADDE 21 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması amacıyla üçüncü fıkra hükmü saklı kalmak kaydıyla;

a) Üretim ve tüketim tesislerinin aynı yerde bulunması halinde, bağlantı anlaşmasında belirlenen yere ilgili mevzuatta uzlaştırma mekanizmasının gerektirdiği haberleşmeyi sağlayabilecek çift yönlü,

b) Üretim tesisinin tüketim tesisiyle aynı yerde bulunmaması halinde ilgili tesislerin bağlantı anlaşmalarında belirlenen yerlere, ilgili mevzuatta uzlaştırma mekanizmasının gerektirdiği haberleşmeyi sağlayabilecek şekilde üretim tesisi için çift yönlü, tüketim tesisi için tek yönlü, elektronik sayaç takılır. (Ek cümle: RG-9/5/2021-31479) Çift yönlü sayaçlar için şebeke işletmesince kontrol amaçlı ikinci bir sayaç takılabilir.

(2) Faturalamaya esas ölçüm noktası, şebekeye bağlantı noktasında birinci fıkraya uygun olarak tesis edilecek sayaçtır. Şebekeye bağlı her bir üretim tesisinin üretimini ölçmek amacıyla ayrı bir sayaç bulundurulması zorunludur ve bu sayaçtan elde edilen günlük bazdaki veriler ilgililerce Kurum tarafından istenen formata uygun olarak sunulur.

(3) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Kurulu gücü 10 kW’ın üzerinde olan üretim tesisleri için birinci fıkraya göre tesis edilen sayaçların, ilgili mevzuata göre tesis edilecek otomatik sayaç okuma sistemine uyumlu olması zorunludur. 10 kW’ın üzerinde kurulu güce sahip üretim tesisleri için tesis edilen sayaçlar, ölçme ve haberleşme izleme sistemi ile irtibatlandırılır.

(4) Bir tüketim tesisi için kurulacak, farklı teşvik fiyatlarına tabi yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri ile kojenerasyon ve mikrokojenerasyon tesislerinde üretilen elektrik enerjisinin ayrı ayrı saatlik ölçülmesine imkân verecek şekilde sayaç tesis edilir.

(5) (Değişik: RG-11/8/2022-31920) Bu madde kapsamındaki sayaçlar dağıtım sistemine bağlanacak üretim tesisleri için ilgili dağıtım şebeke işletmecisi tarafından temin ve tesis edilir. İletim sistemine bağlanacak üretim tesisleri için kullanıcının mülkiyet sınırında kalan ölçüm noktalarına tesis edilecek sayaçlar kullanıcı tarafından temin edilir ve TEİAŞ tarafından tesis edilir.

(6) Üretim tesisinin kabulü aşamasında ölçü sistemi, ikinci fıkra kapsamında tesis edilen sayacı da içerecek şekilde ilgili şebeke işletmecisinin yetkilisi tarafından kontrol edilerek mühürlenir ve kayıt altına alınır.

(7) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Bu Yönetmelik kapsamındaki üretim tesislerinden kurulu gücü 50 kW ve üzeri olan üretim tesislerinin bağlı bulunduğu şebeke işletmecisine ait olan SCADA kontrol merkezine bağlantısı, Elektrik Şebeke Yönetmeliğinde yer alan hükümler doğrultusunda yapılır. Bağlantı için üretim tesisi tarafında gerekli olan ekipman ve altyapı üretim tesisi sahibi gerçek veya tüzel kişi tarafından temin ve tesis edilir.

İşletme

MADDE 22 – (1) Üretim tesisi, bağlantı (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) ve/veya sistem kullanım anlaşmasında yer alan anlaşma gücünden daha büyük güçte çalıştırılamaz. Üretim tesisinin bağlantı (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) ve/veya sistem kullanım anlaşmasında yer alan anlaşma gücünden daha büyük bir güçte çalıştırılması halinde (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) dağıtım sistemine bağlı üreticiler için Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistemine Bağlantı Anlaşmasında yer alan cezai şartlar (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) iletim sistemine bağlı üreticiler için iletim sistemi Sistem Kullanım Anlaşmasında yer alan cezai şartlar uygulanır.

(2) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Gerekli koşullarda üretim tesisinin bağlantısının kesilmesi Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin 27’nci maddesi uyarınca gerçekleştirilir.

İhtiyaç fazlası enerjinin tespiti

MADDE 23 – (1) Lisanssız üretim yapan gerçek ve tüzel kişilerin kendi ihtiyaçlarını karşılamak için üretim yapmaları esastır. Ancak 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c), (d), (e), (f) ve (g) bentlerinde belirtilen üretim tesislerinde üretilen elektrik enerjisinin, üretim tesisi ile aynı yerde kurulu tüketim tesisi ya da tesislerinde tüketilemeyen miktarı, aynı dağıtım bölgesinde olması şartıyla aynı kişiye ait başka bir tüketim tesisinde ya da tesislerinde tüketilebilir.

(2) İlgili şebeke işletmecisi, bu Yönetmelik kapsamında üretim yapan gerçek ve tüzel kişilerin üreterek şebekeye verdikleri ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi miktarlarını;

a) Üretim tesisi ile tüketim tesisinin aynı yerde olması halinde bağlantı anlaşmasında belirlenen yere takılan sayaç verilerinden saatlik bazda ve/veya,

b) Üretim tesisi ile tüketim tesisinin aynı yerde olmaması halinde üretim sayacından elde edilen saatlik verilerden, tüketim tesisine ilişkin saatlik sayaç verilerinin veya tüketim sayaçlarından saatlik bazda veri alınamayan tüketim tesisleri için dengeleme ve uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümleri uyarınca onaylanan profil uygulaması yapılarak elde edilen saatlik tüketim verilerinin mahsuplaştırılması suretiyle saatlik bazda, tespit eder.

(3) İlgili şebeke işletmecisi, her bir üretici için ikinci fıkra kapsamında elde edilen saatlik verileri kaynak bazında bir araya getirerek fatura dönemi bazında şebekeye verilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi miktarını belirler ve her ayın altıncı gününe kadar ilgili görevli tedarik şirketine bildirir.

(4) İlgili şebeke işletmecileri, kendi şebekelerindeki lisanssız üreticilere ilişkin toplam ihtiyaç fazlası üretim miktarını;

a) 24’üncü maddenin birinci fıkrası kapsamındaki lisanssız üreticiler için kaynak bazında,

b) 24’üncü maddenin ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları kapsamındaki lisanssız üreticiler için,

c) Bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat kapsamında YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınacak diğer durumlar için,

ayrı ayrı toplam değerler olarak piyasa işletmecisine Piyasa Yönetim Sistemi vasıtası ile her ay saatlik bazda, uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümlerinde uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonlarında yer alan sayaçların değerlerinin bildirilmesine ilişkin düzenlenmiş takvime uygun olarak bildirir.

(5) Lisanssız üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisinin serbest tüketici olarak ikili anlaşma ile enerji tedarik etmesi halinde, Piyasa Yönetim Sisteminde kayıtlı tüketim noktası için sayaçta okunan değer yerine lisanssız üretim kapsamında yapılan üretim ve tüketimin mahsuplaştırılması neticesinde ortaya çıkan değer girilir. Bu kapsamda üretim tesisi ile ilişkilendirilen birden fazla tüketim tesisinin olması halinde, serbest tüketici olunan durumlar için tüketim tesislerinin tamamının tedarikçi seçme hakkını kullanıyor olması ve bütün tesislerin enerji tedariğinin tek bir tedarikçiden karşılanması zorunludur. Bütün tesislerin enerji tedariğinin tek bir tedarikçiden karşılanmadığı durumlarda ilgili aya ilişkin üretilen enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(6) Serbest bölgelerde bu Yönetmelik kapsamında kurulacak üretim tesislerinden sisteme verilen enerji, ancak serbest bölge sınırları içerisinde tüketilebilir. Bu kapsamda sisteme verilen enerji için herhangi bir bedel ödenmez ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

İhtiyaç fazlası enerjinin değerlendirilmesi

MADDE 24 – (1) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c), (f) ve (g) bentleri kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olarak gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve işletilen;

a) Tüketim tesisi ile aynı yerde kurulu üretim tesisinde ya da tesislerinde üretilerek her fatura döneminde şebekeye verilen net elektrik enerjisi,

b) Tüketim tesisi ile aynı yerde kurulu olmayan üretim tesisinde ya da tesislerinde üretilerek şebekeye verilen elektrik enerjisinden ilgili tüketim tesisinde, her fatura dönemi için tüketilemeyen net elektrik enerjisi miktarı, ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi olarak görevli tedarik şirketi tarafından ilgisine göre belirlenen fiyattan, YEKDEM kapsamında değerlendirilmek üzere on yıl süreyle satın alınır. Bu süre ilgili üretim tesisinin 19 uncu maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde şebekeye enerji vermeye başladığı tarihten itibaren hesaplanır. (Ek cümle: RG-9/5/2021-31479) On yıllık sürenin bitiminden itibaren bu tesislerle ilgili uygulamaya ilişkin usul ve esaslar YEK Kanununun 6’ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.

(2) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentleri kapsamında yenilenebilir enerji kaynakları dışında diğer kaynaklardan, gerçek veya tüzel kişilerce kurulan üretim tesislerinde üretilerek sisteme verilen net enerji miktarı, görevli tedarik şirketi tarafından YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde belirlenen en düşük fiyattan, tesisin şebekeye enerji vermeye başladığı tarihten itibaren on yıl süreyle satın alınır. Sisteme verilmiş olan enerji görevli tedarik şirketlerince perakende satış tarifesi kapsamında elektrik tedarik ettiği müşterilerine sattığı elektrik içinde değerlendirilir.

(3) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) ve (d) bentleri kapsamında kurulan üretim tesislerinden şebekeye enerji verilmesi halinde, söz konusu enerji miktarı ilgili mevzuat uyarınca, YEKDEM kapsamında değerlendirilir. Ancak bu enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilir ve bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(4) Bir tüketim tesisi için 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi dışında farklı yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı birden çok üretim tesisinin veya yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı bir üretim tesisi ile mikrokojenerasyon tesisinin kurulması halinde şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerjinin hangi üretim tesisinden verildiğinin tespit edilememesi durumunda, bu tesislerden şebekeye verilen enerji ilgisine göre en düşük olan fiyattan YEKDEM kapsamında değerlendirilmek üzere satın alınır.

(5) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) ve/veya (d) bentleri kapsamında kurulabilecek üretim tesisleri ile aynı fıkranın diğer bentleri kapsamında kurulabilecek üretim tesislerinin birlikte kurulması halinde, şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerjinin hangi üretim tesisinden verildiğinin tespit edilememesi durumunda, söz konusu enerji miktarı ilgili mevzuat uyarınca, YEKDEM kapsamında değerlendirilir. Ancak bu enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilir ve bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(6) İkinci fıkra kapsamındaki elektrik enerjisi görevli tedarik şirketi tarafından düzenlenen tarife kapsamında enerji alan tüketicilere satılabilir.

(7) Lisanssız üreticiler bu Yönetmelik kapsamındaki üretimleri için ikili anlaşma ve/veya organize toptan elektrik piyasalarında satış yapamazlar.

(8) (Ek: RG-11/8/2022-31920) (Değişik: RG-14/5/2024-32546) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında kurulu üretim tesisleriyle, aynı veya farklı dağıtım bölgesinde ve farklı ölçüm noktasında olmak ve 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamındaki üretim tesisinden şebekeye enerji verilmemesi kaydıyla, aynı fıkranın (h) bendi kapsamında üretim tesislerinin birlikte kurulması halinde, yapılacak aylık mahsuplaşma sonrasında şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerji ilgili mevzuat uyarınca, YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde lisanssız üretim tesisleri için belirlenen fiyat üzerinden YEKDEM kapsamında değerlendirilir.

İhtiyaç fazlası enerjinin bedelinin ödenmesi ve satın alınması

MADDE 25 – (1) Görevli tedarik şirketi, YEKDEM kapsamında satın almakla yükümlü olduğu enerji miktarı için her bir üreticiye her bir fatura dönemi için yapacağı ödeme tutarını hesaplamak için sırasıyla aşağıdaki işlemleri yapar:

a) 24’üncü maddenin birinci fıkrası kapsamında satın almakla yükümlü olduğu enerji miktarı için yapılacak ödemeyi; 23’üncü maddenin üçüncü fıkrasına göre her bir üretici için belirlenerek kendisine bildirilen ihtiyaç fazlası üretim miktarını 24’üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca belirlenen fiyatla çarparak belirler.

b) Bu fıkranın (a) bendine göre her bir üretici için bulduğu bedelleri kaynak bazında toplayarak kaynak bazında yapılacak ödemeyi belirler.

c) 24’üncü maddenin dördüncü fıkrası kapsamında satın almakla yükümlü olduğu enerji miktarı için yapılacak ödemeyi; 23’üncü maddenin üçüncü fıkrasına göre her bir üretici için belirlenerek kendisine bildirilen ihtiyaç fazlası üretim miktarını ilgisine göre en düşük olan fiyatla çarparak belirler.

ç) Bu fıkranın (b) bendine göre kaynak bazında belirlediği bedellerin toplamı ile (c) bendi kapsamında belirlenen bedeli toplayarak ilgili fatura dönemi için piyasa işletmecisine bildireceği lisanssız üreticilere ödenecek toplam bedeli (LÜYTOB) belirler.

d) Bu fıkranın (ç) bendi uyarınca belirlenen LÜYTOB miktarını piyasa işletmecisine piyasa yönetim sistemi üzerinden her ay uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümlerinde uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonlarında yer alan sayaçların değerlerinin bildirilmesine ilişkin düzenlenmiş takvime uygun olarak bildirir.

e) Piyasa işletmecisi tarafından kendisine yapılan ödemeyi, kendisine ödeme yapılan takvim ayını izleyen ayın en geç beşinci işgününe kadar ilgili üreticilere öder (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) ve ödemelerin tamamlanıp tamamlanmadığını, bahse konu tarihi takip eden hafta içinde Kuruma bildirir.

f) (Ek: RG-11/8/2022-31920) Piyasa işletmecisi tarafından eksik ödeme yapılması halinde, kendisine yapılan ödemeyi kendisine ödeme yapılan takvim ayını izleyen ayın en geç beşinci işgününe kadar ilgili üreticilere, üreticilerin düzenledikleri faturaların fatura düzenleme tarihi dikkate alınarak eskiden yeniye doğru sırasıyla öder. Faturaların tarih sıralamasında, fatura tarihi aynı olan faturaların olması durumunda, aynı tarihli faturalar düşük bedelden yüksek bedel sırasına konularak en düşükten en yükseğe doğru ödemeler gerçekleştirilir.

(2) Görevli tedarik şirketleri 24’üncü maddenin ikinci fıkrası kapsamında satın almakla yükümlü oldukları enerji miktarı için her bir üreticiye yapacağı ödeme tutarını hesaplamak için sırasıyla aşağıdaki işlemleri yapar:

a) 23’üncü maddenin üçüncü fıkrasına göre her bir üretici için belirlenerek kendisine bildirilen ihtiyaç fazlası üretim miktarını YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde öngörülen en düşük fiyatla çarparak yapılacak ödemeyi belirler.

b) 23’üncü maddenin üçüncü fıkrası kapsamında kendisine yapılan bildirim tarihini izleyen altı gün içerisinde, şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerji miktarı ile enerji alımına esas birim fiyatı ilgili kişiye bildirir.

c) İlgili kişi tarafından düzenlenen faturanın görevli tedarik şirketine tebliğ tarihini izleyen on işgünü içerisinde, fatura bedelini ilgili kişinin bildireceği banka hesabına yatırır.

(3) Görevli tedarik şirketinin, ödemede temerrüde düşmesi halinde 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı iki katı oranında uygulanır.

(4) Görevli tedarik şirketi tarafından, satın almakla yükümlü olduğu ihtiyaç fazlası enerji miktarına ilişkin YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde yer alan fiyatlara göre yapılacak ödemelerde, enerjinin sisteme verildiği gündeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru kullanılır.

Aylık mahsuplaşma uygulanması

MADDE 26 – (1) İlgili şebeke işletmecisi, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla yapılacak başvurular neticesinde bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı (Mülga ibare: RG-9/5/2021-31479) üretim tesisleri için, üretilerek şebekeye verilen elektrik enerjisi miktarını bağlantı anlaşmasında belirlenen yere takılan sayaç verilerinden saatlik bazda tespit eder.

(2) İlgili şebeke işletmecisi, bu madde kapsamındaki her bir üretici için birinci fıkra kapsamında elde edilen saatlik verileri abone grupları ve kaynak bazında bir araya getirerek fatura dönemi bazında şebekeye verilen ve şebekeden çekilen elektrik enerjisi miktarını belirler ve her ayın altıncı gününe kadar ilgili görevli tedarik şirketine bildirir.

(3) İlgili şebeke işletmecileri; kendi şebekelerindeki bu madde kapsamındaki lisanssız üreticilere ilişkin toplam üretim ve toplam tüketim miktarını abone grupları ve kaynak bazında ayrı ayrı toplam değerler olarak piyasa işletmecisine Piyasa Yönetim Sistemi vasıtası ile her ay saatlik bazda, uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümlerinde uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonlarında yer alan sayaçların değerlerinin bildirilmesine ilişkin düzenlenmiş takvime uygun olarak bildirir.

(4) Birinci fıkrada belirtilen koşulları sağlayarak 5 inci maddenin birinci fıkrasının (Değişik ibare: RG-11/8/2022-31920) (c), (f), (g), (ğ), (h), (ı) ve (i) bentleri ile 11 inci maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olarak gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve işletilen üretim tesislerinde aylık mahsuplaşma sonucunda her fatura döneminde şebekeye verilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi görevli tedarik şirketi tarafından, on yıl süreyle satın alınır. Bu süre ilgili üretim tesisinin 19 uncu maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde şebekeye enerji vermeye başladığı tarihten itibaren hesaplanır. (Ek cümle: RG-9/5/2021-31479) On yıllık sürenin bitiminden itibaren bu tesislerle ilgili uygulamaya ilişkin usul ve esaslar YEK Kanununun 6’ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.

(5) Birinci fıkrada belirtilen koşulları sağlayarak 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kurulan üretim tesislerinde aylık mahsuplaşma sonucunda şebekeye enerji verilmesi halinde, söz konusu enerji miktarı ilgili mevzuat uyarınca YEKDEM kapsamında değerlendirilir. Ancak bu enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilir ve bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(6) Görevli tedarik şirketi, bu madde kapsamındaki her bir üretici ve her bir tedarikçiye fatura dönemi için yapacağı ödeme tutarını hesaplamak için sırasıyla aşağıdaki işlemleri yapar:

a) Dördüncü fıkra kapsamında satın almakla yükümlü olduğu enerji miktarı için yapılacak ödemeyi; üçüncü fıkraya göre her bir üretici için belirlenerek kendisine bildirilen üretim miktarını ilgisine göre belirlenen fiyatla çarparak belirler.

b) Bu fıkranın (a) bendine göre her bir üretici için bulduğu bedelleri abone grupları ve kaynak bazında toplayarak yapılacak ödemeyi belirler.

c) Bu fıkranın (b) bendine göre abone grupları ve kaynak bazında belirlediği bedellerin toplamını ilgili fatura dönemi için piyasa işletmecisine bildireceği LÜYTOB’a ekler.

ç) Bu fıkranın (c) bendi uyarınca belirlenen ve LÜYTOB’a eklenen miktarı piyasa işletmecisine piyasa yönetim sistemi üzerinden her ay uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümlerinde uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonlarında yer alan sayaçların değerlerinin bildirilmesine ilişkin düzenlenmiş takvime uygun olarak bildirir.

d) Her bir üreticiye ait üretim ve tüketim miktarının aylık mahsuplaştırılması sonrasında sistemden net olarak enerji çekilen durumlar için ilgili mevzuattan kaynaklı işlemlerin yapılabilmesini teminen net tüketim miktarını (ç) bendi ile eş zamanlı olarak ilgili tedarikçilere bildirir.

e) Piyasa işletmecisi tarafından sisteme verilen enerjiye istinaden kendisine yapılan ödemeye ilişkin olarak dördüncü fıkra kapsamındaki tesisler için aylık mahsuplaştırma sonucunda ihtiyaç fazlası enerji oluşması halinde bu fıkranın (a) bendi kapsamında hesaplanan ödemenin söz konusu ihtiyaç fazlası enerjiye tekabül eden kısmını kendisine ödeme yapılan takvim ayını izleyen ayın en geç beşinci (Değişik ibare: RG-9/5/2021-31479) işgününe kadar ilgili üreticilere öder (Ek ibare: RG-11/8/2022-31920) ve ödemelerin tamamlanıp tamamlanmadığına ilişkin Kuruma bildirimde bulunur..

f) Piyasa işletmecisi tarafından sisteme verilen enerjiye istinaden kendisine yapılan ödemeye ilişkin olarak sistemden çekilen elektrik enerjisinin sisteme verilen enerji miktarını aşmayan kısmı için ilgili tedarikçilere düzenlenmiş tarifede tüketim tesisinin abone grubuna göre hesaplanan bedeli kendisine ödeme yapılan takvim ayını izleyen ayın en geç beşinci işgününe kadar ilgili tedarikçilere öder.

g) (Ek: RG-11/8/2022-31920) Piyasa işletmecisi tarafından eksik ödeme yapılması halinde, kendisine yapılan ödemeyi kendisine ödeme yapılan takvim ayını izleyen ayın en geç beşinci işgününe kadar ilgili üreticilere ve tedarikçilere, ilgililerin düzenledikleri faturaların fatura düzenleme tarihi dikkate alınarak eskiden yeniye doğru sırasıyla öder. Faturaların tarih sıralamasında, fatura tarihi aynı olan faturaların olması durumunda, aynı tarihli faturalar düşük bedelden yüksek bedel sırasına konularak en düşükten en yükseğe doğru ödemeler gerçekleştirilir.

(7) Yapılan aylık mahsuplaşma işlemi sonrasında sistemden net olarak enerji çekilmesi halinde ilgili tedarikçilerce görevli tedarik şirketi tarafından altıncı fıkranın (f) bendi uyarınca ödemesi gerçekleştirilen tüketimden arta kalan tüketim için tedarikçi ve tüketici arasındaki mevcut sözleşme hükümlerine göre fatura tahakkuk ettirilerek bedeller tahsil edilir.

(8) (Mülga: RG-25/11/2025-33088)

(9) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Sisteme iletim seviyesinden bağlı tüketim tesisleri için 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) ve (h) bentleri kapsamında sisteme dağıtım veya iletim seviyesinden bağlanan üretim tesisi veya tesisleri kurulması halinde, tüketim tesisine ait elektrik enerjisi çekiş miktarları bağlantı anlaşmasında belirlenen yere takılan sayaç verilerinden saatlik bazda tespit edilerek TEİAŞ tarafından her ayın üçüncü iş gününe kadar ilgili dağıtım şirketine bildirilir ve bu madde kapsamındaki iş ve işlemler ilgili dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketi tarafından yürütülür.

(10) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Görevli tedarik şirketinin, ödemede temerrüde düşmesi halinde Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı iki katı oranında uygulanır.

(11) (Ek: RG-9/5/2021-31479) 30/6/2021 tarihinden sonra ilk defa işletmeye girecek olan ve şebekeye verdiği ihtiyaç fazlası enerjisi belirli bir fiyattan satın alınan lisanssız üretim tesislerine Türk Lirası olarak uygulanacak yerli katkı fiyatları, bu fiyatların güncellenmesi, uygulanacak süre ve uygulamaya ilişkin diğer usul ve esaslar YEK Kanununun 6/B maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.

(12) (Ek: RG-11/8/2022-31920) Sisteme dağıtım seviyesinden bağlı tüketim tesisleri için 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında sisteme iletim seviyesinden bağlanan üretim tesisi veya tesisleri kurulması halinde, üretim tesisine ait elektrik enerjisi veriş miktarları bağlantı anlaşmasında belirlenen yere takılan sayaç verilerinden saatlik bazda tespit edilerek TEİAŞ tarafından her ayın üçüncü işgününe kadar ilgili dağıtım şirketine bildirilir ve bu madde kapsamındaki iş ve işlemler ilgili dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketi tarafından yürütülür.

(13) (Değişik: RG-1/10/2022-31970) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında sisteme farklı dağıtım bölgesi sınırları içerisinden bağlanacak şekilde üretim tesisi veya tesisleri kurulması halinde, tüketim tesis veya tesislerine ait elektrik enerjisi çekiş miktarları ve varsa aynı ölçüm noktasında üretim tesisine ait veriş miktarları bağlantı anlaşmasında belirlenen yere takılan sayaç verilerinden saatlik bazda tespit edilerek ilgili şebeke işletmecisi tarafından her ayın üçüncü işgününe kadar ilgili görevli tedarik şirketine veya ilgili piyasa işletmecisine bildirilir. Bu madde kapsamında bir veya birden fazla tüketim tesisi için birden fazla üretim tesisi kurulmak istenmesi halinde, farklı görevli tedarik şirketi bölgesi sınırları içinde de üretim tesisi kurulabilir. Üretim ve/veya tüketim tesislerinin farklı dağıtım ya da görevli tedarik şirketi bölgesi sınırları içinde olması durumunda mahsuplaşma işlemleri, piyasa işletmecisi tarafından yürütülür.

(14) (Ek: RG-11/8/2022-31920) (Değişik: RG-14/5/2024-32546) Bünyesinde lisanslı üretim tesisi bulunduran tüketim tesisleri için, farklı ölçüm noktasında olmak kaydıyla, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında üretim tesisi kurulması halinde, tüketim tesisinin tüketimi ile 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında kurulan tesis için yapılacak aylık mahsuplaşma sonrasında şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerji ilgili mevzuat uyarınca, YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde lisanssız üretim tesisleri için belirlenen fiyat üzerinden YEKDEM kapsamında değerlendirilir. Bu fıkra kapsamında yer alan tüketim tesislerinin ayrıca tüketim aboneliğinin bulunmaması halinde, bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü olarak, ilgili üretim tesisi için imzalanmış olan bağlantı anlaşmalarında yer alan çekiş yönlü güç esas alınır.

(15) (Ek: RG-11/8/2022-31920) (Değişik: RG-12/9/2023-32307)(1) Mahsuplaşma işlemleri bu madde kapsamında yürütülen, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında yer alan üretim tesisleri ile farklı ölçüm noktasında olmak kaydıyla, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında üretim tesislerinin birlikte kurulması halinde, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamındaki tesisin çalışması şartıyla; aylık mahsuplaşma sonucunda 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamındaki tesisten şebekeye enerji verilmesi halinde, söz konusu enerji miktarı ilgili mevzuat uyarınca altıncı fıkrada yer alan usule uygun olarak YEKDEM kapsamında değerlendirilir. Bu fıkra kapsamında yer alan üretim tesislerinin toplam kurulu gücü, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca ilişkili tüketim tesisine göre belirlenecek toplam kurulu güçten fazla olamaz.

(16) (Ek: RG-11/8/2022-31920) 12/5/2019 tarihinden sonra yapılan başvurular neticesinde bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan kişilerin, ihtiyacının üzerinde satışa konu edilebilecek üretim miktarı, ilişkili tüketim tesisinin toplam elektrik enerjisi tüketimini geçemez. Bu miktarın üzerinde sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır. Bu fıkra hükmü, kurulu gücü 50 kW ve altındaki mesken abone grubundaki tüketim tesisleri ile ilişkilendirilen üretim tesisleri için uygulanmaz. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir.

(17) (Ek: RG-14/5/2024-32546) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında yer alan, bu madde ile 30 uncu madde kapsamında işlemleri yürütülen tesislerde, üretim ve/veya tüketim tesislerinin farklı dağıtım ya da görevli tedarik şirketi bölgesi sınırları içinde olması halinde, piyasa işletmecisi tarafından yürütülecek mahsuplaşma işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir.

İtirazlar

MADDE 27 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında üretim yapan gerçek ve tüzel kişiler, 23’üncü, 24’üncü, 25 inci ve 26’ncı maddeler uyarınca (Değişik ibare: RG-2/4/2026-33212) görevli tedarik şirketi veya toplayıcı tarafından yapılan iş ve işlemlere, işlemin kendilerine bildirim tarihinden itibaren üç işgünü içerisinde itiraz edebilir.

(2) (Değişik ibare: RG-2/4/2026-33212) Görevli tedarik şirketi veya toplayıcı, itiraz tarihinden itibaren beş işgünü içerisinde itiraza konu işlemi yeniden inceleyerek gerektiği takdirde düzeltir ve sonucu itiraz sahibine bildirir.

(3) Ödemeye esas miktarların ve bedelin değişmesi halinde fark bir sonraki fatura döneminde düzeltilir.

Tüketim tesisleri

MADDE 28 – (Değişik: RG-2/4/2026-33212) [1]

(1) Lisanssız üretim yapan gerçek ve tüzel kişilerin bir dağıtım bölgesinde kurulu üretim tesisinde ürettikleri enerji 5 inci maddenin beşinci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, ancak aynı dağıtım bölgesi içerisinde yer alan ve aynı kişiye ait tüketim tesisi ya da tesislerinde tüketilebilir. 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamındaki üretim tesislerinde üretilen enerji, aynı dağıtım bölgesi içerisinde yer alma şartı aranmaksızın aynı kişiye ait tüketim tesisi ya da tesislerinde tüketilebilir. Bu hüküm kapsamında bir üretim tesisiyle birden fazla tüketim tesisinin ilişkilendirilmiş olması ve 26’ncı madde kapsamında yapılan mahsuplaşma işlemi sonunda tüketimin üretimden büyük olması halinde, ilişkili tüketim tesislerinin mahsuplaşma sonrası tüketimleri, tarifeleri bazında mahsuplaşma öncesi tüketimleri oranında hesaplanır.1

(2) OSB dağıtım lisans bölgesi içindeki üretim tesisleri, OSB dağıtım lisans bölgesi dışındaki aynı kişiye ait tüketim tesisleri ile ilişkilendirilebilir. Ancak OSB dağıtım lisansı bölgesi içinde yer alan bir tüketim tesisi için diğer madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla OSB dağıtım lisansı bölgesi dışında da üretim tesisi kurulabilir.

(3) 12/5/2019 tarihinden önce bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesisleri, aynı abone grubunda yer almayan tüketim tesisleri ile de ilişkilendirilebilir. Aynı abone grubunda yer alıp almaması fark etmeksizin, birden fazla tüketim tesisi olan ve bu tesislerini 12/5/2019 tarihinden önce bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesisi veya tesisleri ile ilişkilendiren kişinin üretiminin tüketimini karşılamadığı zaman dilimi için yapılacak mahsuplaşmada, yapılan üretimin öncelikle tarifesi düşük olan tüketim noktalarında tüketildiği kabul edilir. Üretim tesisi veya tesisleriyle ilişkilendirilen tüketim tesisleri arasında, aynı tarifeye tabi tüketim tesislerinin yer alması durumunda ise mahsuplaşma öncesi tüketimleri oranında mahsuplaşma yapılır.

(4) Üretim ve tüketim tesisinin aynı ölçüm noktasında yer almadığı durumlarda, üretim tesisinin üretim tesis sahasında yer alan her türlü yapı ve ekipmanın çalışmasına bağlı oluşacak iç tüketim miktarı, üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin tüketimlerine eklenmek suretiyle mahsuplaşmaya dahil edilir. Üretim tesisi ile ilişkilendirilen aynı bölgede bir tüketim tesisinin bulunmaması durumunda; üretim tesisinin üretim tesis sahasında yer alan her türlü yapı ve ekipmanın çalışmasına bağlı olarak oluşacak iç tüketim miktarına karşılık gelen tüketim miktarı; abonelik şartı aranmaksızın, görevli tedarik şirketi tarafından, üretim tesisiyle ilişkili tüketim tesislerine ait abone gruplarına ait en yüksek perakende tek zamanlı aktif enerji bedeli üzerinden üreticiye aylık olarak fatura edilir. Bu kapsamda tespit edilen tutar için, 19/11/2020 tarihli ve 31309 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğin 26 ncı maddesi kapsamında işlem tesis edilir.

(5) 12/5/2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesisleri ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme güçlerinin toplamı;

a) (b) bendi kapsamındaki üretim tesisleri hariç olmak üzere, üretim tesisi kurulu gücünden,

b) Üretim tesisinin 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında ve üretim tesisiyle ilişkili tüketim tesisi veya tesislerinin belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile sanayi tesisleri ve tarımsal sulama amaçlı tesislere ait olanlar için;

1) Üretim tesisi kurulu gücünün, tüketim tesisi veya tesislerinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme güçlerinin toplamından büyük olması halinde, başvuruya esas sözleşme gücünden,

2) Tüketim tesisi veya tesislerinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme güçlerinin toplamının üretim tesisi kurulu gücünden büyük olması halinde, üretim tesisi kurulu gücünden, az olamaz. Üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesis veya tesislerinin (a) veya (b) bentlerindeki koşulları sağlamaması hâlinde, ilgili döneme ilişkin üretilen enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(6) 12/5/2019 tarihinden önce bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesisleri ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme güçlerinin toplamı;

a) Üretim tesisi kurulu gücünün, başvuruya esas sözleşme gücünden büyük olması durumunda, başvuruya esas sözleşme gücünden,

b) Başvuruya esas sözleşme gücünün, üretim tesisi kurulu gücünden büyük olması durumunda, üretim tesisi kurulu gücünden, az olamaz. Üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin (a) veya (b) bentlerindeki koşulları sağlamaması hâlinde, ilgili dönemde üretilen enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(7) Üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin üretim tesisiyle ilişkilendirilmesinin sonlandırılması veya aynı kişiye ait tüketim tesisi veya tesisleriyle değiştirilmek istenmesi hâlinde, ilişkilendirme sonucunda tüketim tesisi veya tesislerinin;

a) Üretim tesisinin bağlantı anlaşması çağrı mektubu tarihine göre, beşinci veya altıncı fıkra hükümlerinden birini sağlaması,

b) 14’üncü maddenin altıncı fıkrasının (b) bendi kapsamında öncelik değerlendirmesi sonucunda bağlantı anlaşmasına çağrı mektubuna hak kazanan ve bağlantı anlaşması imzalanan üretim tesisleri için, tüketim tesis veya tesislerinin yıllık toplam elektrik enerjisi tüketiminin, başvuruya esas tüketim miktarından az olmaması, zorunludur. Üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin ilgili şebeke işletmecisinin veya ilgili tedarik şirketinin bilgisi olmadan değiştirilmesi ve/veya söz konusu tüketim tesisi veya tesislerinin (a) ve (b) bentlerindeki koşulları sağlamaması hâlinde, ilgili dönemde üretilen enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır. Tüketim tesisi değişikliği işlemleri, gerekli belgelerin tam ve eksiksiz olması hâlinde, her ayın son iş günü itibarıyla yapılan talepler neticesinde görevli tedarik şirketi ve dağıtım şirketince eş zamanlı olarak aynı gün içinde sonuçlandırılır. Bu kapsamdaki başvurular neticesinde 26 ncı maddenin on yedinci fıkrası kapsamında satışa konu edilebilecek ihtiyaç fazlası enerji miktarına ilişkin hesaplamalar, piyasa işletmecisi tarafından yapılır.

(8) Bu Yönetmelik kapsamında bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu sahibi ve bağlantı anlaşması imzalayan gerçek veya tüzel kişiler uhdesindeki üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerine ilişkin aboneliğe ait kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesi halinde, ilgili aya ve takip eden altı fatura dönemine ilişkin üretilen enerjinin, kaçak elektrik enerjisi tespiti yapılan tüketim tesisinin tespit anındaki sözleşme gücünün, ilişkili tüm tüketim tesislerinin toplam sözleşme gücüne oranı kadarının görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek bu orana tekabül eden enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından bu fıkrada belirtilen süre boyunca herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(9) Kabulü tamamlanarak işletmeye alınan üretim tesislerine ilişkin olarak; üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinde mücbir sebep halleri hariç elektrik tüketimi olmaması halinde, ilgili aya ilişkin üretilen enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(10) Lisanssız üretim tesisiyle ilişkilendirilen bütün tüketim tesislerinin, en geç ilgili üretim tesisinin kabulünün yapıldığı tarih itibarıyla enerji tüketiyor olması zorunludur. İhtiyacı karşılanacak olan tüketim tesisi veya tesislerinin, ilgili üretim tesisinin kabulünün yapıldığı tarih itibarıyla enerji tüketmiyor olması durumunda, tüketim yapılana kadar üretilen enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verildiği kabul edilir ve bu enerji ile ilgili olarak görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(11) 12/5/2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin tamamının Mesken AG abone grubunda bulunması durumunda, ihtiyaç fazlası enerjiye ilişkin fiyatın belirlenmesinde yüksek kademeli tarife fiyatı esas alınır.

(12) 12/5/2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin tamamının Kamu ve Özel Hizmetler Sektörü ile Diğer AG abone grubunda bulunması durumunda, ihtiyaç fazlası enerjiye ilişkin fiyatın belirlenmesinde; ilgili kademe için belirlenen tarife fiyatı, kalan miktar için ise AG yüksek kademesi esas alınır.

(13) 12/5/2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi veya tesislerinin, birden fazla tüketim tesisiyle ilişkilendirilmesi ve OG ile AG seviyesinden bağlı aboneliklerin birlikte yer alması halinde, ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi bedeli için tüketim tesisleri içerisindeki abone gruplarına ait aktif enerji bedellerinden en düşük tarife fiyatı esas alınır.

Ortak sayaçla ölçülen tüketimlerin birleştirilmesi (Değişik Başlık: RG-2/4/2026-33212)

MADDE 29 – (Değişik: RG-9/5/2021-31479)

(1) Elektrik enerjisi tüketimleri tek bir ortak sayaç ile ölçülebilen bir veya birden fazla gerçek ve/veya tüzel kişiye ait tesislerde tüketilen elektrik enerjisi için tüketimlerini birleştirerek bu Yönetmelik kapsamında üretim tesisi ya da tesisleri kurabilir.

(2) Tüketim birleştirme ilgili şebeke işletmecisine yazılı bir başvuru ile yapılır.

(3) Bu Yönetmelik kapsamında tüketimini birleştiren kişiler, bu birleştirmeden kaynaklanan her türlü anlaşmazlığı kendi aralarında çözerler. Hiçbir anlaşmazlık (Ek ibare: RG-2/4/2026-33212) piyasa işletmecisi, ilgili şebeke işletmecisi ve/veya görevli tedarik şirketine yöneltilemez.

(4) 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu’na göre tek bir inşaat ruhsatı kapsamında yapılan yapılarda, onaylı imar projesi üzerinden tüketim birleştirme hükümleri çerçevesinde tüketim birleştirmesi yapılabilir.

(5) 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu kapsamında kurulan yenilenebilir enerji üretim kooperatifleri vasıtasıyla kurulan üretim tesislerinde kooperatif tüzel kişisi, bu Yönetmelik kapsamındaki iş ve işlemlerin yürütülmesi maksadıyla tüketim tesisi olmaksızın yetkilendirilebilir.

Tüketim ihtiyacına yönelik uygulamalar

MADDE 30 – (1) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Tüketim tesislerinin elektrik ihtiyacını karşılamak üzere, (Mülga ibare: RG-11/8/2022-31920); 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurulabilir. Bu madde kapsamında kamu kurum ve kuruluşları tarafından, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında da yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurulabilir. (Ek cümle: RG-11/8/2022-31920) Ayrıca, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında farklı bir dağıtım bölgesinde de üretim tesisi kurulabilir.

(2) Bu madde kapsamındaki tesisler için (Mülga ibare: RG-1/10/2022-31970) üretim ve tüketim tesislerinin aynı ölçüm noktasında olması şartı aranmaz.

(3) Bu madde kapsamında kurulan üretim tesislerinde, her fatura döneminde şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerji için 26’ncı maddenin dördüncü fıkrası hükmü kapsamında işlem tesis edilir.

(4) (Mülga: RG-25/11/2025-33088)

(5) Bu madde kapsamında üretim tesisi ile ilişkilendirilen birden fazla tüketim tesisinin olması halinde, serbest tüketici olunan durumlar için tüketim tesislerinin tamamının tedarikçi seçme hakkını kullanıyor olması ve bütün tesislerin enerji tedariğinin tek bir tedarikçiden karşılanması zorunludur. Bütün tesislerin enerji tedariğinin tek bir tedarikçiden karşılanmadığı durumlarda aylık mahsuplaşma işlemi yapılmaksızın ilgili tedarikçilerce tüketim için tedarikçi ve tüketici arasındaki sözleşme veya ikili anlaşma hükümlerine göre fatura tahakkuk ettirilerek bedeller tahsil edilir. İlgili dönemde üretilen enerjinin ise görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır. (Ek cümle: RG-1/10/2022-31970) Serbest tüketici hakkını kullanmayarak görevli tedarik şirketinden elektrik temin eden tüketim tesisleri için bu fıkra hükmü uygulanmaz.

(6) (Değişik: RG-2/4/2026-33212) 12/5/2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan üretim tesisi ile ilişkilendirilecek tüketim tesislerinin aynı abone grubunda olması zorunludur. Söz konusu tüketim tesislerinin aynı abone grubunda yer almaması durumunda, ilgili döneme ilişkin üretilen enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz ve bu kapsamda sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(7) (Mülga: RG-2/4/2026-33212)

(8) (Ek: RG-2/3/2023-32120) Lisanslı üretim tesisleri ile aynı tesis sahasında yer alacak ve aynı ölçüm noktasından bağlanacak şekilde lisanssız elektrik üretim tesisi kurulması halinde; ilgili üretim tesislerine ilişkin bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarının veriş yönlü sıfır olması zorunludur. Bu fıkra hükmü kapsamında yer alan üretim tesislerinden şebekeye herhangi bir enerji akışı olması halinde bahse konu enerji, ilgili mevzuat kapsamında herhangi bir uzlaştırmaya ve mahsuplaşmaya konu edilmez ve sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

Denetim

MADDE 31 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında lisanssız üretim yapan gerçek veya tüzel kişilerin bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerinin inceleme ve denetimi doğrudan veya ilgisine göre (Ek ibare: RG-2/4/2026-33212) piyasa işletmecisi, ilgili şebeke işletmecisi ve/veya görevli tedarik şirketi tarafından hazırlanan raporlar vasıtasıyla Kurum tarafından yapılır.

Kamulaştırma

MADDE 32 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında kurulacak üretim tesisleri için Kurum tarafından taşınmaz mülkiyeti ve sınırlı ayni hak edinimine ilişkin herhangi bir işlem yapılmaz.

Bilgilerin toplanması ve muhafaza edilmesi

MADDE 33 – (Değişik: RG-2/4/2026-33212)[2]

(1) Bu Yönetmelik kapsamında üretim tesisi kuran gerçek veya tüzel kişiler; Kurum, piyasa işletmecisi, ilgili şebeke işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından bu Yönetmelik çerçevesinde istenen bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ilgilisine sunmakla yükümlüdür.2

(2) Piyasa işletmecisi, lisanssız üretim tesislerine ilişkin verileri, oluşturduğu veri tabanında tutmakla yükümlüdür. İlgili şebeke işletmecileri, lisanssız üretim tesislerine ilişkin bilgileri, piyasa işletmecisi tarafından belirlenecek formata uygun olarak piyasa işletmecisinin veri tabanına girmekle yükümlüdür. Piyasa işletmecisi, bu verileri düzenleyerek her ay Kuruma sunmakla yükümlüdür.2

(3) İlgili şebeke işletmecilerince bu Yönetmelik kapsamında internet sayfalarında yayımlanan duyurular, yıllar itibarıyla aylık bazda internet adreslerinde sistematik olarak arşivlenir.

(4) Piyasa işletmecisi, ilgili şebeke işletmecileri ve görevli tedarik şirketleri bu Yönetmelik hükümleri uyarınca sahip oldukları bilgileri kalıcı veri saklayıcısına aktararak saklamak ve korumakla yükümlüdür.2

(5) Dağıtım şirketleri ile OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler; ilgili dağıtım bölgesinde bulunan lisanssız elektrik üretim tesislerine ilişkin verileri, sistem kullanım anlaşması imza tarihi itibarıyla beş iş günü içerisinde TEİAŞ’a sunmakla yükümlüdür.

(6) Dağıtım şirketleri ile OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler, ilgili dağıtım bölgesindeki bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu ve bağlantı anlaşması iptal işlemlerine ilişkin bildirimleri on beş iş günü içerisinde TEİAŞ’a ve piyasa işletmecisine bildirmekle yükümlüdür.

(7) İlgili şebeke işletmecisi tarafından her ayın sonuna kadar, on yıllık süresinin bitimine iki ay veya daha az süre kalmış olan üretim tesislerine ilişkin bilgileri piyasa işletmecisi tarafından belirlenen formata uygun olarak piyasa işletmecisine bildirilir. Piyasa işletmecisi tarafından on yılını dolduran santraller liste olarak Piyasa Yönetim Sisteminde güncel olarak yayımlanır.

Yasaklar ve yaptırımlar

MADDE 34 – (1) İlgili şebeke işletmecileri ile görevli tedarik şirketleri, bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişiler arasında ayrım yapamaz.

(2) Bu Yönetmelik kapsamına giren üretim tesisleri ilgili mevzuat kapsamında dengeleme birimi olamaz ve bu kapsamda uygulamalara katılamaz.

(3) Bu Yönetmelik kapsamındaki üretim tesislerinde üretilen elektrik enerjisi, bu Yönetmelikte belirtilen istisnalar dışında ticarete konu edilemez.

(4) Bu Yönetmelikte tanımlanan istisnalar ve düzenlemeler dışında, niteliği itibarıyla aykırılığın düzeltilmesi mümkün olmayan iş ve işlemlerin yapıldığının ve lisanssız üretim başvurusuna esas olan şartların ortadan kalktığının, bu şartların baştan mevcut olmadığının veya yapılan talep ve işlemlerde kanuna ve mevzuata karşı hile veya gerçek dışı beyanda bulunulduğunun tespiti hâlinde herhangi bir bildirim yapılmaksızın ilgisine göre bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu veya bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşması iptal edilir.

Üretim tesisi devri

MADDE 35 – (1) (Mülga ibare: RG-9/5/2021-31479) kabulü yapılmış olmak kaydıyla, bu Yönetmelik kapsamındaki üretim tesisi; satış, devir veya diğer bir düzenleme ile bu Yönetmelik veya ilgili mevzuat kapsamında devretmek isteyen kişinin statüsünden kaynaklanan şartlar dahil kapasite tahsisini sağlayan şartları haiz üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişiye devredilebilir. 11 inci maddenin birinci fıkrası kapsamında yer alan üretim tesisleri hariç olmak üzere (Mülga ibare: RG-9/5/2021-31479)  kabulü yapılmamış üretim tesisleri bu fıkra kapsamında devre konu edilemez.

(2) Birinci fıkra kapsamında üretim tesisini devredecek ve devir alacak gerçek veya tüzel kişiler, devir işlemi gerçekleşmeden önce eşzamanlı olarak ayın ilk on günü içerisinde ilgili şebeke işletmecisine başvuruda bulunur. İlgili şebeke işletmecisi, bu fıkra kapsamında yapılan başvuruları devir için gerekli belgelerin tam ve eksiksiz olması halinde fatura dönemi sonu itibarıyla sonuçlandırarak görevli tedarik şirketine bildirir. Devir işlemi, devir alacak gerçek veya tüzel kişinin bağlantı anlaşması ve sistem kullanım anlaşmasını imzalamadığı sürece ilgili şebeke işletmecisi nezdinde geçerlilik kazanmaz. Tam ve eksiksiz olarak başvuruda bulunulmaması halinde ilgili şebeke işletmecilerince talep değerlendirmeye alınmaz ve 5 işgünü içerisinde muhataplara eksikliklere ilişkin bildirimde bulunulur.

(3) (Ek: RG-2/4/2026-33212) Bu madde kapsamında yapılan devir işlemlerinde, üretim tesisiyle ilişkilendirilmek istenen yeni tüketim tesis veya tesislerinin;

a) Üretim tesisinin bağlantı anlaşması çağrı mektubu tarihine göre, 28 inci maddenin beşinci veya altıncı fıkra hükümlerinden birini sağlaması,

b) 14’üncü maddenin altıncı fıkrasının (b) bendi kapsamında öncelik değerlendirmesi sonucunda bağlantı anlaşmasına çağrı mektubuna hak kazanan ve bağlantı anlaşması imzalanan üretim tesisleri için, üretim tesisi ile ilişkilendirilecek yeni tüketim tesis veya tesislerinin yıllık toplam elektrik enerjisi tüketiminin, başvuruya esas tüketim miktarından az olmaması, zorunludur.

Bedeller

MADDE 36 – (1) (Değişik: RG-11/8/2022-31920) Bu Yönetmelik kapsamındaki üretim tesislerine emreamade kapasite bedeli tahakkuk ettirilmez.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında;

a) İlgili şebeke işletmecisi tarafından tahsil edilebilecek başvuru bedeli,

b) İlgili şebeke işletmecisi ve görevli tedarik şirketlerinin bu Yönetmelik kapsamında fiilen üretim yapan kişiler için yürüttükleri iş ve işlemler karşılığında tahsil edebileceği yıllık işletim bedeli,

c) İlgili şebeke işletmecisi ve görevli tedarik şirketlerine yapılacak başvurular ile sonuçlandırılan taleplere ilişkin işlem bedeli, her yıl 31 Aralık tarihine kadar ilgili şebeke işletmecisi ve görevli tedarik şirketi için ayrı ayrı olacak şekilde Kurul tarafından belirlenir. Üretim tesislerinin ilgili mevzuat gereği ödemekle yükümlü oldukları bedeller saklıdır. Üretim tesisinin işletmede olduğu yıla ilişkin yıllık işletim bedeli; üretim tesisinin işletmede olduğu ay sayısı dikkate alınarak, işletmede olduğu her takvim yılının Temmuz ve Aralık ayları son işgünü mesai bitimine kadar ilgili şebeke işletmecisi ve görevli tedarik şirketine ödenir.

(3) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Bu Yönetmelik kapsamında üretim yapan gerçek ve tüzel kişiler; Kurul Kararı ile belirlenen sistem kullanım bedellerini ödemekle yükümlüdür. Lisanssız üretim tesisi sahibi kişilerce sistem kullanım bedellerinin faturada belirlenen son tarihe kadar ödenmemesi halinde herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın ilgili şebeke işletmecisi tarafından üretim tesisi, durumu uygun hale getirilinceye kadar şebekeden ayrılır ve ayrılma gerekçesi üretim tesisi sahibi kişiye üç işgünü içinde yazılı olarak bildirilir.

(4) Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilere, bu Yönetmelikte belirtilen hususlar dışında, bağlantı ve sistem kullanımından kaynaklanan her türlü bedel ve teminat için ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

Diğer hükümler

MADDE 37 – (1) Kurum; lisanssız üretim tesislerinin sisteme bağlantısı, sistem kullanımı, lisanssız elektrik üretimi yapmaktan kaynaklanan hak ve yükümlülükleri ve bu Yönetmelikte düzenlenmeyen hususlar ile şebekenin ilgili mevzuatta öngörülen güvenlik, teknik ve kalite esaslarına göre işletilmesine dair bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin alt düzenleyici işlemler yapmaya yetkilidir.

(2) Başvuru sahibi tüzel kişiler unvan ve nev’i değişikliklerini ilgili şebeke işletmecisine bildirir. Yapılacak bildirime istinaden 15 gün içerisinde bağlantı anlaşması ve/veya sistem kullanım anlaşması yeni unvana göre tadil edilir.

(3) (Değişik: RG-14/5/2024-32546) Bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin birinci fıkrası (Mülga ibare: RG-2/4/2026-33212) kapsamında kısmi kabul yapılan tesisler hariç olmak üzere, kendisine bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu verilen kişiler tarafından, talep edilmesi halinde bir defaya mahsus olmak üzere bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunda ve bağlantı anlaşmasında yer alan kurulu güçten en fazla yüzde on oranında eksiltme yapılabilir.

(4) Birden çok kullanıcıya elektrik enerjisi sağlayacak şekilde tesis edilen imdat jeneratörlerinin, kesinti durumunda ana şebekeden ayrılan şebeke üzerinden kullanıcılarına enerji sağladığı ve bu enerjinin kullanıcı sayaçlarından geçen site, alışveriş merkezi, yerleşke ve benzeri kullanım noktalarında fazla elektrik enerjisi tahakkukunu önlemek amacıyla, söz konusu imdat jeneratörü tarafından üretilerek şebekeye verilen elektrik enerjisi, ilgili ortak tüketim sayaç değerlerinden mahsup edilir. Bu fıkra kapsamındaki üretimin, ortak tüketimden fazla olması halinde, bakiye üretim mahsup için bir sonraki aya aktarılır. Bu fıkra kapsamındaki imdat jeneratörü ayrı bir ölçü sistemi ya da ortak tüketim sayacı üzerinden tesisata bağlanır. Her iki durumda da tek yönlü ölçüm yapabilen sayaç tesis edilir.

(5) Bu Yönetmelik kapsamındaki rüzgâr enerjisine dayalı inşa halinde veya işletmedeki üretim tesisi sahibi kişiler; kriz, gerginlik ve harp durumlarında Genelkurmay Başkanlığı ve/veya MİT tarafından talep edildiğinde, Genelkurmay Başkanlığının sorumluluğunda işletilen Haberleşme, Seyrüsefer ve Radar Sistemlerine ve/veya MİT’in sorumluluğunda işletilen sistemlere etkisi olduğu tespit edilen türbinlere ilişkin talep edilen tedbirleri yerine getirmekle yükümlüdür.

(6) (Değişik: RG-2/4/2026-33212) Bu Yönetmelik kapsamında tesis edilecek elektrik üretim tesisi ve depolama ünitesinde kullanılan türbin, jeneratör, kanat, panel, invertör, buhar kazanı, motor, batarya gibi ana ekipmanların son beş yıl içerisinde üretilmiş olması zorunludur. Bu fıkra hükmünde yer alan beş yıl şartı, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (d) bendi kapsamındaki tesisler için uygulanmaz.

(7) (Değişik: RG-25/11/2025-33088) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olan rüzgar veya güneş enerjisine dayalı enerji üretim tesisleri için; lisanssız üretim tesisi sahibi tüzel kişinin; kendi tüzel kişiliği altında veya diğer bir tüzel kişi bünyesinde, tüm aktif ve pasifleri ile birlikte birleşmek istemesi hâlinde, ilgili üretim tesisi veya tesislerinin tamamının kabulünün yapılmış olması kaydıyla, birleşme işlemi mer’i mevzuat kapsamında gerçekleştirilir ve ilgili şebeke işletmecisi, birleşme veya bölünme bilgilerini işleme ilişkin belgelerin kendisine sunulmasını takip eden beş iş günü içinde görevli tedarik şirketine yazılı olarak bildirir. Lisanssız üretim tesisi sahibi tüzel kişinin aynı kalması ve pay oranlarının değişmemesi kaydıyla kabul şartı aranmaz. Lisanssız üretim tesisi sahibi tüzel kişiler birleşme işlemini ilgili şebeke işletmecisine bildirir ve taraflar arasında bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları imzalanır.

(8) (Değişik: RG-11/8/2022-31920) (Değişik ibare: RG-25/11/2025-33088) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olan rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı enerji üretim tesisleri için; bu Yönetmelik kapsamındaki bir tüzel kişinin, uhdesindeki üretim tesislerinin tamamının kabulünün yapılmış olması kaydıyla, tam veya kısmi olarak bölünmek istemesi halinde bölünme işlemi mer’i mevzuat kapsamında gerçekleştirilir. Lisanssız üretim tesisi sahibi tüzel kişinin aynı kalması ve pay oranlarının değişmemesi kaydıyla kabul şartı aranmaz. Lisanssız üretim tesisi sahibi tüzel kişiler bölünme işlemini ilgili şebeke işletmecisine bildirir ve taraflar arasında bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları imzalanır.

 (9) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olan rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı enerji üretim tesisleri için başvuru tarihinden, başvuruya konu üretim tesislerinin tamamının (Mülga ibare: RG-9/5/2021-31479) kabulü yapılana kadar, veraset dışında pay devri yapılamaz. Bu hüküm;

a) Halka açık olan payları ile sınırlı olmak üzere, halka açık tüzel kişilere ve halka açık tüzel kişi ortağı bulunan tüzel kişinin, söz konusu ortağının halka açık olan paylarından kaynaklanan ortaklık yapısı değişikliklerine,

b) Pay sahiplerinin rüçhan haklarının kullanımına bağlı olarak ilgili tüzel kişinin mevcut ortakları arasında oluşan pay değişiklikleri sebebiyle, söz konusu tüzel kişinin ortaklık yapısında gerçekleşen doğrudan veya dolaylı ortaklık yapısı değişikliklerine,

c) İlgili tüzel kişinin ortaklık yapısında, yurt dışında kurulmuş olan ortakların ortaklık yapılarında oluşan değişiklikler sebebiyle gerçekleşen dolaylı pay sahipliği değişikliklerine,

ç) İlgili tüzel kişi ile bu tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı tüzel kişi ortaklarının paylarının halka arz edilmesi kapsamında, söz konusu tüzel kişinin ortaklık yapısında oluşacak doğrudan veya dolaylı ortaklık yapısı değişikliklerine,

d) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Lisanssız üretim tesisi sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısında doğrudan veya dolaylı paya sahip mevcut ortakları arasında ilgili lisanssız üretim tesisi sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısında kontrol değişikliği oluşturmayacak şekilde yapılan doğrudan veya dolaylı pay değişikliklerine,

e) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Lisanssız üretim tesisi sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısında doğrudan veya dolaylı paya sahip olan ve eşler ile aralarında birinci derece kan hısımlığı bulunan gerçek kişiler arasında yapılan pay devirleri sonucunda söz konusu lisanssız üretim tesisi sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısında gerçekleşen doğrudan veya dolaylı ortaklık yapısı değişikliklerine, uygulanmaz. İlgili şebeke işletmecileri, bağlantı anlaşması imzalanması ve (Mülga ibare: RG-9/5/2021-31479) kabule hazır tutanağının hazırlanması aşamasında pay devri yapılıp yapılmadığına ilişkin gerekli kontrolleri yapmakla yükümlüdür. Pay devri yapılması halinde ilgili tüzel kişiye ait ilgisine göre bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu ve bağlantı anlaşması iptal edilir.

(10) Dağıtım ve görevli tedarik şirketlerinin; doğrudan ve dolaylı ortakları, kontrolünde olan tüzel kişiler, bu tüzel kişilerin doğrudan ve dolaylı ortaklıklarında istihdam edilen kişiler ve bu kişilerin kontrolünde olan tüzel kişiler ilgili dağıtım şirketinin dağıtım bölgesi ve ilgili dağıtım şirketinin hissedarı olduğu dağıtım bölgesinde, bu Yönetmelik kapsamında rüzgâr ve güneş enerjisine dayalı üretim başvurusunda bulunamaz.

(11) İlgili şebeke işletmecileri ve ilgili görevli tedarik şirketleri bu Yönetmeliğin uygulanması veya Kurum tarafından istenen hususların yerine getirilmesi amacıyla yazılı veya elektronik ortamda gerekli veri ve bilgi transferi yapabilir. (Ek cümle: RG-11/8/2022-31920) Haberleşmenin gerekli olduğu durumlarda ilgililerce mevzuatta yer alan işlemlerin aksamamasını temin edecek şekilde sürelere riayet edilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması zorunludur.

(12) (Ek: RG-14/5/2024-32546) Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu düzenlenen, bağlantı anlaşması imzalanan ve kabulü tamamlanarak işletmeye geçen üretim tesisleri için mücbir sebep hallerinde Kurul Kararı ile ve dağıtım seviyesinden bağlantılarda aynı trafo merkezinden, iletim seviyesinden bağlantılarda aynı iletim bölgesinden bağlanmak şartıyla saha değişikliği yapılabilir.

(13) (Ek: RG-14/5/2024-32546) (Değişik: RG-2/4/2026-33212) Kabul işlemleri yapılmadan bir üretim tesisinin kurularak işletmeye alındığının tespit edilmesi durumunda;

a) Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu veya bağlantı anlaşması bulunmayan tesisler, herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın ilgili şebeke işletmecisi tarafından üretim tesisi şebekeden ayrılır. Tespitin yapılmasını takip eden altmış gün içerisinde, üretim tesisi ile ilgili olan tüm ekipman demonte edilerek tesisin bulunduğu parselin dışına, tesis sahibi tarafından çıkartılır. Bu bent kapsamındaki gerçek veya tüzel kişiler, üç yıl boyunca bu Yönetmelik kapsamında başvuru yapamaz.

b) Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu tebliğ edilmiş veya bağlantı anlaşması imzalanmış tesisler, herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın ilgili şebeke işletmecisi tarafından şebekeden ayrılır.

c) (a) ve (b) bentleri kapsamında kurulmuş olan tesislerle ilgili olarak; ilgili şebeke işletmecisi tarafından ilgili gerçek veya tüzel kişiden tahakkuk edilen tutar, aşağıdaki şekilde belirlenir:

TT=KGxKKOx90x24xAEB

Bu formülde geçen;

TT: İlgili şebeke işletmecisi tarafından ilgili gerçek veya tüzel kişiden tahakkuk edilen tutarı,

KG: Bu fıkra kapsamında kurulmuş olan üretim tesisinin mekanik kurulu gücünü (kWm),

KKO: Güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesisleri için 0,2; rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretim tesisleri için 0,35 olarak kabul edilecek kapasite kullanım oranını,

AEB: İlgili tüketim tesisinin bulunduğu abone grubuna ait perakende tek zamanlı aktif enerji bedelini, ifade eder. Bu kapsamda tespit edilen tutar için, Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğin 26’ncı maddesinde yer alan “kaçak elektrik enerjisi kullanım geliri” kapsamında işlem tesis edilir. Ancak (a) bendi kapsamındaki aykırılık giderilinceye kadar her altmış günde bir inceleme yapılır. Aykırılığın devam ettiğinin tespiti halinde, uygulanacak tahakkuk tutarı her defasında bir önceki tutarın iki katı olarak uygulanır.

Atıflar

MADDE 38 – (1) 2/10/2013 tarihli ve 28783 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik ile 2/10/2013 tarihli ve 28783 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğe yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 39 – (1) 2/10/2013 tarihli ve 28783 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Birleştirme işlemleri

EK MADDE 1- (Ek: RG-17/12/2024-32755)

(1) Mevcut bağlantı anlaşmasına çağrı mektupları kapsamında, aynı kişiye ait rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisleri, bağlanacakları trafo merkezi değişmemek kaydıyla, mevcut bağlantı anlaşması çağrı mektuplarından birinin kapsamında birleştirilebilir.

(2) Birleştirme işlemi için, yeni güce göre oluşturulan bilgi ve belgeler ile birlikte ilgili şebeke işletmecisine başvuruda bulunulur. Başvurunun teknik yönden uygun bulunması halinde 16’ncı madde hükümleri uygulanır.

(3) Birleştirilecek üretim tesisleri için oluşturulan bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunun süresi, altında birleştirilen bağlantı anlaşması çağrı mektubu esas alınarak belirlenir.

(4) Kabulü yapılan bir üretim tesisiyle kabulü yapılmayan bir üretim tesisi birleştirilemez.

Lisanssız elektrik üretim tesislerinin toplayıcılık faaliyetine katılımı

EK MADDE 2- (Ek: RG-17/12/2024-32755)

(1) On yıllık alım garantisini doldurmuş olan lisanssız elektrik üretim tesisleri, 17/12/2024 tarihli ve 32755 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Toplayıcılık Faaliyeti Yönetmeliği kapsamında toplayıcı lisansı sahibi veya tedarik lisansına toplayıcılık faaliyeti dercedilmiş tüzel kişilerin toplayıcı portföyüne katılabilirler.

(2) Toplayıcılık faaliyeti kapsamında lisanssız elektrik üretim tesislerinde üretilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisine ilişkin tespit ilgili şebeke işletmecisi tarafından gerçekleştirilir. İhtiyaç fazlası enerjinin değerlendirilmesi ve söz konusu enerjiye ilişkin lisanssız elektrik üretim tesisi sahibi gerçek veya tüzel kişiye yapılacak olan ödemelerden toplayıcılık faaliyeti gösteren piyasa katılımcısı sorumludur.

(3) Lisanssız elektrik üretim tesislerine uygulanan fiyat ve mahsuplaşmaya ilişkin işlemler bu madde kapsamında yer alan lisanssız elektrik üretim tesisleri için de uygulanmaya devam eder.

(4) 24’üncü maddenin (Değişik ibare: RG-2/4/2026-33212) dördüncü fıkrası hariç olmak üzere, bu Yönetmelikte görevli tedarik şirketlerine tanımlanan görev, yetki ve sorumluluklar, portföyünde lisanssız elektrik üretim tesisi bulunduran toplayıcılık faaliyeti gösteren tüzel kişiler için de geçerlidir.

Depolama faaliyetlerine ilişkin işlemler

EK MADDE 3- (Ek: RG-2/4/2026-33212)

(1) Lisanssız üretim tesisine bütünleşik depolama ünitesi kurmak isteyen kişiler, 9/5/2021 tarihli ve 31479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Depolama Faaliyetleri Yönetmeliğinin 4’üncü maddesi kapsamında, üretim tesisinin elektriksel gücüne kadar depolama ünitesi kurabilir.

(2) Bu madde kapsamında kurulan elektrik depolama ünitelerinden şebekeye enerji verilmesi durumunda, mahsuplaşma sonrası kalan ihtiyaç fazlası enerjinin, depodan verilen miktarı için herhangi bir ödeme yapılmaz. Depodan verilen miktarın tespit edilememesi durumunda, ihtiyaç fazlası enerjinin tamamı için herhangi bir ödeme yapılmaz. Söz konusu enerji, görevli tedarik şirketi tarafından üretilmiş kabul edilir ve YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır.

(3) Bu madde kapsamındaki depolama ünitelerinin kabulünde yüzde on tolerans uygulanır.

5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi ve 11 inci maddenin birinci fıkrası kapsamındaki tesisler

GEÇİCİ MADDE 1 – 

(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi ve 21/6/2018 tarihinden sonra 11 inci maddenin birinci fıkrası kapsamında bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu düzenlenen, bağlantı anlaşması imzalanan ya da geçici kabulü tamamlanarak işletmeye alınan çatı ve cephe uygulamalı elektrik üretim tesislerine ilişkin olarak, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 60 (altmış) gün içerisinde ilgililerce başvuruda bulunulması halinde, başvuruyu izleyen aydan itibaren 26 ncı madde hükümleri uyarınca işlem tesis edilir.

(2) Birinci fıkra hükmü kapsamına dahil edilen üretim tesislerinin bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları sonlandırılana ve/veya iptal edilene kadar 26’ncı madde hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik kapsamında bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu düzenlenen kişilere uygulanacak işlemler

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) 39 uncu madde ile yürürlükten kaldırılan yönetmelik kapsamında bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan, bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu alan veya bağlantı anlaşması imzalayan kişilerin iş ve işlemleri bu Yönetmelik hükümlerine göre devam ettirilir.

(2) Birinci fıkra hükmü kapsamındaki kişilerce yapılan, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki taleplere ilişkin olarak bu Yönetmelik hükümleri uyarınca işlem tesis edilir.

(3) 39 uncu madde ile yürürlükten kaldırılan yönetmelik ve Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı bileşenlerine dâhil hibe programlarını da içeren uluslararası hibe programları ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından sağlanan hibe ve/veya krediler kapsamında bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu düzenlenen kişilerce, söz konusu hibe ve/veya kredi programları kapsamında hibeden ve/veya krediden yararlandırılmaya hak kazanıldığına dair sözleşme, bağlantı anlaşmasının imzalanmasını müteakip yedi ay içerisinde ilgili şebeke işletmecisine sunulur. İlgili belgenin sunulmaması halinde bağlantı anlaşması iptal edilir.

İç tüketim miktarı için abonelik tesis edilen lisanssız üretim tesisleri

GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce üretim tesis sahasında yer alan her türlü yapı ve ekipmanın çalışmasına bağlı oluşan iç tüketim miktarı için abonelik tesis edilen üretim tesislerinin tüketimine ilişkin imzalanan anlaşma ve sözleşmeler bu maddenin yürürlüğe girme tarihinden itibaren 6 ay içinde sonlandırılarak bahse konu tüketime ilişkin iş ve işlemler 28 inci maddenin dördüncü fıkrası uyarınca sürdürülür.

(2) Birinci fıkrada tanımlanan süreler içerisinde tüketimine ilişkin imzalanan anlaşma ve sözleşmeleri sonlandırılmayan üretim tesisleri herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın ilgili şebeke işletmecisi tarafından durumu uygun hale getirilinceye kadar şebekeden ayrılır ve ayrılma gerekçesi üretim tesisi sahibi kişiye 3 (üç) işgünü içinde yazılı olarak bildirilir.

Aylık mahsuplaşmaya geçebilecek tesisler

GEÇİCİ MADDE 4 – (Ek: RG-9/5/2021-31479)

(1) 12/5/2019 tarihinden önce 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi ile kurulu gücü 10 kW ve altında olacak şekilde 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu düzenlenen, bağlantı anlaşması imzalanan ya da kabulü tamamlanarak işletmeye alınan elektrik üretim tesislerine ilişkin olarak, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde ilgililerce başvuruda bulunulması halinde, başvuruyu izleyen aydan itibaren 26 ncı madde hükümleri uyarınca işlem tesis edilir.

(2) Birinci fıkra hükmü kapsamına dahil edilen üretim tesislerinin bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları sonlandırılana ve/veya iptal edilene kadar 26 ncı madde hükümleri uygulanır.

OSB Dağıtım Lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından kurulacak tesisler

GEÇİCİ MADDE 5(Ek: RG-11/8/2022-31920)

(1) (Değişik: RG-2/4/2026-33212) OSB Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiliğe ait lisanssız üretim tesisleri 25/7/2024 tarihli ve 32612 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organize Sanayi Bölgelerinin ve Endüstri Bölgelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesi uyarınca tanımlanan bağlantı noktalarında yer alan sayaçlar ile ilişkilendirilir ve mahsuplaşma işlemleri bu sayaçlar üzerinden yürütülür.

(2) Birinci fıkra kapsamında yer alan ve henüz gerekli ilişkilendirme işlemleri gerçekleştirilmeyen üretim tesisleri için gerekli ilişkilendirme işlemlerinin, ilgisine göre TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketi tarafından 28/2/2023 tarihine kadar tamamlanması zorunludur.

(3) Bu madde kapsamında yer alan ve kabul işlemleri tamamlanarak işletmeye geçen üretim tesislerinde, (Değişik ibare: RG-2/4/2026-33212) saatlik mahsuplaşma sonucu oluşan ihtiyaç fazlası enerji için ilgili mevzuat hükümleri uyarınca işlem tesis edilir.

Pirolitik gaz ve pirolitik yağ kullanan lisanssız üretim tesisleri

GEÇİCİ MADDE 6(Ek: RG-11/8/2022-31920)

(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, atık lastiklerin işlenmesi sonucu ortaya çıkan yan ürünler olan pirolitik yağ ile pirolitik gazın yakıt olarak kullanılması planlanan ve bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu düzenlenen, bağlantı anlaşması imzalanan ya da kabulü tamamlanarak işletmeye alınan elektrik üretim tesislerinde de söz konusu yakıtın ilgili elektrik üretim tesisinde üretilmesi ve bu kaynaklar dışında başka kaynak kullanılmaması zorunludur.

(2) Kabulü tamamlanan lisanssız üretim tesislerinden, pirolitik yağ ile pirolitik gazı elektrik üretim tesislerinde üretilmeyen ve bu kaynaklar dışında başka kaynak kullanan üretim tesislerinin 31/8/2023 tarihine kadar ilgili yakıtları elektrik üretim tesisinde üretecek şekilde gerekli işlemleri yapar ve varsa diğer kaynakların kullanımına son vermesi gerekir.

Birden fazla dağıtım ve/veya görevli tedarik bölgesi içerisinde yapılacak başvurulara ait mahsuplaşma işlemleri

GEÇİCİ MADDE 7- (Ek: RG-1/10/2022-31970)

(1) 26’ncı ve 30 uncu maddeler kapsamında işlemleri yürütülen tesislerde, üretim ve/veya tüketim tesislerinin farklı dağıtım ya da görevli tedarik şirketi bölgesi sınırları içinde olması halinde mahsuplaşma işlemlerinin nasıl yürütüleceğine ilişkin gerekli altyapı (Değişik ibare: RG-31/12/2022-32060 5.Mükerrer) 9 (dokuz) ay içerisinde piyasa işletmecisi tarafından hazırlanır.

(2) (Değişik: RG-2/3/2023-32120) Üretim tesislerinin farklı görevli tedarik şirketi bölgesi sınırları içinde olmasına yönelik mahsuplaşma işlemleri, 1/7/2023 tarihinden itibaren uygulanır. Bu fıkra kapsamındaki işletmede olan üretim tesisleri tarafından şebekeye enerji verilmesi halinde şebekeye verilen enerji, görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olarak kabul edilir ve bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz. Bu kapsamda sisteme verilen enerji, YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır ve YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınan enerji miktarı için oluşacak sistem kullanım bedeli, ilgili şebeke işletmecileri tarafından EPİAŞ’a bildirilir. Görevli tedarik şirketi aracılığıyla ilgili şebeke işletmecisine ödenen ve YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınan enerji için lisanssız üretim tesisi sahibi kişilere herhangi bir fatura tebliğ edilmez.

(3) Bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarih itibarıyla işletmede olan veya (Değişik ibare: RG-31/12/2022-32060 5.Mükerrer) 1/7/2023 tarihine kadar işletmeye girecek üretim tesisleri ile farklı dağıtım ya da görevli tedarik şirketi bölgesi içindeki tüketim tesislerinin mahsuplaşma işlemleri, (Değişik ibare: RG-31/12/2022-32060 5.Mükerrer) 1/7/2023 tarihine kadar üretim tesisinin bulunduğu bölgedeki görevli tedarik şirketi tarafından yürütülür. 

Kurulu güç düşürme işlemleri

GEÇİCİ MADDE 8(Ek: RG-2/3/2023-32120)

(1) Üretim tesisinin henüz kabulü yapılmayan ve mahsuplaşma işlemleri 26 ncı madde kapsamında yürütülecek kişilerce bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 60 gün içerisinde başvuruda bulunulması halinde, bir defaya mahsus olmak üzere, bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunda ve bağlantı anlaşmasında yer alan kurulu güçten yüzde onun üzerinde eksiltme yapılabilir.

Elektronik başvuru ve kapasitelerin ilanı öncesinde yapılacak işlemler

GEÇİCİ MADDE 9- (Ek: RG-29/7/2023-32263)

(1) Bu Yönetmeliğin 7’nci maddesinin on dokuzuncu ve yirminci fıkraları kapsamında duyurulacak kapasitelerin tespiti ve ilanı ile 10 uncu maddenin birinci fıkrası uyarınca elektronik başvuru altyapısının hazırlanması amacıyla gerekli işlemlerin yürütülmesini teminen, 1/8/2023 tarihinden 30/9/2023 tarihine kadar ilgili şebeke işletmecilerince yeni lisanssız üretim başvurusu alınmaz. Bu süre içerisinde yapılacak komisyon toplantılarında, 31/7/ 2023’e kadar yapılan başvuruların bu Yönetmelik kapsamındaki işlemleri yürütülür.

(2) Bu Yönetmeliğin 7’nci maddesinin on dokuzuncu ve yirminci fıkraları kapsamında yapılacak duyuruların ilki, 2023 yılının Ekim ayında ve söz konusu fıkralarda belirtilen usule uygun olarak yapılır.

Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubuna ilişkin işlemler

GEÇİCİ MADDE 10- (Ek: RG-14/5/2024-32546)

(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, 17’nci madde kapsamındaki bir yıllık süre, kalan süreleri bakımından mevcut bağlantı anlaşmasına çağrı mektupları için de uygulanır. Ancak bu sürenin yüz seksen günden az olması halinde, kalan süre yüz seksen gün olarak uygulanır.

Öncelik değerlendirmesine ilişkin işlemler

GEÇİCİ MADDE 11- (Ek: RG-25/11/2025-33088)

(1) Bu Yönetmeliğin;

a) 10 uncu maddesinin beşinci fıkrası kapsamında devre konu olan üretim tesis veya tesisleri ile ilişkili tüketim tesis veya tesislerine ilişkin veriler, ilgili şebeke işletmecileri tarafından ay bazında güncel tutulacak şekilde piyasa işletmecisine bildirilir. Piyasa işletmecisi tarafından söz konusu veriler, ihtiyaç hâlinde ilgili şebeke işletmecilerinin ulaşabileceği bir veri tabanında tutulur. Bu kapsamda piyasa işletmecisi tarafından hazırlanacak sistem 15/12/2025 tarihinde kullanıma açılır.

b) 14’üncü maddesi kapsamında yer alan öncelik değerlendirmesi hesabında kullanılacak veriler ilgili şebeke işletmecileri tarafından ay bazında güncel tutulacak şekilde piyasa işletmecisine bildirilir. Piyasa işletmecisi tarafından söz konusu veriler, ihtiyaç hâlinde ilgili şebeke işletmecilerinin ulaşabileceği bir veri tabanında tutulur. Bu kapsamda piyasa işletmecisi tarafından hazırlanacak sistem 15/12/2025 tarihinde kullanıma açılır.

Bütünleşik parsellerdeki başvuruların değerlendirilmesi

GEÇİCİ MADDE 12- (Ek: RG-25/11/2025-33088)

(1) 12/5/2019 tarihinden itibaren bu Yönetmelik hükümleri uyarınca düzenlenen bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu ve bağlantı anlaşması kapsamında kurulması planlanan ve henüz kabulü tamamlanmayan tesisler için; aynı tüketim tesisi veya tesisleriyle ilişkilendirilmek üzere, bütünleşik parsel ya da parseller üzerinde yapılmış başvurular, ilgili gerçek veya tüzel kişiler tarafından talep edilmesi hâlinde kurulu güç artışı kapsamında değerlendirilir ve revize bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu veya revize bağlantı anlaşması düzenlenmesi durumunda 17 nci maddenin altıncı fıkrası kapsamındaki süreler uygulanır.

Piyasa işletmecisi tarafından mahsuplaşma ve verilerin düzenlenmesi işlemlerine ilişkin altyapıların hazırlanmasına kadar yapılacak iş ve işlemler

GEÇİCİ MADDE 13- (Ek: RG-2/4/2026-33212)

(1) Bu Yönetmeliğin 33’üncü maddesi kapsamındaki veri tabanının oluşturulması ile 26’ncı maddesi kapsamında gerçekleştirilecek mahsuplaşma işlemlerine ilişkin gerekli altyapılar, piyasa işletmecisi tarafından 1/5/2026 tarihine kadar tesis edilir. Söz konusu tarihe kadar; ilgili maddeler kapsamındaki mahsuplaşma işlemleri, piyasa işletmecisi, ilgili şebeke işletmecileri ve görevli tedarik şirketleri tarafından aylık mahsuplaşma kapsamında yürütülür.

Yürürlük

MADDE 40 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 41 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.

___________________

(1) Bu değişiklik 1/10/2023 tarihinde yürürlüğe girer.

 

Ekleri için tıklayınız.

 

 

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin

Tarihi

Sayısı

12/5/2019

30772

Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin

Tarihi

Sayısı

1.       

23/9/2020

31253

2.

9/5/2021

31479

3.

31/10/2021

31645

4.       

11/8/2022

31920

5.

14/5/2024

32546

6.

17/12/2024

32755

7.

25/11/2025

33088

8.

2/4/2026

33212

 

[1] Bu maddenin birinci fıkrası 1/5/2026 tarihinde yürürlüğe girer.

[2] Bu maddenin birinci, ikinci ve dördüncü fıkraları 1/5/2026 tarihinde yürürlüğe girer.

 

DÖNÜŞÜM PROJELERİ ÖZEL HESABI YÖNETMELİĞİ

Resmî Gazete Tarihi: 25.02.2017 Resmî Gazete Sayısı: 29990

DÖNÜŞÜM PROJELERİ ÖZEL HESABI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, dönüşüm projeleri özel hesabı gelirlerinin elde edilmesine, tahsili ve takibi ile bu hesaba bütçeden aktarılan tutarların dönüşüm faaliyetleri kapsamında yürütülecek hibe veya borç verme programlarında kullanılmasına, her türlü yapım, mal ve hizmet alımına ilişkin taahhütlere girişilmesine, giderleştirilmesine, muhasebeleştirilmesine, denetimine ve özel hesabın işleyişine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun (Ek ibare: RG-12/7/2019-30829) 6 ncı, 7 nci ve 8 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakan: Çevre ve Şehircilik Bakanını,

b) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,

c) Banka hesabı: Kanun uyarınca özel hesaptan il düzeyinde ödeme yapılabilmesi için il muhasebe birimi nezdinde açılan ve özel hesapla ilişkilendirilen hesabı,

ç) Başlangıç güncellemesi: Kredi sözleşmesinin imzalandığı tarih ile 31 Aralık tarihi arasındaki süreler için kredi borcunun, sözleşme tarihindeki güncelleme oranının kıst olarak uygulanması suretiyle yapılan güncellenmesi işlemini,

d) Brüt inşaat alanı: Bir ailenin oturmasına mahsus, bağımsız bir konut veya apartman dairesinin, müşterek duvarların yarısı ve balkonlar ile ünite içinde kalan bacalar ve aydınlıklar dahil edilmeksizin, dış duvarları dahil olmak üzere, bu duvarlar arasında kalan toplam alanı,

e) Genel Müdürlük: Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,

f) Gerçekleştirme görevlisi: Harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütenleri,

g) Geri ödemesiz dönem: Kredi geri ödemelerinin 24 aya kadar ertelenebildiği durumda borçlunun herhangi bir ödeme yapmadığı ve kredi borçlanma sürelerine dahil olan dönemi,

ğ) Güncelleme dönemi: Kredi borcunda meydana gelecek yıllık artışı belirlemek üzere güncelleme oranının uygulandığı her yılın Ocak ayını,

h) Güncelleme oranı: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Tüketici Fiyatları Endeksinde (TÜFE) bir önceki yılın aynı ayına göre meydana gelen yıllık değişim oranına 100 baz puan eklenerek bulunan ve her güncelleme döneminde kredi borç tutarını tespit etmek için uygulanan oranı,

ı) Harcama yetkilisi: Harcama talimatını veren, özel hesaptan yapılacak harcamaların etkili, ekonomik, verimli ve amaçlarına uygun olarak yapılmasından, doğacak her türlü zararın tazmininden, kaynağın kullanımından sorumlu olan Bakanlık harcama birimlerinin yöneticileri ile kaynak aktarılan kurumların ilgili mevzuatına göre harcama birimlerinin yöneticisini,

i) İdare: Belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeleri, bu sınırlar dışında il özel idarelerini, büyükşehirlerde büyükşehir belediyelerini ve Bakanlık tarafından yetkilendirilmesi halinde büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe belediyelerini,

j) İl muhasebe birimi: Defterdarlık muhasebe müdürlüklerini,

k) Kanun: 6306 sayılı Kanunu,

l) Kaynak aktarımı: Kanun kapsamındaki uygulamalarda kullanılmak üzere özel hesaptan TOKİ, İdare ve İller Bankası Anonim Şirketine yapılan ödemeleri,

m) Kredi: Bu Yönetmeliğe göre açılacak yıkım, konut ve işyeri kredilerini,

n) Merkez muhasebe birimi: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğünü,

o) Muhasebe yetkilisi: Gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm mali işlemlerin kayıtlarının tutulması ve raporlanması işlemlerini yürütenleri,

ö) Özel hesap: Merkez muhasebe birimi adına açılan ve Kanunun 7 nci maddesi kapsamında ödeneklerin aktarıldığı, gelirlerin kaydedildiği, harcamaların yapıldığı ve kaynak aktarımının gerçekleştirildiği dönüşüm projeleri özel hesabını,

p) TOKİ: Toplu Konut İdaresi Başkanlığını,

r) (Mülga: RG-12/7/2019-30829)

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Gelirlerin Takibi, Tahsili, Ödenek Kaydı ve Kullanımı

Genel bütçeye yapılacak özel gelir kayıtları ve özel hesap gelirleri

MADDE 4 –

(1) Kanunda öngörülen amaçlar için kullanılmak üzere aşağıda sayılan gelirler, dönüşüm gelirleri olarak ilgili yıl genel bütçesinin (B) işaretli cetvelinde Afet Riski Altındaki Alanların Dönüşüm Gelirleri adı altında özel gelir olarak öngörülür, gelir gerçekleşmesine bağlı olarak merkez muhasebe birimince gelir kaydedilir:

a) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu gereğince, çevre katkı payı ve idari para cezası olarak tahsil edilerek genel bütçeye gelir kaydedilecek tutarın yüzde ellisi,

b) 19/4/2012 tarihli ve 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunun 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasına göre Bakanlık tarafından proje alanı olarak belirlenen alanların değerlendirilmesinden elde edilen gelirler hariç olmak üzere, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (B) bendine göre Hazine adına orman dışına çıkarılan yerlerin satışından elde edilen gelirlerden 6292 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince Vakıflar Genel Müdürlüğüne aktarılacak tutardan sonra kalan kısmın, yüzde doksanını geçmemek üzere (Değişik ibare: RG-12/7/2019-30829) Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen orana tekabül eden tutar,

c) İller Bankası Anonim Şirketinin Hazine gelirleri ve faiz gelirleri dışındaki banka faaliyetleri ile 26/1/2011 tarihli ve 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca yapacağı faaliyetlerden elde edeceği kârın yüzde ellisi.

ç) (Ek: RG-12/7/2019-30829) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesinin aylık gayrisafi hasılatından tahsil edilen tutarın yüzde onu.

(2) (Değişik: RG-12/7/2019-30829) Birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen tutar, hesap dönemini takip eden yılın mayıs ayı sonuna kadar, (ç) bendinde belirtilen tutar ise, en geç takip eden ayın 10’una kadar merkez muhasebe birimi hesabına aktarılır.

(3) Aşağıda sayılan gelirler, Kanunda öngörülen amaçlar için kullanılmak üzere özel hesaba gelir kaydedilir:

a) Kanunda öngörülen uygulamalar sonucunda elde edilecek her türlü gelir ve hasılat,

b) (Değişik: RG-12/7/2019-30829) Hazine mülkiyetinde olup Bakanlığa tahsis edilen taşınmazların, Kanun kapsamında Bakanlıkça kamulaştırılan taşınmazların ve yürütülen uygulamalar neticesinde Bakanlık payına düşen taşınmazlar ile bu taşınmazların imar uygulamasına tabi tutulması sonucunda meydana gelen yeni taşınmazların kiralanmasından ve satışından elde edilecek gelirler,

c) Özel hesaptan kullandırılan krediler kapsamında ilgili kişi veya kuruluşlarca yapılan geri ödemeler ile bu kapsamda tahsil edilen gecikme zamları,

ç) Her türlü şartlı veya şartsız bağış ve yardımlar ile sair gelirler,

d) Gerektiğinde dönüşüm faaliyetlerinde kullanılmak üzere Bakanlık bütçesinde özel ödenek dışındaki mevcut veya yeni açılacak tertiplere, genel bütçenin diğer tertiplerinden (Değişik ibare: RG-12/7/2019-30829) Cumhurbaşkanınca aktarılan ödenekler,

e) Bakanlık Döner Sermaye İşletmesinin aylık gayrisafi hasılatından tahsil edilen tutarın % 80’ine kadar Bakanlıkça uygun görülecek orana isabet eden tutar,

f) Özel hesabın nemalandırılması sonucu elde edilen faiz gelirleri.

(4) (Değişik: RG-12/7/2019-30829) Özel hesap ile bu hesaptan aktarılan kaynaklar 7/3/2019 tarihli ve 810 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Haznedarlığı Yönetmeliğinde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde değerlendirilir.

(5) Bu maddede öngörülen gelirler Kanunda belirtilen amaçlar dışında kullanılamaz.

Ödeneğin kaydı ve kullanımı

MADDE 5 –

(1) İlgili yıl genel bütçesinin (B) işaretli cetvelinde özel gelir olarak tahmin edilen dönüşüm gelirleri karşılığı tutar, Bakanlık bütçesinde özel ödenek olarak öngörülür. Ödenek tutarını aşan gelir gerçekleşmeleri karşılığında ödenek eklemeye Bakan yetkilidir. Özel gelir ve ödenek kaydedilen tutarlardan yılı içinde harcanmayan kısımları ertesi yıl bütçelerine devren gelir ve ödenek kaydetmeye (Değişik ibare: RG-12/7/2019-30829) Cumhurbaşkanı yetkilidir.

(2) Kanun kapsamındaki ödeneklere ilişkin iş ve işlemler Bakanlık Strateji Geliştirme Başkanlığınca takip edilir.

(3) Özel ödenekler ile genel bütçenin diğer tertiplerinden dönüşüm faaliyetlerinde kullanılmak üzere aktarılan ödenekler, özel hesaba aktarılmak suretiyle kullanılır.

Özel hesaptan yapılacak harcamalar

MADDE 6 –

(1) Aşağıda yer alan harcamalar özel hesaptan yapılır:

a) Dönüşüm hizmetlerine ait danışmanlık, yazılım, araştırma, her tür ve ölçekte harita, etüt, proje, kadastro, kamulaştırma, mikro bölgeleme, risk yönetimi ve sakınım planı çalışmaları, envanter belirleme, arsa ve arazi düzenleme, değerleme iş ve işlemleri, her tür ve ölçekte plan yapımı ve imar uygulaması işleri ve müşavirlik hizmetleri gibi faaliyetlerin gerektirdiği harcamalar,

b) Kanun kapsamındaki uygulamalarda, gerekli taşınmazların satın alınması ve kamulaştırılması ile ilgili harcamalar,

c) Kanun kapsamına giren alanlarda, her türlü konut ve işyerleri, alt yapı ve üst yapı tesisleri, idare binaları, sosyal binalar ve benzeri tesislerin etüt ve projesi, yapımı, bakımı, onarımı ve işletilmesi için yapılan her türlü harcamalar,

ç) Riskli alanların belirlenmesi, riskli yapıların tespit, tahliye ve yıktırma iş ve işlemlerinin gerektirdiği harcamalar,

d) Kanun kapsamına giren alanlarda, yer alan binaların yıktırılması, enkazının taşıtılması ve arsanın yeni inşaata hazır hale getirilmesi ile ilgili harcamalar,

e) Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine veya malik olmasalar bile kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak bu yapılarda ikamet edenlere veya bu yapılarda işyeri bulunanlara yapılacak kira yardımı ödemeleri,

f) Kanun kapsamında kullandırılacak krediler,

g) Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yapılabilecek yardımlar ile enkaz bedeli ödemeleri,

ğ) (Değişik ibare: RG-12/7/2019-30829) Cumhurbaşkanınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlıkça verilebilecek güçlendirme kredisi ödemeleri,

h) (Değişik: RG-12/7/2019-30829) Kanunun 7 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca kullandırılan kredilere verilecek faiz desteği ödemeleri,

ı) Kanunun 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca çalıştırılacak sözleşmeli personele ilgili mevzuatı uyarınca yapılacak ödemeler ile dönüşüm işlerinde görevlendirilen kişilere 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre yapılacak ödemeler,

i) Kanunun 8 inci maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca yapılacak ödemeler,

j) Kanunun 8 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası kapsamında bedeli ödenmeyecek yayınlar hariç Kanun kapsamındaki uygulamaların ve dönüşüm hizmetlerinin tanıtılmasına yönelik olarak; yazılı, görsel basında ve internette yayınlanacak reklam ücretleri, tanıtım amaçlı her türlü yayın, broşür, afiş, kitapçık ve benzeri doküman bedelleri ile yapılacak organizasyon veya tanıtım toplantısı giderleri,

k) Dönüşüm hizmetlerinin gerektirdiği her türlü iş makineleri, taşıt, araç-gereç, ekipman ve benzeri taşınırların satın alınması, kiralanması, bakımı, onarımı ve işletilmesi ile ilgili her türlü harcamalar,

l) Dönüşüm hizmetleri için gerekli olan demirbaş ve tüketim malzemeleri ile ilgili harcamalar,

m) Özel hesaba ilişkin vergi, resim, harç, faiz, ulaştırma ve haberleşme ücretleri ve benzeri giderler,

n) Bakan onayı ile uygun görülen Kanun kapsamındaki diğer harcamalar.

(2) Bakanlıktan izin alınmak kaydıyla, ilgili idarelerin makine parkının yetersiz olması durumunda ihtiyaç duyulan iş makinesi, taşıt, araç ve gereçler hizmet alımı yöntemi ile temin edilebilir.

Özel hesaptan yapılacak iadeler ile fazla veya yersiz yapılan ödemeler

MADDE 7 –

(1) (Değişik: RG-12/7/2019-30829) 4 üncü maddede sayılan gelirler dışında kalan ve özel hesaba girişi yapılan tutarlar, Genel Müdürlükçe yazılı olarak merkez muhasebe birimine bildirilerek özel hesaptan iade edilir.

(2) Özel hesaptan yapılan fazla veya yersiz ödemeler, tahsilatlar ile yargı kararları uyarınca iade edilmesi gereken tutarlar, ilgili harcama birimi tarafından takip edilir, özel hesaba iadesi sağlanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Muhasebeleştirme İşlemleri ve Harcamalara İlişkin Belgeler

Muhasebeleştirme işlemleri

MADDE 8 –

(1) Muhasebe işlemleri, (Değişik ibare: RG-12/7/2019-30829) Hazine ve Maliye Bakanlığınca geliştirilen merkezi bir sistem üzerinden gerçekleştirilir.

(2) Bu Yönetmelik uyarınca yapılacak muhasebe işlemlerinde; kamu idarelerinin tabi olduğu mevzuatta belirlenmiş yevmiye defteri, büyük defter, bilanço, gelir tablosu, aylık mizan, geçici ve kesin mizan, kasa sayım tutanağı, banka mevcudu tespit tutanağı, menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, teminat mektupları sayım tutanağı, değerli kağıtlar sayım tutanağı, taşınır kesin hesap cetveli, taşınır hesabı icmal cetveli veya envanter cetveli ile yardımcı hesap defteri ve tutulması gereken diğer defterlerin tutulması zorunludur.

(3) Özel hesaptan TOKİ, İdare ve İller Bankası A.Ş.’ye aktarılan tutarların muhasebesinde, bu Yönetmelikte yer alan çerçeve hesap planı kullanılır. Bu muhasebeleştirme işlemleri, söz konusu Kurumlarca bütçe sistemlerinden ayrı olarak tutulur.

(4) Kabul edilen her bir proje için Bakanlık tarafından proje numarası verilir. Proje numarası, projenin başlangıç yılı, ilgili kamu idarelerine ait devlet teşkilat numarası ve her bir projeyi tanımlayan beş haneli (Örnek: 20152430406200001) mali yılbaşında 1’den başlayarak teselsül ettirilen sayıların birleştirilmesi ile oluşturulur.

(5) Muhasebeleştirme belgesi olarak ilgisine göre ödeme emri belgesi veya muhasebe işlem fişi kullanılır.

(6) Merkez muhasebe birimince özel hesaba ilişkin mali işlemler raporlanır.

(7) (Değişik: RG-12/7/2019-30829) Özel hesabın muhasebeleştirilmesinde aşağıda yer alan çerçeve hesap planı kullanılır:

a) 102 Bankalar Hesabı

b) 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı (-)

c) 132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı

ç) 137 Takipteki Kurum Alacakları Hesabı

d) 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı

e) 195 İş Avansları Hesabı

f) 196 Personel Avansları Hesabı

g) 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı

ğ) 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı

h) 250 Arazi ve Arsalar Hesabı

ı) 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı

i) 252 Binalar Hesabı

j) 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı

k) 254 Taşıtlar Hesabı

l) 255 Demirbaşlar Hesabı

m) 256 Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı

n) 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)

o) 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı

ö) 260 Haklar Hesabı

p) 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı

r) 326 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı

s) 333 Emanetler Hesabı

ş) 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı

t) 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı

u) 393 Merkez ve Şubeler Cari Hesabı

ü) 590 Dönem Net Kârı Hesabı

v) 591 Dönem Net Zararı Hesabı (-)

y) 604 Dönüşüm Gelirleri Hesabı

z) 634 Dönüşüm Giderleri Hesabı

aa) 690 Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabı

bb) 692 Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabı

cc) 900 Alınan Teminatlar Hesabı

çç) 901 Alınan Teminatlar Alacaklı Hesabı

dd) 912 Gayrimenkul İpotekleri Hesabı

ee) 913 Gayrimenkul İpotekleri Alacaklı Hesabı

ff) 980 Gider Taahhütleri Hesabı

gg) 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabı.

   (8) Bu Yönetmelik kapsamında kullanılacak yeni hesapları ihdas etmeye ve kullanılacak hesapların yardımcı hesaplarını belirlemeye (Değişik ibare: RG-12/7/2019-30829) Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir.

(9) Bakanlık bütçesinden öngörülen ödeneklerden tahakkuk ettirilerek özel hesaba aktarılan tutarlar ile özel hesaba ilişkin Kanunda öngörülen gelirlerden tahsil edilenler merkez muhasebe birimince; 102 Bankalar Hesabına borç, 604 Dönüşüm Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

(10) Özel hesabın gelirlerinin ve giderlerinin detaylı olarak izlenebilmesi amacıyla 4 üncü maddede sayılan gelir türleri ve harcanmasına izin verilen gider türleri itibariyle 604 Dönüşüm Gelirleri Hesabı ve 634 Dönüşüm Giderleri Hesabına yardımcı hesaplar açılır.

(11) Özel hesaptan her bir proje için TOKİ, İdare ve İller Bankası Anonim Şirketine aktarılan tutarlar, merkez muhasebe birimince; 634 Dönüşüm Giderleri Hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.

(12) Stok alımları ve taşınır alımları dâhil, projeleri yürüten kamu idarelerince yapılan tüm harcamalar, 634 Dönüşüm Giderleri Hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir. Tevkifat suretiyle tahsil edilen vergiler 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına, sosyal güvenlik kurumları adına tahsil edilen tutarlar 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabına alacak kaydedilir. Merkez muhasebe birimi ve il muhasebe birimlerince tahsil edilen vergi ve benzeri tutarlar, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilerek bu muhasebe birimlerinin kendi hesabına aktarılır. Taşınırların kayıtları, kamu idarelerinin envanterine dâhil edilmek üzere ayrıca yapılır.

(13) Dönüşüm projeleri çerçevesinde İdare, TOKİ ve İller Bankasına taşınmaz yapımlarına ilişkin aktarılan tutarlar, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir. Proje tamamlandığında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının borç bakiyesi bu hesaba alacak, 634 Dönüşüm Giderleri Hesabına borç kaydedilir.

(14) Dönüşüm projeleri çerçevesinde Bakanlıkça taşınmaz yapımlarına ilişkin ödenen tutarlar, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir. Proje tamamlandığında 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının borç bakiyesi bu hesaba alacak, 634 Dönüşüm Giderleri Hesabına borç kaydedilir.

(15) Kredi almaya hak kazananlara yapılacak ödemeler vadesine göre; 132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabına ya da 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir. Kredi taksitleri tahsil edildikçe, tahsis edilen tutar 102 Bankalar Hesabına borç, vadesine göre 132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabına ya da 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.

(16) Bakanlıkça verilen kredilerden, zamanında geri ödenmediği için 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre vergi dairelerince takip ve tahsil edilmesi gereken tutarlar ilgilileri adına 137 Takipteki Kurum Alacakları Hesabına borç, 132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı ya da 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.

(17) İlgili vergi dairelerince tahsil edilerek özel hesaba aktarılan tutarlar, merkez muhasebe birimince 102 Bankalar Hesabına borç, 137 Takipteki Kurum Alacakları Hesabına alacak kaydedilir.

(18) Bakanlıkça verilen kredilerden dolayı güncellenen kredi tutarı ile kredinin vadesinde ödenmemesinden dolayı kredi borcunun artması halinde artan tutar, vadesine göre; 132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabına ya da 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabına borç, 604 Dönüşüm Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.

(19) Proje kapsamında alınan teminat mektupları 900 Alınan Teminatlar Hesabına borç, 901 Alınan Teminatlar Alacaklı Hesabına alacak kaydedilir. Teminat mektuplarının alınması, saklanması ve iadesine ilişkin işlemler kamu idarelerinin tabi olduğu mevzuat çerçevesinde yürütülür.

(20) Kredi verilen kişilerin gayrimenkulleri üzerine tesis edilen ipotekler 912 Gayrimenkul İpotekleri Hesabına borç, 913 Gayrimenkul İpotekleri Alacaklı Hesabına alacak kaydedilir.

(21) Merkez muhasebe birimince dönem sonlarında, 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabında yer alan tutarlardan vadesi bir yılın altına inenler bu hesaba alacak, 132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.

(22) Merkez muhasebe birimi, il muhasebe birimlerinin banka hesaplarına nakit aktarabilir. Nakit aktarımlarında; merkez muhasebe birimince 393 Merkez ve Şubeler Cari Hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı alacak kaydedilir. İl muhasebe birimince ise; 102 Bankalar Hesabına borç, 393 Merkez ve Şubeler Cari Hesabına alacak kaydedilir.

(23) Genel Müdürlükçe talep edilmesi halinde nakit tutarlar, il muhasebe birimlerince 393 Merkez ve Şubeler Cari Hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri hesabına alacak kaydedilmek suretiyle merkez muhasebe birimine aktarılır. Merkez muhasebe birimince ise 102 Bankalar Hesabına borç, 393 Merkez ve Şubeler Cari Hesabına alacak kaydedilir.

(24) Özel hesabın nemalandırılması sonucu elde edilen net faiz geliri 102 Bankalar Hesabına borç, brüt faiz geliri 604 Dönüşüm Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir. Brüt faiz geliri ile net faiz geliri arasındaki fark ise 634 Dönüşüm Giderleri Hesabına borç kaydedilir.

(25) Bakanlıkça taahhüt edilen kira yardımı, konut ve işyeri kredileri, yıkım kredileri, kredi faiz desteği ve kaynak aktarım tutarları ile bunlara ilave edilen her türlü taahhüt artışları ve diğer yükümlülükler merkez muhasebe birimine bildirildiğinde, 980 Gider Taahhütleri Hesabına borç, 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabına alacak kaydedilir. Gerçekleşen taahhütler 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabına borç, 980 Gider Taahhütleri Hesabına alacak kaydedilir.

(26) Fazla veya yersiz ödendiği tespit edilen tutarlar, 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, 604 Dönüşüm Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir. Bu kapsamda fazla veya yersiz ödenen tutarlar tahsil edildiğinde 102 Bankalar Hesabı hesabına borç, 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.

(27) Dönem sonlarında;

a) 604 Dönüşüm Gelirleri Hesabının alacak bakiyesi bu hesaba borç, 690 Dönem net kârı veya zararı hesabına alacak kaydedilir.

b) 634 Dönüşüm Giderleri Hesabının borç bakiyesi bu hesaba alacak, 690 Dönem net kârı veya zararı hesabına borç kaydedilir.

c) 604 Dönüşüm Gelirleri Hesabının ilgili yıl alacak bakiyesi tutarının, 634 Dönüşüm Giderleri Hesabının ilgili yılı borç bakiyesi tutarından yüksek olması durumunda, aradaki fark 690 Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabına borç, 692 Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabına alacak kaydedilir. 692 Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabına alacak bakiyesi bu hesaba borç, 590 Dönem Net Kârı Hesabına alacak kaydedilir.

ç) 634 Dönüşüm Giderleri Hesabının ilgili yıl borç bakiyesi tutarının, 604 Dönüşüm Gelirleri Hesabının ilgili yılı alacak bakiyesi tutarından yüksek olması durumunda, aradaki fark 692 Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabına borç, 690 Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabına alacak kaydedilir. 692 Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabının borç bakiyesi bu hesaba alacak, 591 Dönem Net Zararı Hesabına borç kaydedilir.

(28) (Mülga: RG-12/7/2019-30829)

Nakit taleplerinin bildirilmesi ve karşılanması

MADDE 9 –

(1) Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri Bakanlıkça belirlenen tarihe kadar, izleyen aya ilişkin Kanun kapsamında yapılması öngörülen harcamalar için Genel Müdürlüğe yazı ile nakit talebinde bulunur. Nakit taleplerinde, EK-2’de yer alan özel hesap nakit talep belgesi kullanılır.

(2) Genel Müdürlük nakit talebini değerlendirir ve uygun görülen nakit tutarını yazı ile Merkez muhasebe birimine bildirir.

(3) Merkez muhasebe birimi kendisine bildirilen nakit tutarlarını, İl muhasebe birimleri nezdindeki banka hesabına gönderir.

Ödemeye ilişkin belgelerin muhafazası

MADDE 10 –

(1) Özel hesaptan kaynak aktarılanlarca yapılacak ödemelerde ödemeye ilişkin belgelerin onaylı suretleri, gerektiğinde projenin denetimi ile görevli komisyon üyelerine verilmek üzere proje yürütücüsü harcama birimi tarafından; asılları ise projenin ödemelerini gerçekleştiren muhasebe birimi tarafından muhasebeleştirme belgesine ekli olarak muhafaza edilir.

Harcamalara ilişkin kanıtlayıcı belgeler ve sorumluluk

MADDE 11 –

(1) Özel hesaptan İdare, TOKİ ve İller Bankası Anonim Şirketine yapılan kaynak aktarımlarında, 21 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılan belgeler bir dosya halinde ödeme emri belgesine eklenir.

(2) Bakanlık ve İdarelerce bu Yönetmelik kapsamında yapılacak harcamalarda; ilgisine göre, Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği ile Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır. TOKİ ve İller Bankası Anonim Şirketince bu Yönetmelik kapsamında yapılacak harcamalarda ise Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen Yönetmeliklerde öngörülen belgelerden herhangi birinin düzenlenememesi halinde, bu belge yerine (Değişik ibare: RG-12/7/2019-30829) Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlıkça belirlenecek belge kullanılır.

(4) Düzenlenen kanıtlayıcı belgelerin içeriğinden ve doğruluğundan belgeyi düzenleyenler ile gerçekleşme sürecinde görev alanlar sorumludur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Özel Hesaptan Kullandırılacak Krediler ve Geri Ödeme

Konut ve işyeri kredileri

MADDE 12 –

(1) Anlaşma ile tahliye edilen, yıktırılan veya kamulaştırılan yapıların maliklerinden ve malik olmasalar bile bu yapılarda kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak en az bir yıldır ikamet ettiği veya bunlarda işyeri bulunduğu tespit edilenlerden konutunu ve işyerini kendi imkanları ile yapmak veya edinmek isteyenlere Bakanlıkça özel hesaptan kredi verilebilir.

(2) Özel hesabın finansman durumu, proje büyüklüğü, inşaat maliyetleri, inşaatların bulunduğu bölgeler dikkate alınarak Bakanlıkça kullandırılacak kredilerin azami tutarları ile kredinin tahsis öncelikleri her yıl belirlenir ve ilan edilir.

(3) Talep edilmesi halinde, Bakanlıkça belirlenen tutarların altında da kredi açılabilir.

(4) Kredi başvurularında ve kredi kullandırılmasında aşağıdaki esaslara uyulur:

a) Özel hesaptan kredi kullanmak isteyenler, bulundukları yerdeki Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüklerine başvurur.

b) İl Müdürlüklerince incelenen kredi başvurularından uygun görülenler onaylanmak üzere Bakanlığa gönderilir.

c) Onaylanan kredi karşılığında Bakanlıkça belirlenen tutarda teminat alınır ve kredi kullananlar ile Bakanlık arasında kredi sözleşmesi düzenlenir. Bu sözleşmelerde borçluların gayrimenkullerinin tapu kayıtlarına ve bağımsız bölümlere ait bilgilere, kredi ve geri ödeme şartları ile diğer hususlara yer verilir. Kredi borcuna karşılık olarak gerekli ipotek tesis ve tescil işlemleri yapılır.

ç) Konutunu veya işyerini kendi imkânları ile yapmak isteyenlere açılan kredinin yüzde yirmi beşi peşin, geri kalanı ise inşaatın ilerleme oranı dikkate alınarak üç eşit taksitte hak sahibinin hesabına aktarılır.

d) Konutunu veya işyerini kendi edinmek isteyenlere açılan kredinin tamamı, kredi sözleşmesine istinaden gerekli ipotek tesis ve tescil işlemlerinin yapılmasını müteakip hak sahibinin hesabına aktarılır.

e) Kredi geri ödemelerinde 14 üncü maddenin birinci fıkrasına göre işlem yapılır.

Yıkım kredileri

MADDE 13 –

(1) Riskli alanda yer alan veya riskli olduğu tespit edilen yapılar için, Bakanlıkça özel hesaptan yıkım kredisi verilebilir.

(2) Kredi başvurularında ve kredi kullandırılmasında aşağıdaki esaslara uyulur:

a) Özel hesaptan kredi kullanmak isteyenler, bulundukları yerdeki Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüklerine başvurur.

b) İl Müdürlüklerince incelenen kredi başvurularından uygun görülenler onaylanmak üzere Bakanlığa gönderilir.

c) Verilecek kredinin tutarı her yıl Bakanlık tarafından yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ uyarınca belirlenecek yapı yaklaşık maliyetinin % 1’ini, Tebliğde öngörülmeyen yapı sınıfları için ise yapı keşif bedelinin % 1’ini geçemez.

ç) Açılan kredi peşin olarak özel hesaptan hak sahibinin hesabına aktarılır.

d) Kredi geri ödemelerinde 14 üncü maddenin ikinci fıkrasına göre işlem yapılır.

(3) Kredi tutarının hak sahibinin hesabına aktarıldığı tarihten itibaren bir ay içerisinde yıkım işleminin yaptırılarak enkazının kaldırılması ve Bakanlığa bilgi verilmesi zorunludur.

Kredi geri ödemeleri

MADDE 14 –

(1) 12 nci maddeye göre kullandırılan konut ve işyeri kredilerinin geri ödemelerinde aşağıda belirtilen esaslara uyulur.

a) Kredi borçları, kredi sözleşmesinde yer alan şartlara ve ödeme planında belirlenen sürelere uygun olarak ödenir.

b) Geri ödemeler, kredi taksitinin ait olduğu ayın ilk iş günü ile son iş günü arasında yapılır. Ödeme süresinin son iş günü borcun vadesi tarihidir. Borcun vadesi geçtiği halde geri ödenmeyen kısımları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre vergi dairelerince takip ve tahsil edilir.

c) Kredi geri ödemeleri, brüt inşaat alanı;

1) 100 m² ye kadar olan konutlar için (100,99 m² dahil) 120 aya,

2) 101-150 m² konutlar için (150,00 m² dahil) 84 aya,

3) 150 m² den büyük konutlar için 60 aya,

4) 50 m² ye kadar olan işyerleri için (50,99 m² dahil) 48 aya,

5) 50 m² den büyük işyerleri için 36 aya,

kadar taksitlendirilebilir ve güncellenmiş kredi borcunun bu bentte belirtilen taksit sürelerine bölünmesi suretiyle borçlunun ödemesi gereken aylık taksit tutarı bulunur.

ç) Geri ödemelerde ilk taksit, kredi sözleşmesinin imzalandığı tarihi takip eden ay içerisinde ödenir. Kredi sözleşmesinde belirtilmek şartıyla ilk taksit ödemeleri, kredi sözleşmesinin imzalandığı tarihi takip eden aydan itibaren en geç 24 ay sonra da başlatılabilir. Bu durumda, geri ödemesiz döneme ait taksit süreleri (c) bendine göre belirlenen azami taksit sürelerine dâhil olacağından, bu süreler azami taksit sürelerinden düşülerek kalan taksit süreleri bulunur ve geri ödemesiz dönemin bittiği tarihteki güncellenmiş kredi borcu tutarı kalan taksit sayısına bölünerek ödenmesi gereken yeni aylık taksit tutarları belirlenir.

d) Kredi borcu, genel olarak her güncelleme döneminde güncelleme oranının uygulanması suretiyle güncellenir. Güncelleme oranı;

1) Brüt inşaat alanı 101 m² ye kadar olan konutlar (100,99 m² dâhil) için açılan kredilerde aynen,

2) Brüt inşaat alanı 101-150 m² olan konutlar (150,00 m² dâhil) ile 50 m² olan (50,99 m² dâhil) işyerleri için açılan kredilerde % 10 artırılarak,

3) Brüt inşaat alanı 150 m² den büyük olan konutlar ile 50 m² den büyük olan işyerleri için açılan kredilerde % 20 artırılarak,

uygulanır.

e) Yıl içinde imzalanan kredi sözleşmelerinde, ilk taksit ödemesinden önce başlangıç güncellemesi yapılır. Başlangıç güncellemesinden sonra her güncelleme döneminde güncelleme işleminin yapılmasına devam olunur. Söz konusu güncelleme işlemleri geri ödemesiz dönem için de yapılır.

f) Güncellenmiş kredi borcu belirlenirken, kredi borcundan yapılan geri ödemeler düşülür, kalan kredi borcu güncelleme oranının uygulanması suretiyle artırılarak yeni borç tutarı bulunur. Güncellenen bu borç da kalan taksit sayısına bölünerek, aylık ödenmesi gereken taksit tutarları belirlenir. Bu işleme kredi borcu bitene kadar devam olunur.

g) Güncelleme oranı değişiklikleri, Bakanlıkça merkez muhasebe birimine bildirildiğinde bu birimce, hesaplara intikali sağlanır.

ğ) Kredi borcu taksitleri, istenmesi halinde vadesinden önce ödenebilir. Bu durumda, ödeme tarihindeki taksit tutarı üzerinden ödeme yapılır.

h) Erken ödeme nedeniyle borcun tamamının tek seferde kapatılması halinde, ödeme tarihindeki aylık taksit tutarının kalan taksit sayısı ile çarpılması sonucu bulunacak tutara, talep tarihindeki Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Tüketici Fiyatları Endeksinde (TÜFE) bir önceki yılın aynı ayına göre meydana gelen yıllık değişim oranında erken ödeme indirimi yapılarak borç kapatılır.

(2) 13 üncü maddeye göre kullandırılan yıkım kredilerinin geri ödemelerinde aşağıda belirtilen esaslara uyulur:

a) Kredi borçları, kredi sözleşmesinde yer alan şartlara ve ödeme planında belirlenen sürelere uygun olarak ödenir.

b) Geri ödemeler, kredi taksitinin ait olduğu ayın ilk iş günü ile son iş günü arasında yapılır. Ödeme süresinin son iş günü borcun vadesi tarihidir. Borcun vadesi geçtiği halde geri ödenmeyen kısımları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre vergi dairelerince takip ve tahsil edilir.

c) Geri ödemelerde ilk taksit, kredi sözleşmesinin imzalandığı tarihi takip eden ay içerisinde ödenir. Kredi borcu en fazla 24 ay taksitlendirilebilir.

ç) Kredi borcunun güncelleme işlemleri, borcun vadesinden önce ödenmesi ve erken ödeme indirimi uygulanması ile ilgili konularda bu maddenin birinci fıkrasına göre işlem yapılır. Birinci fıkranın (d) bendine göre güncelleme oranının belirlenmesi gerektiğinde, yıktırılan yapının brüt inşaat alanı dikkate alınır.

Bakanlık ile kredi kullananlar arasındaki ilişkiler

MADDE 15 –

(1) Bakanlık, kredilerin amacına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığını her aşamada denetler veya denetletebilir. Uygulamada herhangi bir noksanlık tespit edilmesi halinde Bakanlıkça belirlenen sürede bu noksanlıkların giderilmesi istenir. Noksanlıkların giderilmemesi halinde Bakanlık kredi işlemlerini durdurmaya veya verilmiş kredilerden doğan alacağının tamamını muaccel hale getirmeye yetkilidir.

(2) Kredi verilme şartlarını taşımadığı halde, adına kredi açılanların kredi işlemleri iptal edilerek, kullanılan krediler Bakanlıkça borçluya yapılacak tebliği takip eden 1 aylık sürede ödenir. Süresinde ödenmeyen bu alacaklar, Bakanlıkça ilgili vergi dairesine bildirilmesi üzerine, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir.

(3) Kredi kullanılarak edinilen konut veya işyerinin bir başkası tarafından devir veya satın alınabilmesi için kredi borcunun kapatılması gerekir.

Sigorta

MADDE 16 –

(1) Bu Yönetmelik çerçevesinde kullandırılan krediler için aşağıdaki sigortalar aranır:

a) Konut ve işyerleri edinimleri için, kredi kullananlarca zorunlu deprem sigortası ve tüm riskleri içeren konut/işyeri sigortası yaptırılması zorunludur.

b) Konut ve işyerleri inşaatları için inşaatların devamı süresince tüm riskleri içeren ilgili inşaat sigortası yaptırılır. İnşaat, konut veya işyerine dönüştükten sonra kredi borcu süresince zorunlu deprem sigortası ile tüm riskleri içeren konut/işyeri sigortası yaptırılması zorunludur.

c) Yıkım kredileri için yıktırılan yapıdan dolayı üçüncü şahıslara karşı mali mesuliyet sigortası yaptırılır.

ç) Kredi kullananların sözleşmenin imzalanmasından itibaren geri ödeme süresi sonuna kadar hayat sigortası yaptırması zorunludur.

(2) Sigortalar, yıkım kredileri hariç olmak üzere kredi borcu bitinceye kadar her yıl yenilenir.

(3) Sigortalarda, Bakanlık daini mürtehin olarak belirlenir.

(4) Sigorta poliçesinin aslı veya sigorta şirketi tarafından onaylı sureti Bakanlığa verilir.

Teminatlar

MADDE 17 –

(1) Bu Yönetmeliğe göre açılacak kredi işlemlerinde teminat ilişkileri, doğrudan kredi kullananlar ile Bakanlık arasında kurulur. Bakanlık, teminat türlerinin seçiminde taşınmaz üzerinde birinci derece ve sırada ipotek tesisi esas olmak üzere gerekli gördüğü takdirde başkaca teminat isteminde de bulunabilir.

(2) Tesis olunacak ipotekle ilgili olarak kredi kullananlar ile Bakanlık arasında imzalanan kredi sözleşmesinde;

a) İlk teminat ipoteğinin değer kaybetmesi veya Bakanlıkça gerekli görülen diğer hallerde teminatın istenen tutarda arttırılmasına borçlu tarafından izin verildiğine,

b) Bakanlığın bildirim tarihinden itibaren otuz gün içinde borçlunun teminatı arttırmaması halinde borcun tamamının muaccel olacağına,

c) Teminata konu taşınmaz üzerinde üçüncü şahıslar lehine herhangi bir takyidat konulamayacağına, aksi halde borcun tamamının muaccel olacağına ve Bakanlıkça cebri takibat yapılacağına,

ilişkin hükümlerin bulunması zorunludur.

Yoksul veya dar gelirlilerin borçlandırılması

MADDE 18 –

(1) 20/7/1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununa göre yoksul veya dar gelirli olarak kabul edilenlere verilecek olan konut veya işyerleri, özel hesabın finansman durumuna göre Bakanlıkça uygun görülmesi halinde, 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanunda belirtilen usul ve esaslar uyarınca borçlandırma suretiyle de verilebilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İdarelere Kaynak Aktarılması

Kaynak aktarılacak faaliyetler ve kurumlar

MADDE 19 –

(1) Bakanlık, Kanun kapsamındaki uygulamalarda kullanılmak üzere özel hesaptan TOKİ, İdare ve İller Bankası Anonim Şirketine kaynak aktarabilir.

Kaynak aktarımı başvurularının değerlendirilmesi ve onay

MADDE 20 –

(1) Kanun kapsamında kaynak aktarım talebinde bulunanlardan;

a) Bakanlığa hitaben yazılan müracaat yazısı,

b) Her bir iş kalemi için ayrı ayrı hesaplanmış yaklaşık maliyet hesap cetveli veya ihale bedelini ve iş kalemlerini gösterir dokümanlar

istenir.

(2) Kaynak aktarım talebi, Genel Müdürlükçe değerlendirildikten sonra, uygun görülen talepler Bakan onayına sunulur. Bakan tarafından uygun görülen tutar kadar kaynak aktarımı tutarı belirlenir.

(3) Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; Bakanlık ile İdare, TOKİ ve İller Bankası arasında Bakan tarafından imzalanan protokollerde aktarılacak kaynak tutarına protokolde açıkça yer verilmesi halinde, kaynak aktarımı için ayrıca Bakan onayı aranmaz.

Kaynağın aktarılması

MADDE 21 –

(1) Kanun kapsamında kaynak aktarılması uygun görülen İdare, TOKİ ve İller Bankası Anonim Şirketine durum yazılı olarak bildirilir. Kaynak aktarımının gerçekleştirilebilmesi için;

a) Sadece Kanun kapsamında yapılacak iş, işlem ve uygulamalarda kullanılmak üzere açılacak Dönüşüm Projeleri Özel Hesabına ilişkin IBAN numarası,

b) Vergi Kimlik Numarası,

c) Aktarım talebinde bulunan İdare, TOKİ ve İller Bankası Anonim Şirketi en üst yöneticisi tarafından imzalı ve mühürlü EK-3’te yer alan taahhütname,

Bakanlığa gönderilir.

(2) Kaynak aktarımına ilişkin düzenlenecek dosyada;

a) Birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde sayılan belgelerin,

b) Bakanlığa hitaben yazılan kaynak aktarım talep yazısının,

c) Kaynak aktarımına ilişkin Bakan onayının,

onaylı suretleri yer alır.

Özel hesaba iade

MADDE 22 –

(1) Özel hesaptan kaynak aktarılan ve dönüşüm projesini yürütmekle sorumlu olan TOKİ, İdare ve İller Bankası Anonim Şirketi, tamamlanan her bir projeyi en geç otuz gün içinde Genel Müdürlüğe bildirmek zorundadır.

(2) Tamamlanan dönüşüm projelerine ilişkin harcanmayan tutarlar birinci fıkrada belirtilen süre içinde özel hesaba iade edilir.

Kaynak aktarımının durdurulması

MADDE 23 –

(1) TOKİ, İdare ve İller Bankası Anonim Şirketi tarafından yürütülen projenin bu Yönetmelik hükümleri ile teknik ve idari şartnamesine uygun yürütülmediğinin tespit edildiği durumlarda kaynak aktarımı durdurulur. Tespit edilen noksanlık ve aksaklıkların giderilebilmesi için Bakanlıkça uygun bir süre verilir.

(2) Birinci fıkraya göre verilen süre içerisinde noksanlık ve aksaklıkların giderilmemesi halinde aktarılan kaynaklar, aktarılış tarihinden itibaren tahakkuk eden kanuni faizi ile birlikte genel hükümlere göre geri alınır.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Harcama yetkisinin devri

MADDE 24 –

(1) Bakanlık ile özel hesaptan kaynak aktarılan İdarelerin harcama yetkilileri, tabi oldukları mevzuat hükümlerine, TOKİ ve İller Bankası Anonim Şirketi harcama yetkilileri ise Bakanlığın tabi olduğu mevzuat hükümlerine uygun olarak harcama yetkisini ihtisas sahibi birimlerinin yöneticilerine devredebilir.

Kanun kapsamında Bakanlığın tasarrufundaki taşınmazların satışı ve kiralanması

MADDE 25 –

(Başlığı ile Birlikte Değişik: RG-12/7/2019-30829)

(1) Kanun kapsamında Bakanlığın tasarrufuna geçen taşınmazlardan hak sahiplerine verilecek olanlar dışındaki taşınmazların satışı ve kiralanması 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerinden istisnadır.

(2) Kanun kapsamında Bakanlığın tasarrufuna geçen taşınmazlardan hak sahiplerine verilecek olanlar dışındakiler;

a) Bakanlığın bağlı, ilgili ve ilişkili kurum, kuruluş ve bunların iştiraklerine,

b) Belediyelere ve belediyelerin şirketlerine,

c) Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına,

ç) Üzerinde kişiler lehine sınırlı ayni hak tesis edilmiş ise, talep edilmesi halinde hak lehdarlarına,

d) Hisse oranı yüzde kırkı veya hisse miktarı uygulama imar planı sınırları içinde dört yüz, dışında ise dört bin metrekareyi aşmamak kaydıyla talepte bulunan hissedarlarına,

e) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup, 30/3/2014 tarihinden önce üzerinde yapılanma olan taşınmazların öncelikle yapı sahipleri ile bunların kanunî veya akdi haleflerine,

f) Belediye ve mücavir alan sınırları dışında, köy ve mezraların yerleşme alanı içinde bulunan ve yüzölçümü beş bin metre kareye kadar olan taşınmaz kullanıcılarına,

g) 29/5/1986 tarihli ve 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununa göre kurulan vakıflar ile Bakanlığın görev alanına giren konularda faaliyet yürütmek üzere kurulan ve mal varlığının en az yüzde ellisi Bakanlıkça sağlanan vakıflara,

rayiç bedel üzerinden; küçük sanayi sitesi yapılmak üzere bu amaçla kurulmuş kooperatiflere ise, emlak vergi değerinden düşük olmaması kaydıyla Bakanlıkça belirlenecek bedel üzerinden, doğrudan satılabilir veya Bakanlıkça belirlenecek bedel üzerinden doğrudan kiralanabilir.

(3) Kanun kapsamında Bakanlığın tasarrufuna geçen taşınmazların satışı ve kiralanması işleri, Bakanlığın tespit ettiği veya ettireceği rayiç bedel üzerinden, taşınmaz alım ve satımı ile uğraşan kuruluşlara yaptırılabilir. Satış ve kiralama işleri, taşınmaz alımı, satımı ve değerlendirilmesi ile uğraşan kuruluşlara herhangi bir kamu kaynağı harcanmaksızın gördürülecek ise, ilana çıkılmaksızın, işin niteliğine göre, şube sayısı, personel sayısı ve niteliği ve daha önce başka kurum ve kuruluşlara benzer iş niteliğinde iş yapılıp yapılmadığı ve benzeri hususlar gözetilerek, ekonomik, malî, mesleki ve teknik bakımından yeterlilikleri tespit edilen en az üç istekliden imza karşılığı elden veya iadeli taahhütlü mektupla teklif istenilerek pazarlık usulü ile yapılacak değerlendirme sonucunda en uygun teklifi veren istekliye gördürülebilir.

(4) Kanun kapsamında Bakanlığın tasarrufuna geçen taşınmazların satışı ve kiralanması aşağıda belirtilen esaslara göre yapılabilir:

a) Satış ve kiralamalarda satış ve kiralama bedeli; taşınmazın mahallinde en az üç kişiden teşkil olunacak bedel tespit komisyonları marifetiyle, aynı yerde ve aynı nitelikte olan emsal taşınmaz malların rayiç satış bedelleri de dikkate alınarak, taşınmaz değerleme konusunda uzman kişi, kurum veya kuruluşlardan bilgi alınarak ve mahallin emlak alım satım bürolarından alınacak bilgilerden de faydalanılarak 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11 inci maddesindeki esaslara göre veya 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu hükümlerine göre sermaye piyasasında değerleme faaliyetinde bulunmak üzere yetkilendirilen değerlendirme kuruluşlarından hizmet satın alınmak suretiyle tespit edilir veya ettirilir. Tespit edilen bedel değişen piyasa koşulları gözetilerek, aynı usulle veya Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE–oniki aylık ortalamalara göre yüzde değişim) oranında ilave ile güncellenebilir.

b) Satışlarda aşağıda tanımı yapılan satış yöntemlerinden biri veya birkaçı uygulanabilir:

1) Kuralı satış yöntemi; satılması planlanan taşınmaz sayısından daha fazla talep olması durumunda başvuranlar arasında kura çekilişi yapmak suretiyle alıcıların belirlendiği satış yöntemidir.

2) Açık satış yöntemi; taşınmazların belirlenen rayiç bedelleri üzerinden, ilan edilen tarih aralığında başvuranlar arasından başvuru önceliğine göre alıcıların belirlendiği satış yöntemidir.

3) Açık artırmalı satış yöntemi; taşınmaz için belirlenen muhammen bedelin alıcılar arasında fiyat artırarak oluşturduğu en yüksek fiyat üzerinden alıcısının belirlenmesine yönelik satış yöntemidir.

c) Satış ve kiralamaya ilişkin olarak alınacak onay belgesinde satışa veya kiralamaya konu taşınmazın, niteliği, sayısı, satış ve kiralama bedeli, teminat alınıp alınmayacağı, uygulanacak satış usulü/usulleri ve benzeri hususlar belirtilir.

ç) Satış ve kiralamanın, on gün önceden Bakanlığın internet sayfasında, taşra teşkilatının ilan panolarında ve uygun görülecek diğer vasıtalarla duyurulması zorunludur. Duyuruda, satışa ve kiralamaya konu taşınmazlar, satış ve kiralama bedelleri, satışın veya kiralamanın başlayacağı tarih ile katılım/başvuru yeri ve şartları belirtilir.

d) Satış bedeli taksitle de ödenebilir. Taksitle ödeme hâlinde, satış bedelinin en az dörtte biri peşin, kalanı iki yılda taksitlerle ödenir. Taşınmazların bulunduğu illerdeki mevcut ekonomik durum, bölgedeki potansiyel alıcıların geliri ve satış rakamları göz önünde bulundurularak gerekmesi halinde Bakan onayı ile beş yıla kadar taksit yapılabilir. Alacağın kalan kısmına kanunî faiz uygulanır.

e) Kiralamalar pazarlık usulü ile yapılır. Pazarlık usulünde teklif alınması belli bir şekle bağlı değildir. Pazarlık, işin nitelik ve gereğine göre bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü teklifler almak ve bedel üzerinde anlaşmak suretiyle yapılır. İstekliler ve verdikleri teklifler tutanak altına alınarak istekliler ve ilgililerce imzalanır. İstekliler ve verdikleri teklifler ihale kararında da belirtilir. Pazarlık usulü ile yapılacak değerlendirme sonucunda en yüksek teklifi veren istekliye kiralama yapılır. Kiraya verilecek taşınmazların kira süresi beş yıldan çok olamaz.

(5) Bu madde kapsamında yapılacak satış ve kiralamalarda, bu madde ile düzenlenmeyen hususlarda 19/6/2007 tarihli ve 26557 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin bu maddeye aykırı olmayan hükümleri uyarınca işlem yapılabilir.

Özel hesaptan alınan taşınırların kaydı ve kullanımı

MADDE 26 –  (1) Özel hesaptan iş makinesi alınması Bakanlığın iznine tabidir. 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanunu kapsamında olan taşıtların edinilmesinde 237 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi hükümlerine ve bu konuda diğer düzenleyici işlemlere uyulur.

(2) Kanun kapsamındaki hizmetlerin gerçekleştirilmesi için özel hesaptan satın alınan her türlü taşınır mal, bağış olarak taşınır işlem fişi düzenlenmek suretiyle proje yürütücüsü harcama biriminin veya kaynak aktarılanların envanter kayıtlarına alınır.

(3) Özel hesaptan alınan taşınırlar, Kanun kapsamında yürütülen projelere ilişkin hizmetler dışında ve başka amaçlarla kullanılamaz. Bu taşınırların kullanıma verilmesi, devir, terkin ve hurdaya ayırma işlemlerinde proje yürütücüsü kurumun tabi olduğu mevzuat hükümleri uygulanır.

(4) Kanun kapsamında yürüttüğü projelerin sonuçlanmış olması ve söz konusu taşınırlara ihtiyacının kalmadığının anlaşılması halinde taşınırlar, Kanun kapsamında proje yürütücüsü durumundaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarından Bakanlıkça uygun görülenlere, başka bir işleme gerek kalmaksızın bedelsiz olarak devredilebilir veya hiç talep olmaması halinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 18/1/2007 tarihli ve 26407 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri uyarınca satılabilir.

Tasfiye

MADDE 27 –

(1) Bakanlıkça özel hesabın tasfiye edilmesi halinde tasfiyeden sonra özel hesap adına tahsil edilmesi gereken tutarlar genel bütçeye gelir kaydedilir. Tasfiye tarihinden sonra özel hesaptan çeşitli nedenlerle ödenmesi zorunlu olan tutarlar genel bütçeden karşılanır.

Denetim

MADDE 28 –

(1) Bu Yönetmeliğin uygulamasına ilişkin denetim Bakanlık ve Sayıştay tarafından yapılır.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 29 –

(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve 5018 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile 27/12/2014 tarihli ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ve 1/5/2007 tarihli ve 26509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin genel esasları kıyasen uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 30 –

(1) 13/9/2012 tarihli ve 28410 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı Gelir, Harcama, Kredi ve Kaynak Aktarımı Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 31 –

(1) Bu Yönetmeliğin;

a) 8 inci ve 9 uncu maddeleri 2/5/2017 tarihinde,

b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 32 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

 Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
25/2/201729990
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
TarihiSayısı
1.12/7/201930829
2.  

SIFIR ATIK YÖNETMELİĞİ

12 Temmuz 2019 CUMA                   Resmî Gazete                            Sayı: 30829

SIFIR ATIK YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, hammadde ve doğal kaynakların etkin yönetimi ile sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda atık yönetimi süreçlerinde çevre ve insan sağlığının ve tüm kaynakların korunmasını hedefleyen sıfır atık yönetim sisteminin kurulmasına, yaygınlaştırılmasına, geliştirilmesine, izlenmesine, finansmanına, kayıt altına alınarak belgelendirilmesine ilişkin genel ilke ve esasların belirlenmesidir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, mahalli idareler ve EK-1 listede tanımlı diğer yerler ile gönüllülük esasına dayalı olarak sıfır atık yönetim sistemini kurmak isteyenler için sıfır atık yönetim sisteminin kurulmasına, izlenmesine, sıfır atık belgesi düzenlenmesine ilişkin esasları kapsar.

(2) Sıfır atık yönetim sistemi kurulan yerlerde oluşan ve 2/4/2015 tarihli ve 29314 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atık Yönetimi Yönetmeliğinin EK-4 atık listesinde yer alan atıklar bu sistem kapsamındadır. Ancak, sanayi işletmelerinden kaynaklanan atıklardan içerik veya yapısal olarak evsel nitelikli atıklara benzer olanlar hariç olmak üzere, bu işletmelerin faaliyetleri sonucunda oluşan proses atıkları Bakanlıkça kriterleri belirleninceye kadar bu Yönetmelikte tanımlanan sıfır atık belgesi kapsamında değerlendirilmez.

Dayanak

MADDE 3 – (Değişik: RG-9/10/2021-31623)

 (1) Bu Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8 inci, 11 inci, 12 nci ve 13 üncü maddelerine, 24/12/2020 tarihli ve 7261 sayılı Türkiye Çevre Ajansının Kurulması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna ve 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97 nci, 103 üncü ve 104 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Atık: Üreticisi veya fiilen elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişi tarafından çevreye atılan veya bırakılan ya da atılması zorunlu olan herhangi bir madde veya materyali,

b) Atık azaltımı: Üretim, tüketim ve hizmet süreçlerinde planlanan önleme faaliyetleri doğrultusunda çevresel açıdan belirli ölçütlere, temel şart ve özelliklere göre alınacak tedbirler ile atık miktarının düşürülmesini,

c) Atık getirme merkezi: Ayrı biriktirilen atıkların geri kazanıma ve/veya bertarafa gönderilmesi amacıyla bırakıldığı merkezleri,

ç) Atık işleme tesisi: Ön işlem ve ara depolama tesisleri dahil aktarma istasyonları hariç olmak üzere, atıkları Atık Yönetimi Yönetmeliğinde yer alan EK-2/A ve EK-2/B’deki faaliyetlerle geri kazanan ve/veya bertaraf eden tesisi,

d) Atık üreticisi: Faaliyetleri sonucu atık oluşumuna neden olan kişi, kurum, kuruluş ve işletme ve/veya atığın bileşiminde veya yapısında bir değişikliğe neden olacak ön işlem, karıştırma veya diğer işlemleri yapan herhangi bir gerçek ve/veya tüzel kişiyi,

e) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,

f) Bina ve yerleşkeler: Bağımsız konut, ticari ya da hizmet birimlerini barındıran yapılar ile açık ya da kapalı sosyal donatılara sahip münferit yapıları da barındıran özerk yerleşimleri,

g) Biriktirme ekipmanı: Atıkların türlerine göre biriktirildiği kumbara, konteyner ve benzeri ekipmanları,

ğ) Biyo-bozunur atık: Biyolojik olarak bozunabilen park ve bahçe atıkları ile evler, ofisler, lokantalar, satış noktaları, kantinler, gıda hazırlama ve gıda işleme tesislerinden kaynaklanan gıda ve mutfak atıklarını,

h) Çevre lisansı: 10/9/2014 tarihli ve 29115 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğinde düzenlenen geçici faaliyet belgesi/çevre izin ve lisansı belgesini kapsayan lisansı,

ı) Geçici depolama: Atıkların, işleme tesislerine ulaştırılmadan önce atık üreticisi tarafından güvenli bir şekilde bekletilmesini,

i) Geçici depolama alanı: Atık Yönetimi Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinde kriterleri belirlenmiş alanı,

j) Geri dönüşüm: Enerji geri kazanımı ve yakıt olarak kullanımı ya da dolgu yapmak üzere atıkların tekrar işlenmesi hariç olmak üzere, organik maddelerin tekrar işlenmesi dahil atıkların işlenerek asıl kullanım amacı ya da diğer amaçlar doğrultusunda ürünlere, malzemelere ya da maddelere dönüştürüldüğü herhangi bir geri kazanım işlemini,

k) Geri kazanım: Piyasada ya da bir tesiste kullanılan maddelerin yerine ikame edilmek üzere atıkların faydalı bir amaç için kullanıma hazır hale getirilmesinde yer alan ve Atık Yönetimi Yönetmeliğinin EK-2/B’sinde listelenen işlemleri,

l) İl müdürlüğü: Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünü,

m) İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planı: Bakanlıkça formatı belirlenen ve Mahalli Çevre Kurulu tarafından hazırlanan, il sınırlarında mahalli idarelerce uygulanacak sıfır atık yönetim sisteminin esaslarını içeren planı,

n) Kaynakta ayrı biriktirme: Atıkların oluştuğu noktada ayrı olarak biriktirilmesini,

o) Kent Konseyi: 8/10/2006 tarihli ve 26313 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kent Konseyi Yönetmeliği ile tanımlanan konseyi,

ö) Kompost: Organik esaslı atıkların oksijenli veya oksijensiz ortamda ayrıştırılması suretiyle üretilen malzemeyi,

p) Mahalli idare: Büyükşehir belediyeleri, büyükşehir ilçe belediyeleri, il, ilçe ve belde belediyeleri, belediye birlikleri ve il özel idarelerini,

r) Önleme: Ürünlerin yeniden kullanılması veya kullanım ömürlerinin uzatılması ile atık miktarının azaltılması, ürün üretiminde zararlı maddelerin azaltımı ve üretilen atığın çevre ve insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinin en aza indirilmesine ilişkin herhangi bir madde ya da malzeme atık haline gelmeden önce alınacak tedbirleri,

s) Sıfır atık: Üretim, tüketim ve hizmet süreçlerinde atık oluşumunun önlenmesi/azaltılması, yeniden kullanıma öncelik verilmesi, oluşan atıkların ise kaynağında ayrı biriktirilerek toplanması ve geri dönüşüm ve/veya geri kazanımının sağlanarak bertarafa gönderilecek atık miktarının azaltılması suretiyle çevre ve insan sağlığının ve tüm kaynakların korunmasını hedefleyen yaklaşımı,

ş) Sıfır atık belgesi: Sıfır atık yönetim sistemlerini kuran mahalli idareler ile EK-1 listede tanımlı diğer yerlere ve gönüllülük esasına dayalı olarak sıfır atık yönetim sistemini kuranlara verilecek, nitelikleri Bakanlıkça belirlenen belgeyi,

t) Sıfır atık belgesi sahibi: Sıfır atık belgesi verilen yerleri,

u) Sıfır Atık Bilgi Sistemi: Sıfır atık yönetim sistemini uygulayacak yerleri kayıt altına almak, belgelemek, izlemek ve sistem kapsamında yönetilen atıkların izlenebilirliğini sağlamak amacıyla Bakanlıkça oluşturulan çevrimiçi sistemi,

ü) Sıfır Atık Koordinasyon Kurulu: Bu Yönetmelik doğrultusunda yürütülen çalışmaları ve uygulamaları değerlendirmek, yönlendirmek, yaygınlaştırılmasını ve geliştirilmesini sağlamak amacıyla Bakanlık temsilcisinin başkanlığında toplanan kurulu,

v) Sıfır atık yönetim sistemi: Atık oluşumunun önlenmesinden başlayarak, atıkların azaltılması, kaynağında ayrı biriktirilmesi, geçici depolanması, ayrı toplanması, taşınması ve işlenmesi süreçlerinin hepsini içine alan, fayda ve maliyet unsurları göz önünde bulundurularak oluşturulan yönetim sistemini,

y) Stratejik plan: Mahalli idarelerce hazırlanması gereken, 24/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununda tanımlanmış planı,

z) Tehlikeli atık: Atık Yönetimi Yönetmeliğinin EK-3/A’sında yer alan tehlikeli özelliklerden birini ya da birden fazlasını taşıyan, aynı Yönetmeliğin EK-4’ünde altı haneli atık kodunun yanında yıldız (*) işareti bulunan, biriktirilmesi, toplanması, taşınması ve işlenmesinde özel hükümler bulunan atıkları,

aa) Tehlikesiz atık: Atık Yönetimi Yönetmeliğinin EK-4 atık listesinde yıldız (*) işareti bulunmayan, tehlikelilik özelliği göstermeyen atıkları,

bb) Toplama: Atıkların biriktirildiği yerlerden alınarak atık işleme tesislerine götürülmesi amacıyla taşınmasını,

cc) Toplama noktası: Atıkların ayrı biriktirilmesi amacıyla biriktirme ekipmanlarının yerleştirildiği yerleri,

çç) Yeniden kullanım: Ürünlerin ya da atık olmayan bileşenlerin tasarlandığı şekilde aynı amaçla kullanıldığı herhangi bir işlemi,

dd) (Ek: RG-9/10/2021-31623)  Ajans: Türkiye Çevre Ajansını,

ee) (Ek: RG-9/10/2021-31623)  Mobil atık getirme merkezi: Belirli süreler içerisinde farklı noktalara hizmet vermek amacıyla kullanılan gerektiğinde yeri değiştirilebilen taşınabilir özellikte, farklı tür atıkları ayrı ayrı toplamak amacıyla birden fazla biriktirme ekipmanının birlikte bulunduğu atık toplama noktasını ve/veya atık getirme merkezine bağlı olarak kullanılan atık toplama taşıtlarını,

ff) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Satış noktası: 26/6/2021 tarihli ve 31523 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (y) bendinde tanımlanan yerleri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Esaslar, Görev, Yetki ve Yükümlülükler

Genel esaslar

MADDE 5 –

(1) Üretim, tüketim ve hizmet süreçlerinde kaynakların verimli kullanılması amacıyla;

a) EK-2’de verilen esaslar da dikkate alınarak atık oluşumunun önlenmesi,

b) Atık oluşumunun önlenmesinin mümkün olmadığı durumlarda atıkların azaltılması,

c) Ürün ve malzemelerin yeniden kullanım olanaklarının değerlendirilmesi,

esastır.

(2) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Oluşan atıkların türlerine göre EK-5’te verilen açıklamalara uygun olarak en az ikili biriktirilmesi ve geçici depolanması sırasında çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde gerekli önlemlerin alınması esastır.

(3) Ayrı olarak biriktirilen atıkların karıştırılmadan toplanması ve öncelikle geri dönüşüm/geri kazanımlarının sağlanması, mümkün olmaması halinde ise çevre kirliliğine yol açmayacak şekilde nihai bertaraflarının sağlanması esastır.

(4) Atıkların maddesel veya enerji geri kazanımı amacıyla kullanılarak ekonomiye kazandırılması yaklaşımının öncelikli tercih edilmesi ve düzenli depolamaya gönderilen atık miktarının azaltılması esastır.

(5) Sıfır atık yönetim sistemi için idari, mali ve teknik açıdan verimlilik, sürdürülebilirlik ve halkın katılımı ilkeleri esas alınır.

(6) Bakanlık ve il müdürlüğü koordinasyonunda ilgili kurum ve kuruluşların işbirliği içerisinde bulunarak sıfır atık yönetim sisteminin geliştirilmesi, yaygınlaştırılması, etkin bir şekilde uygulanması amacıyla bilinç ve farkındalık oluşturulması, çevreye duyarlı tutum, davranış ve faaliyetlerin teşvik edilerek desteklenmesi esastır.

(7) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamındaki faaliyetler ve bu faaliyetlere ilişkin olarak istenen bilgi ve belgeler için Sıfır Atık Bilgi Sistemi kullanılır. Askeri birlik ve askeri kurumların Sıfır Atık Bilgi Sistemine bildirmekle yükümlü oldukları bilgi ve belgeler Millî Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığınca yazılı olarak Bakanlığa bildirilebilir.

(8) Mahalli idareler ile EK-1 listede tanımlı yerler ve gönüllülük esasına dayalı olarak sıfır atık yönetim sistemini kuracaklar tarafından bu Yönetmelikte tanımlanan kriterler doğrultusunda sıfır atık yönetim sisteminin kurulması, işletilmesi, geliştirilmesi ve izlenmesi esastır.

(9) Bu Yönetmelik kapsamında sıfır atık yönetim sistemini kuranlarca, atıkların 2872 sayılı Kanun uyarınca çıkarılan mevzuat hükümlerine uygun olarak kaynağında ayrı biriktirilerek atık işleme tesislerine iletilmesinin sağlanması esastır.

(10) Sıfır atık yönetim sistemi kurulan yerlerde bulunan gerçek ve tüzel kişiler, atıklarını dahil oldukları sıfır atık yönetim sistemi kriterlerine uygun olarak biriktirir.

(11) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Evlerden kaynaklanan atık ilaçlar, ilaç satışı yapılan yerler ile İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planında toplama noktası olarak belirlenen diğer toplama noktalarında ve atık getirme merkezlerinde toplanır. Atık ilaç biriktirme ekipmanları ilaç satışı yapılan yerler ve toplama noktalarınca temin edilir. Evlerden kaynaklanan atık ilaçların yönetimi mahalli idareler tarafından sağlanır.

(12) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında atıkların kaynağında türlerine göre ayrı biriktirilmesi ve kaynağında ayrı biriktirilen atıkların karıştırılmadan ayrı olarak toplanması esastır.

(13) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında biriktirilen atıklar, Bakanlıktan geçici faaliyet belgesi/çevre lisansı almış atık işleme tesislerinde işlenir.

(14) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Kaynağında ayrı biriktirilen evsel atıklar ile benzer ticari ve kurumsal atıkların geri kazanıma veya bertarafa gönderilmek üzere bırakıldığı atık getirme merkezlerinin oluşturulması esastır.

Bakanlığın görev ve yetkileri

MADDE 6 –

(1) Bakanlık;

a) Sıfır atık yönetim sistemine ilişkin plan, program, politika ve hedefleri içeren Sıfır Atık Yönetimi Eylem Planını hazırlamak/hazırlatmakla, güncellemek/güncellenmesini sağlamakla, ulusal ve yerel ölçekte duyurulmasını sağlamakla ve yayımlamakla,

b) Sıfır atık yönetim sisteminin; idari, mali ve teknik unsurları açısından tasarım ve planlama kriterlerini, değerlendirme unsurları ve uygulama esaslarını belirlemek/belirletmek, bu konuda kılavuz dokümanlar hazırlamak/hazırlatmakla,

c) Sıfır atık yönetim sisteminin geliştirilmesi, iyileştirilmesi ve yaygınlaştırılmasına ilişkin program ve politikaları saptamak, eğitim ve farkındalık çalışmaları düzenlemek/düzenletmek, bu konularda kılavuz dokümanlar hazırlamak/hazırlatmakla,

ç) Bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, izleme ve denetim altyapısını oluşturmak ve gerekli idari tedbirleri almakla,

d) Sıfır Atık Bilgi Sistemini hazırlamak/hazırlatmak, performans göstergeleri oluşturmak ve yayımlamakla,

e) Sıfır atık yönetim sistemine ilişkin hususlarda ulusal ve uluslararası politikaların uygulanabilirliğini araştırmak, ilgili çalışmaları takip etmek, izlemek ve yürütmekle,

f) Sıfır atık yönetim sistemine yönelik destek ve teşvik unsurlarını ve uygulamaya yönelik usul ve esasları belirlemekle,

g) Sıfır Atık Koordinasyon Kurulunun oluşturulmasına ve işleyişine ilişkin usul ve esasları belirlemekle,

ğ) Sanayi işletmelerinden kaynaklanan proses atıklarının sıfır atık belgesi kapsamında değerlendirilmesine yönelik kriterleri belirlemekle,

h) Atık önlemeye ilişkin politikalar belirlemekle, atık önleme tedbirlerinin uygulanmasını izlemek ve değerlendirmekle,

ı) İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planı formatını belirlemekle,

i) (Ek: RG-9/10/2021-31623)  Atık getirme merkezlerinin kurulması ve işletilmesine ilişkin esasları belirlemekle, görevli ve yetkilidir.

(2) Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda birinci fıkrada belirtilen yetkilerinin bazılarını sınırlarını belirlemek kaydıyla il müdürlüklerine devredebilir.

(3) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda il müdürlüklerinin sıfır atık belge başvurularının değerlendirilmesi ve sıfır atık belgesi düzenlenmesi/iptal edilmesi hususundaki görev ve yetkilerini Ajansa ve/veya değerlendirme kurum veya kuruluşlarına devredebilir. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

(4) Bakanlık, sıfır atık yönetim sistemlerinin entegrasyonu ve koordinasyonunun sağlanması, İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planının hazırlanması amacı ile illerde mahalli çevre kurullarında yapılacak çalışmalara ilişkin esasları belirler.

(5) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Bakanlık, Ajansın 7261 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde bu Yönetmelik kapsamında yapacağı faaliyetlerine yönelik usul ve esasları belirler ve Ajansın internet sayfasından duyurulmasını sağlar.

İl müdürlüklerinin görev, yetki ve yükümlülükleri

MADDE 7 –

(1) İl müdürlükleri;

a) Yetki sahaları içinde Bakanlıkça belirlenen usuller çerçevesinde bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, izleme, denetim faaliyetlerini gerçekleştirmekle,

b) Sıfır atık yönetim sisteminin uygulanmasında yerel ölçekte koordinasyonu sağlamak, izlemek ve süreç içerisinde teknik destek vermekle,

c) Sıfır atık bilgi sistemini kullanmakla, yerel ölçekli kullanıcıların kullanımı için destek sağlamakla,

ç) Sıfır atık yönetim sistemine geçenlerin ve geçme zorunluluğu olan yerlerin faaliyetlerini izlemekle, denetlemekle, aykırılık tespit edilmesi halinde 21 inci maddeyi uygulamakla ve Bakanlığa bilgi vermekle,

d) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında yerel ölçekli eğitim ve bilgilendirme faaliyetleri düzenlenmesini koordine etmekle, bu faaliyetlere katkı ve katılım sağlamakla,

e) İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planının hazırlanması için mahalli çevre kurulu gündemini hazırlamak ve teknik destek sağlamakla,

f) Sıfır atık bilgi sistemine kayıt ve beyanların yapılmasını sağlamak ve beyanların takibini yapmakla,

g) Sıfır atık belge müracaatlarını değerlendirmek, uygun bulunanlara sıfır atık bilgi sistemi üzerinden sıfır atık belgesi düzenlemekle ve iptal etmekle,

ğ) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Atık getirme merkezi onay yazısı vermek, ilgili belediyeyi bilgilendirmek ve onay verdiği atık getirme merkezlerini Bakanlığın çevrimiçi programına kayıt etmekle, görevli ve yetkilidir.

Mülki idari amirlerin görev, yetki ve yükümlülükleri

MADDE 8 –

(1) Mahallin en büyük mülki idari amiri;

a) İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planının Mahalli Çevre Kurulu tarafından belirlenecek komisyonca hazırlanmasını, gerekli görmesi halinde revize edilmesini ve mahalli çevre kurulunda karara bağlanmasını sağlar.

b) İl sınırları içerisinde İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planı doğrultusunda mahalli idarelerce sıfır atık yönetim sisteminin kurulması, uygulanması ve işbirliği içerisinde çalışılmasını temin eder.

c) İl sınırları içerisinde uygulanan sıfır atık yönetim sisteminin izlenmesi ve tespit edilen aksaklıkların iyileştirilmesine yönelik çalışmaların belirlenmesi amacıyla mahalli çevre kurulunu toplar. Mahalli çevre kurulu tarafından, alınan karar ve tedbirlerin il düzeyinde uygulanması için programlar hazırlanır ve hazırlanan programların öngörülen sürelerde uygulanması sağlanır.

Mahalli idarelerin görev, yetki ve yükümlülükleri

MADDE 9 –

(1) Büyükşehir belediyeleri;

a) Büyükşehir entegre atık yönetim planını, İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planına uyumlu hale getirmekle,

b) İlçe belediyeleri tarafından yürütülen sıfır atık yönetim sistemi uygulamalarının iyileştirilmesi ve yaygınlaştırılması ile sıfır atık yönetim sistemine yönelik işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla, yükümlüdür.

(2) Büyükşehir ilçe belediyeleri, il, ilçe, belde belediyeleri, belediye birlikleri ve il özel idareleri;

a) Tüm faaliyetlerinde bu Yönetmelikte belirtilen genel esaslara uymakla,

b) Halkı, atıklarını ayırmaya ve ayrı biriktirmeye teşvik etmekle,

c) Atık oluşumunun önlenmesi için israfı önlemeye teşvik edecek çalışmalarda bulunmakla,

ç) Kaynağında ayrı biriktirilen atıkların birbirleriyle karıştırılmadan toplanmasına yönelik altyapıyı geliştirip yaygınlaştırmakla,

d) Atık getirme merkezlerinde biriktirilen atıklar ile evlerden kaynaklanan atık ilaçların yönetimini sağlamakla,

e) Toplanan atıkların öncelikli olarak maddesel geri dönüşüm ve diğer geri kazanım imkânlarının azami ölçekte değerlendirilmesini sağlamakla/sağlatmakla,

f) Geri dönüşümü/geri kazanımı mümkün olmayan atıkların nihai bertaraf işlemlerinde düzenli depolama yöntemini son seçenek olarak değerlendirmekle,

g) Sıfır atık yönetim sisteminin tasarım aşamasından başlayarak uygulamaların izlenmesi faaliyetlerini de içeren tüm süreci kent konseyi gündemine dahil etmekle,

ğ) Sıfır atık yönetim sistemine geçiş süreci de dahil olmak üzere, mevcut atık yönetim hizmetlerinin sıfır atık yönetim sistemine entegre edilmesine yönelik program ve politikalarını belirleyerek bu hususları stratejik planlarına ve bütçelerine yansıtmakla,

h) Yetkisi dahilinde sıfır atık yönetim sisteminin kurulması ve uygulanmasında EK-1 listede tanımlanan uygulama takvimine uyarak mevcut atık yönetim hizmetlerini bu sisteme entegre etmekle,

ı) Sıfır atık yönetim sisteminin kurulması, işletilmesi ve izlenmesine yönelik olarak Bakanlıkça hazırlanan kılavuz doğrultusunda gerekli iş ve işlemleri gerçekleştirmekle, sisteme ilişkin tam maliyet esaslı tarifeleri belirlemekle ve uygulamakla,

i) Kurulan sıfır atık yönetim sistemini konutlara ilanen duyurmakla, atıkların oluşturulan sistem doğrultusunda biriktirilmesini sağlamakla,

j) Sıfır atık yönetim sisteminin yaygınlaştırılması ve bu konudaki farkındalığın arttırılmasına yönelik bilinçlendirme ve eğitim faaliyetleri yapmakla, bu kapsamda düzenlenen faaliyetlere katkı ve katılım sağlamakla,

k) Belediyelerin mevcut atık yönetim hizmetleri ile belediye sınırlarında herhangi bir işletmeye bağlı olmaksızın atık toplayan kişilerin faaliyetlerini kent konseyi gündeminde değerlendirerek sosyal ve ekonomik koşullar göz önünde bulundurulmak sureti ile yerel ölçekli yapılabilecek uygulamalar için belediye meclislerine önerilerde bulunulmasını sağlamakla,

l) Sıfır Atık Bilgi Sistemine kayıt olmak ve bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerine ilişkin olarak istenen bilgi ve belgeleri sisteme kaydetmekle,

m) (Değişik: RG-9/10/2021-31623)  Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında toplanan atıklara ilişkin aylık bilgileri takip eden ayın onbeşine kadar sıfır atık bilgi sistemi üzerinden bildirmekle ve her yıl Mart ayı sonuna kadar bir önceki yıla ait bilgilerin veri kontrollerini tamamlamakla, bildirime esas bilgi ve belgeleri muhafaza etmekle, yükümlüdür.

(3) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Sıfır atık yönetim sisteminin kurulması ve sistemin sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla EK-1’de tanımlanan uygulama takviminde belirtilen, sisteme geçişlerin tamamlanması için; il belediyeleri ile 50.000 üzeri nüfusa sahip mahalli idarelerde en az 2 çevre mühendisi veya çevre görevlisi, 20.000-50.000 arasında nüfusa sahip mahalli idarelerde en az 1 çevre mühendisi veya çevre görevlisi bulundurulur. 20.000’den az nüfusa sahip mahalli idarelerde çevre mühendisi veya çevre görevlisi bulundurulur ve/veya çevre danışmanlık hizmeti alınır. Mahalli idare birliklerinde ve il özel idarelerinde en az 1 çevre mühendisi veya çevre görevlisi bulundurulur.

(4) Atık yönetimi amacıyla oluşturulan birliklere üye olunması veya diğer mahalli idarelerin hizmetlerinden faydalanılması halinde, bu Yönetmelik ile getirilen yükümlülükler birlik tüzüğü kapsamında üye olunan birlik veya hizmet alınan mahalli idare tarafından yerine getirilir.

(5) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Mahalli idareler Bakanlıkça belirlenen esaslar doğrultusunda atık getirme merkezini kurmak/kurdurmakla, işletmek/işlettirmekle yükümlüdür.

Sıfır atık yönetim sistemi kuran bina ve yerleşkelerin yükümlülükleri

MADDE 10 – (1) Sıfır atık yönetim sistemini kuran bina ve yerleşkeler;

a) Tüm faaliyetlerinde bu Yönetmelikte belirtilen genel esaslara uymakla,

b) Sorumluluk alanları dahilindeki tüm kişi ve kuruluşları, atıklarını türlerine göre ayırmaya ve ayrı biriktirmeye teşvik etmekle,

c) İsrafı önlemeye yönelik çalışmalarda bulunarak atık oluşumunun önlenmesini/azaltılmasını sağlamakla,

ç) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Kaynağında ayrı biriktirilen atıkların birbirleriyle karıştırılmadan ayrı olarak toplanmasına ve geçici depolanmasına yönelik altyapıyı oluşturmakla, gerekli kumbara, konteyner gibi biriktirme ekipmanlarını sağlamakla,

d) Sıfır atık yönetim sisteminin kurulması ve uygulanmasında EK-1 listede tanımlanan uygulama takvimine uymakla,

e) Sıfır atık yönetim sisteminin kurulması, işletilmesi ve izlenmesine yönelik olarak Bakanlıkça hazırlanan kılavuz doğrultusunda gerekli iş ve işlemleri gerçekleştirmekle ve mevcut atık yönetim hizmetlerini bu sisteme entegre etmekle,

f) Sıfır atık yönetim sistemine geçiş süreci de dahil olmak üzere mevcut atık yönetim hizmetlerinin sıfır atık yönetim sistemine entegre edilmesine yönelik program ve politikaları belirleyerek ilgili talimatlarına yansıtmakla,

g) Sıfır atık yönetim sisteminin tasarım aşamasından başlayarak uygulamaların izlenmesi faaliyetlerini de içeren tüm sürecin, sorumluluk alanı içerisindeki tüm kişi ve kuruluşların katılımı ile bütünlük ve uyum içinde yürütülmesini sağlamakla,

ğ) Kurulan sıfır atık yönetim sistemini sorumluluk alanındaki tüm kişi ve kuruluşlara ilanen duyurmakla, atıkların oluşturulan sistem doğrultusunda biriktirilmesini sağlamakla,

h) Sıfır atık yönetim sisteminin yaygınlaştırılması ve bu konudaki farkındalığın arttırılmasına yönelik bilinçlendirme ve eğitim faaliyetleri yapmakla, bu kapsamda düzenlenen faaliyetlere katkı ve katılım sağlamakla,

ı) Sıfır Atık Bilgi Sistemine kayıt olmak ve bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerine ilişkin olarak istenen bilgi ve belgeleri sisteme kaydetmekle,

i) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında toplanan atıklara ilişkin aylık bilgileri takip eden ayın onbeşine kadar sıfır atık bilgi sistemi üzerinden bildirmekle ve her yıl Mart ayı sonuna kadar bir önceki yıla ait bilgilerin veri kontrollerini tamamlamakla, bildirime esas bilgi ve belgeleri muhafaza etmekle,

yükümlüdür.

(2) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Sıfır atık yönetim sistemini kurmakla yükümlü olanlar ile sistemi gönüllü olarak kurmak isteyenler, Bakanlıkça yetkilendirilmiş çevre danışmanlık firmalarından sıfır atık yönetim sisteminin kurulması ve geliştirilmesinin sağlanması için danışmanlık hizmeti alabilirler.

(3) Atıkların toplanması, taşınması ve işlenmesine yönelik hizmet alımlarında ilgili idarelerin tam maliyet esaslı tarifelerine uyulur.

(4) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Bina ve yerleşkelerin, sıfır atık yönetim sistemini kurarak EK-1’de yer alan uygulama takvimi doğrultusunda sıfır atık belgesi almaları zorunludur. Bu Yönetmelik kapsamında sıfır atık yönetim sistemini kurarak belge alanlar, türlerine göre kaynağında ayrı biriktirdikleri atıklarını, sıfır atık belgesini alan mahalli idarelerin toplama sistemine veya Bakanlıktan geçici faaliyet belgesi/çevre lisansı almış atık işleme tesislerine geri kazanımı sağlanmak üzere verirler.

(5) Platin sıfır atık belgesine sahip yerler, sıfır atık yönetim sistemi kapsamında gerçekleştirdikleri faaliyetleri, uygulamaları, sistem ile getirilen yenilikleri, sağlamış oldukları kazançları ve ileriye yönelik hedefleri de içeren sıfır atık yönetim sistemi sürdürülebilirlik raporlarını, platin belgenin alınmasını takip eden ikinci yılın sonuna kadar sıfır atık belgesini veren yetkili idareye sunar. Bu raporlar gelişmeler doğrultusunda iki yılda bir güncellenir.

Organize sanayi bölgeleri ve havalimanlarının yükümlülükleri

MADDE 11 – (1) Organize sanayi bölgesi yönetimleri ve havalimanı/terminal işletmecileri 10 uncu maddede verilen yükümlülüklere ilave olarak;

a) Sınırları içerisinde sıfır atık yönetim sisteminin planlanması, kurulması, uygulanması ve izlenmesine yönelik gerekli koordinasyon ve işbirliğini sağlamakla,

b) Sıfır atık yönetim sistemine geçiş süreci de dahil olmak üzere, mevcut atık yönetim hizmetlerinin sıfır atık yönetim sistemine entegre edilmesine yönelik planlama yapmakla, sınırları içerisindeki tüm kurum, kuruluş ve işletmelerin bu plana uymasını sağlamakla,

yükümlüdür.

(2) Organize sanayi bölgeleri ve havalimanları tarafından sorumluluk alanlarına göre atık toplama ve taşıma sistemleri oluşturulurken Bakanlıkça hazırlanan kılavuzlar esas alınır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Sıfır Atık Yönetim Sisteminin Kurulması ve Toplama Sistemine İlişkin Esaslar

Sıfır atık yönetim sistemini kurma yükümlülüğü

MADDE 12 –

(1) EK-1 listede yer alan bina ve yerleşkelerin uygulama takvimi doğrultusunda, sıfır atık yönetim sistemini kurarak uygulamaya geçmeleri zorunludur. Belirtilen tarihten sonra faaliyete geçen söz konusu yerler ise faaliyet başlangıç tarihinden itibaren bir yıl içerisinde sıfır atık yönetim sistemine geçerler.

(2) Mahalli idareler ise EK-1 listede belirtilen uygulama takvimi doğrultusunda sıfır atık yönetim sistemine geçerler.

(3) Sıfır atık yönetim sistemini kurma yükümlülüğü bulunanlar istemeleri halinde, EK-1 listedeki uygulama takviminde belirtilen tarihlerden önce sıfır atık yönetim sistemi kriterlerini sağlayarak uygulamaya geçebilirler.

(4) Ortak bir yönetimi olan alışveriş merkezleri, iş merkezleri, terminaller gibi yerlerde tüm bina ve yerleşkeyi kapsayacak şekilde sıfır atık yönetim sistemine geçiş planlaması yapılır. Yapılan planlama doğrultusunda alan içerisindeki tüm kurum, kuruluş ve işletmeleri kapsayacak şekilde yönetimin koordinasyonunda sıfır atık yönetim sistemi kurularak eş zamanlı uygulamaya geçilir. Tüm kurum, kuruluş ve işletmeler bu plana dahil olmak zorundadır.

(5) Ortak bir yönetimi olmayan, ancak aynı bina veya yerleşke içerisinde bulunan kurum, kuruluş, işletmeler sıfır atık yönetim sisteminin kurulması konusunda ortak hareket edebilirler.

(6) (Ek: RG-9/10/2021-31623) EK-1’deki uygulama takviminde yer almayan bina ve yerleşkelerin bağlı bulundukları mahalli idarelerin sıfır atık yönetim sistemine uygun şekilde sıfır atık yönetim sistemini oluşturması zorunludur.

(7) (Ek: RG-9/10/2021-31623 EK-1’deki uygulama takviminde yer almayan site, apartman ve villa tipi müstakil konutlar tarafından Ek-5’teki geri kazanılabilir kağıt, cam, metal, plastik atıkların diğer atıklardan ayrı olarak biriktirilmesi için geri kazanılabilir atık miktarı kapasitesine uygun hacimde bir adet konteyner veya benzeri biriktirme ekipmanı bulundurulması zorunludur. Biriktirme ekipmanının temini ve bulundurulmasında belediye ile işbirliği yapılabilir ve/veya diğer bina veya yerleşkeler ile ortak hareket edilebilir.

Sıfır atık yönetim sisteminin kurulması

MADDE 13 –

(1) Sıfır atık yönetim sisteminin kurulmasında mahalli idareler tarafından EK-3/A’da, bina ve yerleşkeler tarafından ise EK-3/B’de verilen kriterler sağlanır.

(2) Sistemin kurulumu için izlenecek yol haritası aşağıda belirtilmiştir:

a) Çalışma Ekibinin Belirlenmesi: Sıfır atık yönetim sisteminin kurulumundan uygulanmasına ve izlenmesine kadar olan süreci takip edecek sorumlu kişi veya kişiler ile çalışma ekipleri oluşturulur.

b) Planlama Yapılması: Uygulanacak sıfır atık yönetim sisteminin en etkin şekilde yapılandırılması için, uygulamaya geçmeden önce yapılacaklara ilişkin planlama yapılır. Bu kapsamda;

1) Mevcut Durum Tespiti: Tüm atıkların kaynağı, türü, miktarı, atık biriktirme, toplama ve taşıma yöntemleri, geçici depolama alanları, atıkların teslim edildiği yerlere ilişkin mevcut durum tespiti yapılır.

2) İhtiyaç Analizi: Ayrı biriktirilecek atıklar için biriktirme ekipmanları ve geçici depolama alanı ihtiyaçları belirlenir.

c) Eğitim/Bilinçlendirme Faaliyetleri ve Uygulamaya Geçilmesi: Farkındalığı arttırmak için eğitim/bilinçlendirme faaliyetleri yapılır ve sistem uygulanmaya başlanır.

ç) İzleme, Kayıt Tutulması ve İyileştirme Faaliyetleri: Düzenli aralıklarla uygulamanın gerçekleştirilmesine ilişkin izleme çalışmaları yürütülür. Aksayan hususlar için önlemler alınır, gerekmesi halinde güncelleme yapılır. Ayrı biriktirilen atık miktarları, elde edilen kazanımlar gibi uygulamaya ilişkin çıktılar kayıt altında tutulur.

Atıkların biriktirilmesi, toplanması ve biriktirme ekipmanlarının özellikleri

MADDE 14 –

(1) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında; evlerden ya da içerik veya yapısal olarak benzer olan ticari, endüstriyel işletmeler ile kurumlardan kaynaklanan tehlikesiz nitelikteki geri kazanılabilir kağıt, cam, metal, plastik atıklar diğer atıklardan farklı biriktirme ekipmanında biriktirilir ve ayrı olarak toplanır. Kağıt, cam, metal ve plastik atıklar tek bir ekipman içerisinde biriktirilebileceği gibi malzeme cinslerine göre ayrı biriktirme de yapılabilir.

(2) Atık pil, bitkisel atık yağ, atık elektrikli ve elektronik eşya ile diğer geri kazanılabilir atıklar, atık ilaçlar ve büyük hacimli atıklar mahalli idarelerin toplama planına uygun olarak biriktirilerek yetkili idareye teslim edilir veya bu atıklar için oluşturulmuş toplama noktalarına, atık getirme merkezlerine ve/veya atık işleme tesislerine teslim edilir.

(3) Kullanılacak biriktirme ekipmanlarında, ekipmanın rengi veya ekipman üzerindeki etiketlerde;

a) Kağıt, cam, metal, plastik atıkların birlikte biriktirilmesi durumunda mavi, diğer atıklar için koyu gri renk kullanılır.

b) Malzeme türlerine göre ayrı biriktirme yapılması durumunda kağıt atıklar için mavi, plastik atıklar için sarı, cam atıklar için yeşil, metal atıklar için açık gri renk kullanılır.

c) Biyo-bozunur atıkların yoğun oluşum gösterdiği çay ocakları, kafeterya, yemek hazırlama veya yemek servisinin yapıldığı ve benzeri yerlerde, bu atıkların ayrı biriktirilmesi halinde kahverengi renk kullanılır.

ç) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Atık ilaçların toplanması için kullanılacak biriktirme ekipmanları için beyaz renk kullanılır; bu ekipmanlar paslanmaz metal veya yüksek yoğunluklu plastik malzemeden yapılmış, kapaklı, kapakları kilitlenir, yükleme-boşaltma esnasında torbaların hasar görmesine veya delinmesine yol açabilecek keskin kenarları olmayan, yüklenmesi kolay, içerisine atık atıldıktan sonra tekrar alınmasına imkân vermeyecek şekilde teşkil edilir ve üzerinde “Atık İlaç” ibaresi bulunur.

(4) Mahalli idareler tarafından konutlar ve kamuya açık alanlarda aşağıda yer alan hususlar çerçevesinde toplama gerçekleştirilir:

a) Konutlardan toplama yapılırken kullanılacak biriktirme ekipmanlarında geri kazanılabilir atıklar için mavi, diğer atıklar için koyu gri renk kullanılır.

b) Cadde, sokak ve kamuya açık alanlara en az ikili set halinde ekipmanlar yerleştirilir, bu ekipmanlarda mavi ve koyu gri renk kullanılır. İhtiyaca göre cam atıklar için yerleştirilecek ekipmanlarda yeşil renk kullanılır.

c) Ekipmanların üzerinde hangi atıkların atılabileceği yazı ve/veya şekillerle belirtilir.

ç) (Ek: RG-9/10/2021-31623) EK-4’te yer alan kriterlerin sağlanarak gümüş, altın veya platin nitelikli sıfır atık belgesi alınabilmesi için (a) ve (b) bentlerinde tanımlanan ekipmanlara ilave olarak biyo-bozunur atıklar için kahverengi olmak üzere asgari üçlü toplama sistemi kurulur.

(5) Atıkların biriktirilmesi ve toplanmasında EK-5’te verilen açıklamalara uygun olarak hareket edilir.

(6) Bu maddede bahsi geçmeyen tehlikeli/tehlikesiz özellikteki diğer atıklar ile tıbbi atıkların yönetimi ilgili mevzuatı kapsamında sağlanarak sıfır atık yönetim sistemine dahil edilir.

(7) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında yerleştirilen biriktirme ekipmanlarında, atık getirme merkezlerinde ve toplama/taşıma araçlarında sıfır atık logosu kullanılır. Ayrıca toplama/taşıma araçlarında “Sıfır Atık Toplama Aracı” ibaresi bulunur.

(8) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Zincir marketler ile 400 m2 ve üzeri kapalı satış alanına sahip satış noktaları, tüketiciler tarafından getirilen tehlikesiz nitelikteki kâğıt, cam, metal, plastik atıklar ile satışı yapılması durumunda pil, elektrikli küçük ev aletleri veya tekstil atıklarının ayrı olarak biriktirilmesi için rahatlıkla görülebilecek ve erişilebilecek yerlerde toplama noktaları oluşturmakla, çevre ve insan sağlığına yönelik tedbirleri almakla yükümlüdür.

(9) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Mahalli idarelerce gerçekleştirilecek toplama faaliyetleri İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planına uygun olarak EK-5’te gösterilen gruplamalara göre yapılır.

(10) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Mahalli idareler, EK-5’e göre mavi biriktirme ekipmanında karışık olarak biriktirilen ve bu şekilde toplanan kâğıt/karton, cam, metal ve plastik türlerindeki atıkların geri kazanıma hazırlanması amacı ile nüfusuna hizmet verebilecek tipteki tesisler ile çalışır. 1. Tip Toplama Ayırma Tesisi 400.000 ve üzeri olan nüfusa, 2.Tip Toplama Ayırma Tesisi 100.000-400.000 arası nüfusa, 3. Tip Toplama Ayırma Tesisi 100.000’e kadar nüfusa hizmet eder. Mahalli idareler belirleyecekleri toplama ayırma tesisi ihtiyaçlarını toplam nüfusuna hizmet edebilecek tek bir tesisten veya birden fazla sayıda toplama ayırma tesisinden ayrı ayrı karşılayabilir. Birden fazla toplama-ayırma tesisinin tercih edilmesi halinde; bu tesisler için belirlenen sorumluluk alanlarında hizmet edilecek nüfus kapasitelerinin aşılmaması sağlanır.

(11) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Mahalli idarelerce sıfır atık yönetim sistemi kapsamında gerçekleştirilecek toplama faaliyetlerinin etkinliğinin arttırılması amacıyla Bakanlıkça belirlenen esaslara uygun şekilde atık getirme merkezi/merkezleri oluşturulur. Bu doğrultuda;

a) Atık getirme merkezinin asgari 1000 m2 alana tesis edilmesi esastır. Ancak yeterli alan bulunamaması durumunda asgari 300 m2 alana sahip olacak şekilde birden fazla atık getirme merkezi teşkil edilebilir. Bu durumda;

1) Nüfusu 20.000’den 100.000’e kadar olan belediyelerde toplamda en az 600 m2’yi,

2) Nüfusu 100.000’den 300.000’e kadar olan belediyelerde toplamda en az 1000 m2’yi,

3) Nüfusu 300.000’den fazla olan belediyelerde toplamda en az 1200 m2’yi, sağlayacak şekilde atık getirme merkezlerinin kurulması zorunludur. Nüfusu 20.000’e kadar olan belediyelerde 1 adet en az 300 m2 alana sahip atık getirme merkezinin kurulması yeterlidir.

b) Atık getirme merkezlerinin konumu ile vatandaşların erişilebilirliği değerlendirilerek farklı yerlerde toplama noktalarının oluşturulması amacıyla mobil atık getirme merkezleri kurulur/kurdurulur.

c) Karşılıklı mutabakat sağlanması durumunda birden fazla mahalli idare tarafından ortak kullanmak üzere atık getirme merkezi/merkezleri kurulabilir/kurdurulabilir. Ancak bu durumda, atık getirme merkezlerine bağlı olarak mobil atık getirme merkezleri kurulması/kurdurulması zorunludur.

ç) Atık getirme merkezlerine ilişkin teknik ve idari hususlar Bakanlıkça belirlenir.

(12) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Alışveriş merkezleri, vatandaşlar tarafından atıkların getirilip bırakılabileceği toplama noktaları oluşturmak üzere, teknik ve idari hususları Bakanlıkça belirlenen kriterlere uygun olarak mobil atık getirme merkezi kurarlar. Atık getirme merkezine sahip alışveriş merkezinde kurulu bulunan zincir marketler ile 400 m2 ve üzeri satış alanı bulunan satış noktalarında sekizinci fıkra ile getirilen toplama noktaları oluşturma yükümlülüğü aranmaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Sıfır Atık Belgesine İlişkin Esaslar

Sıfır atık belgesi nitelikleri

MADDE 15 –

(1) Sıfır atık belgesi, temel, gümüş, altın ve platin olmak üzere dört seviyede düzenlenir.

(2) Temel seviyede sıfır atık belgesi için kriterler EK -3’te yer alır. Gümüş, altın ve platin sıfır atık belgeleri için puanlama kriterleri ise EK-4 doğrultusunda Bakanlıkça belirlenir.

Sıfır atık belgesi alma yükümlülüğü

MADDE 16 –

(1) Sıfır atık yönetim sistemini kurmakla yükümlü EK-1 listedeki yerler, 17 nci maddede tanımlanan süreç doğrultusunda temel seviyede sıfır atık belgesi almak zorundadır. Diğer yerler ise talep etmeleri halinde temel seviyede belge almak için müracaatta bulunabilir.

(2) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Temel seviyede sıfır atık belgesine sahip yerlerden; il belediyeleri ve nüfusu elli binin üzerindeki ilçe belediyeleri, organize sanayi bölgeleri, alışveriş merkezleri, havalimanları, limanlar, 250 oda ve üstü konaklama kapasiteli işletmeler, zincir marketler ile üniversiteler gümüş, altın veya platin sıfır atık belgesini almakla yükümlüdür. Temel seviyede sıfır atık belgesine sahip diğer yerler ise talep etmeleri halinde gümüş, altın ve platin sıfır atık belgesi için başvuruda bulunabilirler.

(3) 300 ve üzeri konuta sahip siteler hariç diğer konutlar belediyelerin sıfır atık yönetim sistemi içerisinde değerlendirilir; ayrıca sıfır atık belgesi düzenlenmez.

(4) İçerisinde birden fazla kurum, kuruluş ve işletme barındıran ve ortak bir yönetimi olan bina ve yerleşkelere, içerisindeki tüm kurum, kuruluş ve işletmeleri kapsayacak şekilde seviyesine uygun tek bir sıfır atık belgesi düzenlenir. Ancak, organize sanayi bölgeleri ile havalimanları içerisindeki kurum, kuruluş ve işletmeler talep etmeleri halinde ayrıca münferit belge müracaatında bulunabilirler.

(5) Ortak bir yönetimi olmayan, ancak sıfır atık yönetim sistemini birlikte kuran ve işleten, aynı bina veya yerleşke içerisinde bulunan kurum, kuruluş ve işletmeler münferit belge müracaatında bulunabileceği gibi seviyesine uygun tek bir sıfır atık belgesi için de müracaat edebilirler.

Sıfır atık belgesine başvuru ve başvurunun değerlendirilmesi

MADDE 17 –

(1) Temel seviyedeki sıfır atık belgesi için;

a) Belge başvurusu, EK-3’te yer alan kriterler doğrultusunda sıfır atık yönetim sistemini kuran bina ve yerleşkeler ile mahalli idareler için yapılır.

b) Başvurular sıfır atık bilgi sistemi üzerinden yapılır. Başvuru esnasında, kurulan sisteme ilişkin sıfır atık bilgi sistemi üzerinden talep edilen bilgi ve belgelerin sunulması zorunludur. Bu bilgi ve belgelere yönelik talep edilen yazılı ve görsel her türlü doküman başvuru sahibi tarafından sıfır atık bilgi sistemine yüklenir. Gerekli görülmesi halinde ek bilgi ve belge talep edilebilir.

c) Yapılan başvurular il müdürlüğü tarafından sıfır atık bilgi sistemi üzerinden otuz takvim günü içerisinde değerlendirilir. Gerekli görülmesi halinde yerinde incelemelerde bulunulur.

ç) Söz konusu başvuruda herhangi bir eksiklik görülmesi halinde il müdürlüğü tarafından eksiklikler başvuru sahibine bildirilir. Bildirim tarihinden itibaren eksikliklerin otuz takvim günü içerisinde tamamlanarak sıfır atık bilgi sistemi üzerinden sunulması zorunludur. Eksiklikleri tamamlanan başvuru il müdürlüğü tarafından otuz takvim günü içerisinde değerlendirilir. Başvurunun uygun bulunmaması veya belirtilen süre içerisinde eksikliklerin tamamlanarak sıfır atık bilgi sistemi üzerinden sunulmaması halinde sıfır atık belge başvurusu reddedilir.

d) Yapılan başvurunun il müdürlüğü tarafından değerlendirilmesi sonucunda EK-3’te yer alan kriterleri sağladığı ve herhangi bir bilgi/belge eksikliği bulunmadığı tespit edilen yerlere temel seviyede sıfır atık belgesi düzenlenir.

(2) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Gümüş, altın veya platin sıfır atık belgesi için temel seviyedeki sıfır atık belgesinin alınmasını takip eden yirmi dört aylık süre sonunda, Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, EK-4 doğrultusunda belirlenen puanlama kriterlerine esas bilgi ve belgelerle müracaat edilir.

(3) Sıfır atık belgelerinin geçerliliği beş yıldır. Belge alma yükümlülüğü bulunan yerler, belgenin geçerlilik süresi dolmadan üç ay önce belgenin yenilenmesi için başvuruda bulunurlar ve belge süreci yeniden başlar.

(4) Sıfır atık belgesi verilmesi, seviyesinin arttırılması, yenilenmesi ve güncellenmesi için ödenecek bedel her yıl Bakanlık tarafından belirlenir.

Sıfır atık belge esaslarına aykırılık, adres ve diğer değişiklik durumları ve belgenin iptali

MADDE 18 –

(1) Sıfır atık bilgi sistemi üzerinden yapılması gereken beyanları yapmayanlar ile denetimler sırasında sıfır atık yönetim sistemini uygulamadığı ve verilen belgenin sürekliliğini sağlamadığı tespit edilen yerlere, idari yaptırım öngörülen fiillerin tespiti halinde idari yaptırım uygulanmasını müteakip doksan takvim günü iyileştirme süresi verilir. Verilen süre sonunda;

a) Gerekli iyileştirmenin mevcut belge seviyesinin sürekliliğini sağlayacak düzeyde olduğu tespit edilen yerlerin sıfır atık belgesi geçerliliğini sürdürür.

b) Gerekli iyileştirmenin mevcut belge seviyesinin sürekliliğini sağlayacak düzeyde olmadığı tespit edilen yerlerin sıfır atık belgesi iptal edilir.

(2) Sıfır atık belgesinin alınmasına esas teşkil eden ve sıfır atık bilgi sistemi üzerinden sunulan bilgi ve belgelerde değişiklik olması halinde değişikliği takip eden otuz takvim günü içerisinde sıfır atık bilgi sistemi üzerinden gerekli bildirimde bulunulur ve belge geçerliliğini korur. Verilen süre içerisinde değişiklik durumlarının bildirilmemesinin tespiti halinde, sıfır atık belgesi iptal edilir.

(3) Uygulamada değişiklik olması halinde söz konusu değişiklikler mevcut uygulamayı aksatmayacak şekilde sıfır atık yönetim sistemine entegre edilerek, değişikliği takip eden otuz takvim günü içerisinde sıfır atık bilgi sistemi üzerinden gerekli bildirimde bulunulur ve belge geçerliliğini korur. Verilen süre içerisinde değişiklik durumlarının bildirilmemesinin tespiti halinde, sıfır atık belgesi iptal edilir.

(4) Sıfır atık yönetim sistemi uygulanan bina ve yerleşkelerden taşınılması durumunda, değişikliği takip eden otuz takvim günü içerisinde gerekli bildirimde bulunulur ve sıfır atık belgesi iptal edilir.

(5) Belge alma yükümlülüğü bulunan yerlerden belgesi iptal edilenlerin;

a) Farklı bina ve yerleşkelere taşınması durumunda taşınma tarihini takip eden yüz seksen takvim günü içerisinde,

b) Diğer belge iptal durumlarında ise belge iptal tarihini takip eden otuz takvim günü içerisinde, yeniden belge başvurusunda bulunmaları zorunludur.

Sıfır atık belgesine sahip yerlerin denetimi ve izlenmesi

MADDE 19 –

(1) Sıfır atık belgesine sahip yerler il müdürlükleri tarafından belge geçerlilik süresi içerisinde asgari bir defa denetlenir.

(2) Yapılan denetimlerde, belge sahibi yerlerin bu Yönetmelikte belirlenmiş belge esaslarına ve kriterlerine uygun olarak faaliyetlerini sürdürüp sürdürmediği kontrol edilir.

(3) Yapılan denetimde uygunsuzluğun tespiti durumunda 18 inci ve/veya 21 inci maddede belirtilen hükümler uygulanır.

(4) Türk Silahlı Kuvvetleri bağlısı birlik ve kurumların bu Yönetmeliğe uygunluğu 24/7/2009 tarihli ve 27298 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Çevre Denetimi Yönetmeliği çerçevesinde denetlenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Sıfır atık koordinasyon kurulu

MADDE 20 –

(1) Sıfır atık koordinasyon kurulu;

a) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Bakanlık tarafından belirlenen kamu kurum/kuruluşları, Ajans ve ilgili sektör temsilcilerinden oluşur.

b) Yılda en az bir kere Bakanlığın belirleyeceği gündemle Bakanlık temsilcisinin başkanlığında toplanır. Kurulun sekretarya hizmetleri, Bakanlık tarafından yürütülür. Toplantı yer ve zamanı ile gündemine ilişkin hususlar, toplantı tarihinden en az on beş gün önce Bakanlık tarafından ilgili temsilcilere bildirilir.

c) Bu Yönetmelik doğrultusunda yürütülen çalışmaları ve uygulamaları değerlendirerek tavsiye kararları alır.

ç) Bakanlıkça belirlenen çalışma usul ve esaslarına göre çalışmalarını yürütür.

İdari yaptırım

MADDE 21 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamında yürütülen iş ve işlemlerde 2872 sayılı Kanunda, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununda, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda, 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununda ve ilgili diğer mevzuatta idari yaptırım öngörülen fiillerin tespiti halinde yetkili mercilerce idari yaptırım uygulanır.

Mevcut atık getirme merkezleri

EK MADDE 1 – (Ek: RG-9/10/2021-31623)

(1) 31/12/2014 tarihli ve 29222 dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan mülga Atık Getirme Merkezi Tebliği kapsamında il müdürlüğünden onay yazısı alarak faaliyetlerini gerçekleştirmekte olan atık getirme merkezleri Bakanlıkça belirlenen usul esaslar doğrultusunda İl Sıfır Atık Yönetim Planı kapsamında değerlendirilerek faaliyetlerine devam ederler.

İl sıfır atık yönetim sistemi planının hazırlanması

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) İl mahalli çevre kurulları 8 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planını bu Yönetmeliğin yayımı tarihini takip eden altı ay içerisinde hazırlanmasını sağlayarak karara bağlamakla yükümlüdür.

Yürürlük

MADDE 22 –

(1) Bu Yönetmeliğin;

a) 15 inci, 16 ncı, 17 nci, 18 inci ve 19 uncu maddeleri yayımı tarihinden altı ay sonra,

b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 23 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

 Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
12/7/201930829
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
TarihiSayısı
1.      9/10/202131623

ÇEVRE YÖNETİMİ HİZMETLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

30 Temmuz 2019 SALI    Resmî Gazete   Sayı : 30847

YÖNETMELİK

Çevre ve Şehircilik Bakanlığından:

ÇEVRE YÖNETİMİ HİZMETLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, çevre yönetimi hizmeti vereceklerin taşıması gereken şartları, belgelendirilmeleri ve mükellefiyetlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 21/11/2008 tarihli ve 27061 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Denetimi Yönetmeliği ve 10/9/2014 tarihli ve 29115 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği uyarınca çalışacak çevre görevlilerinin, çevre mühendislerinin, çevre yönetim birimlerinin ve çevre danışmanlık firmalarının taşıması gereken şartları, mükellefiyetleri, çalışma usul ve esasları, yeterlik belgesi başvurularının yapılması ve değerlendirilmesi, yeterlik belgelerinin verilmesi, denetlenmesi, askıya alınması ve iptali ile ilgili konuları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun ek 2 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aylık faaliyet raporu: İşletmelerin çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi veya çevre danışmanlık firmaları aracılığı ile 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe giren yönetmeliklere uygunluğunun ve alınan tedbirlerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığının değerlendirildiği aylık raporu,

b) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,

c) Çevre danışmanlık firması: Çevre yönetimi hizmeti vermesi için Bakanlık tarafından belgelendirilen tüzel kişiyi,

ç) Çevre danışmanlık firması yeterlik belgesi: Çevre danışmanlık firmasına Bakanlık tarafından verilen yeterlik belgesini,

d) Çevre görevlisi: Faaliyetleri sonucu çevre kirliliğine neden olan veya neden olabilecek, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe giren düzenlemeler uyarınca denetime tâbi tesislerin faaliyetlerinin çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemelere uygunluğunu, alınan tedbirlerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığını değerlendiren, çevre mühendisi dışındaki çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip görevliyi,

e) Çevre mühendisi: Faaliyetleri sonucu çevre kirliliğine neden olan veya neden olabilecek, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe giren düzenlemeler uyarınca denetime tâbi tesislerin faaliyetlerinin çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemelere uygunluğunu, alınan tedbirlerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığını değerlendiren, çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip çevre mühendislerini, 

f) Çevre yönetimi: İdarî, teknik, hukukî, politik, ekonomik, sosyal ve kültürel araçları kullanarak doğal ve yapay çevre unsurlarının sürdürülebilir kullanımını ve gelişmesini sağlamak üzere yerel, bölgesel, ulusal ve küresel düzeyde belirlenen politika ve stratejilerin uygulanmasını,

g) Çevre yönetim birimi: 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe giren düzenlemeler uyarınca denetime tâbi tesislerin faaliyetlerinin, çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemelere uygunluğunu, alınan tedbirlerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığını değerlendiren ve işletme bünyesinde kurulan birimi,

ğ) Çevre yönetim birimi yeterlik belgesi: Çevre yönetim birimine Bakanlık tarafından verilen yeterlik belgesini,

h) Çevre yönetimi hizmeti: Çevre kirliliğinin önlenmesi ve meydana geldiği hallerde kirlenmenin durdurulması, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli hukukî, ekonomik, sosyal tedbirlerin alınması, çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemeler ve bütün çevre yönetimine ilişkin işlemlerin çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi veya firmalar tarafından yürütülmesini,

ı) Çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesi: Çevre yönetimi hizmeti vermek üzere, çevre mühendislerine veya çevre görevlilerine Bakanlıkça verilen yeterlik belgesini,

i) Firma: Çevre danışmanlık firmalarını,

j) İç tetkik: İşletmelerin, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe giren yönetmeliklere uygunluğunun, alınan tedbirlerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığının çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi veya çevre danışmanlık firmaları aracılığı ile değerlendirilmesini ve rapor hâline getirilmesini,

k) İl Müdürlüğü: Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünü,

l) İşletme: Tesis ve faaliyetleri,

m) Koordinatör: Çevre danışmanlık firmasının ve firmada çalışan diğer çevre görevlilerinin ve çevre mühendislerinin bu Yönetmelikte tanımlanan mükellefiyetler uyarınca sağlıklı ve faal bir şekilde çalışması için gerekli organizasyonu yapan, Bakanlığa ve işletmelere karşı sorumlu olan çevre görevlisini veya çevre mühendisini,

n) Personel: Çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesi bulunan çevre mühendislerini veya çevre görevlilerini,

o) Sistem: Bu Yönetmelik uyarınca, yürütülecek tüm iş ve işlemlerin yapıldığı Bakanlık tarafından hazırlanan elektronik ortamı,

ö) Vize dönemi: Çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi ve firmaların çevre yönetimi hizmeti vermek üzere Bakanlıkça yetkilendirildikleri tarihten sonraki dört yıllık süreyi, 

p) Yeterlik belgesi: Çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesi, çevre yönetim birimi yeterlik belgesi ve çevre danışmanlık firması yeterlik belgesini,

r) Yetkili makam: Bakanlık merkez ve taşra teşkilatını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Çevre Yönetimi Hizmeti Alma Şartları, Yeterlik Belgesi Başvuru

Şartları ve Mükellefiyetler

Çevre yönetimi hizmeti alma şartları 

MADDE 5 –

(1) Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-1 listesinde yer alan işletmeler; çevre yönetim birimlerini kurmak veya çevre danışmanlık firmalarından çevre yönetimi hizmeti almak zorundadır.

(2) Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-2 listesinde yer alan işletmeler; bir çevre görevlisini veya çevre mühendisini sürekli istihdam etmek veya çevre yönetim birimlerini kurmak veya çevre danışmanlık firmalarından çevre yönetimi hizmeti almak zorundadır.

(3) Belediyeler, il özel idareleri, mahâllî idare birlikleri, organize sanayî bölgeleri, ihtisas organize sanayî bölgeleri, endüstri bölgeleri ve serbest bölgelerin yönetimleri veya bunların iştirakleri, Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-1 listesinde yer alan işletmeler için birinci fıkrada, ek-2 listesinde yer alan işletmeler için ise ikinci fıkrada belirtilen şartları yerine getirmek zorundadır. 

(4) Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-1 veya ek-2 listesinde yer alan mevsimlik çalışan işletmelerden, çalışma sürelerini İl Müdürlüğüne onaylatmaları durumunda, işletmenin sadece çalıştığı dönem içinde çevre yönetimi hizmeti almak zorundadır.

(5) İşletme sahipleri veya sorumluları; bünyelerinde görev yapan personelin ayrılması, kurdukları çevre yönetim biriminin iptal edilmesi veya askıya alınması, çevre danışmanlık firmasıyla yapmış oldukları çevre yönetimi hizmeti alımı sözleşmesinin iptal edilmesi durumunda; bu tarihlerden itibaren en geç 30 gün içinde başka bir personel istihdam etmek, çevre yönetim birimi kurmak veya çevre danışmanlık firmasından yeni bir çevre yönetimi hizmeti almak zorundadır.

Yeterlik belgesi başvuru şartları

MADDE 6 –

(1) Çevre Yönetimi Hizmeti Yeterlik Belgesi;

a) Üniversitelerin çevre mühendisliği bölümü mezunlarına ve çevre mühendisliği, çevre bilimleri veya çevre teknolojileri konularında lisansüstü eğitim almış olanlara, mezuniyet belgeleri ile başvuru yapmaları halinde verilir.

b) En az dört yıllık üniversite mezunu olup, Bakanlık veya mülga Çevre Bakanlığı veya mülga Çevre ve Orman Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatlarının; çevre yönetimi, çevresel etki değerlendirmesi, çevre izni, çevre izin ve lisansı ve çevre denetimi ile ilgili teknik birimlerinde çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemeler uyarınca en az beş yıl çalışmış olanlara, durumlarını belgelendirerek başvuru yapmaları halinde, çevre görevlisi olarak çalışabilmeleri için verilir.

c) Üniversitelerin mühendislik bölümlerinden veya fen fakülteleri ve fen edebiyat fakültelerinin fizik, kimya, biyoloji, biyokimya, jeoloji bölümlerinden veya veterinerlik fakültelerinden mezun olanlardan, Bakanlıkça yapılacak veya yaptırılacak temel çevre bilimleri ve çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemeler konusunda eğitime katılarak, düzenlenecek sınavdan 100 üzerinden 70 ve üzeri puan alarak başarılı olanlara, başvuru yapmaları halinde çevre görevlisi olarak çalışabilmeleri için verilir.

(2) Çevre yönetim birimi yeterlik belgesi; Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-1 veya ek-2 listesinde yer alan işletmelerin bünyesinde kurulan, sürekli istihdam edilmek üzere en az iki personelden oluşan ve bu personellerden en az birinin bu maddenin birinci fıkrasının (a) veya (b) bendi uyarınca belgelendirildiği ve diğerinin ise çevre ile ilgili en az üç yıllık mesleki tecrübeyi haiz olduğu birimlere, başvuru yapmaları halinde verilir.

(3) Çevre danışmanlık firması yeterlik belgesi;

a) Sürekli istihdam edilmek üzere en az dört personelden oluşan;

1) En az 3/4’ünün bu maddenin birinci fıkrasının (a) veya (b) bendi uyarınca belgelendirildiği,

2) En az birinin çevre ile ilgili beş yıl ve üzeri mesleki tecrübeyi haiz koordinatör olduğu,

3) En az birinin çevre ile ilgili üç yıl ve üzeri mesleki tecrübeyi haiz olduğu,

4) En az birinin çevre ile ilgili iki yıl ve üzeri mesleki tecrübeyi haiz olduğu,

b) Çevre ile ilgili mühendislik, müşavirlik, araştırma geliştirme, etüt, fizibilite, proje, rapor, eğitim ve benzeri konularda çalıştığını gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin bulunduğu,

c) Verilen hizmetin özelliğine, personel sayısına ve çalışma şartlarına uygun olacak şekilde çalışma mekânları, toplantı salonu, arşiv odası ve hizmet aracına sahip,

firmalara, başvuru yapmaları halinde verilir.

(4) Şahıs şirketlerine çevre danışmanlık firması yeterlik belgesi verilmez.

Mükellefiyetler

MADDE 7 –

(1) Çevre görevlisi ve çevre mühendisinin mükellefiyetleri şunlardır:

a) Çevre yönetimi hizmetlerini çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemelere uygun bir şekilde yürütmek, koordine etmek, çevre yönetimi hizmeti çalışmalarını düzenli aralıklarla izleyerek ilgili mevzuatta belirtilen mükellefiyetlerin yerine getirilip getirilmediğini tespit etmek.

b) İşletmeye hizmet vermeye başladığı tarihten itibaren Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-1 listesindeki işletmeler için ayda en az iki adet, Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-2 listesindeki işletmeler için ayda en az bir adet aylık faaliyet raporunu hazırlamak, bu raporları aylık çalışma takviminde belirtilen tarihten itibaren 15 gün içinde işletme sahibine veya sorumlusuna sunmak.

c) İşletmeye hizmet vermeye başladığını gösteren hizmet alımı sözleşmesi tarihinden itibaren 30 gün içinde ve sözleşme tarihini takip eden her 12 ay içinde ise en az bir adet olmak üzere işletmenin genel durumunu kapsayacak şekilde iç tetkik raporunu hazırlayarak işletme sahibine veya sorumlusuna sunmak. 

ç) İşletmeye hizmet vermeye başladığını gösteren hizmet alımı sözleşmesi tarihinden itibaren 90 gün içinde ve sözleşme tarihini takip eden her 12 ay içinde ise en az bir adet olmak üzere, çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemeler ile ilgili işletme çalışanlarının ve sorumlularının en az yüzde 60’ına eğitim vererek eğitime katılım tutanaklarını düzenlemek.

d) İşletme çalışanlarına ve sorumlularına yönelik düzenlenecek eğitimleri, işletmenin faaliyet gösterdiği sektöre, üretim yöntemine, çevresel etkilerine ve tabi olduğu çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemelere uygun olarak yapmak.

e) Mevsimlik çalışan işletmelere, çevre yönetimi hizmeti verilmesi durumunda, işletmenin faaliyette bulunduğu süre içinde en az bir adet iç tetkik raporu hazırlamak ve işletme çalışanlarına ve sorumlularına çevresel konularda eğitim vermek.

f) İç tetkik raporlarını, aylık faaliyet raporlarını ve eğitim ile ilgili dokümanları Bakanlıkça belirlenerek ilân edilen formatlara uygun olarak hazırlamak.

g) İşletmede uygunsuzluk tespit edildiğinde, tespit edilen uygunsuzluğu aylık faaliyet raporunda belirtmek, işletme sahibine veya sorumlusuna uygunsuzluğun giderilmesi için önerilerde bulunarak uygunsuzluğun giderilip giderilmediğinin takibini yapmak, uygunsuzluğun giderildiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılan işlem ve uygunsuzluğun giderilmesine ilişkin sonucu aylık faaliyet raporuna yazmak. 

ğ) İşletmenin Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği uyarınca alması gerekli çevre izni veya çevre izin ve lisans belgelerinin alınması ve bu belgelerin yenilenmesi çalışmalarını yürütmek.

h) İşletmenin çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemeler uyarınca yapılması gereken beyan ve bildirimlerini belirtilen formatta, zamanında ve eksiksiz olarak yapmak. 

ı) Yetkili makam tarafından istenecek bilgi ve belgeleri belirtilen formatta, zamanında ve eksiksiz olarak sunmak.

i) Yürüttüğü bütün çalışmaları imzalı belgeler halinde, işletmeye hizmet verdiği sürece işletmede muhafaza etmek ve bu süre içinde yetkili makam tarafından istendiğinde sunmak.

j) Yetkili makam tarafından yapılacak plânlı veya haberli denetimler sırasında işletmede hazır bulunmak ve istenen bilgi ve belgeleri sağlamak.

k) İşletme ile ilgili öğrendikleri ticarî sır mahiyetindeki bilgileri saklı tutmak.

(2) Çevre yönetim birimlerinin mükellefiyetleri şunlardır:

a) Kendisi ile aynı vergi numarasına sahip işletmelerine çevre yönetimi hizmeti vermek.

b) Bu maddenin birinci fıkrasında yer alan iş ve işlemlerin yerine getirilmesini sağlamak.

c) Personelin günde bir işletmeden fazla olmayacak şekilde çevre yönetimi hizmeti vermesini sağlamak.

ç) Personelin işe başlaması veya ayrılması durumunda 30 gün içinde gerekli değişikliği sistem üzerinden yapmak.

d) 6 ncı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şartların sağlanamaması hâlinde 30 gün içinde söz konusu şartları sağlamak.

e) Personelin, Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-1 listesinde yer alan işletmelerin her biri için iki puan, ek-2 listesinde yer alan işletmelerin her biri için bir puan olmak üzere en fazla 16 puana eşdeğer işletmeye hizmet vermesini sağlamak.

f) Personelin izin veya rapor alması halinde, bu personel üzerindeki işletmelere 16 puanı aşmayacak şekilde diğer personeller tarafından çevre yönetimi hizmeti verilmesini sağlamak veya bu işletmeler için ilave personel istihdam etmek.

g) Personelin hizmet vereceği işletmelere ilişkin aylık çalışma takvimini hazırlamak ve bir önceki ayın yirminci günü ile son günü arasında sistem üzerinden bildirmek.

ğ) Çevre yönetimi hizmeti verdiği işletmeler için hazırlamak zorunda olduğu bilgi, belge ve raporların aslını işletmede, bir örneğini elektronik veya fizikî olarak çevre yönetim biriminde beş yıl muhafaza etmek.

(3) Çevre danışmanlık firmalarının mükellefiyetleri şunlardır:

a) Bu maddenin birinci fıkrasında yer alan iş ve işlemlerin yerine getirilmesini sağlamak.

b) Personelin günde bir işletmeden fazla olmayacak şekilde çevre yönetimi hizmeti vermesini sağlamak.

c) Koordinatörlerin en fazla sekiz puana eşdeğer işletmeye çevre yönetimi hizmeti vermesini sağlamak.

ç) Personelin, Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-1 listesinde yer alan işletmelerin her biri için iki puan, ek-2 listesinde yer alan işletmelerin her biri için bir puan olmak üzere en fazla 16 puana eşdeğer işletmeye hizmet vermesini sağlamak.

d) Personelin izin veya rapor alması halinde, bu personel üzerindeki işletmelere 16 puanı aşmayacak şekilde diğer personeller tarafından çevre yönetimi hizmeti verilmesini sağlamak veya bu işletmeler için ilave personel istihdam etmek.

e) Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-1 listesine giren işletmelere çevre yönetimi hizmeti verecek çevre görevlisi veya çevre mühendisinin en az üç yıl ve üzeri mesleki tecrübeyi haiz olmasını sağlamak.

f) İşletmeler ile hizmet alımı sözleşmesinin yapılması veya feshedilmesi durumunda en geç 30 gün içinde sistem üzerinden bildirmek. 

g) Personelin hizmet vereceği işletmelere ilişkin aylık çalışma takvimini hazırlamak ve bir önceki ayın yirminci günü ile son günü arasında sistem üzerinden bildirmek.

ğ) Çevre yönetimi hizmeti verdiği işletmeler için hazırlamak zorunda olduğu bilgi, belge ve raporların aslını işletmede, bir örneğini elektronik veya fizikî olarak firmada beş yıl muhafaza etmek.

h) Personelin firmada işe başlaması veya ayrılması durumunda 30 gün içinde gerekli değişikliği sistem üzerinden yapmak.

ı) 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen şartların sağlanamaması hâlinde 30 gün içinde söz konusu şartları sağlamak.

i) Firmaların devredilmesi ve ortaklarının değişmesi halinde, değişikliğin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlandığı tarihten itibaren 30 gün içinde sistem üzerinden bildirmek.

j) Unvan ve adres değişikliği halinde, değişikliğin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlandığı tarihten itibaren 30 (otuz) gün içinde yeniden yeterlik belgesi başvurusu yapmak.

k) Kendisi ile aynı vergi numarasına sahip işletmelere çevre yönetimi hizmeti vermemek.

l) Çevre yönetimi hizmeti verilen işletmelerin çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemeler uyarınca yaptırmakla yükümlü oldukları ölçüm ve analiz hizmetlerini, firmanın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde adı bulunan kişiler tarafından kurulan laboratuvarlara yaptırmamak.

m) Firmanın ve çevre yönetimi hizmeti verdiği işletmelerin iletişim adreslerinde yapılan değişiklikleri 30 gün içinde sistem üzerinde güncel hale getirmek.

n) Personelin Bakanlık tarafından yapılacak veya yaptırılacak, çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemeler ile ilgili eğitimlere katılmalarını sağlamak.

(4) Koordinatörün mükellefiyetleri şunlardır: 

a) Bu maddenin birinci ve üçüncü fıkralarında sıralanan mükellefiyetlerin faal, doğru ve zamanında yürütülmesi için gerekli organizasyonu yapmak ve koordinasyonu sağlamak.

b) Çevre görevlilerinin veya çevre mühendislerinin hazırladığı iç tetkik raporlarını incelemek, değerlendirmek ve imzalamak.

c) İşletmelere atanan üç yıldan az mesleki tecrübeyi haiz çevre görevlileri veya çevre mühendisleri ile birlikte iç tetkik ve eğitim çalışmalarına katılmak.

(5) İşletmelerin mükellefiyetleri şunlardır:

a) Çevre görevlisinin veya çevre mühendisinin faal bir şekilde çalışması için gerekli araç, gereç ve uygun çalışma mekânını sağlamak ve bu hususta gerekli düzenlemeleri yapmak.

b) Aylık faaliyet raporları, iç tetkik raporları ve eğitim dokümanları başta olmak üzere çevre yönetimi hizmetine ilişkin bilgi, belge ve raporları dosya halinde en az beş yıl süre ile muhafaza etmek.

c) İşletmede uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda uygunsuzluğu gidermek.

ç) Bünyesinde görev yapan çevre görevlisinin veya çevre mühendisinin ayrılması, kurduğu çevre yönetim biriminin iptal edilmesi veya askıya alınması, çevre danışmanlık firmasıyla yapmış olduğu çevre yönetimi hizmeti alımı sözleşmesinin iptal edilmesi durumunda, en geç 30 gün içinde yeniden çevre yönetimi hizmeti almak ve bu süre içinde çevre kirliliğine neden olmamak ve bu yönetmeliğin yükümlülüklerini yerine getirmek için gerekli tedbirleri almak. 

d) İşletmede görev yapan çevre görevlisinin veya çevre mühendisinin Bakanlık tarafından yapılacak veya yaptırılacak 2872 sayılı Çevre Kanunu ve çevreye ilişkin diğer kanunlar ile bunlara ilişkin ikincil düzenlemelere ait eğitimlere katılmasını sağlamak.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yeterlik Belgesi Başvuruları

Başvuruların yapılması ve değerlendirilmesi

MADDE 8 –

(1) Bu Yönetmelik uyarınca Bakanlığa yapılacak başvurular elektronik veya mobil imza ile sistem üzerinden yapılır ve aşağıdaki belgeler istenir:

a) Çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesi başvurusunda;

1) Eğitim durumunu gösteren lisans veya lisansüstü mezuniyet belgesi,

2) Sistem üzerinden doldurulan başvuru formu,

b) Çevre yönetim birimi başvurusunda;

1) Sistem üzerinden doldurulan başvuru formu,

c) Çevre danışmanlık firması başvurusunda;

1) Firmanın çevre ile ilgili mühendislik, müşavirlik, araştırma geliştirme, etüt, fizibilite, proje, rapor, eğitim ve benzeri konularda çalıştığını gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi,

2) Sistem üzerinden doldurulan başvuru formu.

(2) Başvurular 20 gün içinde değerlendirilir.

(3) Başvuruda eksik bilgi ve belge olması durumunda eksikliklerin 15 gün içinde tamamlanması istenir, tamamlanmaması hâlinde başvuru reddedilir. 

(4) Sistem üzerinden sunulan belgelerin doğruluğu hakkında tereddüt oluşması hâlinde Bakanlık asıllarını isteyebilir.

(5) Yeterlik belgeleri elektronik ortamda verilir ve geçerlik süresi dört yıldır. 

(6) Başvuru formunda ve sunulan bilgilerde meydana gelecek değişiklikler, değişiklik tarihinden itibaren 30 gün içinde sistem üzerinden güncel hale getirilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Denetleme, Yeterlik Belgelerinin Askıya Alınması ve İptali

Çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi ve çevre danışmanlık firmalarının denetimi

MADDE 9 –

(1) Çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi veya firmaların, yeterliklerinin devam edip etmediği ve mükellefiyetlerini yerine getirip getirmediği yetkili makam tarafından denetlenir.

(2) Yetkili makam tarafından, firmalara veya işletmelere yapılan haberli veya ani denetim sonunda, bu Yönetmeliğin ek-1’inde yer alan çevre görevlisi, çevre mühendisi değerlendirme formu veya ek-2’sinde yer alan çevre yönetim birimi değerlendirme formu veya ek-3’ünde yer alan çevre danışmanlık firması değerlendirme formundan uygun olanı sistem üzerinden doldurulur.

Yeterlik belgelerinin askıya alınması ve iptali

MADDE 10 –

(1) Denetimler sonunda çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi ve firmaların;

a) Yeterliklerini taşımadıklarının tespit edilmesi halinde,

b) Ek-1 çevre görevlisi, çevre mühendisi değerlendirme formu veya ek-2 çevre yönetim birimi değerlendirme formu veya ek-3 çevre danışmanlık firması değerlendirme formunda yer alan ceza puanları toplamının 100 olması hâlinde,

c) Çevre yönetim birimleri veya firmaların 6 ncı maddede belirtilen personel sayısı ile ilgili asgari şartları sağlamaması hâlinde, 

ç) Firmaların temsilcilik veya irtibat bürosu açtığının tespit edilmesi halinde,

yeterlik belgeleri 180 gün süre ile askıya alınır.

(2) Denetimler sonunda çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi ve firmaların;

a) Yanlış veya yanıltıcı bilgi verdiğinin veya belge düzenlediğinin tespit edilmesi hâlinde,

b) Çevre kirliliğine sebep olacak şekilde, işletmenin çevre yatırımı yapmamasına veya eksik yapmasına yol açacak rapor düzenlediklerinin tespit edilmesi hâlinde,

c) Ceza puanı toplamının vize dönemi içinde ikinci kez 100 ceza puanı olması hâlinde,

yeterlik belgeleri iptal edilir.

(3) Verilen ceza puanları bir vize dönemi için geçerlidir. 

(4) Yeterlik belgelerinin askıya alınması veya iptal edilmesi halinde;

a) Yeterlik belgeleri askıya alınan veya iptal edilenler, Bakanlığın internet sitesinde yer alır.

b) Yeterlik belgelerinin askıya alındığı tarihten önce; yetkili makama sunulan çevre izni veya çevre izin ve lisans işlemlerinin geçerli yeterlik belgesine sahip çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi veya firma tarafından tamamlanmasına izin verilir.

(5) Yeterlik belgesi askıya alınan çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi veya firmaların askı süresi sonunda eksikliklerini tamamlamamaları veya vize işlemlerini yapmamaları durumunda 180 gün süre ile yeterlik belgeleri iptal edilir. 

(6) Çevre yönetimi hizmeti verme yetkisi iptal edilen çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi veya firmalar iki yıl süre ile çevre yönetimi hizmeti veremez.

(7) Yeterlik belgesi iptal edilen firmalar, ticaret unvanını değiştirse dahi, iptal tarihinden itibaren iki yıl süre içinde başvuru yapamaz. 

(8) Yeterlik belgesi iptal edilen firmaların sahibi veya ortağı olarak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde adı bulunan kişilerin, başka bir ticarî firma adı ve unvanı ile iki yıl süre içinde aynı faaliyet için yaptıkları başvuruları kabul edilmez.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Vize, Eğitim ve Sınav

Yeterlik belgelerinin vize edilmesi

MADDE 11 –

(1) Vize işlemleri için, mevcut yeterlik belgesinin geçerlik süresinin bitiminden en az 30 gün önce sistem üzerinden başvuruda bulunulur. Vize dönemi sonuna kadar başvuru yapmayanların yeterlik belgeleri askıya alınır ve çevre yönetimi hizmeti veremezler. 

(2) Vize başvuruları ücrete tabidir. 

(3) Geçerlik süresinin bitiminden en az 30 gün önce vize başvurusu yapmayanlar ve askı süresi içinde vize başvurusu yapanlardan, yeterlik belgesi ücreti yüzde 50 fazlasıyla alınır.

(4) Askı süresi içinde vize başvurusu yaparak başvurusu uygun bulunanlara yeniden yeterlik belgesi verilir.

(5) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeterlik belgesi almış çevre görevlilerinin yeterlik belgelerinin vize edilmesinde, vize tarihinde Bakanlıkta çalıştıklarını belgelendirmeleri durumunda ücret şartı aranmaz.

Çevre mühendisi ve çevre görevlisi eğitimi ve sınavı

MADDE 12 – (1) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) veya (b) bentleri kapsamında yeterlik belgesi alacaklardan eğitim ve sınav şartı aranmaz.

(2) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yeterlik belgesi alacakların temel çevre bilimleri ve çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemeler konusunda yapılacak eğitim ve sınava katılmaları zorunludur. Bu sınavdan 100 üzerinden 70 puan ve üzeri alanlar başarılı sayılır. Bu kişiler çevre görevlisi olarak çalışabilmeleri için çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesini almaya hak kazanır. 

(3) Sınav içeriği Bakanlıkça belirlenir.

(4) Sınav Bakanlığın belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde, Bakanlıkça yapılır veya yaptırılır.

(5) Çevre görevlisi sınavı sonuçları ilân edildiği tarihten itibaren bir yıl geçerlidir.

ALTINCI BÖLÜM

Devir, Şube ve Temsilcilik, Müteselsil Sorumluluk ve Bildirimler

Devir, şube ve temsilcilik

MADDE 13 –

(1) Yeterlik belgelerinin hiçbir suretle başkasına kiralanmasına, kullanımına, satılmasına, temsilcilik ve irtibat bürosu açılması için kullanılmasına izin verilmez.

(2) Çevre yönetimi hizmet alımı sözleşmesi yapan firmalar, bu hizmeti başka firmalara devredemez.

(3) Firmaların şube açabilmeleri için, şube kuruluşunun Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilân edilmesi ve firmanın taşıyacağı bütün şartları ve mükellefiyetleri şubenin de sağlaması gerekmektedir.

(4) Şube açmak isteyen firmalar 8 inci madde uyarınca Bakanlığa başvururlar. 

Müteselsil sorumluluk

MADDE 14 –

(1) Bu Yönetmelikte belirtilen mükellefiyetlerin çevre görevlileri, çevre mühendisleri, çevre yönetim birimleri veya firmalar tarafından yerine getirilmemesi, çevre yönetimi hizmeti alanların sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(2) Bir işletmede, çevre yönetim biriminin veya çevre görevlisinin veya çevre mühendisinin yanında, çevre danışmanlık firmasından da çevre yönetimi hizmeti alınmış olması halinde, hizmet verenlerin tamamı bu Yönetmelikte belirtilen mükellefiyetlerden aynı derecede sorumludur.

Bildirimler

MADDE 15 –

(1) Bakanlıkça kişi, kurum veya kuruluşlara gönderilecek yazı veya bildirimlerin tebliğinde, müracaat sırasında sistemde beyan edilen iletişim adresleri dikkate alınır. Bu adreslerde değişiklik olması halinde bu değişikliği 30 gün içinde beyan etmeyenlerin, daha önce beyan ettiği iletişim adreslerine yapılan yazışma veya bildirimler geçerlidir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Belge bedeli

MADDE 16 –

(1) Bu Yönetmeliğe göre yeterlik belgeleri, 8 inci maddenin birinci fıkrasında talep edilenlere ilaveten Bakanlıkça belirlenen başvuru ücreti karşılığında verilir. Bakanlığa yapılan başvurudan vazgeçilmesi halinde başvuru ücreti iade edilmez. Ancak ilk defa çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesi başvurusu yapacak kişilerde, başvuru ücreti şartı aranmaz.

Düzenleme yapma

MADDE 17 –

(1) Bakanlık gerekli gördüğü hallerde bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin tebliğler çıkarabilir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 18 –

(1) 21/11/2013 tarihli ve 28828 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Görevlisi, Çevre Yönetim Birimi ve Çevre Danışmanlık Firmaları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Önceden alınan belgelerin geçerliliği

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce verilen çevre görevlisi belgesi bu Yönetmelikle tanımlanan çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesi yerine geçer. Mevcut çevre görevlisi belgesi vize süresinin sonuna kadar geçerlidir.

Mükellefiyetlerin sağlanması

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce çevre danışmanlık firması yeterlik belgesi almış firmalar, 7 nci maddede belirtilen mükellefiyetleri, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren en geç 90 gün içerisinde sağlamakla mükelleftir. 

Yürürlük

MADDE 19 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 20 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

ENDÜSTRİ BÖLGELERİ YÖNETMELİĞİ

6 Ağustos 2019 SALI                    Resmî Gazete                            Sayı : 30854

YÖNETMELİK

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından:

ENDÜSTRİ BÖLGELERİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, endüstri bölgelerinin kurulması, yönetimi ve işletilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

(2) Bu Yönetmelik, karma/ihtisas endüstri bölgesi, münferit yatırım yeri ve özel endüstri bölgelerinin kurulması, yönetilmesi ve faaliyete geçmesine ilişkin usul ve esaslar ile 9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin diğer hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun 5 inci maddesi ile 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 385 inci ve 390 ıncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Altyapı: Yol, atık su, yağmur suyu, içme ve kullanma suyu hatları, kanalizasyon, elektrik şebekesi, enerji nakil ve doğal gaz hatları, zemin iyileştirme, peyzaj, drenaj, istinat ve ihata duvarı, köprü, gölet, arıtma tesisi, sondaj, isale ve terfi hatları, su depoları, haberleşme hatları, boru iletim hattı, dekopaj, tünel, viyadük, demiryolu hemzemin geçidi, demiryolu hattı, liman, deniz dolgusu, iskele, rıhtım, su sondaj kuyusu, imalat, ihzarat, nakliye, yıkma, güçlendirme, montaj ve benzeri işleri,

b) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

c) Bölge: Ülke ekonomisini uluslararası rekabet edebilir bir yapıya kavuşturmak, teknoloji transferini sağlamak, üretim ve istihdamı artırmak, yabancı sermaye girişini hızlandırmak ve özellikle üretim maliyetleri açısından büyük ölçekli yatırımlar için uygun sanayi alanları oluşturmak üzere Kanun uyarınca kurulacak endüstri bölgelerini,

ç) ÇED: Çevresel etki değerlendirmesini,

d) Eşik analizi: Endüstri bölgesi kurulabilecek alanların belirlenmesi amacıyla çeşitli kamu ve özel kurum ve kuruluşların mevcut/inşaat/proje safhasındaki bilgilerinin ve/veya yatırımlarının 1/100.000 veya 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita üzerine işaretlenmesi ile yapılan analizi,

e) Fizibilite raporu: Şekli, Bakanlık tarafından belirlenen ve talep edilen alanın konumu, kadastral durumu ve diğer fiziki özellikleri ile bölgede yer alacak sektör ve faaliyetlere ilişkin bilgileri içeren raporu,

f) İhtisas endüstri bölgesi: Kalkınma planlarında belirtilen ileri teknoloji sektörlerinden birini kullanan ve araştırma geliştirmeye imkân tanıyan bilişim teknolojisi, tıp teknolojisi ve tarımsal endüstri gibi aynı alanlarda faaliyet gösteren bölgeyi,

g) Kanun: 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununu,

ğ) Katılım payı: Yönetici şirket tarafından bölgenin yatırıma hazır hale getirilmesi, yönetilmesi ve işletilmesi için gereken harcamaları karşılamak üzere bölgede faaliyette bulunan yatırımcılardan alınacak bedeli,

h) Kurul: 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun Ek 1 inci maddesi kapsamında Cumhurbaşkanınca belirlenen kurul veya mercii,

ı) Münferit yatırım yeri: Yerli ve/veya yabancı yatırımcılar tarafından talep edilmesi durumunda, kalkınma planlarında belirtilen öncelikli sektörler içerisinde yer alan ya da yüksek veya orta yüksek teknoloji kapsamına giren ve belli kriterleri karşılayan yatırımlar için tahsis edilebilecek alanı,

i) Önerilen alanlar: Yer seçimi etüdü sonucunda endüstri bölgesi alanı olarak Bakanlık tarafından belirlenen alanları,

j) Özel endüstri bölgesi: Önerilen alanın en az %51’inin mülkiyetine ve/veya varsa süreleri ile sınırlı olmak kaydıyla irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip gerçek ya da tüzel kişilerin başvurusu üzerine ilan edilebilecek endüstri bölgesini,

k) Özet değerlendirme raporu: Fizibilite raporu ile yer seçimi etüt raporu bilgilerinin özetlendiği ve Bakanlıkça hazırlanan raporu,

l) Sabit yatırım tutarı: Yatırım için gerekli; arsa bedeli, etüt, proje giderleri, arazi düzenlenmesi ve hazırlık yapıları, bina inşaat giderleri, ana fabrika makine ve teçhizat giderleri, yardımcı işletmeler makine ve teçhizat giderleri, ithalat ve gümrükleme giderleri, taşıma ve sigorta giderleri, montaj giderleri, taşıt araçları, işletmeye alma giderleri, genel giderler ve diğer giderlerin toplam tutarını,

m) Sağlık koruma bandı: 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu gereği, endüstri bölgesi sınırları içinde bırakılması gereken yapılaşmaya kapalı alanı,

n) Yatırımcı: Endüstri bölgesinde faaliyet göstermeyi planlayan gerçek ya da tüzel kişiyi,

o) Yatırımcı başvuru formu: Şekli, Bakanlık tarafından belirlenen ve ilan edilmiş bir endüstri bölgesinde yatırım yapmak isteyen yatırımcılar tarafından doldurulması gereken formu,

ö) Yer seçimi etüt raporu: Endüstri bölgesi kurulabilecek nitelikleri taşıyan alanların tespiti için yapılan yer seçimi etüdü sonucu Bakanlıkça hazırlanan raporu,

p) Yerleşim ve yapılaşma talimatnamesi: Endüstri bölgesi olarak ilan edilen alan içinde yapılacak imar planı çalışmalarında kullanılacak emsal, yapı çekme mesafesi, yükseklik, parsel düzeni, cephe genişliği, parsel derinliği gibi yapılaşma koşullarını standart olarak belirleyen Bakanlıkça çıkarılacak talimatnameyi,

r) Yönetici şirket: Kanuna uygun ve anonim şirket olarak kurulan, karma/ihtisas endüstri bölgelerinin yönetimi ve işletilmesinden sorumlu şirketi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Karma/İhtisas Endüstri Bölgeleri

Başvuru

MADDE 4 –

(1) Bakanlık, kurum ve kuruluşların veya yönetici şirketin başvurusuna istinaden veya resen yer seçimi etüdü yapmak suretiyle karma/ihtisas endüstri bölgelerinin kurulması önerisinde bulunabilir.

(2) Karma/ihtisas endüstri bölgesi kurulması talebinde bulunan kurum ve kuruluşlar veya yönetici şirket; talepleriyle ilgili fizibilite raporunu hazırlayarak Bakanlığa başvurur.

(3) Sunulan fizibilite raporunun Bakanlıkça incelenmesinin ardından uygun görülmesi durumunda Bakanlıkça yer seçimi etüdü yapılır. Söz konusu fizibilite raporunun uygun bulunmaması durumunda ise başvurunun uygun bulunmadığı başvuru sahibine bildirilir.

(4) Bakanlıkça resen yapılan çalışmalarda söz konusu fizibilite raporu Bakanlıkça hazırlanır ya da hazırlattırılır. Fizibilite raporu sonucunda Bakanlıkça karma/ihtisas endüstri bölgesi kurulması kararının verilmesi durumunda yer seçimi etüdü yapılır.

Yer seçimi etüdü

MADDE 5 – (1) Başvurunun uygun bulunması durumunda yer seçimi etüt çalışmalarına başlanır.

(2) Etüdü yapılacak alanlar hakkında görüş, bilgi, belge ve haritalar; ilgili kurum ve kuruluşlardan Bakanlıkça talep edilebilir. Etüdün hazırlanması sırasında ihtiyaç duyulacak haritaların temini, harita çoğaltılması, fotoğraf ve/veya video çekimi ve bunların çoğaltılması, araç gereç temini gibi masraflar, başvuru sahibi gerçek ve tüzel kişiler tarafından karşılanır.

(3) En geç otuz gün içinde nihai kurum görüşlerinin Bakanlığa bildirilmesi zorunludur. Bu süre içerisinde görüşünü bildirmeyen kurumların görüşü Bakanlık tarafından olumlu kabul edilir.

(4) İhtiyaç duyulan görüş, bilgi, belge ve haritaların temin edilmesinin ardından Bakanlık tarafından mahallinde yer seçimi etüdü yapılarak talebin ihtiyaçlarını karşılayabilecek büyüklükte alanlar tespit edilir.

(5) Tespit edilen alanlara ilişkin olarak uygun ölçekte eşik analizi haritası ile yer seçimi etüt raporu hazırlanır.

(6) Etüdü yapılacak alanlarda yürürlükteki imar planlarında uygun büyüklükte ve nitelikte sanayi alanı var ise bu alanlar için imar planını onaylayan kurumun ve üst ölçekli planlara uygunluğu yönüyle ilgisine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı veya ilgili büyükşehir belediye başkanlığının görüşünün alınması kaydıyla bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları uygulanmaz.

(7) Etüdü yapılacak alanın 1/12/2018 tarihli ve 30612 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırım Alanlarının Belirlenmesine Dair Yönetmelik kapsamında sınırların kesinleştirilmesi halinde bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları uygulanmaz.

Görüşü talep edilen kurum ve kuruluşlar

MADDE 6 –

(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında Bakanlık tarafından Çevre ve Şehircilik, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Tarım ve Orman, Kültür ve Turizm, Milli Savunma, Sağlık, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlıkları, ilgili kalkınma ajansı genel sekreterliği ile il özel idaresi veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığının; tespit edilen alanların belediye sınırları içerisinde olması halinde ise ilgili belediyenin/büyükşehir belediyesinin görüşleri alınır.

(2) Gerekli görülmesi halinde Bakanlık tarafından diğer kurum ve kuruluşların da görüşleri alınabilir.

Eşik analizi haritası ve yer seçimi etüt raporunun hazırlanması

MADDE 7 – (1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesine dayanılarak ihtiyacı karşılayabilecek büyüklükte tespit edilen alanlar için bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesi çerçevesinde temin edilen bilgiler işlenerek uygun ölçekte eşik analizi haritası ve bahse konu alanlara ilişkin aşağıdaki başlıkları içerecek şekilde yer seçimi etüt raporu hazırlanır:

a) Mevkii,

b) Şehir merkezine göre konumu,

c) Çevresinde bulunan diğer yerleşim merkezlerine (köy, kasaba) göre konumu,

ç) Büyüklüğü,

d) Mülkiyet ve kadastro durumu ve tahmini arazi maliyeti,

e) Karayolu, demiryolu, havayolu, denizyolu ulaşım altyapısına göre durumu,

f) İhtiyaç duyulabilecek tahmini içme ve kullanma suyu ile elektrik gücü, doğal gaz temin kaynakları,

g) Tahmini atıksu ve katı atık miktarının bertarafına ilişkin alıcı ortam varlığı,

ğ) Tarım arazilerinin sınıfları, mevcut arazi kullanım durumu, çevresindeki alanların mevcut ve planlama durumu,

h) İdari, imar ve mücavir alan sınırlarına göre konumu,

ı) Varsa çevre düzeni planına göre kullanım fonksiyonu,

i) Eğimi ve yönü ve varsa heyelan envanter haritasındaki konumu ve diğer kütle hareketleri ve sıvılaşma açısından durumu,

j) Diri fay haritası açısından aktif faylarla ilişkisi, meydana gelen tarihsel depremler ve diğer depremsellik verileri,

k) Hakim rüzgar yönü itibarıyla yakınındaki yerleşim merkezlerine etkisi,

l) Genişleme olanağının bulunup bulunmadığı, çevresinde konut ve yan sanayi, diğer ihtiyaç duyulabilecek destek ve hizmet birimlerinin yerleşimine uygun alan bulunup bulunmadığı,

m) Özel çevre koruma bölgeleri, sit alanları, milli parklar, tabiat parkları, tabiatı koruma alanları ve tabiat anıtları, yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları, sulak alanlar, doğal anıtlar gibi koruma alanları ile uluslararası sözleşmeler gereği korunması gereken alanlara göre konumu,

n) Drenaj durumu,

o) Taşkın yönetim planları ve yaşanmış seller açısından taşkına maruz kalma durumu,

ö) Yeraltı ve yüzeysel içme ve kullanma suyu kaynaklarına ve havzaları ile sulak alanlara göre konumu,

p) Maden ve jeotermal ruhsat sahaları ile mevcut veya planlanan işletme durumu.

Bölge ilanı

MADDE 8 –

(1) Yer seçimi etüt çalışmasının tamamlanmasının ardından Bakanlık tarafından özet değerlendirme raporu hazırlanır. Endüstri bölgesi ilanına ilişkin Cumhurbaşkanı kararının Resmî Gazete’de yayımlanması ile endüstri bölgesi alanı kesinleşir. Bölge sınırları dışında kalan ancak trafo, yol bağlantısı gibi altyapı için gerekli olan araziler de Cumhurbaşkanı kararına istinaden endüstri bölgesi alanına dâhil edilebilir.

(2) Endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanlar yatırım için gerekli olan sosyal, idari, lojistik, ticari vb. faaliyetler haricinde hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz.

(3) Kurum ve kuruluşlardan gelen başvurularda başvuru sahibi tarafından, Bakanlıkça resen yapılan çalışmalarda ise bölgenin kurulacağı il sınırları içindeki varsa sanayi odası, yoksa ticaret ve sanayi odası tarafından, başvurunun Cumhurbaşkanına sunulmasından önce yönetici şirketin kurulması zorunludur.

(4) 1/7/2017 tarihinden önce ilan edilen karma/ihtisas endüstri bölgeleri ile Bakanlıkça resen yapılan çalışmalarda il sınırları içindeki varsa sanayi odası, yoksa ticaret ve sanayi odası tarafından yönetici şirket kurulmaması durumunda yönetici şirket Bakanlıkça belirlenir.

Bölgeye ilişkin harcamalar

MADDE 9 –

(1) Bir alanın endüstri bölgesi ilan edilmesinin ardından, Yılı Programı ile Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar çerçevesinde Bakanlık yatırım programına ödenek tahsis edilir. Endüstri bölgelerinin kurulması için gerekli kamulaştırma bedeli, altyapı ile ilgili giderler ve bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinde sayılan kalemlerle ilgili harcamalar Bakanlık bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanır.

(2) Bakanlıkça uygun görülmesi hâlinde kamulaştırma bedeli ve altyapı ile ilgili giderler ve bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinde sayılan kalemlerle ilgili harcamalar yönetici şirket veya yatırımcılar tarafından da karşılanabilir.

Kamulaştırma

MADDE 10 –

(1) Bölge içinde kalan özel mülkiyete ait taşınmazlar kamulaştırılır. Kamulaştırma işlemleri Bakanlık tarafından yapılır ya da yaptırılır. Kamulaştırılan taşınmazlar Hazine adına tescil edilir. Gerekli hallerde, 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27 nci maddesi hükümlerine göre acele kamulaştırma yapılabilir.

(2) Bölge içinde kalan ve mülkiyeti Hazineye ait olan taşınmazlar ile devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler Kanunun amacına uygun olarak kullanılmak üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca endüstri bölgesi olarak tahsis edilir. Ayrıca bölge sınırları dışında kalan ancak trafo, yol bağlantısı gibi altyapı için gerekli olan araziler de kamulaştırılarak Hazine adına tescil edilir.

(3) Bölge içinde kalan ve mülkiyeti Hazineye ait olan taşınmazlar ile bedeli Bakanlık bütçesinden karşılanmak suretiyle kamulaştırılarak Hazine adına tescil edilen taşınmazlar üzerinde kırk dokuz yıl süreyle yönetici şirket veya yatırımcılar lehine bedeli karşılığında; kamulaştırma bedeli yönetici şirket veya yatırımcılar tarafından karşılanarak Hazine adına tescil edilen taşınmazlar üzerinde ise kırk dokuz yıl süreyle yönetici şirket veya yatırımcılar lehine bedelsiz olarak irtifak hakkı tesis edilir. Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler üzerinde ise kırk dokuz yıl süreyle kullanma izni verilir. İrtifak hakkı ve kullanma iznine ilişkin tüm işlemler Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yapılır. İrtifak hakkı ve/veya kullanma izni, yönetici şirketin veya yatırımcıların talebi ve Bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda yatırımın devam etmesi şartı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen koşullarla yenilenebilir.

İhale

MADDE 11 –

(1) Bakanlık tarafından gerekli harcamaları karşılanarak yatırıma hazır hale getirilen endüstri bölgeleri ile ilgili etüt, altyapı proje işlerinin gerçekleşmesine yönelik her türlü mal veya hizmet alımı ile yapım işleri ihaleleri, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile bu Kanunlar kapsamında çıkarılan ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleştirilir.

Halihazır harita, jeolojik ve jeoteknik etüt

MADDE 12 –

(1) Halihazır haritalar 26/6/2018 tarihli ve 30460 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği doğrultusunda, Bakanlık veya yönetici şirket tarafından hazırlattırılır, Bakanlıkça onaylanır.

(2) Bakanlığın Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Teknik Şartnamesi doğrultusunda Bakanlıkça veya yönetici şirketçe hazırlattırılan jeolojik ve jeoteknik etüt raporu ilgili kurum tarafından onaylanır.

İmar planı

MADDE 13 – (1) Endüstri bölgesi imar planı, Yerleşim ve Yapılaşma Talimatnamesi çerçevesinde Bakanlık veya yönetici şirket tarafından 1/5000 ölçeğinde nazım imar planı ve 1/1000 ölçeğinde uygulama imar planı olarak hazırlattırılır ve Bakanlıkça onaylanır.

(2) Sağlık Bakanlığı ile Bakanlık arasında düzenlenen protokol çerçevesinde belirlenen sağlık koruma bandı 1/5000 ile 1/1000 ölçekli imar planlarına ve plan notlarına işlenir.

(3) Bakanlıkça onaylanan imar planları valilikçe tespit edilen ilan yerlerinde ve Bakanlığın internet sitesinde bir hafta süre ile ilan edilir. İlan süresinin sonunda Bakanlıkça yürürlüğe konulur ve ilgili kurumlara bilgi verilir.

(4) Bir haftalık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. İtirazlar Bakanlığa yapılır. Bakanlık itirazları ve planları on beş gün içerisinde inceleyerek kesin karara bağlar. İtirazın uygun görülmemesi halinde karar tarihinden itibaren 15 gün içinde karar ilgiliye bildirilir. Kesinleşmiş imar planlarının birer kopyası bilgi için ilgili kurumlara gönderilir.

Parselasyon planı ile tevhit ve ifraz

MADDE 14 – (1) Kamulaştırma işlemleri tamamlanarak taşınmazları Hazine adına tescil edilen endüstri bölgelerinde kesinleşmiş imar planına uygun olarak imar planı içine giren arsa ve arazilerin düzenlenmesi işlemleri 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uyarınca yapılır.

(2) Bakanlık veya yönetici şirket tarafından onaylı imar planına uygun olarak, gerekli hallerde etaplar halinde hazırlattırılan düzenleme sahasına ait parselasyon planları, Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliğine uygun olarak düzenlenir ve Bakanlık onayıyla yürürlüğe girer.

(3) Parselasyon planlarının 3194 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin uygulanması yöntemiyle yapılması durumunda Bakanlıkça onaylanan plânlar, Bakanlık internet sitesinde bir hafta süre ile ilan edilir; itiraz olmaması halinde ilan süresinin sonunda yürürlüğe girer.

(4) Onaylı parselasyon planları, Bakanlık veya yönetici şirketçe teknik kontrol işlemleri için kadastro müdürlüğüne gönderilir. Tapu müdürlüğünde tescil işlemleri tamamlandıktan sonra tescil bilgisi yönetici şirket tarafından Bakanlığa gönderilir.

(5) İmar planına göre tescil edilmiş parsel sınırları esas alınarak tevhit ve ifraz işlemi yapılabilir.

Belirtilmemiş hususlar

MADDE 15 –

(1) İmar planı yapımı, parselasyon planı yapımı ve değişiklikleri hakkında bu Yönetmelikte belirtilmeyen hususlarda, mekânsal standartlar hariç 3194 sayılı Kanun ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen hususlar geçerlidir. Bölgelerde yapılacak yapılarda 29/6/2001 tarihli ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.

Projelerin hazırlanması ve onayı

MADDE 16 –

(1) Endüstri bölgeleri ile ilgili altyapı ve üstyapı projeleri, Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlık veya yönetici şirket tarafından belirlenen proje firmasına hazırlattırılır ve Bakanlık tarafından onaylanır. Elektrik şebekesi, enerji nakil hattı, haberleşme ve doğal gaz projeleri, ilgili mevzuat kapsamında yetkili kurum/kuruluşlarca onaylanmasını müteakip Bakanlık tarafından vize edilir.

Ruhsat, onay ve izinler

MADDE 17 –

(1) Yönetici şirket veya yatırımcı tarafından hazırlattırılacak imar ve parselasyon plânları, altyapı ve üstyapı projeleri ve bunlarla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları Bakanlık onayı ve denetimine tâbidir. Yönetici şirket ve yatırımcılar, her türlü ruhsat ve izinlere ilişkin harçlardan muaftır.

(2) Yapı ruhsatı, yapı kullanma izni 3194 sayılı Kanun ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen hususlar çerçevesinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatı ise 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ve bu Kanuna dayalı olarak çıkarılan yönetmelikte belirtilen hususlar çerçevesinde Bakanlık tarafından verilir.

(3) ÇED mevzuatına tabi faaliyetlerden “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilen ve Bakanlıkça yatırımı kabul edilen faaliyetler hakkında yönetici şirket veya yatırımcı tarafından alınması gereken diğer izin, onay ve ruhsatlar ilgili kurumlarca on beş gün içinde verilir.

Kontrollük hizmetleri

MADDE 18 –

(1) Yönetici şirket tarafından gerekli harcamaları karşılanarak yatırıma hazır hale getirilen endüstri bölgelerinde; altyapı ve üstyapı projelerinin kontrolü, arazi kontrolü ve bunlara ilişkin altyapı ve üstyapı inşaatlarının yapım kontrolü Bakanlık veya özellik arz eden işler için Bakanlıkça veya yönetici şirketçe belirlenen müşavir firma tarafından yapılır.

(2) Yatırımcılar tarafından hazırlanan altyapı ve üstyapı projelerinin kontrolü, arazi kontrolü ve bunlara ilişkin üstyapı inşaatlarının yapım kontrolü Bakanlık veya özellik arz eden işler için Bakanlıkça veya yönetici şirketçe belirlenen müşavir firma tarafından yapılır.

(3) Müşavir firmanın yönetici şirket tarafından belirlenmesi durumunda, Bakanlık ile müşavir firma arasında yapılacak protokol ile müşavir firmanın yetki ve sorumlulukları belirlenir.

Yönetici şirketin teşkili

MADDE 19 –

(1) Bölgenin yönetimi ve işletilmesinden sorumlu olarak kurulan yönetici şirkete; Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalar, yerel yönetimler, bankalar ve finans kurumları, bölgede sınai faaliyet yürüten yerli ve yabancı özel hukuk tüzel kişileri, konuyla ilgili vakıf, kooperatif ve dernekler, ilgili kamu kuruluşları ve ihracatçı birlikleri, kurucu ya da sonradan ortak olabilirler. Yabancı özel hukuk tüzel kişileri 5/6/2003 tarihli ve 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yönetici şirkete iştirak edebilir.

(2) Yönetici şirket, başvurunun Cumhurbaşkanına sunulmasından önce Bakan oluruyla belirlenir.

(3) Yönetici şirket, bölgeyi yönetebilmek ve işletebilmek için bölgenin ilanından sonra kuruluş esas sözleşmesinde değişiklik yapar. Esas sözleşme değişiklik işlemleri bölge ilanının Resmî Gazete’de yayımı tarihinden itibaren en geç iki ay içerisinde sonuçlandırılır. Yönetici şirket tarafından esas sözleşme değişikliklerinin ticaret siciline tescil edilmemiş olması durumunda yeni bir yönetici şirket kurulabilir veya Bakanlıkça bölgenin terkin işlemleri başlatılabilir.

(4) Şirket esas sözleşmesinde amaç, faaliyet konusu ve ortaklık yapısına ilişkin hususlarda yapılacak her türlü değişiklikten önce Bakanlığın uygun görüşünün alınması zorunludur. Diğer sözleşme değişiklikleri 15 gün içerisinde Bakanlığa bildirilir.

Yönetici şirketin gelir ve giderleri

MADDE 20 –

(1) Bölgenin yönetilmesi ve işletilmesinden kaynaklanan giderler Yönetici Şirket tarafından karşılanır.

(2) Katılım payları yönetici şirket tarafından belirlenir. Bakanlık, gerekli görmesi halinde endüstri bölgelerindeki katılım payı üst limitlerini belirlemeye yetkilidir.

(3) Yönetici şirket tarafından gerekli harcamaları karşılanarak yatırıma hazır hale getirilen bölgelerde irtifak hakkı tesis edilen ve/veya kullanma izni verilen araziler, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının devir ve alt kiralamaya yönelik düzenlemeleri çerçevesinde ve her türlü sorumluluk kendisine ait olmak üzere yönetici şirket tarafından parseller halinde veya işletme binaları da yapılmak suretiyle yatırımcılara devredilebilir veya kiralanabilir.

Yönetici şirketin görev ve sorumlulukları

MADDE 21 –

(1) Yönetici şirketin görev ve sorumlulukları şunlardır:

a) Bölgeyi yönetmek ve işletmek,

b) Bölgede sunulan hizmetlerin karşılığı olarak yatırımcılardan katılım paylarını tahsil etmek,

c) Yönetici şirket tarafından gerekli harcamaları karşılanarak yatırıma hazır hale getirilen bölgelerdeki, imar plânı ve parselasyon plânları ve değişiklikleri ile altyapı ve üstyapı ile ilgili etüt, harita, plân ve projeleri hazırlamak, kontrollük için müşavirlik hizmetleri almak ve Bakanlık veya yetkili kurumların onayına sunmak, altyapı ve üstyapı projelerine ilişkin ruhsat ve izinleri almak, altyapı ve üstyapı yapım işlerini gerçekleştirmek, gerçekleştirilemeyen bölge için zorunlu olan ulaşım, su, kanalizasyon, doğalgaz, elektrik iletim hattı gibi altyapı yapım işlerini Bakanlık koordinasyonunda ilgili kurum ve kuruluşlarla birlikte yürütmek,

ç) Bölgenin altyapı ve üstyapısına ilişkin bakım, onarım, yenileme ve benzeri işlere ait harcamaları yapmak,

d) Bölgede atık su, katı atık, toprak kirliliği, gürültü ve hava kirliliği, tehlikeli atık, tıbbi atık, radyoaktif madde ve kimyasalların yönetimi, atıkların toplanması, geçici depolanması ve taşınmasına yönelik iş ve işlemler, atık yönetimine ilişkin altyapı hizmetlerinin sağlanması, yangından korunma ve yangınla mücadele, acil durum planlarının hazırlanması ve koordinasyonu, tahliye, ilk yardım ve acil tıbbi müdahale ile doğal afetler ve benzeri konularda ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp gerekli harcamaları yapmak ve ilgili mevzuat çerçevesinde önlemleri almak,

e) Bölge için gerekli olan temizlik, elektrik, içme ve kullanma suyu, arıtma, doğal gaz, akaryakıt, ısıtma ve havalandırma, dağıtım şebekeleri, kanalizasyon, bölge içi yollar, ses ve veri iletişimi, bilişim hizmetleri ve benzeri hizmetlerin sağlanması ve kesintisiz olarak sürmesi için ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp gerekli harcamaları yapmak ve ilgili mevzuat çerçevesinde önlemleri almak,

f) Her yılın sonunda kendisinin ve bölge içerisinde yer alan yatırımcıların gerçekleştirdiği faaliyetlerin etki değerlendirmesini yapmak ve bu konuda düzenlenen raporun bir örneğini Bakanlığa göndermek,

g) Yatırımcıların faaliyetleriyle ilgili Bakanlık tarafından istenilen ek bilgi ve belgeleri belirlenen sürede ve formata uygun olarak göndermek,

ğ) Her türlü hesap ve işlemlerini yeminli mali müşavire inceletmek,

h) Bakanlığın bölgede yapacağı her türlü kontrol ve denetim faaliyetleri için gerekli çalışma ortamını hazırlamak,

ı) Bakanlığın bölge için vereceği diğer görevleri yapmak.

Bakanlık denetimi

MADDE 22 –

(1) Bölgedeki yönetici şirketin faaliyet ve uygulamaları gerekli görülen durumlarda Bakanlık tarafından denetlenir.

(2) Bakanlık, bölgede Kanunda belirtilen amacın dışında faaliyet gösteren yönetici şirketi uyarır ve amacına uygun faaliyette bulunulması için süre verir. Bu sürenin sonunda yönetici şirketin amacı doğrultusunda faaliyet göstermediğinin tespit edilmesi durumunda Bakanlık, görevli mahkemeye başvurarak mevcut yönetici şirketin yönetim kurulu üyelerinin görevlerinin sona erdirilmesini, şirketin yönetimi için kayyum tayin edilmesini ve yönetici şirketin tasfiyesini ister. Mahkemece yönetici şirketin tasfiyesine karar verilmesi halinde şirket ve yöneticilerin hak ve yükümlülükleri ile sorumlulukları saklı kalmak kaydıyla yeni bir yönetici şirket kurulabilir veya Bakanlıkça bölgenin terkin işlemleri başlatılabilir.

(3) Yönetici şirket, kendisine ve bölge içerisinde yer alan yatırımcıların faaliyetlerine ilişkin verileri Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.

(4) Yönetici şirket, her türlü hesap ve işlemlerini yıllık olarak müteakip yılın Ocak ayında ve gerekli görülen hallerde her zaman yeminli mali müşavire inceletir. Yeminli mali müşavir, düzenlediği denetim raporunun birer örneğini her yılın Mayıs ayı sonuna kadar yönetici şirkete ve Bakanlığa eş zamanlı olarak gönderir.

Yatırım izni

MADDE 23 –

(1) Yatırımcı, yatırımcı başvuru formunu doldurarak ön yer tahsisi talepleri için Bakanlığa veya yönetici şirkete başvurur. Yönetici şirkete yapılan tüm ön yer tahsis talepleri en geç onbeş gün içerisinde Bakanlığa bildirilir. Ön yer tahsisi Bakanlıkça yapılır.

(2) Ön yer tahsisi yapılan yatırımcı, faaliyeti ile ilgili olarak ÇED mevzuatına göre hazırlanacak raporu Çevre ve Şehircilik Bakanlığına sunar. Raporun Çevre ve Şehircilik Bakanlığına intikal tarihinden itibaren inceleme, değerlendirme ve nihai karar verme süresi iki aydır. Bu süreye faaliyet sahibinin raporu düzeltmesi için tanınan süre dahil değildir. Faaliyet sahibi, düzeltilmesi istenen raporu on beş gün içerisinde düzelterek Çevre ve Şehircilik Bakanlığına vermek zorundadır.

(3) Yatırımcı, faaliyeti ile ilgili olarak “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararını aldıktan sonra, yatırımda kullanacağı sabit yatırım tutarının binde beşini geçmemek üzere Cumhurbaşkanınca belirlenen oran dâhilinde hesaplanan tutarı, bütçeye gelir kaydedilmek üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırır.

(4) Yatırımcının bu maddede düzenlenen yükümlülüklerini yerine getirmesini takiben Bakanlığın uygun görüşü üzerine yatırımcı lehine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından irtifak hakkı tesis edilir veya kullanma izni verilir.

(5) Yönetici şirket lehine irtifak hakkı tesis edilen veya kullanma izni verilen alanlar, parseller hâlinde veya işletme binaları da yapılmak suretiyle, yönetici şirket tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığının devir ve alt kiralamaya yönelik düzenlemeleri çerçevesinde bu maddede düzenlenen yükümlülüklerini yerine getiren yatırımcılara devredilir veya kiralanır. İrtifak hakkı devri veya alt kiralamaya ilişkin işlemler Bakanlığa en geç onbeş gün içinde bildirilir.

Ödeneğin kullanılması

MADDE 24 –

(1) Karma/İhtisas Endüstri Bölgelerinin kurulması için gerekli kamulaştırma, etüt, plan, proje, müşavirlik ve kontrollük ile altyapı yapımıyla ilgili giderler, bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtildiği üzere Bakanlık bütçesinde yer alan ödeneklerden karşılanabilir.

(2) Bakanlık tarafından gerekli harcamaları karşılanarak yatırıma hazır hale getirilen endüstri bölgeleri ile ilgili her türlü mal veya hizmet alımı ile yapım işleri ihaleleri, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile bu Kanunlar kapsamında çıkarılan ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleştirilir.

Harcama kalemleri

MADDE 25 –

(1) Bölgenin kurulması ve yatırıma hazır hale getirilmesi amacıyla Bakanlık bütçesine konan ödenekler, aşağıdaki harcamalar için kullanılabilir:

a) Fizibilite etüdü,

b) Yer seçimi, kamulaştırma haritası, halihazır harita ve jeolojik ve jeoteknik etüt yapımı, imar ve parselasyon planlarının hazırlanması, altyapı projeleri için gerekli olan her türlü veri, bilgi, belge, harita, rapor ve benzeri dokümanların alımı ile bu dokümanlara ilişkin kırtasiye, baskı, kopyalama, çoğaltma ve benzeri işler,

c) Kamulaştırma,

ç) İhale,

d) Bilirkişi,

e) Ruhsat, izin, onay ve harçlar,

f) Halihazır harita, jeolojik ve jeoteknik etüt, imar planı, imar planının araziye aplikasyonu, parselasyon planı ve aplikasyonu, tapu tescil işlemleri, zeminde arazi ve arsa düzenleme uygulamaları, altyapı zemin araştırma raporu, altyapı uygulama projeleri, keşif ve metraj, arıtma tesisi uygulama projeleri ve benzeri işler,

g) Bölgeye ait, idari hizmet binaları ile yol, içme suyu, kanalizasyon, elektrik şebekesi, enerji nakil hattı, zemin iyileştirme, peyzaj, drenaj, istinat ve ihata duvarı, köprü, gölet, arıtma tesisi, sondaj, isale ve terfi hatları, su depoları, haberleşme hatları, boru iletim hattı, dekopaj, tünel, viyadük, demiryolu hemzemin geçidi, demiryolu hattı, liman, deniz dolgusu, iskele, rıhtım, su sondaj kuyusu, imalat, ihzarat, nakliye, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile ve benzeri yapım işleri,

ğ) Her türlü kontrollük ve müşavirlik hizmetleri,

h) Bölgenin yurt içi ve yurt dışında tanıtımına yönelik faaliyetler,

ı) Bölgenin kurulması ve yatırıma hazır hale getirilmesine ilişkin diğer işler,

ile ilgili mal ve hizmet alımlarına ilişkin harcamalar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Münferit Yatırım Yeri

Başvuru ve başvuru şartları

MADDE 26 –

(1) Münferit bir sanayi yatırımını gerçekleştirmek amacıyla yatırımı gerçekleştirecek yerli ve/veya yabancı gerçek ya da tüzel kişilerin başvurusu üzerine önerilen alanların, Cumhurbaşkanınca münferit yatırım yeri olarak tahsis edilmesine karar verilebilir.

(2) Münferit yatırım yeri talebinde bulunan başvuru sahibi, fizibilite raporunu hazırlayarak Bakanlığa başvurur.

(3) Fizibilite raporunun Bakanlıkça incelenmesinin ardından uygun görülmesi durumunda yer seçimi etüdü yapılır. Söz konusu fizibilite raporunun uygun bulunmaması halinde gerekçeleri ile birlikte başvuru sahibine bildirilir.

(4) Münferit yatırım yeri başvurularında;

a) Gerçekleştirme süresi beş yılı geçmemek üzere her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranına göre güncellenmek kaydıyla en az 280.000.000 TL (ikiyüzseksenmilyon Türk Lirası) tutarında sabit yatırım taahhüdünün bulunması,

b) Söz konusu faaliyet için ileri teknoloji kullanılması,

c) Talep edilen alanın en az yüzellibin metre kare büyüklüğünde olması,

ç) Başvuru sahibinin talep edilen alanın tamamına yönelik yatırım taahhüdünün bulunması,

şartları aranır.

(5) Yatırım taahhüdü için gerekli beş yıllık süre, irtifak hakkı tesis edilmesi ve/veya kullanım izni verilmesinin ardından başlar.

Yer seçimi ve ilan

MADDE 27 –

(1) Bakanlıkça uygun bulunan başvurular için, bu Yönetmeliğin 5, 6 ve 7 nci maddelerinde açıklandığı şekilde yer seçimi etüdü yapılır ve özet değerlendirme raporu hazırlanır.

(2) ÇED mevzuatı uyarınca “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararının alınmasının ardından; alanın, Cumhurbaşkanı kararı ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27 nci maddesi uyarınca acele kamulaştırma yapılabileceği kaydıyla münferit yatırım yeri olarak tahsis edilmesine karar verilir.

(3) Başvuru sahibinin, Cumhurbaşkanı kararından önce münferit yatırım yeri olarak ilan edilecek alanların yönetim ve işletilmesinden sorumlu olmak üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre bir anonim şirket kurması zorunludur.

(4) Münferit yatırım yeri olarak tahsis edilen alanlar yatırım için gerekli olan sosyal, idari, lojistik, ticari ve benzeri faaliyetler haricinde hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz.

Kamulaştırma, irtifak hakkı tesis edilmesi ve/veya kullanma izni verilmesi

MADDE 28 –

(1) Münferit yatırım yeri olarak tahsis edilen alan içerisinde özel mülkiyete konu araziler bulunması durumunda bu arazilerin Bakanlıkça kamulaştırılmasının ardından Hazine adına tescili yapılır.

(2) Başvuru sahibi lehine, Kanunun 3 ve 4 üncü madde hükümleri de dikkate alınarak bedelli ve/veya bedelsiz olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca kırk dokuz yıl süreyle irtifak hakkı tesis edilir. Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler üzerinde ise kırk dokuz yıl süreyle kullanma izni verilir.

(3) Tesis edilen irtifak hakkı ve/veya verilen kullanma izni, başvuru sahibinin talebi ve Bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda yatırımın devam etmesi şartı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen koşullarla yenilenebilir.

(4) İrtifak hakkı tesis edilmesi veya kullanma izni verilmesi süreci; başvuru sahibi tarafından sabit yatırım tutarının binde beşini geçmemek üzere Cumhurbaşkanınca belirlenen oran dâhilinde hesaplanan tutarın, Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılmasını takiben başlatılır.

Yönetim, işletme ve denetim

MADDE 29 –

(1) Münferit yatırım yeri olarak tahsis edilen alanların yönetim ve işletilmesi ile bu alanların yatırıma hazır hale getirilmesi için gerekli her türlü altyapı ve üstyapı ile ilgili etüt, harita, plan, proje ve yapım işlerine ilişkin tüm giderlerden bu Yönetmeliğin 27 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereği kurulan anonim şirket sorumlu olur.

(2) Başvuru sahibinin faaliyet ve uygulamaları gerekli görülen durumlarda Bakanlık tarafından denetlenir.

(3) Mücbir sebepler dışında verilen beş yıllık taahhüt süresi içerisinde yatırımın gerçekleşmemesi durumunda gecikmenin gerekçeleri Bakanlığın teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca değerlendirilir ve gerekirse bu süre bir defaya mahsus olmak üzere bir yıl uzatılabilir. Verilen ek süre içerisinde taahhüdün gerçekleşmemesi halinde Bakanlığın teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca münferit yatırım yeri tahsisinin kaldırılmasına karar verilebilir.

(4) Başvuru sahibi, münferit yatırım yerinde atık su, katı atık, toprak kirliliği, gürültü ve hava kirliliği, tehlikeli atık, tıbbi atık, radyoaktif madde ve kimyasalların yönetimi, atıkların toplanması, geçici depolanması ve taşınmasına yönelik iş ve işlemler, atık yönetimine ilişkin altyapı hizmetlerinin sağlanması, yangından korunma ve yangınla mücadele, acil durum planlarının hazırlanması ve koordinasyonu, tahliye, ilk yardım ve acil tıbbi müdahale ile doğal afetler ve benzeri konularda ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp gerekli harcamaları yapar ve ilgili mevzuat çerçevesinde önlemleri alır.

(5) Başvuru sahibi, münferit yatırım yeri için gerekli olan temizlik, elektrik, içme ve kullanma suyu, arıtma, doğal gaz, akaryakıt, ısıtma ve havalandırma, dağıtım şebekeleri, kanalizasyon, bölge içi yollar, ses ve veri iletişimi, bilişim hizmetleri ve benzeri hizmetlerin sağlanması ve kesintisiz olarak sürmesi için ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp gerekli harcamaları yapar ve ilgili mevzuat çerçevesinde önlemleri alır.

(6) Başvuru sahibi, her yılın sonunda bölge içerisinde gerçekleştirilen faaliyetlerin etki değerlendirmesini yaparak bu konuda düzenlenen raporun bir örneğini Bakanlığa göndermek, Bakanlığın bölgede yapacağı her türlü kontrol ve denetim faaliyetleri için gerekli çalışma ortamını hazırlamak ve Bakanlığın bölge için vereceği diğer görevleri yapmakla yükümlüdür.

Halihazır harita, imar ve parselasyon planları, altyapı ve üstyapı projeleri ve uygulama

MADDE 30 –

(1) Münferit yatırım yerine ait halihazır harita, jeolojik-jeoteknik etüt raporu, imar ve parselasyon planları bu Yönetmeliğin 12, 13, 14 ve 15 inci maddelerindeki hükümler uyarınca başvuru sahibi tarafından hazırlattırılarak Bakanlık tarafından onaylanır.

(2) Münferit yatırım yerine ait altyapı ve üstyapı projeleri Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde başvuru sahibi yatırımcı tarafından hazırlattırılır ve Bakanlık tarafından onaylanır. Elektrik şebekesi, enerji nakil hattı, haberleşme ve doğal gaz projeleri, ilgili mevzuat kapsamında yetkili kurum/kuruluşlarca onaylanmasını müteakip Bakanlık tarafından vize edilir.

(3) Münferit yatırım yeri ile ilgili altyapı ve üstyapı yapım işleri başvuru sahibi tarafından projelerine uygun olarak gerçekleştirilir. Gerçekleştirilemeyen münferit yatırım yeri için zorunlu olan ulaşım, su, kanalizasyon, doğalgaz, elektrik iletim hattı gibi altyapı yapım işleri, Bakanlık koordinasyonunda başvuru sahibi ile ilgili kurum ve kuruluşlarla yürütülür.

(4) Münferit yatırım yerlerindeki altyapı ve üstyapı projelerinin kontrolü, arazi kontrolü ve bunlara ilişkin altyapı ve üstyapı yapım işlerinin kontrolü Bakanlık veya özellik arz eden işler için Bakanlıkça veya başvuru sahibince belirlenen müşavir firma tarafından yapılır. Müşavir firmanın başvuru sahibi tarafından belirlenmesi durumunda Bakanlık ile müşavir firma arasında yapılacak protokol ile müşavir firmanın yetki ve sorumlulukları belirlenir.

Ruhsat ve izinler

MADDE 31 –

(1) Başvuru sahibi tarafından hazırlattırılacak altyapı ve üstyapı projeleri ve bunlarla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları Bakanlık onayı ve denetimine tâbidir. Münferit yatırım yerlerindeki yatırımlar Bakanlık tarafından onaylanan ruhsat ve izinlere ilişkin harçlardan muaftır.

(2) Yapı ruhsatı, yapı kullanma izni 3194 sayılı Kanun ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen hususlar çerçevesinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatı ise 3572 sayılı Kanun ve bu Kanun kapsamında çıkarılan ilgili mevzuatta belirtilen hususlar çerçevesinde Bakanlık tarafından verilir.

(3) ÇED mevzuatına tabi faaliyetlerden “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilen ve Bakanlıkça yatırımı kabul edilen faaliyetler hakkında yatırımın tamamlanıp tesisin üretime geçebilmesi için alınması gereken diğer izin, onay ve ruhsatlar ilgili kurumlarca on beş gün içinde verilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Özel Endüstri Bölgesi

Başvuru ve başvuru şartları

MADDE 32 –

(1) Yerli ve/veya yabancı gerçek ya da tüzel kişilerin başvurusu üzerine önerilen alanların, Cumhurbaşkanınca özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmesine karar verilebilir.

(2) Özel endüstri bölgesi talebinde bulunan başvuru sahibi, fizibilite raporunu hazırlayarak Bakanlığa başvurur.

(3) Fizibilite raporunun Bakanlıkça incelenmesinin ardından uygun görülmesi durumunda yer seçimi etüdü yapılır. Söz konusu fizibilite raporunun uygun bulunmaması halinde gerekçeleri ile birlikte başvuru sahibine bildirilir.

(4) Özel endüstri bölgesi başvurularında;

a) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunması durumunda, arazi alanının yüzellibin metrekareden büyük olması, kurulduğu dönemde geçerli olan imar plânları uyarınca gerekli izinleri alarak faaliyete geçmiş olması ve yeni yapılacak yatırım yeri için öneri alanın içinde veya bitişiğinde en az ellibin metrekare tevsi imkânının bulunması,

b) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunmaması durumunda arazi alanının ikiyüzbin metrekareden büyük olması,

c) Gerçekleştirme süresi beş yılı geçmemek üzere her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranına göre güncellenmek kaydıyla en az 570.000.000 TL (beşyüzyetmişmilyon Türk Lirası) tutarında yeni yatırım taahhüdünün bulunması,

ç) Başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişilerin, önerilen alanın en az %51’inin mülkiyetine ve/veya varsa süreleri ile sınırlı olmak kaydıyla irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip olması,

şartları aranır.

(5) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre tanımlanan şirketler topluluğu adına yapılan başvurularda, dördüncü fıkrada yer alan şartların hakim ve bağlı şirketler tarafından müştereken karşılanması mümkündür.

(6) Özel endüstri bölgesi ilan edilecek alanlarda yatırıma başlanmış ancak tamamlanmamış olan yatırımlar da yeni yatırım taahhüdü kapsamına alınır. Bu kapsamda taahhüt edilen yatırımlara ait tesislerin yapı ruhsatlarının ilan tarihinden önce alınmış olması zorunludur.

(7) Yeni yatırım taahhüdü için gerekli beş yıllık süre; başvuru sahibinin mülkiyetinde olan ve/veya irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip olduğu alanlarda Bölgenin ilan tarihinde, diğer alanlarda ise başvuru sahibi lehine irtifak hakkı tesis edilmesi ve/veya kullanma izni verilmesinin ardından başlar.

(8) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunan alanlara ilişkin başvuru dosyasında fizibilite raporuna ilave olarak ilgili kurumca tasdikli imar planı ve mevcut yapılara ait yapı kullanma izin belgelerinin bulunması zorunludur.

(9) Yeni yatırım taahhüdü olarak gösterilen ve inşası halen devam eden tesisler için ise ilgili kurumca tasdikli imar planı ve yapılara ait yapı ruhsatlarının başvuru dosyasında yer alması zorunludur.

Yer seçimi ve ilan

MADDE 33 –

(1) Bakanlıkça uygun bulunan başvurular için; bu Yönetmeliğin 5, 6 ve 7 nci maddelerinde açıklandığı şekilde yer seçimi etüdü yapılır ve özet değerlendirme raporu hazırlanır.

(2) ÇED mevzuatı uyarınca “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararının alınmasının ardından; alanın, Cumhurbaşkanı kararı ile özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmesine karar verilir.

(3) Başvuru sahibinin, Cumhurbaşkanı kararından önce özel endüstri bölgesi olarak ilan edilecek alanların yönetim ve işletilmesinden sorumlu olmak üzere 6102 sayılı Kanuna göre bir anonim şirket kurması zorunludur.

(4) Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanlar yatırım için gerekli olan sosyal, idari, lojistik, ticari ve benzeri faaliyetler haricinde hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz.

Kamulaştırma, irtifak hakkı tesis edilmesi ve/veya kullanma izni verilmesi

MADDE 34 –

(1) Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanlarda başvuru sahibinin mülkiyetinde olanlar dışında özel mülkiyete konu araziler bulunması halinde bu arazilerin Bakanlıkça kamulaştırılmasının ardından Hazine adına tescili yapılır.

(2) Başvuru sahibi lehine, Kanunun 3 ve 4 üncü madde hükümleri de dikkate alınarak bedelli ve/veya bedelsiz olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca kırk dokuz yıl süreyle irtifak hakkı tesis edilir. Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler üzerinde ise kırk dokuz yıl süreyle kullanma izni verilir.

(3) Özel endüstri bölgesi ilanından önce yatırımcı başvuru sahibi lehine Hazineye ait alanlar üzerinde tesis edilmiş irtifak hakları ve/veya Devletin hüküm veya tasarrufu altında bulunan taşınmazlar üzerinde verilmiş kullanma izinleri korunarak, endüstri bölgelerine sağlanan teşvikler çerçevesinde irtifak hakkı ve/veya kullanma izni süre ve bedelleri yatırımcı lehine revize edilir.

(4) Tesis edilen irtifak hakkı ve/veya verilen kullanma izni, başvuru sahibinin talebi ve Bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda yatırımın devam etmesi şartı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen koşullarla yenilenebilir.

Yönetim, işletme, denetim, gelir ve giderler

MADDE 35 –

(1) Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanların yönetim ve işletilmesi ile bölgenin yatırıma hazır hale getirilmesi için gerekli her türlü altyapı ve üstyapı ile ilgili etüt, harita, plan, proje ve yapım işlerine ilişkin tüm giderlerden bu Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin üçüncü fıkrası gereği kurulan anonim şirket sorumlu olur.

(2) Başvuru sahibinin faaliyet ve uygulamaları gerekli görülen durumlarda Bakanlık tarafından denetlenir.

(3) Mücbir sebepler dışında verilen beş yıllık taahhüt süresi içerisinde yatırımın gerçekleşmemesi durumunda gecikmenin gerekçeleri Kurulca değerlendirilir ve gerekirse bu süre bir defaya mahsus olmak üzere Cumhurbaşkanınca bir yıl uzatılabilir. Verilen ek süre içerisinde taahhüdün gerçekleşmemesi halinde Bakanlığın teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca özel endüstri bölgesinin terkin edilmesine karar verilebilir.

(4) Başvuru sahibi, her yılın sonunda bölge içerisinde kendisi ve diğer yatırımcılar tarafından gerçekleştirilen faaliyetlerin etki değerlendirmesini yaparak bu konuda düzenlenen raporun bir örneğini Bakanlığa göndermek, Bakanlığın bölgede yapacağı her türlü kontrol ve denetim faaliyetleri için gerekli çalışma ortamını hazırlamak ve Bakanlığın Bölge için vereceği diğer görevleri yapmakla yükümlüdür.

(5) Bölgenin yönetimi ve işletilmesine ilişkin giderlerden başvuru sahibi gerçek ya da tüzel kişiler sorumludur.

(6) Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alan sınırları içerisinde kalan, başvuru sahibinin mülkiyetindeki araziler parseller halinde veya işletme binaları da yapılmak suretiyle satılabilir veya kiraya verilebilir.

(7) İrtifak hakkı tesis edilen ve/veya kullanma izni verilen araziler, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının devir ve alt kiralamaya yönelik düzenlemeleri çerçevesinde ve her türlü sorumluluk kendisine ait olmak üzere başvuru sahibi tarafından diğer yatırımcılara devredilebilir veya kiralanabilir.

(8) Başvuru sahibi, özel endüstri bölgesinde atık su, katı atık, toprak kirliliği, gürültü ve hava kirliliği, tehlikeli atık, tıbbi atık, radyoaktif madde ve kimyasalların yönetimi, atıkların toplanması, geçici depolanması ve taşınmasına yönelik iş ve işlemler, atık yönetimine ilişkin altyapı hizmetlerinin sağlanması, yangından korunma ve yangınla mücadele, acil durum planlarının hazırlanması ve koordinasyonu, tahliye, ilk yardım ve acil tıbbi müdahale ile doğal afetler ve benzeri konularda ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp gerekli harcamaları yapar ve ilgili mevzuat çerçevesinde önlemleri alır.

(9) Başvuru sahibi, özel endüstri bölgesi için gerekli olan temizlik, elektrik, içme ve kullanma suyu, arıtma, doğal gaz, akaryakıt, ısıtma ve havalandırma, dağıtım şebekeleri, kanalizasyon, bölge içi yollar, ses ve veri iletişimi, bilişim hizmetleri ve benzeri hizmetlerin sağlanması ve kesintisiz olarak sürmesi için ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp gerekli harcamaları yapar ve ilgili mevzuat çerçevesinde önlemleri alır.

Halihazır harita, imar ve parselasyon planları, altyapı ve üstyapı projeleri ve uygulama

MADDE 36 –

(1) Özel endüstri bölgesine ait halihazır harita, jeolojik-jeoteknik etüt raporu, imar ve parselasyon planları bu Yönetmeliğin 12, 13, 14 ve 15 inci maddelerindeki hükümler uyarınca başvuru sahibi tarafından hazırlattırılarak Bakanlık tarafından onaylanır.

(2) Yeni yapılacak olan yatırımlarda özel endüstri bölgelerinin imar plânları ile bölge içindeki parsel ifraz, tevhit, terk, ihdas ve benzeri imar uygulaması işlemleri başvuru sahibi tarafından hazırlanarak Bakanlıkça onaylanır. Daha önce imar plânı onaylanmış olan yerlerde ise gerekli görülmesi halinde mevcut plândan gelen haklar saklı kalmak kaydıyla imar plânları, başvuru sahibi tarafından yeniden hazırlanarak Bakanlıkça onaylanabilir.

(3) Özel endüstri bölgesine ait altyapı ve üstyapı projeleri Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde başvuru sahibi tarafından hazırlattırılır ve Bakanlık tarafından onaylanır. Elektrik şebekesi, enerji nakil hattı, haberleşme ve doğal gaz projeleri, ilgili mevzuat kapsamında yetkili kurum/kuruluşlarca onaylanmasını müteakip Bakanlık tarafından vize edilir.

(4) Özel endüstri bölgesi ile ilgili altyapı ve üstyapı yapım işleri başvuru sahibi ve diğer yatırımcılar tarafından gerçekleştirilir. Gerçekleştirilemeyen özel endüstri bölgesi için zorunlu olan ulaşım, su, kanalizasyon, doğalgaz, elektrik iletim hattı gibi altyapı yapım işleri, Bakanlık koordinasyonunda başvuru sahibi ile ilgili kurum ve kuruluşlarla yürütülür.

(5) Özel endüstri bölgesindeki altyapı ve üstyapı projelerinin kontrolü, arazi kontrolü ve bunlara ilişkin altyapı ve üstyapı inşaatı yapım işlerinin kontrolü Bakanlık veya özellik arz eden işler için Bakanlıkça veya başvuru sahibince belirlenen müşavir firma tarafından yapılır. Müşavir firmanın başvuru sahibi tarafından belirlenmesi durumunda Bakanlık ile müşavir firma arasında yapılacak protokol ile müşavir firmanın yetki ve sorumlulukları belirlenir.

Ruhsat ve izinler

MADDE 37 –

(1) Özel endüstri bölgesi ilan edilen alanlarda yer alan ve daha önce izin, onay ve ruhsatları alınmış yatırımların tüm izin, onay ve ruhsatları geçerliliğini korur. Başvuru sahibi veya diğer yatırımcılar tarafından hazırlattırılan altyapı ve üstyapı projeleri ve bunlarla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları Bakanlık onayı ve denetimine tâbidir. Özel endüstri bölgeleri içerisinde gerçekleştirilecek yatırımlar Bakanlık tarafından onaylanan ruhsat ve izinlere ilişkin harçlardan muaftır.

(2) Yapı ruhsatı, yapı kullanma izni 3194 sayılı Kanun ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen hususlar çerçevesinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatı ise 3572 sayılı Kanun ve bu Kanun kapsamında çıkarılan ilgili mevzuatta belirtilen hususlar çerçevesinde Bakanlık tarafından verilir.

(3) ÇED mevzuatına tabi faaliyetlerden “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilen ve Bakanlıkça yatırımı kabul edilen faaliyetler hakkında yatırımın tamamlanıp tesisin üretime geçebilmesi için alınması gereken diğer izin, onay ve ruhsatlar ilgili kurumlarca on beş gün içinde verilir.

(4) Özel endüstri bölgesinde yatırım yapmak isteyen diğer yatırımcılar, yatırımcı başvuru formunu doldurarak özel endüstri bölgesinin yönetimi ve işletilmesinden sorumlu gerçek veya tüzel kişiye başvurur. Özel endüstri bölgesinin yönetimi ve işletilmesinden sorumlu gerçek veya tüzel kişi, Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde başvuru aşamasında hazırlanan fizibilite raporunda belirtilen sektörlerin birinde faaliyet göstermesi kaydıyla diğer yatırımcıları belirler.

(5) Belirlenen yatırımcılar faaliyeti ile ilgili olarak ÇED mevzuatına göre hazırlanacak raporu Çevre ve Şehircilik Bakanlığına sunar. Raporun Çevre ve Şehircilik Bakanlığına intikal tarihinden itibaren inceleme, değerlendirme ve nihai karar verme süresi iki aydır. Bu süreye faaliyet sahibinin raporu düzeltmesi için tanınan süre dahil değildir. Faaliyet sahibi, düzeltilmesi istenen raporu on beş gün içerisinde düzelterek Çevre ve Şehircilik Bakanlığına vermek zorundadır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 38 –

(1) 9/2/2018 tarihli ve 30327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstri Bölgeleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Özel endüstri bölgelerinde anonim şirket kurulması

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilan edilen özel endüstri bölgeleri için bu Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uygulanmaz.

Yürürlük

MADDE 39 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 40 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

KOBİ REHBERLİĞİ VE TEKNİK DANIŞMANLIK HİZMETLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

Sayfa: 50 RESMÎ GAZETE 5 Şubat 2019 – Sayı: 30677

YÖNETMELİKLER

Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığından:

KOBİ REHBERLİĞİ VE TEKNİK DANIŞMANLIK

HİZMETLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; küçük ve orta ölçekli işletmelerin mevcut durumlarını analiz etmek, sorunlarına çözüm aramak, ihtiyaçlarını belirlemek, beceri ve kabiliyetlerini geliştirmek ve yurt içi ve yurt dışı pazarlarda rekabet edebilir düzeye gelebilmelerini sağlamak için Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı tarafından sağlanan destekler kapsamında yararlanacakları rehberlik ve danışmanlık hizmetlerine ilişkin esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı tarafından sağlanan destekler kapsamında, küçük ve orta ölçekli işletmelerin yararlandıkları rehberlik ve danışmanlık hizmetlerini sunacak KOBİ rehberlerinin ve teknik danışmanların; niteliklerinin ve sunacakları hizmetlerin belirlenmesi, yetkilendirilmesi, sınıflandırılması, izlenmesi, değerlendirilmesi ve denetlenmesine ilişkin esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 15/7/2018 tarihli ve 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 227 nci ve 234 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Başkanlık: Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığını,

b) Değerlendirme komisyonu: Yetkilendirme başvurularını değerlendiren ve karar alan komisyonu,

c) Destek programı: 15/6/2010 tarihli ve 27612 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği kapsamında Başkanlık tarafından yürütülen destek programlarını,

ç) İşletme: 19/10/2005 tarihli ve 2005/9617 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Tanımı, Nitelikleri ve Sınıflandırılması Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan ve 5/8/2009 tarihli ve 2009/15431 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilen sektörlerde faaliyet gösteren küçük ve orta büyüklükteki işletmeleri (KOBİ),

d) KOBİ rehberi: İşletmelere rehberlik hizmetleri sunmak üzere bu Yönetmelik kapsamında yetkilendirilen kişileri

e) KOBİ rehberi ve teknik danışman taahhütnamesi: KOBİ rehberleri ve teknik danışmanların, işletmelerin meslek sırları ve ekonomik durumları ile ilgili bilgi ve belgeleri gizli tutacaklarına ve ilgili mevzuata ve etik değerlere uyacaklarına ilişkin, KOSGEB’e verdikleri idari, mali ve hukuki taahhütlerini içeren belgeyi,

f) KOSGEB: Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığını,

g) Teknik danışman: İşletmelere finansman, uluslararasılaşma, teknoloji/yenilik/dijitalleşme ve büyüme alanlarında danışmanlık hizmetleri sunmak üzere bu Yönetmelik kapsamında yetkilendirilen kişileri,

ğ) Veri tabanı: KOBİ rehberleri ve teknik danışmanların yetkilendirilmelerine ve bu Yönetmelik kapsamında sunacakları hizmetlere ilişkin süreçlerin yürütüldüğü veri tabanını,

h) Yükseköğretim kurumu: 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda ifade edilen yükseköğretim kurumlarını, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

KOBİ Rehberleri

KOBİ rehberi adaylarında aranan şartlar

MADDE 5 –

(1) KOBİ rehberi olmak isteyen adayların aşağıdaki şartları taşıması gerekir:

a) Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından yürürlüğe konulan KOBİ Danışmanı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı kapsamında Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olmak.

b) KOBİ rehberliği eğitimini tamamlamak.

c) En az ikiyüzkırk saat danışmanlık tecrübesine sahip olmak veya büyük ölçekli işletmelerde son on yıl içerisinde en az üç yıl üst düzey yönetici (genel müdür, genel müdür yardımcısı ve bunların emsalleri ile üstleri) olarak görev yapmış olmak.

KOBİ rehberlerinin sınıflandırılması

MADDE 6 –

(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen şartları taşıdığı değerlendirme komisyonu tarafından uygun bulunanlar, Başkanlık tarafından KOBİ rehberi olarak yetkilendirilir.

(2) KOBİ rehberi, sunduğu hizmetlere ve Başkanlık tarafından yürütülecek izleme ve denetim sonuçlarına göre yetkilendirme tarihinden üç yıl sonra kıdemli KOBİ rehberi olarak yetkilendirilebilir.

(3) Sınıf değişikliklerine ilişkin hususlar, Başkanlık tarafından hazırlanacak usul ve esaslarda belirlenir.

KOBİ rehberleri tarafından sunulacak hizmetler

MADDE 7 –

(1) KOBİ rehberleri tarafından sunulacak hizmetler aşağıda belirtilmiştir:

a) İşletmelerin mevcut durumlarının analiz edilmesi, sorunlarının ve ihtiyaçlarının belirlenmesi.

b) İşletmelere tavsiyelerde bulunulması ve yönlendirme yapılması.

c) İşletmelere proje hazırlama ve yürütme süreçlerinde rehberlik edilmesi.

ç) İşletmelerin genel yönetim, mali işler ve finans, üretim, pazarlama ve insan kaynakları konularındaki temel bilgi ve yönlendirme ihtiyaçlarının karşılanması.

d) Başkanlık tarafından belirlenecek rehberlik hizmetlerinin yürütülmesi ile ilgili diğer hizmetler.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Teknik Danışmanlar

Teknik danışman adaylarında aranan şartlar

MADDE 8 –

(1) Teknik danışman olmak isteyen adayların başvuru yaptıkları alanlarda aşağıdaki şartlardan en az birini taşıması gerekir:

a) Yükseköğretim kurumlarında profesör veya doçent olarak görev yapmak veya yapmış olmak.

b) Doktora mezunu ve en az yüzyirmi saat danışmanlık tecrübesine sahip olmak.

c) Yüksek lisans mezunu ve en az ikiyüzkırk saat danışmanlık tecrübesine sahip olmak.

ç) Büyük veya orta ölçekli işletmelerde orta düzey yönetici (birim müdürü, işletme müdürü ve bunların emsalleri) veya üst düzey yönetici (genel müdür, genel müdür yardımcısı ve bunların emsalleri ile üstleri) olarak son on yıl içinde en az beş yıl görev yapmış ve en az lisans mezunu olmak.

d) Danışmanlık hizmeti veren işletmelerin son on yıl içinde en az beş yıl sahibi, ortağı veya çalışanı olmak, en az ikiyüzkırk saat danışmanlık tecrübesine sahip ve en az lisans mezunu olmak.

e) 15/2/2013 tarihli ve 28560 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bireysel Katılım Sermayesi Hakkında Yönetmelik kapsamında Bireysel Katılım Yatırımcısı Lisansına sahip ve aynı Yönetmelikte tanımlanan tecrübeli yatırımcı olmak.

Teknik danışman tarafından sunulacak hizmetler

MADDE 9 –

(1) Teknik danışmanlar tarafından sunulacak hizmetler aşağıda belirtilmiştir:

a) Finansman, uluslararasılaşma, teknoloji/yenilik/dijitalleşme ve büyüme alanlarında Başkanlık tarafından belirlenen ve yetkilendirildikleri konularda, işletmelere danışmanlık hizmetlerinin sunulması.

b) Başkanlık tarafından belirlenecek danışmanlık hizmetlerinin yürütülmesi ile ilgili diğer hizmetler.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Başvuru, Değerlendirme ve Yetkilendirme

Başvuru

MADDE 10 –

(1) KOBİ rehberi ve teknik danışman olmak isteyen adaylar, bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıdıklarını gösteren belgeler ile elektronik ortamda Başkanlığa başvurur.

Değerlendirme

MADDE 11 –

(1) Adayların başvuruları KOSGEB, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve yükseköğretim kurumları tarafından görevlendirilen üyelerden oluşan değerlendirme komisyonu tarafından değerlendirilir.

Yetkilendirme

MADDE 12 –

(1) Değerlendirme komisyonu tarafından başvurusu uygun bulunan adaylar Başkanlık tarafından yetkilendirilir ve veri tabanına kaydedilir.

(2) Yetkilendirmenin geçerlilik süresi üç yıldır.

(3) Yetkilendirme geçerlilik süresinin bitiminden sonra, Başkanlık tarafından hazırlanacak usul ve esaslarda belirtilen şartları taşıyanlar, başvurmaları halinde yeniden yetkilendirilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İzleme, Değerlendirme ve Denetim

İzleme ve değerlendirme

MADDE 13 –

(1) KOBİ rehberleri ve teknik danışmanlar tarafından, KOSGEB destekleri kapsamında işletmelere sunulan rehberlik ve danışmanlık hizmetleri Başkanlık tarafından izlenir ve işletmelere etkileri değerlendirilir.

Denetim

MADDE 14 –

(1) Başkanlık, rehberlik ve danışmanlık hizmetlerinin bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuata uygun olarak yürütülmesini sağlamak amacıyla işletmeleri, KOBİ rehberlerini ve teknik danışmanları denetime tabi tutabilir.

(2) Denetim sırasında yetkililerce talep edilen her türlü bilgi ve belge ilgililerce ibraz edilir ve gerekli kolaylık sağlanır.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Genel hükümler

MADDE 15 –

(1) Başvuru süreci ve adayların danışmanlık tecrübelerine ilişkin hususlar, değerlendirme komisyonunun oluşumu ve çalışma usulleri, KOBİ rehberleri ve teknik danışmanların görev, yetki ve sorumlulukları ile izleme, değerlendirme, denetim ve bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Başkanlık tarafından hazırlanacak usul ve esaslarda belirlenir.

(2) KOBİ rehberleri ve teknik danışmanlardan, yetkilendirme öncesinde, işletmelerin meslek sırları ve ekonomik durumları ile ilgili bilgi ve belgeleri gizli tutacaklarına ve ilgili mevzuata ve etik değerlere uyacaklarına ilişkin KOBİ rehberi ve teknik danışman taahhütnamesi alınır.

(3) Yetkilendirme sürecinde gerçeğe aykırı belge ibraz edildiği veya beyanda bulunulduğunun, bu aşamalarda veya daha sonradan tespiti halinde yetkilendirme Başkanlık tarafından doğrudan iptal edilir ve yetkili yargı mercilerine suç duyurusunda bulunulur.

(4) İzleme, değerlendirme ve denetim sonuçlarına göre yetkilendirme Başkanlık tarafından iptal edilebilir.

(5) KOBİ rehberleri ve teknik danışmanlar tarafından sunulacak rehberlik ve danışmanlık hizmetleri için KOSGEB tarafından işletmelere verilecek desteklere ilişkin hususlar destek programlarında ve Başkanlık tarafından hazırlanacak usul ve esaslarda belirlenir.

(6) KOBİ rehberleri ve teknik danışmanlar tarafından KOSGEB destekleri kapsamında sunulacak rehberlik ve danışmanlık hizmetlerine ilişkin standartlar Başkanlık tarafından ilgili kurum ve kuruluşlar ile yapılacak işbirliği ile belirlenir.

(7) KOBİ rehberi ve teknik danışman olarak yetkilendirilecek kişilerin; 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmaması gerekir.

Yürürlük

MADDE 16 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 17 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanı yürütür.

YEREL ÇEŞİTLERİN KAYIT ALTINA ALINMASI, ÜRETİLMESİ VE PAZARLAMASINA DAİR YÖNETMELİK

3 Eylül 2019 SALI                         Resmî Gazete                            Sayı : 30877

YÖNETMELİK

Tarım ve Orman Bakanlığından:

YEREL ÇEŞİTLERİN KAYIT ALTINA ALINMASI, ÜRETİLMESİ VE

PAZARLAMASINA DAİR YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmelik, ülkemizdeki tarla bitkileri, bağ-bahçe bitkileri ve diğer bitki türlerine ait yerel çeşitlerin korunmasını sağlamak ve genetik erozyonlarını engellemek amacıyla; yerel çeşitlerin kayıt altına alınması, tohumluklarının çoğaltımı, pazarlanması, idamesi ve sürdürülebilir kullanımı ile ilgili kurallar getirerek, ticareti yapılacak yerel çeşit tohumluklarının üretimi ve bunların piyasaya arzı ve bu konudaki denetimlere ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu, 8/1/2004 tarihli ve 5042 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun ve 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Alan kontrolü: Bitki türlerine göre açık veya kapalı parsellerde yerel tohumluk sertifikasyon sistemi dâhilinde yapılan üretimlerin standartlara uygunluğunun belirlenmesini,

b) Araştırma Enstitüsü: Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne bağlı araştırma enstitülerini,

c) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

ç) Başvuru sahibi: Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne bağlı olarak faaliyet gösteren araştırma enstitü müdürlüklerini,

d) Bitki pasaportu: Bitki sağlığı ile ilgili 12/1/2011 tarihli ve 27813 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelikte belirlenen bitki sağlığı standartlarının ve özel şartların karşılandığını gösteren, çeşitli bitki ve bitkisel ürünler için standart hale getirilmiş, Bakanlıkça belirlenen usullere uygun olarak hazırlanan ve Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilenler tarafından düzenlenen resmî etiketi veya belirli ürünler için Bakanlıkça kabul edilen etiket dışındaki işareti,

e) Çeşit: Bir veya birden fazla genotipin birleşmesinden ortaya çıkan ve kendine has özelliklerle tanımlanan, sözü edilen özelliklerden en az biriyle diğer herhangi bir bitki grubundan ayrılan, değişmeksizin çoğaltılmaya uygunluğu bakımından bir bütün olan, botanik taksonomi içinde yer alan genetik yapıyı,

f) EVGS: Elektronik Veri Giriş Sistemini,

g) Fenotip: Bir canlının dış görünüş özelliğini,

ğ) Genel Müdürlük: Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü (BÜGEM)’nü,

h) Genetik erozyon: Aynı türün popülasyonları veya hatlarında zamanla genetik çeşitliliğin kaybı ya da insan müdahalesi veya çevresel değişime bağlı olarak bir türün genetik temelinin azalmasını,

ı) Genetik kaynak: Bitki ıslahçıları ve bilim adamlarının ihtiyacı olan genlerin sağlandığı, bitki yapılarında genetik farklılık ve farklı özellikler içeren potansiyel popülasyon, bir ülkede veya bir bölgede doğal olarak bulunan bitkilerin yabanî türleri ve bunların geçiş formları, yerel çeşitler, özel amaçlarla geliştirilmiş çeşitler ve bazı önemli karakterlere sahip ıslah materyallerini,

i) Genotip: Bir canlının genetik yapısını,

j) İdameci: Yerel çeşitlerin kayıt altına alınması ile ilgili şartların devamının sağlanmasından ve muhafazasından sorumlu olan Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne bağlı Tarla Bitkileri Araştırmaları Daire Başkanlığını,

k) İl veya ilçe müdürlüğü: Yerel tohumlukların idari bakımdan sınırları içinde bulunduğu Bakanlık il veya ilçe müdürlüğünü,

l) İlgili kuruluş: Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünü,

m) Kemotip: Bir canlının kimyasal bileşenlerini, bu bileşenlerin oranlarını ve o türe ait birinci, ikinci ve üçüncü derece metabolitlerini ve metabolitlerin % oranlarını,

n) Komite: Yerel Çeşit Kayıt Komitesini,

o) Menşe bölgesi: Yerel çeşitlerin doğal olarak uyum sağladığı ve kendine özgü karakterleri gösterdiği coğrafi alanları veya benzer iklim ve coğrafi bölgeleri,

ö) TAGEM: Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğünü,

p) Tohumluk: Bitkilerin çoğaltımı için kullanılan tohum, yumru, fide, fidan, çelik gibi generatif ve vejetatif bitki kısımlarını,

r) Tohumluk Kontrolörü: 8/8/2010 tarihli ve 27666 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumluk Kontrolör Yönetmeliği kapsamında yetkilendirilmiş ve tohumluk sertifikasyonuna ilişkin kontrol, numune alma ve piyasa denetimleri ile ilgili işlemleri yürüten gerçek kişileri,

s) Tohumluk Üreticisi: Bakanlığın ilgili kuruluşunu ve araştırma enstitülerini,

ş) TTSMM: Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğünü,

t) Yerel çeşit: Milli çeşit listesinde kayıtlı çeşitlerden farklı olmak üzere; genetik erozyon tehdidi altında bulunan; belirli bir coğrafi bölge veya bölgelerde geleneksel olarak yetişen tohumlar ile yetiştiği bölgenin coğrafi şartlarına adaptasyon sağlamış bitki türlerinin klon ve popülasyon gruplarını,

u) Yerel Çeşit Kayıt Listesi: Kayıt altına alınan ve ticareti yapılan yerel çeşitlerin yayımlandığı listeyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel İlkeler, Başvuru ve İnceleme

Genel ilkeler

MADDE 4 –

(1) Kayıt altına alınmış olan yerel çeşitler ile ilgili işlemler Bakanlığın izin ve denetimi altında gerçekleştirilir. Yerel tohumlar kamu malıdır.

(2) Menşe bölgesinde olmak şartıyla, gerçek kişilerin ihtiyaç miktarları kadar tohumluk üretimi ve kendi aralarındaki tohum takaslarında Bakanlığın izni aranmaz.

(3) Yerel çeşitlerin tescil amacıyla başvurusu sadece Bakanlığa ait araştırma enstitüleri tarafından yapılabilir.

(4) Aşağıdaki çeşitler için bu Yönetmelik kapsamında kayıt başvurusu yapılamaz:

a) 13/1/2008 tarihli ve 26755 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliğine göre yayımlanan ve Bakanlık kayıt listelerinde yer alan veya bu listelerden çıkarılan çeşitler.

b) 5042 sayılı Kanun kapsamında koruma altına alınan veya koruma altına alınması amacıyla başvurusu yapılan çeşitler.

(5) Yerel çeşitlerin menşe bölgesinde korunması ve idamesi için gerekli tedbirler çeşit sahibi araştırma enstitüsü tarafından alınır.

(6) Yerel çeşitler 5042 sayılı Kanun kapsamında koruma altına alınamaz.

Başvuru ve inceleme

MADDE 5 –

(1) Gerçek ve tüzel kişiler elinde bulunan yerel tohumlukların örneğini en yakınındaki il veya ilçe müdürlüğüne ya da araştırma enstitüsüne Ek-1’de yer alan ön başvuru formu ile teslim eder.

(2) Ön başvuru dosyasında, başvuru yapılan il veya ilçe müdürlüğündeki ya da araştırma enstitüsündeki ilgili teknik personelce başvuru sahibinden alınacak aşağıdaki bilgiler doğrultusunda hazırlanan başvuru formu yer alır:

a) Yerel çeşidin yetiştirildiği yeri gösterir asgari köy ve/veya mahalle sınırı.

b) Yerel çeşidin ilgili tanımlamalar için TTSMM tarafından yayımlanan teknik soru anketi.

c) Varsa yerel çeşidin yetiştirildiği tarladaki bitki, gövde, yaprak ve benzeri gibi kısımlarını detaylı biçimde gösteren fotoğraflar.

ç) Halk arasında bilinen bir kullanım alanı varsa bu kullanım alanlarına yönelik bilgiler.

d) Halk arasında bilinen yerel ismi.

(3) İl veya ilçe müdürlükleri ya da araştırma enstitüleri bu ön başvuruyu, elektronik veri giriş sistemlerine (EVGS) girer ve teslim alınan tohumluklar, il veya ilçe müdürlükleri veya araştırma enstitüsü tarafından denemelere alınmak üzere TAGEM’in uygun gördüğü araştırma enstitüsüne EVGS kod numarası ile gönderilir.

(4) Araştırma enstitüleri yerel çeşit olarak tescil ettirmek istedikleri tohumluklarını kayıt altına alınmak üzere TAGEM’e bildirir.

(5) Araştırma enstitüsüne gönderilen yerel çeşitler burada çoğaltılır ve fenotipik gözlemlere göre tescile esas özellik belgesi doldurulur. Bu gözlemler ile birlikte çoğaltımı yapılan materyal genotip veya kemotip analizleri için TAGEM’in ilgili araştırma laboratuvarlarına gönderilir. Analizi biten numunelerin analiz sonuç raporları elektronik sisteme yüklenir.

(6) Gözlem ve analiz sonuçlarına göre en az bir özellik yönüyle farklı olduğu tespit edilen yerel çeşit adaylarının, TTSMM’ye tescil edilmek amacıyla ilgili araştırma enstitüsünce başvurusu yapılır.

(7) Kayıt altına alınan yerel çeşitlerin tohumlukları menşe bölgesindeki Bakanlığın ilgili kuruluşu veya araştırma enstitüsünce üretilip pazarlanır.

(8) Yerel çeşitlerin kayıt altına alınması sürecindeki tüm harcamalarda kullanılmak üzere BÜGEM tarafından TAGEM’in ilgili araştırma enstitülerine bütçe gönderilir.

TAGEM tarafından yapılacak iş ve işlemler

MADDE 6 –

(1) TAGEM tarafından yapılacak iş ve işlemler şunlardır:

a) İl veya ilçe müdürlükleri ya da araştırma enstitüleri tarafından gönderilen tohumlukları kayıt altına almak.

b) Toplanan yerel çeşitlerin muhafazasını TAGEM bünyesinde bulunan iki gen bankasında gerçekleştirmek ve oluşturulacak dijital veri bankasında ilgili materyalin tüm bilgilerini saklamak ve gen bankaları ile paylaşmak.

c) İlgili araştırma enstitüleri ile işbirliği içerisinde yerel çeşitlerin genotip veya kimyasal bileşenler (kemotip) ve bu bileşenlerin oranları bakımından tanımlamasını yaptırmak.

ç) Kaynak israfını önlemek için ülkesel çapta projeler yaparak Bakanlığın ilgili kuruluşları ile birlikte tohumların çoğaltılmasını ve fenotipik, genotipik veya kemotipik karakterizasyonunu yaptırmak.

d) Yerel çeşidin tanımlaması yapıldıktan sonra çeşide ait bilgileri dijital ortamda saklamak ve yerel çeşit logolu tohum etiket bilgilerini oluşturmak.

e) Kayıt altına alınan yerel çeşitlerin tohumluklarının üretilmesini sağlamak ve takip etmek.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yerel Çeşit Kayıt Komitesi ve Kayıt Listesi

Yerel Çeşit Kayıt Komitesi ve görevleri

MADDE 7 –

(1) Yerel Çeşit Kayıt Komitesi; BÜGEM ve TTSMM’den birer, Üniversitelerin ilgili bölümlerinden biri kemotip analizlerinin değerlendirilmesi konusunda uzman iki, TAGEM’den ilgili konunun uzmanı iki ve Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden bir temsilcinin katılımı ile toplam yedi üyeden oluşur.

(2) Komitenin sekretaryası TTSMM tarafından yürütülür.

(3) Komitede başvuru sahibi ve danışman bulunabilir ancak oy hakkı bulunmaz.

(4) Komite, oy hakkı olan en az beş üyenin katılımı ile toplanır. Üyeler arasından bir başkan seçilir. Kararlar oy çokluğuyla alınır, ancak eşitlik halinde komite başkanının oyu yönünde karar alınır.

(5) Yerel Çeşit Kayıt Komitesi yıl içerisinde en az bir defa olmak üzere Şubat ayında, diğerleri TTSMM tarafından belirlenecek bir tarihte talebe bağlı olarak toplanır. Komiteye sunulacak aday yerel çeşitlere ait bilgi ve belgeleri içeren dosyalar Ocak ayının son haftasına kadar TTSMM’ye yollanır. Şubat ayının ilk haftası komite üyelerine bu dosyaların iletimi TTSMM tarafından sağlanır.

(6) Başvurulan yerel çeşit ile ilgili aşağıdaki bilgilerin Komite tarafından yeterli kabul edilmesi durumunda ayrıca bir teknik inceleme yapılmaz:

a) Yerel çeşit ile ilgili tanımlamalar ve isimlendirme.

b) İlgili araştırma enstitüsü tarafından yapılan gözlem, test ve analiz sonuçları.

c) Yerel çeşidin üretimi ile ilgili hususlar, kullanım amacı ile ilgili bilgiler.

(7) Komitenin teknik inceleme yapılmasına karar vermesi durumunda yerel çeşitler, gözlem kriterlerini içeren teknik soru anketleri kapsamında; TTSMM tarafından belirlenecek deneme alanlarında 1 yıl süre ile denenerek morfolojik olarak değerlendirilir. Bu denemelerde kalitatif ve yalancı kalitatif karakterler dikkate alınarak inceleme yapılır ve %10 tip dışı bitki toleransı uygulanır. Teknik inceleme neticesinde olumlu veya olumsuz olarak düzenlenen rapor Komiteye gönderilir.

Kayıt listesi

MADDE 8 –

(1) Kayıt altına alınan yerel çeşit örneklerinin birer seti TAGEM gen bankalarına muhafazaya alınmak üzere korumalı mühür, pasaport ve karakterizasyon bilgileri ile birlikte gönderildikten sonra TTSMM’nin internet sayfasında yayımlanır. Her gen bankası iletilen yerel materyalin bir seti uzun süreli muhafaza amacıyla saklanır ve bu set Uluslararası ve Ulusal herhangi bir kullanım gerekçesiyle dağıtıma tâbi değildir. Gen bankalarına gönderilen diğer bir set ise kısa ve orta süreli muhafaza amacıyla saklanır; ulusal araştırmalar ve ıslah amacıyla kullanılabilir.

(2) Kayıt altına alınan yerel çeşitler TTSMM’nin Yerel Çeşit Kayıt Listesine kaydedilir.

(3) Kayıt altına alınan yerel çeşidin iklim istekleri dikkate alınarak yetiştiriciliğinin yapılabileceği bölgeler, menşe bölgesi (köy/ilçe/il/bölge) ve yerel çeşit sahibi kuruluş Yerel Çeşit Kayıt Listesinde belirtilir.

(4) Başvuruları yapılan yerel tohumlukların kayıt işlemleri bitinceye kadar TAGEM tarafından EVGS numarası ile tanımlanır.

(5) Yerel Çeşit Kayıt Listesinin ilân edildiği tarihten itibaren otuz gün içinde, üçüncü kişiler tarafından, yeni yapılan kayıt işlemlerine karşı itirazda bulunulabilir. Kayda itiraz edenler itiraza ait başvuru dilekçesi ve itirazını destekleyici bilgi ve belgeleri TTSMM’ye vermek zorundadır. TTSMM tarafından itiraz ile ilgili bilgi ve belgelerin bir örneği başvuru sahibi araştırma enstitüsüne gönderilerek, itiraz konusu ile ilgili görüşünün otuz gün içerisinde gönderilmesi istenir. İtirazlar; takip eden Komite toplantısı gündemine alınarak değerlendirilir. Komite; itiraz değerlendirmesi sırasında, itiraza konu olan yerel çeşidin kayıt altına alma başvurusunu yapan araştırma enstitüsünün görüşü ve itiraza konu olan bilgi ve belgeleri dikkate alarak karar verir. Komitenin bu değerlendirme sonucunda verdiği karar kesindir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Yerel Çeşitlerin Tohumluklarının Üretimi, Etiketlenmesi ve Pazarlanması

Tohumluk üretimi

MADDE 9 –

(1) Kayıt altına alınmış yerel çeşitlerin tohumluk üretimleri menşe bölgesinde yapılır.

(2) Yerel çeşitlerin tohumluklarının üretimini yapacak kuruluşlar, 15/5/2009 tarihli ve 27229 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği çerçevesinde üretici/yetiştirici belgesi almak zorundadır. Bu üreticiler her yıl yapacakları üretime ait Ek 2’de yer alan Tohumluk Beyannamesini üretimin yapılacağı il müdürlüğüne verirler.

(3) Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan çoğaltım materyallerinin kayıtları söz konusu Yönetmeliğin 5 inci maddesi esaslarına göre yapılır.

(4) Üretici tarafından partilendirilen ve numunesi tohumluk kontrolörleri tarafından alınan numuneler kamu sertifikasyon kuruluşlarına gönderilerek analize tabi tutulur. Bu numunelerden standartları karşılayan partiler için yerel tohumluk sertifikası düzenlenir. Düzenlenen yerel tohumluk sertifikası bir yıl süre ile geçerlidir. Tohumlukların üretildikleri üretim sezonu içinde sertifikalandırılmaları esastır. Sertifikalandırılan ve bir yıl içinde satılmayan stoktaki sertifikalı tohumluklar için satışa arz edilmeden önce çimlenme analizi yapılır, tohumluk analiz raporu düzenlenir ve düşünceler kısmına sertifikayı düzenleyen kuruluşun ismi ve “….. tarihli ve …. sayılı sertifika ile birlikte geçerlidir” ibaresi yazılır.

(5) Yerel çeşit hangi türe aitse o türe ait sertifikasyon yönetmeliklerinde belirtilen alan kontrollerindeki ve laboratuvardaki standartları %10 düşürülerek sertifikasyon işlemleri uygulanır. Ayrıca laboratuvar analizlerine itiraz ve analiz tekrarları da ilgili sertifikasyon yönetmelikleri kapsamında değerlendirilir.

(6) Yerel çeşitlere ait tohumlukların üretimine ait bilgi ve belgeler istenildiğinde sunulmak üzere üreticisi tarafından beş yıl süre ile saklanır.

(7) Yerel Çeşit Kayıt Listesinde yer alan yerel çeşitlerin tohumlukları için üretim miktarları TAGEM’e yapılacak talepler doğrultusunda belirlenecektir.

(8) Yerel tohumlukların üretimi TAGEM tarafından yayımlanacak uygulama talimatına göre yapılır.

Etiketleme ve pazarlama

MADDE 10 –

(1) Yerel Çeşit Kayıt Listesinde yer alan tohumluklar ambalajlı ve etiketli halde menşe bölgesinde üretilir ve yerel çeşit sertifikası ile pazarlanır.

(2) Pazarlama için Bakanlığın ilgili kuruluşu ile TAGEM arasında protokol yapılır. Paketlenen tohumlukların ambalajlarında “yerel çeşittir” ibaresi ve Bakanlıkça tasarlanan “yerel çeşit logosu” bulunur.

(3) Etiketler aşağıdaki bilgileri içerir:

a) Parti numarası.

b) Üreticinin adı veya adresi ya da tanıtıcı logosu.

c) Türü.

ç) Çeşidin ismi/fidanda varsa anaç ismi.

d) Menşe bölgesi.

e) Tohum üretim bölgesinin menşe bölgesinin ayrıntılı tanımı ve üretim bölgesi.

f) Üretici tarafından verilen parti numarası.

g) Net veya brüt ağırlık veya tohumluk sayısı.

ğ) Bitki pasaportuna tabi olan türlerde söz konusu etiketlerde bitki pasaportunda bulunması zorunlu bilgiler.

(4) Üretici tarafından verilen Parti Sıra Numarası (TR.00.NN.KKKK. Y.PSN) şeklinde düzenlenir. TR: Türkiye içi üretimi, 00: Üretimin yapıldığı ile ait plaka kodunu, NN: Üretimin yapıldığı takvim yılının son iki hanesini, KKKK: Tohumluk Üretici Kodunu, Y: Yerel tohumluğu ifade eder.

(5) Parti büyüklüğü ve ambalaj ağırlıkları, ilgili türe ait sertifikasyon yönetmeliklerinde belirtilen miktardan fazla olamaz.

(6) Yerel çeşit sahibi araştırma enstitüsünce üretilen yerel tohumlukların satışından elde edilecek gelirin tamamı, araştırma enstitüsünün döner sermayesine aktarılır. Yerel tohumlukların başka bir araştırma enstitüsü veya ilgili kuruluş tarafından üretilmesi durumunda satıştan elde edilen gelirin KDV hariç olmak üzere faturalandırılan tutarının %10’u yerel çeşit sahibi kuruluşun döner sermayesine aktarılır. Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesi öncesinde veya sonrasında yerel tohum ürünleri üzerinden yapılan veya yapılacak satışlar hakkındaki düzenlemeleri idameci yapar.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Denetim, Ücretler, Dağıtım ve Sorumluluk

Piyasa denetimi

MADDE 11 –

(1) Bu Yönetmelik çerçevesinde tohumluk olarak üretilen ve pazarlanan yerel çeşitlerin tohumluklarının bu Yönetmeliğe uygun olup olmadığı Genel Müdürlük tarafından görevlendirilecek Tohumluk Kontrolörleri tarafından denetlenir.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında üretilen yerel çeşitlerin, Milli Çeşit Listesi, Alt Liste, Standart Tohumluk Çeşit Listesi, Meyve ve Asma Çeşit Listesi, Süs Bitkileri Çeşit Listesi gibi kayıt listelerinde yer alan bir çeşit olduğundan şüphelenilmesi durumunda alınan numuneler TTSMM’ye gönderilir. Denetimlerde alınan tohumluklar TTSMM tarafından kontrollere tabi tutulur. Bu kontrollerde çeşidin kayıt listelerinde yer alan bir çeşit olup olmadığı kontrol edilir. Kayıt listelerinde yer alan bir çeşit olduğunun belirlenmesi halinde önceki kayıt listesi geçerli olur ve söz konusu çeşit Yerel Çeşit Kayıt Listesinden silinir.

Ücret

MADDE 12 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamında sunulan hizmetler ile onaylanan ve düzenlenen belgeler karşılığında alınacak ücretler, 5553 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi hükümlerince bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren her yıl ocak ayında Bakanlık tarafından belirlenerek süreli olarak çıkarılacak bültende ilan edilir.

Bedel

MADDE 13 –

(1) Yerel çeşitlerin yurt içi satış bedelleri ve şartları uygun tarihlerde TAGEM tarafından belirlenir.

Dağıtım

MADDE 14 –

(1) Üretilen yerel tohumlukların perakende satış ve pazarlamasına ilişkin uygulamalar Bakanlık ilgili kuruluşu aracılığı ile yapılır.

(2) Yapılan yerel tohumluk satışı ve pazarlamasına ilişkin bilgiler her yıl ocak ayı içerisinde bir önceki yıla esas olmak üzere ilgili kuruluşlarca TAGEM’e gönderilir.

Sorumluluk

MADDE 15 –

(1) Kabul edilen başvurularda veya kayıt altına alınan yerel çeşitlerle ilgili olarak başvuru sahibi ile üçüncü kişiler arasında yaşanabilecek her türlü hukuki sorunda sorumluluk başvuru sahibine aittir.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 16 –

(1) 19/10/2018 tarihli ve 30570 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlanmasına Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yalnızca bir defaya mahsus olmak üzere çoğaltılmaya başlanan yerel tohumlardan, fenotipik özelliği açısından yerel olduğuna TAGEM tarafından belirlenecek uzmanların görüşleri ile Tarım ve Orman Bakanı tarafından onaylananlar Yerel Çeşit Kayıt Listesine kaydedilir. Bu onay ile kaydedilen yerel tohumlukların eksik olan kayıt kriterlerinin tamamlanma çalışmalarına devam edilir.

(2) Bu Yönetmelikle düzenlenen yerel çeşitlere ait kemotipik analizlerin yapılması zorunluluğu bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren beş yıl süre ile uygulanmaz.

Yürürlük

MADDE 17 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 18 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekler için tıklayınız

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETENTESİSLERDE KULLANILAN YERLİ AKSAMIN DESTEKLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

Resmî Gazete Tarihi: 24.06.2016 Resmî Gazete Sayısı: 29752

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETENTESİSLERDE KULLANILAN YERLİ AKSAMIN DESTEKLENMESİ

HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; yurt içinde imal edilerek yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üreten tesislerde kullanılan aksamın ve/veya aksamı oluşturan bütünleştirici parçaların, 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun ekinde yer alan II sayılı Cetvele göre ilave fiyatın uygulanabilme koşulları ile her bir başvuru kapsamında uygulanacak ilave fiyat miktarının belirlenmesi, belgelendirilmesi ve denetlenmesi ile ilgili usul ve esasların belirlenmesidir.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun 6/B maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aksam: 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanuna ekli II Sayılı Cetvelde yer alan mekanik ve/veya elektro-mekanik teçhizatı,

b) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) Aksam ve/veya bütünleştirici parça tedarikçisi: Elektrik üretim şirketine ya da sistem tedarikçisine serbest bölgeler dahil Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde kurulu ve Sanayi Sicil Belgesindeki “Üretim Konusu” içeriğinde yer alan aksamı ve/veya bütünleştirici parçaları imal eden sanayi işletmelerini,

c) Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,

ç) Bütünleştirici parça: Aksam imalatında kullanılan ve bu Yönetmeliğin Ek-1’inde belirtilen temel parçaları,

d) Bütünleştirici parçanın aksam içindeki oranı: Bu Yönetmeliğin Ek-1’indeki Yurt İçinde İmal Edilen Aksam ve Bütünleştirici Parçalar Listesinde yer alan ilgili aksama ait bütünleştirici parçanın söz konusu aksam içindeki yüzdelik oranını,

e) Elektrik üretim şirketi: Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üreten ve Kanunun 6/B maddesinde yer alan hükümden yararlanmak isteyen lisans sahibi tüzel kişiyi,

f) Elektrik üretim tesisi: 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üreten tesisi,

g) EPDK: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,

ğ) Kanun: 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunu,

h) Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) adresi: 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanununun 7/a maddesi uyarınca sermaye şirketlerine geçerli tebligata esas elektronik iletilerin gönderimi ve teslimatı da dahil olmak üzere kullanımına ilişkin olarak delil sağlayan, elektronik postanın nitelikli şeklini,

ı) Sertifika uygunluk belgesi: TSE tarafından verilen ve bu Yönetmeliğin Ek-1’indeki “Yurt İçinde İmal Edilen Aksam ve Bütünleştirici Parçalar Listesi”nde yer alan aksam ve/veya aksamı oluşturan bütünleştirici parçaların, kapsamında bulunduğu standartlara veya kriterlere uygunluğunu gösteren belgeyi,

i) Sistem tedarikçisi: Elektrik üretim şirketine, imal ettiği ve/veya satın aldığı aksamı ve/veya bütünleştirici parçayı sistem bütünlüğüne monte etmek suretiyle elektrik üretim tesisini kısmen veya tamamen kuran şirketi,

j) TSE: Türk Standardları Enstitüsünü,

k) Ünite: Bağımsız olarak yük alabilen ve yük atabilen her bir üretim grubunu,

l) Yeminli Mali Müşavir (YMM): 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu hükümleri uyarınca, yeminli mali müşavir odalarının çalışanlar listesine kayıtlı olan ve fiilen mesleğini icra eden kişileri,

m) Yerli aksam: Elektrik üretim tesisinde kullanılan aksama ait yurt içinde imal edilen bütünleştirici parçaların aksam içindeki oranlarının toplamının en az % 55 olduğu aksamı,

n) Yerli imalat durum belgesi: Bu Yönetmeliğin Ek-8’inde yer alan belgeyi,

o) Yerli imalat tespit heyeti: Yerli ürün desteği talebinde bulunulan aksam ve/veya bütünleştirici parçanın üretim yerinde imal edildiğini ve/veya elektrik üretim tesisinde kullanıldığını kontrol etmek amacıyla Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kurum/kuruluşlar tarafından oluşturulan heyeti,

ö) Yerli katkı ilave fiyatı: Bu Yönetmeliğin Ek-1’indeki Yurt İçinde İmal Edilen Aksam ve Bütünleştirici Parçalar Listesinde yer alan bir aksamı oluşturan bütünleştirici parçaların yerli aksam içindeki oranlarının ayrı ayrı toplanması sonucu elde edilen oranın, Kanuna ekli II sayılı Cetvelde belirtilen yerli katkı ilavesi ile çarpımı sonucunda elde edilen fiyatı,

p) (Ek: RG-9/6/2017-30091) Kapasite Artışı: Lisansa derç edilen mekanik kurulu güçteki artış miktarını,

r) (Ek: RG-9/6/2017-30091) Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM): Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim faaliyeti gösterenlerin faydalanabileceği fiyat, süreler ve bunlara yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esasları içeren destekleme mekanizmasını,

s) (Ek: RG-9/6/2017-30091) Yerli Katkı Oranı: 13/9/2014 tarihli ve 29118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yerli Malı Tebliğinin 5 inci maddesinde geçen oranı,

ş) (Ek: RG-9/6/2017-30091) Yerli Malı Belgesi: Yerli Malı Tebliği kapsamında düzenlenen ve ürünün yerli katkı oranının en az %51 olduğunu gösteren belgeyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Yerli Katkı İlave Fiyatı Başvurusunun Yapılması ve Değerlendirilmesi

Yerli katkı ilave fiyatı başvurusunun yapılması

MADDE 4 –

(1) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) Kanunun 6/B maddesinde yer alan hükümden bir sonraki takvim yılında ilk kez yararlanmak isteyen lisans sahibi tüzel kişiler, içinde bulunulan yılın 1 Ağustos tarihine kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa başvurmak zorundadır. Aksi takdirde, başvuru değerlendirmeye alınmaz.

(2) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü saklı olmak üzere, birinci fıkra kapsamındaki başvuru sahipleri, başvuru dilekçeleri ekinde aşağıdaki belgelerin asıllarını veya Bakanlıkça onaylanmış örneğini ya da noter onaylı suretini sunmak zorundadır:

a) Ek-2’de yer alan başvuru formu,

b) (Mülga: RG-9/6/2017-30091)(1)

c) Başvuru yapılan üretim tesisinde yer alan yerli aksam ve aksam imalatında kullanılan her bir yerli bütünleştirici parça için ayrı ayrı hazırlanan Ek-4’ te yer alan Yerli İmalat Kullanım Belgesi,

ç) Ek-6’da veya Ek-7’de yer alan TSE tarafından düzenlenen Sertifika Uygunluk Belgesi.

(3) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) Yerli katkı ilave fiyatından bir önceki dönem faydalanmış olan elektrik üretim tesisinde kapasite artışı, modernizasyon, yenileme veya kısmi geçici kabuller ile işletmeye giren ünitelerin olması durumunda başvuru sahipleri tarafından yeni ünitelere ilişkin ikinci fıkra kapsamındaki belgeler 1 Ağustos tarihine kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunulur. Aksi takdirde, başvuru değerlendirmeye alınmaz.

(4) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) Yerli katkı ilave fiyatından bir önceki dönem faydalanmış ve üçüncü fıkra kapsamındaki değişiklikleri yapmamış olan ve bir sonraki dönemde de faydalanmak isteyen başvuru sahipleri tarafından, santrale ait yerli ekipmanlarda veya yerli aksam oranlarında herhangi bir değişiklik olmadığına dair Ek-3’te yer alan beyan yazısı ve beyan yazısında imzası bulunanlara ait imza sirkülerleri her yılın 1 Ağustos tarihine kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunulur. Aksi takdirde, beyan yazısı değerlendirmeye alınmaz.

Yerli katkı ilave fiyatı başvurularının değerlendirilmesi

MADDE 5 –

(1) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) 1 Ağustos tarihine kadar yapılmış olan lisanslı elektrik üretim tesislerine ait başvuruların evrak kontrolü yapılarak, eksik ve/veya yanlış evrak tespit edilen başvurular için en geç 15 Eylül tarihine kadar eksik ve/veya yanlış evraklar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluş tarafından ilgili başvuru sahiplerinin KEP adreslerine gönderilir. Başvuru sahibi, bu başvurulara ilişkin eksik ve/veya yanlış evrakları doğru bir şekilde yeniden düzenleyerek 30 Eylül tarihine kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunar. Aksi takdirde, başvuru değerlendirmeye alınmaz.

(2) Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluş tarafından oluşturulan Yerli İmalat Tespit Heyeti, bu Yönetmelik kapsamında başvuruya ait yapılan inceleme sürecinde üretim tesisine ait geçici kabul tutanağı, aksam ve/veya bütünleştirici parçaya ait fatura, irsaliye ve benzeri belgeleri başvuru sahibinden gerektiğinde talep edebilir.

(3) Başvuruya ait Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluş tarafından yapılan inceleme neticesinde belirlenen yerli katkı ilave fiyatı, 31 Ekim tarihine kadar EPDK’ya ve başvuru sahiplerine bildirilir.

Yerli katkı ilave fiyatının hesaplanması

MADDE 6 –

(1) (Değişik: RG-28/7/2017-30137) Yerli katkı ilave fiyatından faydalanmak isteyen başvuru sahiplerine ödenecek Yerli Katkı İlave Fiyatının beş yıllık uygulama süresi, 1/10/2013 tarihli ve 28782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında, ilgili Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiş tarihe kadar kısmen veya tamamen işletmeye girmiş veya girecek olan üretim tesislerine ilişkin üretim lisansı sahibi tüzel kişilerin lisansına derç edilen ilk kurulu gücün;

a) Tamamının işletmeye girmesi halinde, tamamen işletmeye giriş tarihinden itibaren,

b) Kısmen işletmeye girmesi halinde, YEKDEM’e ilk katıldığı tarihten itibaren,

başlatılır ve Yerli Katkı İlave Fiyatı aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır.

(2) Bu formülde geçen;

YKİF: Yerli Katkı İlave Fiyatını (ABD Doları cent/kWh),

AİO: Yönetmelik Ekindeki Bütünleştirici Parçanın Aksam İçindeki Oranını (%),

YKİ: 5346 Sayılı Kanuna ekli II Sayılı Cetveldeki Yerli Katkı İlavesini (ABD Doları cent/kWh),

n: Aksam İçerisinde Yerli İmal Edilen Bütünleştirici Parça Sayısını,

ifade eder.

(3) Tesisin herhangi bir ünitesinde kullanılan herhangi bir aksam için, bütünleştirici parçanın aksam içindeki oranı tesiste kullanılan tüm üniteler için aynı olmak zorundadır. Bütünleştirici parçanın aksam içindeki oranının aynı olmaması durumunda üniteler arasındaki en düşük yerli aksam oranı dikkate alınarak yerli katkı ilave fiyatı hesaplanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Başvuru Belgelerinin Düzenlenmesi

Yerli imalat kullanım belgesinin düzenlenmesi

MADDE 7 –

(1) Başvuru yapılan üretim tesisinde yer alan yerli aksam ve aksam imalatında kullanılan her bir yerli bütünleştirici parça için yerli imalat kullanım belgesi, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre işlem yapan Yeminli Mali Müşavir tarafından aşağıdaki şekilde düzenlenir:

a) Elektrik üretim tesisinde kullanılan her bir aksam ve/veya bütünleştirici parça için ayrı ayrı düzenlenir.

b) Her bir aksam ve/veya bütünleştirici parçaya ait fatura ve irsaliye veya irsaliyeli fatura ve Yeminli Mali Müşavir tarafından gerekli görülen diğer belgeler üretici firma tarafından ibraz edilir.

c) Yeminli Mali Müşavir fatura ve irsaliye veya irsaliyeli faturada yer alan ekipmanların sahada kullanıldığını tespit ederek Ek-4 ile “Elektrik Üretim Tesisinde Kullanılan Aksam/Bütünleştirici Parçaya Ait Bilgi Tablosu” başlıklı Ek-4 Lahika-1’i ve “Yerinde Tespit Tutanağı” başlıklı Ek-4 Lahika-2’yi düzenler.

ç) 30 Eylül-31 Ekim tarihleri arasında ilk defa işletmeye girecek olan elektrik üretim tesisleri için 4 üncü maddenin ikinci fıkrası kapsamındaki belgeler aynı maddenin birinci fıkrası kapsamındaki tarihe kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunulur. İlgili aksamların kullanıldığı tesislerin kurulumlarının 30 Eylül tarihine kadar gerçekleşmemesi durumunda, EK-4 Lahika-2’deki YMM tarafından hazırlanacak olan Yerinde Tespit Tutanağı 31 Ekim tarihine kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunulmak zorundadır.

d) Başvuru sahibi tarafından, kurulumdan sonra kontrolü mümkün olmayan aksamın ve bütünleştirici parçaların kontrolü için ünitelerin montajı aşamasında YMM bilgilendirilir ve bu parçalar için yerinde tespit yapılır.

e) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) Yerli İmalat Kullanım Belgesinin ekinde aşağıdaki belgelere yer verilmesi zorunludur:

1) Aksam/bütünleştirici parçaya ait irsaliye ve fatura bilgi tablosu,

2) YMM Faaliyet Belgesi,

3) Yerli İmalat Kullanım Belgesinde imzası olanlara ait imza sirkülerleri,

4) Sistem Tedarikçisine ait Ticaret Sicil Belgesi sureti,

5) Yerinde Tespit Tutanağı,

6) Yerli Malı Belgesi.

Sertifika uygunluk belgesinin alınması

MADDE 8 –

(1) Türk Standardları Enstitüsü veya TS EN ISO/IEC 17065 “Ürün, Proses ve Hizmet Belgelendirmesi Yapan Kuruluşlar İçin Şartlar” standardına uygun olarak Uluslararası Akreditasyon Forumu (IAF) ile karşılıklı tanıma anlaşması imzalamış ulusal akreditasyon kurumları tarafından akredite edilmiş kuruluşlarca düzenlenen aksama veya aksama ait standardın olmadığı durumlarda aksamın imalatında kullanılan bütünleştirici parçalara ait uluslararası standartlara veya Türk Standartlarına veya kriterlerine uygunluğunu belirten Tip Sertifikası ve/veya Ürün Sertifikası veya Birim Doğrulama Sertifikası veya benzeri sertifikalar aksam veya bütünleştirici parça tedarikçisi tarafından temin edilir.

(2) Aksam ve bütünleştirici parça tedarikçisi tarafından, aksama ve/veya bütünleştirici parçalara ait bu sertifikalar, kapsamında bulunduğu standartlara uygunluğu değerlendirilmek üzere EK-5’teki başvuru dilekçesi ile birlikte TSE’ye sunulur.

(3) TSE, sunulan ilgili sertifikaların uygunluğunu, standart kapsamını, geçerlilik süresini, sertifikayı düzenleyen kurumun akreditasyon durumlarını bu Yönetmelik kapsamında değerlendirir ve değerlendirme sonucunda uygun bulunanlar için EK-6’da veya EK-7’de yer alan Sertifika Uygunluk Belgesini düzenler.

(4) Başvuru sahibi, “Yurt içinde İmal Edilen Aksam ve Bütünleştirici Parçalar Listesi”nde yer alan ve üretim tesisinde kullanılan aksam ve aksamı oluşturan bütünleştirici parçalara ilişkin TSE tarafından düzenlenen Sertifika Uygunluk Belgesini ilgili aksam ve/veya bütünleştirici parça tedarikçisinden alarak Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa başvuru esnasında sunar.

(5) (Ekli: RG-20.09.2019-30894) Rüzgar enerjisine dayalı üretim tesislerinde kullanılmak üzere ilk defa üretimi gerçekleştirilmiş, Tip Belgelendirmesine başlanmış ancak Tip Belgelendirmesi tamamlanmamış aksam ve/veya bütünleştirici parçalar için birinci fıkrada yer alan ilgili standardın gerektirdiği sertifikalar (Tip Sertifikası ve/veya Ürün Sertifikası veya Birim Doğrulama Sertifikası) temin edilinceye kadar, başvuru sahibi belgelendirmeye esas standardın kapsamında bulunan sertifikalardan (Prototip Belgesi, Tasarım Doğrulama Sertifikası, Tasarım Esaslı Değerlendirme Sertifikası, İmalat Uygunluk Sertifikası, Son Değerlendirme Sertifikası ve benzeri) biri veya birkaçını Ek-5’teki başvuru dilekçesi ile birlikte TSE’ye; Ek-5/Lahika-1’deki taahhütnameyi Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunar. Bu kapsamda TSE tarafından üçüncü fıkraya göre düzenlenecek Sertifika Uygunluk Belgesi, başvuru sahibi tarafından Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunulur. Aksi takdirde başvurular değerlendirmeye alınmaz.

(6) (Ekli: RG-20.09.2019-30894) Beşinci fıkraya göre başvuru yapanlar, Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa yaptıkları başvuru tarihinden itibaren en geç 18 ay içerisinde birinci fıkrada yer alan sertifikaları tamamlayıp Ek-5’teki başvuru dilekçesi ile TSE’ye müracaat ederek üçüncü fıkra kapsamında TSE’den nihai Sertifika Uygunluk Belgesini alır ve dördüncü fıkra kapsamında Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunar. Aksi takdirde 9 uncu maddenin beşinci fıkrasındaki ve Ek-5/Lahika-1’de yer alan taahhütnamedeki cezai hükümlere göre işlem tesis edilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Yurt İçi İmalatın Denetlenmesi

Yurt içi imalatın denetlenmesi

MADDE 9 –

(1) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) Kanunun 6/B maddesinde yer alan hükümden yararlanmak isteyen lisans sahibi tüzel kişilere ait elektrik üretim tesislerinde kullanılan aksam/bütünleştirici parçaların üretimi ve/veya montajına ilişkin denetimler, gerekli görülmesi halinde, Yerli İmalat Tespit Heyeti tarafından yapılabilir veya yaptırılabilir. Yerli katkı ilave fiyatından yararlanmak isteyen üretim tesislerinde inşaat ve/veya montaj yapılması sırasında toprak veya su altında kalacak olan ya da dışarıdan tespit yapılamayacak şekilde kapalı hale getirilmesi gereken aksam ve bütünleştirici parçalar, inşa edilmeden veya montajı bitmeden Bakanlık ya da Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa başvuru sahibi tarafından bildirilir. Bunlar fotoğraf, video vb. araçlarla desteklenerek başvuru sahibi tarafından Bakanlık ya da Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa raporlanır. Yerli İmalat Tespit Heyetinin gerekli gördüğü rapor, bilgi ve belgeler, bildirim tarihinden itibaren en geç 20 gün içerisinde Bakanlık ya da Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunulur. Aksi takdirde, başvuru değerlendirmeye alınmaz.

(2) Yerli katkı ilave fiyatından yararlanan üretim tesislerinde kurulu gücünde herhangi bir artış olması veya modernizasyon ya da yenileme olması durumunda, bütünleştirici parçanın aksam içindeki oranlarının toplamının azaltılmaması esastır. 30/12/2014 tarihli ve 29221 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliğine göre tesislerinde yenileme yapacak lisans sahipleri bu durumu yenileme işlemlerinin başlangıç aşamasında Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.

(3) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) Bu Yönetmelik kapsamında işlem yapan Yeminli Mali Müşavir, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu çerçevesinde sorumludur.

(4) Yerli katkı ilave fiyatından yararlanan elektrik üretim tesislerinin ünitelerinde ikinci fıkrada öngörülen usule uyulmadan modernizasyon, yenileme ve tadilatlar yapıldığının tespit edilmesi halinde lisans sahibi tüzel kişiler, bu Yönetmelik kapsamındaki haklardan yararlandırılmaz, ödenmiş tutarlar genel hükümler kapsamında geri alınır.

(5) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunulan belgelerde, yanıltıcı bilgi ve/veya belge verildiğinin/düzenlendiğinin tespiti halinde, üretim lisansı sahibi tüzel kişiler bu Yönetmelik kapsamındaki haklardan yararlandırılmaz ve ödenmiş tutarların yasal faizleri ile birlikte geri alınması ve bu kapsamdaki ilgili tüzel kişiler hakkında 6446 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi hükümleri kapsamında gerekli işlemlerin yapılması amacıyla konu Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna bildirilir.

(6) (Ek: RG-9/6/2017-30091) Yerli İmalat Tespit Heyeti, Bakanlık tarafından oluşturulur. Bakanlık, gerekli görmesi halinde bu konuda ihtisas sahibi kurum/kuruluşları görevlendirebilir. Fakat, bu kurum ve kuruluşlar söz konusu faaliyeti bir başka kurum/kuruluş aracılığıyla yaptıramaz.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 10 –

(1) 19/6/2011 tarihli ve 27969 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Enerjisi Üreten Tesislerde Kullanılan Aksamın Yurt İçinde İmalatı Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. Söz konusu Yönetmeliğe yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış kabul edilir.

Devam eden iş ve işlemler

GEÇİCİ MADDE 1 – (Ek: RG-9/6/2017-30091)

(1) 1/11/2018 tarihine kadar EK-1’de yer alan Jeneratör ve Güç Elektroniği aksamı için EK-8’deki “Yerli İmalat Durum Belgesi” yerine EK-4’teki Yerli İmalat Kullanım Belgesinin Lahikaları içinde yer alan “Yerli Malı Belgesi”; Jeneratör ve Güç Elektroniği aksamı dışındaki aksam ve/veya bütünleştirici parçalar için EK-4’teki Yerli İmalat Kullanım Belgesinin Lahikaları içinde yer alan “Yerli Malı Belgesi” yerine EK-8’deki “Yerli İmalat Durum Belgesi” sunulur.

(2) EK-1’de Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi başlığında yer alan “3.1.Rotor ve Nasel Gruplarını Taşıyan Kule” bütünleştirici parçasının 3.1.(b)’de tanımlanan iç donanım için yerli imalat şartı 1/11/2018 tarihine kadar aranmaz.

(3) (Ek: RG-28/7/2017-30137) EK-1’de Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi başlığında yer alan “Kule Bağlantı Elemanları” bütünleştirici parçasının Kule parçalarını birbirine bağlamada kullanılan bağlantı elemanları (Kule-Kule) için yerli imalat şartı 1/11/2018 tarihine kadar aranmaz.

Sertifika uygunluk süreci devam eden rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesislerine ilişkin başvurular (Ekli: RG-20.09.2019-30894)

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) 2020 yılına ilişkin olarak 8 inci maddenin beşinci fıkrası kapsamında yer alan üretim tesisleri için yapılacak başvurular, 4 üncü madde ve 8 inci maddenin beşinci fıkrasında belirtilen bilgi ve belgeler ile birlikte, 11 Ekim 2019 tarihine kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunulur. Söz konusu başvurulardan eksik ve/veya yanlış evrak tespit edilen başvurular için en geç 15 Ekim 2019 tarihine kadar eksik ve/veya yanlış evraklar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluş tarafından ilgili başvuru sahiplerinin KEP adreslerine gönderilir. Başvuru sahibi, bu başvurulara ilişkin eksik ve/veya yanlış evrakları doğru bir şekilde yeniden düzenleyerek 25 Ekim 2019 tarihine kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunar. Aksi takdirde, başvuru değerlendirmeye alınmaz.

Yürürlük

MADDE 11 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 12 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı yürütür.

_____________

(1)     Bu değişiklik 1/11/2018 tarihinde yürürlüğe girer.

Ekleri için tıklayınız.

 Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
24/6/201629752
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
TarihiSayısı
1.      9/6/201730091
2.      28/7/201730137

AĞAÇLANDIRMA YÖNETMELİĞİ

23 Ekim 2019 ÇARŞAMBAResmî Gazete               Sayı : 30927

YÖNETMELİK

Orman Genel Müdürlüğünden:

AĞAÇLANDIRMA YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, ağaçlandırma, rehabilitasyon, erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesi, mera ıslahı, ağaç ıslahı, orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohum ve fidan üretimi, fidanlık ve imar-ihya çalışmalarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – 

(1) Bu Yönetmelik;

a) Ağaçlandırma, rehabilitasyon, erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesi, mera ıslahı, ağaç ıslahı, orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohum ve fidan üretimi, fidanlık ve imar-ihya çalışmalarına,

b) Asli ve odun dışı orman ürünlerinin üretileceği ormanların kurulması amacıyla, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılacak ağaçlandırma, imar-ihya ve orman fidanlığı kurma çalışmalarına, ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – 

(1) Bu Yönetmelik; 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 57 nci, 59 uncu, 60 ıncı, 63 üncü, ek 5 inci ve ek 12 nci maddesi ile 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 334 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – 

(1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Ağaç: Ormanlarda tabii olarak yetişen veya emekle yetiştirilen, en az 5 metre boy yapabilen, yaşı ve çapı ne olursa olsun kökü, gövdesi ve tepesi olan yerli veya egzotik orijinli odunsu bitkileri,

b) Ağaççık: Ormanlarda tabii olarak yetişen veya emekle yetiştirilen, boyu 5 metreyi bulmayan, yaşı ve çapı ne olursa olsun yerli veya egzotik orijinli odunsu bitkileri,

c) Ağaçlandırma: Saha etüdünden başlayarak proje, tohum temini, fidan üretimi, arazi hazırlığı, dikim, ekim ve bakım faaliyetlerinin tümünü,

ç) Arazi kullanım bedeli: Devlet ormanlarından özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya amacıyla izin verilen sahalardan, alan ve tür çeşidine göre alınacak Genel Müdürlük tarafından her yıl belirlenen bedeli,

d) Asli orman ürünü: Her çeşit ağaç, ağaççık ve çalılardan elde edilen tomruk, direk, sanayi odunu, kağıtlık odun, lif-yonga odunu, sırık, çubuk, yakacak odun gibi odun emvalini,

e) B tipi tali orman yolu: Trafiğe uygun platform genişliği 3-5 metre ve hendek genişliği 0,5-1 metre olup, toplam genişliği 3,5-6 metre olan dere ve yamaç yollarını,

f) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

g) Başvuru bedeli: Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya amacıyla, bu mevzuat hükümlerine göre başvuru sırasında alınacak olan ve Genel Müdürlük tarafından her yıl belirlenen bedeli,

ğ) Bölge Müdürlüğü: Orman Bölge Müdürlüğünü,

h) Erozyon kontrolü: Yeryüzünde anakaya üzerindeki toprağın çeşitli etkenlerle aşınıp, taşınmasına karşı alınan tedbirleri,

ı) Fidanlık: Ağaç, ağaççık ve orman florasına ait tohum ve fidanların üretildiği fidanlıkları,

i) Flora: Ağaç ve ağaççıklarla birlikte orman alt tabakasında yetişen, toprak muhafaza fonksiyonunu icra eden, ormanların müşir bitkisi özelliğini taşıyan, gerektiğinde süs bitkileri olarak da kullanılabilen, orman ekosisteminin canlı unsuru, odunsu ve otsu orman bitkilerini,

j) Genel Müdürlük: Orman Genel Müdürlüğünü,

k) Hangar-depo: Ağaçlandırma sahalarında elde edilen ürünlerin işlendiği ve muhafaza edildiği, her türlü hava hallerinde çalışanların sığınabileceği, malzemelerin saklandığı toprak veya beton zemin üzerine temelsiz yapılan geçici yapıları,

l) Hızlı gelişen tür: En uygun yetişme ortamlarında, uygun kültür yöntemlerinin kullanılması ile idare süresi sonunda yıllık ortalama kabuksuz gövde odunu hacim artımı en az 10 m3/ha olan ağaç türünü,

m) İmar-ihya: Ekonomiye katkı sağlanması ve biyolojik çeşitliliğin devamı amacıyla; mevcut kök sistemi itibarıyla yeterli yoğunluk ve dağılış aranmaksızın bozuk orman alanlarının koruma ile birlikte canlandırma kesimi, aşılama ve boşlukların uygun türlerle, ekim veya dikim yoluyla doldurularak verimli hale dönüştürülmesini,

n) İşletme müdürlüğü: Orman işletme müdürlüğünü,

o) İşletme şefliği: Orman işletme şefliğini,

ö) Kıyı kenar çizgisi: Deniz, tabii ve suni göl ve akarsularda, kıyı çizgisinden sonraki kara yönünde, su hareketlerinin oluşturduğu kumluk, çakıllık, kayalık, taşlık, sazlık, bataklık ve benzeri alanların tabii sınırlarını,

p) Mera ıslahı: Çayır ve otlakların yem verimini kalite ve kantite yönünden yükseltmek için; sulama, gübreleme, zararlı ot mücadelesi, tohumlama, bitkilendirme, fidan dikimi ve benzeri biyolojik tekniklerle birlikte, otlatmayı kolaylaştırıcı tesislerin yapılması, toprak muhafaza gayesiyle çeşitli fiziksel, teknik ve idari tedbirlerin uygulanmasını,

r) Mücbir sebep: Yetkili merciler tarafından tanzim edilen belge ile belgelendirilen tabii afetler, genel salgın hastalık, tutukluluk, mahkûmiyet, kısmi veya genel seferberlik ilanı, Bakanlık, orman idaresi veya kamu kurum ve kuruluşlarından kaynaklanan gecikmeler, kamu kurum ve kuruluşlarına ait fidanlıklar ile özel fidanlıklardan uygun orijinde yeterli fidan bulunamaması, arazi çalışmalarının gerçekleştirilmesini teknik yönden imkânsız kılan ve toprağın tav halini bozan aşırı don ve kuraklık ile çalışmayı engelleyecek şiddet ve miktarda yağmur ve kar yağışını,

s) Odun dışı orman ürünü: Her türlü orman ağaç, ağaççık, çalı ve otsu bitkilerinden elde edilen balzami yağlar ile bunların kabuk, meyve, sürgün, yaprak, çiçek, tohum, kök, soğan, yumru ve rizomları ile mantar ve benzeri ürünleri,

ş) Orman idaresi: Orman Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatını,

t) Ormancılık büroları: 8/4/2009 tarihli ve 27194 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ormancılık ve Orman Ürünleri Bürolarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Yönetmeliği hükümlerine göre kurulan serbest ormancılık veya serbest yeminli ormancılık büroları ile şirketlerini,

u) Orman köyü: Mülki hudutları içerisinde Devlet ormanı bulunan orman içi veya orman bitişiği köyler ile 12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile orman köyü iken mahalleye dönüşen yerleşim birimlerini,

ü) Rehabilitasyon: Bozuk veya verimsiz orman alanlarında mevcut türlerden gerekenlerin korunması, aşılanması, canlandırma kesimi, boşluk alanlara ormanlarda tabii olarak yetişen türlerin ekimi ve bu türlerin aşılı veya aşısız fidanlarının dikimini,

v) Tarife bedeli: 6831 sayılı Orman Kanununun 29 uncu maddesi gereğince; Devlet ormanlarından elde edilecek orman ürünlerinin piyasa şartlarına göre her yıl Orman Genel Müdürlüğünce tespit edilen üretim öncesi bedelini,

y) Uygulama projesi: Özel ağaçlandırma, özel imar-ihya projelerini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Müdürlük Tarafından Yapılacak Çalışmalar

Devlet ormanlarında yapılacak çalışmalar

MADDE 5 – 

(1) Bozuk orman alanlarında, orman içi açıklıklarda, gerektiğinde verimli ormanlarda ve ilgili kurumların uygun görmesi halinde de; kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezleri kapsamında bulunan alanlarda, doğal tarihi ve arkeolojik sit alanlarında, 6831 sayılı Orman Kanununun 23 ve 24 üncü maddeleri kapsamında muhafazaya ayrılan ve ilan edilen yerlerde, yaban hayatı geliştirme sahalarında, 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu kapsamındaki yerlerde, 2872 sayılı Çevre Kanununa göre özel çevre koruma bölgesi olarak ilan edilen yerlerde, Bakanlıkça tescil ve ilan edilen örnek avlaklar ile endemik ağaç, ağaççıklar ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda ağaçlandırma, erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesi, mera ıslahı, ağaç ıslahı, orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohum ve fidan üretimi, fidanlık, rehabilitasyon ve imar-ihya çalışmaları Genel Müdürlükçe yapılır veya yaptırılır.

(2) Genel Müdürlükçe yapılacak veya yaptırılacak ağaçlandırma, erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesi, imar-ihya, rehabilitasyon ve suni gençleştirme çalışmalarında ihtiyaç duyulan orman ağaç, ağaççık ve florasına ait fidanlar ile kamu kurum ve kuruluşlarının, gerçek ve tüzel kişilerin yapacağı ağaçlandırmalarda ve kent ağaçlandırmalarında, park bahçe tanziminde ihtiyaç duyulan, boylu, formlu orman ağaç, ağaççık ve florasına ait fidanları ve orman bitkileri orijinli süs bitkisi fidanlarını üretmek amacıyla Genel Müdürlükçe fidanlık kurulur veya kurdurulur. Bu fidanlıkların kurulma esaslarını ve üretilen fidanların değerlendirme usulleri Genel Müdürlükçe belirlenir.

(3) Orman idaresi tarafından köy tüzel kişiliği adına ağaçlandırma, imar-ihya veya erozyon kontrolü çalışmaları yapılabilir. Bu çalışmaların yapılacağı sahalar öncelikli olarak köy yerleşim yerlerine yakın yerlerden seçilir. Çalışmalarda, yetişme muhiti şartlarının uygun olması halinde öncelikli olarak, odunundan ziyade meyvesinden yararlanılan odun dışı orman ürünü veren türler kullanılır. Orman idaresi tarafından köy tüzel kişiliği adına tesis edilen ağaçlandırma, erozyon kontrolü ve imar-ihya sahalarının bakımları köy tüzel kişilikleri tarafından yapılabileceği gibi o köyde ikamet eden hane sahiplerinin nüfus sayıları dikkate alınarak talep eden hanelere kura usulü ile paylaştırılmak suretiyle de yaptırılabilir. Sahanın bakımını yapanlara, bu sahalardan elde edilen odun dışı orman ürünleri tarife bedeli ile verilir.

Hazine arazilerinde yapılacak çalışmalar

MADDE 6 – 

(1) Orman alanını arttırmak amacı ile Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık tarafından Genel Müdürlük adına tahsis olunan arazilerde ağaçlandırma, erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesi, ağaç ıslahı, orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohum ve fidan üretimi, fidanlık, rehabilitasyon ve imar-ihya çalışmaları Genel Müdürlükçe yapılır veya yaptırılır.

Gerçek ve tüzel kişilere ait arazilerde yapılacak çalışmalar

MADDE 7 – 

(1) Genel Müdürlükçe uygun görülmesi halinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait arazilerde, talep etmeleri halinde ağaçlandırma, erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesi, rehabilitasyon ve imar-ihya çalışması yapılabilir veya yaptırılabilir.

b) Gerçek kişiler ile diğer tüzel kişilere ait arazilerde malikinden muvafakat alınmak kaydıyla erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesine yönelik çalışmalar yapılabilir veya yaptırılabilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşları ile Gerçek ve

Tüzel Kişilerce Yapılacak Çalışmalar

Devlet ormanlarında çalışmalara izin verilebilecek yerlerin tespiti

MADDE 8 – 

(1) Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarına izin verilebilecek yerler aşağıda belirtilmiştir:

a) Amenajman planında ve aktüelde verimli orman olmayan yerler,

b) Maden ruhsatı kapsamında bulunmasına rağmen Bakanlıkça muvafakat veya izne konu edilmemiş alanlar.

(2) Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarına izin verilemeyecek yerler aşağıda belirtilmiştir:

a) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezleri kapsamında bulunan alanlar, doğal tarihi ve arkeolojik sit alanları, 6831 sayılı Orman Kanununun 23 ve 24 üncü maddeleri kapsamında muhafazaya ayrılan ve ilan edilen yerler, yaban hayatı geliştirme sahaları, 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu kapsamındaki yerler, 2872 sayılı Çevre Kanununa göre özel çevre koruma bölgesi olarak ilan edilen yerler, otlatma planı ile ayrılan sahalar, kadimden beri kullanılan yaylak ve kışlaklara geçiş yolları, madencilik faaliyeti sonucu tabii yapısı bozulmuş sahalar, Bakanlıkça tescil ve ilan edilen örnek avlaklar,

b) Amenajman planlarında; bozuk orman, orman toprağı, orman içi açıklık olarak görünmesine rağmen verimli orman niteliğini kazanmış alanlar,

c) Sakız ile yapılacak özel ağaçlandırma çalışmaları hariç olmak üzere, deniz kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde yatay olarak 2.000 metrelik mesafe içinde bulunan yerler ile tabii göl kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde yatay olarak 500 metrelik mesafe içinde bulunan yerler.

Hazine arazilerinde özel ağaçlandırma

MADDE 9 – 

(1) Mülkiyeti Hazineye ait olan arazilerde, gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel orman fidanlığı çalışmalarına ait müracaat, saha tespit ve izin işlemleri, Milli Emlak Genel Müdürlüğünce bu maksatla çıkarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülür.

Sahipli yerlerde özel ağaçlandırma

MADDE 10 – 

(1) Gerçek ve tüzel kişiler bu Yönetmelik kapsamında, kendilerine ait taşınmazlarda özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya yapabilirler. Özel orman fidanlığı kurabilirler.

(2) Gerçek ve tüzel kişilerin bu Yönetmelik kapsamında özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya yapmak istemeleri halinde, söz konusu sahanın tek parsel veya bitişik parseller toplamının en az 0,5 hektar büyüklüğünde olması gerekir.

Müracaat ve hak sahipliliğinin tespiti

MADDE 11 – 

(1) Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya müracaatları, Nisan ve Eylül aylarında olmak üzere 2 dönem halinde alınır.

(2) Özel ağaçlandırma veya özel imar-ihya çalışması yapmak üzere saha izni talebinde bulunan gerçek ve tüzel kişiler, söz konusu sahaya ait harita, koordinat özet çizelgesi ile birlikte, ikametgâh belgesi ve nüfus cüzdanı suretini dilekçelerine ekleyerek işletme müdürlüklerine müracaat ederler. İşletmesince müracaatın alındığı tarih ve saat kaydedilerek müracaatçılara sıra numarası verilir.

(3) İşletme Müdürlüğünce müracaatlar değerlendirilerek; söz konusu sahaya tek müracaatın olması durumunda müracaatçı adına, birden fazla müracaatın olması durumunda ise ilk müracaatçı adına, ilk müracaatçıya verilen sahanın bir kısmını kapsayan başka bir müracaatın olması durumunda ise ilk müracaatçının müracaatı dışında kalan kısım için o sahaya müracaat eden ilk müracaatçı adına, başvuru bedelini yatırmaları koşulu ile işlemler devam ettirilir. Diğer müracaatlar işlemden kaldırılarak ilgililere tebliğ edilir.

(4) Özel ağaçlandırma veya özel imar-ihyaya konu sahanın;

a) Orman köyü mülki hudutları içerisinde kalmaması durumunda ilana gerek duyulmadan ilk müracaatçı adına hak sahipliği tutanağı tanzim edilir.

b) Orman köyü mülki hudutları içerisinde kalması ve müracaatçının da söz konusu sahanın bulunduğu orman köyü nüfusuna kayıtlı olup da en az bir yıl süreyle o köyde ikamet eden kişi olması halinde ilk müracaatçı adına hak sahipliği tutanağı tanzim edilir.

(5) Müracaata konu edilen orman alanının orman köyü mülki hudutları içerisinde kalması ve müracaatçının da o köy nüfusuna kayıtlı ve o köyde ikamet eden kişi olmaması durumunda ise söz konusu sahanın bulunduğu köyde ilan yapılır.

(6) İlan; müracaata ait bilgilerin yer aldığı ilan tutanağının işletme müdürlüğünce 7 gün süre ile ilgili orman köyünün uygun yerlerine asılması suretiyle yapılır.

(7) İlan süresi içerisinde söz konusu sahaya ilgili orman köyü nüfusuna kayıtlı olup en az bir yıl süreyle ikamet eden tek bir kişi müracaat ederse bu kişi, bu şartları taşıyan birden fazla kişinin müracaat etmesi halinde ise müracaat eden kişiler arasında çekilen kura sonucunda belirlenen kişi hak sahibi olarak tespit edilir.

(8) Kura çekilişi, ilanın bitiş tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yapılır. İşletme müdürlüğünce, kura çekilişinin yapılacağı yer, tarih ve saat ile birlikte yatırmaları gereken başvuru bedeli müracaatçılara yazılı olarak tebliğ edilir.

(9) Müracaatçıların kuraya katılabilmeleri için başvuru bedelini yatırdıklarına dair belge ile birlikte bildirilen yer ve saatte kendilerinin veya noter onaylı özel yetki belgesine sahip temsilcilerinin bulunmaları zorunludur.

(10) Kura çekilişi için bölge müdürlüğünce; ağaçlandırma şube müdürü başkanlığında, işletme müdür yardımcısı ve ilgili orman işletme şefi/ağaçlandırma ve toprak muhafaza şefinden oluşacak en az 3 kişilik komisyon kurulur. Kura çekilişi müracaatçıların huzurunda komisyon marifetiyle yapılarak hak sahipliği tespit edilir.

(11) Hak sahibi olarak belirlenen müracaatçının izin raporu tanzimi için istenilen belgeleri 15 günlük süre içerisinde idareye teslim etmemesi durumunda ilk müracaatçı adına hak sahipliği tutanağı tanzim edilir ve ilgilisine bildirilir.

(12) Müracaata konu sahanın idari, teknik ve hukuki yönden özel ağaçlandırmaya uygun olması durumunda, bölge müdürlüğünce kurulan bölge müdür yardımcısı başkanlığında, ağaçlandırma/silvikültür şube müdürü, işletme müdür yardımcısı, işletme şefi, ağaçlandırma ve toprak muhafaza şefi ve kadastro ve mülkiyet şefinden oluşan değerlendirme komisyonu tarafından tanzim edilen izin raporu, uygun görülmesi halinde bölge müdürlüğünce onaylanır. İzin raporu hak sahipliği tespit tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde düzenlenir.

(13) Değerlendirme komisyonu tarafından, müracaat sahasının idari, teknik ve hukuki yönden özel ağaçlandırmaya engel bir durumunun tespiti halinde, bu husus işletme müdürlüğünce müracaat sahibine gerekçeleri ile birlikte tespit tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde yazılı olarak bildirilir.

(14) Bölge müdürlüğünce hazırlanan izin raporu, Genel Müdürlüğe gönderilir ve Genel Müdürlükçe değerlendirilir. Uygun görülmesi halinde uygulama projesi yapılması istenir.

(15) Proje sahibinden özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahası için, saha büyüklüğü dikkate alınarak Genel Müdürlükçe belirlenen yıllık arazi kullanım bedeli tahsil edilir. Bu bedel her yıl güncellenir.

(16) Hızlı gelişen türlerle, asgari 10 hektar sahada yapılacak özel ağaçlandırma müracaatları ilan edilmeksizin ilk müracaatçı adına hak sahipliği tutanağı tanzim edilir. Diğer iş ve işlemler bu maddede belirtildiği şekilde yürütülür.

(17) Sahipli arazilerde özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya müracaatları; müracaat sahasına ait tapu belgesi ve tapu sınırlarının gösterildiği koordinatlı harita dilekçeye eklenerek fiziki veya e-devlet üzerinden orman idaresine yapılır.

(18) Başvuru bedeli maktu olup her yıl Genel Müdürlük tarafından belirlenir. Orman köyü nüfusuna kayıtlı olup o köyde ikamet edenlerden bu bedelin yarısı alınır. Alınan başvuru bedelleri iade edilmez.

(19) Devlet ormanlarında Bakanlık personeline, eşine ve üçüncü dereceye kadar olan kan ve kayın hısımlarına özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya gayesiyle saha izni verilmez.

(20) Gerçek veya tüzel kişilerce iş bu Yönetmelik kapsamındaki özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarının mümkün olduğu sahalarla ilgili bilgi veya belge talebinde bulunulması durumunda, özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya yapılabilecek sahalara ait bilgi ve belgeler talep tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde orman idaresince ilgililerle paylaşılır.

Devlet ormanlarında saha izni, projelendirme ve saha teslimi

MADDE 12 – 

(1) İşletme müdürlüğü, hak sahibinden izin raporuna uygun olarak en geç 60 gün içerisinde Genel Müdürlükçe belirlenen proje dispozisyonuna uygun uygulama projesini ormancılık bürolarına tanzim ettirerek teslimini ister. Uygulama projesinin verilen sürede teslim edilmemesi durumunda, talep halinde 30 gün ek süre verilebilir. Uygulama projesinin verilen ek süre içerisinde de teslim edilmemesi halinde izin raporu bölge müdürlüğünce iptal edilir.

(2) İşletme müdürlüğü, uygulama projesini en geç 30 gün içinde arazide ve büroda inceleyerek onay için bölge müdürlüğüne gönderir. Uygulama projesi uygun bulunması halinde bölge müdürü tarafından onaylanır. Uygulama projesinin bir nüshası arşivlenmek üzere, izin raporu ve ekleri ise Bakanlıkça verilecek saha izni için Genel Müdürlüğe gönderilir. İzin raporu ve eklerinin Genel Müdürlükçe de uygun görülmesi halinde onaylı uygulama projesinde belirtilen tür/türlerin idare süresi boyunca Bakanlıkça saha izni verilir.

(3) Bölge müdürlüğünce saha izin oluru, onaylı uygulama projesi ile birlikte işletme müdürlüğüne gönderilir. İşletme müdürlüğünce ilgiliye projenin onaylandığı ve 30 gün içerisinde taahhüt senedinin verilmesi gerektiği hususu yazılı olarak tebliğ edilir. Taahhüt senedinin verilmesine müteakip, saha üzerinde boşaltılması gereken orman emvali yok ise 15 gün içinde, boşaltılması gereken orman emvali var ise 60 gün içinde ilgili orman işletme müdürlüğünce boşaltılarak saha teslimi yapılır. Saha tesliminden itibaren 90 gün içerisinde işe başlanması istenir.

Hazine arazilerinde projelendirme ve saha teslimi

MADDE 13 – 

(1) Müracaata konu saha hazine arazisi ise; işletme müdürlüğü, ön izin sahibinden Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlıkça verilen ön izne göre Genel Müdürlükçe belirlenen proje dispozisyonuna uygun olarak, uygulama projesini ormancılık bürolarına tanzim ettirerek teslimini ister.

(2) İşletme müdürlüğü, uygulama projesini en geç 30 gün içinde arazide ve büroda inceler ve onay için bölge müdürlüğüne gönderir. Uygulama projesi, uygun bulunması halinde bölge müdürü tarafından onaylanarak işletme müdürlüğüne gönderilir. İşletme müdürlüğünce onaylı uygulama projesinin bir nüshası, ön tahsis veya kiralama işlemi için Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık taşra birimine gönderilerek ilgiliden taahhüt senedinin ve saha teslim tutanağının işletme müdürlüğüne teslimi istenir.

(3) İkinci fıkrada belirtilen işlemler Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık tarafından verilen ön izin süresi içerisinde yapılır.

(4) Uygulama projesinin ön izin süresi içerisinde teslim edilmemesi halinde işletme müdürlüğü tarafından bu durum ilgili Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık taşra birimine bildirilir.

(5) Kira sözleşmesi ve saha tahsisi Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlıkça, onaylı uygulama projesine dayanılarak yapılır.

(6) Saha teslimi, Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık taşra birimince yapılır.

Sahipli arazilerde projelendirme

MADDE 14 – 

(1) Müracaata konu saha sahipli arazi ise; işletme müdürlüğü müracaatçıdan Genel Müdürlükçe belirlenen proje dispozisyonuna uygun olarak en geç 60 gün içerisinde uygulama projesini ormancılık bürolarına tanzim ettirerek teslimini ister. Uygulama projesinin verilen sürede teslim edilmemesi durumunda, talep halinde 30 gün ek süre verilebilir. Uygulama projesinin verilen ek süre içerisinde de teslim edilmemesi halinde işletme müdürlüğü tarafından ilgilinin dilekçesi işlemden kaldırılır.

(2) İşletme müdürlüğü, uygulama projesini en geç 30 gün içinde arazide ve büroda inceler ve onay için bölge müdürlüğüne gönderir. Uygulama projesi, uygun bulunması halinde bölge müdürü tarafından onaylanarak işletme müdürlüğüne gönderilir. İşletme müdürlüğünce uygulama projesinin onaylandığı ilgiliye yazılı olarak tebliğ edilerek 30 gün içerisinde taahhüt senedinin işletme müdürlüğüne verilmesi istenir. Taahhüt senedinin verilmesini müteakip 90 gün içerisinde işe başlanır.

(3) Özel ormanlarda yapılacak özel ağaçlandırma müracaatları için aynı sahipli arazilerde olduğu gibi işlem yapılır.

Projelendirmeye ait diğer esaslar

MADDE 15 – 

(1) Uygulama projesinin tanzimi aşamasında hak sahibinin talep ettiği tür veya türlerin yetişme muhiti şartları nedeniyle söz konusu sahada kullanılmasına imkan bulunmaması halinde; ormancılık büroları, hak sahibi ile irtibata geçerek sahada kullanılabilecek türler hakkında bilgi verir. Hak sahibinin, ormancılık bürolarınca kendisine bildirilen sahaya uygun türlerden bir veya birkaçının kullanılmasına rıza göstermesi halinde uygulama projesi tanzim edilir. Aksi takdirde uygulama projesi düzenlenmeden izin raporu bölge müdürlüğünce iptal edilir. Bu şekilde yapılan iptal işleminden dolayı orman idaresi sorumlu değildir.

(2) Uygulama projeleri izin sahipleri tarafından ormancılık bürolarına tanzim ettirilir.

(3) Orman Bölge Müdürlüklerince onaylanan uygulama projelerinin bir sureti arşivlenmek üzere bilgi amaçlı Genel Müdürlüğe gönderilir.

(4) Tüm uygulama projelerinin yatırım giderleri Bakanlık birim fiyatları veya ilgili diğer Bakanlıklar tarafından yayımlanan birim fiyatların kullanılması suretiyle düzenlenir.

(5) Talep edilmesi ve orman idaresinin uygun görmesi halinde idari, hukuki ve teknik nedenlerle saha izinlerinde veya uygulama projelerinde revizyona gidilebilir. Revizyon projeleri ormancılık büroları tarafından tanzim edilir. Köy tüzel kişiliklerine ait revizyon projeleri, talep etmeleri halinde bedelsiz olarak orman idaresi tarafından da tanzim edilebilir.

(6) Özel ağaçlandırma sahalarının tamamı veya bir bölümü, 6831 sayılı Orman Kanununun 16 ncı ve 17 nci maddelerine göre izne konu edilebilir. Bu durumda özel ağaçlandırma sahibinin orman idaresi tarafından hesaplanan bütün giderleri, adına izin verilen gerçek veya tüzel kişi tarafından özel ağaçlandırma sahibine defaten ödenir. 6831 sayılı Orman Kanununun 16 ncı ve 17 nci maddelerine göre izin verilen alana tekabül eden kısım için kullandırılan hibe veya kredi faizsiz olarak geri alınır. Bedel hesabında geri alındığı yılın birim fiyatları esas alınır.

(7) Devlet ormanlarındaki özel ağaçlandırma ve özel imar ihya çalışmalarında verilen süre içerisinde taahhüt senedinin verilmemesi ve işe başlanmaması veya vazgeçilmesi halinde saha izinleri iptal edilir.

(8) Teslim edilmeyen sahada projelendirme çalışmaları dışında herhangi bir faaliyette bulunulamaz.

Saha büyüklüğü

MADDE 16 – 

(1) Devlet ormanlarında ve sahipli arazilerde en küçük parçası 0,5 hektardan, hazine arazilerinde ise 2 hektardan küçük olan yerler özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarına konu edilemez. Ancak, hazine arazilerinde imar planı içinde kalan ve ağaçlandırılacak alan olarak ayrılan sahalarda 2 hektar saha büyüklüğü aranmaz.

(2) Hazine ve sahipli arazilerde gerçek ve tüzel kişilere bir defada en fazla 300 hektar saha için özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya izni verilebilir.

(3) Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarında saha ile ilgili üst sınır Genel Müdürlükçe belirlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Özel Ağaçlandırma, Özel İmar-İhya ve

Özel Fidanlık Tesisinde Uyulacak Esaslar

Özel ağaçlandırma tesisinde uyulacak esaslar

MADDE 17 – 

(1) Odun veya odun dışı orman ürünü veren türler ile yapılacak ağaçlandırmalarda uyulacak esaslar aşağıda belirtilmiştir:

a) Devlet ormanı sayılan yerlerde; odun ürünü veren orman ağaç, ağaççık ve flora türleri ile saf veya karışık olarak özel ağaçlandırma çalışmalarına izin verilebilir.

b) Devlet ormanı sayılan yerlerde; odun dışı orman ürünü veren orman ağaç, ağaççık ve flora türleri ile saf veya karışık olarak özel ağaçlandırma çalışmalarına izin verilebilir.

c) Devlet ormanı sayılan yerlerde; (a) ve (b) bentlerinde belirtilen türlerin karışımı ile özel ağaçlandırma çalışmalarına izin verilebilir.

ç) Devlet ormanı sayılan yerlerde; odun dışı orman ürünü veren ve ormanlarda tabii olarak yetişen ağaç, ağaççık ve floraların tohumu, fidanı ve aşılı fidanlarının veya aynı türlerin aşı kalemlerinin kullanımı ile özel ağaçlandırma çalışmalarına izin verilebilir.

d) Devlet ormanı sayılan yerlerde yapılacak özel ağaçlandırma çalışmalarında projesinde belirtilmesi kaydıyla odun veya odun dışı orman ürünü veren ağaç ve ağaççık türlerinin altında alt tür olarak; tıbbi, aromatik, yumrulu ve soğanlı bitkilerin yetiştirilmesine izin verilebilir.

e) Devlet ormanı sayılan yerlerde; projesinde belirtilmesi kaydıyla izin alanının % 5’ini geçmemesi şartıyla özel ağaçlandırma çalışmalarında açık alanlarda, biyolojik çeşitliliği korumak maksadıyla ekolojisine uygun tıbbi, aromatik, soğanlı ve yumrulu bitkilerin yetiştirilmesine izin verilebilir.

f) Devlet ormanı sayılan yerlerde; projesinde belirtilmesi kaydıyla izin alanının % 10’unu geçmemesi şartıyla teknik olarak özel ağaçlandırmaya uygun olmayan yerlerde saha bütünlüğünü sağlamak ve biyolojik çeşitliliği korumak maksadıyla tıbbi, aromatik, soğanlı ve yumrulu bitkilerin yetiştirilmesine izin verilebilir.

g) Devlet ormanı sayılan yerlerde; tesis edilen özel ağaçlandırma sahalarında erozyonun önlenmesi, toprağın korunması ve ıslah edilmesi, toprağın bitki besin elementleri bakımından zenginleştirilerek verim gücünün arttırılması gayesi ile fidan aralarında kapalılık teşekkül edinceye kadar otsu bitkilerin yetiştirilmesine izin verilebilir.

ğ) Hazine arazilerinde ve sahipli arazilerde odun ve odun dışı orman ürünü veren orman ağaç, ağaççık ve flora türleri ile saf veya karışık yapılacak özel ağaçlandırma çalışmalarına izin verilebileceği gibi, bu türlerle yapılan ağaçlandırmaların altında projesinde belirtilmesi kaydıyla; tıbbi, aromatik, yumrulu ve soğanlı bitkiler ile her türlü tarım ürünlerinin yetiştirilmesine izin verilebilir.

Özel imar-ihya tesisinde uyulacak esaslar

MADDE 18 – 

(1) İmar-ihya amacıyla talepte bulunan gerçek ve tüzel kişilere; bozuk orman alanlarında, hazine arazilerinde ve sahipli arazilerde canlandırma kesimi, aşılama, boşlukların uygun türlerle ekim veya dikim yoluyla doldurularak verimli hale dönüştürülmesine izin verilebilir.

(2) Bozuk veya verimsiz orman alanlarında mevcut türlerden gerekenler korunur, aşılanır, orman içi boşluk alanlar, bölgede tabii olarak yetişen türlerle ekim, dikim ve aşılama suretiyle imar-ihya edilerek doldurulabilir.

Özel orman fidanlığı tesisinde uyulacak esaslar

MADDE 19 – 

(1) Özel orman fidanlığı kurmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; 31/7/2016 tarihli ve 29787 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Orman Bitkisi Tohumlukları Piyasasında Yetkilendirme, Denetleme ve Orman Bitki Pasaportu Yönetmeliğine göre kayıt sertifikası almak ve diğer koşulları sağlamak suretiyle;

a) Hazine arazilerinde, Milli Emlak Genel Müdürlüğünün mevzuatına göre,

b) Sahipli arazilerde, tapu kayıt belgesi, tapu sınırlarının gösterildiği koordinatlı belge ve saha kiralanmış ise noter onaylı kira sözleşmesi dilekçeye eklenerek fiziki veya e-devlet üzerinden fidanlık müdürlüğüne, fidanlık müdürlüğünün olmadığı yerlerde işletme müdürlüğüne, müracaat yaparlar.

(2) Hazine ve sahipli arazilerde müracaattan sonra, özel fidanlık uygulama projesi Genel Müdürlükçe belirlenen proje dispozisyonuna uygun olarak ormancılık büroları tarafından düzenlenir. Fidanlık müdürlüğünce, fidanlık müdürlüğünün olmadığı yerlerde işletme müdürlüğünce yapılan inceleme sonucunda uygun görülmesi halinde, uygulama projesi bölge müdürlüğünce onaylanır. Onaylanan projenin bir nüshası bilgi için Genel Müdürlüğe gönderilir.

(3) Özel orman fidanlıklarının kurulacağı alan büyüklükleri Genel Müdürlükçe belirlenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İnşa Edilebilecek Tesisler ile İzleme ve Denetim

Özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahalarında inşa edilebilecek tesisler

MADDE 20 – 

(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre tesis edilen sahalarda uygulama projesinde belirtilmesi şartıyla;

a) Mülkiyeti Hazineye ait olan özel ağaçlandırma ve özel imar ihya sahalarında Milli Emlak Genel Müdürlüğünce bu maksatla çıkarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde tesis yapılabilir.

b) Sahipli arazilerde 30 dekar ve üzeri büyüklükteki özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahalarında proje sahası yatay alanının % 6’sına kadar yapılaşma izni verilebilir. Sahipli arazilerde 30 dekarın altındaki özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahalarında 10 uncu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen alt sınıra kadar yapılaşma izni verilebilir. Söz konusu sahanın kredi ödemesi yapılmış sahalardan olması durumunda, yapılaşmaya konu edilen alan miktarına tekabül eden kredi bedeli yasal faiziyle birlikte geri alınır.

c) Devlet ormanlarında tesis edilen özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahalarında; üretim, işleme, bakım ve koruma amaçlı konteyner, karavan, prefabrik bekçi evi, taşınabilir tuvalet, hangar-depo, su deposu, sulama ve yangın havuzu, su isale hattı, su kuyusu, don kırıcı tesisler, elektrik tesisleri ve B tipi tali orman yolu yapılmasına izin verilebilir.

Uygulama, izleme ve denetim

MADDE 21 – 

(1) Devlet ormanlarında ve sahipli arazilerde, işletme müdürlüğü tarafından, projenin onaylanmasından sonra ilgiliye tebligat yapılarak tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde, taahhüt senedinin işletme müdürlüğüne verilmesi istenir. Devlet ormanlarında ve hazine arazilerinde saha tesliminden sonra, sahipli arazilerde de taahhüt senedinin işletme müdürlüğüne tesliminden sonra 90 gün içerisinde işe başlanır.

(2) Özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarında onaylı uygulama projesindeki iş programına uyulması esastır. İş programı revizyonu; mücbir sebeplerden ve sahanın geç teslim edilmesi nedeniyle işin yetişme imkânının olmadığı hallerde yapılır.

(3) İşletme müdürlüğü tarafından kurulan ve en az 3 teknik elemandan oluşan denetim komisyonu veya serbest ormancılık bürolarınca oluşturulan 3 orman mühendisi tarafından tüm sahalar yılda en az bir defa kontrol edilerek, Genel Müdürlükçe belirlenen örnek dispozisyona göre düzenlenecek uygulama izleme cetveli her yılın sonunda bölge müdürlüğüne gönderilir.

(4) Bu Yönetmelik hükümlerine veya taahhüt senedine veya onaylı uygulama projesinde belirtilen teknik esaslara ve iş programına uygun hareket etmediği tespit edilenler, işletme müdürlüğünce uygun görülen süre sonuna kadar eksikliklerin giderilmesi hususunda yazılı olarak ikaz edilir. İkazın gereğinin, mücbir sebepler dışında verilen süre içinde yerine getirilmesi zorunludur. Bu süre amaç dışı kullanımlarda 30 günü, diğer durumlarda 6 ayı geçemez.

(5) Özel ağaçlandırma, özel fidanlık ve özel imar-ihya tesisi çalışmalarına ilişkin teknik esaslar ilgili mevzuata aykırı olamaz.

İzin ve proje iptali

MADDE 22 – 

(1) Devlet ormanı ve sahipli arazilerde uygulama projesinin onaylandığının ilgiliye tebliğ tarihinden itibaren en geç 30 gün içerisinde taahhütnameyi işletme müdürlüğüne teslim etmeyen gerçek ve tüzel kişilerin saha izni/kira sözleşmesi ve uygulama projesi iptal edilir.

(2) Devlet ormanlarında ve hazine arazilerinde saha tesliminden sonra, sahipli arazilerde de taahhüt senedinin işletme müdürlüğüne tesliminden sonra, 90 gün içerisinde işe başlamayan, gerçek ve tüzel kişilerin saha izni/kira sözleşmesi ve uygulama projesi iptal edilir.

(3) Uygulama esnasında onaylı uygulama projesinde belirtilen teknik esaslara uygun hareket etmediği tespit edilenler, işletme müdürlüğünce uygun görülen süre sonuna kadar eksikliklerin giderilmesi hususunda yazılı olarak ikaz edilir. Bu süre 6 ayı geçemez. İkazın gereğini mücbir sebepler dışında verilen süre içinde yerine getirmeyenlerin, saha izni/kira sözleşmesi ve uygulama projesi iptal edilir.

(4) Amaç dışı kullanımın tespit edildiği durumlarda idarece verilen 30 günlük süre sonunda ikazın gereğini yerine getirmeyenlerin, saha izni/kira sözleşmesi ve uygulama projesi iptal edilir.

(5) Devlet ormanlarındaki özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahaları için yatırılması gereken yıllık arazi kullanım bedeli her yıl ekim ayı sonuna kadar proje sahibince defaten ödenir. Yıllık arazi kullanım bedelini iki yıl üst üste yatırmayan proje sahiplerinin uygulama proje ve saha izni iptal edilir.

ALTINCI BÖLÜM

Planlama, Faydalanma, Hibe ve Kredilendirme Esasları ile Suçların Takibi

Planlama ve faydalanma esasları

MADDE 23 – 

(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre odun üretimi maksadıyla tesis edilen özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahaları, Ekosistem Tabanlı Fonksiyonel Orman Amenajman Planlarının Düzenlenmesine Ait Usul ve Esaslara uygun olarak ormancılık bürolarının tanzim edeceği faydalanmayı esas alan amenajman planlarına göre işletilir. Özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahalarında amenajman planları, kapalılığın teşekkülünden sonra sahipleri tarafından ormancılık bürolarına tanzim ettirilir.

(2) Özel orman fidanlıklarında üretilen fidanlar ile özel ağaçlandırma ve özel imar ihya sahalarından elde edilen her türlü orman ürünü hak sahibi tarafından değerlendirilir.

(3) Odun üretimi maksadı dışındaki özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahalarına ait planlama ve faydalanma esasları uygulama projesinde belirtilir.

Hibe ve kredilendirme esasları

MADDE 24 – 

(1) Özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel orman fidanlıkları için talep halinde, 11/1/2017 tarihli ve 29945 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Yönetmelik esaslarına göre hibe ve kredi verilebilir.

Özel ağaçlandırma sahalarının devredilmesi, sahaya ortak alınması ve mirasçılara intikali

MADDE 25 – 

(1) Özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel fidanlık kurulması gayesiyle verilen izinler devredilebilir veya ortak alınabilir.

(2) İznin devredilmesi veya ortak alınması aşağıda belirtilen şartlara göre yapılır.

a) İzin sahibi birden fazla gerçek ve/veya tüzel kişi ise; saha tesliminden sonra ortaklar birbirlerine devir yapabilirler.

b) İzin sahibi, saha teslimi yapıldıktan sonra ortak alabilir. Alınan bu ortağa sahanın devredilebilmesi için ilk saha tesliminden itibaren 2 yıl geçmesi ve sahanın başarılı olması şartı aranır.

c) İzin sahibi tarafından iznin üçüncü şahıslara devredilebilmesi için ilk saha tesliminden itibaren 3 yıl geçmesi ve sahanın başarılı olması şartı aranır.

(3) İzin sahibi gerçek ve tüzel kişiler tarafından devir talebinde veya ortak alınması talebinde bulunulması halinde;

a) Devir almak isteyen veya ortak olmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin noter onaylı dilekçeleri ile devretmek isteyen veya ortak almak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin noter onaylı dilekçeleri,

b) Devir almak isteyen veya ortak olmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerden alınacak noter onaylı taahhüt senedi ile hibe veya kredi kullanılmış ise kullanılan kredi miktarı kadar borç senedi veya hibe taahhüt senedi ya da gayrimenkul ipoteği,

ile işletme müdürlüğüne müracaat edilir.

(4) İşletme müdürlüğünce devir veya ortaklık talebinin uygun görülmesi halinde ormanlık alanlardaki devir veya ortaklık talepleri bölge müdürlüğüne, hazine arazilerindeki devir veya ortaklık talepleri Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık taşra birimine belgeleriyle birlikte gönderilir.

(5) Ormanlık alanlardaki devir talepleri Genel Müdürlükçe, hazine arazilerindeki devir talepleri de Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlıkça değerlendirilir. Değerlendirme neticesinde Genel Müdürlük tarafından uygun görülen devir oluru ile Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık taşra birimi tarafından uygun görülen devire göre düzenlenen kira sözleşmesi ilgili işletme müdürlüğüne gönderilir.

(6) İşletme müdürlüğü tarafından devir veya ortaklık olurlarına göre projelerin ilgili sahifeleri revize edilerek, revize edilen kısımların birer sureti sahanın mülkiyetine göre bölge müdürlüğüne veya Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık taşra birimine gönderilir.

(7) Kamu kurum ve kuruluşlarına, özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya maksadıyla izin verilen sahalar orman idaresi haricindeki gerçek ve tüzel kişilere devredilemez ve bu sahalara ortak alınamaz. Orman idaresine devri yapılacak sahanın Hazine arazisi olması halinde Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlığın ilgili mevzuatına göre işlem yapılır.

(8) Bu Yönetmelik veya mülga ağaçlandırma yönetmelikleri kapsamında özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya gayesi ile köy ve belde tüzel kişiliklerine izin verilen sahalar, bu maddenin ikinci fıkrasındaki (a), (b) ve (c) bentlerine bağlı kalınmaksızın gerçek veya tüzel kişilere devredilebilir, bu sahalara ortak alınabilir. Ayrıca bu sahalar, köy ve belde tüzel kişiliklerinin talepleri ve idarenin uygun görmesi halinde orman idaresine de devredilebilir. Ancak bu sahalardan köy ve belde tüzel kişiliklerine Hazineden tahsis edilmiş olanlar Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlığın uygun görüşlerini müteakip Orman Genel Müdürlüğü adına tahsis edilir.

(9) Özel ağaçlandırma sahaları bölünerek ortaklara veya üçüncü şahıslara devredilemez. Ortaklar tüm sahadan müştereken sorumludurlar.

(10) Devlet ormanlarında izin, hazine arazilerinde kira sözleşmesi ve sahipli arazilerde proje sahibinin ölümü halinde saha izni/kira sözleşmesi/proje sahibinin hakları ve yükümlülükleri, mirasçılık belgesinde belirtilen mirasçılara devredilebilir.

(11) İşletme müdürlüğüne ölüm halinin resmi belgelerle bildirilmesinden sonra işletme müdürlüğünce mirasçılık belgesinde belirtilen mirasçılara yapılacak tebligatlarda;

a) Özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel fidanlık saha izni/kira sözleşmesi/projesinin tüm mirasçılarca ya da diğer mirasçıların noter onaylı vekâletini alan bir ya da birden fazla mirasçı tarafından devam ettirilebileceği,

b) Bir veya birden fazla mirasçının bu hakkından feragat ederek talipli olan diğer mirasçılara bu hakkını devretmesinin mümkün olabileceği,

c) Mirasçılardan hiçbirinin özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel fidanlık saha izni/kira sözleşmesi/projesini devam ettirmeye talipli olmaması halinde saha izni/kira sözleşmesi/projesi ve yapılmışsa kredi tahsisi iptal edilerek, verilen kredinin yasal faizi ile birlikte mirasçılardan tahsil edileceği,

hususları belirtilir.

(12) Devir almayı talep eden mirasçı veya mirasçılar;

a) Devir ile ilgili talep dilekçesi,

b) Noter onaylı taahhüt senedi,

c) Kredi kullandırılmış ise kullandırılan krediye karşılık borç senedi veya gayrimenkul ipoteği,

ile işletme müdürlüğüne müracaat ederler.

(13) Devir talebinin uygun görülmesi halinde işletme müdürlüğünce bu maddede belirtilen belgeler, ilgisine göre bölge müdürlüğüne, defterdarlığa veya mal müdürlüğüne gönderilir. Ormanlık alanlardaki devir talepleri Genel Müdürlükçe, hazine arazilerindeki devir talepleri de Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlıkça değerlendirilir. Değerlendirilme neticesinde Genel Müdürlük tarafından uygun görülen devir oluru ile Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık taşra birimi tarafından uygun görülen devire göre düzenlenen kira sözleşmesi ilgili işletme müdürlüğüne gönderilir. Sahipli arazilerde ise mirasçılara devir işlemleri yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde işletme müdürlüğünce değerlendirilip sonuçlandırılır.

(14) Bu Yönetmelik hükümlerine göre, orman köyü nüfusuna kayıtlı olup da o köyde ikamet eden gerçek kişiler, bulunduğu köy mülki hudutları içerisindeki Devlet ormanlarında yapmış oldukları özel ağaçlandırma veya özel imar ihya sahalarını sadece ilgili orman köyü nüfusuna kayıtlı olup en az bir yıl süreyle o köyde ikamet eden kişilere devredebileceği gibi aynı şartları taşıyan kişileri bu sahalara ortak alabilir.

Suçların takibi

MADDE 26 – 

(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre ağaçlandırılan, imar-ihya, rehabilitasyon, erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesi, mera ve tohum ıslahı çalışması yapılan sahalarda işlenen orman suçlarının takibi 6831 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 27 – 

(1) 23/8/2012 tarihli ve 28390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağaçlandırma Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Müracaatlar

GEÇİCİ MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce 23/8/2012 tarihli ve 28390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağaçlandırma Yönetmeliği hükümlerine göre hak sahipliği tespit edilen müracaatların iş ve işlemleri bu Yönetmelik hükümlerine göre devam ettirilir.

Yürürlük

MADDE 28 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 29 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Orman Genel Müdürü yürütür.

GENEL AYDINLATMA YÖNETMELİĞİ

Resmî Gazete Tarihi: 27.07.2013 Resmî Gazete Sayısı: 28720

GENEL AYDINLATMA YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, genel aydınlatma yükümlülüğüne ilişkin görev ve sorumlulukların belirlenmesidir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik; genel aydınlatma tüketimlerinin ölçülmesine ilişkin teknik esaslar ile ödemeye, kesinti yapılmasına, uygulamaya, denetime ve aydınlatma komisyonunun oluşturulması ve çalışmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun geçici 6 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4  –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Alt geçit: Karayolunun diğer bir karayolu veya demiryolunu alttan geçmesini sağlayan yapıyı,

b) Aydınlatma komisyonu: İlgili ilin valisi veya valisi tarafından görevlendirilen vali yardımcısının başkanlığında TEDAŞ, dağıtım şirketi,  ilgili belediye ve/veya il özel idaresi temsilcilerinden oluşan heyeti,

c) Aydınlatma tesisi: Aydınlatmaya ait ölçüm ve kumanda devresinden itibaren (sayaç dahil) direk, armatür ve diğer ekipmanları ihtiva eden tesisi,

ç) Bağlantı noktası: Belediye, il özel idaresi veya ilgili kamu kuruluşunun genel aydınlatmaya ilişkin bağlantı anlaşmaları uyarınca dağıtım sistemine bağlandıkları saha veya irtibat noktasını,

d) Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,

e) Bulvar: Yerleşim yeri içindeki geniş, trafikte gidiş geliş yönleri ayrılmış caddeyi,

f) Cadde: Yerleşim yeri içindeki geniş ve uzunca sokağı,

g) Çıkmaz sokak: Girişi ve çıkışı aynı olan sokağı,

ğ) EPDK: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,

h) (Mülga: RG-20/4/2018-30397)

ı) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Genel aydınlatma: Otoyollar ve özelleştirilmiş erişme kontrollü karayolları hariç, kamunun genel kullanımına yönelik bulvar, cadde, sokak, çıkmaz sokak, yürüyüş yolu, alt-üst geçit, yaya alt-üst geçidi, köprü, meydan ve yaya geçidi gibi yerler ve mevcut genel aydınlatma tesisi güzergâhında yer alan yerlerin kullanılmasına hizmet eden ve bunların devamı niteliğindeki yerler ile halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, tarihî ve ören yerlerinin aydınlatılması ile trafik sinyalizasyonunu,

i) İlbank: İller Bankası Anonim Şirketini,

j) Karayolu: Trafik için, kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanları,

k) Kavşak: İki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya birleşmesi ile oluşan ortak alanı,

l)  Köprü: Akarsu, yol, demiryolu ve benzeri engelleri geçmek için yapılan, yayaların ve/veya araçların üzerinden geçtiği sanat yapılarını,

m) Meydan: Yerleşim yerlerinde caddelerin veya büyük yolların, bulvarların birleştiği geniş alanları,

n) OSOS: Otomatik Sayaç Okuma Sistemlerini,

o) Otoyol (Erişme kontrollü karayolu): Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak, izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayolunu,

ö) Park ve bahçe: Yerleşim alanı içerisinde aktif yeşil alan olarak ayrılan bölgelerde kamu tarafından doğal yaşamı korumak için veya insanların gezmesi, eğlenmesi veya dinlenmesi amacıyla kullanılmak üzere, yeşil alan, yürüyüş yolu gibi ayrılmış ve ticari faaliyette bulunulmayan alanları,

p) (Mülga: RG-20/4/2018-30397)

r) Sokak: Bir veya iki tarafına binaların sıralandığı, yayaların ve/veya araçların geçmesi için ayrılan, başı ve sonu belirli bir yolu,

s) Tarihi ve ören yerleri: Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununda tanımı yapılan, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğüne bağlı, tarih öncesinden günümüze kadar gelen tarihsel, arkeolojik, sanatsal ve benzeri, kısmen inşa edilmiş ticari faaliyette bulunulmayan alanları,

ş) (Mülga: RG-20/4/2018-30397)

t) Trafik sinyalizasyonu: Trafiğin güvenle akışını ve yönetimini sağlamak, araçların ve yayaların yolu sırayla kullanımlarını düzenlemek amacıyla tesis edilen lambalı, ışıklı veya sesli, sabit ya da hareketli sistemleri,

u)  Üst geçit: Karayolunun, diğer bir karayolu veya demiryolunu üstten geçmesini sağlayan yapıyı,

ü) Yaya geçidi: Taşıt yolunda,  yayaların güvenli geçebilmelerini sağlamak üzere, trafik işaretleriyle belirlenmiş alanı,

v) Yerleşim yeri: İl, ilçe, kasaba, köy, mezra veya bunların bağlısı gibi, sürekli veya geçici olarak ikamet edilen, kamunun genel kullanımına açık yol, su, elektrik, ulaşım, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi hizmetlerden istifade edilen yerler ile bu yerlerin etrafında belirli mesafelerdeki bölgeyi,

y) Yürüyüş yolu: Park ve bahçeler tanımının dışında kalan, halkın genel kullanımına yönelik veya halkın yürümesi için tahsis edilen yolları,

z) (Ek: RG-20/4/2018-30397) Süs aydınlatma: Genel aydınlatma hat veya tesislerinden beslenen ancak genel aydınlatma kapsamında bulunmayan ve genel aydınlatma amacından çok süs amaçlı yapılan ışıklı reklam, logo veya ilan panosu gibi her türlü aydınlatmalar,

aa) (Ek: RG-20/4/2018-30397) Yaya alt geçidi: Yayaların karayolu veya demiryolunu alttan geçmesini sağlayan yapıyı,

bb) (Ek: RG-20/4/2018-30397) Yaya üst geçidi: Yayaların karayolu veya demiryolunu üstten geçmesini sağlayan yapıyı

ifade eder.

(2) Bu Yönetmelikte geçen diğer ifade ve kısaltmalar, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan ikincil mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Aydınlatma Yükümlülüğü, Genel Aydınlatma Tasarımı,

Standartlar ve Bağlantı Yükümlülüğü

Genel aydınlatma yükümlülüğü

MADDE 5 –

(1) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Dağıtım şirketi; dağıtım bölgesindeki yerleşim yerlerinde bulunan, otoyollar ve özelleştirilmiş erişme kontrollü karayolları hariç, kamunun genel kullanımına yönelik bulvar, cadde, sokak, köprü, meydan, kavşak, yürüyüş yolu ve yaya geçidi aydınlatmasından ve bunlara ait gerekli aydınlatma ve ölçüm sistemlerinin tesis edilmesi ve işletilmesinden sorumludur. Bu sorumluluk, imar planlarında bulvar, cadde veya çıkmaz sokaklar dâhil, sokak olarak belirlenen meskûn yerlerin tamamını kapsar.

(2) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Otoyollar ve özelleştirilmiş erişme kontrollü karayolları hariç, kamunun genel kullanımına yönelik bulvar, cadde, sokak, çıkmaz sokak, alt-üst geçit, yaya alt-üst geçidi, köprü, meydan, kavşak, yürüyüş yolu ve yaya geçidi gibi yerler ile halkın ücretsiz kullanımına açık ve ticari faaliyette bulunulmayan kamuya ait park, bahçe, tarihî ve ören yerleri gibi halka açık yerlerin aydınlatmaları ile trafik sinyalizasyonu genel aydınlatma kapsamında değerlendirilir ve enerji giderleri genel aydınlatma kapsamında ödenir. Ticari, reklam, ilan ve benzeri amaçlı panoların aydınlatmaları ile süs aydınlatmalar için harcanan enerji genel aydınlatma kapsamında değerlendirilmez.

 (3) Toplu Konut İdaresinin, küçük sanayi sitelerinin, dağıtım lisansı bulunmayan OSB’lerin anahtar teslimi yaptırdığı genel aydınlatma tesisleri ile Karayollarının ve Belediyelerin anahtar teslimi yaptırdığı alt-üst geçit ve köprülü kavşak işlerine ilişkin aydınlatma tesisleri bağlantı anlaşması yapıldıktan sonra mülkiyeti TEDAŞ’a ait olmak üzere ilgili dağıtım şirketine protokol ile iz bedel üzerinden devredilir.

(4) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, yürüyüş yolu, tarihî ve ören yerlerinin aydınlatılması ile alt-üst geçit, yaya alt-üst geçidi ve trafik sinyalizasyonu için gerekli sistemlerin tesisi ve işletilmesi ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına aittir. İlgili kurum ve kuruluşlar tesis edip bakım-onarımını yaptıkları bu tür tesislerin işletme yükümlülüğünü dağıtım şirketine devredebilirler.

(5) Dağıtım lisansı sahibi Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) içerisindeki genel aydınlatma yükümlülüğü OSB tüzel kişiliğine aittir. Dağıtım lisansı bulunmayan OSB’lerin sınırları içerisindeki genel aydınlatma yükümlülüğü dağıtım şirketine aittir.

(6) Güvenlik amacıyla yapılan sınır aydınlatmalarına ait yatırım, işletme ve tüketim giderleri, İçişleri Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.

(7) Toplumun ibadetine açılmış ve ücretsiz girilen ibadethanelere ilişkin aydınlatma tesislerinin yapımı, işletmesi ve giderleri Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından gerçekleştirilir.

(8) Dağıtım şirketleri, sorumluluğu kapsamındaki genel aydınlatma ve ölçme sistemlerinin belirlenmiş standartlara uygunluğunu kontrol eder.  Gerekli ölçme sistemlerinin tesis edilmesinden ve doğru ölçüm yapmasından dağıtım şirketi sorumludur.

(9) Genel aydınlatma kapsamında yapılacak olan halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, tarihî ve ören yerlerinin aydınlatılması ile trafik sinyalizasyonu hariç, genel aydınlatma kapsamında yapılacak olan aydınlatma yatırımları, EPDK tarafından onaylanan yatırım planına uygun olarak aydınlatma komisyonunun vereceği karar çerçevesinde dağıtım şirketince yapılır.

(10) (Ek: RG-20/4/2018-30397) Mevcut genel aydınlatma tesisi güzergâhında yer alan kamunun genel kullanımına yönelik yerlerin kullanılmasına hizmet eden ve bunların devamı niteliğindeki yerler genel aydınlatma kapsamında değerlendirilir.

Genel aydınlatma tasarımı

MADDE 6 –

(1) Kamunun genel kullanımına yönelik bulvar, cadde, sokak, alt-üst geçit, köprü, meydan, kavşak, yürüyüş yolu ve yaya geçidi gibi yerlerin aydınlatılması, aydınlatma sınıflarının seçimi, yol aydınlatması özellikleri ve hesapları ile ölçme işlemleri ilgili mevzuat ve standartlara uygun olarak yapılır.

(2) Genel aydınlatma kapsamındaki halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, tarihî ve ören yerleri ile yürüyüş yolu gibi yerlerdeki mevcut aydınlatma tesisleri ve yeni yapılacak tesislerde, aydınlatma düzeyleri en geç saat 02:00’den sonra yüzde elli oranında düşürülür.

(3)  (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Bu madde kapsamında yapılacak aydınlatmalarda ışık kirliliğine yol açılmaması ve azami enerji tasarrufu sağlanması için bu tesislerin işletilmesinden sorumlu ilgili kuruluşlar tarafından gerekli önlemler alınır.

(4) Dağıtım şirketleri, genel aydınlatma tesislerinin kurulacağı yerlerin tarihi ve kültürel özellikleriyle uyumu için ilgili kurumlarla gerekli koordinasyonu sağlar.

(5)  (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Genel aydınlatmaya ilişkin proje onay ve kabul işlemleri, Bakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği kurum ve kuruluşlarca yapılır.

Standart ve dokümanlar

MADDE 7 –

(1) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Genel aydınlatma tesislerinin tasarımı ve projelendirilmesi, yapım ve montajı, test ve kontrolü, kabulü, işletmeye alınması ve işletilmesi, bakım ve onarımı, tesislerde asgari emniyetin sağlanması ve kullanılacak malzemeler ile ilgili olarak TEDAŞ şartname, tip proje, usul ve esas ve bunun gibi düzenlemelerine uyulması gereklidir. TEDAŞ’ın düzenlemesinin bulunmaması durumunda;

a) Türk Standartları ya da TSE tarafından kabul gören DIN ve benzeri milli standartlar, EN ve benzeri bölgesel standartlar, IEC ile ISO ve benzeri uluslararası standartlar,

b) IEEE ve benzeri uluslararası kabul gören uygulama kodları ve teknik dokümanlar esas alınır.

(2) Standartlarda değişiklik olması halinde, değişiklik getiren standart, uygulanan standardın iptal edilmesi veya yürürlükten kaldırılması halinde ise yeni standart geçerli olur. Projelerde, teknik hesap ve raporlarda, testlerde esas alınan standart ve dokümanların referans numaraları ve adları, belge ve tutanaklarda yer alır.

(3) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Genel aydınlatma tesislerinde hiçbir şekilde, standart dışı malzeme ve ekipman kullanılamaz. Türk Standardı ve TEDAŞ düzenlemesi bulunmayan konularda, ülkemizin şartları ve ilgili uluslararası veya diğer ülkelerin standartları esas alınarak TSE tarafından kabul edilen teknik özelliklere uygunluğunu belirten Kritere Uygunluk Belgesi (TSEK Markası) ya da ürün belgesine sahip olma şartı aranır.

(4) (Mülga: RG-20/4/2018-30397)

Bağlantı yükümlülüğü

MADDE 8 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamında yeni yerlerin aydınlatılması için sorumlu kişilerce, 6 ncı madde hükümleri dikkate alınarak hazırlanan ve onaylanan projelere göre müstakil bağlantı noktası tesis edilir ve ilgisine göre belediye, il özel idaresi veya ilgili kamu kuruluşu ile dağıtım şirketi arasında bağlantı anlaşması yapılır. Tarafların bağlantı anlaşmasını imzalamaktan imtina etmesi durumunda konu aydınlatma komisyonu tarafından çözülür.

(2) Dağıtım şirketi ile ilgisine göre belediye, il özel idaresi veya ilgili kamu kuruluşunun bağlantı anlaşması yapmaması durumunda yeni inşa edilen aydınlatma tesisinin kabulü yapılmaz ve enerji verilmez.

(3) Genel aydınlatma tesisinin bağlantı noktasından, genel aydınlatma amacı dışında enerji verilemez. Ancak, teknik nedenlerle müstakil bağlantı noktası tesis edilemeyen ve genel aydınlatma hat veya tesislerinden beslenen ışıklı reklam veya ilan panosu ve benzerlerine ait aydınlatma giderleri genel aydınlatmaya ilişkin tahakkuk hesaplarına dâhil edilmez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Aydınlatma Komisyonu

Komisyonun oluşumu

MADDE 9 –

(1) Her bir il bazında oluşturulacak aydınlatma komisyonunun başkanı, ilgili ilin valisi veya valisi tarafından görevlendirilecek vali yardımcısıdır. Aydınlatma komisyonu; vali veya vali yardımcısının başkanlığında büyükşehir belediyesinden 2 üye, toplantı gündemine ilişkin olarak ilgili belediyelerden birer üye ile dağıtım şirketinden 1 üye ve TEDAŞ temsilcisinin iştirakiyle oluşur. Büyükşehir belediyesinin bulunmadığı illerde ise vali veya vali yardımcısının başkanlığında, toplantı gündemine ilişkin olarak ilgili belediyelerden birer üye, il özel idaresinden 1 üye ile dağıtım şirketinden 1 üye ve TEDAŞ temsilcisinin iştirakiyle oluşur.

Komisyonun çalışması

MADDE 10 –

(1) Aydınlatma komisyonu; komisyonun toplanması, gündemin oluşturulması, komisyonun çalışması ve karar alınmasına ilişkin usul ve esasları yazılı olarak belirler. Komisyon ayda en az bir kez olmak üzere gereken zamanlarda toplanır.

(2) Komisyon başkanı, genel aydınlatma konularına ilişkin olarak kendisine ulaşan talepleri inceler, uygun bulması halinde gündemi belirleyerek komisyon üyelerini en geç 10  gün içinde toplantıya davet eder. Üyeler, gündeme ilave etmek istedikleri konuları toplantı tarihinden en geç 2 iş günü öncesinde başkana iletirler.

(3) Kararlar, oy çokluğu ile alınır, eşitlik durumunda başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Karara ilişkin toplantı tutanağı 2 nüsha hazırlanır; bir nüshası komisyon başkanınca saklanır, diğer nüsha gereği için ilgili taraflara başkan tarafından imzalanan yazı ekinde gönderilir.

Komisyon kararlarının takibi

MADDE 11 –

(1) Aydınlatma komisyonu tarafından alınan yatırım kararlarının, yatırım planının cari uygulama döneminde gerçekleştirilmesi mümkün değilse, EPDK tarafından aydınlatma yatırımlarına ilişkin olarak il bazında onaylanan yatırım harcama tutarları dikkate alınarak, dağıtım şirketi tarafından takip eden uygulama döneminde yer alması sağlanır.

(2) Aydınlatma komisyonunun aldığı kararlar; takip eden toplantılarda ilgili üyeler tarafından, yapılan işlemlere ilişkin sunulan bilgi, belge ve görüşler çerçevesinde değerlendirilerek izlenir.

(3) Aydınlatma komisyonu kararları dağıtım şirketlerince internet sitesinde duyurulur.

Komisyonun hak ve yükümlülükleri

MADDE 12 –

(1) Genel aydınlatma kapsamında aydınlatma komisyonu;

a) Genel aydınlatma kapsamındaki halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, tarihî ve ören yerleri ile yürüyüş yolu gibi yerlerdeki mevcut aydınlatma tesisleri ve yeni yapılacak tesislerde, aydınlatma düzeylerinin en geç saat 02:00’den sonra yüzde elli oranında düşürülmesi konusunda tereddüt hasıl olduğunda karar alabilir.

b) Genel aydınlatma tesislerinin kurulacağı yerlerin tarihi ve kültürel özellikleriyle uyumu konusunda karar alabilir.

c) Kamu güvenliği çerçevesinde dağıtım şirketinden elektrik kesintisi yapılmasını isteyebilir.

ç) Genel aydınlatmaya ilişkin vatandaşlar ile anket çalışması yapabilir.

d) Dağıtım şirketince genel aydınlatmaya ilişkin yapılacak aydınlatma yatırımları konusunda karar almaya yetkilidir.

e) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Direk dikilmesi uygun olmayan bulvar, cadde, yürüyüş yolu, sokak, çıkmaz sokak, kavşak, alt-üst geçit, köprü, meydan ve yaya geçidi gibi yerlerde aydınlatma şeklini belirlemeye yetkilidir.

f) Mevcut aydınlatma tesis ve tesisatlarından hangilerinin genel aydınlatma kapsamına girdiği ya da tüketim giderlerinin hangi kurum veya kuruluş tarafından karşılanması gerektiği konularında tereddüt hasıl olduğunda karar vermeye yetkilidir.

(2) Aydınlatma komisyonu, bu Yönetmelik kapsamında belirlenen işlemlerin sorunsuz ve eksiksiz yürütülmesi ile ilgili olarak Bakanlığa karşı sorumludur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İnceleme ve Denetim, Aydınlatma Ölçümleri,

Ödemeler ve Dağıtım Şirketlerinin Sorumlulukları

İnceleme ve denetim

MADDE 13 – (Değişik: RG-20/4/2018-30397)

(1) TEDAŞ tarafından; “dağıtım şirketlerince gönderilen faturalardaki tüketim miktarı ve bedellerinin gerçek durumu gösterip göstermediğine, aydınlatılan bölgenin 6446 sayılı Kanunda belirtilen genel aydınlatma bölgelerine dâhil olup olmadığına ilişkin dağıtım şirketleri nezdinde gerekli inceleme ve denetimler yapılır.

(2) İnceleme ve denetimler, 2/12/2017 tarihli ve 30258 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Dağıtım Şirketleri Denetim Yönetmeliği, bu Yönetmelik ile 2/8/2013 tarihli ve 28726 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Aydınlatma Tebliği kapsamında gerçekleştirilir.

Aydınlatma ölçümleri

MADDE 14 –

(1) Genel aydınlatma tüketimleri, ilgili mevzuat uyarınca tesis edilen sayaçlar ve uygun şekilde tesis edilmiş ölçüm sistemleri kurulmak suretiyle ölçülür. Sayaç verilerinin otomatik olarak uzaktan okunabilmesi ve merkezi bir sisteme aktarılmasını sağlayacak gerekli altyapı tesis edilir.

(2) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) İnceleme ve denetimler sırasında bir dağıtım bölgesindeki genel aydınlatma kapsamındaki tüm sayaçlar denetlenebilir.

(3) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Bir günlük yanma periyodunda ölçülüp tutanak altına alınan tüketim miktarları, dağıtım şirketinin değişik illerinden alınan yük profili bilgileri ile hesaplanan çalışma saatine bölünerek ilgili abone için güç değeri bulunur. Fatura dönemindeki genel aydınlatmanın ilgili aya ait toplam devrede bulunma saati, EPDK veya EPİAŞ tarafından onaylanan “Aydınlatma Profilleri”nde belirtilen günlük çalışma saatleri kullanılarak hesaplanır. Yaya ve araçların geçişi için 24 saat kullanılan alt geçitlerde devrede kalma süresi günlük 24 saat olarak alınır. Bulunan günlük çalışma süresi ile %4 tolerans ilave edilen güç değerleri kullanılarak ilgili abonelere ilişkin fatura dönemlerindeki “toplam mümkün olabilecek en yüksek tüketim miktarları” hesaplanır.

(4) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) OSOS tesis edilmiş sistemlerde, OSOS’tan alınan tüketimlerden hesaplanan güç bilgisi kullanılır. Geçmişe yönelik yapılacak inceleme ve denetimlerde de OSOS verileri kullanılır. Şirketin yük profili verilerinden geçmiş dönem fiili çalışma saatleri tespit edilemiyor ise şirketin EPDK veya EPİAŞ tarafından onaylanan ‘Aydınlatma Profillerinde’ günlük çalışma saatleri dikkate alınarak tüketim hesaplanır. OSOS tesis edilmiş sistemlerde ölçümüne ilişkin tereddüt duyulan sayaçlarla ilgili olarak TEDAŞ tarafından; anlık ve/veya çevrimiçi izlenebilen sayaçlarda OSOS verisi,  anlık ve/veya çevrimiçi izlenemeyen sayaçlarda ise üçüncü fıkrada belirtilen metoda göre hesaplanan güç bilgisi kullanılır.

(5) (Ek: RG-20/4/2018-30397) İlgili abonelere ait hesaplanan en yüksek tüketim miktarları, inceleme ve denetime konu yıla ait talep edilen toplam tüketim miktarı ile karşılaştırılır. Talep edilen toplam tüketim miktarının en yüksek tüketim miktarlarından yüksek olması durumunda, en yüksek tüketim miktarlarını aşan kısmı “Bakanlıkça geri tahsil edilecek bedeller” listesine eklenir. En yüksek tüketim miktarlarından düşük olması durumunda ise fatura değeri esas alınır.

Ödeme bildirimi ve ölçüme ilişkin hatalar

MADDE 15 –

(1) Hatalı sayaç okunması, yanlış tarife veya yanlış çarpım faktörü uygulanması, tüketim miktarı ve/veya bedelinin hatalı hesaplanması ya da mükerrer ödeme bildirimi düzenlenmesi gibi ödeme bildirimine ilişkin hatalar, doğruluğunu ispatlayıcı belgelerle birlikte TEDAŞ’a gönderilir. Doğru tutarları yansıtacak şekilde yeniden düzenlenen faturalar bir sonraki ödeme döneminde dikkate alınır.

(2) Sayacın, herhangi bir nedenle tüketim kaydetmediğinin veya hatalı tüketim kaydettiğinin tespiti halinde; varsa aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketimleri dikkate alınarak, yoksa, sayaç çalışır duruma getirildikten sonraki ilk iki tüketim dönemine ait tüketimlerinin ortalaması alınarak geçmiş dönem tüketimleri hesaplanır ve tahakkuk ettirilir. (Ek ibare: RG-20/4/2018-30397) Bu tahakkuklar geriye dönük olarak 12 (on iki) ayı geçemez. Son 12 (on iki) ay içerisinde yapılmış olan tespitler dikkate alınır.

(3) (Mülga: RG-20/4/2018-30397)

(4) Bu madde kapsamında tespit edilen eksik veya fazla tahakkuklara ilişkin tahsilatlar 19 uncu maddede belirtilen usullere göre gerçekleştirilir.

Diğer aydınlatma tüketimleri

MADDE 16 –

(1) Teknik nedenlerle müstakil bağlantı noktası tesis edilemeyen ve genel aydınlatma hat veya tesislerinden beslenen ancak genel aydınlatma kapsamında bulunmayan ışıklı reklam veya ilan panosu, (Değişik ibare: RG-20/4/2018-30397) süs aydınlatması ve benzeri yerlerin tüketim miktarları EK-1’e uygun olarak tespit edilir ve genel aydınlatma tahakkuk hesaplarına dâhil edilmez. Bu tür tesislerin bağlantı yerleri, gücü, başlangıç ve bitiş tarihleri dağıtım şirketlerine bildirilir.

Ödeme bilgisi

MADDE 17 –

(1) Genel aydınlatma kapsamında tanımlanan yerlere ilişkin aydınlatma bedellerinin iller bazında belediye ve il özel idare bilgilerini içerecek şekilde her fatura tahakkuk dönemi için dağıtım şirketlerine ödenmesi ile,

(2) Bu amaçla belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri payından yapılacak kesinti ve il özel idareleri payından yapılacak kesintiye ilişkin işlemler

Bakanlık tarafından hazırlanacak tebliğ ile belirlenir.

Yapılacak ödemeler

MADDE 18 –

(1) Genel aydınlatma kapsamında tanımlanan yerlere ilişkin tüketim giderlerinin ödemesi, 6446 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre yapılır. Bakanlık tarafından ödenmesi gereken tutar her yıl Bütçe Kanununa bu amaç için konulan ödenekten karşılanır.

(2) TEDAŞ, dağıtım şirketleri tarafından genel aydınlatma kapsamında kendisine gönderilen fatura icmallerinin aylık bazda kontrollerini yaparak Bakanlığa bildirir. Bakanlık; genel aydınlatma giderleri için büyükşehir belediyeleri, diğer belediyeler ile il özel idarelerinin genel bütçe vergi gelirlerinden aldıkları paylardan yapılacak kesintileri, Bakanlığa hizmet veren Merkez Saymanlığına yatırılmak üzere ilgisine göre (Değişik ibare: RG-3/12/2019-30967) Hazine ve Maliye Bakanlığına veya İller Bankası Genel Müdürlüğüne bildirir.

(3) Genel aydınlatma kapsamında yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından tebliğ ile düzenlenir. Bakanlık; gerekli durumlarda genelgeler yayımlayarak, tebliğin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri giderir ya da uygulamanın gerektirdiği ilave usul ve esaslar belirleyebilir.

(4) (Ek: RG-20/4/2018-30397) Genel aydınlatma sayaçlarına ilişkin olarak TEDAŞ tarafından anlık ve/veya çevrimiçi izlenemeyen sayaçların tüketim giderlerinin ödemesi yapılmaz.

Fazla ödeme tutarları

MADDE 19 –

(1) TEDAŞ, belirli dönemler itibarıyla dağıtım şirketleri tarafından gönderilen faturalardaki tüketim miktarı ve bedellerinin gerçek durumu gösterip göstermediğine ilişkin olarak dağıtım şirketleri nezdinde gerekli denetimleri yapar.

(2) Yapılan denetimler sonucunda dağıtım şirketine fazla ödeme yapıldığının tespit edilmesi halinde,  TEDAŞ hatalı fatura, düzeltilmiş fatura ve hata gerekçesini Bakanlığa bildirir.

(3) TEDAŞ tarafından bildirilen fazla yapılan ödeme tutarı, ödemenin yapıldığı tarih ile geri alındığı tarih arasında geçen süreye 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranı dikkate alınarak hesaplanan faiz ile birlikte ilgili dağıtım şirketinin cari dönem alacaklarından mahsup edilir.

Uzaktan okuma

MADDE 20 – (Değişik: RG-20/4/2018-30397)

 (1) Genel aydınlatma tesislerine ilişkin olarak otomatik sayaç okuma sistemi (OSOS), dağıtım şirketlerince tesis edilir ve işletilir. Kullanılacak sayaçlar, yük profili alma özelliğine sahip ve OSOS uyumlu (Mülga ibare: RG-6/2/2020-31031) (…) olmalıdır. Bu işlemler ile genel aydınlatma sayaçlarının tamamının uzaktan okuma kapsamına alınması, dağıtım şirketlerince gerçekleştirilir.

(2) OSOS kapsamında tesis edilecek sayaçlara TEDAŞ’a uzaktan erişim yetkisi verilir. Bu kapsamda dağıtım şirketleri, sayaç üzerinden alınan verilerin (yük profili, tüketim değerleri, kesinti bilgileri, sayaç bilgileri ve benzeri) anlık ve/veya çevrimiçi olarak izlenmesinden sorumludur.

Dağıtım şirketlerinin sorumluluğu

MADDE 21 –

(1) Dağıtım şirketleri; tüm genel aydınlatma abonelerinin işletme kodu, abone numarası, abone adı, abone adresi, sayaç numarası, hesaplanmış (Ek ibare: RG-20/4/2018-30397) güç  (Mülga ibare: RG-20/4/2018-30397) (…) değerlerini ve sayaca ilişkin ölçü devresinin çarpan bilgisini ve aboneye ilişkin ilgili belediye veya il özel idaresi ile bağlantı anlaşması yapılıp yapılmadığı hususlarını içeren ve şekil şartları tebliğde belirtilen güç bilgileri tablosunu TEDAŞ’a iletirler. TEDAŞ, gönderilen bilgilerin gerçek durumu gösterip göstermediğine ilişkin olarak dağıtım şirketleri nezdinde gerekli denetimleri yapar.

(2) Dağıtım şirketi tarafından düzenlenen güç bilgileri tablosu; ilgili belediyeler, il özel idaresi ve dağıtım şirketi yetkilileri tarafından onaylanır. Genel aydınlatma giderlerine ilişkin olarak dağıtım şirketleri tarafından düzenlenecek aylık faturaların TEDAŞ tarafından kontrolünde onaylı güç bilgileri tablosu esas alınır.

(3) Bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen belgelerin veya verilen bilgilerin yanlış, eksik veya yanıltıcı olarak verildiğinin ve buna istinaden genel aydınlatma bedeli ödemesinin yapıldığının tespit edilmesi halinde, ödenen tutar, dağıtım şirketlerinden, Bakanlıkça yapılan ödeme tarihinden geri ödeme tarihine kadar geçen süre için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranı dikkate alınarak hesaplanan faiz uygulanarak tahsil ve/veya mahsup edilerek geri alınır ve ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli işlemler tesis edilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Kesinti yapılabilecek haller

MADDE 22 –

(1) Aşağıdaki haller dışında kamunun genel kullanımına yönelik bulvar, cadde, sokak, (Ek ibare: RG-20/4/2018-30397) çıkmaz sokak, yürüyüş yolu alt-üst geçit, (Ek ibare: RG-20/4/2018-30397) yaya alt-üst geçidi, köprü, meydan ve yaya geçidi gibi yerlerin aydınlatılması kesintisiz sürdürülür:

a) Arıza, yenileme ve genişletme durumları,

b) Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde tanımlanan mücbir sebep halleri,

c) Kamu güvenliği çerçevesinde mahallin en büyük mülki amirinin ve/veya aydınlatma komisyonunun isteği,

ç) Türkiye Elektrik İletim A.Ş. tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde istenecek talep kontrolü,

d) Can ve mal güvenliğini ilgilendiren durumlar.

(2) İlgili belediye veya il özel idaresinin bağlantı anlaşması imzalamaması, devir ve benzeri yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde, aydınlatma komisyonu kararı veya Bakanlık görüşü kapsamında dağıtım şirketi tarafından elektrik enerjisi kesilebilir.

İhbar ve şikayet mekanizması tesisi ve işletilmesi

MADDE 23 –

(1) TEDAŞ, kurumsal internet sitesinde genel aydınlatma uygulamasına ilişkin olarak vatandaş ihbar, şikayet ve önerilerinin iletilmesine olanak sağlayan bir düzenleme yapar. Söz konusu internet sitesine ulaşan ihbar, şikayet ve öneriler (Ek ibare: RG-20/4/2018-30397) bu Yönetmelikte belirlenen süreler dikkate alınarak (Mülga ibare: RG-20/4/2018-30397) (…) dağıtım şirketlerince sonuçlandırılır. Sonuçlandırılamayan başvuruların gerekçeleri ile birlikte eş zamanlı olarak EPDK ve Bakanlığa iletilmesini sağlayacak bir bilişim altyapısı tesis eder.

(2) TEDAŞ söz konusu ihbar, şikayet ve önerileri yapacağı inceleme ve denetimlerde göz önünde bulundurur.

(3) Dağıtım şirketleri kurumsal internet sitelerinde genel aydınlatmaya ilişkin ihbar, şikayet ve önerilerin kendilerine iletileceği özel bir modüle yer verir. TEDAŞ’a söz konusu modüle erişim yetkisi verilir.

(4) Dağıtım şirketleri, kendilerine ulaşan ihbar, şikayet ve önerilere yönelik olarak gerçekleştirdiği işlemleri her üç ayda bir TEDAŞ, EPDK ve Bakanlığa raporlar.

Uyuşmazlıklar

MADDE 24 – (Değişik: RG-20/4/2018-30397)

(1) Genel aydınlatma kapsamındaki tesislere ilişkin uyuşmazlıklar,  aydınlatma komisyonunca çözüme kavuşturulur. Çözüme ulaşılamayan durumlarda, nihai kararı Bakanlık verir.

Çalışmayan Armatürler

MADDE 25 – (Ek: RG-20/4/2018-30397)

(1) TEDAŞ, şirketler bünyesinde yanmayan armatürlerin kontrolü amaçlı denetimler yapar. Denetimlerde tespit edilen yanmayan, yerinde olmayan armatür ve/veya önceden mevcut olan direklere ilişkin eksiklikler, TEDAŞ tarafından belirlenerek söz konusu eksikliklerin giderilmesi için ilgili dağıtım şirketine bildirilir.

(2) Yanmayan, yerinde olmayan armatür ve/veya önceden mevcut olan direklere ilişkin eksiklikler; TEDAŞ tarafından veya fotoğraflı olan ihbar ve şikâyetler yoluyla tespit edilir. Tespit edilen bu eksiklikler ilgili şirketlere elektronik, mail, yazı ve bunun gibi yollarla bildirilir.

(3) İmar alanı içinde; yeraltı kablo tamiratı, direk montajı, komple pano değişimi gerektiren arızalar 72 saat içinde, diğer tüm arızalar 24 saat içerisinde giderilmelidir. Bu süreler imar alanı dışı için iki katı olarak uygulanır.

(4) Tespit edilen eksikliklerin, süresi içerisinde giderilmediği TEDAŞ tarafından veya fotoğraflı olarak tespit edilir. Yapılan bu tespitler, TEDAŞ tarafından Bakanlığa rapor edilir.

(5) Gerek görülmesi halinde bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar TEDAŞ tarafından belirlenir.

(6) Üçüncü fıkra kapsamında belirtilen süreler içerisinde ilgili dağıtım şirketleri tarafından eksikliklerin giderilememesi durumunda 6446 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin sekizinci fıkrası hükümleri uygulanır.

Aydınlatma tesislerinin devri

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Belediyeler, il özel idareleri, Karayolları, küçük sanayi siteleri, konut kooperatifleri, site yönetimleri, dağıtım lisansı olmayan OSB’ler ve Toplu Konut İdaresi tarafından genel aydınlatma kapsamında tesis edilen ve işletmeye alınan aydınlatma tesisleri; proje, onay ve kabul şartı aranmaksızın mevcut durumun tespiti yapılarak taraflar arasında imzalanacak bir protokolle, mülkiyeti TEDAŞ’a ait olmak üzere, 31/12/2018 tarihine kadar ilgili dağıtım şirketine iz bedelle devredilir. Başvurulması halinde dağıtım şirketi tarafından başvuru tarihinden itibaren 30 uncu gün itibariyle devir alınmış sayılır.

(2) Halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, yürüyüş yolu, tarihî ve ören yerlerinin aydınlatılması ile trafik sinyalizasyonu bu kapsamın dışındadır.

Bağlantı anlaşması

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) Bağlantı anlaşması bulunmayan mevcut aydınlatma tesislerine ilişkin bağlantı anlaşması, ilgisine göre belediye veya il özel idaresi ile dağıtım şirketi arasında (Değişik ibare: RG-28/1/2014-28896) (1)   30/6/2014 tarihine kadar yapılır. Bu süre içerisinde bağlantı anlaşması yapılmayan tesislere enerji verilmez.

Aydınlatma tesisleri envanteri

GEÇİCİ MADDE 3 –

(1) Dağıtım şirketleri, mevcut aydınlatma tesislerinin sistemden çekeceği saatlik en yüksek tüketim bilgilerini, sayaç bilgilerini, direk sayılarını, armatür güç ve sayılarını ve benzeri diğer bilgileri içeren envanteri , (Değişik ibare: RG-28/1/2014-28896) (1)   30/6/2014  tarihine kadar hazırlayarak TEDAŞ’a gönderir.

Aydınlatma düzeyinin düşürülmesi

GEÇİCİ MADDE 4 – (Değişik: RG-7/5/2016-29705) (2)

(1) Genel aydınlatma kapsamında halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, tarihî ve ören yerleri ile yürüyüş yolu gibi yerlerdeki mevcut aydınlatma tesislerinde enerji verimliliği dikkate alınarak, tüketim miktarlarının azaltılmasına veya aydınlatma düzeylerinin en geç saat 02:00’den sonra yüzde elli oranında düşürülmesine yönelik yatırımlar 31/12/2017 tarihine kadar tamamlanır.

Ödemelerin takibi, tahsili ve ödenek aktarımı

GEÇİCİ MADDE 5 –

(1) 6446 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, 4628 sayılı Kanunun mülga geçici 17 nci maddesi kapsamında Hazine Müsteşarlığı bütçesinden yapılan ödemelere ilişkin denetim, takip ve tahsilat işlemleri aynı maddenin dördüncü fıkrası kapsamında yapılır.

(2) 4628 sayılı Kanunun mülga geçici 17 nci maddesi kapsamında 1/1/2012 ile 30/6/2013 tarihleri arasında tahakkuk etmiş, ancak ödemesi gerçekleşmemiş fatura bedelleri Bakanlık tarafından ödenir.

(3) Hazine Müsteşarlığına genel aydınlatma ödemeleri kapsamında tahsis edilmiş bulunan ödenekten kalan kısım Bakanlık bütçesine aktarılır.

Özelleştirilen dağıtım şirketleri

GEÇİCİ MADDE 6 –

(1) 4046 sayılı Kanun kapsamında özelleştirilen ve devri 2013 yılı içerisinde gerçekleştirilen dağıtım şirketleri için bu Yönetmeliğin geçici 1 inci, 2 nci ve 3 üncü maddelerinde belirtilen yükümlülükler 30/6/2014 tarihine kadar yerine getirilir.

(2) 2013 yılı içerisinde devri gerçekleştirilen dağıtım şirketleri tarafından 6446 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinin 4 üncü fıkrası kapsamında gönderilen faturalardaki tüketim miktarları ve bedellerinin gerçek durumu gösterip göstermediğine ilişkin dağıtım şirketleri nezdinde TEDAŞ tarafından inceleme ve tespitler yapılarak, aylık faturaların kontrolüne baz teşkil edecek güç bilgileri tablosu, (Değişik ibare: RG-28/1/2014-28896)(1)  30/6/2014 tarihine kadar oluşturulur.

(3) Sayacın, herhangi bir nedenle tüketim kaydetmediğinin veya hatalı tüketim kaydettiğinin anlaşılması halinde, tahakkukun düzeltilmesine esas sürenin ve miktarın tespitinde bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında oluşturulan güç bilgileri tablosu dikkate alınır.

OSOS kapsamına alınacak sayaçlar

GEÇİCİ MADDE 7 – (Ek: RG-20/4/2018-30397)

(1) TEDAŞ tarafından iletişim altyapısı bakımından yapılacak değerlendirmeler sonucunda OSOS kapsamına uygun olmadığı tespit edilen sayaçlar haricinde, genel aydınlatma sayaçlarının tamamının OSOS kapsamına alınması işlemi (Değişik ibare: RG-6/2/2020-31031) 31/12/2020 tarihine kadar tamamlanır. OSOS kapsamına uygun olduğu halde bu kapsama alınmayan sayaçların tüketim değerlerine ilişkin olarak bir ödeme yapılmaz ve söz konusu sayaçların tüketim değerlerinin TEDAŞ tarafından gerçek zamanlı izlenmesine ilişkin altyapı ilgili dağıtım şirketleri tarafından oluşturulur. Bu Yönetmeliğin 18 inci maddesinin dördüncü fıkrası (Değişik ibare: RG-6/2/2020-31031) 1/1/2021 tarihi itibariyle uygulanır.

Yürürlük

MADDE 25 –

(1) Bu Yönetmelik 1/7/2013 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 26 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı yürütür.

_________

(1) Bu değişiklik 1/1/2014 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(2) Bu değişiklik 1/1/2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

 Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
27/7/201328720
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
TarihiSayısı
1.      28/1/201428896
2.      30/10/201529517
3.      7/5/201629705
4.20/4/201830397
5.31/7/201930848
6.3/12/201930967
7.6/2/202031031

EK–1

IŞIKLI REKLAM VEYA İLAN PANOSU

VE BENZERİ YERLER İLE SÜS* AMAÇLI

AYDINLATMA TÜKETİM MİKTARLARININ TESPİTİ USULÜ

1. Dağıtım şirketi tarafından tesis edilen kamunun genel kullanımına yönelik meydan, bulvar, cadde ve sokak aydınlatmasına ilişkin hat veya tesislerden beslenen ışıklı reklam veya ilan panosu ve benzeri sistemler ile  (Değişik ibare: RG-20/4/2018-30397) süs amaçlı aydınlatma sistemleri, ilgili mevzuat çerçevesinde dağıtım şirketinin belirlediği standartlara göre projelendirilir ve bu sistemleri kurmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler tarafından tesis edilir.

2. Bu kapsamda bu tür sistemleri kuran gerçek veya tüzel kişilerce bağlantı hattı ve bağlantı varlıkları mülkiyeti edinilemez.

3. Dağıtım şirketi, bu sistemlerin tesis edilmesine yönelik maliyetleri üstlenemez.

4. Bu tür sistemlerin elektrik enerjisi tüketimlerinin müstakil sayaçlarla yapılması esastır. Ancak, sayaç tesis edilmesinin mümkün olmaması durumunda, bu sistemlerin elektrik enerjisi tüketimleri aşağıda belirtilen yöntemle hesaplanarak tespit edilir:

a) Sistemin onaylı projelerindeki kurulu güçleri sahada tesis edilen aydınlatma tesisi armatür sayıları ve kurulu gücü tespit edilir, amaca hizmet etmeyen aydınlatma armatürleri toplam kurulu gücü tespitten düşülerek elde edilen kurulu güç Pt esas alınır.

b) Sistemin günlük çalışma süresi 11,5 saat olarak kabul edilir.

c) Her bir fatura tahakkuk döneminde, her bir sistemin tükettiği elektrik enerjisi miktarı aşağıdaki formüle göre belirlenir;

M = Pt * 11,5 * GS

Bu formülde geçen;

M              kWh cinsinden tüketim miktarını,

Pt              kW cinsinden sistemin onaylı projesindeki ve/veya tespit edilen kurulu gücünü,

GS             İlgili fatura tahakkuk dönemindeki gün sayısını,

ifade eder.

5. Tespit edilen miktarlar konsolide edilerek bu ek kapsamdaki sistemlerin toplam tüketim miktarı belirlenir.

6. 24 saat esasına göre çalışan ışıklı reklam veya ilan panosu ve benzeri sistemler için müstakil bağlantı noktası ve ölçüm sistemi tesis edilmesi zorunludur. Olağanüstü hallere münhasır olmak üzere, bu madde kapsamındaki sistemler için ölçüm sistemi tesis edilememesi halinde, tüketilen elektrik enerjisi miktarı, yukarıdaki formülde günlük çalışma süresi 24 saat alınarak hesaplanır.

 __________

* 20/4/2018 tarihli ve 30397 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile EK-1’in başlığında bulunan “dekoratif” ibaresi metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.