Kategori: Yönetmelikler

Resmi Gazete Tarihi: 03.07.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27277

SANAYİ KAYNAKLI HAVA KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –(1) Bu Yönetmeliğin amacı, sanayi ve enerji üretim tesislerinin faaliyeti sonucu atmosfere yayılan is, duman, toz, gaz, buhar ve aerosol halindeki emisyonları kontrol altına almak; insanı ve çevresini hava alıcı ortamındaki kirlenmelerden doğacak tehlikelerden korumak; hava kirlenmeleri sebebiyle çevrede ortaya çıkan umuma ve komşuluk münasebetlerine önemli zararlar veren olumsuz etkileri gidermek ve bu etkilerin ortaya çıkmamasını sağlamaktır.

Kapsam

MADDE 2 –(1) Bu Yönetmelik;

a) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾ İşletmelerin kurulması ve işletilmesi için gerekli esasları, işletmeden çıkan hava emisyonları ve işletmenin etki alanı içerisinde hava kirliliğinin önlenmesinin tetkik ve tespiti ile, yakıtların, ham maddelerin ve ürünlerin üretilmesi, kullanılması, depolanması ve taşınmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.

b) Aşağıdaki hususları kapsamaz:

1) 9/7/1982 tarihli ve 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu ile Türkiye Atom Enerjisi Kurumuna verilen yetki alanına giren, insan sağlığı ve çevrenin nükleer yakıt ve diğer radyoaktif maddelerin radyasyonundan korunmasında; ilgili tesis, alet ve düzenekleri.

2) Açık ortam hariç olmak üzere iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamına giren işyeri ortam havasını.

3) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾ İşletme, 29/4/2009 tarihli ve 27214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesi kapsamında yer almıyorsa, işletmeyi oluşturan tesis/tesislerin iç ortamında hiçbir emisyonun oluşmadığı durumlarda ve bu kapsamda hava alıcı ortamına baca, kapı, pencere ya da benzeri açıklıklardan herhangi bir emisyonun söz konusu olmadığı tesis, alet ve düzenekleri ve alan kaynaklı emisyonların oluşmadığı faaliyetleri.

Dayanak

MADDE 3 –(1) Bu Yönetmelik 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 3, 8, 9, 10, 11, 12 ve 13 üncü maddelerine ve 1/5/2003 tarihli ve 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2, 3, 9, 10, 13, 29 ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Az Atıklı Teknolojiler: Sanayi tesislerinden kaynaklanan atıkların üretim prosesinin son aşamasında arıtılmasına dayalıteknolojik seviye yerine tercih edilen ve temiz üretim tekniklerini temel alan, kirletmeyen, temiz ve az atıklı teknolojileri,

b) Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,

c) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

ç) Biyokütle: Ahşap koruyucuları tatbik edilmiş veya kaplama işlemine bağlı olarak halojenli organik birleşikler ihtiva eden ve bu tür atıkları içeren özellikle inşaat ve yıkımdan kaynaklanan ahşap atıklar hariç olmak üzere, ihtiva ettiği enerjiyi kazanmak için yakıt olarak kullanılabilen tarım veya ormancılıktan sağlanan bitkisel bir maddenin kendisini, tamamı ya da bir kısmından elde edilen tarım ve ormancılık kaynaklı bitkisel atıkları, gıda işleme sanayiinden kaynaklanan bitkisel atıkları, ham kağıt hamuru üretiminden kaynaklanan bitkisel atıkları, şişe mantarını ve ahşap atıklarını,

d) Deneme izni: İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin mevzuat kapsamında verilen izini,

e) Dış Hava: Çalışma mekanları hariç, troposferde bulunan dış ortamlardaki havayı,

f) Dizel Motorları: Kendiliğinden sıkıştırmalı ateşlemeli motorları,

g) Emisyonlar: Yakıt ve benzerlerinin yakılmasıyla; sentez, ayrışma, buharlaşma ve benzeri işlemlerle; maddelerin yığılması, ayrılması,taşınması ve diğer mekanik işlemler sonucu bir tesisten atmosfere yayılan hava kirleticileri,

ğ) Emisyon Envanteri: Sınırları belirlenmiş herhangi bir bölgede, hava kirletici kaynaklardan belli bir zaman aralığında atmosfere verilen kirleticilerin listesi, miktarı ve bunların toplam kirlilik içindeki paylarını gösteren bilgileri,

h) Emisyon Faktörü: Herhangi bir faaliyetten veya ekipmandan kaynaklanan belirli bir kirleticinin birim hammadde, birim yakıt, birim hacim, birim zaman, birim alan için ortalama emisyon miktarını,

ı) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾ Emisyon Ölçüm Raporu: Çevre izin veya lisans başvuru dosyasının bu Yönetmelik kapsamında hazırlanan hava emisyonları bölümüne esas raporu,

i) Emisyon Kaynağı: Atmosfere emisyon veren baca veya baca dışı kaynakları,

j) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾ Emisyon Ölçüm Raporu Geçerlilik Süresi: İlk ölçüm tarihi esas alınarak, Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik (Değişik ibare:RG-13/4/2012-28263) kapsamındaki işletmeler için emisyon ölçüm raporu geçerlilik süresi iki yılı,

k) Gaz Motorları: Otto çevrimi, kıvılcım ateşlemeli ateşleme sistemine sahip motorları,

l) Hava Kalitesi: İnsan ve çevresi üzerine etki eden çevre havasında, hava kirliliğinin göstergesi olan kirleticilerin artan miktarıyla azalan kalitelerini,

m) İçten Yanmalı Motorlar: Gaz motorları ve dizel motorlarını,

n) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

o) İşletme Sahası İçi: Üzerinde doldurma, ayırma, eleme, taşıma, kırma, öğütme işlemlerinin yapıldığı, madde depolanan, boşaltılan, tesisler arasındaki alanı,

ö) İş Termin Planı: Tesis sahibi tarafından hazırlanacak ve bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülükleri ve sınır değerleri sağlayacak proses ve baca gazı arıtım tesislerinin gerçekleştirilmesi sürecinde yer alan proje, ihale, inşaat ve işletmeye alma gibi işlerin zamanlamasını gösteren planı,

p) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾ Çevre İzni: Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte düzenlenen izni,

r) Kısa Vadeli Değer (KVD): Maksimum günlük ortalama değerler veya istatistik olarak bütün ölçüm sonuçları sayısal değerlerinin büyüklüğüne göre dizildiğinde, ölçüm sonuçlarının % 95 ine tekabül eden değeri, çöken tozlar için farklı olarak aşılmaması gereken maksimum aylık ortalama değerleri,

s) Kısa Vadeli Sınır Değer (KVS): Maksimum günlük ortalama değerleri veya sayısal değerlerinin büyüklüğüne göre dizildiğinde, istatistik olarak bütün ölçüm sonuçlarının % 95 ine tekabül eden değer olan ve Ek-2 Tablo 2.2 de verilen değeri aşmaması gereken değeri,

ş) Kirletici: Doğrudan veya dolaylı olarak insanlar tarafından dış havaya bırakılan ve insan sağlığı üzerinde ve/veya bütün olarak çevre üzerinde muhtemel zararlı etkileri olan her türlü maddeyi,

t) Kritik Bölge: Bir yıl boyunca yapılan hava kalitesi ölçüm sonuçlarına göre kısa vadeli sınır değerlerin en az on beş gün aşıldığı yerleri,

u) Kritik Meteorolojik Şartlar: Atmosferde alt sınırı yerden yedi yüz metre veya daha az yüksekte olan enversiyon tabakasında hava sıcaklığının en az 2°C/100 m arttığı ve yerden 10 m. yükseklikte ölçülen rüzgar hızının on iki saatlik ortalamada 1,5 m/s den az olduğu kritik meteorolojik durumu,

ü) Mevcut Tesis: Bu Yönetmeliğin yayımlanmasından önce kurulmuş veya Çevresel Etki Değerlendirmesi mevzuatına göre kurulması uygun bulunan tesisleri,

v) Piyasaya arz edilen sıvı yakıtlar: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenen/düzenlenecek mevzuatla üretimi, yurtdışı ve yurtiçi kaynaklardan temini ve piyasaya arzına izin verilen sıvı yakıtlar ile kalorifer yakıtını,

y) Teknolojik Seviye: Sürekli işletilmesinde başarısı tecrübeyle sabit, kıyaslanabilir metotlar, düzenekler ve işletme şekilleriyle kontrolleri yapılabilen; emisyon sınırlama tedbirlerini pratikleştiren ve kullanışlı hale getiren, ileri ve ülke şartlarında uygulanabilir teknolojik metotlar, düzenekler, işletme biçimleri ve temizleme metotlarının geldiği seviyeyi,

z) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

aa) Uzun Vadeli Değer (UVD): Yapılan bütün ölçüm sonuçlarının aritmetik ortalaması olan değeri,

bb) Uzun Vadeli Sınır Değer (UVS): Yapılan bütün ölçüm sonuçlarının aritmetik ortalaması olan, Ek-2 Tablo 2.2 de verilen değeri aşmaması gereken değeri,

cc) Üretim Prosesi: Yakıtın ham madde ile birlikte muamele gördüğü veya yakıttan elde edilen enerjinin hammaddeyi veya ürünü kurutma, kavurma ve benzeri işlemlerde kullanıldığı ve bacasından proses kaynaklı baca gazı emisyonlarının ve yanma gazlarının birlikte çıktığı veya sadece proses kaynaklı baca gazı emisyonlarının çıktığı tesisleri,

çç) Üretmek: Ürün elde etmek, işlemek, üretim amacıyla tüketmek ve diğer kullanımları, ithalat ve diğer amaçlı nakliyatları,

dd) Yakma Tesisi: Yakıtın yakılması sonucunda, yakıt içeriğinde bulunan kimyasal enerjinin ısı enerjisine dönüştürülerek yararlanıldığı, buhar kazanı ve kızgın yağ kazanı, termik santral kazanı, gaz türbini, gaz motoru gibi sıcak su, buhar ve benzeri üreterek enerji sağlayan tesisleri,

ee)Yeni Tesis: Bu Yönetmeliğin yayımlanmasından sonra kurulacak olan tesisleri,

ff) Yetkili Merci: Çevre ve Orman Bakanlığı ve Valiliği

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İzne Tabi Tesisler, İzin Alma, İzne Tabi Olmayan Tesisler

İçin Uyulacak Esaslar

Hava emisyonu kapsamında değerlendirilen işletmeler

MADDE 5 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

(1) Hava emisyonu olan ve Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan işletmelerin kurulması ve işletilmesi için çevre izni alınması zorunludur. Bu işletmelerden kaynaklanan hava emisyonlarının değerlendirilmesinde bu Yönetmelik hüküm esas ve sınır değerlerine göre iş ve işlemler yapılır.

Hava emisyonu kapsamında değerlendirilen işletmelerin kurulması ve işletilmesinde uyulması gereken esaslar

MADDE 6 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

(1) Hava emisyonu kapsamında değerlendirilen işletmelerin kurulması ve işletilmesinde;

a) İşletmenin çevreye zararlı etkilerinin mevcut en iyi üretim ve/veya arıtım teknikleri uygulanarak azaltılmak suretiyle kirlilik oluşturmaması,

b) Bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uyulması,

c) Bu Yönetmelikte belirtilen emisyon sınırlarının aşılmaması,

ç) Tesis etki alanında Ek-2’de verilen hava kalitesi sınır değerlerinin aşılmaması,

d) İşletmede bulunan mevcut tesislerin baca gazı emisyonlarının bu Yönetmelikte belirtilen usullere uygun olarak işletmeci tarafından ölçtürülmesi, baca dışından emisyon yayan tesisler için hesaplama yöntemi kullanılarak saatlik kütlesel debilerin tespit edilmesi, (kg/saat)

e) İşletmede bulunan tesislerin bütünü için; Ek-2 Tablo-2.1’deki kütlesel debilerin aşılması halinde işletmeci tarafından, tesislerin etki alanında, Ek-2’de belirtilen esaslar çerçevesinde hava kirliliği seviyesinin ölçülmesi ve işletmenin kirleticiliğinin değerlendirilmesi amacıyla uluslar arası kabul görmüş bir dağılım modeli kullanılarak, hava kirlenmesine katkı değerinin hesaplanması,

f) Yeni kurulacak işletmelerde bulunan tesislerin baca gazı emisyonlarının kütlesel debi ve konsantrasyon olarak ve baca dışından emisyon yayan tesislerin atmosfere verdiği emisyonların saatlik kütlesel debilerinin tespit edilmesi,

g) Yeni kurulacak işletmede bulunan tesislerin bütünü için; Ek-2 Tablo-2.1’deki kütlesel debilerin aşılması halinde işletmeci tarafından; tesislerin etki alanında, işletmenin kirleticiliğinin değerlendirilmesi amacıyla bir dağılım modeli kullanılarak hava kirlenmesine katkı değerinin hesaplanması, işletmenin kurulacağı alanda hava kirliliğinin önemli boyutlara ulaştığı kuşkusu varsa, hava kalitesinin bu Yönetmelikte belirtilen usullere uygun olarak ölçülmesi,

ğ) İşletmenin kurulu bulunduğu bölgede hava kirleticilerin Ek-2’de belirlenen hava kalitesi sınır değerlerini aşması durumunda işletmeci tarafından, Valilikçe hazırlanan eylem planlarına uyulması

gerekmektedir.

Emisyon ön izni

MADDE 7 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾

Çevre izni sürecinde hava emisyon başvurularının değerlendirmesi

MADDE 8 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

(1) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında yapılan hava emisyonu başvuruları aşağıda belirtilen çerçevede değerlendirilir.

a) Çevre izin başvurusu Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte yer alan hüküm ve esaslara uygun olarak yapılır ve bu Yönetmeliğin hüküm ve esasları çerçevesinde değerlendirilir.

b) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte belirtilen sürelerde değerlendirilir ve sonuçlandırılır.

c) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesi (Değişik ibare:RG-13/4/2012-28263) kapsamındaki Ek-1 ve Ek-2’de yer alan işletmelerin aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesi kapsamında değerlendirilmesinde; çalışma usul ve esasları Valilikçe belirlenen en az bir üyesi İl Çevre ve Orman Müdürlüğü teknik elemanı olmak üzere Valilikçe oluşturulan Komisyon tarafından bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yerinde inceleme yapılır ve Valilik tarafından yerinde tespit raporu hazırlanır.

Hava emisyon başvurularının incelenmesi ve karar verilmesi

MADDE 9 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen hususlar yerine getirildikten sonra, aşağıda belirtilen hususlar çerçevesinde çevre izin dosyasındaki hava emisyon dokümanlarının incelenmesi yapılır ve karar verilir.

a) İşletme, Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alıyor ise ilgili Yönetmelikte belirtilen hususlar çerçevesinde hazırlanmış olan hava emisyonu dokümanları Bakanlıkça ve bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesi ve diğer hüküm, esas ve sınır değerleri kapsamında incelenir.

b) Hava emisyonu uygunluk kararı vermeye yetkili merci, gerekirse konu ile ilgili uzman kişi ve kuruluşların da görüşünü alır.

c) İşletmeciler gerek başvuru dokümanlarındaki (bilgi, belge, ölçüm) eksiklikleri gerekse Yönetmelik hüküm ve esasları çerçevesindeki eksiklikleri/uygunsuzlukları çevre izni süreci içinde gidermek ve yetkili mercie eksikliklerin giderildiğine dair belge, bilgi ve ölçüm raporu ve ilgili diğer belgelerin teslim edilmesinden yükümlüdür.

Çevre izni kapsamında hava emisyonu açısından değerlendirme (Değişik madde başlığı:RG-13/4/2012-28263)

MADDE 10 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

(1) Bu Yönetmelik hüküm ve esaslarının sağlanması durumunda; Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında çevre izni verilmesine hava emisyonu uygunluk kararı verilir.

(2) (Ek:RG-13/4/2012-28263) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin Ek-2’sinde yer alan “7. Gıda Endüstrisi, Tarım ve Hayvancılık” başlığı altındaki işletmeler, mezkûr Yönetmelik Ek-1 ve Ek-2 listelerinde başka bir grupta yer almıyorsa, söz konusu işletmeler için; çevre izni kapsamında emisyon ölçüm raporu hazırlanması ve işletmelerin hava emisyonu açısından değerlendirilmesi gerekmez.

Şartlı ve kısmi izin

MADDE 11 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾

Kirlilikten kaynaklanan zararlar

MADDE 12 –(1) Bir işletmeden/tesisten kaynaklanan emisyonların etkilerinin komşu bir taşınmaza zarar vermesini önlemek amacıyla zararlı etkinin ortadan kaldırılması için gerekli tedbirlerin alınması faaliyet sahibinden yetkili merci tarafından istenir. Daha önce verilen ve kesinleşen bir izin bu Yönetmelik hükümlerine aykırılığın tespit edilmesi durumunda kaldırılır.

İzne tabi tesislerde yapılacak değişiklikler

MADDE 13 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾

Teyit zorunluluğu

MADDE 14 – (Değişik:RG-13/4/2012-28263)

(1) İşletmeci veya işletme sahibi; çevre izni veya emisyon izni bulunan işletmeler için, emisyon iznine veya çevre iznine esas ölçüm raporunun tarihini esas alarak, Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğe göre çevre iznine ve lisansına tabi işletmelere iznin verildiği sırada öngörülen verilerden herhangi bir sapma olup olmadığını ve tesiste gerçekleştirilen iyileştirmeleri her iki yılda bir, rapor etmek zorundadır. Ölçüm raporu, standartlara uygun numune alma şartları ve ölçüm metotları dikkate alınıp, emisyon ölçümleri yapılmak suretiyle Ek-11’deki formata uygun olarak hazırlanır. Raporun bir nüshası işletmede muhafaza edilir, talepleri hâlinde yetkili mercilere veya denetimler sırasında denetim görevlilerine sunulur.

Ek düzenlemelerin uygulanması

MADDE 15 –(1) Ek düzenlemelerin uygulanmasında;

a) Bu Yönetmeliğin esaslarını yerine getirmek amacı ile (Değişik ibare:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾ uygunluk kararıvermeye yetkili merci (Değişik ibare:RG-30/3/2010-27537) uygunluk kararı verildikten sonra gerektiğinde ek düzenlemeler isteyebilir. Bu ek düzenlemede Ek-9 daki esaslar dikkate alınır.

b) Yapılacak ek düzenleme, işletici ve işletilen tesis için aşırı ekonomik yük getiriyorsa ve teknolojik seviye bakımından uygulanabilir değilse bu konuda bir mecburiyet getirilemez. Ek düzenleme teknolojik olarak uygulanabilir olmakla beraber ancak belli bir süre sonra ekonomik hale gelecekse yetkili merci ek düzenlemenin bu süreden sonra uygulanmasını kabul edebilir. Bir ek düzenleme teknolojik olarak uygulanabildiği halde, ekonomik sebeplerle tesisi işleten tarafından uygulanamazsa (Değişik ibare:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾ uygunluk kararı 17 nci madde hükümlerine göre iptal edilir.

c) Ek düzenleme tesisin yeri, yapısı ve işletmesi üzerinde önemli değişiklikler gerektiriyorsa, yapılacak değişiklikler 13 üncü maddede öngörülen hükümlere tabidir.

ç) Ek düzenlemeler, Geçici 2 ve Geçici 3 üncü maddelerde yer alan tesislere de getirilebilir.

İznin uzatılması

MADDE 16 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾

Hava emisyonu konulu çevre izninin iptal edilmesi (Değişik başlık:RG-13/4/2012-28263)

MADDE 17 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

(1) (Değişik cümle:RG-13/4/2012-28263) Bu Yönetmelik esaslarına göre işletme için verilen hava emisyonu konulu çevre izni;

a) Sürekli emisyon ölçümü yapılan tesislerde bir yıl içinde yapılan sürekli ölçüm sonuçlarının EK-3.d.1 de yer alan değerleri veya bir yıl içinde yapılan ölçümlerin %5 inde sınır değerlerinin aşılması halinde,

b) Yetkili merci tarafından bu Yönetmelik hükümlerine göre uygunluk kararı verilmesinden sonra, uygunluk kararı verilmesine mani olacak ek bilgiler edinilmişse ve/veya uygunluk kararının kaldırılmaması kamu menfaatini tehlikeye sokuyorsa,

c) Daha önce verilen uygunluk kararı henüz uygulamaya konulmadan, yetkili merci uygunluk kararı esaslarının değiştirilmesi sonucu uygunluk kararı veremiyor ise ve uygunluk kararının kaldırılmaması kamu menfaatini tehlikeye sokuyorsa,

ç) (Değişik:RG-13/4/2012-28263) İşletmecinin veya İşletme sahibinin, 14 üncü maddede belirtilen sürelerde yapılması gereken teyit ölçümlerini yaptırmadığının tespit edilmesi hâlinde;

iptal edilir.

İşletmenin adının değiştirilmesi ve/veya işletmenin devredilmesi

MADDE 18 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾

Çevre iznine tabi olmayan işletmelerin kurulması,yapısal özellikler ve işletilmesinde aranacak şartlar

MADDE 19 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

(1) Çevre iznine tabi olmayan işletmeler için aşağıdaki şartlara uyulur:

a) Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından Resmî Gazete’de yayımlanmış standartlar ile ilgili mevzuatta yer alan hüküm ve teknik özelliklere uyulur. Hava kirliliğinin yoğun olduğu günlerde Valilikçe alınan kararlara uyulur.

b) Yetkili merci tarafından Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 13 üncü maddesi kapsamında gerekli görülmesi durumunda işletmeden kaynaklanan emisyonların ve hava kalitesinin ölçtürülmesi istenebilir. Bu ölçümler için yapılacak harcamaların karşılanması 27 nci maddede belirtilen şekilde yapılır.

c) Bu Yönetmelik hüküm esas sınır değerlerine uygun faaliyet göstermeyen bu kapsamdaki işletmeler Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 13 üncü maddesi kapsamında değerlendirilir.

İzne tabi olmayan tesisleri işletenlerin yükümlülükleri

MADDE 20 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾

Çevre iznine tabi olmayan işletmelerin izlenmesi/denetlenmesi

MADDE 21 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

(1) Çevre iznine tabi olmayan işletmelerin 19 uncu maddede belirtilen esaslara uygun olarak faaliyet gösterip göstermediği Valilikçe bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak izlenebilir/denetlenebilir.

(Değişik madde başlığı:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾Çevre iznine tabi olmayan işletmeler için ek düzenlemeler

MADDE 22 –(1) Yetkili merci 19 uncu maddedeki hususların uygulanması için ek düzenlemeler getirebilir.

(2) (Ek:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾ Çevre iznine tabi olmayan işletmeler Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 13 üncü maddesi kapsamında değerlendirilir.

Hava emisyonu tespiti ve sınırlaması

MADDE 23 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

(1) Emisyon tespiti ve sınırlamasında aşağıdaki şartlara uyulur.

a) İşletmeyi oluşturan tesislerin çevreye zararlı etkilerinin tespiti amacıyla yetkili merci, çevre iznine tabi veya çevre iznine tabi olmayan bir işletmenin işleticisine, yetkili merci tarafından belirlenmiş uzman bir kurum/kuruluş veya kişiye tesisinden çıkan emisyonu ölçtürmesini ve/veya bu emisyonun hava kirlenmesine katkı değerini hesaplatmasını ve/veya hava kirliliği seviyesinin ölçümünü yaptırmasını ister; böylece bir emisyon ve imisyon ölçüm raporu hazırlanır ve bedeli 27 nci maddede belirtildiği şekliyle karşılanır.

b) Hava kirliliğinin önemli boyutlarda olduğu kritik bölgelerde, çevre iznine tabi olan/olmayan işletmelerden kaynaklanan emisyonların miktarı ile zamana ve yere göre dağılımını gösteren hava kirlenmesine katkı değerini içeren bir emisyon ölçüm raporu yetkili merci tarafından istenebilir. Bu raporun her yıl yenilenmesi istenebilir.

c) Emisyonların ölçümünde Ek-2’de belirtilen, tesis etrafında yapılması gerekli görülen hava kirliliği ölçümlerini düzenleyen 6/6/2008 tarihli ve 26898 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliğindeki esaslar dikkate alınır. Tesis etki alanında hava kirliliğinin ölçümünde ise Ek-2’de yer alan esaslar dikkate alınır.

ç) Tesis etki alanında hava kirliliğinin tespitine yönelik yapılacak ölçümlerle ilgili koordinasyonu Valilik sağlar, bu ölçümler için yapılacak harcamalar 27 nci maddede belirtildiği şekilde karşılanır.

d) Yetkili merci hava kirliliğinin önemli boyutlarda olduğu kritik bölgelerde ve/veya kirlilik yükü büyük olan yeni tesisler için bu Yönetmeliğin Ek-2’si kapsamında hava kalitesi ölçümlerinin yapılmasını isteyebilir.

Emisyon ölçüm raporu

MADDE 24 –(1) Bakanlık, 14 üncü maddede ve 23 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen emisyon ölçüm raporunun içeriğini tespit eder (Ek-11). Emisyon ölçüm raporundaki bilgilerde işletmenin endüstriyel ve ticari sırları varsa işletme sahibinin/işletmecinin talebi üzerine bu bilgiler umuma ifşa edilemez.

(2) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾ Bilimsel araştırmalarda kullanılmak üzere ve bilim kuruluşları tarafından talep edilmesi halinde, işletmeye ait endüstriyel ve ticari sırları dışında kalan bilgiler ve emisyon ölçüm sonuçları, işletmenin sahibi/işleticisi tarafından emisyon ölçüm raporunda yer alan bilgilerin kullanılmasında kesin bir yasaklama getirilmediği takdirde, bilgiyi talep eden kurum/kuruluş tarafından, işletmenin sahibi veya işleticisinden yazılı onay alınmak kaydıyla işletmenin ismi belirtilmeksizin, yetkili merci tarafından görevlendirilen personel denetiminde bilgilerin arşivlendiği bina dışına çıkarılmadan ve kopyalanarak çoğaltılmaksızın incelemeye açılabilir.

İzne tabi tesislerde yapılacak ilk ve periyodik ölçümler

MADDE 25 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾

Sürekli ölçümler

MADDE 26 –(1) Sürekli ölçümlerde;

a) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾ Yetkili merci tarafından sürekli ölçüm yapılmasına karar verilirken; bu Yönetmelik de sürekli ölçüm cihazı takılmasına esas teşkil eden değerler ve hükümler geçerli olmak üzere; Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesi kapsamındaki işletmelerin 23 üncü ve 25 inci maddeler kapsamındaki ölçümlerin yerine, bu ölçümlerin kayıt cihazlı ölçüm aletleriyle sürekli olarak yapılmasını isteyebilir. Ayrıca, yetkili merci gerekli görülmesi halinde bu ölçümlerin on line izlenmesine imkan tanıyacak donanımın kurulmasını işletmeciden isteyebilir.

b) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾ Kritik bölgelerde veya hava kalitesi açısından kirlilik yükü fazla olan bölgelerde ve kirlenme ihtimalinin olduğu hallerde yetkili mercii gerekli gördüğü takdirde izne tabi olan/ olmayan işletmelerden emisyon ölçümlerinin kayıt cihazlı ölçüm aletleriyle sürekli olarak yapılmasını isteyebilir. Ayrıca, Valilik gerekli görülmesi halinde bu ölçümlerin on line izlenmesine imkan tanıyacak donanımın kurulmasını işletmeciden isteyebilir.

(2) Bu ölçümler için yapılacak harcamalar 27 nci maddede belirtildiği şekilde karşılanır.

Ölçümler için yapılacak harcamalar

MADDE 27 –(1) Emisyon ve tesis etki alanındaki hava kalitesinin belirlenmesi için yapılacak ölçümlerin masrafları işletmenin sahibi/işletmeci tarafından karşılanır.

Ölçüm sonuçları hakkında bilgi verilmesi

MADDE 28 –(1) 23, 25 ve 26 ncı maddelerde belirtilen ölçümlerin sonuçları işletmenin sahibi/işletmeci tarafından yetkili mercie verilir. Ölçüm kayıtları işletmenin sahibi/işletmeci tarafından en az beş yıl muhafaza edilir.

Toplam hava emisyonu sınırlaması

MADDE 29 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

(1) Valilik, sanayi tesislerinin yoğun olarak bulunduğu, toplam emisyon sınırlaması yapılacak kritik bölgelerde faaliyet gösteren işletmelerin tümünden herhangi bir anda dış havaya verilen toplam emisyonu sınırlandırıcı tedbirler isteyebilir. Toplam emisyon sınırlaması yapılacak kritik bölgeler Valilik tarafından belirlenir. Valilik, bu bölgelere kurulacak çevre iznine tabi olan veya olmayan yeni bir tesisin toplam emisyon miktarıyla ilgili olarak geçici veya sürekli sınırlandırma kararları alabilir veya yeni bir tesisin bölge içinde kurulmasına Planlama ve ÇED aşamalarında yapılan değerlendirmelerde dikkate alınarak uygunluk kararı vermeyebilir. Gerekli görülmesi halinde Bakanlık da bu yetkiyi kullanır.

Bölgesel kirlilik

MADDE 30 –(1) Koruma bölgeleri;

a) Bir bölgedeki işletmelerden, ulaşımdan ve ısınmadan kaynaklanan hava kirliliğinin insan ve çevresi üzerindeki zararlı etkileri normal tedbirlerle ortadan kaldırılamıyorsa bu bölgeler yetkili merci tarafından koruma bölgesi olarak ilan edilebilir. Yetkili merci koruma bölgelerinde,

1) Hareketli ve sabit tesisleri çalıştırmamaya,

2) Sabit tesisleri kurdurmamaya,

3) Hareketli ve sabit tesisleri sadece belirli zamanlarda çalıştırmaya veya bunlardan yüksek işletme teknikleri talep ederek çalıştırmaya,

4) Tesislerde yakıt kullandırmamaya veya sınırlı olarak kullandırmaya

yetkilidir.

b) Yetkili merci, kritik meteorolojik şartların mevcut olduğu veya olacağı, hava kirlenmelerinin çok hızlı artış gösterdiği bölgelerde, insan ve çevresi üzerinde meydana gelecek zararlara karşı;

1) Hareketli veya sabit tesisleri sadece belirli zamanlarda çalıştırmaya,

2) Önemli ölçülerde hava kirlenmelerine yol açabilen yakıtların tesislerde kullanılmasını yasaklamaya veya sadece kısıtlamaya

yetkilidir.

c) Hava kirliliğinin çok hızlı artış gösterdiği durumlarda 6/6/2008 tarihli ve 26898 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliğinde (HKDYY) belirlenen uyarı kademeleri uygulanır.

ç) Hava kalitesi sınır değerleri aşılarak, hava kirliliği Ek-2 de belirtilen değerlere ulaştığında, bölge özelliklerine göre alınacak tedbirler Valilikler tarafından tebliğ halinde yayımlanır. Bu tebliğler hazırlanırken Bakanlık görüşü alınır.

d) Her kademe için alınacak tedbirler düzenlenirken meteorolojik veriler göz önüne alınır. Sis, enverziyon, durgun meteorolojik şartlar ve izotermal durumlarda bir sonraki kademenin tedbirleri veya ilave tedbirler uygulanabilir. Nisbi nem miktarının % 90 ın üzerine çıkması halinde uyarı kademelerinin belirlenmesinde Ek-2 de verilen kirlilik derecelerinin % 10 eksiği esas alınır.

Yakıt ve hammadde belirlenmesi

MADDE 31 –(1) Yetkili merci, hava kirliliğinin ciddi boyutlara eriştiği zamanlarda ve bölgelerde, yakıt ve hammaddesi değiştirilebilen tesislerde hava kirliliğinin azaltılması amacıyla kullanılacak uygun nitelikte yakıt veya hammadde belirleyebilir.

Kaza sonucu emisyon

MADDE 32 –(1) Bir tesisten ihmal sonucu veya ihmale dayalı gereken tedbirlerin alınmaması sonucu normal çalışmasında öngörülenden fazla ve hava kirliliğine yol açacak şekilde emisyon yayılırsa veya hava kalitesini bozacak şekilde kimyasal maddeler hava alıcı ortamına atılırsa, işletme sahibi/işletmeci, emisyonun en kısa sürede normal seviyeye inmesi için gerekeni yapar. Yetkili merci, kaza sonucu çıkan emisyonun normal seviyeye indirilmesi için işletme sahibine veya işletmecisine gerekli tedbirleri almasını ister.

Yakıt özellikleri

MADDE 33 –(1) Hava kirliliğinin azaltılması amacıyla sanayi tesislerinde kullanılacak olan katı yakıt özellikleri Bakanlık tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşların görüşleri de alınarak belirlenir. Piyasaya arz edilen sıvı ve gaz yakıtların özelliklerinin belirlenmesinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarla koordineli çalışılır.

(2) Katı yakıtlar ithal ediliyorsa ithal işlemleri, Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından yayımlanan Dış Ticaret Standardizasyon Tebliği kapsamında ve ithal izni veren yetkili merci tarafından belirlenen hususlar çerçevesinde yapılır.

(3) İthal katı yakıt kullanan tesis/işletme ithalat iznine ilişkin belgenin bir kopyasını muhafaza eder. Denetimlerde yetkili merci tarafından istenmesi halinde ibraz eder.

(4) Sıvı yakıtları kullanan tesis/işletme sıvı yakıtlara ilişkin analiz raporlarını üç yıl saklar ve denetimlerde yetkili merci tarafından istenmesi halinde ibraz eder.

(5) Yakıt olmayan ancak katı yakıt olarak değerlendirilebilen biyokütlenin kullanım esasları Bakanlıkça belirlenir.

(6) Biyokütleyi katı yakıt olarak kullanan tesis bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır.

(Değişik madde başlığı:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾Hava emisyonu açısından çevre iznine tabi tesislerin izlenmesi/denetlenmesi

MADDE 34 –(1) (Değişik ibare:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾ Hava emisyonu açısından çevre iznine tabi tesislerin izlenmesi/denetlenmesinde;

a) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾ Çevre iznine tabi işletmelerde, faaliyetlerin Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirilip getirilmediğinin tespiti amacıyla yetkili merciin görevlendirdiği kişilerce izleme ve denetim yapılır. Bakanlık denetleme ve ceza yetkisini Çevre Kanununun 12 ve 24 üncü maddeleri gereğince devredebilir.

b) İşletme sahipleri ve işletmeciler;

1) Yetkili merciin görevlendirdiği kişilerin veya yetkili mercii temsil eden kişilerin işletmeye ve tesislere girmesi için izin vermeye,

2) Emisyon ve hava kalitesi değerlerinin belirlenmesi maksadı ile görevli kişiler tarafından testler yapılmasına, izin vermeye ve kolaylık göstermeye,

3) Görevli kişilere çevre mevzuatı kapsamında istenen ve gerekli olan doküman ve bilgileri vermeye

mecburdur.

4) Yetkili merciin isteği üzerine, işletme sahipleri işletmeci (a) ve (b) bentlerindeki çalışmalar sırasında işletme ve tesiste gerekli düzenlemeleri yapmak üzere istek üzerine işletmede çalışan görevlileri hizmete tahsis ederler. (a) ve (b) bentlerindeki çalışmaların yapılabilmesi için işletme sahipleri ve/veya işletmeciler iş güvenliği açısından gerekli olan koruyucu malzemeleri ve ulaşım araçlarını temin ederler.

c) (a) bendi hükümleri, 33 üncü madde kapsamına giren yakıtlar, ürünler, maddeler ve tesisleri de içine alır. Bu hususlar işletme sahipleri/işletmeci için de geçerlidir. Bu işletme sahipleri/işletmeciler yetkili merciin görevlendirdiği kişilerin veya yetkili merciyi temsil eden kişilerin örnek almasına, işletme/tesis içinde ve bacasında kontroller yapmasına izin verirler.

ç) Denetim işlemleri ile ilgili olarak yapılan testler ve ölçümlerin masrafları, (a) ve (b) bentlerinin hükümlerine göre örnek alınması, bunların analizi, test yapılması dolayısıyla ortaya çıkan masraflar, işletme sahipleri işletmeciler tarafından karşılanır.

d) Bilgi vermekle zorunlu işletme sahipleri/işletmeciler veya kanuni temsilcileri sorulan sorulara cevap vermekten kaçınırsa bu husus tutanakla kayda geçirilir.

e) (b), (c) ve (d) bentlerine göre elde edilen bilgi ve belgeler başka amaçlar için kullanılamaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Sera gazlarının azaltılması

MADDE 35 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾

İdari yaptırımlar

MADDE 36 –(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren tesisleri işletenler ve/veya sahipleri;

a) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

b) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

c) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

ç) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

d) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

e) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾ 6, 15, 22, 23, 26 ve 30 uncu maddeler ile getirilen icrası mümkün şartları ve talepleri zamanında yerine getirmezse,

f) 19, 26 ve 33 üncü maddelere göre getirilen şartlara ve taleplere icrası mümkün olduğu halde uymazsa,

g) 14 üncü maddede öngörülen bilgileri zamanında vermezse,

ğ) 23 ve 24 üncü maddelere göre verilmesi gereken emisyon raporunu eksiksiz ve zamanında vermezse,

h) 28 inci maddeye göre ölçüm sonuçlarını bildirmez veya ölçüm aleti grafiklerini ve ölçüm kayıtlarını muhafaza etmezse,

ı) 34 üncü maddeye göre; görevlilerin meskun yerlere veya taşınmazlara girmelerine veya test ve incelemeler yapmalarına izin vermezse; doğru ve tam bilgiyi, belgeleri veya kayıtları zamanında ibraz etmezse; iş gücü veya yardımcı malzemeleri hazır tutmazsa; örnek almaya izin vermezse,

i) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

j) 32 nci maddede belirtilen tedbirleri almazsa,

k) Bu Yönetmelikte belirtilen esas ve standartlara ve ek düzenlemelere uymazsa,

l) 22 nci maddeye göre getirilen ek düzenlemeye uymazsa, ek düzenlemeye uyuluncaya kadar,

m) İşletmeyi oluşturan tesislerin hava alıcı ortamında bozulmaya neden olacak şekilde hava kalitesi sınır değerlerini aşarak tehlikeli durum yarattığı takdirde,

n) Geçici 3 üncü madde kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmezse

Çevre Kanununun ilgili maddeleri uyarınca idari yaptırım uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 37 –(1) 22/7/2006 tarihli ve 26236 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstri Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Yeni emisyon sınır değerleri

GEÇİCİ MADDE 1 – (Değişik:RG-16/6/2012-28325)

(1) Organik, inorganik gaz ve buhar emisyonları ve kanserojen maddeler için, 1/1/2012 tarihinden itibaren,

(2) Organik, inorganik ve diğer özel toz emisyonları için; 1/1/2014 tarihinden itibaren,

Ek-1 de verilen sınır değerler geçerli olmayıp Ek-7 deki tablolar ve sınır değerler uygulanacaktır.

Emisyon izni almış işletmeler

GEÇİCİ MADDE 2 – (Değişik:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

(1) 2/11/1986 tarihli ve 19269 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğine, 7/10/2004 tarihli ve 25606 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğine, 22/7/2006 tarihli ve 26236 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstri Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğine ve 3/7/2009 tarihli ve 27277 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğine göre emisyon izin belgesini almış olan işletmeler Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin Geçici 1 inci maddesi uyarınca faaliyetlerini sürdürürler.

Emisyon izni almamış işletmeler

GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğine göre emisyon izni alma yükümlülüğü bulunan ancak bu yükümlülüğünü yerine getirmeyen ve 31/12/2007 tarihine kadar iş termin planı ile birlikte bu madde kapsamında yetkili mercie başvuru yapmış olan, hava kalitesi modelleme raporları ile birlikte ölçüm cihazlarının (istasyonlarının) alımı konusunda sipariş verildiğine dair bilgi ve belgeleri Valilik kanalı ile Bakanlığa sunan ve en geç 31/12/2008 tarihine kadar hava kalitesi ölçüm cihazlarının (istasyonlarının) alımına, montajına ve ölçümlere başlayan ve iş termin planları Bakanlıkça uygun görülen tesisler, tesis etki alanında Ek-2 de yer alan hava kalitesi sınır değerlerini sağlayarak faaliyet gösterecek şekilde her türlü önlemi almakla ve 31/12/2011 tarihine kadar iş termin planında yer alan işleri tamamlamak suretiyle emisyon izni almak için emisyon izin dosyası hazırlayarak yetkili mercie başvurmakla yükümlüdürler. (Ek cümle:RG-10/10/2011-28080) Bu kapsamdaki tesislerin işletmecileri, hava kalitesi ölçüm istasyonu sonuçlarının çevrimiçi izlenmesine imkân verecek donanımları kurmakla mükelleftir. 31/12/2008 tarihine kadar sürekli hava kalitesi ölçüm cihazlarının (istasyonlarının) montajını tamamlamamış ve/veya ölçüm işlemlerine başlamamış olan tesisler bu madde kapsamında değerlendirilemez.

(2) (Ek:RG-10/10/2011-28080)Özelleştirme sürecindeki termik santrallerden 31/12/2011 tarihine kadar birinci fıkra hükümlerinin gereklerine uygun hâle getirilmemiş olanların özelleştirme sürecine ilişkin planlamanın Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca Bakanlığa bildirilmesi ve özelleştirilmesi öncesinde, işletmelerin bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun sağlanması ve işletmecilerinin bu çerçevede alacakları tedbirlere ilişkin planlamalarını Bakanlığa sunmaları gerekir. Bu fıkra kapsamındaki tesislerin işletmecileri, özelleştirme sürecinin tamamlandığı tarihten itibaren üç ay içerisinde iş termin planlarını sunmak ve en geç iki yıl içerisinde çevre izni almak zorundadırlar. Özelleştirme sürecinin tamamlanıp tamamlanmadığına bakılmaksızın, bu tesisler için çevre iznini alma süresi 31/12/2017 tarihini geçemez.

(3)⁽³⁾Bu tesisler faaliyetlerini yukarıda belirtilen süreler içinde, tesis etki alanında Ek-2 de yer alan hava kalitesi sınır değerlerinin sağlanması ve hava kalitesinin ölçüm cihazları(istasyonları) ile sürekli izlenmesi ve ölçüm sonuçlarının kayıt altına alınması Valiliğe düzenli bildirimde bulunulması koşulu ile iş termin planlarına bağlı olarak sürdürebilir.

(4)⁽³⁾(Değişik:RG-10/10/2011-28080) Tesis etki alanında Ek-2’de yer alan hava kalitesi sınır değerleri sağlanamadığı takdirde 6, 15, 22, 23, 30, 31, 32 ve 36 ncı maddelerde yer alan hükümler uygulanır. Hava kalitesi ile ilgili kritik koşulların ortaya çıkması halinde 29 uncu madde ile ilgili hükümler geçerlidir.

(5)⁽³⁾Birinci fıkrada belirtilen sürelerde iştermin planı hazırlayarak yetkili mercie sunan ve hava kalitesi ölçümlerine başlayan tesisler iş termin planlarına uygun olarak faaliyet göstermelidir.

Emisyon izin belgesi geçerlilik süresi

GEÇİCİ MADDE 4 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

1/4/2010 tarihine kadar emisyon izin başvurusu yapılan dosyalar

GEÇİCİ MADDE 5 – (Ek:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾(Değişik:RG-13/4/2012-28263)

(1) 1/4/2010 tarihine kadar emisyon izni için başvuru dosyası hazırlayıp yetkili mercie başvurmuş olan işletmecilere ilişkin emisyon izni sürecinin, 1/4/2011 tarihine kadar sonuçlandırılamaması hâlinde, emisyon izni süreci hükümsüz kalır. Bu durumda çevre izni almak için, Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik çerçevesinde başvuruda bulunmak gerekir.

Yürürlük

MADDE 38 –(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 39 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.

____________

⁽¹⁾ Bu değişiklik 1/4/2010 tarihinde yürürlüğe girer.

⁽²⁾ Bakınız- 14/4/2010 tarihli ve 27552 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan düzeltme.

⁽³⁾10/10/2011tarihli ve 28080 sayılı Yönetmelik değişikliği ile 3 üncü maddesinin birinci fıkrasından sonra gelmek üzere ikinci fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.

Yönetmeliğin eklerini görmek için tıklayınız

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
3/7/2009	27277
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi	Sayısı
1.	30/3/2010	27537
2.	10/10/2011	28080
3.	13/4/2012	28263
4.	16/6/2012	28325
5.	10/11/2012	28463

Sayfa

3 Ağustos 2010 SALI        Resmî Gazete     Sayı : 27661

YÖNETMELİK

Çevre ve Orman Bakanlığından:

EVSEL VE KENTSEL ARITMA ÇAMURLARININ TOPRAKTA KULLANILMASINA DAİR YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; arıtma çamurlarının toprakta kullanımında gerekli tedbirlerin alınması esaslarını sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, evsel ve kentsel atıksuların arıtılması sonucu ortaya çıkan arıtma çamurlarının toprağa, bitkiye, hayvana ve insana zarar vermeyecek şekilde, toprakta kontrollü kullanımına ilişkin teknik ve idari esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 11 inci maddesi ve 1/5/2003 tarihli ve 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2 nci ve 9 uncu maddesi gereğince hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,

b) Fırın kuru toprak: Kurutma fırınında105 ºC de sabit ağırlığa gelmiş toprak kütlesini,

c) Ham çamur:

1) Evsel ya da kentsel atıksuları işleyen arıtma tesislerinden, evsel ve kentsel atıksulara benzeyen bileşimdeki atık suları arıtan diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurlarını,

2) Fosseptik tanklarından ve diğer benzer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurlarını,

3) (1) ve (2) numaralı alt bentlerde sayılanlar dışındaki diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurlarını,

ç) Kanun: 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununu,

d) Kentsel atıksu: Evsel atıksu ya da evsel atıksuyun endüstriyel atıksu ve/veya yağmur suyu ile karışımını,

e) Kullanım: Stabilize arıtma çamurunun toprağın üzerine serilmesi veya toprağın üstüne ve içine herhangi bir biçimde uygulanmasını,

f) Kuru madde: Arıtma çamurunun organik madde kaybını önlemek amacıyla kurutma fırınında 70  °C de sabit ağırlığa gelinceye kadar kurutulması sonucunda geride kalan katı madde miktarını,

g) Orman: Tabii olarak yetişen ve emekle yetiştirilen ağaç ve ağaççık toplulukları yerleriyle birlikte orman sayılan alanları,

ğ) Stabilize arıtma çamuru: Biyolojik ayrışabilirliğinin ve kullanımından kaynaklanan sağlık tehlikelerini önemli ölçüde azaltmak üzere, biyolojik, kimyasal ya da ısıl işlemden, uzun süreli depolama ya da diğer uygun işlemlerden geçirilen evsel ve kentsel arıtma çamurlarını,

h) Tarım: Doğal kaynakları uygun girdilerle birlikte kullanarak yapılan her türlü üretim, yetiştirme, işleme ve pazarlama faaliyetlerini,

ı) Taşkın Alanları: Normal zamanlarda su altında bulunmayan, akarsu yatağı dışında bulunan, yağıştan meydana gelen aşırı akış neticesinde taşkınlara maruz kalmış ve tekrar maruz kalması muhtemel olan alanları,

i) Toprak: Minerallerin ve organik artıkların parçalanarak ayrışması sonucu oluşan, yeryüzünü ince bir tabaka halinde kaplayan, canlı doğal bir kaynağı,

j) Yanma Kaybı: Arıtma çamurunun organik madde kaybını önlemek amacıyla kurutma fırınında 70°C de sabit ağırlığa gelinceye kadar kurutulduktan sonra kül fırınında 775 °C de üç saat süre ile yakılması sonucu yanan veya kaybolan madde miktarını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Ham Çamur ve Stabilize Arıtma Çamurunun Kullanma Sınırlamaları ve Yasakları

Ham çamurun kullanma yasakları

MADDE 5 – (1) Ham çamurun toprakta kullanılması yasaktır.

Stabilize arıtma çamurunun kullanma sınırlamaları ve yasakları

MADDE 6 – (1) Stabilize arıtma çamurunun kullanılmasında aşağıda belirtilen sınırlama ve yasaklara uyulması zorunludur.

a) Stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanılabilmesi için EK I-B, EK I-C ve EK I-D de verilen değerlerin hiçbirinin aşılmaması şarttır.

b) Stabilize arıtma çamurunun uygulanacağı toprakta ağır metal içeriği EK I-A da verilen değerleri aşamaz. Topraktaki ağır metal konsantrasyonlarından birinin dahi EK I-A da verilen sınır değerleri aşması durumunda, stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanılması yasaktır.

c) Stabilize arıtma çamurunun meyve ağaçları hariç olmak üzere toprağa temas eden ve çiğ olarak yenilen meyve ve sebze ürünlerinin yetiştirilmesi amacıyla kullanılan topraklarda kullanılması yasaktır.

ç) Stabilize arıtma çamuru kullanım miktarı belirlenirken, yer üstü/yer altı sularının, toprağın kalitesinin bozulmaması ve bitkilerin besin maddesi gereksinimleri dikkate alınır.

d) Toprağın pH değeri 6 dan küçükse stabilize arıtma çamuru toprağa uygulanamaz.

e) Hayvan otlatma ya da hayvan yemlerinin hasadı yapılacak alanlarda stabilize arıtma çamurunun kullanılması durumunda özellikle coğrafi ve iklim durumları dikkate alınarak kullanımdan en az dört hafta sonra hayvan otlatılabilir ya da hayvan yemlerinin hasadı yapılabilir.

f) Stabilize arıtma çamurlarının, içme ve kullanma suyu temin edilen kıta içi yüzeysel su kaynaklarının havzalarında, içme ve kullanma suyu temin edilen yer altı sularının besleme havzalarında ve mutlak, kısa, orta mesafeli koruma alanlarında ve diğer yüzey sularına 300 metreden yakın olan alanlara uygulanması yasaktır.

g) Stabilize arıtma çamurlarının sulak alanlar, taşkın alanlarında ve taşkın tehlikesi olan alanlarda, don ve karla kaplı alanlarda, sature toprakta uygulanması yasaktır.

ğ) Yüzey akış tehlikesi olan alanlarda toprak muhafaza tedbirleri alınmadan stabilize arıtma çamurunun uygulanması yasaktır.

h) Stabilize arıtma çamurunun, toprakta on yıllık ortalama esas alınarak her yıl uygulanması halinde, toprağa verilebilecek maksimum ağır metal miktarı EK I-E de verilen değerleri aşamaz. Sınır değerlere erişmesi halinde toprakta kullanımın durdurulması zorunludur.

ı) Stabilize arıtma çamurunun doğal ormanlarda kullanımı yasaktır.

i) Organik madde içeriği %5’den fazla olan topraklarda stabilize arıtma çamuru uygulanmaz.

j) Organik madde içeriği %40’dan az olan stabilize arıtma çamurları toprağa uygulanmaz.

k) Kumlu tekstürlü topraklarda stabilize arıtma çamurları uygulanmaz.

l) Stabilize arıtma çamuru, taban suyu seviyesi yüzeyden 1 metreden daha sığ derinlikte olan yerlerde kullanılamaz.

m) 8/1/2006 tarihli ve 26047 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliğinde yer almayan endüstrilerin atıksularından elde edilen stabilize arıtma çamurları toprağa uygulanmaz.

n) Toprağa uygulanacak stabilize arıtma çamurunun pH değeri 6.0-8.5 arasında olmalıdır.

o) Kapasitesi bir milyon eşdeğer nüfusun üzerinde olan tesislerde oluşan arıtma çamurlarının en az %90 kuru madde değerine kadar kurutulması esastır. Ancak arıtma çamuru üreticileri %90 kuru madde değerine ulaşmadan kullanımının teknik ve ekonomik açıdan uygun olduğunu belgelemesi durumunda Bakanlıkça %90 kuru madde değerine ulaşması şartı aranmaz.

ö) Arıtma çamurunun eğimi %12 yi geçen alanlarda kullanılması yasaktır.

p) Stabilize arıtma çamuru, toprağa ekimden önce erken ilkbahar veya geç sonbaharda uygulanmalıdır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Stabilize Arıtma Çamurunun Toprakta Kullanılması, İnceleme ve Değerlendirme

Komisyonunun Oluşumu, Stabilize Arıtma Çamuru Üreticilerinin ve

Kullanıcılarının Yükümlülükleri

Stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanılması ile inceleme ve değerlendirme komisyonunun oluşumu

MADDE 7 – (1) Stabilize arıtma çamurlarının toprakta kullanılması izne tabidir. Stabilize arıtma çamuru üreticileri, kullanıma sunacakları stabilize arıtma çamuru için Stabilize Arıtma Çamuru Kullanım İzin Belgesi talebiyle aşağıda belirtilen bilgi ve belgelerle birlikte İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne başvuruda bulunurlar.

a) Stabilize arıtma çamurunun kullanılacağı bölgenin il, ilçe ve köy olarak yeri, parsel numarası ve kaç dekar olduğu,

b) Yıllık üretilen arıtma çamuru miktarı,

c) Kullanılacak stabilize arıtma çamurunun analiz belgesi (EK II-B),

ç) Uygulanacak toprağın analiz belgesi (EK II-A).

(2) Stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanımına yönelik yapılan başvurularda müracaat dosyası İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu tarafından incelenir. İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu; İl Çevre ve Orman Müdürlüğünün başkanlığında İl Tarım Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü taşra teşkilatı ve gerekli görülürse İl Çevre ve Orman Müdürlüğünce stabilize arıtma çamurunun kullanım alanına göre başka kurumlardan dahil edilecek üyelerden oluşur.

(3) İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu, bu Yönetmelikte yer alan kriterleri dikkate alarak incelemeyi yapar.

(4) İnceleme sonrası toprakta kullanımı uygun görülürse Stabilize Arıtma Çamuru Kullanım İzin Belgesi (EK-III) İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından üç yıllığına verilir.

Stabilize arıtma çamuru üreticilerinin ve kullanıcılarının yükümlülükleri

MADDE 8 – (1) Stabilize arıtma çamuru üreticileri, stabilize arıtma çamurunun kullanıma sunulmasından önce kullanıcılara aşağıdaki belgelerin bir örneğini vermekle yükümlüdür. Gerektiğinde kullanıcılar denetimler esnasında yetkililere belirtilen belgeleri ibraz etmekle yükümlüdürler.

a) Stabilize Arıtma Çamuru Kullanım İzin Belgesi (EK-III),

b) Stabilize Arıtma Çamuru Analiz Belgesi (EK II-B).

(2) Stabilize arıtma çamuru üreticileri, stabilize arıtma çamurlarıyla ilgili analizleri yapmak ve kayıtları tutmakla yükümlüdür.

a) Tutulacak kayıtlarda aşağıdaki bilgiler bulunur.

1) Arıtma çamurunun stabilize hale getirilmesi için uygulanan yöntem,

2) Stabilize arıtma çamurunun EK II-B de belirtilen parametre değerleri,

3) Üretilen stabilize arıtma çamuru miktarı ve toprakta kullanım miktarları,

4) Stabilize arıtma çamuru alıcılarının adları ve adresleri ile çamurun kullanılacağı alan (dekar),

5) Stabilize arıtma çamurunun kullanıldığı alanda yetiştirilen ürün çeşidi.

b) Bu kayıtlar yetkililere açık olup, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren her üç yılda bir toprakta stabilize arıtma çamurunun kullanımına ilişkin olarak; arıtma çamuru üreticileri ikinci fıkranın (a) bendindeki tüm bilgileri ve uygulamada karşılaşılan güçlükleri belirten raporu hazırlayarak İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne sunmakla yükümlüdürler.

c) Stabilize arıtma çamuru üreticileri, stabilize arıtma çamuru kullanılan toprağa ait, EK II-A’da belirtilen parametrelerin analizlerini on iki ayda bir İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne belgelendirmekle yükümlüdürler. Stabilize arıtma çamurunun birinci kullanım öncesinde, topraktaki tüm ağır metallerin konsantrasyonu, EK I-A da belirtilen sınır değerlerin % 50 sinden daha az ise, stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanımında topraktaki ağır metal analizlerinin izin verilen süre içerisinde ikinci ve üçüncü yıl tespiti yapılmaz.

ç) Stabilize Arıtma Çamuru Kullanım İzin Belgesi alan arıtma çamuru üreticileri, EK II-B de yer alan stabilize arıtma çamuru analiz belgesinde verilen parametrelerin analizlerini;

1) Günlük kuru çamur miktarı elli (50) tona kadar olanlar oniki ayda bir,

2) Günlük kuru çamur miktarı elli (50) tonun üzerinde olanlar altı ayda bir,

3) Arıtma kapasitesi günlük beşbin (5000) eşdeğer nüfus ya da kirlilik yükü üçyüz (300) kg biyokimyasal oksijen ihtiyacı (BOI5) altında olan ve temelde evsel atık suların arıtıldığı arıtma tesisi işletmecileri onsekiz ayda bir,

yaptırarak İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdürler.

d) Stabilize arıtma çamuru üreticileri tuttukları kayıt ve belgeleri en az 10 yıl saklamakla yükümlüdürler.

(3) Stabilize arıtma çamuru üreticileri, stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanılmasına ilişkin kullanım talimatı hazırlayarak kullanıcıya vermekle yükümlüdürler.

(4) Kullanıcı, stabilize arıtma çamuru uyguladığı her bir tarlasından elde ettiği ürün verimini, gelecekteki çamur uygulamalarına temel olmak üzere kaydını tutmakla yükümlüdür.

(5) Bu Yönetmelikte geçen toprak ve stabilize arıtma çamurunun EK II-A, EK II-B de verilen parametrelerin analizlerinin Bakanlıktan yetki almış laboratuvarlarda EK-IV de belirtilen esaslar çerçevesinde yapılması zorunludur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Denetim, Yaptırım, Raporlama ve Son Hükümler

Denetim

MADDE 9 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine uyulup uyulmadığının denetimi 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 21/11/2008 tarihli ve 27061 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevre Denetimi Yönetmeliği uyarınca gerçekleştirilir.

Yaptırımlar

MADDE 10 – (1) Bu Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında Çevre Kanununda öngörülen idari yaptırımlar uygulanır.

Raporlama

MADDE 11 – (1) İl Çevre ve Orman Müdürlükleri;

a) Stabilize arıtma çamurlarının toprakta kullanımıyla ilgili verilen kullanım izin belgesinin bir nüshasını izin verildikten 10 iş günü içerisinde,

b) Stabilize arıtma çamuru üreticilerinin 8 inci maddedeki tüm bilgileri ve uygulamada karşılaşılan güçlükleri belirten raporu her üç yılda bir,

Bakanlığa bildirir.

Stabilize arıtma çamuru kullanımı izin belgesi yükümlülüğü

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 31/5/2005 tarih ve 25831 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nin 10 uncu maddesi gereğince verilen “Stabilize Arıtma Çamuru Kullanımı İzin Belgesi” izin süresi bitimine kadar geçerli olup, tekrar Stabilize Arıtma Çamuru Kullanımı İzin Belgesi almak isteyen özel ve resmi kuruluşlar bu Yönetmeliğe göre başvuruda bulunmak zorundadırlar.

Yürürlük

MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.

EK I-A

TOPRAKTAKİ AĞIR METAL SINIR DEĞERLERİ

Ağır Metal (Toplam)	6≤pH<7mg. kg-1 Fırın Kuru Toprak	pH≥7mg. kg-1 Fırın Kuru Toprak
Kurşun	70	100
Kadmiyum	1	1,5
Krom	60	100
Bakır	50	100
Nikel	50	70
Çinko	150	200
Civa	0,5	1

EK I-B

TOPRAKTA KULLANILABİLECEK STABİLİZE ARITMA ÇAMURUNDA MÜSAADE EDİLECEK MAKSİMUM AĞIR METAL MUHTEVALARI

Ağır Metal (Toplam)	Sınır Değerler (mg kg-1  kuru madde)
Kurşun	750
Kadmiyum	10
Krom	1000
Bakır	1000
Nikel	300
Çinko	2500
Civa	10

EK I-C

TOPRAKTA KULLANILACAK STABİLİZE ARITMA ÇAMURUNDAKİ ORGANİK BİLEŞİKLERİN KONSANTRASYONLARININ VE DİOKSİNLERİN SINIR DEĞERLERİ

Organik Bileşikler	Sınır değerler(mg kg-1 kuru madde)
AOX (Adsorblanabilen organik halojenler)	500
LAS (Lineer alkilbenzin sülfonat)	2 600
DEHP (Diftalat(2-ethylhexyl))	100
NPE (Nonil fenol ile 1 ve 2 etoksi grubu olan nonil fenol etoksilatların toplamını içerir)	50
PAH (Polisiklik aromatik hidrokarbon veya poliaromatik hidrokarbonların toplamı )	6
PCB (28, 52, 101, 118, 138, 153, 180 sayılı poliklorlu bifenil bileşiklerinin toplamı)	0.8

Dioksinler	ng Toksik Eşdeğer.kg-1 kuru madde
PCDD/F Poliklorlu dibenzodioksin/dibenzofuranlar	100

EK I-D

MİKROBİYOLOJİK ANALİZ

Arıtma çamuruna uygulanan stabilizasyon yöntemi sonucunda E. Coli’nin en az 2 Log10 (% 99) indirgenmesi sağlanmalıdır

EK I-E

TOPRAKTA ON YILLIK ORTALAMA ESAS ALINARAK BİR YILDA VERİLMESİNE MÜSAADE EDİLECEK AĞIR METAL YÜKÜ SINIR DEĞERLERİ

Ağır Metal (Toplam)	Sınır Yük Değeri (g da-1yıl-1, kuru madde)
Kurşun	225
Kadmiyum	3
Krom	300
Bakır	300
Nikel	90
Çinko	750
Civa	3

EK II-A

TOPRAK ANALİZ BELGESİ

Toprak Örneğinin Alındığı	İl
İlçe
Köy
Faaliyet Sahibi (Adı Soyadı)
Faaliyet Türü
Toprak Örneğinin Alındığı Derinlik
Numunenin Alındığı Tarih
Numune Alan Kişinin Adı
Yetiştirilecek ürün çeşidi
Parsel No
Stabilize Arıtma Çamurunun Kullanılacağı Alan(Dekar)
Alanın Koordinatları

Parametre	Sonuçlar	Analiz Metodu
Kurşun (mg kg-1 Fırın Kuru Toprak)
Kadmiyum                ²
Krom                           ²
Bakır                            ²
Nikel                            ²
Civa                             ²
Çinko                           ²
Azot                             ²
Fosfor                          ²
pH
Organik Madde (%)
Elektriksel İletkenlik (dS m-1)
Toprak Bünyesi

Numune Analiz Tarihi: …/…/….

EK II-B

STABİLİZE ARITMA ÇAMURU ANALİZ BELGESİ

Parametre	Arıtma Çamuru Analizi	Analiz Metotları
Kurşun    (mg kg-1 Fırın Kuru madde)
Kadmiyum          ²
Krom     ²
Bakır     ²
Nikel     ²
Civa      ²
Çinko    ²
Azot      ²
Fosfor   ²
AOX                             ²
LAS                              ²
DEHP                           ²
NPE                              ²
PAH                              ²
PCB                              ²
PCDD/F       (ngTE/kg kuru madde)
pH
C/N
Kuru Madde (%)
Yanma Kaybı
Organik Madde (%)
Elektriksel İletkenlik (dS m-1)
Nem (%)
E.coli EMS/g
Arıtma çamurunun stabilizasyonu için uygulanan yöntem

Numune Analiz Tarihi: …/…/….

EK-III

STABİLİZE ARITMA ÇAMURU KULLANIM İZİN BELGESİ

İzin Belgesinin	Tarihi:…/…/…..              Sayısı:………..
ArıtmaÇamuruÜreticisinin	Adı Soyadı
Ticari Ûnvanı
Adresi
ArıtmaTesisinin	Adı
Adresi
KullanılacakArazinin	Adresi
Parsel No
Alanı (da)
Alanın Koordinatları
Yetiştirilecek ürün çeşidi
Kullanılmasına İzin Verilen Maksimum Stabilize Arıtma Çamurunun Kuru Madde Miktarı (ton da-1.yıl)
İzin Verilen Alanda Stabilize Arıtma Çamuru Kullanımının Tekrarlanma Süresi (yıl)

Açıklama:

Bu izin belgesi yukarıda adı ve soyadı/ûnvanı yazılı müracaat sahibine …/…/……tarih ve …………. sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Evsel ve Kentsel Arıtma Çamurlarının Toprakta Kullanılmasına İlişkin Yönetmeliğin 7 nci maddesine istinaden 3 (üç) yıllığına verilmiştir.

İl Çevre ve Orman Müdürü

İmza-Mühür-Tarih

EK-IV

ÖRNEK ALMA VE ANALİZ METODLARI

Toprak Örneği Alma: Analiz için alınan temsili toprak örnekleri normalde, aynı amaçla tarım yapılan 50 dekarı aşmayan bir arazi üzerinden alınan 25 örneğin karıştırılmasıyla meydana getirilecektir. Ancak büyük ölçekli aynı amaçla tarım yapılan alanlardan Valiliğin onayı ile 200 dekarı aşmayan bir arazi üzerinden 25 örneğin karıştırılmasıyla temsili toprak örneği alınabilir.

Örneklerin toprak derinliği 25 cm’nin altında olması hali hariç, 25 cm derinlikten alınması gereklidir. Toprak derinliğinin bu değerin altında olması halinde örneğin alındığı derinlik 10 cm’nin altına düşmemelidir.

Stabilize Arıtma Çamuru Örneği Alma: Stabilize arıtma çamuru örneği stabilizasyon işleminden sonra, kullanıcıya gönderilmesinden önce ve çamur üretimini temsil edecek şekilde en az 25 farklı numunenin karıştırılmasıyla oluşturulur. 

Analiz Metodları: Ağır metal analizi kuvvetli asit parçalanmasını takiben gerçekleştirilmelidir. Referans analiz metodu asgari atomik absorpsiyon spektrometri olmalı ve her bir metal için tespit sınırı uygun sınır değerin % 10’undan yüksek olmamalıdır.

3 Eylül 2008 ÇARŞAMBA   Resmî Gazete     Sayı : 26986

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

SANAYİ, TİCARET, TARIM VE ORMAN İŞLERİNDEN SAYILAN İŞLERE İLİŞKİN YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Dayanak

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun uygulanması bakımından, hangi işlerin sanayi, ticaret, tarım ve orman işlerinden sayılacağını belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 4857 sayılı İş Kanununun uygulanması bakımından, sanayi, ticaret, tarım ve orman işlerinden sayılan işleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 4857 sayılı İş Kanununun 111 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

İKİNCİ BÖLÜM

İşlerin Kapsamı ve Belirleme Yetkisi

Sanayi, ticaret, tarım ve orman işleri

MADDE 4 – (1) 4857 sayılı İş Kanununun uygulanması bakımından sanayi, ticaret, tarım ve orman işleri kapsamında bulunan işler EK-I’de yer alan listede belirtilmiştir.

Kapsam belirleme yetkisi

MADDE 5 – (1) EK-I’de yer alan liste dışında kalan bir işin sanayi, ticaret, tarım ve orman işlerinin hangisi kapsamında sayılacağı hususunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilidir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelikler

MADDE 6 – (1) 28/2/2004 tarihli ve 25387 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sanayi, Ticaret, Tarım ve Orman İşlerinden Sayılan İşlere İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 7 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 8 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

EK-I

4857 SAYILI İŞ KANUNUNUN UYGULANMASI BAKIMINDAN

SANAYİ, TİCARET, TARIM VE ORMAN İŞLERİ LİSTESİ

A) Sanayiden Sayılan İşler

1 – Hammadde, yarı mamul ve mamul ürünlerin işlenmesi, temizlenmesi, şeklinin değiştirilmesi, süslenmesi, satış için hazırlanması işleri,

2 – Yardımcı ve tamamlayıcı işler dahil her türlü madenleri ve endüstriyel hammaddeleri arama ve topraktan çıkarma işleri,

3 – Madencilikten bağımsız maden ve cüruf ayıklama ve temizleme işleri,

4 – Mermer gibi kesilip parlatılabilen taş ocaklarında yapılan işler,

5 – Taş çıkarma, kırma, kesme işleri dahil taş, kil, kum ve kireç ocaklarında yapılan işler,

6 – Kaya tuzu üretimi ile deniz ve göllerden tuz üretimi işleri,

7 – Petrol ve doğalgaz arama işleri,

8 – Petrol ve doğalgaz kuyularının açılması işleri,

9 – Petrol ve doğalgaz kuyularının ve tabakalarının veya bitümlü kumların işletilmesi işleri,

10 – Petrol ve doğalgazın boru hatları ve karayolu ile taşınması işleri,

11 – Petrol ürünlerinin sıvılaştırılmış petrol gazı (SPG) dahil depolanması, taşınması, dolum ve dağıtımı (akaryakıt ve SPG istasyonları dahil) işleri,

12 – Her türlü canlı hayvanın kesilmesi, et ve et ürünlerinin üretilmesi işleri,

13 – Süt ve süt ürünlerinin üretilmesi işleri,

14 – Meyve ve sebze işlenmesi, konserveciliği, kurutmacılığı, sirke, turşu, salça, reçel, marmelat, meyve ve sebze suları imali işleri,

15 – Konserve, füme, salamura, marina gibi balık ve diğer su ürünlerinin temizlenmesi, paketlenmesi, dondurulması ve işlenmesi işleri,

16 – Gıda maddelerinin temizlenmesi, ayıklanması ve öğütülmesi işleri,

17 – Yem sanayi işleri,

18 – Fırıncılık, pastacılık, bisküvi ve diğer hamur işleri,

19 – Makarna, şehriye ve benzeri yiyecek maddeleri imali işleri,

20 – Yemek fabrikalarındaki üretim işleri,

21 – Şeker sanayi işleri,

22 – Kakao ve çikolata imali işleri,

23 – Nişasta, dekstrin ve glikoz imali işleri,

24 – Şekerlemeler ve diğer şekerli maddeler ile sakız imali işleri,

25 – Çay sanayi işleri,

26 – Çeşitli kuru yemişlerin hazırlanması işleri,

27 – Buz fabrikalarındaki işler,

28 – Soğuk hava tesislerindeki işler,

29 – Bitkisel yağların tasfiyesi ve çeşitli işlemlere tabi tutulması işleri,

30 – Başka yerde tasnif edilmemiş gıda maddelerinin imali ve çeşitli işlemlere tabi tutulması işleri,

31 – Alkollü içkiler imali işleri,

32 – Su, maden suyu ve soda dahil alkolsüz içki imali işleri,

33 – Tütün ve tütün ürünleri sanayinde yapılan işler,

34 – Çırçır fabrikaları işleri,

35 – Her çeşit iplik imali, dokuma sanayi, iplik büküm ve sarım işleri,

36 – Apre, boya, yazma ve basmacılık işleri,

37 – Halı ve kilim sanayi işleri,

38 – Örme sanayi işleri,

39 – İp, halat, sicim ve benzerleri sanayi işleri,

40 – Her çeşit ayakkabı imalatı işleri,

41 – Giyecek ve tuhafiye eşyası imalatı işleri,

42 – Mensucattan hazır eşya imalatı işleri,

43 – Ağacın mekanik işlenmesi işleri,

44 – Ağaç, saz ve mantardan eşya imalatı işleri,

45 – Her çeşit malzeme ile yapılan mobilya sanayi işleri,

46 – Döşemecilik işleri,

47 – Kâğıt hamuru, kâğıt ve mukavva imalatı işleri,

48 – Kâğıt hamurundan kâğıt ve mukavvadan eşya imali işleri,

49 – Basımevlerinde yapılan işler,

50 – Matbaacılık, yayıncılık ve bunlarla ilgili sanayi işleri,

51 – Ciltçilik, klişecilik ve diğer baskı işleri,

52 – Deri işleme sanayi işleri,

53 – Kürk işleme ve boyama sanayi işleri,

54 – Kauçuk sanayi işleri,

55 – Sanayide kullanılan esas kimya maddeleri ve suni gübreler imali işleri,

56 – Tenvir fişekleri, çocuk tabanca mantarı imalatı işleri,

57 – Mühimmat ve patlayıcı maddeler imalatı ve depolama işleri,

58 – Tuzlar, asitler, bazlar ve alkoller gibi kimyasal maddelerin imali işleri,

59 – Suni ipek ve diğer sentetik elyaf ile plastik maddelerin imali işleri,

60 – Sınai bitkisel ve hayvansal yağların üretimi işleri,

61 – Boya, vernik, cila, çözücü ve yapıştırıcı imali işleri,

62 – Başka yerde tasnif edilmemiş kimyasal maddelerin imalatı işleri,

63 – Petrol ve kömürden elde edilen muhtelif ürünlerin imali işleri,

64 – Pişmiş topraktan inşaat malzemesi imalatı işleri,

65 – Cam sanayi işleri,

66 – Porselen, fayans ve seramik sanayi işleri,

67 – Çimento ve hazır beton sanayi işleri,

68 – Çimento ve betondan eşya ve inşaat malzemesi imalatı işleri,

69 – Alçı taşı ocaklarından ayrı olarak işletilen alçı tozu ve alçıdan eşya imali işleri,

70 – Taş ocaklarından ayrı olarak işletilen kireç ocakları ve kireç imali işleri,

71 – Taş ve grafitten eşya imali işleri,

72 – Asbest üretimi ve asbestli malzeme imali işleri,

73 – Zımpara taşı ve kâğıdı imali işleri,

74 – Demir, çelik ve diğer metallerin imalat sanayi işleri,

75 – Metal dışı maddelerin imalatı işleri,

76 – Metalden mamul eşya sanayi işleri,

77 – Metaller dışındaki maddelerden diğer imalat işleri,

78 – Makine imalatı ve tamiratı işleri,

79 – Deniz nakil vasıtalarının inşası, tamiratı, sökümü ve batıkların çıkarılması işleri,

80 – Demiryolu nakil vasıtaları ve malzemesi imali ve tamiratı işleri,

81 – Motorlu araçlar imalatı ve tamiratı işleri,

82 – Motosiklet ve bisiklet imalatı işleri,

83 – Hava taşıtları imal ve tamiratı işleri ile havaalanlarındaki bakım, onarım, ikmal ve benzeri teknik destek hizmetleri,

84 – Taşımacılıkta kullanılan diğer araç ve malzemelerin imalatı işleri,

85 – Mesleki, fenni ve hassas aletlerin imali ve tamiratı işleri,

86 – Fotoğraf makineleri, optik alet ve malzemesi imalatı işleri,

87 – Saat imalatı işleri,

88 – Mücevherat ve kuyumculuk imalat işleri,

89 – Müzik aletleri imalatı işleri,

90 – Başka yerde tasnif edilmemiş imalata yönelik diğer işler,

91 – Yer üstü ve yer altında, su üstü ve su altında yapılan bina, set, baraj, yol, demiryolu, havai hat, tünel, metro, köprü, çelik yapı ve montajı, iskele, liman, dalgakıran, kanalizasyon, lağım, kuyu, kanal, duvar ve benzeri inşaat, onarım, düzeltme, değiştirme, söküm ve yıkım işleri ve bunlara yardımcı her türlü endüstriyel yapım işleri, her türlü prefabrik yapı elemanlarının üretimi ve işleri, sondaj, toprak kazı, yarma ve doldurma işleri, elektrik, sıhhi tesisat ve kalorifer-gaz tesisatı kurma işleri, dülgerlik, marangozluk, sıva, badana ve boya işleri, bu işlerde kullanılan sabit ve hareketli makine ve tesislerin kullanılması gibi işler,

92 – Bataklık kurutma, göl ve akarsu ıslah işleri,

93 – Telefon, telgraf, telsiz, radyo ve televizyon kurma işleri,

94 – Tarım ve orman işyeri ve işletmelerindeki yapı işleri,

95 – Elektrik ve her çeşit muharrik kuvvetleri elde etme, değiştirme, taşıma, kurma ve dağıtma işleri,

96 – Havagazı üretimi, havagazı ve doğalgazın dağıtım işleri,

97 – Isıtma ve enerji maksadıyla buhar üretim ve dağıtım işleri,

98 – Suların toplanma, tasfiye, tevzii, arıtım ve su şebekelerinin işletilmesi ve aynı işletme tarafından yapılan bakım ve tamir işleri,

99 – Çöp ve kanalizasyon hizmetleri işleri,

100 – Hammadde, yarı ve tam mamul ürünlerin istasyon, antrepo, iskele, liman, havaalanı, hipermarketler, serbest bölgeler ve özel gümrükleme sahaları ve benzeri yerlerde her türlü yükleme, boşaltma ve depolanması işleri,

101 – Bitki koruma ürünü veya teknik madde üretim tesislerinde yapılan işler,

102 – Radyoaktif maddelerle yapılan işler ile elektromanyetik ortamda yapılan işler.

B) Ticaretten Sayılan İşler

1 – Ham, yarı ve tam yapılmış her tür bitkisel, hayvansal veya endüstriyel ürün ve malları alım ve satım işleri,

2 – Mühendislik, müşavirlik gibi bilgi ve teknolojisi alımı ve satımı işleri,

3 – Hukuki hizmetler,

4 – Fotoğrafçılık işleri,

5 – Kuaför, berber ve güzellik salonlarında yapılan işler,

6 – Depoculuk, ambarcılık, antrepoculuk ve benzeri işler,

7 – Su ürünleri alımı ve satımı işleri,

8 – Lokanta, kafeterya, aşevleri ve diğer yeme-içme mekanlarında yapılan işler,

9 – Otel, pansiyon, kamp, yurt ve misafirhane gibi konaklama tesislerinde yapılan işler,

10 – Haberleşme hizmetleri,

11 – Bankacılık ve finans sektörü ile ilgili işler,

12 – Sigortacılık işleri,

13 – Komisyonculuk işleri,

14 – Emlakçılık işleri,

15 – Makine ve ekipmanların kiralanması ve finansal kiralama işleri,

16 – Başka yerde sınıflandırılmamış sosyal hizmetler,

17 – Sağlık hizmetleri,

18 – Eğitim hizmetleri,

19 – Bilimsel araştırma merkezleri ve laboratuvarlarda yapılan işler,

20 – Mesleki teşekküllerde yapılan işler,

21 – Kültür ve eğlence hizmetleri,

22 – Botanik ve hayvanat bahçeleri ve başka yerde sınıflandırılmamış kültürel faaliyet hizmetleri,

23 – Müzecilik işleri,

24 – Kütüphanecilik hizmetleri,

25 – Bina temizliği, halı yıkama, oto yıkama, kuru temizleme, çamaşırhaneler gibi temizlik işleri,

26 – Teleferik işletmeciliği,

27 – Taksi işletmeleri ve bununla ilgili hizmetler,

28 – Terminaller, park yerleri ve garajlar gibi karayolu nakliyatını kolaylaştıran hizmetler,

29 – Havaalanlarındaki yer hizmetleri,

30 – Demiryolu nakliyatı işleri,

31 – Karada, göl ve akarsularda insan veya eşya ve hayvan taşıma işleri,

32 – Başka yerde tasnif edilmemiş tamir işleri,

33 – Zirai mücadele ilaç bayiliği işleri.

C) Tarım ve Orman İşleri

1 – Her çeşit meyveli ve meyvesiz bitkiler; çay, pamuk, tütün, elyaflı bitkiler; turunçgiller; pirinç, baklagiller; ağaç, ağaççık, omca, tohum, fide, fidan; sebze ve tarla ürünleri; yem ve süs bitkilerinin yetiştirilmesi, üretimi, ıslahı, araştırılması, bunlarla ilgili her türlü toprak işleri, ekim, dikim, aşı, budama, sulama, gübreleme, hasat, harman, devşirme, temizleme, hazırlama ve ayırma işleri, hastalık ve zararlılarla mücadele, sulama birliklerince ortaklaşa ödeme usulü ile tarımsal sulama sistemlerinin işletilmesi, toprak ıslahı, çayır, mera, toprak ve su korunması gibi işler,

2 – Her türlü iş ve gelir hayvanlarının yetiştirilmesi, üretimi, ıslahı ve bunlarla ilgili bakım, güdüm, terbiye, kırkım, sağım ve ürünlerinin elde edilmesi, toplanması, saklanması ile bu hayvanların hastalık ve asalaklarıyla mücadele işleri,

3 – Ormanların korunması, planlanması (amenajman), yetiştirilmesi, işletilmesi, sınırlandırılması çalışmaları, yangınla mücadele çalışmaları, bunlara ait alt yapı çalışmaları ile etüt proje, ağaçlandırma, erozyon kontrolü, rehabilitasyon, orman içi mera ıslahı, aşılama, tohum ve ağaç ıslahı, tohum toplama, fidan üretimi, tohumlukların tesisi, ormancılık araştırma çalışmaları ile av yaban hayatı çalışmaları, milli park, orman içi dinlenme yerleri ve kent ormanlarının kurulması, bakımı, geliştirilmesi ve korunması işleri,          

4 – 20/4/1967 tarihli ve 854 sayılı Deniz İş Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kara ve su ürünleri avcılığı, yetiştiriciliği ve üreticiliği ile bu yoldan elde edilen ürünlerin saklanması ve taşınması işleri.

3 Ekim 2011 PAZARTESİ   Resmî Gazete     Sayı : 28073

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

PATATES KİST NEMATODLARI İLE MÜCADELE HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; patates kist nematodlarının varlığının ve yayılışının tespiti, yayılmasının önlenmesi, mücadelesinin yapılması ve eradike edilmesi amacıyla alınacak asgari önlemlere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik;

a) 11/6/2010  tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 15 inci maddesine dayanılarak,

b) Avrupa Birliğinin 11/6/2007 tarihli Patates Kist Nematodlarının Kontrolüne ilişkin 2007/33/EC sayılı Direktifine paralel olarak,

hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

b) Dayanıklı patates çeşidi: Yetiştirildiğinde patates kist nematodlarının üremesini önemli oranda engelleyen çeşidi,

c) Komisyon: Araştırma enstitülerinde görev yapan, konusunda uzmanı araştırmacılardan oluşan, çalışma usul ve esasları Bakanlık tarafından belirlenen Bitki Sağlığı Daimi Komisyonu,

ç) Korunmuş bölgeler: 12/1/2011 tarih ve 27813 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelik” kapsamında yer alan, bir veya birden fazla bölgede yerleşik olan, bir veya birden fazla zararlı organizmanın o bölge için endemik olmadığı, çevre koşulları söz konusu zararlı organizmanın yerleşmesine uygun olmasına rağmen o bölgede yerleşmemesi için korunan veya bu bölgelerde bulunmalarına rağmen eradikasyona tabi tutulan ve bu koşulların sağlandığı Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre uygun sürvey sonuçları ile kanıtlanarak tanınan, düzenli ve sistematik olarak izlenen, söz konusu organizmanın o bölgede ortaya çıkması durumunda bildirimi zorunlu olan ve özel önlem alınan bölgeleri,

d) Müdürlük: Bakanlık il ve ilçe müdürlüklerini,

e) Patates kist nematodları: Köklerde çatallanma, şişkinlik, kütleşme, enfeksiyonun başlangıcında bitkilerin toprak üstü aksamında ocaklar halinde zayıflama, gelişme geriliği, solgunluğa neden olan globodera rostochiensis (wollenweber) ve globodera pallida (stone) etmenlerini,

f) Resmi analiz: Tarladaki patates kist nematodlarının varlığını saptama amacını taşıyan belli bir yöntem kapsamındaki işlemleri,

g) Sorumlu resmi kurumlar: Müdürlükler ile Bakanlığa bağlı araştırma enstitüleri ve Bakanlığın görevlendireceği kurumları,

ğ) Sürvey: Patates kist nematodlarının dağılımını saptamak için belirli bir dönem boyunca yürütülen belli bir yöntem kapsamındaki işlemleri,

h) Zararlı organizma: Bitki veya bitkisel ürünlere zarar veren bitki, hayvan veya patojenik ajanların tür, strain veya biyotiplerini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Müdürlüklerin Görevleri, Sorumlu Resmi Kurumların Yetki ve Sorumlulukları, Analiz, Tüketim Amaçlı Üretim ve Kayıt Altına Alma

Müdürlüklerin görevleri

MADDE 4 – (1) Müdürlükler, bulaşıklık tespit edilen tarlalarda patates kist nematodları riski açısından bir tarladaki bitki sağlığı koşullarının homojen olduğunu teminen tarlayı oluşturan unsurları tanımlar. Bu yapılırken, güvenilir bilimsel ve istatistikî ilkeleri, patates kist nematodunun biyolojisini, tarlanın ekimini ve konukçu bitkilerin belirli üretim sistemlerini dikkate alır. Tarlanın detaylı tanımını oluşturan kriterleri Bakanlığa bildirir.

Sorumlu resmi kurumların yetki ve sorumlulukları

MADDE 5 – (1) Sorumlu resmi kurumlar, dikim amaçlı bitkilerin üretimine yönelik Ek-1’de listelenen bitkiler veya tohumluk patates üretimine yönelik patates tohumlarının dikileceği veya depolanacağı tarlalarda, patates kist nematodlarının varlığı yönünden resmi analizleri yapar.

(2) Birinci fıkrada belirtilen dikim amaçlı bitki ve tohumluk patateslerin dikileceği tarlalarda resmi analizler, bir önceki ürünün hasadı ile dikim arasındaki sürede tamamlanır. Patates yetiştirilmek istenen tarlada önceden yapılan resmi analiz süresince patates kist nematodlarına rastlanmadığı, Ek-1’in 1 inci maddesinde yer alan patates ve diğer konukçu bitkilerin bulunmadığı ve resmi analizler sonrasında da yetiştirilmediği bu resmi analizin sonuçlarını gösteren belge ile kanıtlanırsa sonraki resmi analizler daha erken yapılabilir.

(3) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihinden önce birinci fıkrada belirtilenlerin dışında yapılmış olan resmi analizlerin sonuçları, ikinci fıkrada belirtilen kanıt olarak değerlendirilebilir.

(4) Sorumlu resmi kurum tarafından patates kist nematodlarının yayılma riskinin olmadığı kanıtlandığı takdirde, birinci fıkrada belirtilen resmi analizler aşağıdaki hallerde yapılmayabilir:

a) Resmi olarak tanımlanan bir üretim alanında yetiştirilerek aynı yerde dikim amaçlı  bitki üretiminde kullanılan Ek-1’de listelenen bitkilerin dikiminde,

b) Resmi olarak tanımlanan bir üretim alanında yetiştirilerek aynı yerde tohumluk amaçlı kullanılacak tohumluk patateslerin dikiminde,

c) Hasat edilen bitkilerin Ek-3’ün Bölüm III (1)’inde bahsedilen resmi önlemlere tabi tutulması durumunda dikim amaçlı bitki üretiminde kullanılan Ek-1’in 2 nci maddesinde listelenen bitkilerin dikiminde.

(5) Sorumlu resmi kurumlar birinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen denetimlerden elde edilen sonuçları resmi kayıt altına alarak Bakanlığa bildirir.

Analiz

MADDE 6 – (1) Ek-1’in 1 inci maddesinde listelenen bitkilerin veya tohumluk patateslerin bulunduğu, dikilecek depolanacak veya dikim amaçlı bitki üretimi yapılacak tarlalar için, 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen patates kist nematodlarının resmi analizi Ek-2’de belirtilen analiz ve örneklemeye göre yapılır.

(2) Ek-1’in 2 nci maddesinde listelenen bitkilerin bulunduğu, dikilecek, depolanacak veya dikim amaçlı bitki üretimi yapılacak tarlalar için, 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen patates kist nematodlarının resmi analizi Ek-2’de belirtilen analiz ve örneklemeye göre yapılır veya Ek-3’ün Bölüm I’inde belirtildiği gibi doğrulama belgesini içerir.

Tüketim amaçlı üretim

MADDE 7 – (1) Sorumlu resmi kurumlar tarafından patates kist nematodlarının dağılımını saptamak amacıyla tohumluk patates üretilen tarlaların dışındaki tüketim amaçlı patates üretimi yapılan tarlalarda da resmi sürveyler yapılır.

(2) Patates kist nematodlarının resmi sürveylerdeki örnekleme ve analizler Ek-3’ün Bölüm II’si dikkate alınarak, Ek-2’nin 2 nci maddesinde belirtildiği gibi yapılır.

(3) Resmi sürveylerin sonuçları Ek-3’ün Bölüm II’si uyarınca yazılı olarak Bakanlığa bildirilir.

Kayıt altına alma

MADDE 8 – (1) 5 inci maddenin birinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen tüm resmi analizlerin sonuçlarında, patates kist nematodlarının bulunmadığının bildirilmesi durumunda Bakanlığın sorumlu resmi kurumları bu bilgiyi kayıt altına alır.

(2) 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen resmi analiz ile bir tarlanın patates kist nematodlarıyla bulaşık olduğu tespit edildiğinde, Bakanlığın sorumlu resmi kurumları bu bilgiyi kayıt altına alır.

(3) 7 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen resmi sürvey boyunca bir tarlanın patates kist nematodlarıyla bulaşık olduğu tespit edildiğinde, Bakanlığın sorumlu resmi kurumları bu bilgiyi kayıt altına alır.

(4) İkinci veya üçüncü fıkralarda belirtilen patates kist nematodlarıyla bulaşık olduğu resmen kayıt altına alınan tarladan gelen ve Ek-1’de listelenen patatesler veya bitkiler ile patates kist nematodlarıyla bulaşık olan toprakla temas eden patatesler ve bitkiler resmen bulaşık olarak nitelendirilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Mücadele Önlemleri, Bulaşık Alanda Yapılacak İşlemler, Bildirimler, Yasağın Kalkması ve Korunmuş Bölgelere Giriş

Mücadele önlemleri

MADDE 9 – (1) Sorumlu resmi kurumlar, 8 inci maddenin ikinci veya üçüncü fıkralarında tanımlandığı gibi bulaşık olduğu resmen kayıt altına alınmış bir tarlada;

a) Tohumluk amaçlı patates üretilmesine,

b) Ek-1’de listelenen konukçu bitkilerin çoğaltım amaçlı olarak dikilmesine veya depolanmasına,

izin vermez. Ancak, Ek-3’ün Bölüm III (1)’inde belirtilen, “Patates kist nematodlarının yayılma riskinin olmadığı” gibi resmi olarak onaylanmış önlemlere tabi olduğu durumlarda, Ek-1’in 2 nci maddesinde listelenen bitkiler bu tarlalarda yetiştirilebilir.

(2) Sorumlu resmi kurumlar, 8 inci maddenin ikinci veya üçüncü fıkralarında belirtildiği gibi bulaşıklığı resmen kayıt altına alınmış tohumluk patates üretimi dışında kalan patates dikilecek tarlalarda, patates kist nematodlarının en azından baskılanmasını amaçlayan resmi kontrol programı oluşturur. Bu program, patates kist nematodlarının konukçu bitkileri için özel üretim ve pazarlama sistemini, patates kist nematodlarının mevcut popülasyon karakteristiklerini, Ek-4’ün Bölüm I’inde tarif edildiği gibi nematoda en dayanıklı patates çeşitlerinin kullanımını ve uygun olduğu yerde diğer önlemleri kapsar.

(3) 10 uncu maddenin birinci fıkrasında belirtilenin dışındaki patates çeşitlerinin dayanıklılık durumu, Ek-4’ün Bölüm I’indeki standart puanlama tablosuna göre tespit edilir. Dayanıklılık testi Ek-4’ün Bölüm II’sinde düzenlenen esaslara göre yapılır.

Bulaşık alanlarda yapılacak işlemler

MADDE 10 – (1) Sorumlu resmi kurumlar, 8 inci maddenin dördüncü fıkrasında resmen bulaşıklığı bildirilen patates veya Ek-1’de listelenen bitkiler için aşağıdaki uygulamalara izin vermez:

a) Tohumluk patates ve Ek-1’in 1 inci maddesinde listelenen konukçu bitkiler, sorumlu resmi kurumun denetiminde, Ek-3’ün Bölüm III (1)’inde kabul edilen yöntemlerden uygun olanı kullanılarak nematodlardan arındırılıp, patates kist nematodlarının yayılma riski olmadığı bilimsel olarak kanıtlanmadıkça dikilemez.

b) Endüstriyel işlem veya sınıflandırma için ayrılmış patatesler, Ek-3’ün Bölüm III (2)’si uyarınca resmen onaylı önlemlere tabidir.

c) Ek-1’in 2 nci maddesinde listelenen bitkiler Ek-3’ün Bölüm III (1)’inde belirtilen resmi olarak onaylanmış önlemlere tabi tutularak temizlenmedikçe dikilemez.

Bildirimler

MADDE 11 – (1) Sorumlu resmi kurumlar, nematodun türü, patotipi veya virülens gruplarına bağlı olarak patates çeşitlerinin dayanıklılık durumlarını ve dayanıklılık durumlarının etkinliğinde herhangi bir değişiklik olması halinde bu durumu Bakanlığa bildirir.

(2) Birinci fıkrada belirtilen tüm durumlar için sorumlu resmi kurumlar, patates kist nematodlarının türleri ve uygulanabilirliği durumunda, söz konusu patotip veya virülens grubunun uygun bir yöntemle araştırılmasını ve doğrulanmasını sağlar. Bu çalışmaların detayları her yıl 31 aralık tarihine kadar Komisyona bildirilir.

(3) Resmen kabul edilmiş yöntemlerle patates kist nematodlarına dayanıklı olduğu belirlenen tüm yeni patates çeşitlerini, sorumlu resmi kurumlar her yıl en geç 31 ocak tarihine kadar Komisyona bildirir. Ayrıca yeni türlerin, patotiplerin, virülens gruplarının veya popülasyonların hangi çeşitlere karşı dayanıklı olduğunu, dayanıklılık derecesini ve saptandığı yılı Bakanlığa bildirir.

Yasağın kalkması

MADDE 12 – (1) Ek-3’ün Bölüm III (3)’ünde belirtilen resmi önlemlerden sonra, eğer patates kist nematodlarının varlığı tespit edilmezse, sorumlu resmi kurumlar tarafından 5 inci maddenin beşinci fıkrası, 8 inci maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen tüm resmi kayıtlar güncellenir ve tarlaya konulan tüm kısıtlamalar kaldırılır.

Korunmuş bölgelere giriş

MADDE 13 – (1) Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelik’te yer alan korunmuş bölge şartlarının sağlanması halinde, sorumlu resmi kurumlar, karantina listesinde bulunan zararlı organizma veya bitkilerin, klon seleksiyonu ve deneme veya bilimsel amaçlarla korunmuş bölgelere girmesine izin verebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Ek önlemler

MADDE 14 – (1) Sorumlu resmi kurumlar, iller bazında patates kist nematodlarına karşı mücadele veya yayılmalarını engelleme amacıyla ek önlemleri benimseyebilir. Bu önlemler Komisyona ve diğer resmi kurumlara bildirilir.

(2) Yönetmelikte bilimsel esaslara göre yapılacak değişikliklerde Komisyonun tavsiye kararları esas alınır.

İdari yaptırımlar

MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelikte alınan önlemlere uymayan ve aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 38 inci maddesinin ilgili hükümlerine göre idari yaptırımlar uygulanır.

Yürürlük

MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

Ek-1

YÖNETMELİĞİN 5, 6, 8, 9 VE 10 UNCU MADDELERİNDE BELİRTİLEN BİTKİLERİN LİSTESİ

(1) Köklü konukçu bitkiler:

Capsicum spp.,

Lycopersicon lycopersicum (L.) Karsten ex Farw.,

Solanum melongena L.

(2) a) Köklü diğer bitkiler:

Allium porrum L.,

Beta vulgaris L.,

Brassica spp.,    

Fragaria L.,

Asparagus officinalis L.

b) Ek-3 Bölüm III(1)’de belirtildiği gibi resmen kabul edilmiş önlemlere tabi olmayan, paketleme veya başka yollarla saksılı bitki veya kesme çiçek üretiminde yer almayan, nihai tüketicilere satış için ayrılmış olmayan, toprakta yetişen ve üretim amaçlı aşağıda listelenen bitkilerin soğan, yumru ve rizomları:

Allium ascalonicum L.,

Allium cepa L.,

Dahlia spp.,

Gladiolus Tourn. Ex L.,

Hyacinthus spp.,

Iris spp.,

Lilium spp.,

Narcissus L.,

Tulipa L.

Ek-2

ÖRNEKLEME VE ANALİZ

(1) Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen resmi analizler için örnekleme ve analize ilişkin olarak:

a) Örnekleme; birim alan 0-1 hektar olarak belirlenir. Bütün tarlayı temsil edecek şekilde, genişliği en az 5 metre ve uzunluğu en çok 20 metre, tercihen dikdörtgen şeklinde, en az 100 noktadan, asgari 1500 ml toprak             numunesi alınır. Örneğin tamamı, kistlerin tanımlanması, patotipi veya virülensliğinin belirlenmesi gibi daha sonra yapılacak incelemelerde kullanılır.

b) Analiz; globodera rostochiensis ve globodera pallida için, EPPO (Avrupa ve Akdeniz Bitki Koruma Organizasyonu)  standartlarında tanımlanmış Zirai Mücadele Teknik Talimatına bağlı olarak yapılır.

(2) Yönetmeliğin 7 nci maddesindeki tüketim amaçlı üretime yönelik resmi sürvey için analiz ve örneklemeye istinaden:

a) Örnekleme:

— 1 inci maddenin (a) bendinde belirtilen toprak örneği oranı, en az 400ml/ha olmalı,

—  Köklerde makroskobik inceleme sırasında belirti görüldüğü takdirde en az 400 ml toprak örneği tekrar alınmalı veya

— İzlenebilir patates üretimi yapılan tarlalarda hasat sonrası en az 400 ml’lik toprak örneği alınır.

b) Analiz 1 inci maddenin (b) bendin belirtilen şekilde yapılır.

(3) Aşağıdaki şartlar sağlandığı takdirde 1 inci maddede belirtilen standart örneklemenin aksine toprak örneği miktarı 400 ml toprak/ha’a düşürülebilir. Şayet;

a) Resmi analizden 6 yıl öncesine kadar tarlada patatesin veya Ek-1’in 1 inci maddesinde listelenen konukçu bitkilerin yetişmediği veya mevcut olmadığına dair resmi bilgi varsa,

b) 1500 ml toprak/ha örnek alınarak son iki analizde patates kist nematodlarının bulunmadığı ve patates veya Ek-1’in 1 inci maddesinde listelenen bitkilerin olmadığı, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasına göre resmi analizi istenenlerin dışında kalan bitkilerin ilk resmi analizden sonra yetiştirildiği durumlarda,

c) 1500 ml toprak/ha’lık standart örnekte yapılan son resmi analizde hiç kist  nematodu bulunmamışsa veya bulunan kistler canlı değilse ve patates veya Ek-1’in 1 inci maddesinde listelenen bitkilerin olmadığı, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasına göre resmi analiz gerektirenlerin dışında son resmi analizden bu yana aynı tarlada yetiştirildiği durumlarda,

Bu Yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihinden önce yürütülen diğer resmi  analizlerin sonuçları (b) ve (c) bentlerinde belirtilen resmi analizler olarak kabul edilebilir.

(4) 1 ve 3 üncü maddelerde belirtilen standart örneklemenin aksine örnekleme oranı sırasıyla 8 ha ve 4 ha’dan daha geniş tarlalar için azaltılabilir. Buna göre:

a) 1 inci maddede belirtilen standart oran ilk 8 ha alan için geçerlidir. Daha sonraki ilave her bir hektar alan için en az 400ml/ha oranında örnekleme yapılır.

b) 3 üncü maddede belirtilen azaltılan oran ilk 4 ha için standart örnekleme oranında yapılır. Ancak, ilave her bir hektar alan için en az 200 ml/ha oranında örnekleme yapılır.

(5) 3 ve 4 üncü maddelerde belirtilen azaltılmış örnekleme hacminin kullanımı, söz konusu tarlada patates kist nematodlarına rastlanana kadar Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen resmi analizler kapsamında devam edebilir.

(6) 1 inci maddede belirtilen standart örneklemenin aksine ISPM (Bitki Sağlığı Önlemlerine Yönelik Uluslararası Standartlar)’e göre sürveyi yapılmış, koruma altına alınmış ve patates kist nematodlarının bulunmadığı bildirilen bir alanda bulunan tarlalarda, örnekleme oranı en az 200 ml toprak/ ha’a azaltılabilir. Bu tip alanlar Bakanlığa bildirilir.

(7) Her durumda toprak örneği alma miktarı her tarla için en az 100 ml olmalıdır.

Ek-3

BÖLÜM I

DOĞRULAMA

(1) Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen, aşağıda verilen doğrulama kriterlerinden biri ile karşılaşıldığında, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen resmi analizler yapılır.

a) Son 12 yıl içinde yapılan resmi analiz sonuçlarına göre, tarlada patates kist nematodu bulunmamışsa,

b) Son 12 yıl içinde tarlada patates ve Ek-1’in 1 inci maddesinde listelenen diğer konukçu bitkiler yetiştirilmemişse.

BÖLÜM II

SÜRVEYLER

(1) Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen resmi sürveyler; aynı yıla ait toplam yemeklik patates üretim alanın en az % 0.5’inde yürütülür. Tohumluk patates üretimi için belirlenmiş alanlar bu oranın dışındadır. Elde edilen sürvey sonuçları 12 aylık dönem halinde yılsonunda Bakanlığa bildirilir.

BÖLÜM III

RESMİ ÖNLEMLER

(1) Yönetmeliğin 5, 9, 10 ve Ek-1’in 2 nci maddeleri için belirtilen resmen kabul edilmiş önlemler:

a) Patates kist nematodlarının yayılma riski içermeyen uygun yöntemlerle dezenfeksiyonu,

b) Patates kist nematodlarının yayılma riski içermeyen uygun yıkama veya fırçalama yoluyla patatesin üzerindeki toprağın arındırılması,

işlemlerini içerir.

(2) Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen resmi önlemler patates kist nematodlarının yayılma riski içermeyen atık yok etme prosedürleriyle sınıflandırma ve işlemeye gönderilmesini içerir.

(3) Yönetmeliğin 12 inci maddesinde belirtilen resmi önlemler, Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen ve bulaşık olarak resmen kaydedilen tarlada Ek-2’de özellikleri verilen yöntemlerden biri kullanılarak yeniden örnekleme yapılabilir. Bu yeniden örnekleme en az 6 yıllık bir süreden sonra veya son patates üretiminden sonra yapılan değerlendirmelerde patates kist nematodlarının bulunması durumunda yapılır. Bu süre, resmi olarak onaylı kontrol yöntemlerinin alınması durumunda en az üç yıla düşürülebilir.

Ek-4

BÖLÜM I

DAYANIKLILIK DURUMU

Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtilen patates çeşitlerinin patates kist nematodlarına karşı duyarlılık durumu aşağıda belirtilen standart skala değerine göre ölçülür.

9 puan en yüksek düzeyde dayanıklılığı gösterir.

Oransal Duyarlılık (%)	Değer
<1	9
1,1-3	8
3,1-5	7
5,1-10	6
10,1-15	5
15,1-25	4
25,1-50	3
50,1-100	2
> 100	1

BÖLÜM II

DAYANIKLILIK TESTİ İÇİN PROTOKOL

1. Test karantina şartlarında tarlada, serada veya iklim odalarında yapılır.

2. Test en az 1 litre toprak (veya uygun yetiştirme ortamı) içeren saksılarda yapılır.

3. Test süreci boyunca toprak sıcaklığı 25 °C’yi geçmez ve yeterli sulama yapılır.

4. Her bir test için dikimde kontrol çeşidin tamamı veya bir gözü kullanılır. Biri hariç tüm gövdelerin atılması önerilir.

5. Patates çeşidi  ‘Desiree’, her testte standart duyarlı kontrol çeşidi olarak kullanılır. Yerel çeşitlerin tamamı hassas kontrol çeşit olarak eklenebilir. Eğer araştırmalar diğer çeşitlerin daha uygun veya daha erişilebilir olduğunu gösterirse, standart duyarlı kontrol çeşidi değiştirilebilir.

6. Aşağıdaki Patates kist nematodlarının standart popülasyonu olarak Ro1, Ro5, Pa1 ve Pa3: kullanılır.

Ro1:Ecosse popülasyonu

Ro5: Harmerz popülasyonu

Pa1: İskoç popülasyonu

Pa3: Chavornay popülasyonu

Diğer yerel patates kist nematodu populasyonları eklenebilir.

7. Standart popülasyonun tanımlanması için uygun yöntemler kullanılır. Testlerde en az iki dayanıklı çeşit veya dayanıklılık kapasitesi bilinen iki farklı standart klonun kullanılması önerilir.

8. Patates kist nematodu inokulumu (Pi), beş yumurta ve larva/1 ml toprak olarak belirlenmelidir. 1 ml toprağa verilecek Patates kist nematodu sayısının açılım denemelerine göre belirlenmesi tavsiye edilir. Patates kist nematodları kist olarak veya larva yumurta karışımı olarak inokule edilebilir.

9. İnokulum kaynağı olarak kullanılan patates kist nematodlarının canlılık oranı en az % 70 olmalıdır. Kistler 6-24 aylık olmalı ve kullanım öncesine kadar en az 4 ay boyunca 4°C de saklanması önerilir.

10.Test edilecek patates kist nematodu popülâsyonu ve patates çeşitleri en az dörttekrarlı (saksılar) olarak denenmelidir. Standart duyarlı kontrol çeşit için en az 10 tekrar kullanılması önerilir.

11.Testin süresi en az 3 ay olmalıdır. Denemeler sökülmeden önce kistlerin olgunluğu kontrol edilmelidir.

12.Dört tekerrürlü denemede yer alan kistler, her saksı için ayrı ayrı sayılır.

13.Dayanıklılık testi sonunda, standart duyarlı kontrol çeşidindeki son popülasyon, en az dört tekerrürden elde edilen yumurta ve larva sayıları ile tüm tekerrürlerden elde edilen kistler sayılarak belirlenir.

14.Standart duyarlı kontrol çeşidinde üreme oranı en az 20x(Pf/Pi) olmalıdır.

15.Standart duyarlı kontrol çeşidinde CV değeri % 35’i geçemez.

16.Test edilmiş patates çeşidinin duyarlılığı ile standart duyarlı kontrol çeşidi aşağıdaki formüle göre yüzde olarak belirlenir ve ifade edilir:

Pf test çeşidi/Pfstandart duyarlı kontrol çeşidix100.

17.Eğer test edilmiş patates çeşidi % 3’ten fazla duyarlılığa sahipse kist sayımı yeterlidir. Duyarlılığın % 3’ten az olduğu durumlarda, yumurta ve larvalar kist sayısına ek olarak sayılabilir.

18.İlk yılda test sonuçları bir çeşidin bir patotipe tamamen duyarlı olduğunu gösterirse bu testleri ikinci yılda tekrarlamak gerekmez.

19.Dayanıklılık testinin sonuçları başka bir yıl içinde yapılan bir diğer deneme tarafından onaylanır. Çeşidin iki yıllık denemede ortaya çıkan hassasiyetinin aritmetik ortalaması, standart değerler tablosuna bakılarak belirlenir.

Resmi Gazete Tarihi: 03.12.2011 Resmi Gazete Sayısı: 28131

BİTKİ KARANTİNASI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

Amaç

MADDE 1– (1) Bu Yönetmeliğin amacı; bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin, Ülkemize giriş ve çıkışında bitki sağlığı açısından tabi olacağı hususlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2– (1) Bu Yönetmelik, ithale mani zararlı organizmaların belirlenmesi ile bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Ülkemize giriş ve çıkış işlemlerinde bitki sağlığı açısından tabi olacağı hususları ve yapılacak resmî kontrolleri kapsar.

(2) Serbest bölgelere yurtdışından getirilen, serbest bölgelerden Türkiye’ye ithal edilen ve serbest bölgelerden Türkiye gümrük hattı dışına gönderilen ürünler bu Yönetmelik hükümlerine tabidir.

Dayanak

MADDE 3– (1) Bu Yönetmelik,3/6/2011tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4– (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Ahşap ambalaj malzemesi: Ambalaj destek malzemesi dâhil bir malın korunması ya da taşınmasında kullanılan, kâğıt ürünleri hariç ahşap veya ahşap ürünlerini,

b) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

c) Bitki: Canlı bitkiler ile bunların derin dondurulmamış meyve ve sebzeleri, yumrular,soğansılar, soğanlar verizomlar, kesme çiçekler, yapraklı dallar, budama artığı yapraklar, yapraklar, bitki doku kültürleri, canlı polen, göz, kalem ve çelik gibi canlılığını koruyan belirli parçaları ile dikim amaçlı olan botanik tohumlarını,

ç) Bitki Sağlık Sertifikası: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bu Yönetmelikte öngörülen bitki sağlığı şartlarına uygun olduğunu gösteren, bir örneği Ek-7’de yer alan forma göre düzenlenmiş belgeyi,

d) Bitkisel ürün: Bitkisel menşeili, işlem görmemiş veya basit bir işlemden geçmiş, bitki tanımına girmeyen ürünleri,

e) Çıkış: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkışı ile ihracatını,

f) Dezenfeksiyon: Zararlı organizmaların yok edilmesi veya etkisiz hale getirilmesi amacıyla, fiziksel veya kimyasal yöntem ve maddeler kullanılması işlemini,

g) Diğer maddeler: Bitki sağlığı açısından zararlı organizma taşıma riski bulunan, bitki ve bitkisel ürünler dışında kalan maddeleri,

ğ) Dikim amaçlı bitki: Dikili olan ve dikili olarak kalacak bitkiler veya şaşırtma işlemi yapılacak bitkiler ile dikili olmayan fakat sonrasında dikilecek olan bitkileri,

h)Fümigasyon: Zararlı organizmaları imha etmek amacıyla, belirli sıcaklıktaki kapalı bir ortama, gaz halinde etki eden birfumigantıbelirli miktarda verme ve belirli bir süre ortamda tutma işlemini,

ı) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

i) Giriş: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Gümrük Bölgesine ve serbest bölgelere girişi, ithalatı ve transit işlemine tâbi tutulmasını,

j) ISPM: Bitki Sağlığı Tedbirlerine Yönelik Uluslararası Standartlar,

k)İnspektör: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkemize ve serbest bölgelere giriş, çıkış ve transit geçişi esnasında bitki sağlığı amaçlı her türlü resmi kontrolleri yaparak gerekli belgeleri düzenlemek üzere Bakanlık tarafından eğitilmiş ve resmî kontrol yetkisi verilmiş kontrol görevlisini,

l) İthalat: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin, serbest dolaşıma giriş rejimi, gümrük antrepo rejimi, dâhilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi ve geçici ithalat rejimiprosedürlerinetâbi tutulmasını,

m) Karantina: Zararlı organizmaların ülkeye girişini veya ülke içinde yayılmasını önlemek amacıyla, bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin kontrol altına alınmasını,

n) Karantinaya tabi zararlı organizma: Ek–1 ve Ek–2’de yer alan zararlı organizmaları,

o) Lot/Parti: Bir sevkiyatın, tek bir ürünün bileşim veorjinolarak homojen yapıda olduğu belli sayıdaki birimini,

ö) Menşei ülke: Bitkiler için bitkilerin yetiştirildiği ülkeyi, bitkisel ürünler için bitkisel ürünlerin elde edildiği bitkilerin yetiştirildiği ülkeyi, diğer maddeler için ise, bu maddelerin zararlılar tarafından ilk olarakbulaşıklığamaruz kaldığı ülkeyi,

p) Müdürlük: Zirai Karantina Müdürlüğünü, bu Müdürlüğün olmadığı yerlerde Bakanlık il veya ilçe müdürlüğünü,

r) Numune: Resmî kontrole tabi tutulacak Genel Müdürlükçe belirlenmiş büyüklükteki bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerden alınan örneği,

s) Odun: Endüstriyel, lif, yonga, kâğıtlık ve yakacak odun dâhil biçilmiş olsun olmasın, kabuklu veya kabuksuz tüm odunları,

ş) Onaylıfümigasyon: Bakanlıkça kabul edilmiş yönteme uygun olarak yapılanfümigasyonişlemini,

t) Paçal: Muayene edilecek ürünün tamamını temsil etmek üzere tesadüfî örnekleme metoduna göre seçilen ürün örneklerinin belli bir oranda karıştırılmasını,

u) Resmî kontrol: Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerin bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için,inspektörlerinverilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim, muayene, karantina, numune alma, analiz ve benzeri işlemleri,

ü) Transit: Serbest dolaşımda bulunmayan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Gümrük Bölgesi üzerinden geçerek yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye, yabancı bir ülkeden Türkiye’ye, Türkiye’den yabancı bir ülkeye, bir iç gümrükten diğer bir iç gümrüğe sevkini,

v) Yeniden İhracat (Re-Export): Ülkemize girişi yapılan ve Ülkemizden başka bir ülkeye ihraç edilecek bitki ve bitkisel ürünler için uygulanan ihracat işlemini,

y) Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası: Yeniden ihraç edilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için bir örneği Ek–8’de yer alan forma göre düzenlenmiş belgeyi,

z) Zararlı organizma: Bitki veya bitkisel ürünlere zarar veren bitki, hayvan veyapatojenikajanların tür,streyn(ırk) veyabiyotiplerini,

aa)(Değişik: RG-29/12/2013-28866)Zararlı organizmadan arî alan: İçerisinde belirli bir zararlı organizmanın var olmadığı bilimsel olarak kanıtlanan ve uygun olan hallerde bu koşulun resmi olarak sürdürüldüğü alanı,

bb)(Değişik: RG-29/12/2013-28866)Zararlı organizmadan arî üretim yeri: İçerisinde belirli bir zararlı organizmanın var olmadığı bilimsel olarak kanıtlanan ve uygun olan hallerde bu koşulun resmi olarak belirli bir süre için sürdürüldüğü üretim yerini,

cc)(Mülga: RG-29/12/2013-28866)

çç)(Ek: RG-29/12/2013-28866)Engelleme;

1) Zararlı organizmayı: İthal edilen bir sevkiyatın gözle muayene ya da test edilmesi sırasında zararlı organizma tespitini,

2) Sevkiyatı: İthal edilen bir sevkiyatın bitki sağlığı mevzuatına uygunsuzluğu nedeniyle reddedilmesi veya girişin kontrollü bir şekilde sağlanmasını,

dd)(Ek: RG-29/12/2013-28866)Giriş noktası: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkenin gümrük bölgesine ilk kez getirildiği yer olup; hava yoluyla gelişte hava limanı, deniz yoluyla gelişte deniz limanı ve kara yoluyla gelişte karasal sınırın geçildiği yerde o alandan sorumlu gümrük müdürlüğünün yerini,

ee)(Ek: RG-29/12/2013-28866)Sevkiyat: Bir ülkeden başka bir ülkeye taşınan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin gerektiğinde tek bir Bitki Sağlık Sertifikası kapsamına alınabilen (bir sevkiyat bir ya da birden fazla ticari mal ya da lottan meydana gelebilir) miktarını,

ifadeeder.

İKİNCİ BÖLÜM

Resmî Kontroller

Resmî kontrol

MADDE 5– (1) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Gümrük bölgesine ve serbest bölgelere girişi, ithalatı ve transit rejimine tabi tutulması ile Türkiye Gümrük bölgesinden çıkışı ile ihracatı resmî kontrole tabidir.

(2) Resmî kontroller;inspektörtarafından, bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin taşıması muhtemel zararlı organizmaların niteliğine göre yerinde muayene, numune alarak laboratuvarda muayene, numune alarak laboratuvarda detaylı muayene için analiz yapma veya yaptırma şeklinde yapılır.

(3) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bitki sağlığı konusundaki laboratuvar analizleri, analizi yapılacak ürünün taşıması muhtemel zararlı organizmaya göre; Zirai Karantina Müdürlükleri, Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü/İstasyonu Müdürlükleri, Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri ile Bakanlığa bağlı Bakanlıkça yetkilendirilmiş diğer araştırma enstitüsü/istasyonu müdürlüklerinde yapılır.

(4)İnspektörbu Yönetmelik kapsamında bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmî kontrolü için bunların bulunduğu her yere girebilir, nakil vasıtalarını kontrol edebilir, numune alabilir. Numuneler için herhangi bir bedel ödemez. Ürünün ilgilisi resmi kontrol sırasında her türlü yardım ve kolaylığı sağlamak, asgari kontrol şartlarını temin etmek, gerektiğinde ilave güvenlik tedbirlerini almakla yükümlüdür.

(5)İnspektörtarafından resmî kontrol sırasında, Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer alan karantinaya tabi zararlı organizmaların varlığı veya şüphesi durumunda gerekli koruma tedbirleri alınır.İnspektör, bu durumda koruma ve gözetim bölgelerinin oluşturulması ve karantinaya tabi zararlı organizmanın yayılmasının önlenmesi için gerekli kontrol, numune alma ve diğer incelemeleri yapmaya; karantinaya tabi zararlı organizmanın yayılmasına sebep olabilecek bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin imhası dâhil her türlü tedbiri almaya yetkilidir.

Giriş ve çıkış kapıları

MADDE 6⁽¹⁾–(Değişik: RG-29/12/2013-28866)

(1)Ek-5’te listelenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye giriş kapıları Bakanlığın uygun görüşü ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca yayımlanacak Tebliğ ile belirlenir.

(2) Bitki ve bitkisel ürünlerin ülkeden çıkış işlemleri bütün Gümrük İdarelerinden yapılabilir. Ancak alıcı ülkelerin bitki sağlığı gereklilikleri doğrultusunda bazı ülke ve ürünler için çıkış kapıları Genel Müdürlükçe sınırlandırılabilir.

(3) Bitki sağlığı sınır kontrol noktalarının taşıması gerekli asgari şartlar Bakanlıkça yayımlanan talimatla belirlenir. Bitki sağlığı sınır kontrol noktası olarak onaylanan giriş kapılarının bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmi kontrolü için bu talimatta belirtilen asgari şartlara sahip olması gereklidir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Giriş Kontrolü

İthalat kontrolü

MADDE 7⁽²⁾–(Değişik: RG-29/12/2013-28866)

(1)Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeleri ithal etmek isteyen gerçek veya tüzel kişiler ya da kanuni temsilcileri, örneği Genel Müdürlükçe belirlenen ithalat başvuru formu ile müdürlüğe müracaat ederler. Başvuru formu ekinde ihracatçı ülke resmî bitki koruma servisi tarafından düzenlenmiş Bitki Sağlık Sertifikasının veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının aslı, gümrüğe beyan edilen uluslararası taşıma belgelerinin biri ile ürüne ait faturanın fotokopisi bulunur. İthalatçılar ve bunların kanuni temsilcileri ithalat öncesi aşağıdaki şartları yerine getirmiş olması gerekir.

a) Tüm ithalatçılar ya da bunların kanuni temsilcileri elektronik bilgi sisteminde kayıt altına alınarak bir sicil numarası verilir.

b) Tüm ithalatçılar ya da bunların kanuni temsilcileri yakın bir zamanda gelecek bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ithalini, önceden ilgili müdürlüklere bildireceklerdir. Bu bildirim deniz yoluyla nakliyatta sevkiyatın gelişinden en az 24 saat önce; hava yoluyla nakliyatta sevkiyatın gelişinden en az 4 saat önce; kara yoluyla nakliyatta ise sevkiyatın gelişinden en az 12 saat önce verilmelidir. Bu bildirim ek-10’da yer alan sevkiyat bildirimi formuna uygun olarak sicil numarası eşliğinde, giriş noktasındaki müdürlüğe yapılır.

(2) İthalat kontrolü; sevkiyat veya partinin belge kontrolü, beyan kontrolü ve bitki sağlığı kontrolü olarak üç aşamada yapılır.

a) Belge kontrolü; sevkiyat veya partiye ait müracaat dilekçesi ekinde bulunması gereken belgelerin, tam ve usulüne uygun tanzim edilip edilmediğinin ve ek-3’te belirtilen ülkeye girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve yetiştirme ortamlarının olup olmadığının kontrolüdür.

b) Beyan kontrolü; müracaat dilekçesi ekinde ibraz edilen belgelerin ithal edilmek istenen ürün ile uyumlu olup olmadığının kontrolüdür.

c) Bitki sağlığı kontrolü; belge ve beyan kontrollerinin tamamlanmasından sonra ithal edilmek istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin, ambalajlarının ve gerektiğinde nakil araçlarının ek-1 ile ek-2’de yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalardan arî olup olmadığı ve ek-4’te yer alan özel şartları taşıyıp taşımadığının tespiti ve ek-3’te belirtilen ülkeye girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve yetiştirme ortamlarının olup olmadığının kontrolüdür.

(3) Bu Yönetmelik kapsamına giren bitki ve bitkisel ürünlerin haricindeki eşyaların taşınmasında kullanılan ahşap ambalaj malzemelerinin resmî kontrolleri, risk esasına göre uygun sıklıkta azaltılmış kontrol şeklinde gümrük müdürlükleri ile işbirliği içerisinde yapılır.

(4)İnspektör, ithal edilecek bitki ve bitkisel ürünler ile diğer maddelerin resmî kontrolü sırasında bulduğu zararlı organizmanın ek-1 ve ek-2’deki listelerde yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalardan olup olmadığını laboratuvar testi ile teyit ettirir.

(5) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeleri içerdiği beyan edilmemiş sevkiyatlarda; bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin varlığından kuşkulanmak için makul nedenler olduğu durumlarda, bu Yönetmeliğin şartlarının karşılanmasını sağlamak için, bu sevkiyatlar üzerinde de resmi kontroller yapılır.

Transit kontrolü

MADDE 8– (1) Serbest dolaşımda bulunmayan bitki ve bitkisel ürünlerin Türkiye Gümrük Bölgesi üzerinden geçerek yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye, yabancı bir ülkeden Türkiye’ye, Türkiye’den yabancı bir ülkeye, bir iç gümrükten diğer bir iç gümrüğe sevk edilmesi transit işlemine tabidir.

(2) Bitki ve bitkisel ürünün ithalatçısı veya taşıyıcısı ya da bunların kanuni temsilcileri tarafından Müdürlüğe, örneği Genel Müdürlükçe belirlenen transit formu ile müracaat edilir.

(3) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler, zararlı organizmaların ülkemiz topraklarına bulaşmasına ve yayılmasına izin vermeyecek şekilde kapalı ve mühürlü taşıma araçları ileinspektörtarafından belge, beyan ve gerektiğinde bitki sağlığı kontrolüne tabi tutularak, bitki sağlığı açısından risk taşımaması halinde transit geçişine izin verilir.

(4) Ek-3’te listelenen ithali yasak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler gümrük statüleri değişmeden muhafazalı frigorifik ve kapalıkonteynırtaşıma araçları ile transit edilirler. Bunlar hiçbir şekilde indirme, boşaltma ve aktarma işlemine tabi tutulamazlar.

(5) İthal edilmemiş ancak zararlı istilası veya bulaşmasına maruz kalmaksızın ülkemizden transit geçiş halinde olan bitki ve bitkisel ürünler için Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmez.Ancak ithali gerçekleştirilmemiş, transit rejimi kapsamındaki bitki ve bitkisel ürünlerin, parçalara ayrılması, başka bir sevkiyat ile birleştirilmesi, taşıma aracında veya ambalajında bir değişiklik olması durumunda, ihracatçı ülkenin Bitki Sağlık Sertifikası alınarak gerekli kontroller yapılır, uygun olduğu takdirde Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir ve buna ihracatçı ülke Bitki Sağlık Sertifikasının tasdikli bir sureti eklenir.Eğer sevkiyat zararlı organizma istilası veya bulaşmasına maruz kalmışsa, ithalatçı ülkenin şartlarının karşılanması halinde menşei ülke belirtilerek Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir ve ürünün transit geçişinin devamı sağlanır.

Geçici boşaltma

MADDE 9– (1) Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek; ithalatı, yeniden ihracatı (Re-Export) veya transit geçişi yapılacak olan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin, gümrük sorumluluğundaki depo veya antrepolara geçici olarak boşaltılmasına, gerekli bitki sağlığı kontrolleri yapıldıktan sonra Müdürlük tarafından izin verilir.

(2) Geçici Boşaltma İzni almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler ile kanuni temsilcileri örneği Genel Müdürlükçe belirlenen Geçici Boşaltma Başvuru Formu ile Müdürlüğe müracaat ederler. Müdürlük, gerekli bitki sağlığı kontrollerini yaptıktan sonra söz konusu ürünlerin depo veya antrepolara geçici boşaltılması için örneği Genel Müdürlükçe belirlenen geçici boşaltma izin yazısını tanzim ederek ilgili Gümrük Müdürlüğüne gönderir.

Girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler

MADDE 10– (1) Ek-3 listesinde yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye girişi yapılamaz.

(2) 8 inci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla yabancı bir ülkeden gelip Türkiye gümrük bölgesi üzerinden yabancı bir ülkeye transit geçiş yapacak olan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için birinci fıkra hükmü uygulanmaz.

Girişi yasak olan zararlı organizmalar

MADDE 11– (1) Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalar ile söz konusu listelerde yer almayan ve zararlı risk analizi sonucu Ülkemiz açısından riskli bulunan zararlı organizmaların ve bu organizmalar ile bulaşık olan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye girişi yapılamaz.

Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin tabi olduğu özel şartlar

MADDE 12– (1) Ülkeye ithalatı yapılmak istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin tabi olduğu özel şartlar Ek-4’te belirlenmiştir. Bu şartları taşımayan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ithalatına ve serbest bölgelere girişine izin verilmez.

Resmî kontroller sonucu bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelere ilişkin engelleme ve bildirim

MADDE 13 – (Başlığı ile birlikte değişik: RG-29/12/2013-28866)

(1) Ülkeye girişi yapılmak istenen bitki ve bitkisel ürünler ile diğer maddelerin; ek-1 ve ek-2’de listelenen karantinaya tabi zararlı organizmalarla bulaşık bulunması, ek-3’te yer alması, ek-4’te belirlenen özel şartları taşımaması ya da belgelerinin eksik olması veya uygun olmaması ve eksik belgenin temin edilememesi veya belgelerdeki eksikliğin giderilememesi durumunda sevkiyat engellenir.Ürün sahibi ve ilgili gümrük müdürlüğü yazı ile bilgilendirilir. Bu ürünler; gümrük mevzuatına uygun olarak on gün içinde ihracatçı ülkeye iade edilir veya imha edilir. İmha işlemi giderleri mal sahibinden karşılanmak üzereinspektörve gümrük teşkilatından bir memur ile mal sahibi veya temsilcisinin önünde yapılır.

(2) Ülkeye girişi yapılmak istenen bitki ve bitkisel ürünler ile diğer maddelerin ek-1 ve ek-2’de yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalar dışında, Ülkemizde varlığı bilinen ve mücadeleye tabi herhangi bir zararlı organizma ile bulaşık bulunması durumunda zararlı organizma engellenir.Fümigasyonveya dezenfeksiyon işlemi ile zararlı organizmadan arındırılması mümkün ise giderleri ilgilisi tarafından karşılanmak üzerefümigasyonveya dezenfeksiyon işlemi yapılır. İşlem sonrası yapılan resmî kontrolde zararlı organizmalardan arî bulunması halinde ülkeye girişine izin verilir.

(3) Ülkeye girişine izin verilmeyen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelere ait Bitki Sağlık Sertifikasının ön yüzüne kırmızı mürekkepli yazı ile “Türkiye’ye girişi yasaktır” ibaresi yazılarak iptal edilir ve ilgilisine iade edilir. Ancak birden fazla parti ürünü temsil eden Bitki Sağlık Sertifikasında partinin bir kısmı kabul edilip bir kısmı reddedilecek ise Bitki Sağlık Sertifikasının aslı alınarak ilgilisine, “Türkiye’ye girişi yasaktır” ibaresini içeren tasdikli bir sureti verilir.

(4) Aşağıda belirtilen nedenlerle engellenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerle ilgili olarakinspektörtarafından iki iş günü içinde ek-9’da yer alan Bildirim Formu İngilizce olarak düzenlenir ve mühürlenir, elektronik ortamda ve postayla Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlük tarafından ilgili ülkeye engellemeye ilişkin bildirimde bulunulur ve giriş kapılarına bilgi verilir. Bildirim formlarında “TR İl Trafik Kodu-Yılı-Bildirim Sıra No” şeklinde referans numarası oluşturulur:

a) Herhangi bir zararlı organizma ile bulaşık bulunması,

b) Ek-1 ve ek-2 listelerinde bulunan karantinaya tabi zararlı organizmalar ile bulaşık bulunması,

c) Ürüne ait belgelerde aşağıda belirtilen eksiklik ve uyumsuzlukların bulunması,

1) Bitki Sağlık Sertifikasının bulunmaması,

2) Bitki Sağlık Sertifikası üzerindeki onaylanmamış değişiklikler ve silinmeler,

3) Sahte Bitki Sağlık Sertifikaları,

4) Bitki Sağlık Sertifikasındaki eksik bilgiler.

ç) İthali yasaklanmış ürünlerin bulunması,

d) Sevkiyatın içinde kısmen yasaklanmış bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bulunması,

e) Usulüne uygun yapılmayanfümigasyonve dezenfeksiyon işlemlerinin tespiti.

(5) İthal edilmek istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ek-1 ve ek-2’de yer almayan ve ülkemizde varlığı bilinmeyen herhangi bir zararlı organizma ile bulaşık bulunması halinde ithaline izin verilmez ve zararlı risk analizi yapılır. Zararlı risk analizi sonuçlandırılıncaya kadar karantina tedbirleri alınır ve riskli bulunması durumunda ithaline izin verilmez.

Posta veya kargo ile ithalat

MADDE 14– (1) Posta veya kargo ile gelen bitki ve bitkisel ürünlerin, bu Yönetmelik hükümlerine göre kontrolü yapılarak ülkeye girişine izin verilir.

(2) İçerisinde bitki ve bitkisel ürünler bulunan kolilerin üzerine koyu ve büyük harflerle Türkçe ve İngilizce olarak “BİTKİ-PLANT” kelimesi yazılır.

Araştırma amaçlı ithalat

MADDE 15– (1) Araştırma, deneme ve çeşit ıslahı amacıyla yapılacak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ithalatı Bakanlığın belirleyeceği esaslar dâhilinde yapılır.

Zararlı organizma ithalatı

MADDE 16– (1) Araştırma amacıyla zararlı organizmaların ithalatı Bakanlığın iznine tabidir. Bakanlığa bağlı araştırma kuruluşları, Bakanlıkça araştırma yetkisi verilmiş kuruluşlar ile üniversiteler dışındaki kişi veya kuruluşlar zararlı organizma ithal edemezler.

(2) Zararlı organizma ithal edecek kuruluşlar ithalat işleminden önce ithal edecekleri zararlı organizmaya ait bilgileri, bu organizmanın ithal amacı ve kullanım yerini ve hangi gümrük kapısından ülkeye getireceklerini içeren, örneği Genel Müdürlükçe belirlenen Zararlı Organizma İthalat Başvuru Formu ile Bakanlığa müracaat ederek ön izin almak zorundadırlar.

(3) Bakanlık yeterli teknik ve bilimsel alt yapısı bulunan kuruluşlara ithal izni verir. İthal izninin bir örneği ithalatın yapılacağı ildeki Müdürlüğe gönderilir.

(4) Zararlı organizma ve kültürleri taşınma esnasında parçalanmayacak, açılmayacak tarzda sağlam ve özel hazırlanmış ambalaj içerisinde, ambalaj üzerine organizmanın bilimsel ismi yazılı olarakinspektörkontrolünden sonra araştırma kuruluşunun sorumlu personeli tarafından bitki ve bitkisel ürün ithalatına yetkili ithal kapılarında teslim alınır.

(5) Zararlı organizma ve kültürleri araziye çıkarılmaz, sadece kontrol edilebilen kapalı ortamlarda kullanılır. Araştırma sonlandırıldığında zararlı organizma usulüne uygun olarak yok edilir.

(6) Bakanlık, araştırma amaçlı zararlı organizma ithalatında gerektiği hallerde konunun uzmanı olan kişilerin görüşlerini de alarak ilave şartlar getirebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İhracat

İhracat kontrolleri

MADDE 17– (1) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeleri ihraç etmek isteyen gerçek veya tüzel kişiler veya bunların kanuni temsilcileri, örneği Genel Müdürlükçe belirlenen ihracat başvuru formu ile Müdürlüğe müracaat ederek ihraç edilecek bitki ve bitkisel ürünlerin resmî kontrolünü talep ederler.

(2) İhracı yasak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler hariç olmak üzere; ürünün taşıması muhtemel zararlı organizma, bulunduğu yer gibi özellikleri dikkate alınarak resmî kontroller yapılır.

(3) İhraç edilmek istenilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile bunların ambalajları, alıcı ülkenin bitki sağlığı şartları açısından resmî kontrole tabi tutulur. Gerektiğinde ilave laboratuvar analizleri yapılır veya yaptırılır.

(4) Analizler, özelliğine göre 5 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen laboratuvarlarda yaptırılır.

(5) Alıcı ülkenin bitki sağlığı şartlarını taşıyan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için Ek-7’deki örneğe uygun olarak ve ISPM-12 kurallarına göre Bitki Sağlık Sertifikası bir asıl ve iki suret olarak düzenlenir. Aslı ve bir sureti ihracatçıya verilir. Bir sureti Müdürlükte muhafaza edilir. İhracatçının talebi doğrultusunda istenilen miktarda tasdikli sureti kendisine verilir.

(6) Bitki Sağlık Sertifikası ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmesinden itibarenondörtgün içinde bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler çıkış yapmak zorundadır. Bu süre içerisinde çıkış işlemi gerçekleşmeyen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler yeniden kontrol edilir.

(7) İhraç edilmek istenen ancak yapılan resmî kontrol sonucu alıcı ülke bitki sağlığı şartlarını sağlayamayan ürünler için, ürün sahibine veya temsilcisine bilgi verilir.

(8) Bitki Sağlık Sertifikasının düzenlenmesi sırasında, gerekli bilgilerin Bitki Sağlık Sertifikasındaki ilgili bölümüne sığmaması durumunda bu bilgiler liste halinde Bitki Sağlık Sertifikasına eklenir. Bu ekler Bitki Sağlık Sertifikası ile aynı seri numarası tarih, imza ve mührü taşımalıdır. Bitki Sağlık Sertifikasının ilgili bölümünde bu bölüme ait gerekli bilgilerin ek olarak verildiği belirtilir.

(9) İhraç edilecek bitki ve bitkisel ürün Ülkemizde üretilmemiş ve üretim alanı veya yetiştirilme devreleri ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulan bitki ve bitkisel ürün ise Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir ve menşei ülkenin Bitki Sağlık Sertifikasının tasdikli sureti eklenir. Üretim alanı veya yetiştirilme devreleri ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulmayan bitki ve bitkisel ürünler için ithalatçı ülkenin Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası talebinin olmadığı durumlarda menşei ülke belirtilerek Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir.

(10) Bitki Sağlık Sertifikası ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmesi esnasında sonradan ilaveleri önlemek için boş kalan bölümlere “None/Yok” ibaresi yazılır veya o bölüm bloke edilerek kapatılır.

(11) Resmî kontrolü yapılarak Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmiş bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler, çıkışına kadar gerek görüldüğü hallerde yeniden resmî kontrole tabi tutulabilir. Yeniden resmî kontrole tabi tutulan ürünlerin ilk kontroldeki hallerine aykırılık görüldüğü takdirde, mevcut Bitki Sağlık Sertifikası iptal edilir. Ürün ile ilgili gümrük işlemleri başlatılmış ise ürünün çıkışı engellenmek üzere gümrük müdürlüğüne bilgi verilir.

Geri dönen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler

MADDE 18– (1) İhraç edilen ancak çeşitli nedenlerle geri dönen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için örneği Genel Müdürlükçe belirlenen iade ürün başvuru formu ile Müdürlüğe müracaat edilir. İade ürün başvuru formu ekinde; ihraç edilen ürünün tamamı iade edilmişse ürüne ait Ülkemiz Bitki Sağlık Sertifikasının aslı, ürünün bir kısmı iade edilmiş ise sureti, gümrük çıkış beyannamesi ve ürüne ait faturanın fotokopisi bulunur.

(2) Geri dönme sebebi de dikkate alınarak, geri dönen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ihraç edilen bitki ve bitkisel ürün ile aynı olduğunun tespiti yapıldıktan sonra, Ek-1 ile Ek-2’de yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalardan arî bulunup bulunmadığının tespiti yapılır.

(3) Resmî kontrol sonucunda bu Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşılan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye girişine izin verilir. Bu Yönetmelik hükümlerine göre ülkeye girişi uygun görülmeyen bitki ve bitkisel ürünler, bitki sağlık şartlarını taşıyorsa üçüncü bir ülkeye ihraç edilir veya imha edilir.

(4) Geri dönen bitki, bitkisel ürünler ile diğer maddelerin Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalar dışında Ülkemizde varlığı bilinen ve mücadeleye tabi herhangi bir zararlı organizma ile bulaşık bulunması durumundafümigasyonveya dezenfeksiyon işlemi ile zararlı organizmadan arındırılması mümkün ise giderleri sahibi tarafından karşılanmak üzerefümigasyonveya dezenfeksiyon işlemi yapılır; işlem sonrası yapılan resmî kontrolde zararlı organizmalardan arî bulunması halinde girişine izin verilir.

(5) İhraç edilen ürünün ithalatçı ülke tarafından iade edilmesi durumunda, geri dönen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerle ilgili işlemleri gerçekleştiren Müdürlük tarafından iki gün içinde Genel Müdürlük bilgilendirilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Bitki Sağlık Sertifikaları

Bitki Sağlık Sertifikası ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası

MADDE 19– (1) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye girişinde, menşei veya ihracatçı ülkenin resmî bitki koruma servisince Ek-7 veya Ek-8’de yer alan formlara göre veya bu formlardaki bilgileri kapsayan başka bir formatta ISPM-12 kurallarına uygun olarak Türkçe ve İngilizce dillerinden biriyle düzenlenmiş Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası bitki, bitkisel ürün veya diğer maddelerin beraberinde bulunmalıdır.Diğer dillerde yazılmış Sertifikalara ise yeminli tercüman onaylı Türkçe tercümesi eklenir.

(2) Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası Türkiye’ye hitaben yazılır, ihracatçı ülkenin ilgili servisinin mührü, tarih ve yetkilinin adı, soyadı ile imzasını içerir.

(3) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ithalinde Ek–4’te yer alan ve Bitki Sağlık Sertifikasında veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmesi istenen özel şartlar, Bitki Sağlık Sertifikasının veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının ilgili bölümüne ek bildirim şeklinde açık olarak yazılır veya ilgili madde ve fıkralara atıfta bulunulur.Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasına üretim alanı ile ilgili bilgiler içeren ek bildirim yazılamaz.

(4) Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası üzerinde herhangi bir silinti veya kazıntı bulunamaz, yapılan değişiklik ve düzeltmeler ilgili resmî bitki koruma servisi tarafından onaylanır.

(5) Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası sevkiyat tarihinden en fazla on dört gün önce düzenlenir. Ancak kontrol tarihi ve düzenlenme tarihi ayrı ayrı belirtilen Sertifikalarda; ürünün kontrol tarihi ile ürünün sevk tarihi arasındaki süre en fazla on dört gündür.

(6) Bitki Sağlık Sertifikasının veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının aslı olmadan getirilen bitki ve bitkisel ürünlerin ithalatına izin verilmez. ISPM-12’ye göre düzenlenmiş ve Bakanlıkça uygun görülen ülkelerin elektronik Bitki Sağlık Sertifikaları ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikaları da geçerli kabul edilir.

(7) İthal edilecek bitki ve bitkisel ürün, ihracatı yapan ülkede üretilmemiş ve üretim alanı veya yetiştirilme devreleri ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulan bitki ve bitkisel ürün ise, ürün beraberinde Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının aslı ile menşei ülke tarafından düzenlenmiş Bitki Sağlık Sertifikasının aslı veya tasdikli bir sureti de bulunur.Üretim alanı veya yetiştirilme devreleri ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulmayan bitki ve bitkisel ürünler için, ihracatçı ülke tarafından menşei ülke belirtilerek Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenebilir.

(8) Avrupa Birliği (AB) üyesi bir ülkede üretilerek başka bir AB üyesi ülkeden ülkemize ihraç edilen, üretim alanı veya yetiştirilme devreleri ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulan bitki ve bitkisel ürünler için, ihraç eden AB üyesi ülke tarafından menşei ülke belirtilerek, üretim yeri bilgilerini de içeren Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenebilir.

(9) Bitki Sağlık Sertifikası taşıması gerekli bitki ve bitkisel ürünlerin listesi Ek-5’te belirtilmiştir.

(10)(Değişik:RG-17/5/2012-28295)İhraç edilecek bitki ve bitkisel ürünler için düzenlenecek Bitki Sağlık Sertifikaları, 17ncimadde hükümlerine göre düzenlenir.

Bitki Sağlık Sertifikasının aranmayacağı durumlar

MADDE 20– (1) Bitki Sağlık Sertifikasının aranmayacağı durumlar, aşağıda belirtilmiştir.

a) Yolcu beraberinde tüketim amacıyla getirilen ve üç kilogramı geçmeyecek miktardaki taze ve kuru meyve ve sebzeler,

b) Ticari amaç dışında gelen bir adedi aşmayacak çiçek buketleri ile çelenkler,

c) Yabancı memleketlerdeki gerçek ve tüzel kişiler tarafından resmî daire ve kurumlara veya hayır kurumlarına tüketim amacıyla bağış olarak gönderildiği Bakanlıkça kabul edilen bitki ve bitkisel ürünler,

içinBitki Sağlık Sertifikası aranmaz ve bunların giriş kapılarında bitki sağlığı kontrolleri yapılarak temiz olanların girişine izin verilir.

(2) Genel Müdürlük zararlı organizmaların bulaşma ve yayılmasını önlemek amacıyla yolcu beraberinde gelen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için kısıtlama getirebilir.

(3) Ülkemize giriş yapmak amacıyla eşya beraberinde gelen ISPM-15’e göre işaretlenmiş ahşap ambalaj malzemelerinde, Bitki Sağlık Sertifikası aranmaz.

ALTINCI BÖLÜM

Numune Alma ve Analiz

Numune alma ve analize gönderilmesi

MADDE 21– (1)İnspektör, resmî kontrollerde bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin genelmakroskopikkontrolünü yapar.

(2)İnspektörbitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmî kontrolleri için gerekli olduğu durumlarda numune alır.

(3) Numune, her parti, herlotve her bitki grubu, gerektiğinde ise her çeşit için kendi aralarında ayrı ayrı olmak üzere; parti, lot ve bitki grubunu temsil edecek şekilde alınır.

(4) Numune; zararlı organizmalardan, zararlı organizmalar ile bulaşık bitki ve bitkisel ürün kısımlarından, zararlı organizma bulunması muhtemel bitki ve bitkisel ürün kısımlarından veya ürün homojen dağılıma sahip ise tesadüfî örnekleme metoduna göre hazırlanan paçaldan yeterli miktarda örneği Genel Müdürlükçe belirlenen numune alma tutanağı ile alınır.

(5) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin sahibi veya yetkilisi, görevliinspektöregerekli miktarda numuneyi vermek zorundadır. Alınan numuneler için herhangi bir bedel ödenmez.

(6) Bu Yönetmelik esaslarına uygun olarak alınan numuneler ambalajlanıp mühürlenerek, etiketlenir ve en seri şekilde laboratuvara analize gönderilir.

(7) Numune alma usul ve esasları Genel Müdürlük talimatı ile belirlenir ve Bakanlığın kurumsal internet sitesinde yayımlanır.

İtiraz ve itirazın değerlendirilmesi

MADDE 22– (1) Bitki ve bitkisel ürün sahibi veya temsilcisi, bu Yönetmelik esaslarına göre alınan numunelerin analiz sonucuyla ilgili itirazını, sonucun kendisine bildirilmesinden itibaren yedi gün içerisinde, numuneyi alan Müdürlüğe yazılı olarak yapar. Analiz, itirazın yapıldığı Müdürlükte yapılmamış ise numuneyi alan Müdürlük itirazı analizin yapıldığı Müdürlüğe bildirir.

(2) İtirazı değerlendirmek üzere, analizi yapan Müdürlük tarafından bir komisyon oluşturulur. Bu komisyon; Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü, Araştırma İstasyonu Müdürlükleri ile laboratuvarı olan Karantina Müdürlüklerinde görevli, yapılan analizle ilgili üç konu uzmanından oluşur. İtiraza konu analizi yapan uzman bu komisyonda yer alamaz.

(3) Komisyon, analizi yapan uzmandan bütün bilgi, belge, preparat ve fotoğrafları incelemek üzere alır. Komisyon gerekli gördüğü takdirde numuneyi alaninspektörünbilgisine başvurabilir.

(4) Komisyon, analiz yöntemi ve sonuçlarını inceler. İnceleme sonucunda analiz sürecinde bir eksiklik veya hata tespit edilmez ise sonuç kesindir ve itiraz edilemez.

(5) Komisyonca yapılan inceleme sonucunda analiz sürecinde bir eksiklik veya hata tespit edilirse komisyonda görevli uzmanlar tarafından varsa mevcut numunelerden yoksa yeniden numune alınarak komisyonca belirlenen laboratuvarda analiz tekrarlanır. Tekrarlanan analiz sonucu kesin olup itiraz edilemez.

(6) İtirazla ilgili olarak analiz ücreti, komisyon üyelerinin harcırah, konaklama ve yol giderleri gibi masraflar itirazı yapan tarafından ödenir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İdari yaptırımlar

MADDE 23– (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlara 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 38 inci madde hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelikler

MADDE 24– (1)10/2/2009tarihli ve 27137 sayılı ResmîGazete’deyayımlanan Zirai Karantina Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

(2)14/10/2004tarihli ve 25613 sayılı ResmîGazete’deyayımlanan Zirai Karantina Numune Alma ve Analiz Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE 1– (1)15/3/2012tarihinden önce düzenlenen Bitki Sağlık Sertifikaları ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikaları için yürürlükten kaldırılan Zirai Karantina Yönetmeliği hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

Yürürlük

MADDE 25– (1) Bu Yönetmelik15/3/2012tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 26– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

—————————

⁽¹⁾Bu maddenin birinci fıkrası5/1/2014tarihinde yürürlüğe girer.

⁽²⁾Bu maddeninbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri1/1/2015tarihinde yürürlüğe girer.

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
3/12/2011	28131
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi	Sayısı
1.	17/12/2011	28145
2.	17/5/2012	28295
3.	9/8/2012	28379
4.	14/12/2012	28497
5.	16/1/2013	28530
6.	29/12/2013	28866

Yönetmeliğin eklerini görmek için tıklayınız

3 Aralık 2011 CUMARTESİ Resmî Gazete     Sayı : 28131

YÖNETMELİK

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden:

HAVAYOLU İLE SEYAHAT EDEN YOLCULARIN HAKLARINA DAİR YÖNETMELİK (SHY-YOLCU)

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, havayolu ile seyahat eden yolcuların sahip olduğu haklar ve bu hakların geçerli olduğu durumlar ile yolcuların uçağa kabul edilmediği, uçuşlarının iptal edildiği ve uçuşlarının ertelendiği durumlardaki asgari haklarını belirlemek ve düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik;

a) Türk menşeli hava taşıma işletmelerinin Türkiye’deki havaalanlarına/havaalanlarından, yabancı menşeli hava taşıma işletmelerinin ise Türkiye’deki havaalanlarından gerçekleştirdikleri tarifeli ve tarifesiz tüm uçuşlarda, ilgili uçuş için onaylanmış rezervasyona sahip olan ve

1) Hava taşıma işletmesi, tur operatörü veya yetkili bir seyahat acentesi tarafından önceden ve yazılı olarak (elektronik ortam da dahil olmak üzere) belirtilen saatte ve öngörülen şekilde veya

2) Havayolunun bilet satışta belirttiği süreden önce veya herhangi bir zaman belirtilmediği takdirde, yolcuların ilan edilen hareket saatinden en geç kırk beş dakika önce,

6 ncı maddede belirtilen uçuş iptalleri durumu haricinde uçuş öncesi kontrole (check-in) başvuran yolcuları,

b) Bir hava taşıma işletmesi veya tur operatörü tarafından, sebebe bakılmaksızın, bilette belirtilen uçuştan başka bir uçuşa aktarılmış olan yolcuları,

c) Ücretsiz seyahat eden yolcular ve doğrudan veya dolaylı olarak halka açık olmayan indirimli biletle seyahat eden yolcular ile biriktirilen mil veya puanlarla seyahat eden yolcuları,

kapsar.

(2) Bu Yönetmelik, yalnızca motorlu ve sabit kanatlı hava araçlarıyla taşınan yolcular için geçerlidir.

(3) Bu Yönetmelik yolcuların, 13/6/2003 tarihli ve 25137 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Paket Tur Sözleşmeleri Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte yer alan haklarını etkilemez. Bu Yönetmelik, uçuş iptali haricinde herhangi başka bir nedenle paket turun iptal edilmesi durumunda geçerli değildir.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik;

a) 10/11/2005 tarihli ve 5431 sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine dayanılarak,

b) Avrupa Birliğinin 11/2/2004 tarihli ve (EC) 261/2004 sayılı Tüzüğüne paralel olarak

hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bilet: Hava taşıma işletmesi veya onun yetkili acentesi tarafından düzenlenmiş veya onaylanmış, taşınma hakkını tanıyan geçerli basılı veya elektronik belgeyi,

b) Büyük çember yöntemi: İki nokta arasındaki en kısa mesafeyi bulmak üzere kullanılan yöntemi (DİSTij=3962.6*arccros((sin(Yi)*sin(Yj))+(cos(Yi)*cos(Yj)*cos(Xi-Xj))) X, radyana dönüştürmek için 57.3 ile çarpılmış derece olarak ölçülmüş olan boylam; Y ise -57.3 ile çarpılmış enlem değeridir.),

c) Genel Müdür: Sivil Havacılık Genel Müdürünü,

ç) Gönüllü: 2 nci maddenin birinci fıkrasında öngörülen hususlar kapsamında rezervasyonu onaylanmış bir bilete sahip olmasına rağmen uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi tarafından kendi isteği doğrultusunda ve hava taşıma işletmesinin sunacağı şartları kabul ederek, sunulacak yararlar karşılığında uçuştan feragat etmeye hazır olan ve hava taşıma işletmesinin yolculara yönelik çağrısına olumlu cevap veren kişiyi,

d) Hareket kabiliyeti kısıtlı kişi: Herhangi bir fiziksel engel (daimi veya geçici olarak duyusal, mental veya fiziksel), zihinsel engel, yaş veya başka herhangi bir engel sebebinden dolayı taşımacılık hizmetini kullanırken hareket kabiliyeti kısıtlı ve durumu tüm yolculara sunulan hizmetlerin kişinin ihtiyaçlarına göre özel itina ve uyarlama gerektiren herhangi bir kişiyi,

e) Havaalanı işletmecisi: Havaalanının işletiminden sorumlu kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve özel tüzel kişileri,

f) Hava taşıma işletmesi: Geçerli bir işletme ruhsatına sahip bir ticari hava taşıma işletmesini,

g) İptal: Önceden planlanmış olan ve en azından bir yerin rezerve edildiği bir uçuşun gerçekleştirilmemesini,

ğ) Olağanüstü haller: Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesinin çalışmasını etkileyen özellikle siyasi istikrarsızlık, ilgili uçuşun gerçekleştirilmesine uygun olmayan meteorolojik şartlar, doğal afetler, güvenlik riskleri, beklenmedik uçuş emniyeti noksanlıkları ve grev gibi durumları,

h) Paket tur: Ulaştırma, konaklama ve bunlara yardımcı sayılmayan diğer turistik hizmetlerin en az ikisinin birlikte ve her şeyin dahil olduğu fiyatla satılan veya satış taahhüdü yapılan ve hizmeti yirmi dört saatten uzun bir süreyi kapsayan veya gecelik konaklamayı içeren turları,

ı) Rezervasyon: Yolcunun belirli bir uçuşa hava taşıma işletmesi veya tur operatörü tarafından kabul edildiğini ve kaydedildiğini gösteren bir bilet ya da havayolu veya tur operatörü tarafından düzenlenmiş ve onaylanmış belgeye sahip olması durumunu,

i) Seyahat acentesi: Kâr amacıyla turistlere ulaştırma, konaklama, gezi, spor ve eğlence imkanları sağlayan, onlara turizmle ilgili bilgiler veren, bu konuya ilişkin tüm hizmetleri gören ticari kuruluşları,

j) Son varış yeri: Uygun olan bağlantılı uçuşlar dikkate alınmamak şartıyla önceden planlanan varış zamanına uyulabileceği farz edilirse, biletin üzerindeki varış noktasını ya da direkt bağlantılı uçuşlar olması durumunda son uçuşun varış noktasını,

k) Tarifeli uçuş: Kalkış saatleri ve ücretleri önceden ilan edilen, halkın kullanımına açık belirli bir düzende yapılan seferi,

l) Tarifesiz uçuş: Belirli bir düzene bağlı kalmadan tarifeli seferler dışında yapılan seferi,

m) Tur operatörü: Sürekli veya zaman zaman paket tur düzenleyen, doğrudan veya satış sorumlusu aracılığı ile satan veya satışa sunan kişiyi,

n) Uçağa kabul edilmeme: 2 nci maddenin birinci fıkrasında öngörülen hususlar kapsamında, sağlık, emniyet, güvenlik, uygun olmayan seyahat belgeleri gibi sebeplerle uçuşa kabul edilmemeleri için makul gerekçelerin bulunduğu durumlar hariç olmak üzere, uçuşa kabul edilmek üzere onaylanmış rezervasyon kaydı olan geçerli bir bilete sahip olmalarına rağmen yolcuların uçağa kabul edilmemesini,

o) Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi: Bir yolcu ile mevcut bir sözleşme kapsamında veya o yolcu ile sözleşmesi bulunan başka bir tüzel veya gerçek kişi yerine bir uçuşu gerçekleştiren veya gerçekleştirmeyi planlayan hava taşıma işletmesini,

ö) Uçuş öncesi kontrol (check-in): Uçakta oturulacak yerin belirlenmesi ve varsa bagaj teslimi işlemi,

p) Yer hizmetleri kuruluşu: 28/8/1996 tarihli ve 22741 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Havaalanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği (SHY-22)’nin hükümlerine uygun olarak havaalanlarında yer hizmetleri yapmak üzere çalışma ruhsatı alan özel hukuk tüzel kişiliği statüsündeki kuruluşu,

r) Yolcu: Havayolu ile seyahat eden kişileri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Uygulama Esasları

Uçağa kabul edilmeme

MADDE 5 – (1) Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, bir uçuşta uçağa kabul edilmeme durumunun öngörülmesi halinde, öncelikle ilgili yolcu ile uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi arasında mutabık kalınacak menfaatler karşılığında rezervasyonundan feragat edecek gönüllüler bulmak için duyuru yapar; gönüllülere, 9 uncu madde hükümlerine uygun olarak yardımcı olur. Söz konusu yardım, bu fıkrada öngörülen menfaatlere ek olarak gerçekleştirilir.

(2) Rezervasyonu olan geriye kalan diğer yolcuların uçuşa kabul edilmelerine olanak verecek yeterli sayıda gönüllü çıkmadığı takdirde, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, yolcuları kendi iradeleri dışında uçağa kabul etmeyebilir.

(3) Yolcuların iradeleri dışında uçuşa kabul edilmemeleri durumunda, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi derhal 8 inci, 9 uncu ve 10 uncu maddelerde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır.

Uçuşların iptali

MADDE 6 – (1) Bir uçuşun iptal edilmesi durumunda uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi;

a) İlgili yolculara, 9 uncu madde hükümlerine uygun olarak yardım teklif eder.

b) İlgili yolculara,10 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendi ve 10 uncu maddenin ikinci fıkrasına uygun olarak yardım teklif eder ve güzergahın değiştirildiği hallerde yeni uçuşun beklenen kalkış zamanının, iptal edilen uçuş için planlanmış olan kalkış zamanından sonraki gün veya günler içerisinde olması halinde ek olarak 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen yardım teklif eder.

(2) Yolcular, 8 inci madde hükümlerine göre;

1) Planlanan hareket zamanından en az iki hafta öncesinde iptalden haberdar edilmedikleri takdirde,

2) Planlanan hareket zamanından iki hafta ila yedi gün öncesinde iptalden haberdar edilmedikleri, kendilerine planlanan hareket saatinden en fazla iki saat önce kalkışlarına ve son varış yerlerine planlanan varış saatinden en fazla dört saat sonra ulaşmalarına olanak veren güzergah değişikliği teklif edilmediği sürece,

3) Planlanan hareket saatinden yedi günden kısa zaman öncesinde iptalden haberdar edilmedikleri ve planlanan hareket saatinden en fazla bir saat önce ayrılmalarına ve son varış yerlerine planlanan varış saatinden en fazla iki saat sonra ulaşmalarına olanak veren güzergah değişikliği teklif edilmediği sürece,

uçuşu icra eden hava taşıma işletmesinden tazminat alma hakkına sahiptir.

(3) Yolcular iptalden haberdar edildiklerinde, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi kendilerine olası alternatif ulaşım yolları hakkında da bilgi vermek zorundadır.

(4) Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, tüm tedbirleri almasına rağmen olağanüstü hallerin iptale neden olduğunu kanıtlayabildiği takdirde 8 inci madde hükümlerine göre tazminat ödemekle yükümlü olmaz.

(5) Yolcunun uçuşun iptali konusunda haberdar edilip edilmediği ve ne zaman haberdar edildiğine ilişkin ispat yükümlülüğü uçuşu icra eden hava taşıma işletmesine aittir.

(6) Yolcu iletişim bilgisinin, hava taşıma işletmesince talep edilmesine karşın hava taşıma işletmesine verilmemesi veya yanlış verilmesi durumunda, hava taşıma işletmesi sorumluluktan kurtulur.

Uçuşların tehiri

MADDE 7 – (1) Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi bir uçuşun planlanan hareket saatinden itibaren,

a) 1500 kilometreden (1500 km dahil) daha kısa ve iç hatlardaki uçuşlar için iki saat veya daha fazla,

b) 1500 ile 3500 (3500 km dahil) kilometre arası uçuşlar için üç saat veya daha fazla,

c) 3500 kilometreden daha uzun uçuşlar için dört saat veya daha fazla,

tehir edilmesini beklediğinde yolculara aşağıdaki hususları teklif eder:

1) 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendi ve 10 uncu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen yardım.

2) Beklenen hareket saati, önceden ilan edilmiş hareket saatinden sonraki gün veya günler içerisinde olduğu takdirde, 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen yardım.

3) Tehir en az beş saat olduğunda, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen yardım.

(2) Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, birinci fıkrada belirtilen tüm koşullarda, her mesafe dilimi ile ilgili olarak yukarıda belirtilen zaman sınırları dahilinde yolculara yardım teklif etmek zorundadır.

Tazminat hakkı

MADDE 8 – (1) Bu maddeye atıfta bulunulması durumunda, yolculara iç hat uçuşlar için 100 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı tutarında tazminat verilir. Dış hat uçuşlarında ise yolculara;

a) 1500 kilometre veya daha kısa tüm uçuşlar için 250 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı,

b) 1500 ile 3500 kilometre arası uçuşlar için 400 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı,

c) 3500 kilometreden daha uzun uçuşlar için 600 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı,

tutarında tazminat verilir. Tazminat alacaklarının Türk Lirası cinsinden karşılığı hesaplanırken biletin satın alındığı, yani bilet için ödemenin yapıldığı güne ait Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınır.

(2) Uçuşa kabul edilmeme veya iptal durumunda mesafeyi belirlerken, planlanan son varış noktası esas alınır.

(3) Yolculara, 9 uncu madde uyarınca, rezervasyonu yapılan uçuşun planlanan varış zamanını;

a) 1500 kilometre (1500 km dahil) veya daha kısa uçuşlar için iki saat,

b) 1500 ile 3500 (3500 km dahil) kilometre arası uçuşlar için üç saat,

c) 3500 kilometreden daha uzun uçuşlar için dört saat,

aşmayan alternatif bir uçuş ile son varış yerlerine güzergah değişikliği teklif edilmesi halinde, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, birinci fıkrada öngörülen tazminatı % 50 oranında düşürebilir.

(4) Birinci fıkrada belirtilen tazminat nakit olarak, elektronik banka havalesi, banka ödeme emirleri veya banka çekleri ile ödenebilir. Ancak, yolcunun imzalı mutabakatı olması durumunda seyahat fişleri ve/veya diğer hizmetler şeklinde de ödenebilir.

(5) Birinci ve ikinci fıkrada verilen mesafeler hesap edilirken büyük çember yöntemi kullanılır.

Geri ödeme veya güzergah değişikliği hakkı

MADDE 9 – (1) Bu maddeye atıfta bulunulan hallerde, yolculara aşağıdaki seçenekler arasında tercih yapma hakkı verilir:

a) Seyahatin gerçekleştirilmeyen bölüm veya bölümleri ile yolcunun planlamış olduğu seyahatin tamamlanmasının artık herhangi bir anlamı kalmaması durumunda seyahatin gerçekleştirilen bölüm veya bölümleri için, bilet ücretinin tamamının satın alınmış olduğu fiyat üzerinden nakit olarak veya elektronik banka havalesi, banka ödeme emirleri, banka çekleri ile ödenmesi veya yolcunun imzalı mutabakatı olması durumunda seyahat fişleri ve/veya diğer hizmetler şeklinde en geç yedi gün içinde iade edilmesi; ayrıca yolcunun seyahatinin ilk başlangıç noktasına ilk fırsatta dönmesini sağlayacak bir dönüş uçuşunun ücretsiz sağlanması.

b) Benzer taşıma şartları altında, en erken fırsatta son varış yerine güzergah değişikliğinin sağlanması.

c) Son varış yerine, boş koltuk durumuna bağlı olarak, yolcunun uygun göreceği daha sonraki bir tarihte, benzer taşıma şartları altında güzergah değişikliğinin yapılması.

(2) Birinci fıkranın (a) bendinde yer alan hükümler, Paket Tur Sözleşmeleri Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerinden doğabilecek tazminat hakkı hariç, uçuşları bir paketin parçasını oluşturan yolcular için de geçerlidir.

(3) Bir şehir veya bölgeye birden fazla havaalanının hizmet etmesi durumunda, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesinin rezervasyonu onaylanmış olan yolculara alternatif bir havaalanına bir uçuş teklif etmesi halinde, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, yolcunun o alternatif havaalanından rezervasyonun yapılmış olduğu havaalanına veya yolcu tarafından kabul edilen başka yakın bir varış noktasına transfer edilmesine ait masrafı karşılamak zorundadır.

Hizmet hakkı

MADDE 10 – (1) Bu maddeye atıfta bulunulması halinde, aşağıdaki hizmetler yolculara bedelsiz olarak sağlanır.

a) Bekleme süresine uygun olarak;

1) İki ile üç saat arası gecikmelerde, makul ölçüde sıcak ve soğuk içecekler,

2) Üç ile beş saat arası gecikmelerde sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek,

3) Beş saat ve üzeri gecikmelerde sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek, ilave sıcak ve soğuk içecekler ile ilave hafif ara yemeği.

b) Bir veya daha fazla gece konaklamanın gerekli hale geldiği durumlarda veya yolcu için ilave bir konaklamanın gerekli hale geldiği durumlarda, otelde veya uygun bir konaklama tesisinde konaklama.

c) Havaalanı ve konaklama yeri (otel veya benzeri) arasındaki ulaşım.

(2) Birinci fıkrada belirtilen hizmetlere ilaveten, yolculara ücretsiz olarak süre kısıtlaması olmaksızın iki telefon görüşmesi, faks mesajı veya e-posta hizmeti teklif edilmesi zorunludur.

(3) Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, özellikle hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler ve refakatçileri ile tek başına seyahat eden çocukların bu maddede belirtilen ihtiyaçlarının karşılanması sırasında özel ilgi göstermek zorundadır.

Üst veya alt hizmet sınıfına yerleştirme

MADDE 11 – (1) Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, bir yolcuyu biletin satın alındığı hizmet sınıfından daha üst bir hizmet sınıfına yerleştirdiği takdirde herhangi bir ek ödeme talep edemez.

(2) Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesinin bir yolcuyu biletin satın alındığı hizmet sınıfından daha alt bir hizmet sınıfına yerleştirmesi durumunda, bilet ücretleri arasındaki farkın iadesine ilave olarak;

a) 1500 kilometre (1500 km dahil) veya daha kısa uçuşlar için bilet ücretinin % 30’u,

b) 1500 ile 3500 (3500 km dahil) kilometre arası uçuşlar için bilet ücretinin % 50’si,

c) 3500 kilometreden daha uzun uçuşlar için bilet ücretinin % 75’i,

yedi gün içerisinde nakit olarak veya elektronik banka havalesi, banka ödeme emirleri, banka çekleri ile veya yolcunun imzalı mutabakatı olması durumunda seyahat fişleri ve/veya diğer hizmetler şeklinde yolcuya ödenmesi zorunludur.

(3) Üst sınıftan alt sınıfa yerleştirme durumunda ücret iadesinde, biletin satın alınma tarihindeki fiyatlar dikkate alınır.

Hareket kabiliyeti kısıtlı veya özel ihtiyaçları olan kişiler

MADDE 12 – (1) Uçuşu icra eden hava taşıma işletmeleri, hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler ve refakatçileri ile refakat etmek için sertifikalandırılmış rehber köpekler ve tek başına seyahat eden çocukların taşınmasına öncelik tanır.

(2) Uçağa kabul edilmeme, iptal ve her türlü tehir söz konusu olduğunda, hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler ve refakatçileri ile tek başına seyahat eden çocuklar, 10 uncu madde hükümlerine uygun olarak en kısa zamanda hizmet alma hakkına sahiptir.

Tazminat hakkı

MADDE 13 – (1) Yolcuların diğer kanun ve düzenlemelerden doğan tazminat talep etme hakları saklıdır. Bu Yönetmelik kapsamında ödenen tazminat söz konusu tazminattan mahsup edilebilir.

(2) İlgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, birinci fıkrada düzenlenen tazminatı talep edebilme hakkı, 5 inci maddesinin birinci fıkrası hükümleri kapsamında rezervasyonlarından gönüllü olarak feragat etmiş olan yolcular için uygulanmaz.

Tazminat hakkının yerine getirilmesi

MADDE 14 – (1) Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, tazminat ödemesi veya bu Yönetmelik kapsamındaki diğer yükümlülükleri yerine getirmesi durumlarında, bu Yönetmeliğin hiçbir hükmü, uygulanacak kanuna göre, üçüncü şahıslar dahil olmak üzere, herhangi bir kişiden tazminat talep etme hakkını sınırlayıcı biçimde yorumlanamaz.

(2) Bu Yönetmelik, özellikle, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesinin, bir tur operatöründen veya uçuşu icra eden hava taşıma işletmesinin sözleşmesi bulunduğu başka bir kişiden tazminat talep etme hakkını hiçbir şekilde sınırlayamaz.

(3) Bu Yönetmeliğin hiçbir hükmü, yolcular hariç olmak üzere, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesinin sözleşmesi bulunduğu, bir tur operatörünün veya üçüncü bir şahsın uygulanacak ilgili kanunlara göre uçuşu icra eden hava taşıma işletmesinden tediye veya tazminat talep etme hakkını sınırlayıcı şekilde yorumlanamaz.

Yolculara haklarını bildirme yükümlülüğü

MADDE 15 – (1) Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, uçuş öncesi kontrol (check-in) işlemi sırasında, “Uçağa kabul edilmediğiniz, uçuşunuz iptal edildiği veya en az iki saat tehir edildiği takdirde, alacağınız hizmetler ile ilgili haklarınızı belirten metni check-in kontuarından veya uçağa biniş kapısından isteyiniz.” ifadesini içeren Türkçe ve İngilizce bir bildirimin okunaklı bir şekilde yolcular tarafından açıkça görülebilmesini sağlamak zorundadır.

(2) Yolcuyu uçağa kabul etmeyen veya bir uçuşu iptal eden hava taşıma işletmesi, etkilenen her yolcuya bu Yönetmeliğe göre tazminat ve yardım kurallarını belirleyen yazılı bir bildirim sunmakla yükümlüdür. Ayrıca, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi en az iki saatlik bir tehirden etkilenen her yolcuya bu kapsamda sözlü, yazılı ve/veya elektronik formatta olarak bildirmekle yükümlüdür.

(3) Bu maddede belirtilen hükümler, görme engelli kişiler için uygulanırken uygun alternatif yöntemler kullanılır.

Feragatın hariç tutulması

MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik uyarınca yolculara karşı yükümlülükler, özellikle taşıma sözleşmelerinde yer alan hükümler ile sınırlandırılamaz, kısıtlandırılamaz veya bu yükümlülükler için muafiyet tanınamaz.

(2) Yolcuya, hakları bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak bildirilmediği takdirde ve bu nedenle yolcunun bu Yönetmelikte öngörülmüş olandan daha düşük bir tazminatı kabul etmesi durumunda dahi, yolcu ek tazminat elde etmek amacıyla yetkili mahkemeler veya kurumlar nezdinde gerekli girişimlerde bulunma hakkına sahiptir.

Son varış yerinin değişmesi

MADDE 17 – (1) Bilette belirtilen son varış yerinin hava taşıma işletmesi tarafından zorunlu bir sebeple değiştirilerek uçuşun farklı bir havaalanında sonlanması durumunda, hava taşıma işletmesi, yolcuları bilette belirtilen son varış yerine en kısa sürede mümkün olan ulaşım olanaklarını kullanmak suretiyle ulaştırılmasını sağlamak zorundadır.

Sözleşmeler

MADDE 18 – (1) Hava taşıma işletmeleri, üçüncü şahıslar ile yapacağı sözleşmelerde bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirilmesi sırasında hukuki ve/veya mali açıdan yolcu mağduriyetlerine sebebiyet verilmemesini teminen gerekli tüm tedbirleri içeren hükümler koyabilir.

Yolcuların kanun yollarına başvuru hakkı

MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranılması halinde, yolcuların kanun yollarına başvuru hakkı saklıdır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Denetleme ve yaptırımlar

MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren işletmeciler Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından denetlenir. Bu Yönetmelikte belirtilen kurallara uymayan kurum ve kuruluşlara 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 143 üncü maddesine göre işlem yapılır.

Yürürlük

MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik 1/1/ 2012 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 22 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sivil Havacılık Genel Müdürü yürütür.

TARIMSAL ÜRETİCİ BİRLİKLERİ İLE TARIMSAL ÜRETİCİ MERKEZ BİRLİKLERİNİN DENETLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununa göre kurulan tarımsal üretici birlikleri ile tarımsal üretici merkez birliklerinin denetlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, tarımsal üretici birlikleri ile tarımsal üretici merkez birliklerinin malî ve teknik olarak denetlenmesine, malî yönden denetim yapacak olan yeminli malî müşavir veya bağımsız malî denetim kuruluşlarının yetkilendirilmesine ve yetkilerinin geçici ya da sürekli olarak kaldırılmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununun 16 ncı ve 18 inci maddeleri hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bağımsız Denetleme Kuruluşu: 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan düzenleyici işlemler çerçevesinde ilan edilen sermaye piyasasında bağımsız denetleme faaliyetinde bulunacak kuruluşlar listesinde yer alan bağımsız denetim kuruluşlarını,

b) Bağımsız Malî Denetim: 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî Müşavirlik Kanunu ve/veya 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca hazırlanan sermaye piyasasında bağımsız denetim faaliyetinde bulunacak kuruluşlar listesinde yer alan bağımsız denetim kuruluşları arasından, birlikleri ve merkez birlikleri malî yönden denetlemek üzere Bakanlıkça yetkilendirilen, yeminli malî müşavirler veya bağımsız denetim kuruluşları tarafından yapılan malî denetimi ve malî denetim sonucu düzenlenen raporları,

c) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

ç) Denetçi: Birlik veya merkez birliklerini, bu Yönetmelik hükümleri uyarınca denetlemekle yetkilendirilmiş yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşlarının her kıdem ve unvandaki denetim elemanını,

d) Denetlenen Birlik: Kanuna göre kurulan ve bu Yönetmelik hükümleri uyarınca bağımsız malî denetim yaptırmak zorunda olan tarımsal üretici birlikleri veya merkez birliklerini,

e) Genel Müdürlük: Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğünü,

f) Kanun: 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununu,

g) Teknik Denetim: Merkez birliklerinin, Genel Müdürlükçe görevlendirilmiş uzman personel tarafından Kanunda belirtilen görevleri doğrultusunda teknik yönden yapılan incelemeyi, araştırmayı, rapor hazırlamayı ve yerine getirilmesi veya alınması gereken tedbirleri kapsayan denetimi,

ğ) Türkiye Denetim Standartları: 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî Müşavirlik Kanununa tabi ruhsatlı meslek mensuplarının üstlendikleri ve yetkili oldukları denetim faaliyetlerini disiplinli bir şekilde yürütebilmeleri için ulusal denetim standartlarının saptanması, belirlenmesi ve yayımlanması ile güncelliğinin korunması amacıyla Türkiye Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ve Yeminli Malî Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) bünyesinde oluşturulmuş olan Türkiye Denetim Standartları Kurulu (TÜDESK) tarafından saptanan ve yayımlanan denetim standartlarını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Bağımsız Malî Denetim ve Bağımsız Malî Denetim Yapanlara İlişkin Hükümler

Bağımsız malî denetim

MADDE 5 – (1) Bağımsız malî denetim; yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşunca görevlendirilen denetçiler tarafından bu kuruluşlar adına, denetlenen birliğe ait işlem, hesap ve malî tabloların, Türkiye Muhasebe Standartları, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri, hesap ve kayıt düzeni ile malî raporlamaya ilişkin düzenlemelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunun incelenmesi ve bu inceleme sonuçlarına dayanılarak, denetlenen birlik tarafından tutulan hesap, işlem ve kayıtlar ile düzenlenen malî tabloların doğruluğu ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığının tespiti ve rapora bağlanmasıdır.

(2) Bağımsız malî denetim, denetlenen birliğin defter, kayıt ve belgeleri üzerinden yapılır. Denetçi, gerekli gördüğü denetim usullerini kullanır.

(3) Bağımsız malî denetim uygulaması, bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde aşağıda belirtilen şekillerde yapılır.

a) Sürekli Denetim: Denetlenen birliğin ilgili hesap dönemine ilişkin faaliyetlerinin, uygulamalarının, işlem, hesap ve malî tablolarının gerekli tüm denetim teknikleri kullanılarak her yıl incelenmesidir.

b) İsteğe Bağlı Denetim: Denetlenen birliğe ait malî tabloların tasfiye, devir, birleşme ve bölünme gibi özel hâller ve/veya ihbara dayalı konular ile ihtiyaç duyulması hâlinde düzenlenen ara malî tabloların, gerekli denetim teknikleri kullanılarak sürekli denetim programına uyumlu bir biçimde denetlenmesidir. İsteğe bağlı denetim, birlik genel kurulunun kararıyla yaptırılır. Acil ihtiyaç duyulması hâlinde, ilk toplanmada genel kurulun bilgi ve onayına sunulmak üzere, yönetim kurulu da isteğe bağlı denetim başlatabilir.

c) Özel Denetim: Denetlenene ait malî tabloların, tasfiye, devir, birleşme ve bölünme gibi özel hâller ile Genel Müdürlükçe gerek görülen diğer hâllerde denetlenmesidir. Özel denetimin, Genel Müdürlüğün talebi üzerine yapılması hâlinde, denetim bu Yönetmelik hükümleri ile Genel Müdürlükçe belirlenen esaslar çerçevesinde yapılır. Denetlenen birlik, özel denetimlerini, sürekli denetimini yapan yeminli malî müşavire veya bağımsız denetim kuruluşuna yaptırabilir.

Bağımsız malî denetim yapacak yeminli malî müşavir ve bağımsız denetim kuruluşlarının belirlenmesi

MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında bağımsız malî denetim yapmak isteyen yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşları, Genel Müdürlüğün belirleyip ilan edeceği belgelerle birlikte Genel Müdürlüğe başvurur. Başvuruya ilişkin usul ve esasları belirlemeye Genel Müdürlük yetkilidir. Denetim hizmeti veren kişi veya kuruluşlar Bakanlık kararıyla denetlenen birlik nezdinde bağımsız malî denetim yapma yetkisi kazanırlar. Bağımsız malî denetim yapma yetkisi alan yeminli malî müşavir ve bağımsız denetim kuruluşlarının isim ve unvanları Bakanlık veya Genel Müdürlüğün internet sayfasından ilan edilir.

(2) Denetim yetkisi alan bağımsız denetim kuruluşu, denetimde görev alacak denetçilerin isim ve unvanlarını, denetçilerin durumlarında meydana gelen değişiklikleri yetkinin alındığı veya değişikliğin olduğu tarihi takip eden onbeş gün içinde Genel Müdürlüğe iadeli taahhütlü mektupla veya imza karşılığı bildirir.

(3) Yetki alan yeminli malî müşavirin herhangi bir nedenle ünvanını kullanamaz hâle gelmesi, kendisi tarafından en geç onbeş gün içinde Genel Müdürlüğe bildirilir. Aksi hâlde oluşabilecek zararlardan sorumlu olur.

(4) Yetkili yeminli malî müşavir ve yetkili bağımsız denetim kuruluşlarının birlikte denetim hizmeti vermesi hâlinde, bağımsız malî denetim ücreti 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî Müşavirlik Kanunu uyarınca belirlenmiş asgari ücret tarifesi tutarları dikkate alınarak taraflarca belirlenir.

(5) Bağımsız malî denetim yapma yetkisi verilen yeminli malî müşavir ve bağımsız denetim kuruluşlarına yetkilerini gösterir bir belge verilir. Genel Müdürlük, yetki belgelerine yıllık vize şartı koyabilir.

Bağımsız malî denetim sözleşmesi

MADDE 7 – (1) Denetim faaliyetinin kapsamı, yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu ile bu Yönetmelik kapsamında denetim yaptıracak birlik veya merkez birliği arasında yapılacak sözleşmeyle belirlenir. Bağımsız malî denetim sözleşmesiyle ilgili diğer hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) Hesap dönemi içinde faaliyete geçen birlik veya merkez birlikleri, bağımsız malî denetim yaptırma yükümlülüğüne takip eden hesap döneminden itibaren dâhil olur. Faaliyete yeni başlayan birliklerin veya merkez birliklerinin yapılan ilk bağımsız malî denetiminde faaliyete başlanıldığı hâlde denetlenmemiş dönem işlemleri de denetim kapsamına alınır.

b) Denetlenen birlik, yönetim kurulu kararıyla, hesap döneminin başlamasından en az bir ay öncesine kadar, o hesap dönemi için Genel Müdürlüğün yetki vererek ilan ettiği yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşlarından biriyle sözleşme imzalamak zorundadır.

c) Denetimi üstlenen yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu; denetim sürecini olumlu veya olumsuz etkileyebilecek hususlarda veya yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu değişikliğinin nedenleriyle ilgili olarak önceki dönemlerde denetimi üstlenen yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşlarından bilgi talep edebilir. Önceki dönemlerde denetimi üstlenen yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşları, bu kapsamda kendilerinden talep edilen bilgi ve belgeleri vermek zorundadır.

ç) Denetlenen birlik, imzalanan sözleşme ile sözleşme eklerini ve yapıldığı hâlde sözleşme değişikliklerini bir yazı ekinde söz konusu belgelerin nüshaları ile sözleşmenin imzalandığı ya da değişikliklerin yapıldığı tarihten itibaren yedi işgünü içinde Genel Müdürlüğe göndermek ya da teslim etmek zorundadır.

d) Denetlenen birlik, aynı yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu ile en fazla birbirini izleyen üç hesap dönemi için bağımsız malî denetim sözleşmesi imzalayabilir. Denetlenen birliğin, birbirini izleyen üç hesap dönemi için aynı yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu ile bağımsız malî denetim sözleşmesi imzalamış olması hâlinde, aynı yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu ile tekrar bağımsız malî denetim sözleşmesi imzalayabilmesi için en az bir hesap döneminin geçmesi zorunludur.

e) Denetlenen birlik; hesap döneminin başlamasından en az bir ay öncesine kadar Genel Müdürlük tarafından yetki verilerek ilan edilmiş yeminli malî müşavirlerden veya bağımsız denetim kuruluşlarından biriyle bağımsız denetim sözleşmesi imzalayamazsa, hesap döneminin başlangıcından itibaren bir ay daha süre verilir. Denetlenen birlik, bu hâlde de denetçi belirleyip sözleşme imzalayamadığı takdirde, durumu gerekçeleriyle birlikte yedi işgünü içinde Genel Müdürlüğe bildirir. Bu durumda, denetlenen birlik Genel Müdürlüğün belirleyeceği bağımsız denetim yetkisine haiz en az üç yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşundan birisiyle yedi işgünü içinde sözleşme imzalar.

(2) Denetim sözleşmelerinde asgarî olarak aşağıdaki unsurların bulunması zorunludur.

a) Denetimde görevlendirilecek yeminli malî müşavir veya kuruluşun sorumlu ortak başdenetçi, başdenetçi, kıdemli denetçi ve denetçi ile bunların yedekleri ve yardımcılarının adı ve soyadı,

b) Denetimin amacı, kapsamı varsa özel nedenleri,

c) Yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu tarafından anlaşma kapsamında sunulacak hizmetler,

ç) Tarafların sorumluluk ve yükümlülükleri,

d) Denetimin başlama ve tahmini bitiş tarihleri,

e) Denetim ekibinde görevlendirilenlerin unvanları, öngörülen çalışma süreleri ve her biri için uygun görülen, ücret tutarının ayrıntılı dökümünü de içerecek şekilde, bağımsız malî denetim ücreti.

Bağımsız malî denetimde tarafların sorumlulukları ve yasaklar

MADDE 8 – (1) Bağımsız malî denetimde tarafların sorumlulukları ve yasaklar aşağıda belirtilmiştir.

a) Denetim işlemini ilgilendiren tüm bilgi ve belgelerin denetlenen birlik tarafından yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşuna verilmemesi, denetim faaliyeti sırasında ilgili her türlü mevzuat hükümlerine ve malî raporlamaya ilişkin düzenlemelere aykırı işlemlerin, hata ve hilelerin tespit edilmesi ve denetlenen birliğin bunları denetim aşamasında gidermemesi durumunda, bu husus denetçi tarafından ivedilikle denetlenen birliğin yönetim kuruluna bildirilir ve denetçi görüşü bu çerçevede oluşturulur. Adlî yargıya intikali gerekli olan ve suç teşkil eden hâllerde, yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu, denetlenen birlik hakkında Genel Müdürlük kanalıyla savcılığa suç duyurusunda bulunur.

b) Denetçiler, denetim çerçevesinde ilgililerce kendilerine tevdi edilen defter ve belgeleri işlerinin gerektirdiği süre içinde olduğu gibi muhafaza ve işin bitiminde iade etmek zorundadırlar.

c) Denetlenen birlik; hesap, işlem ve malî tabloları ile iç kontrol sistemlerini denetime uygun ve hazır hale getirmekle yükümlüdür.

ç) Bu Yönetmelik kapsamına giren denetim, denetçinin kişisel sorumluluğu ve gözetimi altında yürütülür ve sonuçlandırılır.

d) Denetlenen birlik, bu Yönetmelik uyarınca denetim yapacak bağımsız denetim kuruluşlarından, sorumluluk üstlenen bağımsız denetim kuruluşu ortağı denetçilerden veya yeminli malî müşavirden doğabilecek zararların tazmini amacıyla sorumluluk sigortası yaptırmalarını isteyebilir.

e) Denetimin eksik veya yanlış yapılmasından dolayı doğacak zararların hukukî sorumluluğu yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşuna aittir.

(2) Bu Yönetmelik uyarınca yetki verilen yeminli malî müşavirler veya bağımsız denetim kuruluşları ve bunların denetçileri ile diğer personeli ve bağımsız denetim kuruluşunun yönetim ve sermaye bakımından doğrudan ya da dolaylı olarak hâkim bulunduğu bir danışmanlık şirketi veya bağımsız denetim kuruluşunun gerçek kişi ortakları veya yöneticileri aşağıdaki hükümlere uymak zorundadır.

a) Bağımsız denetim hizmeti verdikleri döneme ilişkin, denetlenen nezdinde bedelli veya bedelsiz olarak aşağıdaki faaliyetlerde bulunamazlar.

1) Defter tutma ve bunlara ilişkin diğer hizmetleri verme,

2) Finansal bilgi sistemi kurma ve geliştirme, işletmecilik, muhasebe, finans ve bunların uygulamalarıyla ilgili işlerde müşavirlik yapma, belge düzenleme ve rapor hazırlama,

3) Değerleme ve aktüerya hizmetleri verme,

4) İç denetim destek hizmetleri verme,

5) Tahkim ve bilirkişilik yapma,

6) Diğer danışmanlık hizmetleri verme.

b) Bağımsız denetim hizmeti verdikleri denetlenen birlik veya iştirakleri ile borç ve alacak ilişkisine giremezler ve denetlenen birliğe ortak olamazlar.

c) Denetim faaliyetleri dolayısıyla öğrendikleri bilgi ve sırları kanunen yetkili kılınanlardan başkasına açıklayamaz ve doğrudan veya dolaylı şekilde kendi ya da başkası yararına kullanamazlar.

ç) 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî Müşavirlik Kanunu çerçevesinde, malî tabloların ve beyannamelerin vergi mevzuatı hükümlerine uygunluğunun incelenmesi faaliyetleri bu kapsamda değerlendirilmez.

d) Tarımsal üretici birlikleri ile tarımsal üretici merkez birliklerinde üçüncü dereceye kadar (üçüncü derece dâhil) kan ve kayın hısımları ile eşleri; üye veya ortak, yönetim kurulu başkanı veya üyesi, genel müdür veya genel müdür yardımcısı veya müdür olarak görev alanlar ile yönetime dair bu görevlere denk diğer yönetim kademelerinde bulunanlar tarımsal üretici birlikleri ile tarımsal üretici merkez birliklerinde denetleme faaliyetinde bulunamazlar.

Denetim sözleşmesinin sona erdirilmesi

MADDE 9 – (1) Bu Yönetmelikte belirlenen koşulları kaybeden veya yasaklara, denetim ilke ve kurallarına ve Türkiye Denetim Standartlarına uymayan veya düzenlenen raporların gerçeğe aykırı, eksik, yanlış, yanıltıcı, taraflı olması hâlinde denetlenen birlik; birlik genel kurulu kararıyla ve Genel Müdürlük aracılığıyla, yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunur. Ayrıca durum, meslek mensubunun bağlı olduğu meslek odasına bildirilir.

(2) Bakanlık; bağımsız malî denetim işlemlerinde yasaklara, denetim ilke ve kurallarına uymayan ve/veya düzenlediği raporlarında gerçeğe aykırı, eksik, yanlış, yanıltıcı ve taraflı olduğu mahkeme kararıyla kesinleşen yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşunun, birlik ve merkez birlikleri denetleme yetkisini iptal eder. Genel Müdürlük iptal mevzuunun gerekçeli kararını düzenleyerek ilgili dosyada saklar.

(3) Sözleşme yapılan yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu, denetlenen birlik tarafından çalışma alanının önemli ölçüde sınırlandırılmasına veya çalışma imkân ve ortamının sağlanmamasına bağlı olarak malî tablolara ilişkin bilgi ve belgeleri elde edemediği hallerde, bağımsız denetim sözleşmesini yazılı gerekçe göstermek ve Genel Müdürlük onayını almak kaydıyla sona erdirebilir. Bu durumda, yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşunda denetlenen birliğe ait defter ve belgeler ile gerekli tüm bilgiler ve diğer evraklar, sözleşme imzalanarak yerine geçecek olan yeminli malî müşavire veya bağımsız denetim kuruluşuna devredilmek üzere Genel Müdürlüğe verilir. Çekilen yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşunun yerine geçecek olan yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu, Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilmiş yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşlarından olmak zorundadır.

(4) Yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu ile bu Yönetmelik kapsamında denetim yaptırmak zorunda olan denetlenen birlik tek taraflı ya da anlaşarak bağımsız denetim sözleşmesini feshedemez. Ancak, taraflardan birinin veya her iki tarafın müracaatı üzerine, tarafların yazılı olarak beyan ettiği gerekçelerin haklı nedene dayandığının Genel Müdürlük tarafından tespiti hâlinde Genel Müdürlük onayı ile sözleşme tek taraflı dahi feshedilebilir.

Bağımsız malî denetim raporları

MADDE 10 – (1) Sürekli denetim sonucunda düzenlenen denetim raporları en geç genel kurul tarihinden bir ay önce, ara dönemler itibarıyla yapılan isteğe bağlı ya da özel denetim sonucunda düzenlenen bağımsız malî denetim raporları, denetimin bittiği tarihten itibaren izleyen bir ay içinde, yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşunu temsil ve ilzama yetkili olanların imzasını taşıyan bir yazı ekinde iadeli taahhütlü mektupla veya imza karşılığında bir nüsha olarak denetlenen birliğe iki nüsha olarak da Genel Müdürlüğe gönderilir ya da teslim edilir.

(2) Yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu tarafından yapılan denetimin geçerli olabilmesi için; bu Yönetmelikte belirtilen ilke, usul ve esaslar, ve mer’i mevzuata uygun olarak yapılmış olması zorunludur. Yapılan denetimlerde konusu suç teşkil etmeyen ancak düzeltilmesi veya giderilmesi istenen hususların yerine getirilip getirilmediğinin takibi denetleyen tarafından yapılır ve yapılması istenen husus ile neticesi Genel Müdürlüğe bildirilir. Bu durumda Genel Müdürlük gerektiğinde bu Yönetmeliğin 8 inci maddesine göre işlem yapar.

(3) Denetim raporunun aşağıdaki ilkelere göre hazırlanması gereklidir:

a) Denetim raporu, malî tablolar üzerinde doğrudan veya dolaylı etkisi olan veya olması muhtemel her türlü mevzuat aykırılıklarını ve malî tabloların genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun hazırlanıp hazırlanmadığını belirtmelidir. Genel kabul görmüş muhasebe ilkelerinden sapmaların tespiti hâlinde, bu sapmaların malî tablolar üzerindeki etkisinin denetim raporunda belirtilmesi gerekir.

b) Denetim raporunda, muhasebe politikalarının bir önceki hesap dönemi ile tutarlı olarak uygulanıp uygulanmadığını, muhasebe politikalarında bir değişiklik varsa bu değişikliklerin neler olduğunun açıklanması gerekir.

c) Raporda denetlenen birliğin kâr/zarar durumu nedenleriyle birlikte ortaya konulmalıdır. Eğer zarar varsa, zararın sebepleri ile ilgili görüşlere yer verilmesi, birliğin borçları ve aldıysa kredi ödemelerine ilişkin bilgilerin yer alması gerekir.

ç) Genel kurul ve denetleme kurulu tarafından gerekli görülen konulara raporda yer verilmesi zorunludur.

d) Genel Müdürlük bağımsız malî denetim raporlarına dair esaslar belirleyebilir.

(4) Denetçi, aşağıda belirtilen belirsizlik ve aykırılıkların bulunması hâlinde, konunun malî tabloların güvenilirliğine etkisini göz önünde bulundurarak şartlı veya olumsuz görüş bildirir.

a) Çalışma alanını sınırlayan herhangi bir hususun varlığı nedeniyle malî tablolara ilişkin bilgi ve belgelerin elde edilememesi,

b) Muhtemel bazı belirtiler veya kuşku doğuran hususların tespiti veya muhasebe kayıtlarına yansıtılan işlemlerin niteliği dikkate alınarak, denetlenen birlik malî tablolarının ileri bir tarihte önemli değişikliklere maruz kalabileceğinin görülmesi,

c) Denetlenen birliğin faaliyetlerinin sürekliliğini tehlikeye düşürecek nitelikte hususların varlığı konusunda kanaat oluşması,

ç) Malî tabloların ilgili mevzuatla belirlenen muhasebe ilke ve standartları ile denetlenen birlik tarafından seçilen muhasebe politikalarına uygun olmaması,

d) Malî tablolarda yer alan kalemlerde tespit edilen hata ve hilelerin etkilerinin giderilmesine ilişkin olarak denetlenen birlik ile görüş ayrılığı bulunması.

(5) Bilanço tarihinden denetim raporunun kesinleştiği tarihe kadar geçen süre içinde malî tabloları etkileyebilecek önemli olayların varlığının tespit edilmesi hâlinde söz konusu hususlar, malî tablo dipnotlarında açıklanmamışsa, raporda ek açıklama olarak belirtilir.

(6) Bağımsız malî denetim raporunun kesinleşmesinden sonra, malî tabloları etkileyebilecek önemli hususların varlığının tespit edilmesi ve denetçinin görüşünü değiştirme gereğini duyması hâlinde, önceki raporu değiştiren veya ilavede bulunan ek rapor düzenlenebilir.

(7) Denetim raporu, yeminli malî müşavir veya sorumlu ortak başdenetçi tarafından imzalanarak kesinleşir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Teknik Denetim ve Diğer Hükümler

Teknik denetim

MADDE 11 – (1) Merkez birliklerinin uygulama ve faaliyetlerinin teknik yönden denetimi; Genel Müdürlük tarafından merkez birliğinin iştigal konusuna göre görevlendirilen uzman personelden oluşturulacak bir heyet tarafından yapılır.

(2) Teknik denetim; Kanun, 16/1/2005 tarihli ve 25702 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Üretici Birliklerinin Kuruluş Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik ve merkez birliğinin kendi tüzüğünde belirtilen faaliyet konuları çerçevesinde yapılır.

(3) Genel Müdürlük, teknik denetim konusunda düzenleme yapmaya yetkilidir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Hüküm bulunmayan hususlar

MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hususlarda, genel hükümler ile 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik

MADDE 13 – (1) 25/9/2005 tarih ve 25947 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Üretici Birlikleri ile Tarımsal Üretici Merkez Birliklerinin Denetlenmesine İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

4 Şubat 2009 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 27131

YÖNETMELİK

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:

YALANCI TAVUK VEBASI HASTALIĞINA KARŞI KORUNMA VE MÜCADELE YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kümes hayvanlarında, yarış güvercinlerinde ve diğer kapalı beslenen kuşlarda yalancı tavuk vebası (Newcastle) hastalığına karşı hazırlıklı olunması, hastalıktan korunması ve hastalıkla mücadele etmek için alınması gereken tedbirlere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.   

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik;

a) Kümes hayvanlarında, yarış güvercinlerinde ve diğer kapalı beslenen kuşlarda yalancı tavuk vebası (Newcastle) hastalığından şüphe duyulması durumunda hastalığın bildirimi, şüphe duyulan ve hastalık teyidi yapılan işletmelerde hastalığın kontrolü, teşhisi ve hastalıktan korunmak için alınması gereken önlemleri; hastalığın tespit edilerek izlenmesi ve yetkililerin bilgilendirilmesi için alınması gereken koruyucu önlemleri kapsar.

b) Serbest yaşayan yabani kuşlarda yalancı tavuk vebası (Newcastle) hastalığı saptandığında, bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik;

a) 8/5/1986 tarihli ve 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanununun 34 üncü maddesi ile 7/8/1991 tarihli ve 441 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi hükümlerine dayanılarak,

b) Yalancı tavuk vebası (Newcastle) hastalığının kontrol altına alınması için topluluk önlemlerine ilişkin 92/66/EEC sayılı Avrupa Birliği Konsey Direktifine paralel olarak,

hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Acil durum planı: Newcastle hastalığı ile ilgili oluşacak acil durumlarda devreye sokulacak ve ihtiyaç duyulması halinde güncellenecek planı,

b) Bakan: Tarım ve Köyişleri Bakanını,

c) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

ç) Bulaşık olduğundan şüphe duyulan kümes hayvanı: Newcastle hastalığı virüsüyle doğrudan ya da dolaylı temas etmesi muhtemel herhangi bir kümes hayvanını,

d) Diğer kapalı beslenen kuşlar: Bu maddenin birinci fıkrasının (r) bendinde belirtilen kümes hayvanları dışındaki gösteri, sergi, yarış, müsabakalar, yetiştirme ve satma için kapalı alanda beslenen kuşları,

e) Enfekte kümes hayvanı: Teşhis laboratuvarınca Newcastle hastalığının varlığı resmi olarak teyit edilmiş ya da hastalığın ikinci ya da bunu izleyen sürelerinde yeniden ortaya çıktığı durumlarda, Newcastle hastalığına ilişkin klinik belirtilerin ya da ölüm sonrası lezyonların görüldüğü herhangi bir kümes hayvanını,

f) Enfekte olduğundan şüphe duyulan kümes hayvanı: Newcastle hastalığının varlığı konusunda şüphe uyandıracak klinik belirtilerin ya da ölüm sonrası lezyonların görüldüğü herhangi bir kümes hayvanını,

g) Günlük civciv: Yetmişiki saatten küçük ve henüz beslemeye alınmamış olan bütün kümes hayvanlarını ve beslemeye alınsın veya alınmasın yetmişiki saatten küçük carina moschata olarak isimlendirilen moskova ördeklerini veya moskova ördeklerinin melez ırklarını,

ğ) Güvercin evi: Yarış güvercinlerinin barındırılması ya da yetiştirilmesi için kullanılan herhangi bir işletmeyi,

h) İl müdürlüğü: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il müdürlüğünü,

ı) İlçe müdürlüğü: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ilçe müdürlüğünü,

i) İmha: İnsan tüketimine sunulmayacak olan itlaf edilen kanatlı hayvanların veya hayvansal ürünlerinin toplanması, nakil edilmesi, depolanması ve çukura gömülerek veya yakma ünitelerinde yakılarak yok edilmesini,

j) İmha edilecek karkas: İnsan tüketimi için uygun olmayan, ölen veya öldürülen kümes hayvanları veya diğer kapalı beslenen kuşlar veya bunların parçalarını,

k) İşletme: Kümes hayvanı veya kapalı alanda tutulan kuşların beslendiği ve korunduğu üretme çiftliklerini, kuluçkahaneleri, sirkleri, hayvanat bahçelerini, evcil hayvan dükkanlarını, kuş pazarlarını ve kuşhane gibi hayvancılık birimlerini,

l) İşletme sahibi: Ticari veya ticari olmayan amaçlarla, kümes hayvanı veya diğer kapalı beslenen kuşların gerçek veya tüzel sahibi olan veya bunların bakımı ile yükümlü olan kişi veya kişileri,

m) Karantina: Resmi veteriner hekim tarafından belirlenen hayvanların belirlenen bir süre boyunca zorunlu olarak diğer hayvanlardan doğrudan veya dolaylı şekilde izole edilerek gözlem ve kontrol altında tutulmasını,

n) Karkas: Tekniğine uygun olarak kesilmiş, kanı akıtılmış, tüyleri yolunmuş, içi boşaltılmış, baş ve ayakları kesilmiş, yıkama ve soğutma işlemi görmüş, suyu sızdırılmış bir bütün halindeki kasaplık kanatlı hayvan gövdesini,

o) Kesim: Kümes hayvanı veya diğer kapalı beslenen kuşların insan tüketimine sunulması için kanı akıtılarak öldürülmesi işlemini,

ö) Kontak işletme: Newcastle hastalığından şüpheli veya enfekte işletmelerle konumu nedeniyle, insan, hayvan, araç ve diğer yollarla herhangi bir şekilde teması bulunduğu tespit edilen işletmeleri,

p) Kümes: Kümes hayvanları veya kapalı alanda beslenen kuşların bir arada tutulduğu tek bir üretim ünitesini,

r) Kümes hayvanı: Yumurta veya et üretimi için veya doğaya bırakılmak üzere beslenen av hayvanları da dahil tüm kanatlıları,

s) Kümes hayvanı bölümü veya kapalı alanda beslenen diğer kuşlar bölümü: Uygun gözetim, kontrol ve biyogüvenlik önlemleri olan belirgin bir sağlık durumuna sahip kümes hayvanı veya kapalı alanda beslenen kanatlı alt popülasyonu barındıran ortak biyogüvenlik yönetim sistemi olan kümes hayvanı işletmelerini,

ş) Mihrak: Yetkili otorite tarafından Newcastle hastalığı varlığının doğrulandığı, hastalığın seyri, yerleşim yerinin topoğrafik yapısı, kümes hayvanlarının kapalı alanlarda tutulup tutulmadığı dikkate alınarak belirlenen işletme veya yerleşim yeri veya bölgeyi,

t) Öldürme: Kesim işlemi dışında kümes hayvanlarının veya diğer kapalı beslenen kuşların ölümüne neden olan herhangi bir işlemi,

u) Resmi denetim: Kanun, bu Yönetmelik ve yetkili otorite tarafından verilen talimatlar çerçevesinde bu Yönetmeliğin hükümlerinin uygun olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin denetimini,

ü) Resmi gözetim: Newcastle hastalığı nedeniyle bir işletmede bulunan kümes hayvanının veya diğer kapalı beslenen kuşların sağlık durumunun yetkili otorite tarafından dikkatli bir şekilde izleme çalışmalarını,

v) Resmi kayıtlı nadir görülen kümes hayvanı veya kapalı alanda beslenen diğer nadir kuşlar: Acil durum planında yetkili otoriteler tarafından nadir ırk olarak belirtilen herhangi bir kümes hayvanı veya kapalı alanda beslenen kuşları,     

y) Resmi veteriner hekim: Bakanlık tarafından atanan ve Bakanlık tarafından yetkilendirilen veteriner hekimi,

z) Şüpheli mihrak: Resmi veteriner hekimin Newcastle hastalığının varlığından şüphelendiği, hastalığın seyri, yerleşim yerinin topoğrafik yapısı, kümes hayvanlarının kapalı alanlarda tutulup tutulmadığı dikkate alınarak belirlenen işletme veya yerleşim yeri veya bölgeyi,

aa) Teşhiste metot birliği kitapçığı: Ülkemizde hayvan hastalıkları teşhisinde metot birliğini sağlamak amacıyla Dünya Hayvan Sağlığı Teşkilatı (OİE) standart metotlarına uygun olarak Bakanlıkça hazırlanan kitapçığı (Ek-4), 

bb) Ticari kümes hayvanı işletmesi: Kümes hayvanlarının ticari amaçla barındırıldığı işletmeleri,

cc) Ticari olmayan kümes hayvanı işletmesi: Kendi ihtiyaçları veya tüketimleri için kümes hayvanlarını veya kapalı alanda beslenen diğer kuşları işletmelerinde barındıran veya ev hayvanı olarak bulunduran ticari amaçlı olmayan kümes hayvanı işletmelerini,

çç) Ulusal referans laboratuvarı: Newcastle hastalığı ile ilgili olarak fonksiyon ve görevleri Ek-1’ de açıklanan ve Bakanlıkça yetkilendirilen laboratuvarı,

dd) Üretim birimi: Yerleşimi ve orada bulunan kümes hayvanı veya kapalı alanda beslenen diğer kuşların günlük idareleri bakımından, aynı işletmedeki diğer birimlerden tamamen bağımsız olduğu resmi veteriner hekim tarafından onaylanan birimi,

ee) Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü: Newcastle hastalığının teşhisinden, mücadelesinden ve gözetim programlarından sorumlu olan doğrudan Bakanlığa bağlı Enstitü Müdürlüğünü,

ff) Yabani kuş: Herhangi bir işletmede tutulmayan serbest yaşayan kuşu,

gg) Yarış güvercini: Güvercin evine geri dönmek ya da başka bir hedefe uçmak üzere serbest bırakılmak amacıyla güvercin evinden alınarak nakledilen ya da nakli amaçlanan herhangi bir güvercini,

ğğ) Yetkili otorite: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Merkez veya Taşra Teşkilatında görev yapan 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu ve/veya bu Yönetmelik çerçevesinde fiziksel kontrolleri ve idari işleri yerine getirmekle yükümlü olan yetkiliyi veya bu yetkilerin devredildiği otoriteyi ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Hastalık Bildirimi, Hastalık Şüphesi ve Resmi Teyit

Hastalık bildirimi

MADDE 5 – (1) Newcastle hastalığı varlığından şüphe edilen veya bu hastalığın varlığının tespit edildiği vakalar, hastalığı bildirmekle yükümlü olan kişiler tarafından yetkili otoritelere, yetkili otoriteler tarafından derhal Bakanlığa bildirilir.

Hastalık şüphesi

MADDE 6 – (1) Bir işletmedeki kümes hayvanlarının Newcastle hastalığıyla enfekte ya da bulaşık olmasından şüphe duyuluyorsa, resmi veteriner hekim hastalığın varlığını teyit etmek ya da olmadığını saptamak amacıyla laboratuvar incelemesi için gereken örnekleri alınır.

(2) Enfeksiyon şüphesi bildirildiğinde, resmi veteriner hekim tarafından işletme derhal resmi gözetim altına alınır ve aşağıda belirtilen şartların yerine getirilmesi istenir:

a) İşletmedeki tüm kümes hayvanları yaş gruplarına göre kayıt edilir, her yaş grubunda ölen, klinik belirtileri gösteren ve göstermeyen hayvan sayısı belirlenir. Bu kayıt, şüpheli durum süresince kuluçkadan çıkan ya da ölen kuşlar da dahil edilerek güncel tutulur ve bu veriler istenildiğinde hayvan sahibi tarafından yetkili otoriteye gösterilir. Bu kayıtlar her kontrolde resmi veteriner hekim tarafından incelenir.

b) İşletmedeki tüm kümes hayvanları kendi yaşama bölümlerinde ya da aynı işletme içerisinde diğer kümes hayvanlarıyla temas etmeksizin izolasyon altında olabilecekleri bir başka yerde tutulur.

c) Hiçbir kümes hayvanı işletmeye giremez ya da işletmeden çıkarılmaz.

ç) Yumurta ürünlerinin imal edildiği ve/veya işlendiği, Bakanlık tarafından onaylanmış bir işletmeye doğrudan gönderilen yumurtalar dışında, işletmeden dışarı yumurta çıkarılmaz. Yumurtalar yetkili otorite tarafından verilmiş bir izinle nakledilir. Bu izin Ek-2’de belirtilen şartları karşılamalıdır. Sözü edilen işletmenin çalışma onayı aşağıdaki koşullarda verilmelidir:

1) İşletmelerin ve ambalaj merkezlerinin denetimi ve izlenmesi düzenli olarak, yetkili otoritenin sorumluluğunda yürütülür; yetkili otorite bu Yönetmeliğe uyulmasını sağlamak amacıyla işletmelerin bütün bölümlerini her zaman denetleyebilir.

2) Bu denetimler gerekli şartların hepsinin karşılanmadığını ortaya koyarsa, yetkili otorite uygun önlemleri alır.

d) İşletme ile kümes hayvanlarının barındırıldıkları binaların giriş ve çıkışlarında uygun dezenfeksiyon araçları kullanılır.

e) Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesi uyarınca epidemiyolojik bir inceleme yapılır.

f) Aşağıda belirtilen hareketler yetkili otoritenin iznine tabi olur;

1) İnsanların, diğer hayvanların ve araçların işletmeye girişi veya oradan ayrılışı,

2) Kümes hayvanlarının; eti, karkasları veya imha edilecek karkasları, hayvan yemleri, araç-gereçleri, atıkları, dışkıları, gübre ve altlıkları veya Newcastle hastalığının geçişine neden olabilecek diğer etkenler.

(3) Hastalık şüphesinin bulunduğu bir kümeste işletmenin sahibi ya da bakıcısı, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen önlemler yürürlüğe konana kadar, (e) bendi dışında ikinci fıkraya uygunluğunu sağlamak için tüm gerekli önlemleri alır.

(4) Yerleri, yapıları ya da hastalık şüphesinin bulunduğu kanatlı işletmesi ile temasları nedeniyle olası bulaşıklık şüphesi uyandıran diğer kanatlı işletmeleri için, resmi veteriner hekim, bu maddenin ikinci fıkrasında öngörülen önlemlerden herhangi birini uygulayabilir.

(5) Bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında sözü edilen önlemler, Newcastle hastalığı şüphesinin ortadan kalktığına resmi veteriner hekim tarafından karar verilene kadar sürdürülür.

Resmi teyit

MADDE 7 – (1) Bir işletmede Newcastle hastalığının varlığı resmi olarak teyit edildikten sonra, yetkili otorite bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen önlemlere ek olarak aşağıdaki önlemlerin de alınmasını sağlar;

a) İşletmedeki bütün kümes hayvanları geciktirilmeden mahallinde itlaf edilir. Ölen veya itlaf edilen tüm kümes hayvanları ile tüm yumurtalar imha edilir. İtlaf ve imha işlemleri uygun yöntemlerle ve hastalığın yayılma riskini en aza indirecek biçimde yapılır.

b) Bulaşmaya açık hayvan yemi, dışkı ya da atık gibi maddeler imha edilir ya da Ek-3’de belirtilen prosedürlere uygun bir işleme tabi tutulur. Resmi veteriner hekimin talimatları doğrultusunda yürütülen bu işlemler, Newcastle hastalığı virüsünün yok edilmesine kadar devam eder.

c) Hastalığın varsayılan inkübasyon dönemi sırasında işletmedeki kümes hayvanları kesilmiş ise, bu kümes hayvanlarından elde edilen etler mümkün olduğunca geriye dönük izlenerek imha edilir.

ç) Hastalığın varsayılan inkübasyon dönemi sırasında elde edilen ve işletmeden çıkan kuluçkalık yumurtalar mümkün olduğunca  geriye dönük izlenerek imha edilir. Ancak bu yumurtalardan civciv çıkmış ise, bu hayvanlar resmi gözetim altına alınır. Hastalığın varsayılan inkübasyon dönemi sırasında elde edilen ve işletmeden çıkan sofralık yumurtaların, nakilden önce uygun bir şekilde dezenfekte edilmediğinin tespiti halinde mümkün olduğunca geriye dönük izlenerek imha edilir.

d) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen işlemlerin yerine getirilmesinden sonra, kümes hayvanlarının barındırılmasında kullanılan binalar ve çevreleri, nakliye için kullanılan araçlar ve bulaşık olma olasılığı olan tüm ekipmanlar bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesi hükümlerine uygun olarak temizlenir ve dezenfekte edilir.

e) Bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde öngörülen işlemlerin tamamlanmasını takiben yirmibir gün boyunca işletmeye hiçbir kümes hayvanı sokulmaz.

f) Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesi uyarınca bir epidemiyolojik inceleme yürütülür.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında öngörülen önlemler, yerleri, yapıları ya da hastalık teyidinin olduğu işletmeyle temasları nedeniyle olası bulaşıklık şüphesi uyandıran komşu işletmeleri de kapsayacak biçimde yetkili otorite tarafından genişletilebilir.

(3) Newcastle hastalığının klinik belirtilerini göstermeyen bir kanatlı sürüsünde, Teşhiste Metot Birliği kitapçığında açıklanan intraserebral patojenite indeksi (ICPI) 0,7’den yüksek ve 1,2’den düşük bir Newcastle hastalığı virüsü suşu izole edildiği ve Ulusal referans laboratuvarı tarafından söz konusu virüs izolatının zayıflatılmış bir Newcastle hastalığı canlı aşısından kaynaklandığı tespit edilirse, yetkili otorite ilgili işletmenin otuz gün boyunca resmi gözetim altında kalmasını ve özellikle aşağıdaki şartların uygulanmasını sağlar;

a) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a), (b), (ç), (d) ve (f) bentlerinde bulunan hükümler uygulanır.

b) Yetkili otorite tarafından gösterilecek bir kesimhaneye doğrudan gönderilecekler dışında hiçbir kümes hayvanının işletmeden ayrılmaması kaydıyla, bu maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen şartlardan istisna tutabilir.

c) Kesimhane sorumlu veteriner hekimi, bu kümes hayvanlarının kesim için kendilerine gönderilme isteğini yetkili otoriteye bildirerek kümes hayvanları kesimhaneye varır varmaz diğer kümes hayvanlarından ayrı tutulmasını ve ayrı kesilmesini sağlar.

(4) Bu maddenin üçüncü fıkrasında sözü edilen kümes hayvanlarından elde edilen taze etler sağlık işareti taşır.

(5) Bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen koşullar, Avrupa Birliği ülkelerindeki Newcastle hastalığı aşılarının kullanımına ait kuralların kabul edilmesi amacıyla bilimsel araştırmalardaki gelişmeler göz önüne alınarak değerlendirilir.

Bir işletmede birkaç ayrı sürü bulunması

MADDE 8 – (1) İki veya daha fazla ayrı sürü barındıran işletmelerde yetkili otorite, enfekte bir işletmenin sağlıklı sürülerine yönelik olarak, resmi veteriner hekimin bu işletmede, sürüleri barındırma, bakım ve besleme hususunda işlemlerin tamamen ayrı yürütüldüğünü ve böylece virüsün bir sürüden diğerine yayılmasının mümkün olmadığını teyit etmesi koşuluyla, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen şartlardan istisna tutabilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Epidemiyolojik Araştırma ve Resmi Kontrol

Epidemiyolojik araştırma

MADDE 9 – (1) Epidemiyolojik araştırmalar;

a) Newcastle hastalığının işletmede ya da güvercin evinde var olduğu düşünülen süre,

b) Newcastle hastalığının işletmede ya da güvercin evindeki olası kökeni ve aynı kaynaktan enfekte veya kontamine olması muhtemel olan kümes hayvanlarının, güvercinlerin ya da kapalı beslenen diğer kuşların var olduğu diğer işletme veya güvercin evlerinin belirlenmesi,

c) Newcastle hastalığı virüsünü söz konusu işletme ya da güvercin evine veya işletme ya da güvercin evinden taşıma olasılığı olan kişilerin, kümes hayvanlarının, güvercinlerin ya da kapalı beslenen diğer kuşların, yumurtaların, et ve karkasların ve tüm diğer araç veya maddelerin hareketi, konusunda olması zorunludur.

(2) Newcastle hastalığının eradikasyonunu sağlamak için gerekli tüm önlemlerin uygulanması, yürütülecek epidemiyolojik araştırmalar ve koordinasyon Bakanlık tarafından yapılır.

Resmi kontrol

MADDE 10 – (1) Yetkili otorite aşağıda belirtilen kontrolleri yapar.

a) Resmi veteriner hekim,  herhangi bir işletmede kişilerin, hayvanların ya da araçların hareketiyle ya da başka bir nedenle kümes hayvanlarının kontaminasyonundan şüphe ettiği durumlarda, bu işletmeler bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca resmi kontrol altına alınır.

b) Resmi kontrolün amacı; Newcastle hastalığı şüphelerini hemen saptayabilmek, kümes hayvanlarının sayımını yapmak ve hareketlerini izlemek ve uygun durumlarda bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde öngörülen tedbirleri almaktır.

c) Bir işletme bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında kontrol altında tutuluyorsa, yetkili otorite, resmi gözetim altında tutulan ve derhal kesimi yapılmak üzere, doğrudan bir kesimhaneye nakledilecek kümes hayvanları dışında, işletmeden kümes hayvanlarının çıkışını yasaklar. Derhal kesim yapılmak üzere, doğrudan bir kesimhaneye nakledilecek kümes hayvanları için bir izin verilmeden önce, resmi veteriner hekim tarafından işletmede Newcastle hastalığının bulunmadığını belirlemek amacıyla klinik bir inceleme yapılır. Bu maddede sözü edilen hareket kısıtlamaları, olası bulaşmanın en son gününü takiben yirmibir gün süreyle uygulanır.

ç) Yetkili otorite, koşullar uygun olduğu sürece, kümes hayvanlarının ayrı bir görevli tarafından tamamen ayrı bir şekilde barındırılması, bakımı ve beslenmesi şartı ile bu maddede öngörülen önlemleri işletmenin bir kısmı ve kümes hayvanlarının içinde bulunduğu yer ile sınırlayabilir.

d) Resmi veteriner hekim; yarış güvercinlerinin ya da herhangi bir güvercin evinin Newcastle hastalığı virüsüyle bulaşık olduğundan şüphelenmek için geçerli nedenleri olduğu takdirde, bu yarış güvercinlerinin güvercin evinin dışına tüm hareketlerinin yirmibir gün süreyle yasaklanması dahil olmak üzere, kısıtlamalara tabi tutulmasını sağlayacak gerekli bütün önlemleri alır.

Koruma ve gözetim alanları

MADDE 11 – (1) Newcastle hastalığı tanısı kümes hayvanlarında resmi olarak teyit edildikten sonra, yetkili otorite mihrak etrafında yarıçapı en az 3 kilometre olacak şekilde bir koruma alanı, koruma alanını da içerecek şekilde mihrak etrafında yarıçapı en az 10 kilometre olacak şekilde bir gözetim alanı oluşturur. Bu alanların oluşturulmasında Newcastle hastalığına ilişkin coğrafik, idari, ekolojik ve epizootik unsurlar ve işletmelerin izlenmesi göz önüne alınır.

(2) Koruma alanında uygulanan önlemler şunlardır;

a) Alan içerisinde kümes hayvanı olan tüm işletmeler belirlenir.

b) Kümes hayvanı olan tüm işletmelere düzenli aralıklarla kontroller yapılır, gerekiyorsa laboratuvar incelemesi için numune alımı da dahil olmak üzere bu kümes hayvanlarının klinik muayenesi yapılarak bu kontrollerin ve bulguların kayıtları tutulur.

c) Tüm kümes hayvanları yaşadıkları bölmelerde ya da izole olacakları bir yerde tutulur.

ç) İşletmenin girişinde ve çıkışında uygun dezenfeksiyon işlemleri yapılır.

d) Alan içerisinde kümes hayvanları, bunların karkasları ve yumurtalarıyla uğraşan kişilerin hareketleri ile kümes hayvanlarını, bunların karkasları ve yumurtalarını taşıyan araçların hareketleri, ana otoyollardan ve demiryollarından transit geçiş dışında yasaklanır.

e) Yetkili otorite nakliye izni vermediği sürece, kümes hayvanlarının ve kuluçkalık yumurtaların bulundukları işletmeden uzaklaştırılması konusunda aşağıdaki yasaklamalara uyulur;             

1) Tercihen enfekte alanda yer alan bir kesimhaneye veya bu mümkün değilse, yetkili otorite tarafından koruma alanı dışında gösterilecek bir kesimhaneye derhal kesilmek üzere götürülecek kümes hayvanları resmi veteriner hekim tarafından veya onun gözetiminde mühürlenen araçlarla taşınır.

2) Birkaç günlük civcivler ya da yumurtlamaya hazır piliçlerin gözetim alanı içerisinde, başka kümes hayvanı içermeyen bir işletmeye gönderilmeleri için imkan yoksa yetkili otorite sözü edilen civcivlerin ve piliçlerin gözetim alanı dışında bir işletmeye gönderilmelerine izin verebilir. Söz konusu işletmeler bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca resmi kontrol altında tutulur.

3) Kuluçkalık yumurtaların yetkili otorite tarafından belirlenmiş bir kuluçkahaneye gönderilmesi için sevkiyat öncesinde, yumurtalar ve ambalajları dezenfekte edilir.

4) Bu maddenin ikinci fıkrasının (e) bendinin (1), (2) ve (3) nolu alt bentlerinde izin verilen hareketler resmi kontrol altında yürütülür. Bu hareketlere ancak resmi veteriner hekim tarafından işletmenin sağlık denetimi yapıldıktan sonra izin verilebilir. Nakliye araçları kullanım öncesinde ve sonrasında temizlenir ve dezenfekte edilir.

f) Kümes hayvanları gübresinin ve kümes atıklarının izinsiz olarak kaldırılması ya da yayılması yasaklanır.

g) Kümes hayvanlarının ya da diğer kuşların fuar, pazar, gösteri ya da başka amaçlarla toplanması yasaklanır.

(3) Koruma alanında uygulanan önlemler, bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesi uyarınca enfekte işletmede ön temizleme ve dezenfeksiyon işlemlerinin yapılmasını takiben yirmibir gün süreyle uygulanır. Böylece koruma alanı gözetim alanının bir parçası olacaktır.

(4) Gözetim alanında aşağıda belirtilen önlemler uygulanır;

a) Alan içerisinde kümes hayvanı olan tüm işletmeler belirlenir.

b) Alan içerisinde kümes hayvanları ve kuluçkalık yumurta hareketleri kontrollü yapılır.

c) Kümes hayvanlarının yetkili otorite tarafından alan dışında gösterilecek bir kesimhaneye doğrudan hareketi hariç, ilk yirmibir gün boyunca alan dışına hareketleri yasaklanır.

ç) Gözetim bölgesinden kesimhaneye gönderilen kümes hayvanlarının etlerine özel bir sağlık işareti uygulanır.

d) Sevkiyat öncesinde yumurtaların ve ambalajlarının dezenfekte edilmesi şartı ile kuluçkalık yumurtaların, yetkili otorite tarafından belirlenmiş bir kuluçkahaneye gönderilmesi hariç, gözetim alanı dışına hareketleri yasaklanır.

e) Kümes hayvanları gübresinin ve kümes atıklarının alan dışına hareketleri yasaklanır.

f) Kümes hayvanlarının ya da diğer kuşların fuarlarda, pazarlarda, gösterilerde veya başka amaçlarla toplanması yasaklanır.

g) Bu maddenin dördüncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerindeki hükümler saklı kalmak kaydıyla, kümes hayvanlarının ana otoyollardan ve demiryollarından transit geçişi dışında, nakliyeleri yasaklanır.

(5) Gözetim alanında uygulanan önlemler, bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesi uyarınca enfekte işletmede ön temizleme ve dezenfeksiyon işlemlerinin yapılmasını takiben en az otuz gün süreyle uygulanır.

(6) Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde sözü edilen epidemiyolojik araştırma sonucunun, hastalığın ortaya çıkışının bulaşma belirtileri içermeyen bir enfeksiyon nedeniyle olduğunu teyit etmesi durumunda, koruma ve gözetim alanlarının büyüklüğüyle süresi azaltılabilir.

Hareketlerin izlenmesi

MADDE 12 – (1) Yetkili otorite; yumurtaların, kümes hayvanlarının ve kapalı beslenen diğer kuşların hareketlerinin izlenmesine izin veren düzenlemeleri yapar.

(2) Kümes hayvanlarının ve/veya yarış güvercinlerinin ve/veya kapalı beslenen diğer kuşların sahipleri veya bakıcıları; yetkili otoritenin talep etmesi halinde, işletmesine giren ya da çıkan kümes hayvanları ve yumurtalarla ilgili bilgi ve bunun yanı sıra yarış güvercinlerinin katıldıkları yarışlara ya da gösterilere ilişkin bilgileri verir.

(3) Kümes hayvanlarının, yumurtaların, yarış güvercinlerinin ve kapalı beslenen diğer kuşların nakliyesi ya da pazarlamasıyla uğraşan herkes; naklettikleri ya da pazarladıkları kümes hayvanlarının, yumurtaların, yarış güvercinlerinin ve kapalı beslenen diğer kuşların hareketine ilişkin olarak yetkili otoriteye bilgi verir.

Temizleme ve dezenfeksiyon

MADDE 13 – (1) Kullanılacak dezenfektanlar ve bunların bileşimleri yetkili otorite tarafından onaylanır. Temizleme ve dezenfeksiyon işlemleri;

a) Resmi veteriner hekim tarafından verilen talimatlara,

b) Resmi gözetim altında Ek-3’ de belirtilen enfekte bir işletmenin temizlenmesi ve dezenfeksiyonuna ilişkin prosedüre,

uygun olarak yapılır.

Numunelerin toplanması ve testler

MADDE 14 – (1) Numunelerin alınması ve Newcastle hastalığı virüsünün varlığının saptanmasına yönelik laboratuvar testleri Ek-4’ de belirtilen Bakanlık tarafından hazırlanan teşhiste metot birliği kitapçığı uyarınca yapılır.

Bilgilendirme

MADDE 15 – (1) Yetkili otorite; koruma ve gözetim alanlarındaki kişilerin, yürürlüğe konan kısıtlamalar konusunda bilgilendirilmelerine ve söz konusu önlemlerin doğru biçimde uygulanmalarına yönelik tüm gerekli düzenlemeleri yapar.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Laboratuvarlar ve Aşılama

Laboratuvarlar

MADDE 16 – (1) Bakanlık;

a) Newcastle hastalığı virüsünün eksiksiz antijenik ve biyolojik tiplendirmesini yapabilecek ve bölgesel tanı laboratuvarlarında elde edilen sonuçları teyit edecek teknik altyapı ve uzman personelin bulunduğu ulusal bir laboratuvarı,

b) Bölgesel laboratuvarlarda hastalığın teşhisinde kullanılacak test reaktiflerinin üretilip ve/veya kontrol edildiği ulusal bir referans laboratuvarı,

c) Ülkede profilaktik kullanımına izin verilen ya da acil kullanım için stoklanan aşıların etki, potens ve saflık yönünden test edileceği ulusal bir referans laboratuvarı,

belirler.

(2) Ulusal referans laboratuvarı uluslar arası standart tanı metotlarının ve test reaktiflerinin kullanılmasından ve aşıların test edilmesinin koordinasyonundan sorumludur.

(3) Ulusal referans laboratuvarı, ülke içerisindeki tüm Newcastle hastalığı teşhis laboratuvarlarında belirlenen uluslar arası standartların ve teşhis yöntemlerinin koordinasyonundan sorumludur. Bu nedenle;

a) Bölgesel laboratuvarlara test reaktiflerini temin eder.

b) Bu amaçla kullanılan tüm test reaktiflerinin kalitesini kontrol eder.

c) Periyodik olarak karşılaştırmalı testler düzenler.

ç) Ülke içerisinde teyit edilen vakalardan elde edilen Newcastle hastalığı virüsü izolatlarını saklar.

d) Bölgesel teşhis laboratuvarlarında elde edilen pozitif sonuçların teyidini sağlar.

(4) Ulusal referans laboratuvarı, Dünya Hayvan Sağlığı Örgütünün (OIE) referans laboratuvarıyla ilişki kurar.

Aşılama

MADDE 17 – (1) Newcastle hastalığına karşı, Bakanlık tarafından izin verilen aşılar kullanılarak, profilaktik amaçlarla ya da hastalık ortaya çıktığında yürütülecek kontrol önlemlerini tamamlamak amacıyla aşılama yapılabilir. Newcastle hastalığına karşı aşı kullanımına ilişkin kriterler Bakanlıkça belirlenir.

Güvercinlerin aşılanması

MADDE 18 – (1) Bakanlık, yarış ve posta güvercinlerine yönelik bir aşılama programının oluşturulmasını sağlamakla yetkilidir. Böyle bir programın kapsamı saklı kalmak koşuluyla, yarış ve gösterilerin düzenleyicileri, sadece Newcastle hastalığına karşı aşılanmış yarış güvercinlerinin yarış ve gösterilere alınmasını sağlayacak gerekli önlemleri alır.

Acil aşılama

MADDE 19 – (1) Newcastle hastalığı varlığının teyit edildiği durumlarda, yetkili otorite, bu Yönetmelikte öngörülen diğer kontrol önlemlerini tamamlamak amacıyla, belirlenen kümes hayvanı türlerinin resmi kontrol altında hızlı ve sistematik biçimde aşılanacağı bir bölgesel alan ve süre belirleyebilir.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında sözü edilen durumda, bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sözü edilen kısıtlamalara tabi işletmedeki kümes hayvanlarının aşılanması ya da yeniden aşılanması yasaktır.

(3) Bu maddenin birinci fıkrasında sözü edilen durumda;

a) Belirlenen kümes hayvanı türleri mümkün olan en kısa zamanda aşılanır.

b) Günlük civciv ya da aşılama alanı içerisinde bir işletmeye nakledildiği belirlenen tüm kümes hayvan türleri aşılanmalı ya da aşılanmış olmalıdır.

c) Bu maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendinde öngörülen aşılama işlemi süresince, aşılama alanı içerisindeki işletmelerde bulunan bütün kümes hayvanı türleri bulundukları işletmelerde kalır. Ancak;

1) Aşılama alanı içerisinde aşılanacakları bir işletmeye nakledilen birkaç günlük civcivlerin hareketlerine,

2) Derhal kesilmek üzere doğrudan aşılama alanı dışında bir kesimhaneye nakledilen kümes hayvanlarının hareketlerine, resmi veteriner hekimin işletmede bir sağlık incelemesi yapmasından sonra, izin verilir.

ç) Bu maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendinde öngörülen işlemler tamamlandığında aşılama alanı dışına hareketlerine;

1) Et üretimi amaçlı birkaç günlük civcivlerin aşılanacakları bir işletmeye nakledilmeleri ve nakledilen kümes hayvanlarının kesilinceye kadar gözetim altında tutulmaları,

2) Derhal kesimi amaçlanan kümes hayvanlarının kesimden en az yirmibir gün önce aşılanmış olmaları,

3) En azından yirmibir gün önce aşılanmış damızlık kümes hayvanları kökenli kuluçkalık yumurtalar, sofralık yumurtalar ve ambalajlarının hareket öncesinde dezenfekte edilmesi, koşuluyla izin verilebilir.

(4) Bu maddenin üçüncü fıkrasının (b) ve (ç) bentleri, birinci fıkrasında öngörülen aşılama işlemlerinin tamamlanmasını takiben üç ay süreyle uygulanır. Bir veya daha fazla tekrar için bu süre üç aylık sürelerle uzatılabilir.

(5) Bu maddenin üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerine istisna olarak, yetkili otorite, özel bilimsel değeri olan sürüleri ve bu sürülerin sağlığının korunması için gereken tüm önlemlerin alınması ve periyodik olarak serolojik kontrollere tabi tutulmaları koşuluyla, sistematik aşılamadan muaf tutabilirler.

(6) Bakanlık hastalık durumunun gelişimini izler ve gerektiğinde özellikle hareket ve aşılamanın kontrolüne ilişkin kararlar alır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Taşıyıcı güvercinler ya da kapalı beslenen kuşlar

MADDE 20 – (1) Kapalı beslenen kuşların ya da posta güvercinlerinin Newcastle hastalığı ile enfekte olmasından şüphelenildiği durumlarda, resmi veteriner hekim, hastalık varlığının teyit edilmesine ya da bildirilmesine ilişkin resmi araştırma prosedürlerini derhal başlatır. Özellikle laboratuvar incelemesi için yeterli numune alır.

(2) Yetkili otorite, şüpheye ilişkin bildirimi alır almaz, işletmeyi ya da güvercin evini resmi kontrol altına alarak ve hiçbir güvercin ya da kapalı beslenen kuşun veya Newcastle hastalığını taşıyabilecek herhangi bir şeyin güvercin evi ya da işletme dışına çıkartılmaması için gereken önlemleri alır.

(3) Bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında öngörülen önlemler, resmi veteriner hekim tarafından Newcastle hastalığı şüphesinin ortadan kalktığı bildirilene kadar devam eder.

(4) Newcastle hastalığı resmi olarak teyit edilir edilmez, yetkili otorite, diğer önlemlerin yanı sıra, aşağıdaki önlemleri alır.

a) Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (d) ve (e) bentlerinde öngörülen kontrol ve eradikasyon önlemlerinin taşıyıcı güvercinlere ya da kapalı beslenen kuşlara ve Newcastle hastalığı ile enfekte güvercin evlerine uygulanmasını veya aşağıdaki şartların yerine getirilmesini sağlar.

1) Newcastle hastalığının klinik belirtilerinin kaybolmasını takiben en az altmış gün süreyle güvercinlerin ya da kapalı beslenen kuşların güvercin evi ya da işletme dışına hareketinin yasaklanması.

2) Bulaşık olma olasılığı bulunan her türlü madde ya da atığın imhası ve bu maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendinin (1) nolu alt bendinde sözü edilen altmış günlük süre boyunca biriken tüm atıkların tamamen ya da işleme tabi tutularak imhasının sağlanması.

b) Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesi uyarınca bir epidemiyolojik araştırma yürütülmesini sağlar.

Yiyecek atıkları

MADDE 21 – (1) Gemiler, kara araçları ya da hava araçları gibi uluslararası nakliye biçimlerinden kaynaklanan yiyecek atıklarının kümes hayvanlarının beslenmesinde kullanımı yasaktır.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında tanımlananlar dışındaki atıkların ya da kümes kaynaklı yiyecek atıklarının kümes hayvanlarının beslenmesinde kullanılacak ise uygun işletmelerde Newcastle hastalığı virüsünün imhasını sağlayacak ısıl işlemlerin uygulanmasından sonra izin verilebilir.

Acil durum planı

MADDE 22 – (1) Bakanlık, Newcastle hastalığının ortaya çıkması durumunda uygulanacak ulusal önlemleri belirleyen bir acil durum planı hazırlar.

(2) Planın hazırlanmasında uygulanacak kriterler Ek-5’de belirtilmiştir.

(3) Bu plan daha sonra durumdaki gelişmeler göz önüne alınarak değiştirilebilir.

Düzenleme yetkisi

MADDE 23 – (1) Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak üzere diğer alt düzenleyici işlemleri çıkarmaya yetkilidir.

Yürürlük

MADDE 24 – (1) Bu Yönetmeliğin;

a) 7 nci maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları ile 11 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (ç) bendi Avrupa Birliğine tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi takip eden ay başında,

b) Diğer maddeleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 25 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

Ek – 1

ULUSAL REFERANS LABORATUVARININ FONKSİYONU VE GÖREVLERİ

1- Ulusal referans laboratuvarı Newcastle hastalığının varlığını saptamada ve virüs izolatlarının genetik tip tayininde kullanılan laboratuvar testlerinin Teşhiste Metot Birliği Kitapçığı çerçevesinde yapılmasını sağlamaktan sorumludur. Bu amaçla, uluslararası referans laboratuvarı veya diğer ulusal laboratuvarlarla özel anlaşmalar yapabilir.

2- Ulusal referans laboratuvarı, ülkedeki Newcastle hastalığı teşhis laboratuvarlarındaki standartları ve teşhis metotlarını koordine etmekle yükümlüdür. Bu amaçla;

a) Tanı reaktiflerine sahip resmî veya özel laboratuvarlar kurulmasına teknik destek sağlayabilir.

b) Ülkede hastalığın teşhisinde kullanılan tüm tanı reaktiflerinin kalitesini kontrol eder.

c) Periyodik olarak karşılaştırmalı testler düzenler.

ç) Ülkede saptanan mihraklardan izole edilen Newcastle hastalığı virüs izolatlarını toplar.

Ek – 2

BU YÖNETMELİĞİN 6 NCI MADDESİNİN İKİNCİ FIKRASININ (ç)

BENDİNDEKİ ŞARTLARA TABİ İŞLETMELER DIŞINA YUMURTA

ÇIKARILMASI İÇİN YETKİ VERİLMESİ

1- Yetkili otorite tarafından şüpheli bir işletmeden, bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca Bakanlık tarafından yumurta ürünleri işletme ve üretim izni verilmiş ve onaylanmış işletmelere yumurta nakli için izin verilmesinde aşağıda belirtilen şartlar aranır;

a) Şüpheli bir işletmeden çıkarılacak yumurtalar için izin verilmesinde yumurtaların taşıması gereken şartlar;

(1) Yumurta ürünleri üretiminde kullanılması planlanan yumurtaların taşıması zorunlu şartlar şunlardır;

(aa) Yumurta ürünleri üretiminde kullanılacak olan yumurtalar paketlenmiş olmalıdır.

(bb) Bu ekin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) nolu alt bendindeki yumurta ürünlerinin üretiminde kullanılacak yumurtalar yalnızca insan tüketimine uygun, kuluçka safhasında olmayan yumurtalar olmak zorundadır ve ayrıca bu yumurtaların kabukları tam olarak gelişmiş, kabuklarında çatlak ve kırık bulunmayan özellikte olmaları zorunludur.

(cc) İnsanlar tarafından tüketilmesi sakıncalı olan yumurtalar tekrar insan tüketimine sunulamayacak şekilde uzaklaştırılır ve imha edilir. Bunlar derhal ayrı odalara alınır.

(2) Bu ekin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) nolu alt bendinde belirtilen şartlara bir istisna olarak, üretildiği çiftlikteki paketleme merkezlerinden doğrudan bu ekin birinci fıkrasında belirtilen onaylı işletmelere gönderilen ve bu işletmelerde kırılan çatlak yumurtalar en kısa zamanda üretimde kullanılabilir.

(3) Şüpheli bir işletmeden bu ekin birinci fıkrasında belirtilen onaylı işletmeye doğrudan gönderilecek yumurtaların, şüpheli işletmeden sorumlu resmi veteriner hekim tarafından her bir kolisinin mühürlenmiş olması ve bu ekin birinci fıkrasında belirtilen onaylı işletmeye taşınması işleminin sonuna kadar mühürlü kalması zorunludur. 

b) Şüpheli işletmeden sorumlu resmi veteriner hekimin, bu ekin birinci fıkrasında belirtilen onaylı işletmenin bağlı olduğu yetkili otoriteye yumurtaların bu ekin birinci fıkrasında belirtilen onaylı işletmeye gönderilme amacı hakkında bilgi vermesi zorunludur.

c) Bu ekin birinci fıkrasında belirtilen onaylı işletmenin bağlı olduğu yetkili otorite aşağıdaki şartların sağlanmasından ve uygulanmasından sorumludur;

(1) Bu ekin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) nolu alt bendinde belirtilen yumurtalar gelişlerinden itibaren işlemeye alınacakları zamana kadar diğer yumurtalardan ayrı, izole bir şekilde muhafaza edilmelidirler.

(2) Bu tür yumurtaların kabukları yüksek risk taşıyan materyal olarak kabul edilirler ve aşağıda belirtilen işlemlere tabi tutulurlar;

(aa) Yüksek risk taşıyan materyaller merkezi ısıları 133 ºC olmak üzere 3 bar basınç altında en az 20 dakika ısı işlemine tabi tutulur,

(bb) Isı işlemini izlemek amacı ile ısıtma prosesinin kritik aşamalarında sıcaklık derecesi kaydedici termografların bulunması sağlanır,

(cc) Diğer ısı işlemi araçları mikrobiyolojik güvenlik yönünden eşit garantileri sağladığı Bakanlık tarafından onaylanmak şartı ile kullanılabilirler.

(3) Bu ekin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) nolu alt bendinde paketleme materyali, yumurta taşımada kullanılan nakil araçları ve yumurtaların temas etmesi söz konusu olan bütün bina ve bina bölümleri Newcastle hastalığı virüsünü yok edecek şekilde temizlenmiş ve dezenfekte edilmiş olmalıdır.

(4) Şüpheli işletmeden sorumlu resmi veteriner hekime, işlenmiş yumurtalar hakkında bütün bilgiler iletilir.

Ek – 3

ENFEKTE KÜMESLERİN TEMİZLİK VE DEZENFEKSİYON PROSEDÜRÜ

Ön temizlik ve dezenfeksiyon

1- Kanatlı karkasları atık olarak atılmak üzere uzaklaştırıldığı anda, kanatlıların barındırıldığı barınaklar ve kesim veya postmortem muayene sırasında kontamine olmuş olan diğer binaların, avlu, depo vs.nin tüm bölümleri, bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesindeki şartlara uygun olarak kullanılması onaylanmış olan dezenfektanlarla dezenfekte edilir.

2- Bina, avluları ve kullanım malzemelerini kontamine etme ihtimali bulunan bütün kanatlı dokuları veya yumurtalar dikkatli bir şekilde toplanarak karkaslarla birlikte atılmak üzere gerekli işlemlere tabi tutulur.

3- Kullanılan dezenfektan yüzeylerde en az yirmidört saat süre ile kalmalıdır.

Nihai temizlik ve dezenfeksiyon

1- Bütün yüzeylerdeki yağ ve kir, yağ giderici bir ajanla temizlendikten sonra yüzeyler su ile yıkanır.

2- Bu ekin birinci fıkrasında belirtildiği şekilde su ile yıkama işleminden sonra, dezenfektan ile spreyleme işlemi yapılır.

3- Yedi gün sonra barınaklar tekrar yağ giderici ajanla muamele edilir, soğuk su ile yıkanır ve dezenfektan ile spreylenir ve tekrar su ile yıkanır.

4- Kullanılan çöp ve gübreye, virüsü öldürme etkisi bulunan bir metot ile muamele edilir. Bu metot aşağıdaki uygulamalardan en az birisini içinde bulundurmalıdır;

a) Yakma ya da 70 ºC sıcaklıkta buharla muamele,

b) Solucan ya da vahşi kuşların ulaşamayacağı derinlikte gömme,

c) Yığma ve ıslatma (fermantasyon oluşturulması gerekiyorsa), 20 ºC sıcaklığı muhafaza etmek amacı ile örtme ve bu örtüyü kırkiki gün boyunca devam ettirme ve böylece solucan ve vahşi kuşların erişimini engelleme.

Ek – 4

TEŞHİS YÖNTEMLERİ, TEŞHİSTE METOT BİRLİĞİ KİTAPÇIĞI VE

REFERANS LABORATUVARLAR

1- Kümes hayvanları veya kapalı beslenen kuşlarda Newcastle hastalığının varlığını tespit etmek, teşhiste bir örnekliliği sağlamak amacıyla örnekleme, teşhis yöntemleri ve laboratuvar testleri Bakanlıkça uygulamaya konulan teşhiste metot birliği kitapçığına uygun olarak gerçekleştirilir.

2- Teşhiste metot birliği kitapçığı aşağıda belirtilen;

a) Newcastle hastalığının teşhisi için gereken testleri yapan ve yetkili otorite tarafından onaylanan laboratuvarlar tarafından tespit edilecek minimum biyogüvenlik gereksinimleri ve kalite standartlarını,

b) Newcastle hastalığının teşhisi için klinik veya postmortem muayeneler yapıldığında izlenecek kriterler ve prosedürlerini,

c) Newcastle hastalığının teşhisi ve bulaşmanın tespiti amacıyla numune alma yöntemlerini de içeren bu Yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirilen serolojik ve virolojik laboratuvar testleri için kümes hayvanları veya kapalı alanda beslenen kanatlı hayvanlardan numune toplanması için gereken kriterler ve prosedürlerini, uyulması gereken biyogüvenlik kurallarını,

ç) Newcastle hastalığının teşhisi için kullanılan laboratuvar testlerini,

(1) Ayırıcı teşhis için testleri,

(2) Aşılı ve saha suşuyla enfekte kanatlıları birbirinden ayırt etmek için yapılan uygun testleri,

(3) Laboratuvar testlerinin sonuçlarını değerlendirmek için kriterlerini,

(4) Newcastle hastalığı virüsü izolatlarının tiplendirilmesi için gereken laboratuvar tekniklerini, kapsamalıdır.

3- Newcastle hastalığı virüsleri, genomları ve antijenleri ile teşhis, aşı araştırmaları ve üretimi sadece Bakanlık tarafından uygun biyogüvenlik önlemlerinin alındığı onaylanan laboratuvar veya kuruluşlarda gerçekleştirilir.

4- Ulusal referans laboratuvarı Bakanlıkça belirlenir.

Ek – 5

ACİL DURUM PLANLARI İÇİN MİNİMUM KRİTERLER

1- Acil durum planları en az aşağıda belirtilen kriterleri yerine getirecek nitelikte olmalıdır;

a) İlgili ülkede ulusal düzeyde bütün kontrol tedbirlerini koordine edecek bir kriz merkezi kurulmalıdır.

b) Yeterli imkanlara sahip yerel düzeyde hastalık kontrol tedbirlerini koordine edecek yerel hastalık kontrol merkezlerinin bir listesi bulundurulmalıdır.

c) Kontrol tedbirlerinin uygulanmasında görev alan personelin yeterlilikleri ve sorumlulukları hakkında ayrıntılı bilgi verilmelidir.

ç) Her yerel hastalık kontrol merkezi bir salgında görev alan tüm kişi ve kuruluşlara süratli bir şekilde ulaşabilecek özellikte olmalıdır.

d) Hastalık kontrol tedbirlerini eksiksiz bir şekilde yerine getirebilmek amacı ile gerekli ekipman ve malzeme hazır bulundurulmalıdır.

e) Enfeksiyon ve kontaminasyon şüphesi veya teyidi durumunda, karkasların uzaklaştırılması ile ilgili araçlarda dahil olmak üzere alınacak önlemlere ilişkin talimatlar detaylı olarak hazırlanmalıdır.

f) Saha ve idari işlerle ilgili prosedürlerde becerileri geliştirmeyi, kapasite ve yetenek oluşturmak ve muhafaza etmek amacı ile eğitim programları oluşturulmalıdır.

g) Teşhis laboratuvarları post-mortem muayene imkanlarına ek olarak viroloji, seroloji ve histopatoloji gibi alanlarda gerekli kapasiteye sahip olacak; hızlı teşhis için gerekli kapasiteyi muhafaza edecektir. Örneklerin hızlı bir şekilde nakli ve taşınması için düzenlemeler yapılmalıdır.

ğ) Acil bir aşılama kampanyası için gerekli Newcastle aşısı miktarları tahmini olarak hesaplanarak bu bilgiler detaylı bir şekilde muhafaza edilmelidir.

h) Acil durum planlarının uygulanması için gerekli kanuni tedbirlerin uygulanmasını sağlamak için düzenlemeler yapılmalıdır.

1 Mayıs 2007 SALI           Resmî Gazete     Sayı : 26509

TARIMSAL ÜRETİCİ BİRLİKLERİ İLE TARIMSAL ÜRETİCİ MERKEZ BİRLİKLERİNİN DENETLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununa göre kurulan tarımsal üretici birlikleri ile tarımsal üretici merkez birliklerinin denetlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, tarımsal üretici birlikleri ile tarımsal üretici merkez birliklerinin malî ve teknik olarak denetlenmesine, malî yönden denetim yapacak olan yeminli malî müşavir veya bağımsız malî denetim kuruluşlarının yetkilendirilmesine ve yetkilerinin geçici ya da sürekli olarak kaldırılmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununun 16 ncı ve 18 inci maddeleri hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bağımsız Denetleme Kuruluşu: 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan düzenleyici işlemler çerçevesinde ilan edilen sermaye piyasasında bağımsız denetleme faaliyetinde bulunacak kuruluşlar listesinde yer alan bağımsız denetim kuruluşlarını,

b) Bağımsız Malî Denetim: 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî Müşavirlik Kanunu ve/veya 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca hazırlanan sermaye piyasasında bağımsız denetim faaliyetinde bulunacak kuruluşlar listesinde yer alan bağımsız denetim kuruluşları arasından, birlikleri ve merkez birlikleri malî yönden denetlemek üzere Bakanlıkça yetkilendirilen, yeminli malî müşavirler veya bağımsız denetim kuruluşları tarafından yapılan malî denetimi ve malî denetim sonucu düzenlenen raporları,

c) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

ç) Denetçi: Birlik veya merkez birliklerini, bu Yönetmelik hükümleri uyarınca denetlemekle yetkilendirilmiş yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşlarının her kıdem ve unvandaki denetim elemanını,

d) Denetlenen Birlik: Kanuna göre kurulan ve bu Yönetmelik hükümleri uyarınca bağımsız malî denetim yaptırmak zorunda olan tarımsal üretici birlikleri veya merkez birliklerini,

e) Genel Müdürlük: Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğünü,

f) Kanun: 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununu,

g) Teknik Denetim: Merkez birliklerinin, Genel Müdürlükçe görevlendirilmiş uzman personel tarafından Kanunda belirtilen görevleri doğrultusunda teknik yönden yapılan incelemeyi, araştırmayı, rapor hazırlamayı ve yerine getirilmesi veya alınması gereken tedbirleri kapsayan denetimi,

ğ) Türkiye Denetim Standartları: 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî Müşavirlik Kanununa tabi ruhsatlı meslek mensuplarının üstlendikleri ve yetkili oldukları denetim faaliyetlerini disiplinli bir şekilde yürütebilmeleri için ulusal denetim standartlarının saptanması, belirlenmesi ve yayımlanması ile güncelliğinin korunması amacıyla Türkiye Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ve Yeminli Malî Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) bünyesinde oluşturulmuş olan Türkiye Denetim Standartları Kurulu (TÜDESK) tarafından saptanan ve yayımlanan denetim standartlarını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Bağımsız Malî Denetim ve Bağımsız Malî Denetim Yapanlara İlişkin Hükümler

Bağımsız malî denetim

MADDE 5 – (1) Bağımsız malî denetim; yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşunca görevlendirilen denetçiler tarafından bu kuruluşlar adına, denetlenen birliğe ait işlem, hesap ve malî tabloların, Türkiye Muhasebe Standartları, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri, hesap ve kayıt düzeni ile malî raporlamaya ilişkin düzenlemelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunun incelenmesi ve bu inceleme sonuçlarına dayanılarak, denetlenen birlik tarafından tutulan hesap, işlem ve kayıtlar ile düzenlenen malî tabloların doğruluğu ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığının tespiti ve rapora bağlanmasıdır.

(2) Bağımsız malî denetim, denetlenen birliğin defter, kayıt ve belgeleri üzerinden yapılır. Denetçi, gerekli gördüğü denetim usullerini kullanır.

(3) Bağımsız malî denetim uygulaması, bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde aşağıda belirtilen şekillerde yapılır.

a) Sürekli Denetim: Denetlenen birliğin ilgili hesap dönemine ilişkin faaliyetlerinin, uygulamalarının, işlem, hesap ve malî tablolarının gerekli tüm denetim teknikleri kullanılarak her yıl incelenmesidir.

b) İsteğe Bağlı Denetim: Denetlenen birliğe ait malî tabloların tasfiye, devir, birleşme ve bölünme gibi özel hâller ve/veya ihbara dayalı konular ile ihtiyaç duyulması hâlinde düzenlenen ara malî tabloların, gerekli denetim teknikleri kullanılarak sürekli denetim programına uyumlu bir biçimde denetlenmesidir. İsteğe bağlı denetim, birlik genel kurulunun kararıyla yaptırılır. Acil ihtiyaç duyulması hâlinde, ilk toplanmada genel kurulun bilgi ve onayına sunulmak üzere, yönetim kurulu da isteğe bağlı denetim başlatabilir.

c) Özel Denetim: Denetlenene ait malî tabloların, tasfiye, devir, birleşme ve bölünme gibi özel hâller ile Genel Müdürlükçe gerek görülen diğer hâllerde denetlenmesidir. Özel denetimin, Genel Müdürlüğün talebi üzerine yapılması hâlinde, denetim bu Yönetmelik hükümleri ile Genel Müdürlükçe belirlenen esaslar çerçevesinde yapılır. Denetlenen birlik, özel denetimlerini, sürekli denetimini yapan yeminli malî müşavire veya bağımsız denetim kuruluşuna yaptırabilir.

Bağımsız malî denetim yapacak yeminli malî müşavir ve bağımsız denetim kuruluşlarının belirlenmesi

MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında bağımsız malî denetim yapmak isteyen yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşları, Genel Müdürlüğün belirleyip ilan edeceği belgelerle birlikte Genel Müdürlüğe başvurur. Başvuruya ilişkin usul ve esasları belirlemeye Genel Müdürlük yetkilidir. Denetim hizmeti veren kişi veya kuruluşlar Bakanlık kararıyla denetlenen birlik nezdinde bağımsız malî denetim yapma yetkisi kazanırlar. Bağımsız malî denetim yapma yetkisi alan yeminli malî müşavir ve bağımsız denetim kuruluşlarının isim ve unvanları Bakanlık veya Genel Müdürlüğün internet sayfasından ilan edilir.

(2) Denetim yetkisi alan bağımsız denetim kuruluşu, denetimde görev alacak denetçilerin isim ve unvanlarını, denetçilerin durumlarında meydana gelen değişiklikleri yetkinin alındığı veya değişikliğin olduğu tarihi takip eden onbeş gün içinde Genel Müdürlüğe iadeli taahhütlü mektupla veya imza karşılığı bildirir.

(3) Yetki alan yeminli malî müşavirin herhangi bir nedenle ünvanını kullanamaz hâle gelmesi, kendisi tarafından en geç onbeş gün içinde Genel Müdürlüğe bildirilir. Aksi hâlde oluşabilecek zararlardan sorumlu olur.

(4) Yetkili yeminli malî müşavir ve yetkili bağımsız denetim kuruluşlarının birlikte denetim hizmeti vermesi hâlinde, bağımsız malî denetim ücreti 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî Müşavirlik Kanunu uyarınca belirlenmiş asgari ücret tarifesi tutarları dikkate alınarak taraflarca belirlenir.

(5) Bağımsız malî denetim yapma yetkisi verilen yeminli malî müşavir ve bağımsız denetim kuruluşlarına yetkilerini gösterir bir belge verilir. Genel Müdürlük, yetki belgelerine yıllık vize şartı koyabilir.

Bağımsız malî denetim sözleşmesi

MADDE 7 – (1) Denetim faaliyetinin kapsamı, yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu ile bu Yönetmelik kapsamında denetim yaptıracak birlik veya merkez birliği arasında yapılacak sözleşmeyle belirlenir. Bağımsız malî denetim sözleşmesiyle ilgili diğer hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) Hesap dönemi içinde faaliyete geçen birlik veya merkez birlikleri, bağımsız malî denetim yaptırma yükümlülüğüne takip eden hesap döneminden itibaren dâhil olur. Faaliyete yeni başlayan birliklerin veya merkez birliklerinin yapılan ilk bağımsız malî denetiminde faaliyete başlanıldığı hâlde denetlenmemiş dönem işlemleri de denetim kapsamına alınır.

b) Denetlenen birlik, yönetim kurulu kararıyla, hesap döneminin başlamasından en az bir ay öncesine kadar, o hesap dönemi için Genel Müdürlüğün yetki vererek ilan ettiği yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşlarından biriyle sözleşme imzalamak zorundadır.

c) Denetimi üstlenen yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu; denetim sürecini olumlu veya olumsuz etkileyebilecek hususlarda veya yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu değişikliğinin nedenleriyle ilgili olarak önceki dönemlerde denetimi üstlenen yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşlarından bilgi talep edebilir. Önceki dönemlerde denetimi üstlenen yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşları, bu kapsamda kendilerinden talep edilen bilgi ve belgeleri vermek zorundadır.

ç) Denetlenen birlik, imzalanan sözleşme ile sözleşme eklerini ve yapıldığı hâlde sözleşme değişikliklerini bir yazı ekinde söz konusu belgelerin nüshaları ile sözleşmenin imzalandığı ya da değişikliklerin yapıldığı tarihten itibaren yedi işgünü içinde Genel Müdürlüğe göndermek ya da teslim etmek zorundadır.

d) Denetlenen birlik, aynı yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu ile en fazla birbirini izleyen üç hesap dönemi için bağımsız malî denetim sözleşmesi imzalayabilir. Denetlenen birliğin, birbirini izleyen üç hesap dönemi için aynı yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu ile bağımsız malî denetim sözleşmesi imzalamış olması hâlinde, aynı yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu ile tekrar bağımsız malî denetim sözleşmesi imzalayabilmesi için en az bir hesap döneminin geçmesi zorunludur.

e) Denetlenen birlik; hesap döneminin başlamasından en az bir ay öncesine kadar Genel Müdürlük tarafından yetki verilerek ilan edilmiş yeminli malî müşavirlerden veya bağımsız denetim kuruluşlarından biriyle bağımsız denetim sözleşmesi imzalayamazsa, hesap döneminin başlangıcından itibaren bir ay daha süre verilir. Denetlenen birlik, bu hâlde de denetçi belirleyip sözleşme imzalayamadığı takdirde, durumu gerekçeleriyle birlikte yedi işgünü içinde Genel Müdürlüğe bildirir. Bu durumda, denetlenen birlik Genel Müdürlüğün belirleyeceği bağımsız denetim yetkisine haiz en az üç yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşundan birisiyle yedi işgünü içinde sözleşme imzalar.

(2) Denetim sözleşmelerinde asgarî olarak aşağıdaki unsurların bulunması zorunludur.

a) Denetimde görevlendirilecek yeminli malî müşavir veya kuruluşun sorumlu ortak başdenetçi, başdenetçi, kıdemli denetçi ve denetçi ile bunların yedekleri ve yardımcılarının adı ve soyadı,

b) Denetimin amacı, kapsamı varsa özel nedenleri,

c) Yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu tarafından anlaşma kapsamında sunulacak hizmetler,

ç) Tarafların sorumluluk ve yükümlülükleri,

d) Denetimin başlama ve tahmini bitiş tarihleri,

e) Denetim ekibinde görevlendirilenlerin unvanları, öngörülen çalışma süreleri ve her biri için uygun görülen, ücret tutarının ayrıntılı dökümünü de içerecek şekilde, bağımsız malî denetim ücreti.

Bağımsız malî denetimde tarafların sorumlulukları ve yasaklar

MADDE 8 – (1) Bağımsız malî denetimde tarafların sorumlulukları ve yasaklar aşağıda belirtilmiştir.

a) Denetim işlemini ilgilendiren tüm bilgi ve belgelerin denetlenen birlik tarafından yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşuna verilmemesi, denetim faaliyeti sırasında ilgili her türlü mevzuat hükümlerine ve malî raporlamaya ilişkin düzenlemelere aykırı işlemlerin, hata ve hilelerin tespit edilmesi ve denetlenen birliğin bunları denetim aşamasında gidermemesi durumunda, bu husus denetçi tarafından ivedilikle denetlenen birliğin yönetim kuruluna bildirilir ve denetçi görüşü bu çerçevede oluşturulur. Adlî yargıya intikali gerekli olan ve suç teşkil eden hâllerde, yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu, denetlenen birlik hakkında Genel Müdürlük kanalıyla savcılığa suç duyurusunda bulunur.

b) Denetçiler, denetim çerçevesinde ilgililerce kendilerine tevdi edilen defter ve belgeleri işlerinin gerektirdiği süre içinde olduğu gibi muhafaza ve işin bitiminde iade etmek zorundadırlar.

c) Denetlenen birlik; hesap, işlem ve malî tabloları ile iç kontrol sistemlerini denetime uygun ve hazır hale getirmekle yükümlüdür.

ç) Bu Yönetmelik kapsamına giren denetim, denetçinin kişisel sorumluluğu ve gözetimi altında yürütülür ve sonuçlandırılır.

d) Denetlenen birlik, bu Yönetmelik uyarınca denetim yapacak bağımsız denetim kuruluşlarından, sorumluluk üstlenen bağımsız denetim kuruluşu ortağı denetçilerden veya yeminli malî müşavirden doğabilecek zararların tazmini amacıyla sorumluluk sigortası yaptırmalarını isteyebilir.

e) Denetimin eksik veya yanlış yapılmasından dolayı doğacak zararların hukukî sorumluluğu yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşuna aittir.

(2) Bu Yönetmelik uyarınca yetki verilen yeminli malî müşavirler veya bağımsız denetim kuruluşları ve bunların denetçileri ile diğer personeli ve bağımsız denetim kuruluşunun yönetim ve sermaye bakımından doğrudan ya da dolaylı olarak hâkim bulunduğu bir danışmanlık şirketi veya bağımsız denetim kuruluşunun gerçek kişi ortakları veya yöneticileri aşağıdaki hükümlere uymak zorundadır.

a) Bağımsız denetim hizmeti verdikleri döneme ilişkin, denetlenen nezdinde bedelli veya bedelsiz olarak aşağıdaki faaliyetlerde bulunamazlar.

1) Defter tutma ve bunlara ilişkin diğer hizmetleri verme,

2) Finansal bilgi sistemi kurma ve geliştirme, işletmecilik, muhasebe, finans ve bunların uygulamalarıyla ilgili işlerde müşavirlik yapma, belge düzenleme ve rapor hazırlama,

3) Değerleme ve aktüerya hizmetleri verme,

4) İç denetim destek hizmetleri verme,

5) Tahkim ve bilirkişilik yapma,

6) Diğer danışmanlık hizmetleri verme.

b) Bağımsız denetim hizmeti verdikleri denetlenen birlik veya iştirakleri ile borç ve alacak ilişkisine giremezler ve denetlenen birliğe ortak olamazlar.

c) Denetim faaliyetleri dolayısıyla öğrendikleri bilgi ve sırları kanunen yetkili kılınanlardan başkasına açıklayamaz ve doğrudan veya dolaylı şekilde kendi ya da başkası yararına kullanamazlar.

ç) 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî Müşavirlik Kanunu çerçevesinde, malî tabloların ve beyannamelerin vergi mevzuatı hükümlerine uygunluğunun incelenmesi faaliyetleri bu kapsamda değerlendirilmez.

d) Tarımsal üretici birlikleri ile tarımsal üretici merkez birliklerinde üçüncü dereceye kadar (üçüncü derece dâhil) kan ve kayın hısımları ile eşleri; üye veya ortak, yönetim kurulu başkanı veya üyesi, genel müdür veya genel müdür yardımcısı veya müdür olarak görev alanlar ile yönetime dair bu görevlere denk diğer yönetim kademelerinde bulunanlar tarımsal üretici birlikleri ile tarımsal üretici merkez birliklerinde denetleme faaliyetinde bulunamazlar.

Denetim sözleşmesinin sona erdirilmesi

MADDE 9 – (1) Bu Yönetmelikte belirlenen koşulları kaybeden veya yasaklara, denetim ilke ve kurallarına ve Türkiye Denetim Standartlarına uymayan veya düzenlenen raporların gerçeğe aykırı, eksik, yanlış, yanıltıcı, taraflı olması hâlinde denetlenen birlik; birlik genel kurulu kararıyla ve Genel Müdürlük aracılığıyla, yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunur. Ayrıca durum, meslek mensubunun bağlı olduğu meslek odasına bildirilir.

(2) Bakanlık; bağımsız malî denetim işlemlerinde yasaklara, denetim ilke ve kurallarına uymayan ve/veya düzenlediği raporlarında gerçeğe aykırı, eksik, yanlış, yanıltıcı ve taraflı olduğu mahkeme kararıyla kesinleşen yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşunun, birlik ve merkez birlikleri denetleme yetkisini iptal eder. Genel Müdürlük iptal mevzuunun gerekçeli kararını düzenleyerek ilgili dosyada saklar.

(3) Sözleşme yapılan yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu, denetlenen birlik tarafından çalışma alanının önemli ölçüde sınırlandırılmasına veya çalışma imkân ve ortamının sağlanmamasına bağlı olarak malî tablolara ilişkin bilgi ve belgeleri elde edemediği hallerde, bağımsız denetim sözleşmesini yazılı gerekçe göstermek ve Genel Müdürlük onayını almak kaydıyla sona erdirebilir. Bu durumda, yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşunda denetlenen birliğe ait defter ve belgeler ile gerekli tüm bilgiler ve diğer evraklar, sözleşme imzalanarak yerine geçecek olan yeminli malî müşavire veya bağımsız denetim kuruluşuna devredilmek üzere Genel Müdürlüğe verilir. Çekilen yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşunun yerine geçecek olan yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu, Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilmiş yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşlarından olmak zorundadır.

(4) Yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu ile bu Yönetmelik kapsamında denetim yaptırmak zorunda olan denetlenen birlik tek taraflı ya da anlaşarak bağımsız denetim sözleşmesini feshedemez. Ancak, taraflardan birinin veya her iki tarafın müracaatı üzerine, tarafların yazılı olarak beyan ettiği gerekçelerin haklı nedene dayandığının Genel Müdürlük tarafından tespiti hâlinde Genel Müdürlük onayı ile sözleşme tek taraflı dahi feshedilebilir.

Bağımsız malî denetim raporları

MADDE 10 – (1) Sürekli denetim sonucunda düzenlenen denetim raporları en geç genel kurul tarihinden bir ay önce, ara dönemler itibarıyla yapılan isteğe bağlı ya da özel denetim sonucunda düzenlenen bağımsız malî denetim raporları, denetimin bittiği tarihten itibaren izleyen bir ay içinde, yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşunu temsil ve ilzama yetkili olanların imzasını taşıyan bir yazı ekinde iadeli taahhütlü mektupla veya imza karşılığında bir nüsha olarak denetlenen birliğe iki nüsha olarak da Genel Müdürlüğe gönderilir ya da teslim edilir.

(2) Yeminli malî müşavir veya bağımsız denetim kuruluşu tarafından yapılan denetimin geçerli olabilmesi için; bu Yönetmelikte belirtilen ilke, usul ve esaslar, ve mer’i mevzuata uygun olarak yapılmış olması zorunludur. Yapılan denetimlerde konusu suç teşkil etmeyen ancak düzeltilmesi veya giderilmesi istenen hususların yerine getirilip getirilmediğinin takibi denetleyen tarafından yapılır ve yapılması istenen husus ile neticesi Genel Müdürlüğe bildirilir. Bu durumda Genel Müdürlük gerektiğinde bu Yönetmeliğin 8 inci maddesine göre işlem yapar.

(3) Denetim raporunun aşağıdaki ilkelere göre hazırlanması gereklidir:

a) Denetim raporu, malî tablolar üzerinde doğrudan veya dolaylı etkisi olan veya olması muhtemel her türlü mevzuat aykırılıklarını ve malî tabloların genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun hazırlanıp hazırlanmadığını belirtmelidir. Genel kabul görmüş muhasebe ilkelerinden sapmaların tespiti hâlinde, bu sapmaların malî tablolar üzerindeki etkisinin denetim raporunda belirtilmesi gerekir.

b) Denetim raporunda, muhasebe politikalarının bir önceki hesap dönemi ile tutarlı olarak uygulanıp uygulanmadığını, muhasebe politikalarında bir değişiklik varsa bu değişikliklerin neler olduğunun açıklanması gerekir.

c) Raporda denetlenen birliğin kâr/zarar durumu nedenleriyle birlikte ortaya konulmalıdır. Eğer zarar varsa, zararın sebepleri ile ilgili görüşlere yer verilmesi, birliğin borçları ve aldıysa kredi ödemelerine ilişkin bilgilerin yer alması gerekir.

ç) Genel kurul ve denetleme kurulu tarafından gerekli görülen konulara raporda yer verilmesi zorunludur.

d) Genel Müdürlük bağımsız malî denetim raporlarına dair esaslar belirleyebilir.

(4) Denetçi, aşağıda belirtilen belirsizlik ve aykırılıkların bulunması hâlinde, konunun malî tabloların güvenilirliğine etkisini göz önünde bulundurarak şartlı veya olumsuz görüş bildirir.

a) Çalışma alanını sınırlayan herhangi bir hususun varlığı nedeniyle malî tablolara ilişkin bilgi ve belgelerin elde edilememesi,

b) Muhtemel bazı belirtiler veya kuşku doğuran hususların tespiti veya muhasebe kayıtlarına yansıtılan işlemlerin niteliği dikkate alınarak, denetlenen birlik malî tablolarının ileri bir tarihte önemli değişikliklere maruz kalabileceğinin görülmesi,

c) Denetlenen birliğin faaliyetlerinin sürekliliğini tehlikeye düşürecek nitelikte hususların varlığı konusunda kanaat oluşması,

ç) Malî tabloların ilgili mevzuatla belirlenen muhasebe ilke ve standartları ile denetlenen birlik tarafından seçilen muhasebe politikalarına uygun olmaması,

d) Malî tablolarda yer alan kalemlerde tespit edilen hata ve hilelerin etkilerinin giderilmesine ilişkin olarak denetlenen birlik ile görüş ayrılığı bulunması.

(5) Bilanço tarihinden denetim raporunun kesinleştiği tarihe kadar geçen süre içinde malî tabloları etkileyebilecek önemli olayların varlığının tespit edilmesi hâlinde söz konusu hususlar, malî tablo dipnotlarında açıklanmamışsa, raporda ek açıklama olarak belirtilir.

(6) Bağımsız malî denetim raporunun kesinleşmesinden sonra, malî tabloları etkileyebilecek önemli hususların varlığının tespit edilmesi ve denetçinin görüşünü değiştirme gereğini duyması hâlinde, önceki raporu değiştiren veya ilavede bulunan ek rapor düzenlenebilir.

(7) Denetim raporu, yeminli malî müşavir veya sorumlu ortak başdenetçi tarafından imzalanarak kesinleşir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Teknik Denetim ve Diğer Hükümler

Teknik denetim

MADDE 11 – (1) Merkez birliklerinin uygulama ve faaliyetlerinin teknik yönden denetimi; Genel Müdürlük tarafından merkez birliğinin iştigal konusuna göre görevlendirilen uzman personelden oluşturulacak bir heyet tarafından yapılır.

(2) Teknik denetim; Kanun, 16/1/2005 tarihli ve 25702 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Üretici Birliklerinin Kuruluş Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik ve merkez birliğinin kendi tüzüğünde belirtilen faaliyet konuları çerçevesinde yapılır.

(3) Genel Müdürlük, teknik denetim konusunda düzenleme yapmaya yetkilidir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Hüküm bulunmayan hususlar

MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hususlarda, genel hükümler ile 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik

MADDE 13 – (1) 25/9/2005 tarih ve 25947 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Üretici Birlikleri ile Tarımsal Üretici Merkez Birliklerinin Denetlenmesine İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

1 Ekim 2010 CUMA          Resmî Gazete     Sayı : 27716

YÖNETMELİK

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:

KONTROL LABORATUVARLARININ KURULUŞ, GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARININ BELİRLENMESİNE DAİR YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, gerçek ve tüzel kişilere ait kurulan/kurulacak özel kontrol laboratuvarlarının kuruluş izni, çalışma izni, denetimleri, çalışma usul ve esasları ile il kontrol laboratuvarlarının denetimleri, çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, gıda, gıda ile temas eden her türlü madde ve malzemeler ile yemlerin güvenilirliği, hijyen ve kalite analizlerini yapmak üzere gerçek ve tüzel kişilere ait kurulan/kurulacak özel kontrol laboratuvarlarının kuruluş izni, çalışma izni, denetimleri ve çalışma usul ve esasları ile gıda, gıda ile temas eden her türlü madde ve malzemeler ile yemlerin güvenilirliği, hijyen ve kalite analizlerinin yapıldığı ve tohumluk kontrol hizmetlerinin yürütüldüğü il kontrol laboratuvarlarının denetimleri, çalışma usul ve esaslarını kapsar.

(2) Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde gıda denetim ve kontrol faaliyetleri bu Yönetmelik çerçevesinde Bakanlıkla iş birliği içerisinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin ilgili birimleri tarafından yapılır.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 7/8/1991 tarihli ve 441 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Akreditasyon: Bir laboratuvarın, bağımsız, ulusal veya uluslararası yetkilendirilmiş bir kuruluş tarafından uluslararası kabul görmüş EN ISO/IEC 17025 ve destekleyici alt referanslar ile teknik kriterlere göre değerlendirilmesi ve yeterliliğinin onaylanmasını,

b) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

c) Çalışma izni: Özel kontrol laboratuvarlarının bu Yönetmelik esaslarına göre onaylanan ürün/ürün grupları ve analiz bazında belirlenmiş faaliyet konularını kapsayan izni,

ç) Genel Müdürlük: Özel kontrol laboratuvarlarının kuruluş izni, çalışma izni, denetimleri ve çalışma usul ve esasları ile il kontrol laboratuvarlarının denetimleri, çalışma usul ve esaslarının belirlendiği Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

d) Gıda: Doğrudan insan tüketimine sunulmayan canlı hayvanlar, yem, hasat edilmemiş bitkiler, tedavi amaçlı kullanılan tıbbi ürünler, kozmetikler, tütün ve tütün mamülleri, narkotik ve psikotropik maddeler ile kalıntı ve bulaşanlar hariç, insanlar tarafından yenilen, içilen veya yenilmesi, içilmesi beklenen işlenmiş, kısmen işlenmiş veya işlenmemiş her türlü madde veya ürün, içki, sakız ile gıdanın üretimi, hazırlanması veya muameleye tabi tutulması sırasında kullanılan su veya herhangi bir maddeyi,

e) Gıda ile temas eden madde ve malzeme: Gıda maddeleri ile temasta bulunan veya bulunmak üzere üretilen her türlü madde ve malzemeyi,

f) İl kontrol laboratuvarı: 7/8/1991 tarihli ve 441 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Teşkilat ve Görevlerine Dair Kanun Hükmünde Kararname ile kurulmuş laboratuvarı,

g) Kuruluş izni: Yönetmelik esaslarına göre faaliyette bulunmak üzere kurulacak özel kontrol laboratuvarın binasının ve ortamının uygunluğunu ve yeterliliğini gösteren izni,

ğ) Kollaboratif çalışma: Laboratuvarların belli aralıklarla performansını ve analiz sonuçlarını karşılaştırmak ve kontrol etmek amacıyla Ulusal Gıda Referans Laboratuvarı veya il kontrol laboratuvarı tarafından hazırlanan veya ulusal/uluslararası bağımsız bir kuruluştan temin edilen numunenin laboratuvarlara gönderilerek analiz ettirildiği ve sonuçlarının Ulusal Gıda Referans Laboratuvarı veya numuneyi gönderen il kontrol laboratuvarı tarafından değerlendirildiği çalışmayı,

h) Laboratuvar denetçileri: İl kontrol laboratuvarlarının denetimi ile özel kontrol laboratuvarlarının kuruluş, çalışma izni ve denetimlerinde yerinde inceleme yapan ve rapor hazırlayan Genel Müdürlüğün belirleyeceği, Genel Müdürlüğün laboratuvarla ilgili merkez biriminde çalışan EN ISO/IEC 17025 eğitimini almış uzman personel ile Ulusal Gıda Referans Laboratuvarı veya il kontrol laboratuvarlarında en az üç yıl çalışmış konusunda uzman EN ISO/IEC 17025 eğitimini almış personeli,

ı) Laboratuvar: İl kontrol laboratuvarları ve özel kontrol laboratuvarlarını,

i) Laboratuvar birim sorumlusu: Laboratuvar birimlerinin faaliyet ve görev alanına giren konularda en az lisans düzeyinde eğitim almış, analizlerin yapılmasından sorumlu olan laboratuvar personeli,

j) Laboratuvar personeli: Laboratuvar birimlerinin faaliyet ve görev alanına giren konularda görev alan ve/veya analizleri yapan, laboratuvar birim sorumlusu ve idareye karşı sorumlu olan faaliyet ve görev alanına giren konularda en az lisans düzeyinde eğitim almış personeli,

k) Laboratuvar yardımcı personeli: Laboratuvar birimlerinin faaliyet ve görev alanına giren konularda laboratuvar birim sorumlusu ve idareye karşı sorumlu olan, analizlerin yapılmasında yardımcı olan, en az lise düzeyinde laboratuvarın faaliyet alanları ile ilgili konularında eğitim almış personeli,

l) Laboratuvar tecrübesi: Genel Müdürlüğün laboratuvarla ilgili merkez biriminde, resmî kurum ve kuruluşlara bağlı laboratuvarlarda, il kontrol laboratuvarlarının çalışma konuları ile ilgili kazanılan tecrübeyi,

m) Metot validasyonu: Uluslararası kabul görmüş standartlara göre bir metodun veya ölçüm prosedürünün belirlenen amaçlara uygunluğunu ve performansını yazılı olarak ortaya koymak için yapılan test ve ölçme işlemlerini,

n) Müdür: Laboratuvar personeli niteliğine uygun en az lisans düzeyinde eğitim almış, laboratuvarın yönetilmesinden sorumlu olan personeli,

o) Müdür yardımcısı: İl kontrol laboratuvarlarının hizmetlerinin yürütülmesinde müdüre teknik ve/veya idari yönden yardımcı olan laboratuvar personeli,

ö) Özel kontrol laboratuvarı: Gıda, gıda ile temas eden her türlü madde ve malzemeler ile yemlerin güvenilirliği, hijyen ve kalite analizlerini yapmak üzere gerçek ve tüzel kişilere ait kurulan/kurulacak laboratuvarı,

p) Şahit laboratuvar: Bakanlıkça yetkilendirildiği konularda şahit numunelerin analizini yapan laboratuvarı,

r) Şahit numune: Numunenin alındığı parti ve kitleden, numune ile birlikte yeteri miktarda alınan, itiraz ve ihtilaflı durumlar için Bakanlıkça saklanan numuneyi,

s) Ulusal Gıda Referans Laboratuvarı: 14/1/2008 tarihli ve 27110 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Gıda Referans Laboratuvar Müdürlüğü Kuruluş ve Görev Esaslarına Dair Yönetmelik hükümleri uyarınca kurulan laboratuvarı,

ş) Metot verifikasyonu: Geçerli kılınmış bir metodun kullanıma alınmadan önce metodu kullanacak laboratuvarın şartlarında çalışabilirliğinin uygun performans kriterleri ile ispat edilmesini,

t) Yem: Hayvanların ağız yoluyla beslenmesi amacıyla kullanılan işlenmiş veya işlenmemiş, yem katkı maddeleri dahil her tür madde veya ürünü,

u) Yeterlilik testi: Bir laboratuvarın performansını veya sonuçlarını kontrol eden ulusal/uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından organize edilen testleri ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Laboratuvar Binası, Birimleri ve Genel Özellikleri

Laboratuvar binası ve yeri

MADDE 5 –

(1) Laboratuvar, imar mevzuatına uygun ve insanların ikametgâhına mahsus olmayan yerlerde kurulur. Kimyasal madde ve gazları içeren yanıcı, yakıcı, boğucu, radyoaktif ve patlayıcı maddelerle çalışılan ve/veya bulaşıcı ve salgın hastalık riski taşıyan birimler dışında faaliyet gösteren, insanlar için tehlike oluşturmayan laboratuvarlar için bu şart aranmaz.

Laboratuvarın birimleri

MADDE 6 –

(1) Laboratuvar, idari ve hizmet bölümleri olmak üzere aşağıdaki birim ve odalardan oluşur.

a) İdari bölüm:

1) Müdür ve diğer personel için yeterli oda bulunur,

2) Giyinme odası, tuvalet ve/veya duş olmak zorundadır,

3) Büro ve arşiv bulunur.

b) Laboratuvar hizmet bölümü:

1) Numune kabul ve rapor düzenleme, fiziksel, kimyasal, katkı, kalıntı, mikrobiyoloji, mikotoksin, ambalaj, mineral, biyogüvenlik/GDO, kalite yönetim gibi laboratuvar birimleridir. Gerektiğinde bu birimlerde Genel Müdürlükten onay almak suretiyle yeni düzenleme yapılabilir, alt birim veya yeni birimler açılabilir.

2) Laboratuvarda tehlike anında kullanılmak üzere uygun yerlerde acil şok duş yeri veya odası planlanır,

3) Laboratuvarda kullanılacak yanıcı, yakıcı, boğucu ve patlayıcı kimyasal maddeler ve yedek yardımcı malzemeler için yapısına ve risk grupları ile saklama koşullarına göre ayrı muhafaza edilmek üzere yeterli havalandırması bulunan depo ve/veya uygun düzenlenmiş dolaplar bulunur,

4) Her birim için bağımsız veya ortak tartım odası veya kabini bulunur.

(2) İl kontrol laboratuvarlarında idari yardımcı hizmet birimi olarak İdari Mali İşler Şefliği ve Döner Sermaye Saymanlığı gibi birimler kurulabilir.

Laboratuvarların genel özellikleri

MADDE 7 –

(1) Laboratuvarların genel özellikleri ile ilgili hususlar şunlardır:

a) Laboratuvarlar, faaliyet alanları ile ilgili olarak ulusal veya uluslararası belirlenen limitleri doğru bir şekilde tespit edebilecek donanıma sahip olmak zorundadır.

b) Enstrümantal cihazlarla yapılan analizlerde numune hazırlama birimi ile cihazın bulunduğu birim ayrı planlanır, dışarıya hava ve gaz veren cihazlar ile analizde kullandığı çözeltileri ve hazırlanan numuneleri kapalı ortamda bulundurmayan cihazların bulunduğu ortamlarda mutlaka hava emici olmak zorundadır.

c) Tartım işleminin yapıldığı yer çevre şartlarından etkilenmeyecek şekilde düzenlenir.

ç) Mikrobiyoloji laboratuvar birimi kontaminasyonu önlemek amacıyla galoş giyme yeri, tavan UV lambaları gibi gerekli önlemlerin alındığı, tek yönlü iş akış prensibine uygun besiyeri hazırlama ve sterilize etme, ekim, inkübasyon işlemleri, kullanılmış malzemelerin temizliği ve sterilizasyonu için düzenlenmiş birbirinden ayrı alanlardan oluşur. Her bir alan laboratuvarın analiz kapsamı ile teknolojik altyapısına göre yeterli olacak şekilde planlanır.

d) GDO laboratuvar birimi, kontaminasyonu önlemek için numunenin girişinden itibaren ileri doğru tek yönlü homojenizasyon ve tartım, ekstraksiyon, PCR odası ve PCR sonrası işlemlerin yapıldığı alanlardan oluşur. Her bir alan laboratuvarın analiz kapsamı ile teknolojik altyapısına göre yeterli olacak şekilde planlanır.

e) Laboratuvarlar teknolojik gelişmeye bağlı olarak özel ortam gerektiren analizlerde bu şartları sağlayan alet ve ekipmanlarla donatılır ve ayrı birimler halinde planlanır.

f) Laboratuvar çalışmalarında analiz sonuçlarının olumsuz etkilenmemesi için ortamın; toz, nem, buhar, titreşim, elektromanyetik etkenler ve zararlı canlılar gibi olumsuz şartlardan korunması sağlanır. Laboratuvar çalışmalarında analizlerin gerektirdiği ideal ortam sıcaklığının sağlanması için gerekli tedbirler alınır.

g) Çalışan personelin iş güvenliği için uygun giysi ve donanım kullanması sağlanır.

ğ) Laboratuvarların temizlik, sanitasyon, dezenfeksiyon ve sterilizasyon işlemleri yazılı talimatlara göre düzenli olarak yapılır ve kontrol edilir.

h) Boru sistemleri, radyatörler, aydınlatma, havalandırma sistem ve bağlantıları ile diğer servis noktalarının temizlenmesi kolay olacak ve laboratuvar çalışmalarını etkilemeyecek şekilde tasarlanır. Duvar, tavan ve tabanlar kolayca temizlenebilir ve gerektiğinde dezenfekte edilebilir özellikte malzemelerle kaplanır.

ı) Aydınlatma, ısıtma ve havalandırma sistemleri yapılacak analizlere uygun olarak planlanır ve uygulanır.

i) Laboratuvarın analiz yapılan birimlerine, o birimde çalışan personel haricindeki kişilerin kontrol dışı girişleri önlenir.

j) Laboratuvarda ilk yardım için gerekli ilaç ve malzemelerin bulunduğu ilk yardım dolabı ve talimatı yer alır.

k) Tuvalet ve duşların, laboratuvarın analiz yapılan birimleri ile doğrudan bağlantısı önlenir.

l) Laboratuvarlar numune akışı ve kapasitelerine uygun olarak kimyasal maddelerin, besiyerlerinin, standart gibi maddelerin, analize alınıncaya kadar numunelerin ve ayrıca analiz sonrasında kalan örneklerin uygun şekilde muhafaza edilebileceği ayrı depo veya soğutucu cihaz bulundurur. Analizi yapılan numunelerden kalan örneklerin saklanma süresi analizin özelliğine göre Bakanlıkça belirlenir.

m) Laboratuvarlarda ortaya çıkan atıklar doğrudan dış ortama verilmez, gerekli önlemler alındıktan sonra tekniğine ve mevzuatına uygun bir şekilde laboratuvardan uzaklaştırılır, gerektiğinde bu atıkların bertaraf edilmesi için ilgili kuruluşlarla sözleşme yapılır.

n) Laboratuvarda kullanılan yanıcı, yakıcı, boğucu ve patlayıcı gaz içeren gaz tüpleri bina dışında tekniğine uygun olarak havalandırmak şartıyla muhafaza edilir. Ancak cihaz kurulum şartı gereği cihazdan ayrı bir noktada muhafaza edilmeyecek tüpler gerekli önlemlerin alınması ve cihaz teknik servisinin onayı ile laboratuvar içinde bulundurulabilir.

o) Laboratuvarlarda analizin yapıldığı birimlere ait atık yönetimi de dahil olmak üzere ilgili tüm prosedürler ve talimatlar bulundurulur.

ö) Numune kabul ve rapor düzenleme birimi laboratuvar bünyesinde analiz birimlerinden bağımsız olarak planlanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İstihdam, Laboratuvar ve Sorumlularının Görev ve Yetkileri

İstihdam

MADDE 8 –

(1) Laboratuvarlarda müdür, kalite yönetim birimi sorumlusu, her laboratuvar hizmet biriminde laboratuvar birim sorumlusu, yeterli sayıda personel ve yardımcı personel istihdamı zorunludur. Ayrıca il kontrol laboratuvarlarında müdür yardımcısı istihdam edilebilir.

a) Laboratuvarlarda faaliyet ve görev alanına giren konulara göre gıda, süt, su ürünleri, zootekni, bitki koruma, bahçe bitkileri ve tarla bitkileri bölümü mezunu ziraat mühendisi, veteriner hekim, gıda mühendisi, kimya mühendisi, kimyager, su ürünleri mühendisi, balıkçılık teknolojisi mühendisi, biyolog, genetik ve biyoteknoloji, polimer mühendisi ile laboratuvarlarda faaliyet ve görev alanına giren konularda tekniker, teknisyen, laborant, teknik ve sağlık hizmetleri sınıfı personeli istihdam edilir.

b) Gerektiğinde idari hizmetler birimlerine elektrik, elektronik, makine, istatistik, fizik, çevre, bilgisayar mühendisi veya bu alanlardan mezun olan tekniker ve teknisyen istihdam edilebilir. Bu kişilerde laboratuvar tecrübesi aranmaz.

c) Bakanlık il kontrol laboratuvarına müdür ve müdür yardımcısı olarak atanacak personelin en az beş yıl laboratuvar tecrübesine sahip olması gerekir. İl kontrol laboratuvarlarına atanacak teknik ve sağlık hizmetleri sınıfı personelinin hizmet süresi beş yıldan az olmalıdır. Hizmet süresi beş yıldan fazla olan teknik ve sağlık hizmetleri sınıfı personelinin laboratuvarlara atanabilmesi için en az iki yıl laboratuvar tecrübesi şartı aranır.

Laboratuvarın görevleri

MADDE 9 –

(1) Laboratuvarın görevi, Yönetmelik kapsamında belirtilen ürünlerde il tarım müdürlüklerince ithalat, ihracat, denetim gibi amaçlar için gönderilen numunelerin analizlerini, diğer kamu kurumlarından gönderilen numunelerde resmi istek analizlerini, üniversiteler gibi kurum ve kuruluşların, şahıs veya firmaların özel istek analizlerini, araştırma geliştirme ve proje analizlerini raporlarında belirtmek kaydı ile yapmaktır.

Müdürün görevleri

MADDE 10 –

(1) Müdür, laboratuvarın mevzuata uygun olarak yönetiminden sorumludur ve bu Yönetmelikte belirtilen hizmetleri, mevzuata göre yürütmekle yükümlü olup, görev ve yetkileri şunlardır:

a) Laboratuvar birimlerinin işlevine uygun olarak çalışmasını sağlamak ve kontrol etmek.

b) Alet ve ekipmanların bakım, onarım, kalibrasyon ve performans testlerini yaptırmak.

c) Laboratuvarda metot validasyonu/verifikasyonunun yapılmasını, standart çalışma prosedürlerinin hazırlanmasını ve bunların dokümante edilmesini sağlamak.

ç) Numune ve analiz kayıt defterlerinin düzenli tutulmasını ve numunelerin laboratuvar birimlerine dağılımını sağlamak.

d) Laboratuvara giren numunenin tüm analizlerinin ulusal/uluslararası onaylanmış metotlara uygun yapılmasını sağlamak.

e) Laboratuvar bünyesinde yapılan analiz ve test sonuçlarını onaylamak.

f) Laboratuvarda denetim tutanağı ile belirtilen hususların yerine getirilmesini sağlamak, denetim tutanaklarının muhafazası için gerekli tedbirleri almak.

g) Laboratuvarın kollaboratif testler ile ulusal ve uluslararası yeterlilik testlerine katılımını sağlamak.

ğ) Kayıtların düzenli tutulmasını ve arşivlenmesini sağlamak.

h) Aylık faaliyet raporlarının Genel Müdürlüğe bildirimini sağlamak.

ı) Kayıt ve raporlarda gizlilik esasına uyulmasını sağlamak.

i) Laboratuvarın ilgili mevzuata uygun olarak genel yönetiminden ve temsilinden sorumlu olmak.

j) Laboratuvarın görev alanına giren hususlarda politika ve stratejiler geliştirmek, bunlara uygun olarak yıllık hedefler oluşturmak, laboratuvar ihtiyaçlarını belirlemek, uygulamaları koordine etmek, izlemek ve değerlendirmek suretiyle laboratuvarın çalışma programı ve bütçe teklifinin hazırlanmasını sağlamak.

k) Laboratuvarın yapısı ve idaresinin verimliliğini ve gelişimini sağlamak için faaliyet ve işlemleri denetlemek, yönetim sistemlerinin etkinliğini gözden geçirmek.

l) Laboratuvarın hizmet birimlerinin uyumlu, verimli, etkili ve düzenli biçimde yönetimi, koordinasyonu ile iş planlarının yapılmasını sağlamak.

m) Laboratuvarın işlevlerini yerine getirmede personele liderlik yaparak, laboratuvarın bilimsel yönden başarısı ve sürekliliği için gerekli bilgi, deneyim kazanmaları ve beceri edinmeleri amacıyla personel eğitimine önem vermek, konu ile ilgili programlar düzenlemek.

n) Personelin görevini yerine getirmesinde bağımsız, objektif ve her türlü baskıdan uzak çalışabileceği ortamın oluşmasını sağlamak.

Müdür yardımcıları ve görevleri

MADDE 11 –

(1) İl kontrol laboratuvarlarında teknik ve idari olmak üzere iki müdür yardımcısı istihdam edilebilir.

a) Teknik müdür yardımcısının görevi: İl kontrol laboratuvarının hizmet bölümündeki birimler ile kalite yönetim biriminin çalışma ve koordinasyonunda müdüre teknik konularda yardımcı olmak.

b) İdari müdür yardımcısının görevi: İl kontrol laboratuvarının hizmetlerinin idari yönden yönetimi, yürütülmesi ve denetimi ile ilgili konularda müdüre yardımcı olmak, laboratuvarın gerçekleştirme görevlisi olarak görevini yürütmek.                     

Laboratuvar birim sorumlularının görevleri

MADDE 12 –

(1) Sorumlu olduğu laboratuvar biriminin faaliyet ve görev alanına giren konularında analizlerin yapılmasını sağlamak, analizlerin doğruluğunu ve sürdürülebilirliğini etkileyecek tedbirleri almak ve idareye bildirmek.

Kalite yönetim birimi sorumlusunun görevi

MADDE 13 –

(1) Kalite yönetim birimi sorumlusunun görevi, laboratuvarların Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliliği için Genel Şartlar EN ISO/IEC 17025 standardına veya ilgili standartlara göre kalite ile ilgili çalışmaların koordinasyonu ve izlenebilirliğini sağlamak ve yönetim sistemi politikalarını, hedeflerini ve Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliliği için Genel Şartlar EN ISO/IEC 17025 standardı ve ilgili standartların şartlarını karşılayan yönetim sistemine ait dokümanların hazırlanmasını, uygulanmasını, güncelliğini ve gerçekleştirilmesini sağlamaktır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Özel Kontrol Laboratuvarlarının Kuruluş İzni, Çalışma İzni ve Kapsam Genişletmesi

Kuruluş izni

MADDE 14 –

(1) Özel kontrol laboratuvarı kurmak isteyen gerçek ve/veya tüzel kişiler, aşağıdaki bilgi ve belgelerle Genel Müdürlüğe başvurur:

a) Dilekçe.

b) Özel kontrol laboratuvarının adı, sahibinin adı, soyadı veya kurumun adı, açık adresi, telefon, faks numarası ve elektronik posta adresi.

c) Kuruluş ve değişiklikleri içeren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, vergi levhası fotokopisi ve ticaret odasından alınan faaliyet belgesi.

ç) Özel kontrol laboratuvarı müdürünün noter onaylı sözleşmesi veya müdürün özel kontrol laboratuvarın sahibi olan şirket ortaklarından biri olması halinde özel kontrol laboratuvar müdürü olarak görevlendirildiğine dair yönetim kurulu kararının noter tasdikli örneği, müdürün diplomasının Bakanlık birimleri ya da noterce onaylanmış sureti ve nüfus cüzdanının fotokopisi.

d) Özel kontrol laboratuvarı müdürü için meslek odası bulunan meslekler için kayıtlı olduğu meslek odasından alınacak odaya kayıtlı olduğuna dair belge.

e) Özel kontrol laboratuvarının analiz ve ürün/ürün grupları bazında genel faaliyet konularını belirten belge.

f) Özel kontrol laboratuvarının insanların ikametgahına mahsus binalarda olmadığını gösterir yapı kullanım izin belgesi, kamu binası için binanın imar mevzuatına göre laboratuvar maksatlı yapıldığına dair ruhsat, laboratuvarın tapusu veya kira sözleşmesinin noter onaylı sureti.

g) Özel kontrol laboratuvarının iç yerleşim planı.

ğ) Özel kontrol laboratuvarında yangına karşı gerekli önlemlerin alındığına dair itfaiyeden alınacak belge.

(2) Genel Müdürlük özel kontrol laboratuvarının bilgi ve belgelerini içeren başvuru dosyasını inceler. Dosyanın uygun bulunması halinde Genel Müdürlüğün belirleyeceği en az üç kişiden oluşan laboratuvar denetçileri tarafından özel kontrol laboratuvarı yerinde denetlenir. Genel Müdürlüğe sunulan denetim raporuna göre özel kontrol laboratuvarının kuruluşunun bu Yönetmeliğe uygun olması halinde Genel Müdürlükçe kuruluş izin belgesi düzenlenir.

(3) Yerinde yapılan denetlemede özel kontrol laboratuvarının kuruluşunun uygun bulunmaması halinde özel kontrol laboratuvarına denetim raporu ile eksiklikler bildirilir. Özel kontrol laboratuvarı tarafından bir yıl içerisinde eksikliklerin tamamlandığına dair müracaat yapılmaması durumunda özel kontrol laboratuvarının kuruluş izni müracaatı geçersiz sayılır ve kuruluş izni için istenen belgeleri güncelleyerek tekrar müracaat etmesi gerekir. Özel kontrol laboratuvarının eksiklikleri tamamladığına dair Genel Müdürlüğe müracaatından sonra Genel Müdürlüğün belirleyeceği en az üç kişiden oluşan laboratuvar denetçileri tarafından özel kontrol laboratuvarı tekrar eksikliklerle ilgili yerinde denetlenir. Genel Müdürlüğe sunulan denetim raporuna göre özel kontrol laboratuvarının kuruluşunun bu Yönetmeliğe uygun olması halinde Genel Müdürlükçe kuruluş izin belgesi düzenlenir.

(4) Kuruluş izni verilen özel kontrol laboratuvarı yeni bir birim açmak istediğinde, yeni açılacak birim/birimlere ait bilgi ve belgelerle Genel Müdürlüğe müracaat eder, yukarıda belirtilen işlemler yapılarak kuruluş izin belgesi yenilenir.

Çalışma izni

MADDE 15 –

(1) Kuruluş izni belgesi alan özel kontrol laboratuvarı, çalışma izni almak için, aşağıdaki bilgi ve belgelerle Genel Müdürlüğe başvurur. 

a) Dilekçe.

b) Özel kontrol laboratuvarının analiz ve ürün ve/veya ürün grupları bazında belirlenmiş faaliyet konularını belirten belge (Ek-1).

c) Özel kontrol laboratuvarının organizasyon şeması.

ç) Özel kontrol laboratuvarının her birim sorumlusu ve personeli için Soysal Güvenlik Kurumuna kayıtlı olduğuna dair belge ve nüfus cüzdanlarının fotokopisi, kayıtlı olduğu meslek odasından alınacak belgenin aslı ve diplomalarının Bakanlığımız birimleri veya noterce onaylanmış suretleri.

d) Genel numune kayıt defterinin numaralandırılarak onaylandığına dair Bakanlık il tarım müdürlüğü veya il kontrol laboratuvar müdürlüğünden alınacak belge.

e) Özel kontrol laboratuvarında kullanılacak cihaz, alet ve ekipmanların marka, model, üretim yılına ait bilgileri, ancak cihaz, alet ve ekipmanlara ilişkin Türkçe kılavuzu, kullanma talimatı ve kalibrasyon belgeleri denetimde yerinde gösterilmek üzere laboratuvarda bulundurulur.

f) Özel kontrol laboratuvarında kullanılacak standart madde ve sertifikalı referans materyallerin listesi.

g) Özel kontrol laboratuvarının kimyasal ve tıbbi atıkların bertaraf edilmesi için ilgili kuruluş ile yaptığı sözleşme.

ğ) Özel kontrol laboratuvarının yetkilendirildiği faaliyet konuları ile ilgili düzenleyecekleri analiz sonuçlarında tarafsız ve bağımsız olunacağına dair beyannamesi.

(2) Çalışma izni almak isteyen özel kontrol laboratuvarı bu belgelerle Genel Müdürlüğe müracaat eder. Genel Müdürlük, başvuru dosyasını inceler. Özel kontrol laboratuvarı, başvuru dosyasının uygun bulunması durumunda çalışma izni almak istediği analizlerin yazılı çalışma talimatları, bu talimatların orijinal kaynakları, ulusal/uluslararası geçerliliği olan standart metot kullanması durumunda Bakanlığın oluşturacağı komisyonca her yıl belirlenecek analizler için metot verifikasyon raporunu, kullanmaması durumunda metot validasyon raporunu içeren dosyalarını Genel Müdürlüğün görevlendirdiği Ulusal Gıda Referans Laboratuvarına veya il kontrol laboratuvarına teknik yönden inceletmek üzere gönderir. Ulusal Gıda Referans Laboratuvarı veya il kontrol laboratuvarı özel kontrol laboratuvarının dosyasını inceler ve eksiklik tespit ettiğinde tamamlaması için özel kontrol laboratuvarına bildirir. Dosyayı inceleyen laboratuvar, özel kontrol laboratuvarının dosyaları ile ilgili işlemler sonuçlandıktan sonra tüm dosyaları laboratuvarında arşivler ve inceleme raporunu (Ek-2) Genel Müdürlüğe gönderir.

(3) İnceleme raporuna göre uygun bulunan analizler için Genel Müdürlüğün belirleyeceği en az üç kişiden oluşan laboratuvar denetçileri tarafından özel kontrol laboratuvarının çalışmaları yerinde denetlenir. Denetlemede laboratuvar denetçileri verifikasyon ve validasyon çalışmaları da dahil analiz ve özel kontrol laboratuvarı ile ilgili tüm teknik kontrolleri yapar. Bir nüshası özel kontrol laboratuvarına verilen ve bir nüshası Genel Müdürlüğe sunulan denetim raporunda belirtilen uygun görülen analizler için özel kontrol laboratuvarının yazılı talep etmesi durumunda Genel Müdürlükçe çalışma izin belgesi düzenlenir.

(4) Özel kontrol laboratuvarı kendisine bildirilen uygun bulunmayan analizler için denetim raporunda belirtilen eksiklikleri tamamlayarak Genel Müdürlüğe bildirmesi gerekir. Özel kontrol laboratuvarının eksikliklerini giderdiğine dair Genel Müdürlüğe müracaatından sonra Genel Müdürlüğün belirleyeceği en az üç kişiden oluşan laboratuvar denetçileri denetim raporunda tespit edilen eksikliklerin giderilip giderilmediğine ilişkin özel kontrol laboratuvarında tekrar denetim yapar.

(5) Laboratuvar denetçileri tarafından Genel Müdürlüğe sunulan denetim raporunda uygun görülen analizler için Genel Müdürlükçe çalışma izin belgesi yeniden düzenlenir.

Kapsam genişletme

MADDE 16 –

(1) Kapsam genişletmek isteyen çalışma izni almış özel kontrol laboratuvarı kapsamına dahil edeceği analizlerle ilgili aşağıdaki belgelerle Genel Müdürlüğe müracaat eder.

a) Dilekçe.

b) Özel kontrol laboratuvarının kapsam genişletmek istediği analiz ve ürün ve/veya ürün gruplarını belirten belge (Ek-1).

c) Kapsam genişletmek istediği analizlerle ilgili yeni bir birim açılmış ve personel alımı yapılmış ise birim sorumlusu ve yardımcı personelin Soysal Güvenlik Kurumuna kayıtlı olduğuna dair belgeleri ve nüfus cüzdanlarının fotokopisi, kayıtlı olduğu meslek odasından alınacak belgenin aslı ve diplomalarının ilgili Bakanlığımız birimleri veya noterce onaylı suretleri.

ç) Özel kontrol laboratuvarında kapsam genişletilecek konularla ilgili kullanılacak cihaz, alet ve ekipmanların marka, model ve üretim yılına ait bilgileri ile birlikte yerleşim planı.

(2) Genel Müdürlük, gönderilen başvuru dosyasını inceler. Başvuru dosyasının uygun bulunması durumunda çalışma izni ile ilgili tüm işlemler sırasıyla kapsam genişletme içinde aynen yapılır.

(3) Özel kontrol laboratuvarları kapsamı devam eden müracaatları sonuçlandırılmadan yeni bir kapsam genişletme için başvuruda bulunamazlar.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Yetkilendirme ve Bildirimler

Yetkilendirme

MADDE 17 –

(1) Bakanlıktan kuruluş ve çalışma izin belgesi alan özel kontrol laboratuvarı, ürün/ürün grubu ve analiz bazında belirtilen faaliyet konularında bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtilen analizleri yapmaya yetkilidir.

(2) Özel kontrol laboratuvarı onaylanmış faaliyet konusu dışında veya analiz yapmadan analiz raporu düzenleyemez.

(3) Her türlü gıda üretimi yapan fabrikalar, işletmeler ve tesisler kendisinin veya kendisinin bağlı bulunduğu organizasyon veya birlikler bünyesinde kurulan özel kontrol laboratuvarlarında kendilerine ait, özel kontrol laboratuvarının sahip olduğu veya ortağı olduğu kuruluşun resmi kontrol numunelerinin analizlerini yapamaz.

(4) Ülke genelinde yapılamayan analizler için Bakanlık gerektiğinde uluslararası laboratuvarlara numune göndermek suretiyle hizmet alabilir.

(5) Bakanlık, laboratuvarların yapmış oldukları analiz veya analiz gruplarında akreditasyon şartı arar. Bakanlık bu analiz veya analiz gruplarını önem ve önceliğine göre belirleyebilir ve bildirir.

Bildirimler

MADDE 18 –

(1) Kuruluş ve çalışma izni alan özel kontrol laboratuvarı, laboratuvarının kapatılması, sahibinin, müdürünün, personelinin değişmesi, özel kontrol laboratuvarının adresinin veya adının değişmesi, özel kontrol laboratuvarının genişletilmesi veya yapısını temelden değiştirecek tadilatların yapılması halinde on beş iş günü içinde bu değişiklikleri içeren bilgi ve belge ile birlikte kuruluş ve çalışma izinlerinin asıllarını Genel Müdürlüğe gönderir. Özel kontrol laboratuvarının değişiklikle ilgili bilgi ve belgeleri incelendikten sonra gerekli görüldüğünde Genel Müdürlüğün belirleyeceği en az üç kişiden oluşan laboratuvar denetçileri tarafından özel kontrol laboratuvarında yerinde denetleme yapılır. Denetçiler tarafından hazırlanan ve Genel Müdürlüğe sunulan raporda özel kontrol laboratuvarın yapmış olduğu değişikliğe göre gerek görülürse kuruluş ve/veya çalışma izin belgesi yenilenir.

(2) Özel kontrol laboratuvarları faaliyetleri ile ilgili bilgilerini özel istek analiz sahibinin bilgileri hariç Genel Müdürlüğün belirlediği elektronik ortama girer veya istenilen formda ve zamanda düzenli olarak Genel Müdürlüğe bildirir.

ALTINCI BÖLÜM

Denetim ve Kontroller

Denetim

MADDE 19 –

(1) Laboratuvarlar, Genel Müdürlüğün belirleyeceği laboratuvar denetçileri tarafından bu Yönetmelik esasları dahilinde şikayet dışında yılda en az bir defa denetlenir. Denetim, tarihinden en az on beş gün önce laboratuvarlara bildirilir. Şikayet denetimlerinde bildirim yapılmaz. Denetimlerde gizlilik esastır. Laboratuvar müdürü, denetlemeye gelen görevlilere denetim kapsamında her türlü bilgi ve belgeyi sunmak zorundadır. Denetim tutanağı en az iki nüsha halinde düzenlenerek bir nüshası özel kontrol laboratuvarına teslim edilir.

(2) Denetimde, laboratuvarın analizle veya laboratuvarıyla ilgili analiz sonucunu etkileyecek herhangi bir uygunsuzluk bulunduğu takdirde bu uygunsuzluğun giderilmesi için özel kontrol laboratuvarına üç ayı aşmamak üzere süre verilir. Laboratuvar denetçileri denetim raporunu Genel Müdürlüğün laboratuvarın bu uygunsuzluğuyla ilgili tedbir alması için ivedi bir şekilde ulaştırır. Genel müdürlük duruma göre ilgili birim veya analiz faaliyetini durdurabilir. Laboratuvar denetim tutanağında belirtilen süre içerisinde eksiklik veya uygunsuzluğu tamamlayarak Genel Müdürlüğe bildirir. Genel Müdürlük belirleyeceği en az üç laboratuvar denetçisini özel kontrol laboratuvarında yeniden denetleme yaptırır. Uygunsuzluk ortadan kalkmış ise laboratuvarın ilgili birim veya analiz faaliyetine devam etmesine izin verilir.

Kontroller

MADDE 20 –

(1) Laboratuvarlar, her analiz grubu (metal analizleri, pestisit analizleri, mikotoksin analizleri, mikrobiyolojik analizler, katkı analizleri vb.) için yılda en az bir kez ulusal veya uluslararası yeterlilik testleri düzenleyen kuruluşların düzenlediği testlere katılmak ve bu testlerin sonuçlarını Genel Müdürlüğe bildirmek zorundadır.

(2) Genel Müdürlük ayrıca gerektiğinde lüzum gördüğü analizlerde laboratuvarların analiz sonuçlarının kabul edilebilir hata sınırları içerisinde olup olmadığının kontrolü için laboratuvarlardan yeterlilik testlerine katılım sağlamalarını ve katılmış oldukları testlerin sonucunu Genel Müdürlüğe göndermelerini ister ve/veya kollaboratif çalışma yaptırır. Analiz sonuçları Ulusal Gıda Referans Laboratuvarı veya il kontrol laboratuvarı tarafından değerlendirilir. Analiz sonuçları ile ilgili değerlendirme gizlilik esası doğrultusunda Genel Müdürlüğe bildirilir. Genel Müdürlük laboratuvarların hata sınırları dışında olduğu belirlenen analizlerle ilgili analiz yapma yetkisini, ulusal veya uluslararası yeterlilik testleri düzenleyen kuruluşlarca analiz sonuçlarının yeterliliği onaylanana kadar durdurur.

YEDİNCİ BÖLÜM

Belge ve Kayıtların Tutulması

Belge ve kayıtlar

MADDE 21 –

(1) Laboratuvarın işleyişiyle ilgili olarak aşağıdaki doküman ve kayıtlar tutulur.

a) Genel numune kayıt defteri (Ek-3).

b) Birim numune analiz defteri (Ek-4).

c) Analiz detay formu (Ek-5).

ç) Muayene ve analiz raporu (Ek-6).

d) Cihaz, alet ve ekipman listesi (Ek-7).

e) Cihaz, alet, ekipman bakım, onarım ve kalibrasyon çizelgesi (Ek-8).

f) Aylık faaliyet raporu (Ek-9).

g) Kimyasal madde stok takip formu (Ek-10).

ğ) Standart ve/veya referans maddelerin kayıtları.

h) Laboratuvarın atık prosedürü ve atık kayıtları.

ı) Cihaz, alet, ekipmanların kullanım talimatları veya Türkçe orijinal kullanım kılavuzu.

i) Enstrümantal analizlerde elektronik yedekleri veya kromatogram çıktıları.

j) Analiz metotlarına ve cihazlara ait validasyon/verifikasyon raporları.

k) Personel bilgi kayıtları.

l) Ulusal ve/veya uluslararası yeterlilik test sonuçlarına ait kayıtlar.

m) Eğitim kayıtları.

n) İlk yardım talimatı.

(2) Genel numune kayıt defteri dışındaki doküman ve belgeler elektronik ortamdan çıktı alınmak ve onaylanmak suretiyle saklanabilir. Laboratuvarda elektronik ortamda yapılan kayıtlar ile diğer kayıtların izlenebilirliği ve gizlilik içinde muhafazası için gerekli önlemlerin alınması sağlanır. Yukarıda belirtilen doküman ve kayıtlar en az beş yıl muhafaza edilir. Laboratuvarlar aylık faaliyetlerini her ayın on beşine kadar Genel Müdürlüğün belirlediği elektronik ortama girer ve her üç ayda bir olarak üçer aylık toplam faaliyetlerini ve yıl sonunda yıllık toplam faaliyetlerini yazılı olarak Genel Müdürlüğe gönderir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Analiz Metotları ve Özellikleri, Analiz Raporları ve Ücretleri

Analiz metotları ve özellikleri

MADDE 22 –

(1) Laboratuvarlarda öncelikle gıda ve yem mevzuatlarında belirtilen analiz metotları kullanılır. Analiz metotları gıda ve yem mevzuatlarında mevcut değilse, Bakanlık tarafından izin verilecek, ulusal/uluslararası kabul edilmiş bir analiz metodu kullanılır. Ulusal/Uluslararası kabul edilmiş bir analiz metodu kullanıldığında, laboratuvar tarafından ilgili metodun laboratuvarda uygulanabilirliğinin verifikasyon çalışmasını yapması gerekir. Ulusal/Uluslararası kabul edilmiş bir analiz metodu kullanılmadığında, laboratuvar tarafından ilgili metodun validasyon çalışmaları yapılarak dokümante edilir. Yapılan validasyon metotta tanımlanmış olan ürün/ürünler için geçerlidir. Metotta belirtilenin dışında farklı özelliklere sahip bir matriksteki ürün çalışıldığında metot yeniden valide edilir. Elde edilen validasyon sonuçlarına göre metodun optimum şartlarda ve en yüksek performansta kullanılması için gerekli olan uyarıların, dikkat edilecek noktaların, kritik nokta ve kritik işlemlerin tanımlandığı rutin uygulamalara yönelik metot talimatları standart operasyon prosedürü olarak hazırlanır.

(2) Analiz metotları doğruluk, uygulanabilirlik, tespit limiti, tayin sınırı kesinlik, tekrar edilebilirlik, yeniden üretilebilirlik, gelişme, seçimlilik, hassasiyet, doğrusallık, ölçüm belirsizliği ve gerekli görülecek diğer özelliklerini taşımak zorundadır.

(3) Özel istek numunelerin analizi müşteri talep ettiği takdirde Bakanlıkça izin verilen farklı bir metoda göre yapılabilir.

Analiz raporları

MADDE 23 –

(1) Laboratuvarlarda analiz raporları en az üç nüsha olarak düzenlenir. Laboratuvarların düzenleyecekleri raporlar reklam amacıyla kullanılamaz. Laboratuvar tarafından analiz raporlarının gizliliği esastır. Rapor formatları sabit olup Bakanlık özel bildirim durumları hariç laboratuvar hiçbir değişiklik yapamaz.

(2) Analiz raporlarının hazırlanmasında aşağıdaki hususlara dikkat edilir.

a) Analiz sonucu cihaz veya metodun tespit edebileceği ölçüm değeri altında olan sonuçlarda “< Ölçüm Limiti/Saptanamadı”, mikrobiyolojik analizlerde < 10, “saptanamadı” şeklinde raporlanır. Gerektiği durumlarda ise cihaz bilgisi analiz raporuna yazılır.

b) Enstrümantal cihazlarla yapılan analizlerde kullanılan metot adı, cihaz bilgileri vb. verilebilir.

c) Değerlendirme gerektiren özel tebliğlerin dışında ithalat, ihracat ve denetim amaçlı numunelerde analiz sonuçları ile ilgili herhangi bir değerlendirme yapılmaz.

ç) Numunede yapılan bütün analizler aynı raporda belirtilir.

d) Analiz raporunda raporun kısmen kullanılamayacağına dair uyarıcı ifade ve “Analiz Sonuçları Yukarıda Belirtilen Numune İçin Geçerlidir.” ifadesi yer alır.

e) Resmi istek ve özel istek analiz raporlarında ilgili mevzuata göre değerlendirme yapılabilir.

f) Özel istek muayene ve analiz raporlarının son sayfasında mutlaka “Adli ve idari işlemler ile reklam amacıyla kullanılamaz.” ifadesi yazılır.

g) Raporda mevzuatın gerektirdiği durumlarda geri alma sonuçları, ölçüm belirsizliği gibi analiz sonucunu etkileyen parametreleri belirtilir.

ğ) Özel istek analiz raporlarında analizi talep eden kuruluş/şahsın adresi veya numunenin alındığı yer rapora eklenebilir.

Analiz ücretleri

MADDE 24 –

(1) İl kontrol laboratuvarları ve özel kontrol laboratuvarlarınca uygulanacak analiz (ithalat, ihracat, özel istek vb.) ücretlerinin tümü, analiz bazında analiz maliyetleri dikkate alınmak suretiyle her yıl Bakanlığın belirleyeceği esaslara göre oluşturulacak özel kontrol laboratuvarlarının temsilcisinin de katılacağı bir komisyon tarafından belirlenir. Yıl içerisinde ilk defa olarak yapılmaya başlanan analizlerin ücretleri Bakanlıkça belirlenir. Belirlenen fiyat tarifesi Bakanlıkça ihale mevzuatı kapsamında alınacak ölçüm ve analiz hizmetleri için geçerli değildir.

(2) Komisyon tarafından belirlenen fiyat tarifesinin tüm laboratuvarlar tarafından uyulması zorunludur. Bakanlık kendi resmi numuneleri için belirlenen fiyatlara uymayan özel kontrol laboratuvarına numune gönderimini durdurabilir. 

DOKUZUNCU BÖLÜM

İdari Yaptırımlar

İdari Yaptırımlar

MADDE 25 –

(1) Bakanlıktan, bu Yönetmeliğin 14 üncü ve 15 inci maddesinde belirtilen onayı almadan faaliyette bulunan ve/veya analiz yapmadan analiz raporu düzenleyen özel kontrol laboratuvarları için 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uygulanır.

(2) Bakanlıkça, bu Yönetmeliğin 21 inci maddesinde istenilen kayıtları tutmayan ve süresi içerisinde sunmayanlar ile 18 inci maddesinde bildirimi istenilen değişiklikleri süresi içerisinde bildirmeyen özel kontrol laboratuvarları için 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi uygulanır.

(3) Özel kontrol laboratuvarlarının denetimleri ile ilgili bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinde belirtilen denetimlerde tespit edilen uygunsuzluğu verilen süre sonunda gidermeyen özel kontrol laboratuvarları için 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uygulanır.

(4) Bu madde hükümleri il kontrol laboratuvarları için uygulanmaz.

ONUNCU BÖLÜM

Çeşitli ve Son hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 26 –

(1) 23/6/2005 tarihli ve 25854 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kontrol Laboratuvarlarının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Mevcut laboratuvarlar

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Halen faaliyet gösteren laboratuvarlar bu Yönetmeliğin yayımından itibaren iki yıl içinde bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır.

Geçici yaptırımlar

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmeliğin 25 inci maddesi yürürlüğe girinceye kadar, 25 inci maddede düzenlenen hususlarla ilgili olarak, 27/5/2004 tarihli ve 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde düzenlenen idari yaptırımlar uygulanır.

Yürürlük

MADDE 27 –

(1) Bu Yönetmeliğin;

a) 25 inci maddesi, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 41 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihte,

b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 28 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

Ekler için tıklayınız.