Yazar: Mert Akgün

27 Temmuz 2016 ÇARŞAMBA         Resmî Gazete                             Sayı : 29783

YÖNETMELİK

Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığından:

YURTDIŞI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAŞKANLIĞINCA

VERİLECEK İDARİ VE MALİ DESTEKLERE

DAİR YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Başkanlık tarafından sağlanacak idari ve mali desteklerin usul ve esaslarını belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Başkanlık tarafından sağlanacak idari ve mali desteklere ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 24/3/2010 tarihli ve 5978 sayılı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası ile 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (e) bentlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakan: Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığının bağlı bulunduğu Bakanı,

b) Başkan: Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanını,

c) Başkanlık: Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığını,

ç) Başvuru rehberi: Başkanlık tarafından her bir mali destek programı için dönemsel olarak hazırlanan ve sunulacak destekten yararlanabilecek tüzel kişileri, bu kişilerde aranan şartları, başvuru ve yararlanma şekil ve şartlarını, desteklenecek proje konularını, proje başına sağlanacak en az ve en çok destek miktarını, proje kapsamında karşılanabilecek uygun maliyetleri, proje seçim ve değerlendirme kriterlerini, teminat ve eş finansman yükümlülüklerini, başvuru için gerekli belgeleri ve diğer bilgileri kapsayan belgeyi,

d) Bilgi sistemi: Başkanlık tarafından verilecek idari ve mali desteklerin başvuru, değerlendirme ve uygulama ile ilgili tüm süreçlerin gerçekleştirilebileceği çevrim içi ortamı,

e) Eş finansman: Projelere yararlanıcı tarafından sağlanacak aynî ve/veya nakdî katkıyı,

f) Hizmet birimleri: Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen hizmet birimlerini,

g) İdari destek: Kurum ve kuruluşlara sağlanacak eğitim, bilgilendirme, danışmanlık, atölye çalışması gibi kurumsal kapasiteyi geliştirmeye yönelik nakdî olmayan destekleri,

ğ) Kanun: 24/3/2010 tarihli ve 5978 sayılı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu,

h) KİDAB: Kurumsal İlişkiler ve İletişim Daire Başkanlığını,

ı) Kurum ve kuruluş: Yurtiçinde veya yurtdışında kurulmuş, kâr amacı gütmeyen özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişilerini,

i) Mali destek: Kurum ve kuruluşların proje esaslı çalışmalarına Başkanlık tarafından yapılacak nakdî katkıyı,

j) Mali destek programı: Hizmet birimleri tarafından kendi öncelik alanlarına yönelik olarak KİDAB ile koordinasyon içinde hazırlanan; destek sağlanacak projelerin ortak hedeflerini, hedef ülke veya bölgelerini, proje başına sağlanacak en az ve en çok destek miktarını, destekleme takvim ve süresini, başvuru konu ve koşullarını ve potansiyel başvuru sahiplerini belirleyen çerçeve metni,

k) Proje: Belirli bir amaca odaklı, hedefleri, bütçesi ve takvimi belirlenmiş düzenli faaliyetler bütününü,

l) Sözleşme: Başkanlık ile yararlanıcı arasında imzalanan ve desteğe konu olan proje süresince uyulması gereken ilke ve kuralları, ödeme usul ve esaslarını, tarafların hak ve yükümlülükleri ile sözleşme ihlalinin sonuç ve müeyyidelerini düzenleyen anlaşmayı,

m) Usulsüzlük: Proje başvurusu ve/veya uygulaması sırasında yanıltıcı bildirim, hile veya sahtecilik yapılması, desteğin geçici de olsa amacı dışında kullanılması, projeye Başkanlıkça destek sağlanan bütçe kalemleri için başka bir kurum veya kuruluştan mükerrer destek alınması, bu Yönetmelik ve ilgili başvuru rehberlerinde belirtilen ilke ve kurallara aykırı davranışlarda bulunulması ve sözleşme ilişkisinin ihlal edilmesini,

n) Yararlanıcı: Başkanlık tarafından sağlanan idari ve mali desteklerden yararlanan kurum veya kuruluşları,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İdari ve Mali Destekler

İdari ve mali desteklere ilişkin genel esaslar

MADDE 5 – (1) Başkanlık tarafından sağlanacak idari ve mali desteklerde, kamu yararı çerçevesinde Başkanlığın görev alanındaki hedef kitlelerin ihtiyaçlarının giderilmesi ve sorunlarının çözümüne katkı sağlanması; hedef kitlelerle tarihi, toplumsal ve kültürel değerler çerçevesinde ilişki ve iletişimin artırılması ve bu alanlarda faaliyet yürüten kâr amacı gütmeyen kuruluşların kapasitelerinin geliştirilmesi esastır.

(2) Başkanlık tarafından verilen idari ve mali destekler, yurtiçinde veya yurtdışındaki kâr amacı gütmeyen ve Başkanlığın görev alanlarında faaliyet yürüten özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişilerine sağlanır.

İdari destek

MADDE 6 – (1) Başkanlık, Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyette bulunan kurum ve kuruluşlara, Başkanlık personeli eliyle ya da hizmet alımı yoluyla kapasite geliştirmeye yönelik idari destekler sağlayabilir.

(2) Başkanlık görev alanlarında faaliyet gösteren potansiyel yararlanıcıların katılacağı, mali destek programlarına yönelik proje hazırlama ve uygulama ile idari, mali, teknik ve faaliyet kapasitelerinin geliştirilmesine yönelik eğitim programları, ilgili hizmet birimi ile koordineli bir şekilde KİDAB tarafından düzenlenebilir.

(3) İdari destek programları, Başkanlık tarafından re’sen ya da kurum ve kuruluşlarca bilgi sistemi üzerinden talep edilmesi halinde düzenlenebilir. Başkanlık tarafından, bu kapsamdaki programların ilan edilmesi durumunda, yapılan başvurular arasından uygun katılımcılar tespit edilerek programa davet edilir. Başkanlık ayrıca belirlenen kurum ve kuruluşları davet etmek suretiyle de programlar gerçekleştirebilir.

Mali destek

MADDE 7 – (1) Başkanlık, Kanunda belirtilen amaçlara yönelik çalışmalar yürüten kurum ve kuruluşların projelerine mali destek sağlayabilir.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında Başkanlık tarafından sağlanan mali destekler hibe niteliğinde olup proje usulüyle verilir.

(3) Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine aktarılan hibeler, aktarılan kurumlar tarafından bütçe gelir ve gider hesapları ile ilişkilendirilerek kullanılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Mali Destekler

Mali desteklere ilişkin genel esaslar

MADDE 8 – (1) Mali destek programları kapsamında Başkanlığa sunulan projelere, her bir program için varsa belirlenen eş finansman oranları ve destek miktarları çerçevesinde, Başkanlık tarafından uygun görülecek oran veya miktarlarda destek sağlanır. Başkanlıkça uygun görülen projelere sağlanacak destek belirli bütçe kalemleriyle sınırlandırılabilir.

(2) Başkanlık ile yararlanıcı arasında sözleşme imzalanır.

(3) Başkanlık, desteklenen projelerin toplam tutarı ya da projeye sağlanan destek tutarına karşılık, yararlanıcıdan projenin gerçekleştiği ülkenin yasal mevzuatına uygun olarak düzenlenmiş mutad harcama ve faaliyet belgelerini talep edebilir.

(4) Yararlanıcı, projelerin uygulama sürecinde ortaya çıkan vergi, sigorta ve benzeri her türlü iş ve işlemleri, tabi oldukları yasal mevzuat çerçevesinde yürütmek, projeyle ilgili tüm evrakları temin etmek ve bu evrakları kayıt altına almakla yükümlüdür.

(5) Yararlanıcı projenin uygulamasını olumsuz etkileyebilecek herhangi bir riski önlemek bakımından gerekli tüm önlemleri alır ve projenin uygulamasını olumsuz bir şekilde etkileyen herhangi bir durumu gecikmeksizin yazılı olarak Başkanlığın bilgisine sunar.

(6) Başkanlık tarafından mali desteklerle ilgili alınan komisyon kararları, Bakan oluruyla onaylanır. Bakan, bu konuda yetkisini Başkana devredebilir.

Mali destek programları

MADDE 9 – (1) Hizmet birimlerinin öncelik alanlarına yönelik programlar KİDAB koordinasyonunda oluşturulur.

(2) Her bir program için, ilgili hizmet birimleri ile koordineli olarak KİDAB tarafından başvuru rehberi hazırlanır.

(3) Hazırlanan programlar ve başvuru rehberleri, Başkanlık tarafından uygun görülen iletişim kanalları aracılığıyla ilan edilerek kamuoyuna duyurulur. Ayrıca KİDAB tarafından potansiyel yararlanıcılara yönelik bilgilendirici materyaller hazırlanır ve ilgili hizmet birimleri ile koordineli bir şekilde yurtiçi veya yurtdışında tanıtım etkinlikleri düzenlenebilir.

(4) Başkanlık, ilan etmiş olduğu programın, başvuru dönemini değiştirme, başvuruyu belirtilen tarihten önce sonlandırma veya belirtilen dönemde başvuruyu açmama; ilan edilen program şartlarında değişiklik yapma, kısmen veya tamamen iptal etme haklarını saklı tutar. Bu durumlarda, Başkanlıktan herhangi bir hak ve tazminat talebinde bulunulamaz.

Doğrudan destekler

MADDE 10 – (1) Başkanlık, ilan edilen programlar dışında, Başkanlığın görev alanlarıyla ilgili stratejik önemi haiz ve uygulanmasında fayda mülahaza edilen proje tekliflerini, bu Yönetmelik çerçevesinde ayrıca değerlendirebilir.

(2) Doğrudan desteklere ilişkin başvuru, değerlendirme ve uygulama süreçleri bu Yönetmelikte belirtilen hükümler çerçevesinde gerçekleştirilir.

Başvuru, değerlendirme ve sonuçların bildirilmesi

MADDE 11 – (1) Başvuruların, başvuru rehberlerinde belirtilen tarihlerde bilgi sistemi üzerinden alınması esastır. Ancak Başkanlıkça uygun bulunması halinde elden, posta veya elektronik posta yoluyla da başvuru alınabilir.

(2) Başvurular, Başkanlık makamı tarafından uygun görülen en az üç üyenin katılımıyla oluşturulan komisyonlar marifetiyle değerlendirilir. Başvurular komisyon toplantılarından önce Başkanlık uzman ve/veya yöneticileri ya da gerekli görülmesi halinde bağımsız değerlendiriciler tarafından incelenerek ön değerlendirmeye tabi tutulabilir.

(3) Değerlendirme sürecinde, kamu kurumlarından görevlendirme yapılabilir veya Kanunun 6 ncı maddesine istinaden bağımsız değerlendirme hizmeti alınabilir.

(4) Değerlendirme sürecinde görev alan kişilerin kimliği ve değerlendirdikleri projelere ilişkin bilgiler gizli tutulur.

(5) Başvuru döneminde her bir programa gelen proje teklifleri, başvuru sahibinin kurumsal ve mali kapasitesi, ilgililik, program öncelikleri, ilgili alanda tecrübe, yöntem ve somut çıktılar bağlamında değerlendirilerek karara bağlanır. Değerlendirmeye ilişkin detaylı kriterler başvuru rehberlerinde belirtilir.

(6) Başkanlık, projenin büyüklüğü, konusu ve benzeri açılardan gerek görmesi halinde ön inceleme yapabilir, projenin sunumunu yapmak üzere başvuru sahibini Başkanlığa davet edebilir, ek bilgi ve belge isteyebilir ve/veya projeye ilişkin değişiklik yapılmasını talep edebilir.

(7) Bakan tarafından onaylanan komisyon kararları resmi yazı, bilgi sistemi veya elektronik posta marifetiyle başvuru sahibine bildirilir.

Sözleşme

MADDE 12 – (1) Başkanlık ile yararlanıcı arasında imzalanacak sözleşmede; projeye ilişkin özel koşullar ile genel, idari ve mali hükümlere dair hususlar yer alır.

(2) Sözleşmede belirtilmesi durumunda Başkanlık, desteğin amaç, hedef ve bütçesine bağlı olarak, yararlanıcılardan eş finansmana ilişkin teminat isteyebilir. Teminat, nihai ödemenin yapılması ve projenin sözleşmeye uygun olarak sonlandırılmasını müteakip serbest bırakılır.

(3) Başkanlık ile yararlanıcı arasında imzalanacak sözleşme, projenin uygulanacağı ülkenin milli para birimi cinsinden düzenlenebilir.

(4) Yararlanıcıların, projelerini sözleşme hükümleri doğrultusunda uygulamaları esastır. Ancak sözleşmenin imzalanmasından sonra faaliyetlerin uygulamasını zorlaştıracak, geciktirecek veya imkânsız hale getirecek mücbir bir sebebin ortaya çıkması halinde, tarafların mutabakatı ile uygulamanın herhangi bir safhasında sözleşme, uygulama rehberinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde değiştirilebilir.

Sözleşmenin askıya alınması ve feshi

MADDE 13 – (1) Projelerin uygulama aşamasında, Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin zamanında verilmemesi ve/veya eksik teslim edilmesi, izleme ziyaretlerinin engellenmesi veya projenin sözleşmeye ve ilgili mevzuata uygun yürütülmediğinin tespit edilmesi halinde sözleşme askıya alınır. Bu durumda yararlanıcıya, tespit edilen aksaklık bildirilerek düzeltme için en fazla 60 güne kadar süre verilir. Verilen sürenin sonunda, tespit edilen sorunların çözülmemesi halinde sözleşme feshedilir.

(2) Usulsüzlük yaptığı tespit edilen yararlanıcıların sözleşmeleri feshedilir. Usulsüzlük yapan yararlanıcılar, Başkanlıktan 5 yıl süreyle mali destek alamazlar.

(3) Bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen nedenlerle sözleşmenin feshedilmesi halinde, sözleşme çerçevesinde sağlanan destek, tahakkuk eden faiz ve sözleşmede öngörülen cezai şart ve sözleşmeden doğan masraflar ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yararlanıcıdan tahsil edilir.

(4) Mücbir sebepler nedeniyle, projenin sözleşmede belirtilen şekilde sürdürülememesi halinde, karşılıklı mutabakat içinde sözleşme feshedilerek proje sonlandırılabilir. Bu durumda eğer yararlanıcıya fazla bir ödeme yapılmışsa yapılan ödeme yararlanıcıdan tahsil edilir. Ödeme yapılmamışsa, projenin tamamlanan kısmı için Başkanlık ödeme yapabilir.

(5) Usulsüzlük dışında bir nedenden dolayı sözleşmesi feshedilen yararlanıcılar, Başkanlığa karşı tüm mali yükümlülüklerini yerine getirmedikçe Başkanlıktan herhangi bir mali destek alamazlar.

Proje izleme ve ödemeler

MADDE 14 – (1) Başkanlık tarafından destek sağlanan projelerin, sözleşme, öngörülen faaliyetler, takvim, bütçe ve çıktılar ile uyumlu bir şekilde yürütülmesi amacıyla hizmet birimleri tarafından izleme faaliyetleri gerçekleştirilir. Hizmet birimleri tarafından etkin bir izleme faaliyeti yapılabilmesi amacıyla yararlanıcıdan projeye ilişkin bilgi ve belge talep edilebilir ve/veya proje yerinde incelenebilir.

(2) Projeye ilişkin başlangıç ödemesi, sözleşmede belirtilen oranlar çerçevesinde sözleşme imzalandıktan sonra yapılır. Sözleşmede belirtilen ara ve nihai ödemeler ise, belirlenen takvimde yararlanıcılar tarafından, projenin gidişatı veya nihayetiyle ilgili Başkanlığa sunulan raporların uygun görülmesi halinde yapılır. Başkanlık, raporları inceleme neticesinde ek bilgi veya belge isteyebilir. Başkanlık, raporların incelenmesinin akabinde proje faaliyetlerinin kısmi olarak yerine getirilemediği veya belgelendirilemediğinin tespiti halinde sözleşmede belirtilen miktar veya oranların altında ödeme yapabilir.

(3) Nihai rapor ve belgelerin incelenmesi sonucunda faaliyetler, takvim, uygun harcamalar ve benzeri konular başta olmak üzere sözleşmeye aykırılık tespit edilmesi halinde, bunlara karşılık gelen tutarların Başkanlığa iadesi talep edilir.

(4) Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve bunlara bağlı döner sermaye işletmelerince yürütülecek projelere ilişkin destekler, ilgili idare bütçesine tahakkuka bağlanmak suretiyle ödenir. Tahsis edilen tutarlar idarenin tabi olduğu mevzuat çerçevesinde kullanılır.

(5) Başkanlık proje ödemelerini, yararlanıcı ya da Başkanlığın uygun görmesi halinde yararlanıcının vekili olarak tayin edilen gerçek kişi adına projeye özel açılmış banka hesabına aktarır.

(6) Sözleşme kapsamındaki uygulamalarla ilgili olarak, yararlanıcının ve proje kapsamında görev alan kişilerin kusur ve ihmalleri sebebiyle doğacak olan ceza, gecikme zammı, faiz ve sair giderler, Başkanlık tarafından karşılanamaz.

(7) Proje kapsamında yararlanıcılara yapılan ödemeler, proje dışında bir maksatla kullanılamaz ve bu ödemelerden herhangi bir şekilde faiz ve benzeri gelir elde edilemez.

Satın alma ve mülkiyet

MADDE 15 – (1) Yararlanıcıların proje kapsamında yapacakları ihale ve satın alma faaliyetleri, sözleşme ve ilgili uygulama rehberinde belirtilen usul ve esaslara göre yapılır.

(2) Bu Yönetmelik çerçevesinde yürütülen projeler kapsamında alımı desteklenen bina, alet, teçhizat, yazılım, malzeme ile yapımı gerçekleştirilen tesislerin mülkiyeti ve diğer yasal hak ve yükümlülükleri sözleşmede belirtilen şekle göre belirlenir.

Görünürlük

MADDE 16 – (1) Başkanlık tarafından destek sağlanan projelerde, sözleşmede aksi bir hüküm olmadığı sürece Başkanlığın görünürlüğü, yayımlanan görünürlük rehberine uygun olarak sağlanır.

Yazışma dili

MADDE 17 – (1) Desteklerle ilgili her türlü yazışmanın Türkçe yapılması esastır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Ortak destek

MADDE 18 – (1) Başkanlık, bu Yönetmelik ve yürürlükteki diğer mevzuat hükümlerine uygun olmak kaydıyla, kurum ve kuruluşlarla ortak destek programları düzenleyebilir.

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

MADDE 19 – (1) 30/11/2011 tarihli ve 28128 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığınca Verilecek İdari ve Mali Destekler Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanı yürütür.

31 Temmuz 2016 PAZAR               Resmî Gazete                             Sayı : 29787

YÖNETMELİK

Orman Genel Müdürlüğünden:

ORMAN BİTKİSİ TOHUMLUKLARI PİYASASINDA YETKİLENDİRME, DENETLEME VE ORMAN BİTKİ PASAPORTU YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı ve kapsamı; orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohumlukları standartlara uygun olarak üreten, satışını yapan, gerçek veya tüzel kişilerin yetkilendirilmesi, denetlenmesi ve orman bitki pasaportuna ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 67 nci ve 103 üncü maddeleri, 31/10/1985 tarihli ve 3234 sayılı Orman Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 2 nci, 7 nci ve 14/B maddeleri, 29/6/2006 tarihli ve 5531 sayılı Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanunun 4 üncü ve 5 inci maddeleri ile 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 40 ıncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Ağaç: Yetiştiği yerlere bakılmaksızın tabii olarak yetişen veya yetiştirilen, en az 8 metre ve daha yukarı boy yapabilen, kökü, gövdesi ve tepesi olan, yaşı ve çapı ne olursa olsun yerli ve egzotik tür orijinli odunsu orman bitkilerini,

b) Ağaççık: Yetiştiği yerlere bakılmaksızın tabii olarak yetişen veya yetiştirilen, yan dalların çoğalması ve fazlaca gelişmesi neticesinde tepesi yayvanlaşan, genel olarak genişliğine bir büyüme şekli gösteren, boyu 8 metreyi bulmayan, çapı ne olursa olsun uzun ömürlü, yerli ve egzotik tür orijinli odunsu orman bitkilerini,

c) Bakanlık: Orman ve Su İşleri Bakanlığını,

ç) Fidan: Gerek tabii olarak yetişmiş gerekse generatif veya vejetatif yolla üretilmiş kök ve gövdesi bulunan 1 ve 10 yaş arası olan iğne yapraklı, 1 ve 6 yaş arası olan yapraklı bitkileri,

d) Fidanlık: Ağaç, ağaççık ve orman florasına ait tohum ve fidanların üretildiği fidanlıkları,

e) Fidan üreticisi: Ticari olarak orman ağaç, ağaççık ve florasına ait fidanları üreten, işleyen gerçek veya tüzel kişileri,

f) Fidan yetiştiricisi: Sözleşmeli olarak fidan üreticileri adına üretim yapan gerçek veya tüzel kişileri,

g) Flora: Ağaç, ağaççık ve orman alt tabakasında yetişen, toprak muhafaza fonksiyonunu icra eden, ormanların müşir bitkisi özelliğini taşıyan, tabii olarak veya emekle yetiştirilen, gerektiğinde süs bitkileri olarak da kullanılabilen, orman ekosisteminin canlı unsuru, odunsu ve otsu tür orman bitkilerini,

ğ) Gen koruma ormanı: Bir türün genetik çeşitliliğinin korunması amacıyla seçilen ve yönetilen meşcereleri,

h) Genel Müdürlük: Orman Genel Müdürlüğünü,

ı) İlgili heyet: İlgili müdürlük personelinden en az iki orman mühendisinin katılımı ile kurulan heyeti,

i) İlgili müdürlük: Genel Müdürlükçe yetkilendirilmiş müdürlükleri,

j) Kayıt sertifikası: Fidan üretici belgesi, tohum üretici belgesi, tohum bayi belgesi, tohum işleyici belgesi, tohumluk üretici belgesi olarak adlandırılan belgeleri,

k) Klon: Bir bireyden vejetatif olarak elde edilen bireyler grubunu,

l) Klon parkı: Islah materyalinin korunması, yapay dölleme çalışmalarının kolaylıkla yapılması ve diğer bilimsel çalışmalara temel olması amacıyla aşılı fidanlardan oluşturulan tesisleri,

m) Kontrol: Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerin mevzuata uygunluğunun doğrulanması için, orman bitkisi tohumluk kontrolörlerine verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim, muayene, numune alma, analiz gibi iş ve işlemleri,

n) Meslek mensubu: Orman Mühendisi ünvanına haiz olup, 5531 sayılı Kanun çerçevesinde serbest ormancılık bürosu ve/veya şirketini kurmakla ruhsatlandırılan kişiyi,

o) Orman bitkisi: Orman ağaç, ağaççık ve florasına ait canlı bitkiler, yumrular, soğansılar, soğanlar, rizomlar, yapraklı dallar, yapraklar, bitki doku kültürleri, canlı polen, göz, kalem ve çelik gibi canlılığını koruyan belirli parçaları ile tohumları,

ö) Orman bitki pasaportu: Bitki sağlığı standartlarının ve özel şartların karşılandığını gösteren, orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohumluklar için standart hale getirilmiş, usullere uygun olarak hazırlanan, ilgili müdürlük veya ilgili müdürlükçe yetkilendirilenler tarafından düzenlenen, orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohumlukların hareketi esnasında bulundurulan belgeyi,

p) Orman bitkisi tohum bayisi: Orman ağaç, ağaççık ve florası tohumlarını pazarlamak amacıyla yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişileri,

r) Orman bitkisi tohum işleyicisi: Üreticilere ait orman florası tohumlarını belirlenen standartlara göre fiziksel ve kimyasal işlemlerden geçirerek ekime ve/veya pazarlamaya uygun hale getiren gerçek veya tüzel kişileri,

s) Orman bitkisi tohum üreticisi: Orman ağaç, ağaççık ve florası tohumlarını üreten ithal veya ihraç eden, işleyen, satışa hazırlayan ve dağıtan gerçek veya tüzel kişileri,

ş) Orman bitkisi tohum üretici belgesi: Orman bitkisi tohumu üreten, işleyen, depolayan ve ticaretini yapan gerçek ve tüzel kişilere verilen ve her yıl yıllık denetim raporu doğrultusunda vize edilen belgeyi,

t) Orman bitkisi tohumluğu: Orman ağaç, ağaççık ve florasına ait bitkilerinin çoğaltımı için kullanılan tohum, yumru, fidan, çelik, doku, aşı materyali gibi generatif ve vejetatif bitki kısımlarını,

u) Orman bitkisi tohumluk kontrolörü: Tohumluk belgelendirmelerine ilişkin kontrol ve denetim yapan, numune alan ve belge düzenleyen, Orman Genel Müdürlüğünde görev yapan yetkilendirilmiş orman mühendisini veya yetkili meslek mensubunu,

ü) Orman bitkisi tohumluk üreticisi: Orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohumlukları üretmek, işlemek, satışa hazırlamak ve dağıtmak üzere yetkilendirilen, fidan üreticisi, tohum üreticisi, tohum işleyicisi ve tohum bayileri için istenen tüm şartları yerine getiren ve tüm donanımları bulunduran gerçek veya tüzel kişileri,

v) Ormancılık bürosu: 8/4/2009 tarihli ve 27194 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ormancılık ve Orman Ürünleri Bürolarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Yönetmeliği hükümlerine göre kurulan, bu Yönetmelikteki işleri yapmakla yetkilendirilen serbest ormancılık veya serbest yeminli ormancılık bürolarını, ortaklıklarını ve şirketlerini,

y) Orman idaresi: Orman Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatını,

z) Ormancılık karantinası: Zararlı organizmaların ülkeye girişini veya ülke içinde yayılmasını önlemek amacıyla, orman bitkisi tohumlukları, orman bitkisel ürünü ve diğer maddelerin denetim ve kontrol altına alınması ile yerinde ve zamanında imha edilmesini,

aa) Tohum: Meydana geldiği bitkinin tüm özelliklerini taşıyan, döllenme sonucu meydana gelen ve yeni bir bitki oluşturma kapasitesi olan üretim materyalini,

bb) Tohum bahçesi: Seçilmiş klon veya bireylerle tesis edilen, istenmeyen kaynaklardan polen erişiminin engellendiği veya en aza indirildiği, entansif bakım tedbirlerinin uygulandığı, sık aralıklarla, bol ve kolay tohum üretimi sağlayacak şekilde yönetilen plantasyonları,

cc) Tohum meşceresi: Bulunduğu ekosistemde ekonomik önemi olan odun özellikleri bakımından üstün özelliklere sahip ağaçlardan oluşması nedeniyle tohum kaynağı olarak seçilen ve özel bir silvikültür planıyla işletilen meşcereleri,

çç) Tohum toplama sahası: Tohum meşceresi veya tohum bahçesi özelliklerine sahip olmayan, belirli bir bölgede bulunan ve fidan üretimi için tohumları toplanan ağaçların bulunduğu alanı,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Orman Bitkisi Tohumluk Üreticilerinin Yetkilendirilmesi ve Denetlenmesi

Fidan üretici belgesi verilmesine dair şartlar

MADDE 4 – (1) Fidan üreticisi olarak yetki almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, aşağıdaki belgeleri Ek-1’de yer alan dilekçeye ekleyerek fidan üretim tesislerinin bulunduğu yerdeki ilgili müdürlüğe başvurur;

a) Vergi kaydı levhası,

b) Ticaret sicil kaydı,

c) Fidan üretimi için 50 dekar ve üzeri araziye sahip işletmelerin en az bir meslek mensubu çalıştırdığına dair sigorta bildirimi belgesi veya sahibinin meslek mensubu olduğuna dair belge,

ç) Fidan üretimi için 50 dekarın altındaki araziye sahip işletmelerin, fidanlığın tamamını ayda en az iki kez ve tam gün kontrol etmek koşulu ile serbest ormancılık bürosundan danışmanlık hizmeti aldığına ilişkin sözleşme veya sahibinin meslek mensubu olduğuna dair belge,

d) Bu fıkranın (c) ve (ç) bentlerinde yazılı işletme sahiplerinin, 5531 sayılı Kanuna göre Orman Mühendisleri Odasınca verilmiş vizeli ruhsat belgesi,

e) Fidan üretimi yapılacak arazinin geçerli sahiplilik belgesi veya en az beş yıllık kiralandığına dair kira sözleşmesi.

(2) Çıplak köklü fidan üretimi için veya kaplı fidan üretimi için en az 2.0 dekar, sera üretim için en az 200 m² yetiştirme alanı gereklidir.

Fidan üreticilerinin yükümlülükleri

MADDE 5 – (1) Fidan üretici belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişiler aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirmekle sorumludur:

a) Genel Müdürlükçe ve/veya ilgili müdürlükçe düzenlenecek eğitim ve toplantılara katılmak,

b) Hizmet akdi ile çalıştırdıkları meslek mensuplarının sigorta bildirim cetvelini veya danışmanlık hizmeti alınan serbest ormancılık bürosu ile yapılan sözleşmeyi denetimlerde ibraz etmek,

c) Gerçekleştirdikleri üretim, sertifikasyon, analiz ve pazarlama kayıtlarını en az beş yıl süreyle muhafaza etmek,

ç) Satışlarını, üretim yapılan yerlerde veya ilgili belediyenin gösterdiği satış alanlarında ya da orman bitkisi tohumluk bayileri aracılığıyla yapmak,

d) Fidan üretim ve ticaretini bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapmak.

(2) Bu Yönetmelik hükümlerine göre fidan üretimini yapanlar, ürettikleri orman bitkisi tohumluklarında zararlı organizma görülmesi durumunda yayılmaması için önlem almak ve Orman Genel Müdürlüğüne bildirmek zorundadır.

Tohum üretici belgesi verilmesine dair şartlar ve donanım

MADDE 6 – (1) Tohum üreticisi olarak yetki almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, aşağıdaki belgeleri Ek-1’de yer alan dilekçeye ekleyerek tohum üretim tesislerinin bulunduğu yerdeki ilgili müdürlüğe başvurur;

a) Vergi kaydı levhası,

b) Ticaret sicil kaydı,

c) Tohum üretilen bitki grubuna ait gerekli teknik bilgiler, faturalar veya üretime ait izin belgeleri,

ç) Tohum üretimi için işletmelerin; en az bir meslek mensubunu hizmet akdi ile çalıştırdığına dair sigorta bildirimi belgesi ve/veya serbest ormancılık bürosundan danışmanlık hizmeti aldığına ilişkin sözleşme veya sahibinin meslek mensubu olduğuna dair belge,

d) Tohum işleme tesisi veya tohum işleyicisi ile hizmet alım sözleşmesi,

e) Yıllık kapasite raporu.

(2) Sertifikalı tohum üreticilerinin, Genel Müdürlükçe belirlenecek esaslara uygun aşağıdaki donanımlara sahip olması gerekir:

a) İşletme kapasitesine uygun tesis,

b) Tohum üretim kapasitesine uygun soğutma ünitesi veya depo,

c) Tohum üretimi yapılan türlere uygun numune alma alet ve ekipmanı,

ç) Çimlendirme dolabı,

d) Hassas terazi,

e) Nem tayin cihazı,

f) Çimlendirme kabı,

g) Tohum saklama kabı,

ğ) Şahit numune saklama deposu,

h) Diğer laboratuvar malzemeleri.

Tohum üreticilerinin yükümlülükleri

MADDE 7 – (1) Tohum üretici belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişiler aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirmekle sorumludur:

a) Genel Müdürlükçe ve/veya ilgili müdürlükçe düzenlenecek eğitim ve toplantılara katılmak,

b) Hizmet akdi ile çalıştırdıkları meslek mensuplarının sigorta bildirim belgesini veya danışmanlık hizmeti alınan serbest ormancılık bürosu ile yapılan sözleşmeyi denetimlerde ibraz etmek,

c) Gerçekleştirdikleri tohum üretim, sertifikasyon, analiz ve pazarlama kayıtlarını en az beş yıl muhafaza etmek,

ç) Üretilen ve sarfedilen tohumlara ait şahit numuneleri en az bir yıl süre ile muhafaza etmek,

d) Laboratuvar çalışmalarında Genel Müdürlükçe belirlenmiş yöntemleri kullanmak,

e) Tohum üretim ve ticaretini bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapmak.

(2) Bu Yönetmelik hükümlerine göre tohum üretimini yapanlar, ürettikleri tohumluklarda zararlı organizma görülmesi durumunda yayılmaması için önlem almak ve Orman Genel Müdürlüğüne bildirmek zorundadır.

Tohum işleyici belgesi verilmesine dair şartlar ve donanım

MADDE 8 – (1) Sertifikalı tohum işleyicilerinin, Tohum İşleyici Belgesi alabilmeleri için aşağıdaki donanımlara sahip olduklarını kanıtlayıcı belgeleri Ek-1’de yer alan dilekçe ile ilgili müdürlüğe başvurması gerekir;

a) Tohum işleme ve işletme kapasitesine uygun tesis,

b) Tohum eleme ekipmanları,

c) Hassas terazi,

ç) Çimlendirme kabı ve dolabı,

d) Tohum saklama kabı,

e) Serbest ormancılık bürosunca düzenlenmiş yıllık kapasite raporu.

Fidan ve tohum üretici belgesi verilmesine dair şartlar ve donanım

MADDE 9 – (1) Hem fidan hem de tohum üreticisi olarak yetki almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, fidan ve tohum üreticisi belgesi verilmesine dair şartlara uymak ve donanımları bulundurmak zorundadır. 4 üncü ve 6 ncı maddelerde belirtilen belgelerin ekleneceği Ek-1’de yer alan dilekçe ile üretim tesislerinin bulunduğu yerdeki ilgili müdürlüğe başvurur.

(2) İlgili müdürlük de 4 üncü ve 6 ncı maddelerde belirtilen esaslara uygunluğu tespit edilen başvuru sahiplerine tohum ve fidan üretici belgesi düzenler.

(3) Bu işletmelerin denetlenmesi 13 üncü maddede belirtilen esaslara göre ayrı ayrı yapılır.

Tohum bayi belgesi verilmesine dair şartlar ve donanım

MADDE 10 – (1) Tohum bayisi olarak yetki almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, aşağıdaki belgeleri Ek-1’de yer alan dilekçeye ekleyerek tesislerinin bulunduğu yerdeki ilgili müdürlüğe başvurur;

a) Vergi kaydı levhası,

b) Ticaret veya esnaf ve sanatkarlar sicil kaydı,

c) Meslek mensubu çalıştırdığına dair hizmet akdi sözleşmesi ile sigorta bildirim belgesini veya sahibinin meslek mensubu olduğuna dair belge,

ç) Bayilik yapılacak yerin ve deponun açık adresi.

(2) Tohum bayilerinin Genel Müdürlükçe belirlenecek esaslara uygun aşağıdaki donanımlara sahip olması gerekir;

a) Satış kapasitesine uygun soğutma ünitesi, depo ve satış yeri,

b) Satış yerinde ve depoda tohumlukların muhafaza edilmesine uygun raf sistemi.

Tohum bayisinin yükümlülükleri

MADDE 11 – (1) Tohum bayi belgesi alan gerçek ve tüzel kişiler aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirmekle sorumludur;

a) Genel Müdürlükçe ve/veya ilgili müdürlükçe düzenlenecek eğitim ve toplantılara katılmak,

b) Hizmet akdi ile çalıştırdıkları meslek mensuplarının sigorta bildirim belgesini veya sahibinin meslek mensubu olduğuna dair vizeli ruhsat belgesini denetimlerde ibraz etmek,

c) Kayıt altına alınmış türlere ait sertifikalı, etiketli, standart tohumlukları satmak,

ç) 2/2/2006 tarihli ve 26068 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Orman Yetiştirme Materyallerinin Ticareti Yönetmeliğinin (1999/105/Ec) 11 inci maddesindeki bilgileri içermeyen yerli ya da ithal tohumlukları satmamak,

d) Satışını yaptığı tohumlara ait sertifikasyon, analiz ve pazarlama belgelerini en az beş yıl muhafaza etmek,

e) Tohumlukların orijinal ambalajlarını bozmamak ve açık olarak satmamak,

f) Denetim amacıyla gelen tohumluk kontrolörlerine gerekli bilgi ve belgeleri sağlamak,

g) Denetim amacıyla gelen tohumluk kontrolörlere istenilen çeşit ve miktarda tohumluk numunesi vermek,

ğ) Bayilik izin belgelerini her yıl vize ettirmeden tohum satışı yapmamak,

h) Tohum üretim ve ticaretini bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapmak.

Fidan üretici, tohum üretici, tohum işleyici, tohum bayi veya orman bitkisi tohumluk üretici belgesi düzenlenmesi

MADDE 12 – (1) Fidan üretici, tohum üretici, tohum işleyici, tohum bayi veya tohumluk üretici belgesi almak için başvuruda bulunan gerçek ve tüzel kişilerin belge ve donanımları ilgili heyetçe yerinde incelenerek bir rapor düzenlenir.

(2) Yapılan incelemede eksiklikler tespit edilmesi halinde, giderilmesi için 30 günlük süre verilir. Bu sürenin sonunda ilgili heyetçe tekrar yerinde tespitler yapılır. Eksikliklerin giderilmemesi halinde başvuru reddedilir.

(3) Yapılan incelemede herhangi bir eksikliği bulunmayan ya da eksikliklerini gideren gerçek ya da tüzel kişiler birinci fıkrada sayılan belgeleri almaya hak kazanır. Beş yıl süreli belge verilmesi için ilgili heyetçe rapor düzenlenerek onay için ilgili müdürlüğe gönderilir. Bu rapora dayanarak birinci fıkradaki belgeleri almaya hak kazanan tohumluk üretici ve satıcıları Ek-2’deki taahhütnameyi imzaladıktan sonra Ek-3’teki kayıt sertifikası üç nüsha olarak düzenlenir. Bu belgelerin bir nüshası ilgili müdürlükte, bir nüshası Genel Müdürlükte muhafaza edilir ve bir nüshası da üreticiye verilir.

(4) Tohumluk üretici belgesi almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler; fidan üretici, tohum üretici, tohum işleyici ve tohum bayii belgeleri almak için gereken şartları yerine getirmek ve bunlardan istenen tüm tesis ve donanımları bulundurmak zorundadır.

Fidan üreticilerinin, tohum üreticilerinin, tohum işleyicilerinin, tohum bayilerinin veya orman bitkisi tohumluk üreticilerinin denetlenmesi

MADDE 13 – (1) Fidan üreticileri, tohum üreticileri, tohum işleyicileri, tohum bayileri veya tohumluk üreticileri her yıl ilgili müdürlük tarafından en az bir defa denetlenir veya serbest yeminli ormancılık bürolarına denetlettirilebilir. Denetimlerde Ek-4’teki denetim formu kullanılır. Denetim formları üç nüsha düzenlenir birinci nüshası ilgiliye verilir. İkinci nüshası ilgili müdürlüğe gönderilir. Üçüncü nüshası da denetleyende kalır. Denetimde, bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

(2) Denetimler sonucunda, fidan üretici, tohum üretici, tohum işleyici, tohum bayi veya tohumluk üreticilerinin, bu Yönetmelik hükümlerinde belirtilen şartları taşımadığı tespit edilmesi halinde ilgili müdürlükçe eksiklikler ilgililere bildirilir. Eksikliklerin tamamlanması için otuz günlük süre verilir. Bu süre sonunda yapılan denetimde, eksikliklerin devamı durumunda ilgiliye ait belge iptal edilir. Belgenin iptal edildiği ilgiliye tebliğ edilerek Orman Genel Müdürlüğü internet sayfasında yayımlanır.

(3) Fidan üreticisi, tohum üreticisi, tohum işleyicisi veya tohumluk bayisi belgesinin geçerlilik süresi içerisinde her yıl yapılan denetimde bu Yönetmelik hükümlerinde belirtilen şartları devam ettiren gerçek ve tüzel kişilerin belgeleri vize edilir.

(4) Kayıtlı üreticiler, işleyici ve bayiler denetim elemanlarına orman bitki tohumluklarına ilişkin her türlü belge ve kayıtları temin eder, denetim elemanlarına görevlerini yapabilmeleri için gerekli kolaylıkları sağlar. Aykırı davrananların belgeleri denetim elemanlarınca düzenlenen rapora bağlı olarak ilgili müdürlükçe iptal edilebilir.

(5) İlgili müdürlük, ihraç edilen herhangi bir orman bitki tohumluğuna ilişkin satıcı tarafından yanlış bilgi verildiğini tespit ederse, Orman Genel Müdürlüğüne doğru bilgileri gönderir. Orman Genel Müdürlüğü, alıcıyı ve ihracat yapılmışsa tohumluğun gönderildiği ülkenin yetkili birimini uyarır ve doğru bilgileri gönderir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Alt Birliklere Üyelik ve Meslek Mensubu Çalıştırılması

Alt birliklere üyelik

MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yetkilendirilerek belgelendirilen gerçek veya tüzel kişiler, faaliyet alanı ile ilgili 5553 sayılı Kanunun 17 nci maddesine göre ilgili alt birliğe üye olmak zorundadır.

(2) Denetimlerde alt birliğe üyeliğini gösteren belgeyi ibraz etmeyen gerçek veya tüzel kişilere, eksikliğin giderilmesi amacıyla otuz günlük ek süre verilir. Bu sürede de üyelik belgesini ibraz etmemesi halinde belgeleri iptal edilir.

(3) Orman Genel Müdürlüğüne bağlı fidanlıklar alt birliklere üye olma şartından muaftır.

Meslek mensuplarının çalışma ve çalıştırılması ile ilgili hususlar

MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında ormancılık bürolarından danışmanlık hizmeti alınarak çalışacak meslek mensupları, fidanlığın tamamını ayda en az iki kez ve tam gün kontrol etmek koşulu ile en fazla on üreticiye danışmanlık hizmeti verebilir. Fidanlıklarda yapılan iş ve işlemleri rapor veya tutanak ile belgelendirmek zorundadırlar.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Tohumluk Üreticilerinin Orman Bitki Pasaport İşlemleri

Tohumluk üreticilerinin orman bitki pasaport sisteminde kayıt altına alınması

MADDE 16 – (1) Ek-5’te listelenmiş olan tohumlukların üretimini, satışını ve depolamasını yapacak özel sektör tohumluk üreticileri, Orman Genel Müdürlüğü orman bitki pasaport sistemine kayıtlarını yaptırmak zorundadırlar.

(2) İlgili müdürlüğe tohumluk üretici belgesiyle başvuruda bulunan özel sektör tohumluk üreticileri, aşağıdaki şartları yerine getirdiği takdirde kayıt altına alınır ve kayıt numarası verilir:

a) Tohumluk üreticileri, durumunu özetleyen bir dilekçe (Ek-6) ile ilgili müdürlüğe müracaat eder. Dilekçeye üretici belgesini ekler.

b) Üretim yerlerinde veya sahalarında üretilen veya ticareti yapılan orman bitki türü tohumluklarına ait sertifika veya bitki pasaportu ilgili müdürlükçe kontrol edilir. Sertifika veya bitki pasaportu olmayan tohumluklara ait eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilir.

c) Kayıt öncesinde üretim yerlerinde veya sahalarında tohumluk kontrolörlerince orman bitki sağlığı kontrolleri gerçekleştirilir. Üretim yerlerinde veya yakınlarında gözleme dayalı kontroller yapılır. Toprakta yaşayan ormancılık karantinasına tabi zararlı organizmaların tespiti amacıyla mevzuata uygun olarak üretim yerinden toprak ve/veya üretim harcı örneği alınır. Gerekli hallerde alandan veya civardan bitki örnekleri alınır. Alınan örnekler etiketlenerek analiz için Orman Fakülteleri, Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri diğer Bakanlıklara ve kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı laboratuvarlar ile akredite olmuş özel laboratuvarlara gönderilir. Herhangi bir eksikliğe rastlanılmaması ve analiz sonuçlarının temiz çıkması durumunda kayıt işlemi gerçekleştirilerek tohumluk üreticisine bir kayıt numarası verilir.

ç) Sorumlu meslek mensubunun; 5531 sayılı Kanuna göre ruhsatlandırılmış orman mühendisi olup olmadığı kontrol edilir.

d) Tohumluk üreticilerinin faaliyet yeri, üretim yeri, şekli ve deseninde değişiklik yapılacaksa, ilgili müdürlüğe bildirilerek yeni durum ile ilgili gerekli kontroller yapılır.

Orman bitki pasaportu sistemine kayıtlı tohumluk üreticilerinin yükümlülükleri

MADDE 17 – (1) Kayıtlı orman bitkisi tohumluk üreticileri aşağıda belirtilen sorumlulukları yerine getirirler;

a) Ek-5’te listelenmiş olan tohumlukların yetiştirildiği, üretildiği, depolandığı, saklandığı ya da başka şekillerde bulunduğu yerlerin tesis kullanım planını tutmak,

b) Tohumluk alımı, satımı ve üretimi ile ilgili kayıtları tutmak ve bu kayıtları en az beş yıl süreyle saklamak,

c) İlgili müdürlük ile tohumlukların üretimi ve sağlığı konularında görüşmeleri yürütmek üzere, 5531 sayılı Kanuna göre ruhsatlı bir meslek mensubu olarak yetkili orman mühendisini görevlendirmek,

ç) Sertifikası olmayan tohumlukları, üretim ve ticari faaliyetlerde kullanmamak,

d) Satın alınan tohumlukların orman bitki pasaportları ile sonradan düzenlenen orman bitki pasaportlarına ait bilgi ve belgeleri en az beş yıl süreyle saklamak,

e) Tohumlukların yıllık üretim durumlarını veya değişikliklerini ilgili müdürlüğe bildirmek,

f) Genel Müdürlük tarafından hazırlanan tebliğ, tamim ve yönergeler çerçevesinde gerektiğinde ve belirlenen zamanlarda gözlem ve muayene yapmak,

g) Orman bitkisi tohumluklarının alımı satımı ve üretim aşamalarında meydana gelen hastalıklarla ilgili kayıtları tutmak ve hastalığı zamanında orman idaresine bildirmek.

Orman bitkisi tohumluklarının yurtiçi hareketleri

MADDE 18 – (1) Ek-5’te listelenmiş tohumluklar bitki pasaportu ile hareket etmek zorundadır.

(2) Ek-7’de listelenmiş olan zararlı organizmaların hareketi yasaktır.

(3) Ek-8’de listelenmiş olan zararlı organizmalarla bulaşık tohumlukların hareketi yasaktır.

(4) Ek-9’da yer alan özel şartların sağlanmaması durumunda tohumlukların hareketi yasaktır.

Orman bitki pasaportu

MADDE 19 – (1) Orman bitki pasaportu yalnızca bir etiketten ve/veya bir belgeden ve/veya bir etiketle birlikte buna eşlik eden fatura ve dokümanlardan ibaret olabilir.

(2) Orman bitki pasaportu yalnızca bir etiketten ve/veya bir belgeden ibaret ise aşağıdaki bilgileri içermek zorundadır;

a) “Orman Bitki Pasaportu” ibaresi,

b) Ülke kodu (TR),

c) Sorumlu resmi kurum veya ayırt edici kodu,

ç) Kayıt numarası,

d) Transfer bölgesi kodu,

e) Seri numarası,

f) Türkçe ve latince adı,

g) Ürün miktarı,

ğ) Orijini,

h) İkame pasaport (RP) orijinal pasaport yeniden düzenlenmiş ise menşei kayıt numarası,

ı) Orman bitki türü tohumlukları, tohum ise olgunlaşma yılı, fidan ve çelik ise yaşı, tipi ile kök kesimi, şaşırtma ve kaplı olup olmama durumları,

i) Ulusal kayıt numarası kategorisine göre renklendirilmemişse, kategorisi.

(3) Orman bitki pasaportu, bir etiket ya da bir belgeyle birlikte buna eşlik eden fatura, irsaliye gibi dokümanlardan ibaret ise;

a) Etiket üzerinde ikinci fıkrada belirtilen bilgilerden en az ilk onunun bulunması,

b) Etiket ya da belgeye eşlik eden dokümanda ikinci fıkrada belirtilen bilgilerin tümünün yer alması,

zorunludur.

(4) Orman bitki pasaportu bir sevkiyatın en küçük birimini temsil eden bitkilere, ambalajlarına veya bunları taşıyan araca iliştirilir.

(5) Orman bitki pasaportunun tekrar kullanılması yasaktır.

(6) Yırtık, tasdikli olmayan değişiklikler içeren, yanlış yazılan ve okunamayan, bilgileri eksik olan, çevre şartlarından dolayı yıpranan veya dikkatsizce yazılan pasaportlar geçersizdir.

(7) Orman bitki pasaportu tamamen büyük harflerle barkot sistemi ile doldurulur.

Orman bitki pasaportlarının basılması, muhafazası ve düzenlenmesi

MADDE 20 – (1) Orman bitki türü tohumlukları üreticilerine ait orman bitki pasaportunun basımı ve/veya muhafazası, ilgili müdürlükçe veya ilgili müdürlükçe yetkilendirilen tohumluk üreticileri tarafından yapılır.

(2) Ek-5’te listelenmiş olan tohumlukların orman bitki pasaportu basma işlemi tohumluk üreticisinin aşağıdaki şartları sağlaması ve ilgili müdürlüğe başvurusu üzerine gerçekleştirilir;

a) Kayıt altına alınan tohumluk üreticilerine ait tohumluklar ilgili müdürlükçe bu Yönetmeliğe uygun olacak şekilde kontrol edilir; bu tohumluklar Ek-7 ve Ek-8’de listelenmiş olan zararlı organizmalardan ari olmak zorundadır. Ek-9’da yer alan tohumluklar için aranan özel şartların yerine getirilmesi durumunda bitki pasaportu düzenlenir.

(3) Kayıtlı orman bitkisi tohumluk üreticileri orman bitki pasaportu basma yetkisi için faaliyet gösterdiği yerdeki ilgili müdürlüğe müracaatta bulunurlar. İlgili müdürlük yerinde yaptığı denetim sonucunda, ortaya konulmuş olan kontroller sonucunda Ek-5’te listelenmiş olan tohumluklar, Ek-7 ve Ek-8’de listelenmiş olan zararlı organizmalardan ari ise ve Ek-9’da belirtilmiş olan özel şartlar yerine getirilmiş ise orman bitki pasaportu basma ve/veya düzenleme yetkisi verir. Yetkilendirme bir yıl süre ile geçerlidir.

(4) Ek-5’te yer alan tohumluklar ithal edilmiş ise; orman bitki pasaportu, ilgili müdürlükçe veya yetkilendirilen tohumluk üreticisince ithalat işlemi gerçekleştikten sonra düzenlenir.

İkame orman bitki pasaportu

MADDE 21 – (1) Orman bitki pasaportuna konu tohumlukların bölünmesi veya birleştirilmesi durumunda ikame orman bitki pasaportu düzenlenir.

(2) İkame orman bitki pasaportu, kayıt altına alınan yetkili tohumluk üreticisinin başvurusu üzerine, ilgili müdürlükçe veya orman bitki pasaportu basımına yetkili olan tohumluk üreticileri tarafından düzenlenir.

(3) İkame orman bitki pasaportu için başvuruda bulunan tohumluk üreticileri kaç ikame pasaportu ihtiyaç duyduklarını, tohumlukların geldiği ve gönderilmesi planlanan yerleri ilgili müdürlüğe bildirir.

Kontroller

MADDE 22 – (1) Kayıtların kontrolü;

a) Kayıtlı tohumluk üreticilerinin belgeleri yılda en az bir defa kontrol edilir,

b) Tohumluk üreticilerinin, kayıt ve orman bitki pasaportu ile ilgili saklamak zorunda olduğu belgeler kontrol edilir,

c) Üretilen veya ticareti yapılan tohumluklar ile ilgili kayıtlar kontrol edilir,

ç) Tohumluk üreticilerinin; listelenmiş zararlı organizmaların iç kontrollerinin yapılıp yapılmadığı ve zararlı organizma görülmesi durumunda görüldüğü tarih ile bununla ilgili alınan önlemler ve uygulamalar ile ilgili kayıtların tutulup tutulmadığı kontrol edilir,

d) Ek-5’te listelenen tohumlukların sevkiyatında geçerli bir orman bitki pasaportunun kullanılıp kullanılmadığı kontrol edilir.

(2) Arazi kontrolü, uygun dönemde ve yılda en az bir kez olmak üzere aşağıdaki işlemler yapılır;

a) Tohumluk üreticilerinin temin edeceği arazi haritası ile ekili ve dikili ürünlerin dağılımı ve bunların hangilerinin kontrole veya orman bitki pasaportuna ihtiyaç olduğu belirlenir. Bu bilgiler doğrultusunda tohumluk kontrolleri yapılır,

b) Ek-5’te listeli tohumluklar ile çevrede konukçu olabilecek tüm bitkiler zararlı organizma semptomları yönüyle kontrol edilir,

c) Kontrollerde zararlı organizma şüphesi olduğunda ve özel şartların yerine getirilmesi amacıyla numune alınır ve analiz için ilgili laboratuvara gönderilir,

ç) Arazi kontrolü sonucunda Ek-4’teki yıllık denetim formu iki nüsha düzenlenir. Düzenlenen yıllık denetim formunun bir nüshası yetkili tohumluk üreticilerine verilir, bir nüshası da ilgili müdürlükte kalır.

Önlemler

MADDE 23 – (1) Yapılan resmi kontroller veya gözleme dayalı kontroller esnasında herhangi bir zararlı organizma belirtisine rastlanması durumunda yetkili tohumluk üreticileri, ilgili müdürlükçe ön görülen önlemleri alır. Gerektiğinde zararlı organizmaların teşhisi için tohumluk kontrolörü tarafından numune alınarak Orman Fakülteleri, Orman Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri diğer Bakanlıklara ve kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı laboratuvarlar ile akredite olmuş özel laboratuvarlara gönderilir.

(2) Zararlı organizma ile bulaşık olduğu tespit edilen tohumluklara, masrafı sahibine ait olmak üzere gerekli bitki sağlığı önlemleri uygulanır. Uygulanan önlemler sonucunda zararlı organizma yayılma riski ortadan kalktığında bitki pasaportu ile nakline ilgili müdürlük izin verebilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Genel Müdürlük, İlgili Müdürlük, Orman Bitkisi Tohumluk Kontrolörlerinin

Görev ve Sorumlulukları

Genel Müdürlüğün görev ve sorumlulukları

MADDE 24 – (1) Genel Müdürlük;

a) Orman bitkisi tohumluk üreticileri kayıt sistemini hazırlar,

b) İzleme programlarını hazırlar,

c) Eğitim, yayım ve benzeri faaliyetleri yürütür,

ç) Orman bitki pasaportu sistemi ile tohumluk üreticilerinin kayıt altına alınması için ilgili birimleri yetkilendirir,

d) Orman bitki pasaportu ve tohumluk üreticileri kayıt sistemleri arasında uygulama birlikteliği sağlar,

e) Gerekli durumlarda; inceleme, araştırma ve uygulama programları hazırlar,

f) Tüm verilerin, dokümanların ve elektronik veritabanı arşivinin güvenliğini yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre sağlar,

g) Orman bitkisi tohumluk üreticileri tarafından yapılacak gözlem ve muayenede kullanılmak üzere tebliğ, tamim ve yönergeler hazırlar,

ğ) Tohumluk üretimi, bitki sağlığı ve belgelendirme konularında seminerler düzenler. Seminerlerde başarılı olan personele tohumluk kontrolör belgesi verir, tohumluk kontrolorü olarak görevlendirir.

İlgili müdürlüğün görev ve sorumlulukları

MADDE 25 – (1) İlgili müdürlük;

a) Tohumluk üreticilerinin kimlik, üretim yeri, üretim parseli, üretim deseni ve işletmeye ilişkin diğer bilgilerini kayıt sistemine girer veya girilmesini sağlar,

b) Kayıt altına alınacak yerlere ait verilerle ilgili, yerinde kontrol yapar,

c) Kayıt altına alınan yerlerin yıllık kontrol planlarını hazırlar,

ç) Kayıt altına alınan tohumluk üreticilerine; belirli dönemlerde orman bitki pasaportu, orman bitki sağlığı ve bunların uygulamalarındaki değişiklikler ile ilgili konularda eğitim verir,

d) Yapılan çalışmalarla ilgili Genel Müdürlüğe düzenli bilgi akışı sağlar,

e) Yeni bir zararlı organizma tespit edildiğinde gerekli inceleme, araştırma ve uygulama programı hazırlanması için Genel Müdürlüğün ilgili birimine bildirimde bulunur,

f) Orman bitki pasaportu düzenler ve basar,

g) Yapılan denetimler sonucu uygun görülen yetkili tohumluk üreticilerine bitki pasaportu düzenleme ve basma yetkisi verir,

ğ) Tohumluk kontrolörlerinin iyi bir kontrol yapabilmeleri için gerekli ekipman ve malzemeleri temin eder,

h) Yapılan denetimlere dayanarak tohumluklar için kısıtlamalar getirir, bitki pasaportunun geçerli olduğu bölgeleri belirler, ikame bitki pasaportunun düzenlenme şartlarını belirler,

ı) Karantina etmenli, hastalıklı orman bitki ve tohumlukları Genel Müdürlüğe bildirir.

Orman bitkisi tohumluk kontrolörlerinin görev ve sorumlulukları

MADDE 26 – (1) Tohumluk kontrolörleri; tohumlukların üretildiği tohum meşçeresi, gen koruma ormanı, tohum bahçesi, klon parkı, tohum toplama sahası, orman fidanlıkları ile tohum ve fidan ticareti yapılan ve depolanan yerlerde kontroller yapar.

(2) Tohumluk kontrolörleri, tohumluk üreticilerini kayıt altına almak için;

a) Başvuru sırasında, tohumluk üreticilerinden orman bitkisi tohumluk üretim sahasının şemasını veya haritasını alır ve kayıt tutar, sunulan belgeler üzerinde yer alan bilgilerin doğruluğunu kontrol eder,

b) Orman bitki sağlığı kontrollerini arazide yapar, laboratuvar testleri için numune alır,

c) Orman bitkisi tohumluk üreticilerini yükümlülükleri ve bitki sağlığı koşulları hakkında bilgilendirir,

ç) Kontrol edilen verileri veri tabanına aktarır ve saklar, belgelerin saklandığı dosya ilgili müdürlükte arşivlenir, bir nüsha ise yetkili tohumluk üreticisinde bulunur,

d) Kayıt numarası verir ve kayıt numarasının üzerinde yazılı olduğu bir kayıt sertifikası düzenler.

(3) Tohumluk kontrolörleri, tohumluk üreticisini bitki sağlığı açısından denetlemek için;

a) Orman bitki sağlığı kontrolünü, yöresel olarak en doğru zamanda ve yılda en az bir kez yapar,

b) Orman bitki sağlığı kontrolünü üretim sahasında gerçekleştirir,

c) Tohumluk üreticileri hakkındaki verileri kaydeder,

ç) Belli bitkiler ile alakalı olan zararlı organizmalar hakkında bilgi edinir,

d) Korunan bölgelerle ilgili uygulama bilgisi verir ve prosedürü anlatır.

(4) Tohumluk kontrolörleri uygulama işlemlerinin kontrolü için;

a) Yılda en az bir kez doküman kontrolü yapar,

b) Kullanılan bitki koruma ürünleri ve miktarlarını kontrol eder,

c) Yetkilendirme öncesi, tohumluk üreticisinin onay için getireceği bitki pasaportu örneklerini inceler,

ç) Yetkili tohumluk üreticisinin faaliyetleri, orman bitki sağlığı şartları ile uyumlu ise bitki pasaportu basma yetkisi için ilgili müdürlüğe öneride bulunur,

d) Yetkili tohumluk üreticisinin kaç adet orman bitki pasaportu bastığını, ne kadarının kullanıldığını, satılan bitki sayısı ile kıyaslamak suretiyle kontrol eder,

e) Üretim sahasında, satış merkezlerinde, dağıtım noktalarında ve diğer noktalardaki orman bitki pasaportu doğruluğunu kontrol eder,

f) Orman bitki pasaportunun uygun materyalden yapılıp yapılmadığını, standartlara uygun olup olmadığını ve sevk edilen ürüne iliştirilip iliştirilmediğini kontrol eder, tekrar kullanımını önler,

g) İkame bitki pasaportu basılması için dokümanları ve bitkileri kontrol eder.

(5) Tohumluk kontrolörleri, orman bitki sağlığı tedbirlerini uygulamak için;

a) Zararlı organizma şüphesi varsa laboratuvar testleri için numune alır,

b) Eğer laboratuvar testleri pozitif ise, Genel Müdürlüğün ilgili birimine ve alınması gereken bitki sağlığı tedbirler için yetkili tohumluk üreticisine yazılı bildirimde bulunur,

c) Bulaşık olan orman bitkisi ve tohumluklarının imha edilmesini isteyebilir,

ç) Düzenli aralıklarla tohumluk üretim sahasında kontrol yapar,

d) Orman bitki pasaportu kullanımının durdurulmasını isteyebilir,

e) Bulaşma kaynağını tespit edebilmek için izleme yapar,

f) Çevredeki alanlardaki üretim, bulaşık olan sahadaki üretim ile ilgili ise, buralarda da gerekli kontrolleri yapar,

g) Bulaşık olan fidan ve/veya tohum üretiminin yapıldığı sahanın, yakınlarındaki fidan ve/veya tohum üretim yerlerinde gerekli kontrolleri yapar,

ğ) Bulaşık olan orman bitki ve tohumlarının yakın çevresinde yetişen konukçu bitkilerin imha edilmesini isteyebilir,

h) Karantina süresi dolduktan sonra eğer tüm tarif edilen tedbirler alınmışsa bitki sağlığı kontrollerini yapar ve laboratuvar testleri için numune alır,

ı) Eğer orman bitki sağlığı kontrolleri ve laboratuvar testlerinin sonuçları negatif ise; bitki pasaportu kullanımı ile ilgili müdürlüğe önerilerde bulunur.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Sorumluluk

MADDE 27 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında düzenlenecek belgelerde yer alan bilgi ve beyanlardan imzası bulunan orman mühendisi unvanlı meslek mensubu ile belge sahibi birlikte sorumludur.

İstisnalar

MADDE 28 – (1) Kendi ihtiyacı için tohumluk üretimi yapan ve ticari bir amaç gütmeyenler bu Yönetmelik hükümlerinden muaftır.

(2) Orman fidanlık müdürlükleriyle veya orman işletme müdürlükleriyle sözleşme imzalayarak alım garantili fidan üreten özel veya tüzel kişilerin sözleşme kapsamındaki fidanları için tohumluk üretici veya satıcı belgesi alma zorunluluğu yoktur.

İdari yaptırımlar

MADDE 29 – (1) Üretici veya satıcı kayıtlarını yaptırmayanlar ile menşe şahadetnamesi veya sertifikası olmayan orman bitki türü tohumluğu üretenler, işleyenler ve ticaretini yapanlar hakkında 6831 sayılı Kanunun 103 üncü maddesinde belirtilen idari yaptırımlar orman işletme şefleri tarafından uygulanır. Verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içerisinde ödenir.

Ücretler

MADDE 30 – (1) Bu Yönetmeliğe göre verilecek olan belgelerin ücretleri Genel Müdürlükçe her yıl Ocak ayında belirlenir. Belge almaya hak kazananlar, belge ücretlerini Orman Genel Müdürlüğü bütçesinin ilgili hesabına yatırırlar.

Kazanılmış haklar

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce tohumluk üretici belgeleri almış olanlar en geç bir yıl içinde bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır. Tohumluk üretici belgesinin süresi dolmadan yenilenmesi halinde ücret alınmaz.

Yürürlük

MADDE 31 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 32 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Orman Genel Müdürü yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

26 Ağustos 2016 CUMA                 Resmî Gazete                             Sayı : 29813

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

ISLAH AMAÇLI HAYVAN YETİŞTİRİCİ BİRLİKLERİNİN KURULMASI VE HİZMETLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Hayvan gen kaynaklarının korunması, araştırılması, tespiti, ıslahı, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve pazarlanması konularında faaliyet göstermek amacıyla; koyun ve keçi türlerinde müştereken, diğer hayvan cinslerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip gerçek veya tüzel kişi yetiştiriciler tarafından, tüzel kişiliği haiz ve özel hukuk hükümlerine tabi birlik ve merkez birliklerinin kurulması, işleyişi, görevleri, yönetimi ve denetimleriyle ilgili usul ve esasları belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 10/A ilâ 10/F maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aday üye: Asıl üyeliğe dair şartlara sahip olmayan ya da asıl üye olmaksızın birlik imkânlarından kısıtlı olarak yararlanmak isteyen gerçek veya tüzel kişi yetiştiricileri,

b) Asıl üye: Bakanlıkça belirlenen kriterler doğrultusunda asgari sayıda hayvan, kovan gibi varlığa sahip kendi türünün ıslah programına ve/veya soy kütüğü sistemlerine dâhil olan gerçek veya tüzel kişi yetiştiricileri,

c) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

ç) Birlik: Hayvan gen kaynaklarının korunması, araştırılması, tespiti, ıslahı, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve pazarlanması konularında faaliyet göstermek amacıyla gerçek veya tüzel kişiliği haiz yetiştiriciler tarafından il düzeyinde kurulan tüzel kişiliği haiz ve özel hukuk hükümlerine tabi ıslah amaçlı yetiştirici birliklerini,

d) Birlik şubesi: İhtiyaç duyulan yerlerde Bakanlığın izniyle açılan ve birlik ya da merkez birliği adına faaliyet yürüten birimleri,

e) Genetik materyal: Damızlık hayvan, sperma, ovum, embriyo, larva ve ana arı gibi biyolojik materyalleri,

f) Hayvan gen kaynakları: Türkiye’ye özgü ve/veya özel niteliklere sahip evcil ve yabani hayvan türünü, alt türünü, ırkını, tipini, ekotipini ve topluluklarını,

g) Hizmet bedeli: Bakanlığın uygun görüşüyle ana sözleşmede belirtilen ıslah faaliyetlerine yönelik olarak üyelere verilecek hizmetler karşılığında alınacak ve genel kurulca belirlenecek bedeli,

ğ) Islah programı: Türkiye koşullarına uyumlu nitelikli damızlıklar elde etmek amacıyla ulusal veya bölgesel olarak planlanan ıslah çalışmalarını düzenlemek ve yönlendirmek amacıyla yapılan programı,

h) İl müdürlüğü: Bakanlık il müdürlüklerini,

ı) İrtibat bürosu: İhtiyaç duyulan yerlerde Bakanlığın izniyle açılan ve birlik ya da merkez birliği adına faaliyet yürüten birimleri,

i) Kanun: 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununu,

j) Kayıt sistemi: Islah programına yönelik olarak tür bazında tutulan kayıt sistemini,

k) Merkez birliği: Ülke genelinde faaliyet yürütmek üzere birliklerin bir araya gelerek oluşturdukları ve her türden hayvan için ayrı ayrı kurulmuş üst birlikleri,

l) Ön soy kütüğü: Sadece yetiştirme kayıtları tutulan işletmelerde mensup olduğu ırkın özelliklerini taşıyan hayvanlar için oluşturulan kayıt sistemini,

m) Soy kütüğü: Yetiştirme ve verim kayıtları tutulan işletmelerde mensup olduğu ırkın özelliklerini taşıyan hayvanlar için oluşturulan kayıt sistemini,

n) Yetiştirici: Islah amacına yönelik hayvanların mülkiyet hakkını üzerinde bulunduran gerçek veya tüzel kişiyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Birliğin Kuruluşu, Birliğe Üyelik ve Birliğin Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Birliğin kuruluşu

MADDE 4 – (1) Hayvan gen kaynaklarının korunması, araştırılması, tespiti, ıslahı, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve pazarlanması konularında faaliyet göstermek amacıyla gerçek veya tüzel kişi yetiştiriciler tarafından, tüzel kişiliği haiz ve özel hukuk hükümlerine tabi birlik kurulabilir.

(2) Birlik, koyun ve keçi türlerinde müştereken, diğer hayvan cinslerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip en az yedi yetiştiricinin bir araya gelmesiyle kurulur. İl düzeyinde ıslah amacına yönelik aynı türden yalnızca bir birlik kurulabilir.

(3) Birliğin kurulabilmesi için, bu Yönetmelikle belirlenen üyelik şartlarını haiz en az yedi yetiştiricinin bağlı bulundukları il müdürlüğüne yazılı olarak başvurmaları gerekir.

(4) Birlikler için tip ana sözleşme, Bakanlık tarafından hazırlanarak yayımlanır. Kurucu üyelerce imzalanan ve Bakanlık tarafından yayımlanan tip ana sözleşmeye aykırı hükümler içermeyen ana sözleşme il müdürlüğüne verilir. İl müdürlüğü, başvuruyu değerlendirme işlemini bir ay içerisinde sonuçlandırır. Birliğin kuruluşuna izin verilmesi hâlinde ana sözleşme, kurucu üyelerin başvurusu üzerine birliğin merkezinin bulunduğu yerin ticaret sicilinde tescil ve ilan olunur. Birlik, ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır.

(5) Ana sözleşmede, aşağıda belirtilen hususlara ilişkin düzenlemelere yer verilir:

a) Birliğin adı, amacı ve görevleri.

b) Üyeliğe ilişkin şartlar ve üyeliğin sonlandırılması.

c) Gelir, gider ve diğer mali hükümler.

ç) Sorumluluklar.

d) Yönetim, sevk ve idare.

e) Temsil ve tescil.

f) Dağılma ve tasfiye.

g) Denetim.

ğ) Diğer konular.

(6) Ana sözleşme değişiklikleri de kuruluştaki usullere bağlıdır.

(7) Birlik, ticaret siciline tescilden itibaren üç ay içinde ilk genel kurul toplantısını yapar. İlk toplantıda birlik asıl üye sayısının yönetim ve denetleme kurullarını oluşturacak sayının altında olduğunun tespiti hâlinde, toplantı tarihinden itibaren bir ay içinde ikinci genel kurul toplantısı yapılır. Bu toplantıda da yeterli asıl üye sayısına ulaşılamaması hâlinde birlik, il müdürlüğünün onayı ile dağılır. Birliğin dağılmasına ilişkin iş ve işlemler ile birlik tüzel kişiliğinin ticaret sicilinden terkinine yönelik işlemler il müdürlüğünün gözetiminde kurucu üyeler tarafından gerçekleştirilir. Gerekli görülmesi hâlinde, söz konusu iş ve işlemler doğrudan il müdürlüğü tarafından da yürütülebilir.

(8) Birlikler, ihtiyaç duyulan yerlerde Bakanlığın izniyle şube veya irtibat bürosu açabilir; birliğin görevlerini yürütmek üzere ihtiyaç duyduğu sayıda personel çalıştırabilir.

Birliğe üyelik şartları

MADDE 5 – (1) Birlik, asıl ve aday üyelerden oluşur.

(2) Birliğe asıl üyelikte aşağıdaki şartlar aranır:

a) Bakanlıkça belirlenen sayıda, koyun keçi türünde müştereken diğer hayvan cinslerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip olmak.

b) Kendi türünün ülke genelinde ıslah programına dahil olmak ve ıslah programının teknik ve mali yükümlülüklerini yerine getirmek ve/veya soy kütüğü kayıt sistemlerine dâhil olmak.

(3) Birliğe aday üyelikte aşağıdaki şartlar aranır:

a) Bakanlıkça belirlenen sayının altında, koyun keçi türünde müştereken diğer hayvan cinslerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip olmak veya yeterli sayıda hayvana veya arılı kovana sahip olmakla birlikte asıl üye olmaksızın birlik imkânlarından kısıtlı olarak yararlanmak istemek.

b) Sığır türünde ön soy kütüğü sistemine, koyun-keçi türünde sürü kayıt sistemine, manda ve arıda ise Bakanlığın kayıt sistemine kayıtlı olmak.

(4) Asıl üyelerden giriş aidatı ve yıllık aidat alınır. Giriş aidatı, aylık brüt asgari ücretin % 10’unu; yıllık aidat ise aylık brüt asgari ücretin %5’ini geçmemek şartıyla genel kurul tarafından belirlenir. Giriş aidatının alındığı yıl ayrıca yıllık aidat alınmaz.

(5) Ülke genelinde ıslah programı ve/veya soy kütüğü kayıt sistemi bulunmayan türlerde kurulan birliklere üyeliklerde, ikinci fıkranın (b) bendinde belirtilen şartlar aranmaz. Ancak bu fıkra kapsamındaki yetiştiricilerin asıl üye olabilmesi için koyun keçi türünde sürü kayıt sistemine, manda ve arıda ise Bakanlığın kayıt sistemine kayıtlı olması gerekir.

Birlik üyeliğine kabul

MADDE 6 – (1) Birliğe üye olabilmek için, birlik ana sözleşmesinde yazılı üyelik hak ve ödevlerinin,

a) Kuruluş aşamasında ana sözleşmeyi imzalayarak,

b) Sonradan girişte, bir üyelik taahhütnamesi vermek suretiyle,

kabul edilmiş olması gerekir.

(2) Birlik üyeliğine kabul, yönetim kurulu kararı ile olur. Yönetim kurulu, ana sözleşmede belirtilen üyelik şartlarını taşıyan yetiştiricileri üyeliğe kabul etmek zorundadır. Üyeliğe kabul edilenlerden giriş aidatının tamamı tahsil edilir.

(3) Birlik yönetim kurulu, üyelik için yapılan başvuruyu inceleyerek bir ay içerisinde olumlu veya olumsuz cevaplamakla yükümlüdür. Cevabın olumsuz olması hâlinde talepte bulunan yetiştiricinin itirazı, birlik denetleme kurulu aracılığıyla, yapılacak ilk genel kurul toplantısı gündemine aldırılır. Genel kurulun kararı kesindir. Olumsuz cevabın birlik denetleme kurulu aracılığıyla ilk genel kurul gündemine aldırılmaması hâlinde, talep eden, Bakanlık il müdürlüğüne müracaat edebilir. Bu durumda yetiştiricinin itirazı Bakanlık il müdürlüğü tarafından incelenir. Bakanlığın, üyeliğin kabulüne dair vereceği kararın ilgili birliğe tebliği tarihinde üyelik gerçekleşmiş olur.

(4) Tarımsal üretici örgütleri, birliğe tüzel kişi olarak üye olabilirler; bu durumda kanuni temsilcilerini birliğe bildirmek zorundadırlar.

(5) Üyelik şartlarını taşımayan yetiştiricileri üyeliğe kabul eden veya üyelik şartlarını sonradan kaybettiği anlaşılan yetiştiricilerin üyelikten çıkarılmasına ilişkin iş ve işlemleri yerine getirmeyen yönetim kurulu üyeleri hakkında 92 nci madde hükümleri doğrultusunda işlem yapılır.

Birlik üyeliğinin düşmesi

MADDE 7 – (1) Birlik üyeliği, üyenin ölümü hâlinde düşer.

(2) Üyelikten düşme, yönetim kurulu kararıyla olur ve üyelik defterine işlenmekle kesinleşir.

(3) Üyeliğin düşmesi, üyenin birliğe olan borçlarını ortadan kaldırmaz. Yönetim kurulu, üyelikten düşme durumunu üyenin yasal mirasçılarına tebliğ eder. Yasal mirasçılar, tebliğ tarihinden itibaren iki ay içerisinde bu borçları ödemekle yükümlüdür.

Birlik üyeliğinden çıkma

MADDE 8 – (1) Üyelikten çıkma, üyenin yazılı talebi üzerine alınan yönetim kurulu kararı ile olur ve bu kararın ilgiliye tebliği ile kesinleşir. Üyelikten çıkma talebi, başvuruyu takip eden ilk yönetim kurulu toplantısında karara bağlanır ve gecikmeksizin ilgiliye tebliğ edilir. Üyelikten çıkılması, üyenin birliğe olan borçlarını ortadan kaldırmaz. Üyelikten çıkan yetiştirici, birliğe olan borçlarını, üyelikten çıkma durumunun kesinleşmesinden itibaren iki ay içerisinde ödemekle yükümlüdür.

(2) Mücbir sebepler dışında asıl üyeler, iki yılı doldurmadan önce üyelikten çıkmak için başvuru yapamazlar. Ayrıca birliğin mevcudiyetinin tehlikeye düşmesi hâlinde birlik yönetim kurulu, üyelikten çıkma taleplerine süre sınırlaması getirebilir. Bu süre iki yılı aşamaz.

(3) Üyelik tarihinden itibaren iki yıllık sürenin bitiminden sonra ve üyelikle ilgili bir süre sınırlamasının da getirilmediği hâllerde, usulüne uygun olarak yapılacak üyelikten çıkma başvurusunun yönetim kurulu tarafından karara bağlanmaması hâlinde üye, üyelikten çıkmaya ilişkin beyanını noter aracılığı ile birliğe bildirir. Tebliğ tarihi, üyelikten çıkma tarihi olarak kabul edilir.

Birlik üyeliğinden çıkarılma

MADDE 9 – (1) Birlik üyeleri, bu Yönetmelikte açıkça gösterilmeyen sebeplerle üyelikten çıkarılamaz. Bu hükme aykırı hareket edenler hakkında 92 nci madde hükümleri doğrultusunda işlem yapılır.

(2) Aşağıdaki hâllerde yetiştiriciler üyelikten çıkarılır:

a) Kanunda ve bu Yönetmelikte düzenlenen üyelik şartlarını kaybetmiş olmak.

b) Islah programı kapsamında, şahsına kullanım için tahsis edilmiş olan genetik materyalleri, yazılı olarak uyarılmasına rağmen kullanmamak veya kullandırmamak.

c) Islah faaliyetleri ile ilgili olarak birlik veya birlik personelinin yürütmesi gereken çalışmaları engellemek, işletmesinde çalışılmasına yazılı olarak uyarılmasına rağmen izin vermemek.

ç) Genel kurul ve yönetim kurulu kararlarına, yazılı olarak uyarılmasına rağmen uymamak.

d) Giriş aidatını ve/veya yıllık aidatı ya da varsa yükümlü olduğu hizmet bedelini, yazılı olarak uyarılmasına rağmen ödememek.

(3) Asıl üyenin, Kanunda ve bu Yönetmelikte düzenlenen üyelik şartlarını kaybetmesi hâlinde, bu durumun yönetim kurulunca tespit edilmesinden itibaren üyelik şartlarını yeniden sağlayabilmesi için bu üyeye dört ay süre verilir. Bu sürenin sonunda asıl üyelik şartlarının sağlanamaması halinde üyenin statüsü, asıl üyelikten aday üyeliğe düşürülür.

(4) Üyelikten çıkarılmaya, yönetim kurulunca karar verilir. Çıkarılma kararı, gerekçeleriyle birlikte yönetim kurulu karar defteri ve üyelik defterine yazılır. Yönetim kurulunun çıkarılma kararının onaylı örneği çıkarılan üyeye tebliğ edilmek üzere on gün içinde notere tevdi edilir. Üye, üç ay içerisinde çıkarılmaya ilişkin kararla ilgili olarak genel kurula itirazda bulunabilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığıyla tebliğ ettirilecek bir yazıyla yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine dava açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı dava hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde hakkında genel kurula itiraz edilmeyen veya iptali için dava açılmayan çıkarılma kararı kesinleşir. Çıkarılmasına karar verilen üye, itirazının görüşüldüğü genel kurulda kendisiyle ilgili oylamada oy kullanamaz.

(5) Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen üyelerin hak ve yükümlülükleri çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.

(6) Birlik üyeliğinden düşen, üyelikten çıkan ve çıkarılan yetiştiriciler, birliğin mal varlığından herhangi bir hak iddia edemez. Ancak varsa ödemiş oldukları giriş aidatları üyenin birliğe olan borçlarına mahsup edildikten sonra kalan kısmı üyeye üç ay içerisinde iade edilir. Üyelikten düşen, çıkan ve çıkarılan yetiştiricilerin üyelik dönemlerine ait zararlardan dolayı oluşan sorumluluğu ortadan kalkmaz.

Birliğin görevleri

MADDE 10 – (1) Birlikler aşağıda belirtilen görevleri yürütürler:

a) Üyeleri arasında dayanışmayı sağlamak.

b) Üyelerin mesleki eğitimlerini sağlamak, bilgi ve becerilerini artırmak amacıyla kurs, seminer ve benzeri organizasyonları düzenlemek, eğitim çalışmaları ve araştırmalar yapmak veya yaptırmak, her türlü basılı yayım ve diğer yollarla üyeleri arasında iletişim ve haberleşmeyi sağlamak.

c) Bakanlıkça merkez birliğine verilen yetkiler doğrultusunda, Bakanlığın kontrol ve denetiminde ön soy kütüğü, soy kütüğü, döl kontrolü ve/veya ıslah programları faaliyetlerini yürütmek.

ç) Üyelerin hayvanlarına suni tohumlama hizmetleri vermek, suni tohumlama ile ilgili sperma ve benzeri malzemeleri temin etmek, depolamak, dağıtmak ve pazarlamak.

d) Yetiştiricilerin damızlık materyal, alet ve ekipman, kaba yem, kesif yem, yem bitkileri tohumlukları ve benzeri ihtiyaçlarını sağlamak, bunları depolamak, dağıtmak ve pazarlamak.

e) Yurt içinden veya gerekli hâllerde yurt dışından sağlanan erkek ve dişi hayvan, sperma, yumurta, embriyo, larva, ana arı ya da diğer biyolojik materyali kullanarak ıslah programları ile bütünleşen her türlü faaliyet için gerekli kadro ve ekipleri oluşturmak, gerekli hâllerde sperma, yumurta, embriyo, larva, ana arı ve benzeri ıslah materyallerini üretmek için Bakanlık izniyle ya da Bakanlıktan ruhsatlı üretim merkezleri ve laboratuvarlar kurmak ve araştırma kurumlarıyla işbirliği yapmak.

f) Hayvanların bakım ve beslenmesi ile ilgili her türlü girdi temini ile teknik ve idari tedbirleri almak veya aldırmak.

g) Üyelerce yetiştirilen damızlık hayvanların satışını yapmak, satışlarını organize etmek, bunun için müzayede düzenlemek, fuar, sergi ve panayırlar kurmak ve kurulanlara katılmak, yarışmalar tertiplemek, ödüller vermek ve yetiştirilen ırkları tanıtmak.

ğ) Yetiştiricilerin ürünlerinin değer fiyatına satışını sağlayacak her türlü pazarlama organizasyonları ve ürün işleme tesislerini kurmak, kiralamak ve işletmek.

h) Hayvanlar ve işletmeleri ile ilgili her türlü sigorta hizmetlerini yapmak veya yaptırmak.

ı) Kredi temini konusunda çalışmalarda bulunmak.

i) Kuruluş amacı ile ilgili ihtiyaç duyulan araştırmaları yapmak veya yaptırmak.

j) Hayvancılığın geliştirilmesi amacıyla gerekli tesisleri kurmak, tesislere ortak olmak, işletmek, gerektiğinde bu işler için tüm hisseleri birliğe ait olmak üzere şirket ve/veya iktisadi işletme kurmak.

k) Merkez birliğinin birliğe tahsis etmiş olduğu sayıda genetik materyali temin etmek ve üye işletmelerde kullanmak veya kullandırmak.

l) Kayıt sistemi ve verim kayıtları için gerekli girdileri merkez birliği aracılığı ile tedarik etmek, kullanmak ve/veya kullandırmak.

m) Faaliyet alanı ile ilgili olarak üyelerinin ihtiyaçlarına yönelik iş ve işlemler ile danışmanlık ve projelendirme hizmetlerini vermek.

(2) Bu madde hükümleri uyarınca birlikler tarafından kurulacak şirket ve/veya iktisadi işletmelerin faaliyet alanı, birliğin faaliyet alanı ile sınırlıdır.

(3) Birlik, genel kurulda karar almak şartıyla birinci fıkrada belirtilen hizmetlere karşılık olarak üyelerden hizmet bedeli alabilir.

(4) Birlik, vermediği hizmet karşılığında ücret talep edemez.

(5) Yurt dışından sağlanması planlanan, genetik materyal veya hayvan gen kaynakları, yabani ve istilacı bir yabancı türe ait ise Orman ve Su İşleri Bakanlığının uygun görüşü alınır.

Birliklerde sorumluluk

MADDE 11 – (1) Üyelerin sorumluluğu ana sözleşmede belirlenir.

(2) Birlik, alacaklılarına karşı tüm mal varlığı ve aktifleriyle sorumludur.

Birliklerde sermaye

MADDE 12 – (1) Birliğin sermayesi üyelerin birliğe girerken ödemiş oldukları giriş aidatlarından oluşur.

(2) Birliğe ayni sermaye kabul edilemez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Birliğin Organları ve Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Birliğin organları

MADDE 13 – (1) Birlik, aşağıdaki organlardan oluşur:

a) Genel kurul.

b) Yönetim kurulu.

c) Denetleme kurulu.

Birlik genel kurulu

MADDE 14 – (1) Genel kurul, birliği temsil eden en yetkili organdır.

(2) Birlik genel kuruluna, genel kurul tarihinden en az doksan gün önce birliğe asıl üye olan ve birliğe karşı yükümlülüklerini yerine getiren asıl üyeler katılabilir.

(3) Genel kurula katılan her asıl üyenin bir oy hakkı vardır ve gerçek kişiler vekâleten oy kullanamazlar.

(4) Genel kurul aşağıdaki şekillerde toplanır:

a) Olağan genel kurul.

b) Olağanüstü genel kurul.

Genel kurulun görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 15 – (1) Genel kurul, aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir.

a) Ana sözleşmeyi değiştirmek.

b) Yönetim kurulu ve denetleme kurulu üyeleriyle gerektiğinde tasfiye kurulunu seçmek.

c) İşletme hesabıyla bilanço ve gerektiğinde gelir gider farkının bölüşülmesi hakkında karar almak.

ç) Yönetim kurulu ve denetleme kurulunu ibra etmek.

d) Kanun, bu Yönetmelik veya ana sözleşme ile genel kurulun yetkisine bırakılmış olan konular hakkında karar vermek.

e) Alım, satım ve kiralama hizmetlerinde takip edilecek usul ile alınacak ürünün niteliğini, azami fiyatını, satılacak ya da kiralanacak ürün ve hizmetlerin asgari fiyatını belirlemek.

f) Merkez birliği genel kurulunda birliği temsil etmek ve oy vermek üzere birliklerin asıl üye sayısına göre aşağıda belirlenen sayıda asıl ve yedek delege olmak üzere;

1) Asıl üye sayısı 500’e kadar (500 dâhil) olanlardan 6 delege,

2) Asıl üye sayısı 501’den 1000’e kadar (1000 dâhil) olanlardan 7 delege,

3) Asıl üye sayısı 1001’den 5000’e kadar (5000 dâhil) olanlardan 8 delege,

4) Asıl üye sayısı 5001 ve üzeri olanlardan 8 delegeye ek olarak her 1000 asıl üyeye karşılık 1 delege,

seçmek ve aynı sayılarda yedek delege seçmek.

g) Ana sözleşmede belirlenen diğer görevleri yapmak.

(2) Genel kurul; Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ana sözleşme hükümlerine aykırı karar alamaz. Genel kurul tarafından yönetim kuruluna genel yetki devri yapılamaz.

Birlik olağan genel kurul toplantısı

MADDE 16 – (1) Yönetim kurulunun daveti üzerine olağan genel kurul toplantısının dört yılda bir, mali toplantının ise iki yılda bir, en geç nisan ayının sonuna kadar birliğin bulunduğu il merkezinde yapılması zorunludur. Olağan genel kurul toplantısının yapılacağı mekân ve gerekli fiziki donanım, asıl üye sayısı dikkate alınarak belirlenir. Aday üyeler genel kurula katılamaz ve oy kullanamaz. Genel kurul, asıl üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Genel kurulda toplantı için gerekli çoğunluk sağlanamadığı takdirde, çoğunluk aranmaksızın, en erken yedi en geç otuz gün içerisinde ikinci toplantı yapılır. Toplantıda, gündem maddeleri ayrı ayrı görüşülerek oylanır ve karara bağlanır.

Birlik olağanüstü genel kurul toplantısı

MADDE 17 – (1) Birlik, yönetim kurulu kararıyla doğrudan veya denetleme kurulu, gerektiğinde tasfiye kurulu ya da asıl üyelerin en az onda birinin noter onaylı talebiyle yönetim kurulu tarafından olağanüstü genel kurul toplantısına çağrılabilir. Ancak Bakanlık, genel kurul yukarıda belirtildiği şekilde toplanamadığı takdirde veya kamu yararı ve hizmet gereklerini dikkate alarak olağanüstü genel kurul çağrısı yapma yetkisine sahiptir. Çağrı şekli ve gündem hususlarında olağan genel kurul toplantısında uygulanan esaslar uygulanır.

(2) Bakanlık tarafından da olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılmaması hâlinde, istek sahipleri birliğin merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurarak genel kurulu bizzat toplantıya çağırma izni alabilirler.

Çağırma şekli ve gündem

MADDE 18 – (1) Genel kurul, yönetim kurulu tarafından, toplantının günü, saati, yeri ve gündemi belirtilmek üzere ana sözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı tarihinden otuz gün önceden başlamak üzere, toplantı sonuçlanana kadar toplantı ilanı, gündem ve hazır bulunanlar listesi birlik merkezinde, varsa şube ve irtibat bürolarında askıya çıkarılır, ayrıca toplantı ilanı ve gündemi ulusal bir gazetede veya il düzeyinde yayımlanan yerel bir gazetede ilan edilir.

(2) Ana sözleşmenin değiştirilmesi söz konusu ise yapılacak ilanda değiştirilecek madde numaralarının yazılması ile yetinilir.

(3) İlanın bir örneği toplantıdan en az on beş gün önce valiliğe gönderilir. Toplantı için gözlemci olarak Bakanlık temsilcisi görevlendirilmesi talep edilir. İl müdürlükleri, bildirilen gün ve yerde temsilci bulundurulmasını sağlar. Genel kurul kararlarını içeren tutanaklar ile toplantıya katılanların listesi Bakanlık temsilcisi tarafından imzalanır. Bakanlık temsilcisi genel kurulda, Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ana sözleşmeye aykırı olarak alınan kararlar hakkındaki görüşünü genel kurul tutanağına geçirtir ve ayrıca keyfiyeti temsilci raporunda belirtir. Temsilciler, toplantının kanunlara, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve gündeme göre yürütülmesini gözetim ile görevlidirler.

(4) Usulüne uygun müracaat yapıldığı hâlde, Bakanlık temsilcisi toplantıya gelmez ise toplantı icrasını temin etmek üzere, bir saat beklenir. Bakanlık temsilcisi bu sürenin sonunda da gelmez ise mahallin mülki amirine haber verilmesini müteakip toplantı yeter sayısının bulunduğunun tespiti ile toplantıya başlanır ve bu durum yönetim kurulu veya denetleme kurulunca bir tutanakla belirlenir.

(5) Genel kurulda gündemde olmayan hususlar görüşülemez. Ancak genel kurul toplantısında hazır bulunmaları şartı ile birliğe kayıtlı asıl üyelerin en az 1/10’unun başkanlık divanının oluşumundan sonra gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı ve imzalı teklifte bulunmaları hâlinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkarılan üyeler hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve kanun, ana sözleşme ve iyi niyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim ve denetleme kurulu üyelerinin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kabulü ile gündeme alınır. Genel kurulda yönetim ve denetleme kurulunun ibra edilmemesi veya bilanço, gelir-gider tablolarının onaylanmaması durumunda gündemde olmasa dahi hesap tektik komisyonu seçilir.

(6) Asıl üyelerin en az 1/10’u tarafından genel kurul toplantısından en az yirmi gün önce yazılı olarak bildirilecek hususların gündeme konulması zorunludur.

Toplantıya başlama

MADDE 19 – (1) Genel kurul toplantıları Bakanlık temsilcisinin katılması ile açılır ve devam eder. Toplantı, yönetim kurulu başkanı tarafından, bulunmaması hâlinde yönetim kurulu üyelerinden biri, o da yoksa denetleme kurulu üyelerinden biri veya bunların da bulunmaması hâlinde genel kurulca gösterilecek bir üye tarafından yoklamayı müteakip açılır.

(2) Toplantıda üyelerin gerekli çoğunluğu sağladığı tespit edilince divan başkanlığının seçimine geçilir.

(3) Toplantıya katılan üyeler arasından bir başkan, bir başkan vekili ve iki kâtip üye seçilerek divan oluşturulur. Seçimin gizli yapılması durumunda ayrıca iki oy tasnifçisi seçilir. Divan başkanlığına, yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyeleri, denetleme kurulu üyeleri ve birlik çalışanları seçilemez.

(4) Toplantı açılıp gündem maddelerinin görüşülmesine başlandıktan sonra herhangi bir sebeple toplantının devamına imkân görülmemesi veya divanın çekilmesi hâlinde; gündemi tamamlamak üzere Genel Kurulda ibra maddesi görüşülmemişse Yönetim Kurulu, görüşülmüşse Bakanlık, birliğin üyesi olduğu Merkez Birliği veya birliğin merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesi tarafından atanacak kayyım tarafından yapılacak çağrı üzerine Genel Kurul yeniden toplanır, bu konudaki çağrı ile ilgili olarak 18 inci madde hükümleri uygulanır.

Hazır bulunanlar listesi

MADDE 20 – (1) Genel kurul toplantısına katılacak üyeleri gösteren hazır bulunanlar listesi düzenlenir. Bu listede üyelerin; üyeliğe kabul tarihi, adı, soyadı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, adres ve imza bölümü yer alır. Tüzel kişiliği haiz üyeler için ise; unvanı, vergi numarası, temsilcinin adı, soyadı, temsilcinin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, ili, adres ve imza bölümü yer alır.

(2) Liste, toplantıya başlamadan önce toplantıya katılan üyelere ve tüzel kişiliği haiz üyeler için bunların temsilcilerine Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bulunan geçerli bir kimlik belgesi gösterilmesi şartıyla imzalattırılır. Listenin Bakanlık temsilcisi ve divan başkanlığı tarafından da imzalanması gereklidir.

Karar yeter sayısı

MADDE 21 – (1) Kanunda, bu Yönetmelikte veya ana sözleşmede nitelikli çoğunluk gerektiren hüküm bulunmadıkça genel kurul kararları ve seçimlerde, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar alınır.

(2) Birliğin dağılması, ana sözleşmenin değiştirilmesi ve merkez birliğine üyelik veya ayrılma ile ilgili kararlarda hazır bulunanlar listesini imzalayan üyelerin 2/3 çoğunluğu aranır. Ek ödeme yükümlülükleri konusunda alınacak kararlar için asıl üye tam sayısının 3/4’ünün kabul oyu gereklidir.

Bütün asıl üyelerin hazır bulunması hâli

MADDE 22 – (1) Birliğin bütün asıl üyelerinin toplantıda hazır bulunması hâlinde, genel kurul toplantısına dair diğer hükümler saklı kalmak şartı ile toplantıya çağrı hakkındaki hükümlere uyulmamış olsa dahi, kararlar alınabilir. Bu gibi kararların, asıl üyeler veya asıl üyelerin kararları imzalamak üzere toplantıda oy birliği ile seçecekleri temsilcileri tarafından imzalanması gereklidir.

Oylamaya katılamayacaklar

MADDE 23 – (1) Yönetim kurulu ile birlik işlerinin görülmesinde yönetim kurulu tarafından görevlendirilenler, yönetim kurulunun ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar. Bu hüküm denetleme kurulu üyeleri hakkında uygulanmaz.

(2) Üyelerden hiçbiri, kendisi veya aralarında evlilik bağı kalksa bile eşi yahut altsoy ve üstsoyu ile birlik arasındaki şahsi bir işe veya davaya dair olan görüşmelerde oy hakkını kullanamaz.

Kararların bozulması

MADDE 24 – (1) Aşağıda belirtilen kimseler; Kanuna, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiasıyla genel kurul kararları aleyhine toplantıyı takip eden günden başlamak üzere otuz gün içerisinde birlik merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurabilir:

a) Toplantıda hazır bulunup da kararlara katılmayarak karşı görüşlerini tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak izin verilmeyen ya da toplantı çağrısının usulüne uygun yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini veya genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden asıl üyeler.

b) Yönetim kurulu.

c) Kararların yerine getirilmesi yönetim kurulu üyeleri ile denetleme kurulu üyelerinin şahsi sorumluluklarını gerektirdiğinde bu üyelerden her biri.

(2) Genel kurul kararları aleyhine dava açıldığı hususu ve duruşma günleri, yönetim kurulu tarafından ilan olunur.

Yönetim ve denetleme kurulu üyelikleri ile merkez birliği delegeleri seçimleri

MADDE 25 – (1) Yönetim kurulu ve denetleme kurulu üyeleri ile merkez birliği delegeleri seçimleri adayların tek listede toplanması hâlinde açık, birden fazla listede toplanması hâlinde gizli oy açık tasnif esasına göre yapılır.

(2) Seçimlerin gizli yapılması hâlinde birlik mührünü taşıyan zarflar, hazır bulunanlar listesini imzalayan üyelere imza karşılığı oy kullanmak üzere verilir. Üyelerin imzaları divan tarafından Bakanlık temsilcisinin gözetiminde, Bakanlık temsilcisinin genel kurula gelmemesi durumunda divanın ve genel kurulca belirlenen üyelerin gözetiminde kontrol edilerek oyların kullanılması sağlanır. Kullanılan oylar sayılır ve katılanlara göre oyların fazla çıkması hâlinde oy pusulaları açılmadan, fazla oylar rastgele seçilerek iptal edilir. Sandık açılıp oy ayrımı bittikten sonra sonuçlar tutanağa yazılır.

(3) Genel kurulda en çok oy alanlar, yönetim ve denetim kurulu asıl ve yedek üyelikleri ile merkez birliği asıl ve yedek delegeliklerine seçilmiş olurlar.

(4) Oy pusulalarının üzeri çizilerek, yönetim ve denetim kurulu üyelikleri ile merkez birliği delegelikleri için seçilecek üye sayısından fazla isim yazılması veya oy pusulasındaki isimlerin üzeri çizilerek yerlerine yenilerinin yazılması hâlinde o oy geçersiz olur.

(5) Yönetim kurulu, genel kurul tarafından en az beş en fazla yedi asıl ve aynı sayıda yedek üyeden oluşmak üzere, dört yıl için seçilir. Bunların ve yedeklerinin asıl üye olması şarttır.

(6) Yönetim kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişiler, temsilcilerinin isimlerini birliğe bildirir.

(7) Süreleri biten yönetim kurulu üyelerinin tekrar seçilmeleri mümkündür. Birbirleriyle veya denetleme kurulu üyeleriyle üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlıkları olanlar aynı anda yönetim kurulu üyeliğine seçilemezler.

(8) Olağanüstü genel kurul toplantılarında yönetim kurulu üyeliğine seçilenler, önceki yönetim kurulunun kalan görev süresini tamamlar. Yönetim kurulu üyeleri olağan veya olağanüstü genel kurullarda ibra edilmedikçe yeni yapılacak yönetim kurulu seçimlerinde aday olamazlar.

(9) Denetleme kurulu, dört yıl için genel kurulca birlik asıl üyelerinden seçilen üç asıl üye ile üç yedek üyeden teşekkül eder, bu üyelerde de yönetim kurulu üyelerinde bulunması gereken şartlar aranır.

(10) Süreleri biten denetleme kurulu üyelerinin tekrar seçilmeleri mümkündür. Birbirleriyle ve yönetim kurulu üyeleriyle üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlıkları olanlar aynı anda denetleme kurulu üyeliğine seçilemezler.

(11) Olağanüstü genel kurul toplantılarında denetleme kurulu üyeliğine seçilenler, önceki denetleme kurulunun kalan görev süresini tamamlar. Denetleme kurulu üyeleri olağan veya olağanüstü genel kurullarda ibra edilmedikçe yeni yapılacak denetleme kurulu seçimlerinde aday olamazlar.

(12) Kanunun 10/E maddesinin üçüncü fıkrasına göre Bakanlıkça görevlerine tedbiren son verilen yönetim ve denetleme kurulu üyeleri bir seçim dönemi geçmeden yeniden görev alamazlar.

Genel kurul toplantısına ait belgelerin gönderilmesi

MADDE 26 – (1) Yeni seçilip göreve başlayan yönetim kurulu tarafından en geç toplantı gününden itibaren on beş gün içinde gündem toplantı çağrısı, ilan tutanağı, yönetim kurulu ve denetçiler raporu, bilanço gider cetveli, Bakanlık temsilcisi tarafından imzalanmış genel kurul toplantısında hazır bulunanlar listesi, genel kurul toplantı tutanağı ile bu tutanağın Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan nüshası ve Bakanlık temsilcisi raporunun her birinden birer nüsha olmak üzere hazırlanan belgeler il müdürlüğüne verilir. Bu evrakların birer nüshaları aynı zamanda merkez birliğine gönderilir.

Birlik yönetim kurulu

MADDE 27 – (1) Yönetim kurulu, Kanun, bu Yönetmelik ve ana sözleşme hükümleri doğrultusunda birliğin faaliyetlerini yöneten ve birliği temsil eden icra organıdır.

Birlik yönetim kurulu üyeliği şartları

MADDE 28 – (1) Yönetim kurulu üyelerinde aşağıdaki şartlar aranır:

a) Türk vatandaşı olmak.

b) Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, nitelikli cinsel saldırıda bulunma, çocukların cinsel istismarı, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.

c) Kısıtlı olmamak.

ç) 18 yaşından küçük olmamak.

d) En az ilkokul mezunu olmak.

e) Farklı hayvan türünde başka bir birliğin yönetim kurulu üyesi olmamak.

f) Birliğe asıl üye olmak.

g) Bakanlık çalışanı olmamak.

(2) Üyelik şartları denetleme kurulu tarafından araştırılır. Bu şartları taşımadıkları hâlde seçilenler ile seçilme yeterliliklerini sonradan kaybedenlerin görevlerine yönetim kurulunca son verilir. Görevleri sona ermesine rağmen birlik adına iş ve işlem yürüten üyeler, bu iş ve işlemlerden şahsi olarak sorumludur.

(3) Asıl üyeliği düşen yönetim kurulu üyelerinin yönetim kurulu üyeliği de düşer.

(4) Birlik personelinin birlik yönetim kurulu üyeliğine seçilebilmesi için seçimden en az bir yıl önce birlikteki görevinden ayrılmış olması gerekir.

Birlik yönetim kurulu iş bölümü ve çalışma şekli

MADDE 29 – (1) Birlik yönetim kurulu ilk toplantısında kendi üyeleri arasından bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir muhasip üye ile sekretaryayı yürütecek bir üye seçer ve diğerleri üye olarak görev yapar. Aynı toplantıda yönetim kurulunun yapacağı mutat toplantı tarihi ve yeri belirlenir. Bu toplantıda ayrıca gerektiğinde zorunlu olabilecek mutat dışı toplantılara çağrının nasıl ve kimler tarafından yapılacağına dair karar alınır.

(2) İlk toplantıda biri başkan ve biri üye olmak üzere en az iki kişi, birliği temsile ve birlik adına imza atmaya yönetim kurulu kararı ile yetkili kılınır. Yönetim kurulu, temsile yetkili kişileri ve bunların temsil şeklini gösterir kararın noterce onaylanmış bir suretini tescil ve ilan edilmek üzere ticaret sicili müdürlüğüne verir. Temsile yetkili kılınan kişilerin noter onaylı imzaları da ticaret sicili müdürlüğüne verilir.

(3) Gerektiğinde aynı usule göre hareket edilerek imza yetkisine sahip kişiler değiştirilebilir. Mali konular ile birliği taahhüt altına alan konularla ilgili olarak birlik adına yapılacak yazışmalarda yönetim kurulu başkanı ve birliği temsile yetki verilen yönetim kurulu üyelerinden en az birisinin imzası gereklidir.

(4) Yönetim kurulunda görev değişikliği ile ilgili olarak yönetim kurulu üyelerinin yapacağı yazılı müracaatlar, yönetim kurulu başkanı tarafından ilk yönetim kurulu toplantısında görüşülmek üzere gündeme alınır.

(5) Yönetim kurulu, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alınır. Oylarda eşitlik hâlinde başkanın olduğu taraf çoğunluğu sağlamış kabul edilir. Yönetim kurulunda üyeler vekâlet yolu ile oy kullanamaz.

(6) Herhangi bir sebeple yönetim kurulu toplantı yeter sayısını kaybederse boşalan yönetim kurulu üyeliklerine denetleme kurulu üyeleri tarafından yönetim kurulu yedek listesinden yeteri kadar üye çağırılır.

(7) Yönetim kurulu kararları, sayfaları noterce tasdik edilmiş bir karar defterine sıra numarası ve tarihi ile kayıt edilip imzalanır. Verilen karara karşı görüşte olanlar veya çekimser kalanlar, muhalefet sebeplerini kararın altına yazarak imzalamak zorundadırlar.

(8) Yönetim kurulu üyeleri her zaman üyelikten ayrılabilirler. Ancak ayrılan üyenin iş gördüğü zamana ait sorumluluğu devam eder. Ayrılan üyenin sorumluluğunun öğrenildiği tarihten itibaren genel hukuk hükümlerine göre bu üyeye karşı denetleme kurulu tarafından tazminat davası açılabilir.

(9) Yönetim kurulu üyelerinin toplu olarak üyelikten ayrılmaları veya mevcut yedeklerin ayrılan üyelerin yerini dolduramaması hâlinde; Bakanlık tarafından olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılarak yeniden yönetim kurulu üyelerinin seçilmesi sağlanır.

(10) Yenileri seçilinceye kadar eski yönetim kurulu üyelerinin görevleri devam eder. Görevi son bulan eski yönetim kurulu, yeni yönetim kuruluna seçim gününden başlayarak bir hafta içinde görevini devretmek zorundadır.

(11) Yönetim ve denetleme kurulu üyeleri; kendi birliklerinin hissedarı oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçi olamazlar, personel olarak ya da başka bir şekilde ücretli olarak çalışamazlar.

(12) On birinci fıkrada belirtilen diğer görevleri bulunmasına rağmen birliklerin yönetim kurulu üyesi veya denetçi olarak seçilenler, seçildikleri tarih itibarıyla diğer görevlerinden ayrılmak zorundadırlar. Bu görevlerinden ayrılmayanların yönetim kurulu üyeliğine veya denetçiliğe seçilmelerine ilişkin işlemler hükümsüzdür. Seçildikten sonra on birinci fıkradaki diğer görevleri edinen birliklerin yönetim kurulu üyeleri ve denetçilerinin sonradan edindikleri görevlere ilişkin seçilme veya görevlendirme işlemleri ile sözleşmeler de hükümsüzdür. Yönetim kurulu üyeliğine veya denetçiliğe seçilme işlemleri bu şekilde hükümsüz olanların yerlerine yedekleri çağrılır.

(13) Birliklerin yönetim ve denetleme kurulu üyelerinin fiilen bu görevleri yürüttükleri dönemde; bunların eş ve ikinci derece dâhil kan ve kayın hısımları, birliklerde, merkez birliklerinde ve bu birliklerin % 50’den fazla hissedarı oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçisi olamaz, personel olarak ya da başka bir şekilde ücretli olarak çalışamazlar.

(14) Mazeretsiz olarak ardı ardına üç mutat toplantıya gelmeyen üye istifa etmiş sayılır.

(15) Bu madde hükümlerine aykırı uygulamalar denetleme kurulu üyeleri tarafından araştırılır.

Birlik yönetim kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 30 – (1) Birlik yönetim kurulu aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir:

a) Kanunda, bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen görevleri yürütmek üzere ayda bir defa düzenli toplantı yapmak, gerek duyulması hâlinde toplantı sayısını arttırmak.

b) Birlik bütçesini hazırlamak, birliğin her türlü faaliyet ve kayıt işlerini yürütmek.

c) Soy kütüğü, ön soy kütüğü, ıslah faaliyetleri ve verim kontrollerini ilgili mevzuata göre yaptırmak ve takip etmek.

ç) Genel kurulu toplantıya çağırmak, çalışmalarını rapor hâlinde genel kurula sunmak.

d) Gerektiğinde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.

e) Genel kurulca verilen görevleri yapmak, sonuç hakkında genel kurula bilgi vermek.

f) Yetiştirici eğitimlerini yapmak, seminerler düzenlemek, yetiştirme, bakım, besleme, sürü idaresi ve benzeri konularda yayınlar yapmak.

g) En son hayvan ve hayvansal ürün fiyatlarına ilişkin pazar haberlerini üyelerine duyurmak.

ğ) Hayvancılık işletmeleri kurmak isteyenlere proje hazırlama konusunda yardımcı olmak.

h) Kredi temini konusunda çalışmalarda bulunmak.

ı) Merkez birliği tarafından hazırlanan personel çalışma usul ve esaslarına uygun olarak personelin tayin, atama ve özlük işlerini yürütmek.

i) Mevcut bütçe dâhilinde gerekli harcamaları, ilgili mevzuata göre yapmak.

j) Üyelerinin ürünlerine pazar bulmak, pazarlama faaliyetlerini yürütmek ve üyelerin ihtiyaçlarını karşılamak için çalışma yapmak.

k) Kurulduğu il sınırları dâhilinde ihtiyaç duyulan ilçelerde birlik şubesi veya irtibat bürosu kurulması konusunu incelemek ve Bakanlığın izniyle şube veya irtibat bürosu açılması uygun görülenlerin kurulmasını genel kurula teklif etmek.

l) Birlik hizmetlerinin yürütülmesi için kendi içinde birimler kurmak, bunların faaliyetlerini düzenlemek ve yönetmek.

m) Kanuna, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve iyi niyet esaslarına aykırı olarak alınan genel kurul kararları aleyhine dava açmak.

n) Genel kurulca uygulanmasına karar verilen Bakanlıkça desteklenecek yatırım projelerini hazırlatarak Bakanlığın onayına sunmak.

o) Birliğin aczi hâlinde genel kurulu toplantıya davet ederek gerekli mercilere haber vermek.

ö) Eski yönetim kurulu üyeleri ile birlik çalışanlarının sonradan tespit edilen yolsuzluk ve usulsüzlüklerini ilgili mercilere haber vermek.

p) Denetim amacı ile Bakanlığın, denetleme kurulunun veya birliğin kredi aldığı kredi kuruluşlarının denetim görevlilerinin talebi hâlinde, birliğe ait her türlü defter ve belgeleri vermek.

r) Her türlü sigorta hizmetlerini yürütmek veya yürütülmesine yardımcı olmak.

s) Merkez birliği tarafından ıslah programı kapsamında sağlanacak genetik materyallerin ve girdilerin üyelere ait hayvanlarda/kovanlarda kullanılmasını sağlamak.

ş) Yürütmekte olduğu ıslah programı ile ilgili her türlü resmî belgeyi düzenlemek veya düzenlettirmek.

t) Üyelik bilgilerinin güncelleştirilmesini sağlamak ve takip etmek.

u) Bakanlıkça yapılan denetimler sonucunda şartları taşımadıkları hâlde seçildiği veya seçilme yeterliliğini sonradan kaybettiği anlaşılanların üyeliklerine son vermek.

ü) Ana sözleşmede ve bu Yönetmelikte belirlenen diğer görevleri yapmak.

Birlik yönetim kurulunun hukuki sorumlulukları ve ücret

MADDE 31 – (1) Görevini yapmadıkları anlaşılan yönetim kurulu üyelerini genel kurul her zaman azledebilir ve haklarında takibat kararı verebilir. Birliğin her üyesinin, sorumluluğu olan yöneticilere münferiden dava açma hakkı saklıdır. Yönetim kurulu aleyhindeki davalar denetleme kurulunca açılır.

(2) Yönetim kurulu üyelerinden her biri, genel kurulun kararı şahsi sorumluluğunu gerektirdiği durumlarda karar aleyhine iptal davası açabilir. Yönetim kurulu üyeleri ve birlik çalışanları kasıtlı bulunsun veya bulunmasın kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden dolayı bu kişiler hakkında yasal yollara başvurulur. Yönetim kurulu, tescil ve kayıt için gerçeğe aykırı beyanda bulunması hâlinde hukuki bakımdan sorumlu olur.

(3) Yönetim veya temsile yetkili şahıslar, birliğe ait görevlerini yürütmeleri esnasında meydana getirdikleri fiillerden doğan zararlardan müteselsilen sorumludurlar.

(4) Yönetim kurulu üyelerine genel kurulca aylık brüt asgarî ücretin iki katını geçmemek üzere belirlenen huzur hakkı ve en yüksek devlet memurunun aldığı yolluğun iki katını geçmemek üzere belirlenen yolluk dışında hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılamaz.

Birlik denetleme kurulu

MADDE 32 – (1) Birlik denetleme kurulu, genel kurul namına birliğin bütün işlem ve hesaplarını inceler.

(2) Denetleme kurulu üyeleri, yönetim kurulu üyelerinde olması gereken şartlara tabidir.

Birlik denetleme kurulu iş bölümü ve çalışma şekli

MADDE 33 – (1) Denetleme kurulu üyeleri; altı ay ara ile yılda iki defa toplanarak birliğin işlemlerini ve hesaplarını denetler, malları ve kasayı sayar, görülen noksanlıkları, düzensizlikleri inceleyerek bunları birer rapora bağlar ve bu raporları denetleme kurulu raporları dosyasında muhafaza eder. Ayrıca aksaklıkları yönetim kuruluna bildirir.

(2) Denetleme kurulu üyeleri, genel kurul toplantısından önce bilançoyu, yönetim kurulunun hazırladığı çalışma raporu ve bütçeyi inceleyerek gerekli gördüğü işlemleri, hesapları ve mevcutları elden geçirir ve kanaatlerini açık olarak belirten bir rapor hazırlar. Denetleme kurulu üyeleri, bu raporda yönetim kurulunun çalışma düzenini ve başarı derecelerini de belirtir.

(3) Denetleme kurulu üyeleri çalışma raporlarını ve benzer tekliflerini genel kurula sunmaya mecburdur.

(4) Denetleme kurulu üyeleri, görevleri esnasında işlerin yürütülmesinde gördükleri noksanlıkları, Kanuna, bu Yönetmeliğe veya ana sözleşmeye aykırı hareketleri, bundan sorumlu olanların bağlı bulundukları organa ve gerekli hâllerde genel kurula haber vermekle yükümlüdür.

(5) Denetleme kurulu raporları üye çoğunluğu tarafından imzalanır. Rapora katılmayan üyeler kanaatini belirterek raporu imzalamak ve/veya münferit rapor düzenlemek zorundadır.

(6) Genel kurul toplantısında denetleme kurulu raporu okunmadan bilanço ve ibralar konusunda karar alınamaz.

Birlik denetleme kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 34 – (1) Birlik denetleme kurulu aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir:

a) Birliğin işlem ve hesaplarının tetkiki sonunda buldukları noksan ve hataların giderilmesi için yönetim kuruluna rapor sunmak, yönetim kurulu gereğini yapmadığında merkez birliğine bildirmek.

b) Bilançonun, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Tek Düzen Muhasebe Sistemi Esaslarına göre hazırlanıp hazırlanmadığını incelemek.

c) Yönetim kurulu üyelerinin üyelik şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak, bu şartları taşımadıkları hâlde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine son verilmesi için keyfiyeti yönetim kuruluna bildirmek.

ç) Birlik çalışmaları hakkında bilgi almak ve lüzumlu kayıtların tutulmasını sağlamak maksadıyla birliğin defterlerini incelemek.

d) Altı ayda bir ara denetimi yapmak ve haber vermeksizin birlik veznesini denetlemek, inceleme sonuçları olumsuz çıktığı takdirde düzenlenecek raporun bir örneğini yönetim kurulu başkanına vermek.

e) Birlik üyeleri ve kendileri ile birlik yönetim kurulu üyeleri arasındaki anlaşmazlıklarla ilgili konuları genel kurul gündemine aldırmak ve yönetim kurulunun genel kurulu doğrudan toplantıya çağırmaması durumunda yönetim kurulundan olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılmasını talep etmek.

f) Üyelerin genel kurul toplantılarına katılmaları için bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen gerekli şartları yerine getirip getirmediklerini incelemek.

g) Yapılacak denetimler sonucunda düzenlenecek rapora göre hukuki sorumluluğu tespit edilen yönetim kurulu üyeleri hakkında genel kurul kararına istinaden gerekli hukuk davalarını açmak.

ğ) Üyelik başvurusuna olumsuz cevap verilen yetiştiricilerin itirazlarını, yapılacak ilk genel kurul toplantısı gündemine aldırmak.

(2) Denetleme kurulu üyelerinin birinci fıkrada yazılı kontrol yetkileri genel kurul kararı ile sınırlandırılamaz. Denetleme kurulu üyeleri ayrıca birlik zararlarını kapatmak için genel kurula sunulacak teklifleri hazırlayarak toplantı gündemine aldırır.

Birlik denetleme kurulunun hukuki sorumlulukları ve ücret

MADDE 35 – (1) Denetleme kurulu üyeleri, Kanun, bu Yönetmelik ve ana sözleşme ile kendilerine yüklenilen görevleri hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zararlardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe müteselsilen sorumludurlar.

(2) Denetleme kurulu üyelerine, genel kurulca aylık brüt asgarî ücretin iki katını geçmemek üzere belirlenen huzur hakkı ve en yüksek devlet memurunun aldığı yolluğun iki katını geçmemek üzere belirlenen yolluk dışında hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılamaz. Denetleme kurulu üyelerine yapılacak huzur hakkı ödemeleri, toplantı başına yapılır.

Birlik denetleme kurulu üyeliğinin açılması ve çekilme

MADDE 36 – (1) Denetleme kurulu üyelerinden birinin ölümü, çekilmesi, bir engelden dolayı görevlerini yapamayacak hâlde bulunması, iflası veya kısıtlılık hâli gibi sebeplerle görevlerinin sona ermesi ya da 28 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen suçlardan dolayı mahkûm olması hâlinde diğer üyeler genel kurulun ilk toplantısına kadar görev yapmak üzere boşalan üyenin yerine yedeklerden birini çağırır. Ancak bir üyelik açık kalıp da yerine geçecek yedek üye bulunamazsa genel kurul toplantıya çağırılmadan denetleme kurulu tarafından birlik asıl üyelerinden biri yapılacak ilk genel kurula kadar görev yapmak üzere çağırılır.

(2) Denetleme kurulu üyeleri her zaman görevden çekilebilirler. Ancak toplu çekilme hâlinde genel kurul, yönetim kurulu tarafından derhal toplantıya çağırılır ve otuz gün içinde denetleme kurulunun yeni asıl ve yedek üyelerini seçer.

Birlik denetleme kurulunun inceleme yükümlülüğü

MADDE 37 – (1) Denetleme kurulu üyeleri işletme hesabıyla bilançonun defterlerle uygunluk hâlinde bulunup bulunmadığını, defterlerin düzenli bir surette tutulup tutulmadığını ve işletmenin neticeleriyle mal varlığı hakkında uyulması gerekli olan hükümlere göre işlem yapılıp yapılmadığını incelemekle yükümlüdür. Üyeleri şahsen sorumlu veya ek ödeme ile yükümlü olan birliklerde ayrıca üyelerin verdiği taahhütnameler ile üyelik defterlerinin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığını da incelemek zorundadırlar.

(2) Yönetim kurulu, birinci fıkra kapsamında inceleme yapılabilmesi için denetleme kurulu üyelerine defter ve belgeleri verir; ayrıca denetleme kurulu üyelerinin isteği üzerine müfredat defteri ve bu defterin hangi esaslara göre düzenlendiği de dâhil istenilen her konu hakkında da bilgi verir.

(3) Birlik asıl üyeleri, gerekli gördükleri hususlarda denetleme kurulu üyelerinden yazılı açıklama yapmalarını isteyebilirler.

Sorumlu müdür

MADDE 38 – (1) Birlik yönetim kurulunca veteriner fakültesi veya ziraat fakültesi (zootekni) mezunu sorumlu müdür atanabilir. Sorumlu müdür, yönetim kurulu kararlarını uygular ve yönetim kurulu toplantılarına katılabilir ancak sorumlu müdürün oy hakkı yoktur. Birlik yönetim ve denetleme kurulu üyeleri, birlik sorumlu müdürü ve çalışanı olamaz.

(2) Sorumlu müdür, yönetim kurulu tarafından kurulan birimleri yönetir ve çalışmaları konusunda yönetim kuruluna karşı sorumludur. Yönetim kurulu gerek gördüğünde yeni birimler kurabilir, bu birimleri kaldırabilir, birimleri birleştirebilir veya sorumlu müdürün uhdesine verebilir.

(3) Sorumlu müdür, kendisine bağlı birimler ile aşağıdaki görevleri yapar:

a) Ülkenin hayvancılık politikasına paralel olarak verilen hedeflere ulaşabilmek amacıyla birlik organlarınca verilen kararları uygulamak.

b) Ülke hayvancılığı ve birlik üyelerinin menfaatleri çerçevesinde, Bakanlık ve merkez birliği tarafından yayımlanan mevzuata uygun olarak tabii ve suni tohumlama, embriyo transferi, genetik materyallerin üretimi, ıslah edilmiş ırkın muhafazası ve takibi için soy kütüğü, ön soy kütüğü ve ıslah programlarını yürütmek ve benzeri konularda hizmet vermek.

c) Merkez birliğince yayımlanan talimatlar doğrultusunda teknik faaliyetlerin ve görevli teknik personelin çalışmalarını denetlemek, personel ve yetiştiricilerin teknik alanda mesleki eğitim çalışmalarını yürütmek.

ç) Hayvan sağlığı ile ilgili faaliyetleri Bakanlığın konu ile ilgili mevzuatı, merkez birliğinin talimatı ve programları doğrultusunda yürütmek.

d) Personel ve yetiştiricilerin sağlık alanında mesleki eğitim çalışmalarını yürütmek.

e) Birliğin personel, idari ve mali işlerini yürütmek.

f) Damızlık hayvanlar için düzenlenecek sergi, panayır, fuarlarda dereceye girenlere ödül verilmesi ile ilgili işleri yürütmek.

g) Borsa ve benzeri konularla ilgili çalışmaları yürütmek.

ğ) Birliğin hayvan alımı ve nakliye işlerini yürütmek.

h) Genel kurulun üretim merkezi ve laboratuvar kurulmasına karar vermesi halinde, bunların inşasını ve faaliyete geçirilmesini sağlamak.

ı) Soy kütüğü ve ön soy kütüğüne kayıtlı damızlıkların yurt içi ve yurt dışı satışlarında yetiştiricilere yardımcı olmak.

i) Birliğin bütçe tasarısını hazırlamak, merkez birliğinin yayımlayacağı talimatlar kapsamındaki işleri yürütmek.

Birliklerde dışarıya karşı temsil ve imza yetkisi

MADDE 39 – (1) Yönetim kurulu kararıyla, resmî dairelerde, mahkemelerde ve üçüncü kişiler nezdinde başkanın temsil yetkisi sorumlu müdüre devredilebilir. Ancak mali konular ile birliği taahhüt altına alan konularda, birlik adına yapılacak yazışmalarda yönetim kurulu başkanı ve birliği temsile yetki verilen yönetim kurulu üyelerinden en az birisinin imzası gereklidir.

(2) Yönetim kurulu, birliği temsil niteliğinde olan veya birliği borç altına sokan işler dışında, birlik personeline ikinci derecede imza yetkisi verebilir. Verilen bu yetkilerin kapsamı yönetim kurulunca açıkça belirlenir.

(3) Birliği temsile yetkili kılınan kişiler, birlik adına yapacakları işlemlerde imzalarını yalnızca birlik unvanı altında kullanır. Aksi durumda verilen taahhütler birliği bağlamaz.

Birliklerde tescil ve ilan

MADDE 40 – (1) Yönetim kurulu, ilk toplantısında birliği temsile ve birlik adına imza atmaya yetkili şahısları tespit eder ve buna dair alınmış kararların noterlikçe onaylanmış bir suretini, imzalarla birlikte tescil edilmek üzere Ticaret Sicili Müdürlüğüne vererek tescil ve ilan ettirir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Merkez Birliğinin Kuruluşu, Merkez Birliğine Üyelik ve

Merkez Birliğinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Merkez birliğinin kuruluşu

MADDE 41 – (1) Koyun ve keçi türlerinde müştereken, diğer hayvan türlerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip yetiştiriciler tarafından kurulmuş bulunan en az yedi il birliği, ulusal düzeyde ortaklaşa en fazla bir merkez birliği kurabilirler.

(2) Merkez birliğinin kurulabilmesi için, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak kurulmuş en az yedi il birliğinin Bakanlığa yazılı olarak başvurması gerekir.

(3) Merkez birlikleri için tip ana sözleşme, Bakanlık tarafından hazırlanarak yayımlanır. Kurucu birliklerce imzalanan ve Bakanlık tarafından yayımlanan tip ana sözleşmeye aykırı hükümler içermeyen ana sözleşme Bakanlığa verilir. Bakanlık, başvuruyu değerlendirme işlemini bir ay içerisinde sonuçlandırır. Merkez birliğinin kuruluşuna izin verilmesi hâlinde ana sözleşme, kurucu birliklerin başvurusu üzerine ticaret sicilinde tescil ve ilan olunur. Merkez birliği, ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır.

(4) Merkez birliğinin merkezi ve çalışma adresi Ankara’dır.

(5) Birliklerin ana sözleşmelerinde yer alacak hususlara ilişkin hükümler merkez birliği ana sözleşmelerinde de uygulanır.

(6) Merkez birliği, ticaret siciline tescilden itibaren üç ay içinde ilk genel kurul toplantısını yapar. İlk toplantıda merkez birliği üye sayısının yönetim ve denetleme kurullarını oluşturacak sayının altında olduğunun tespiti hâlinde, toplantı tarihinden itibaren bir ay içinde ikinci genel kurul toplantısı yapılır. Bu toplantıda da yeterli üye sayısına ulaşılamaması hâlinde merkez birliği, Bakanlığın onayı ile dağılır. Merkez birliğinin dağılmasına ilişkin iş ve işlemler ile merkez birliği tüzel kişiliğinin ticaret sicilinden terkinine yönelik işlemler Bakanlığın gözetiminde kurucu birlikler tarafından gerçekleştirilir. Gerekli görülmesi hâlinde, söz konusu iş ve işlemler doğrudan Bakanlık tarafından da yürütülebilir.

(7) Merkez birlikleri, ihtiyaç duyulan yerlerde Bakanlığın izniyle şube veya irtibat bürosu açabilir; görevlerini yürütmek üzere ihtiyaç duydukları sayıda personel çalıştırabilir.

Merkez birliğine üyelik şartları

MADDE 42 – (1) Birlikler, birliğin gelişmesi, menfaatlerinin korunması, eğitim ve denetim konusunda hizmet verilmesi gibi faaliyetlerin yerine getirilmesi için kurulmuş veya kurulacak olan aynı çalışma konularına sahip ıslah birliklerinin oluşturduğu merkez birliğine üye olabilir.

(2) Merkez birliğine üyelikte aşağıdaki şartlar aranır:

a) Koyun ve keçi türlerinde müştereken, diğer hayvan türlerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip yetiştiriciler tarafından kurulmuş olmak.

b) Üyelik için gerekli olan mali yükümlülükleri yerine getirmiş olmak.

c) Birlik olarak kendi türünün ıslah programını yürütebilecek imkânlara sahip olmak ile kayıt sistemi ve ıslah programının yükümlülüklerini taahhüt etmek ve/veya soy kütüğü sistemini yürütebilecek imkânlara sahip olmak.

(3) Merkez birliği üyelerinden giriş aidatı ve yıllık aidat alınır. Giriş aidatı yıllık brüt asgari ücretin %10’unu, yıllık üyelik aidatı ise birlik yıllık aidat gelirlerinin %10’unu geçmemek üzere genel kurul tarafından belirlenir. Giriş aidatının alındığı yıl ayrıca yıllık aidat alınmaz.

Merkez birliği üyeliğine kabul

MADDE 43 – (1) Merkez birliğine üye olabilmek için merkez birliği ana sözleşmesinde yazılı üyelik hak ve ödevlerinin; kuruluş aşamasında ana sözleşmeyi imzalayarak; sonradan girişte ise bir üyelik taahhütnamesi vermek suretiyle kabul edilmiş olması gerekir. Birlikler, merkez birliğine üye olmak için merkez birliği yönetim kuruluna başvurur.

(2) Merkez birliği yönetim kurulu, üyelik için yapılan başvuruyu inceleyerek bir ay içerisinde olumlu veya olumsuz cevaplamakla yükümlüdür. Cevabın olumsuz olması hâlinde talepte bulunan birliğin itirazı, merkez birliği denetleme kurulu aracılığıyla, yapılacak ilk genel kurul toplantısı gündemine aldırılır. Genel kurulun kararı kesindir. Olumsuz cevabın merkez birliği denetleme kurulu aracılığıyla ilk genel kurul gündemine aldırılmaması hâlinde, talep eden, Bakanlığa müracaat edebilir. Bu durumda birliğin itirazı Bakanlık tarafından incelenir. Bakanlığın, üyeliğin kabulüne dair vereceği kararın ilgili merkez birliğine tebliği tarihinde üyelik gerçekleşmiş olur.

(3) Merkez birliği üyeliğine kabul, yönetim kurulu kararı ile olur. Yönetim kurulu, bu Yönetmelikte belirtilen üyelik şartlarını taşıyan birlikleri üyeliğe kabul etmek zorundadır.

(4) Üyelik şartlarını taşımayan birlikleri üyeliğe kabul eden veya üyelik şartlarını sonradan kaybettiği anlaşılan birliklerin üyelikten çıkarılmasına ilişkin iş ve işlemleri yerine getirmeyen yönetim kurulu üyeleri hakkında 92 nci madde hükümleri doğrultusunda işlem yapılır.

(5) Birlik, merkez birliğine üye olması sonrasında, Kanuna ve bu Yönetmeliğe göre hazırlanacak ana sözleşmede açıkça belirtilenler dışında kendi üyelerine başka bir yükümlülük yükleyemez.

Merkez birliği üyeliğinden çıkma

MADDE 44 – (1) Birlikler, genel kurullarından alacakları karara istinaden hesap senesi sonundan en az 6 ay önce merkez birliği yönetim kuruluna yazılı müracaat etmek şartıyla merkez birliği üyeliğinden çıkabilirler.

(2) Üyelikten çıkma, üyenin yazılı talebi üzerine alınan yönetim kurulu kararı ile olur. Üyelikten çıkma talebi, başvuruyu takip eden ilk yönetim kurulu toplantısında karara bağlanır ve ilgili birliğe tebliğ edilir. Yönetim kurulunun, birliklerin üyelikten çıkma kararının ilgili birliğe tebliği ile üyelikten çıkma kesinleşir. Üyelikten çıkılması, birliklerin merkez birliğine olan borçlarını ortadan kaldırmaz. Üyelikten çıkan birlik, merkez birliğine olan borçlarını, tebliğ tarihinden itibaren iki ay içerisinde ödemekle yükümlüdür.

(3) Mücbir sebepler dışında üye birlikler, üç yılı doldurmadan önce üyelikten çıkmak için başvuru yapamazlar. Merkez birliğinin mevcudiyetinin tehlikeye düşmesi hâlinde merkez birliği yönetim kurulu, üyelikten çıkma taleplerine süre sınırlaması getirebilir. Bu süre üç yılı aşamaz.

(4) Üyelik tarihinden itibaren üç yıllık sürenin bitiminden sonra ve üyelikle ilgili bir süre sınırlamasının da getirilmediği hâllerde, usulüne uygun olarak yapılacak üyelikten çıkma başvurusunun yönetim kurulu tarafından karara bağlanmaması hâlinde üye birlik, üyelikten çıkmaya ilişkin beyanını noter aracılığı ile birliğe bildirir. Tebliğ tarihi, üyelikten çıkma tarihi olarak kabul edilir.

Merkez birliği üyeliğinden çıkarılma

MADDE 45 – (1) Merkez birliği üyeleri, bu Yönetmelikte açıkça gösterilmeyen sebeplerle üyelikten çıkarılamaz. Bu hükme aykırı hareket edenler hakkında 92 nci madde hükümleri doğrultusunda işlem yapılır.

(2) Aşağıdaki hâllerde birlikler üyelikten çıkarılır:

a) Kanunda ve bu Yönetmelikte düzenlenen üyelik şartlarını kaybetmiş olmak.

b) Islah programı kapsamında, birliğe kullanım için tahsis edilmiş olan genetik materyalleri, yazılı olarak uyarılmasına rağmen kullanmamak veya kullandırtmamak.

c) Islah faaliyetleri ile ilgili olarak merkez birliği veya merkez birliği personelinin yürütmesi gereken çalışmaları engellemek, merkez birliğinin çalışmalarına yazılı olarak uyarılmasına rağmen izin vermemek.

ç) Genel kurul ve yönetim kurulu kararlarına, yazılı olarak uyarılmasına rağmen uymamak.

d) Giriş aidatını ve/veya yıllık aidatı ya da varsa yükümlü olduğu hizmet bedelini, yazılı olarak uyarılmasına rağmen ödememek.

(3) Üye birliğin, Kanunda ve bu Yönetmelikte düzenlenen üyelik şartlarını kaybetmesi halinde, bu durumun yönetim kurulunca tespit edilmesinden itibaren üyelik şartlarını yeniden sağlayabilmesi için bu birliğe altı ay süre verilir. Bu sürenin sonunda üyelik şartlarının yeniden sağlanmaması halinde söz konusu birlik merkez birliği üyeliğinden çıkarılır.

(4) Üyelikten çıkarılmaya, yönetim kurulunca karar verilir. Çıkarılma kararı gerekçeleriyle birlikte yönetim kurulu karar defteri ve üyelik defterine yazılır. Yönetim kurulunun çıkarılma kararının onaylı örneği çıkarılan birliğe tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Üye birlik, üç ay içerisinde çıkarılmaya ilişkin kararla ilgili olarak genel kurula itirazda bulunabilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığıyla tebliğ ettirilecek bir yazıyla yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine dava açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı dava hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde hakkında genel kurula itiraz edilmeyen veya iptali için dava açılmayan çıkarılma kararı kesinleşir. Çıkarılmasına karar verilen birlik delegeleri, itirazın görüşüldüğü genel kurulda kendileriyle ilgili oylamada oy kullanamaz.

(5) Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen birliklerin hak ve yükümlülükleri çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.

(6) Üyelikten çıkarılan birliğin, Kanunda ve bu Yönetmelikte belirlenen merkez birliğiyle bağlantılı iş ve işlemleri, Bakanlıkça belirlenen en yakın ilde bulunan ıslah birliği aracılığıyla yürütülür.

Merkez birliği üyeliğinden çıkan veya çıkarılan üyelerle mali hesaplaşma

MADDE 46 – (1) Merkez birliği üyeliğinden çıkan veya çıkarılan birlikler, ayrıldıkları senenin bilanço ve netice hesaplarının merkez birliği genel kurulunca kabulünden en az bir ay sonra mali hesaplaşma isteyebilir.

(2) Mali hesaplaşmadan sonra çıkan veya çıkarılan birliklerin merkez birliğinin yedek akçeleri ve malları üzerinde bir hakları kalmaz.

(3) Merkez birliğinden hangi sebeple olursa olsun çıkarılanların üyelik zamanlarına ait zararlardan dolayı sorumlulukları ayrılmanın tahakkuk ettiği bilanço yılının bitiminden başlayarak iki yıl devam eder.

Merkez birliğinin görevleri

MADDE 47 – (1) Merkez birlikleri aşağıda belirtilen görevleri yürütürler:

a) Birliklerin çıkarlarını korumak, Kanunda, bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen amaçlarını gerçekleştirmeleri doğrultusunda faaliyetlerini yönlendirmek, bu birliklerin gelişmelerine yardımcı olmak ve gerekli önerilerde bulunmak.

b) Birliklerin, ülke hayvancılık politikası yönünde çalışmalarını temin etmek, birliklerin istek ve ihtiyaçlarını kamu kurum ve kuruluşlarına iletmek.

c) Merkez birliği genel kurulu kararı ile uluslararası hayvancılık birliklerine, enstitülerine üye olmak, hayvan sergi, panayırlarına katılmak.

ç) Hayvan ve hayvansal ürünlerin ihracatı ile damızlık ithal ve ihracatı konularında ilgili kurum ve kuruluşlar nezdinde gerekli girişimlerde bulunmak.

d) Hayvan ve hayvansal ürün fiyatlarını tespit komisyonlarında görev almak.

e) Yabancı ülkelerdeki hayvancılık ve hayvancılıkla ilgili kuruluşların çalışmalarını takip etmek, bu konudaki yenilikleri yayım ve eğitim yoluyla üyelerine ve ihtiyaç hâlinde tüm yetiştiricilere iletmek.

f) İlgili mevzuatta yapılması gerekli görülen değişiklikler için ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına önerilerde bulunmak.

g) Hayvancılık konusunda devletçe yapılacak yatırımlara yardımcı olmak ve önerilerde bulunmak.

ğ) Birliklere iç ve dış kaynaklardan kredi sağlamak.

h) Birliklerin ihtiyaç duyduğu eğitimleri yapmak, seminerler düzenlemek, çalıştay, kongre, fuar, sergi, panayır, yarışma, sempozyum ve benzeri toplantı, organizasyon ve etkinlikler düzenlemek, yetiştirme konularında yayınlar çıkarmak, gerektiğinde Bakanlıkla bu konularda müştereken çalışmak.

ı) Merkez birliği ve birliklerin her türlü ihtiyaçlarını karşılamak, bu işler için gerektiğinde tüm hisseleri merkez birliğine ait olmak üzere şirket kurmak ya da şirketlere ortak olmak, sigorta işlemleri yapmak veya yaptırmak.

i) Birliklerin kurulamadığı veya aktif hale gelemediği illerde; ön soy kütüğü ve soy kütüğü faaliyetlerini yürütmek amacıyla Bakanlık izniyle şube veya irtibat büroları açmak, bunların görevlerini komşu birliklerle veya kamu kurum ve kuruluşları ile yapacağı protokol çerçevesinde ortaklaşa yürütmek.

j) Ulusal düzeyde ıslah programlarının gereklerinin yerine getirilmesi için gayret göstermek, Bakanlığın hazırlayacağı mevzuat doğrultusunda damızlık değer tahminlerini yapmak veya yaptırmak ve yayımlamak.

k) Gen kaynaklarının korunması ve çevre ıslah programına yönelik olarak kayıt sistemini tutmak, birliklere tutturmak ve gerekli saha çalışmalarını yürütmek.

l) Hayvancılığın geliştirilmesi amacıyla gerekli tesisleri kurmak, ortak olmak, işletmek, gerektiğinde bu işler için tüm hisseleri merkez birliğine ait olmak üzere şirket ve/veya iktisadi işletme kurmak.

m) Yerli ırk gen kaynaklarının korunması ve ırk ıslahı konularında Bakanlık ile diğer kurum ve kuruluşlarla birlikte çalışmak.

n) Faaliyet alanı ile ilgili canlı hayvan, genetik materyal, her türlü girdi ve hayvansal ürünün ithalat ve ihracatını yapmak ve yaptırmak.

o) Islah programı için gerekli her türlü girdileri tedarik etmek, dağıtmak ve pazarlamak.

ö) Bu maddede belirtilen faaliyetlere ek olarak üye birliklerinin yürüttüğü görevleri ve faaliyetleri denetleme kurulları aracılığıyla denetlemek, denetim sonuçlarını Bakanlığa bildirmek.

p) Islah programı ve soy kütüğü faaliyetlerini birliklere uygulatmak ve uygulamayı takip etmek.

r) Islah programı kapsamında sperma, yumurta, embriyo, larva, ana arı ve benzeri ıslah materyallerini üretmek için Bakanlık izniyle ya da Bakanlıktan ruhsatlı üretim merkezleri ve laboratuvarlar kurmak, araştırma kurumlarıyla iş birliği yapmak ve üretilen ıslah materyallerini depolamak, dağıtmak ve pazarlamak.

s) Üye birliklerin yönetici, personel ve üye yetiştiricilerinin mesleki eğitimlerini sağlamak, bunların bilgi ve becerilerini artırmak amacıyla kurs, seminer ve benzeri organizasyonları düzenlemek, eğitim çalışmaları ve araştırmalar yapmak veya yaptırmak, her türlü basılı yayım ve diğer yollarla iletişim ve haberleşmeyi sağlamak.

ş) Faaliyet alanı ile ilgili olarak üyelerinin ihtiyaçlarına yönelik iş ve işlemler ile danışmanlık ve projelendirme hizmetlerini vermek.

(2) Bu madde hükümleri uyarınca merkez birlikleri tarafından kurulacak şirket ve/veya iktisadi işletmelerin faaliyet alanı, merkez birliğinin faaliyet alanı ile sınırlıdır.

(3) Merkez birliği, birinci fıkrada belirtilen hizmetlere karşılık genel kurulda karar almak şartıyla üyelerden hizmet bedeli alabilir.

(4) Merkez birliği, vermediği hizmet karşılığında ücret talep edemez.

(5) Merkez birliği yönetim ve denetleme kurulu üyeleri ve çalışanları, merkez birliğinin görevleri kapsamında yurt dışına yaptıkları ziyaretler sonrasında, Bakanlık hayvancılık politikalarının uygulanmasına yardımcı olunması, birliklerin bilgi ve deneyimlerinin artırılması amacıyla yabancı ülke uygulamaları hakkındaki incelemelerini ve deneyimlerini rapor hâlinde Bakanlığa gönderir.

Merkez birliklerinde sorumluluk

MADDE 48 – (1) Üye birliklerin sorumluluğu ana sözleşmede belirlenir.

(2) Merkez birliği, alacaklılarına karşı tüm mal varlığı ve aktifleriyle sorumludur.

Merkez birliklerinde sermaye

MADDE 49 – (1) Merkez birliğinin sermayesi, üyelerin merkez birliğine girerken ödemiş oldukları giriş aidatlarından oluşur.

(2) Merkez birliğine ayni sermaye kabul edilemez.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Merkez Birliğinin Organları ve Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Merkez birliğinin organları

MADDE 50 – (1) Merkez birliği, aşağıdaki organlardan oluşur:

a) Genel kurul.

b) Yönetim kurulu.

c) Denetleme kurulu.

Merkez birliği genel kurulu

MADDE 51 – (1) Genel kurul, merkez birliğini temsil eden en yetkili organdır.

(2) Merkez birliği genel kuruluna, üye birlikler tarafından kendi üyeleri arasından seçilen delegeler katılabilir.

(3) Genel kurula katılan her delegenin bir oy hakkı vardır ve gerçek kişiler vekâleten oy kullanamazlar.

(4) Genel kurul aşağıdaki şekillerde toplanır:

a) Olağan genel kurul.

b) Olağanüstü genel kurul.

Merkez birliği genel kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 52 – (1) Genel kurul, aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir:

a) Ana sözleşmeyi değiştirmek.

b) Yönetim kurulu üyelerini, denetleme kurulu üyelerini ve gerektiğinde hesap tetkik komisyonu ile tasfiye kurulunu seçmek.

c) İşletme hesabıyla bilanço ve gerektiğinde gelir gider farkının bölüşülmesi hakkında karar almak.

ç) Yönetim kurulu ve denetleme kurulunu ibra etmek veya etmemek.

d) Kanun, bu Yönetmelik veya ana sözleşme ile genel kurulun yetkisine bırakılmış olan konular hakkında karar vermek.

e) Alım, satım ve kiralama hizmetlerinde takip edilecek usul ile alınacak ürünün niteliğini, azami fiyatını, satılacak ya da kiralanacak ürün ve hizmetlerin asgari fiyatını belirlemek.

f) Ana sözleşmede belirlenen diğer görevleri yapmak.

(2) Genel kurul; Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ana sözleşme hükümlerine aykırı karar alamaz. Genel kurul tarafından yönetim kuruluna genel yetki devri yapılamaz.

Merkez birliği olağan genel kurul toplantısı

MADDE 53 – (1) Yönetim kurulunun daveti üzerine olağan genel kurul toplantısının dört yılda bir, mali toplantının ise iki yılda bir, en geç Ekim ayının sonuna kadar Ankara’da yapılması zorunludur. Olağan genel kurul toplantısının yapılacağı mekân ve gerekli fiziki donanım, delege sayısı dikkate alınarak belirlenir. Genel kurul, toplantıya katılma hakkı olan delegelerin tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Genel kurulda toplantı için gerekli çoğunluk sağlanamadığı takdirde, çoğunluk aranmaksızın en erken yedi en geç otuz gün içerisinde ikinci toplantı yapılır. Toplantıda, gündem maddeleri ayrı ayrı görüşülerek oylanır ve karara bağlanır.

Merkez birliği olağanüstü genel kurul toplantısı

MADDE 54 – (1) Birlik, yönetim kurulu kararıyla doğrudan veya denetleme kurulu, gerektiğinde tasfiye kurulu ya da delege tam sayısının en az onda birinin noter onaylı talebiyle yönetim kurulu tarafından olağanüstü genel kurul toplantısına çağrılabilir. Ancak Bakanlık, genel kurul yukarıda belirtildiği şekilde toplanamadığı takdirde veya kamu yararı ve hizmet gereklerini dikkate alarak olağanüstü genel kurul çağrısı yapma yetkisine sahiptir. Çağrı şekli ve gündem hususlarında olağan genel kurul toplantısında uygulanan esaslar uygulanır.

(2) Bakanlık tarafından da olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılmaması hâlinde, istek sahipleri merkez birliğinin merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurarak genel kurulu bizzat toplantıya çağırma izni alabilirler.

Toplantıya çağırma şekli ve gündem

MADDE 55 – (1) Genel kurul, yönetim kurulu tarafından, toplantının günü, saati, yeri ve gündemi belirtilmek üzere ana sözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı tarihinden otuz gün önceden başlamak üzere, toplantı sonuçlanana kadar toplantı ilanı, gündem ve hazır bulunanlar listesi merkez birliği ilan panosunda askıya çıkarılır ve merkez birliği internet adresinde yayımlanır, ayrıca toplantı ilanı ve gündemi ulusal bir gazetede ilan edilir.

(2) Ana sözleşmenin değiştirilmesi söz konusu ise yapılacak ilanda değiştirilecek madde numaralarının yazılması ile yetinilir.

(3) İlanın bir örneği toplantıdan en az on beş gün önce Bakanlığa gönderilir. Toplantı için gözlemci olarak Bakanlık temsilcisi görevlendirilmesi talep edilir. Bakanlık, bildirilen gün ve yerde temsilci bulundurulmasını sağlar. Genel kurul kararlarını içeren tutanaklar ile toplantıya katılanların listesi Bakanlık temsilcisi tarafından imzalanır. Bakanlık temsilcisi genel kurulda, Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ana sözleşmeye aykırı olarak alınan kararlar hakkındaki görüşünü genel kurul tutanağına geçirtir ve ayrıca keyfiyeti temsilci raporunda belirtir. Temsilciler, toplantının kanunlara, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve gündeme göre yürütülmesini gözetim ile görevlidirler.

(4) Usulüne uygun müracaat yapıldığı hâlde, Bakanlık temsilcisi toplantıya gelmez ise toplantı icrasını temin etmek üzere, bir saat beklenir. Bakanlık temsilcisi bu sürenin sonunda da gelmez ise toplantı yeter sayısının bulunduğunun tespiti ile toplantıya başlanır ve bu durum yönetim kurulu veya denetleme kurulunca bir tutanakla belirlenir.

(5) Genel kurulda gündemde olmayan hususlar görüşülemez. Ancak genel kurul toplantısında hazır bulunmaları şartı ile merkez birliği delege tam sayısının en az 1/10’unun başkanlık divanının oluşumundan sonra gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı ve imzalı teklifte bulunmaları hâlinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkarılan üyeler hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve Kanun, ana sözleşme ve iyi niyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim ve denetleme kurulu üyelerinin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kabulü ile gündeme alınır. Genel kurulda yönetim ve denetleme kurulunun ibra edilmemesi veya bilanço, gelir-gider tablolarının onaylanmaması durumunda gündemde olmasa dahi hesap tektik komisyonu seçilir.

(6) Genel kurula katılma hakkı bulunan delegelerin en az 1/10’u tarafından genel kurul toplantısından en az yirmi gün önce yazılı olarak bildirilecek hususların gündeme konulması zorunludur.

Toplantıya başlama

MADDE 56 – (1) Genel kurul toplantıları Bakanlık temsilcisinin katılması ile açılır ve devam eder. Toplantı, yönetim kurulu başkanı tarafından, bulunmaması hâlinde yönetim kurulu üyelerinden biri, o da yoksa denetleme kurulu üyelerinden biri veya bunların da bulunmaması hâlinde genel kurulca gösterilecek bir delege tarafından yoklamayı müteakip açılır.

(2) Toplantıda delegelerin gerekli çoğunluğu sağladığı tespit edilince divan başkanlığının seçimine geçilir.

(3) Toplantıya katılan oy verme hakkına sahip delegeler arasından başkan, bir başkan vekili ve iki kâtip üye seçilerek divan oluşturulur. Seçimin gizli yapılması durumunda ayrıca iki oy tasnifçisi seçilir. Divan başkanlığına, yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyeleri, denetleme kurulu üyeleri ve merkez birliği çalışanları seçilemez.

(4) Toplantı açılıp gündem maddelerinin görüşülmesine başlandıktan sonra herhangi bir sebeple toplantının devamına imkân görülmemesi veya Divanın çekilmesi halinde; gündemi tamamlamak üzere Genel Kurulda ibra maddesi görüşülmemişse Yönetim Kurulu, görüşülmüşse Bakanlık veya merkez birliğinin merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesi tarafından atanacak kayyum tarafından yapılacak çağrı üzerine Genel Kurul yeniden toplanır, bu konudaki çağrı ile ilgili olarak 55 inci madde hükümleri uygulanır.

Hazır bulunanlar listesi

MADDE 57 – (1) Genel Kurul toplantısına katılacak delegeleri gösteren hazır bulunanlar listesi düzenlenir. Bu listede oy verme hakkına sahip gerçek kişi delegelerin; adı, soyadı, ili, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, adres ve imza bölümü ile temsil ettiği birliğin, merkez birliğine üyelik tarihi yer alır. Tüzel kişiliği haiz delegeler için ise; unvanı, vergi numarası, temsilcinin adı, soyadı, temsilcinin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, ili, adres ve imza bölümü yer alır.

(2) Liste, toplantıya başlamadan önce toplantıya katılan delegelere ve tüzel kişiliği haiz delegeler için bunların temsilcilerine Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bulunan geçerli bir kimlik belgesi gösterilmesi şartıyla imzalattırılır. Listenin Bakanlık temsilcisi ve divan başkanlığı tarafından da imzalanması gereklidir.

Karar yeter sayısı

MADDE 58 – (1) Kanunda, bu Yönetmelikte veya ana sözleşmede nitelikli çoğunluk gerektiren hüküm bulunmadıkça genel kurul kararları ve seçimlerde, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar alınır.

(2) Merkez birliğinin dağılması, ana sözleşmenin değiştirilmesi, hayvancılıkla ilgili uluslararası kuruluşlara üye olunması ya da bu kuruluşlara üyelikten ayrılma kararı alınması ve merkez birliğine üyelik veya ayrılma ile ilgili kararlarda hazır bulunanlar listesini imzalayan delegelerin 2/3 çoğunluğu aranır. Ek ödeme yükümlülükleri konusunda alınacak kararlar için delege tam sayısının 3/4’ünün kabul oyu gereklidir.

Bütün delegelerin hazır bulunması hâli

MADDE 59 – (1) Merkez birliğinin bütün delegelerinin toplantıda hazır bulunması hâlinde, genel kurul toplantısına dair diğer hükümler saklı kalmak şartı ile toplantıya çağrı hakkındaki hükümlere uyulmamış olsa dahi, kararlar alınabilir. Bu gibi kararların, delegeler tarafından imzalanması gereklidir.

Oylamaya katılamayacaklar

MADDE 60 – (1) Yönetim kurulu ile merkez birliği işlerinin görülmesinde yönetim kurulu tarafından görevlendirilenler, yönetim kurulunun ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar. Bu hüküm denetleme kurulu üyeleri hakkında uygulanmaz.

(2) Delegelerden hiçbiri, kendisi veya aralarında evlilik bağı kalksa bile eşi yahut altsoy ve üstsoyu ile merkez birliği arasındaki şahsi bir işe veya davaya dair olan görüşmelerde oy hakkını kullanamaz.

Kararların bozulması

MADDE 61 – (1) Aşağıda belirtilen kimseler; Kanuna, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiasıyla genel kurul kararları aleyhine toplantıyı takip eden günden başlamak üzere otuz gün içerisinde merkez birliğinin merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurabilir:

a) Toplantıda hazır bulunup da kararlara katılmayarak karşı görüşlerini tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak izin verilmeyen ya da toplantı çağrısının usulüne uygun yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini veya genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden delegeler.

b) Yönetim kurulu.

c) Kararların yerine getirilmesi yönetim kurulu üyeleri ile denetleme kurulu üyelerinin şahsi sorumluluklarını gerektirdiğinde bu üyelerden her biri.

(2) Genel kurul kararları aleyhine dava açıldığı hususu ve duruşma günleri, yönetim kurulu tarafından ilan olunur.

Merkez birliği yönetim ve denetleme kurulu üyelikleri seçimleri

MADDE 62 – (1) Yönetim kurulu ve denetleme kurulu üyeleri seçimleri adayların tek listede toplanması hâlinde açık; birden fazla listede toplanması hâlinde gizli oy, açık tasnif esasına göre yapılır.

(2) Seçimlerin gizli yapılması hâlinde merkez birliği mührünü taşıyan zarflar, hazır bulunanlar listesini imzalayan delegelere imza karşılığı oy kullanmak üzere verilir. Üyelerin imzaları divan tarafından Bakanlık temsilcisinin gözetiminde, Bakanlık temsilcisinin genel kurula gelmemesi durumunda divanın ve genel kurulca belirlenen üyelerin gözetiminde kontrol edilerek oyların kullanılması sağlanır. Kullanılan oylar sayılır ve katılanlara göre oyların fazla çıkması hâlinde oy pusulaları açılmadan, fazla oylar rastgele seçilerek iptal edilir. Sandık açılıp oy ayrımı bittikten sonra sonuçlar tutanağa yazılır.

(3) Genel Kurulda en çok oy alan delegeler, yönetim ve denetim kurulu asıl ve yedek üyeliklerine seçilmiş olurlar. Bu delegeler, merkez birliğinin hayvancılıkla ilgili uluslararası kuruluşlara üye olması hâlinde bu kuruluşlarda da merkez birliğini temsil eder.

(4) Oy pusulalarının üzeri çizilerek yönetim ve denetim kurulu için seçilecek üye sayısından fazla isim yazılması veya oy pusulasındaki isimlerin üzeri çizilerek yerlerine yenilerinin yazılması hâlinde o oy geçersiz olur.

(5) Yönetim kurulu, genel kurul tarafından yedi asıl ve yedi yedek üyeden oluşmak üzere, dört yıl için seçilir.

(6) Yönetim kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişi delegeler, temsilcilerinin isimlerini merkez birliğine bildirir.

(7) Süreleri biten yönetim kurulu üyelerinin tekrar seçilmeleri mümkündür. Birbirleriyle veya denetleme kurulu üyeleriyle üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlıkları olanlar aynı anda yönetim kurulu üyeliğine seçilemezler.

(8) Olağanüstü genel kurul toplantılarında yönetim kurulu üyeliğine seçilenler, önceki yönetim kurulunun kalan görev süresini tamamlar. Yönetim kurulu üyeleri olağan veya olağanüstü genel kurullarda ibra edilmedikçe yeni yapılacak yönetim kurulu seçimlerinde aday olamazlar.

(9) Denetleme kurulu, dört yıl için genel kurulca delegelerden seçilen üç asıl üye ile üç yedek üyeden teşekkül eder; bu üyelerde de yönetim kurulu üyelerinde bulunması gereken şartlar aranır.

(10) Süreleri biten denetleme kurulu üyelerinin tekrar seçilmeleri mümkündür. Birbirleriyle ve yönetim kurulu üyeleriyle üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlıkları olanlar aynı anda denetleme kurulu üyeliğine seçilemezler.

(11) Olağanüstü genel kurul toplantılarında denetleme kurulu üyeliğine seçilenler, önceki denetleme kurulunun kalan görev süresini tamamlar. Denetleme kurulu üyeleri olağan veya olağanüstü genel kurullarda ibra edilmedikçe yeni yapılacak denetleme kurulu seçimlerinde aday olamazlar.

(12) Kanunun 10/E maddesinin üçüncü fıkrasına göre Bakanlıkça görevlerine tedbiren son verilen yönetim ve denetleme kurulu üyeleri bir seçim dönemi geçmeden yeniden görev alamazlar.

(13) Yönetim kuruluna veya denetleme kuruluna aynı ilden en fazla bir üye seçilir. Ana sözleşmede aksine bir hüküm yoksa denetleme kuruluna seçilen üyeler, yönetim kurulu üyelerinin seçildiği iller dışındaki illerden olmak zorundadır.

Genel kurul toplantısına ait belgelerin gönderilmesi

MADDE 63 – (1) Yeni seçilip göreve başlayan yönetim kurulu tarafından en geç toplantı gününden itibaren on beş gün içinde gündem toplantı çağrısı, ilan tutanağı, yönetim kurulu ve denetçiler raporu, bilanço gider cetveli, Bakanlık temsilcisi tarafından imzalanmış genel kurul toplantısında hazır bulunanlar listesi, genel kurul toplantı tutanağı ile bu tutanağın Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan nüshası ve Bakanlık temsilcisi raporunun her birinden birer nüsha olmak üzere hazırlanan belgeler Bakanlığa verilir.

Merkez birliği yönetim kurulu

MADDE 64 – (1) Yönetim kurulu, Kanun, bu Yönetmelik ve ana sözleşme hükümleri doğrultusunda merkez birliğinin faaliyetlerini yöneten ve birliği temsil eden icra organıdır.

Merkez birliği yönetim kurulu üyeliği şartları

MADDE 65 – (1) Yönetim kurulu üyelerinde aşağıdaki şartlar aranır:

a) Türk vatandaşı olmak.

b) Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, nitelikli cinsel saldırıda bulunma, çocukların cinsel istismarı, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.

c) Kısıtlı olmamak.

ç) 18 yaşından küçük olmamak.

d) En az ilkokul mezunu olmak.

e) Farklı hayvan türünde başka bir birliğin ya da merkez birliğinin yönetim kurulu üyesi olmamak.

f) Bakanlık çalışanı olmamak.

(2) Üyelik şartları denetleme kurulu tarafından araştırılır. Bu şartları taşımadıkları hâlde seçilenler ile seçilme yeterliliklerini sonradan kaybedenlerin görevlerine yönetim kurulunca son verilir. Görevleri sona ermesine rağmen merkez birliği adına iş ve işlem yürüten üyeler, bu iş ve işlemlerden şahsi olarak sorumludur.

(3) Temsil ettikleri birlikteki üyelikleri sona eren yönetim kurulu üyelerinin merkez birliği yönetim kurulu üyeliği de sona erer.

Merkez birliği yönetim kurulu iş bölümü ve çalışma şekli

MADDE 66 – (1) Merkez birliği yönetim kurulu ilk toplantısında kendi üyeleri arasından bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir muhasip üye ile sekretaryayı yürütecek bir üye seçer ve diğerleri üye olarak görev yapar. Aynı toplantıda yönetim kurulunun yapacağı mutat toplantı tarihi ve yeri belirlenir. Bu toplantıda ayrıca gerektiğinde zorunlu olabilecek mutat dışı toplantılara çağrının nasıl ve kimler tarafından yapılacağına dair karar alınır.

(2) İlk toplantıda biri başkan ve biri üye olmak üzere en az iki kişi, merkez birliğini temsile ve merkez birliği adına imza atmaya yönetim kurulu kararı ile yetkili kılınır ve bu kararın noterlikçe onaylanmış bir sureti, imzalarla birlikte tescil edilmek üzere Ticaret Sicili Müdürlüğüne verilir.

(3) Gerektiğinde aynı usule göre hareket edilerek imza yetkisine sahip kişiler değiştirilebilir. Mali konular ile merkez birliğini taahhüt altına alan konularla ilgili olarak merkez birliği adına yapılacak yazışmalarda yönetim kurulu başkanı ve merkez birliğini temsile yetki verilen yönetim kurulu üyelerinden en az birisinin imzası gereklidir.

(4) Yönetim kurulunda görev değişikliği ile ilgili olarak yönetim kurulu üyelerinin yapacağı yazılı müracaatlar, yönetim kurulu başkanı tarafından ilk yönetim kurulu toplantısında görüşülmek üzere gündeme alınır.

(5) Yönetim kurulu, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alınır. Oylarda eşitlik hâlinde başkanın olduğu taraf çoğunluğu sağlamış kabul edilir. Yönetim kurulunda üyeler vekâlet yolu ile oy kullanamaz.

(6) Herhangi bir sebeple yönetim kurulu toplantı yeter sayısını kaybederse boşalan yönetim kurulu üyeliklerine denetleme kurulu üyeleri tarafından yönetim kurulu yedek listesinden yeteri kadar üye çağırılır.

(7) Yönetim kurulu kararları, sayfaları noterce tasdik edilmiş bir karar defterine sıra numarası ve tarihi ile kayıt edilip imzalanır. Verilen karara karşı görüşte olanlar veya çekimser kalanlar, muhalefet sebeplerini kararın altına yazarak imzalamak zorundadırlar.

(8) Yönetim kurulu üyeleri her zaman üyelikten ayrılabilirler. Ancak ayrılan üyenin iş gördüğü zamana ait sorumluluğu devam eder. Ayrılan üyenin sorumluluğunun öğrenildiği tarihten itibaren genel hukuk hükümlerine göre bu üyeye karşı denetleme kurulu tarafından tazminat davası açılabilir.

(9) Yönetim kurulundan ayrılan bir üyenin yerine, üye sırasına göre yedek üyelerden biri geçer.

(10) Yönetim kurulu üyelerinin toplu olarak üyelikten ayrılmaları veya mevcut yedeklerin ayrılan üyelerin yerini dolduramaması hâlinde Bakanlık tarafından olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılarak yeniden yönetim kurulu üyelerinin seçilmesi sağlanır.

(11) Yenileri seçilinceye kadar eski yönetim kurulu üyelerinin görevleri devam eder. Görevi son bulan eski yönetim kurulu, yeni yönetim kuruluna seçim gününden başlayarak bir hafta içinde görevini devretmek zorundadır.

(12) Yönetim ve denetleme kurulu üyeleri; kendi merkez birliklerinin hissedarı oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçi olamazlar, personel olarak ya da başka bir şekilde ücretli olarak çalışamazlar.

(13) On ikinci fıkrada belirtilen diğer görevleri bulunmasına rağmen merkez birliklerinin yönetim kurulu üyesi veya denetçi olarak seçilenler, seçildikleri tarih itibarıyla diğer görevlerinden ayrılmak zorundadırlar. Bu görevlerinden ayrılmayanların yönetim kurulu üyeliğine veya denetçiliğe seçilmelerine ilişkin işlemler hükümsüzdür. Seçildikten sonra on ikinci fıkradaki diğer görevleri edinen merkez birlikleri yönetim kurulu üyeleri ve denetçilerinin sonradan edindikleri görevlere ilişkin seçilme veya görevlendirme işlemleri ile sözleşmeler de hükümsüzdür. Yönetim kurulu üyeliğine veya denetçiliğe seçilme işlemleri bu şekilde hükümsüz olanların yerlerine yedekleri çağrılır.

(14) Merkez birliklerinin yönetim ve denetleme kurulu üyelerinin fiilen bu görevleri yürüttükleri dönemde; bunların eş ve ikinci derece dâhil kan ve kayın hısımları, merkez birliklerinin ve bunların %50’den fazla hissedarı oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçisi olamaz, personel olarak ya da başka bir şekilde ücretli olarak çalışamazlar.

(15) Bu madde hükümlerine aykırı uygulamalar denetleme kurulu üyeleri tarafından araştırılır.

Merkez birliği yönetim kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 67 – (1) Merkez birliği yönetim kurulu aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir:

a) Kanunda, bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen görevleri yürütmek üzere ayda bir defa düzenli toplantı yapmak, gerek duyulması hâlinde toplantı sayısını arttırmak.

b) Merkez birliği bütçesini hazırlamak, merkez birliğinin her türlü faaliyet ve kayıt işlerini yürütmek.

c) Islah programı ve soy kütüğü faaliyetlerini birliklere uygulatmak ve uygulamayı takip etmek.

ç) Genel kurulu toplantıya çağırmak, çalışmalarını rapor hâlinde genel kurula sunmak.

d) Gerektiğinde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.

e) Genel kurulca verilen görevleri yapmak, sonuç hakkında genel kurula bilgi vermek.

f) Yetiştirici ve personel eğitimlerini yapmak, seminerler düzenlemek, yetiştirme, bakım, besleme, sürü idaresi ve benzeri konularda yayınlar yapmak.

g) En son hayvan ve hayvansal ürün fiyatlarına ilişkin pazar haberlerini üyelerine duyurmak.

ğ) Hayvancılık işletmeleri kurmak isteyenlere proje hazırlama konusunda yardımcı olmak.

h) Kredi temini konusunda çalışmalarda bulunmak.

ı) Merkez birliğinde ve birliklerde görev yapacak personelin tayin, atama ve özlük işlerini kapsayan personel çalışma usul ve esaslarını hazırlamak.

i) Mevcut bütçe dâhilinde gerekli harcamaları, ilgili mevzuata göre yapmak.

j) Üyelerinin ürünlerine pazar bulmak, pazarlama faaliyetlerini yürütmek ve üyelerin ihtiyaçlarını karşılamak için çalışma yapmak.

k) İhtiyaç duyulan yerlerde merkez birliği şubesi veya irtibat bürosu kurulması konusunu incelemek ve Bakanlığın izniyle şube veya irtibat bürosu açılması uygun görülenlerin kurulmasını genel kurula teklif etmek.

l) Merkez birliği hizmetlerinin yürütülmesi için kendi içinde birimler kurmak, bunların faaliyetlerini düzenlemek ve yönetmek.

m) Kanuna, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve iyi niyet esaslarına aykırı olarak alınan genel kurul kararları aleyhine dava açmak.

n) Genel kurulca uygulanmasına karar verilen Bakanlıkça desteklenecek yatırım projelerini hazırlatarak Bakanlığın onayına sunmak.

o) Merkez birliğinin aczi hâlinde genel kurulu toplantıya davet ederek gerekli mercilere haber vermek.

ö) Eski yönetim kurulu üyeleri ile merkez birliği çalışanlarının sonradan tespit edilen yolsuzluk ve usulsüzlüklerini ilgili mercilere haber vermek.

p) Denetim amacı ile Bakanlığın, denetleme kurulunun veya merkez birliğinin kredi aldığı kredi kuruluşlarının denetim görevlilerinin talebi hâlinde, merkez birliğine ait her türlü defter ve belgeleri vermek.

r) Her türlü sigorta hizmetlerini yürütmek veya bunların yürütülmesine yardımcı olmak.

s) Islah programı kapsamında birlik üyelerine ait hayvanlarda/kovanlarda kullanılmak genetik materyal ve girdi sağlamak.

ş) Üyelik bilgilerinin güncelleştirilmesini sağlamak ve takip etmek.

t) Bakanlıkça yapılan denetimler sonucunda şartları taşımadıkları hâlde seçildiği veya seçilme yeterliliğini sonradan kaybettiği anlaşılanların üyeliklerine son vermek.

u) Denetim sonuçlarını Bakanlığa bildirmek şartıyla birliklerin denetlenmesini denetleme kurulundan istemek, gerektiğinde Bakanlıktan veya bağımsız denetim kurumlarından denetim talebinde bulunmak.

ü) Ana sözleşmede ve bu Yönetmelikte belirlenen diğer görevleri yapmak.

Merkez birliği yönetim kurulunun hukuki sorumlulukları ve ücret

MADDE 68 – (1) Görevini yapmadıkları anlaşılan yönetim kurulu üyelerini genel kurul her zaman azledebilir ve haklarında takibat kararı verebilir. Merkez birliğinin her üyesinin, sorumluluğu olan yöneticilere münferiden dava açma hakkı saklıdır. Yönetim kurulu aleyhindeki davalar denetleme kurulunca açılır.

(2) Yönetim kurulu üyelerinden her biri, genel kurulun kararı şahsi sorumluluğunu gerektirdiği durumlarda karar aleyhine iptal davası açabilir. Yönetim kurulu üyeleri ve birlik çalışanları kasıtlı bulunsun veya bulunmasın kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Suç teşkil eden fiil ve hareketlerden dolayı bu kişiler hakkında yasal yollara başvurulur. Yönetim kurulu, tescil ve kayıt için gerçeğe aykırı beyanda bulunması hâlinde hukuki bakımdan sorumlu olur.

(3) Yönetim veya temsile yetkili şahıslar, birliğe ait görevlerini yürütmeleri esnasında meydana getirdikleri fiillerden doğan zararlardan müteselsilen sorumludurlar.

(4) Yönetim kurulu üyelerine genel kurulca aylık brüt asgarî ücretin iki katını geçmemek üzere belirlenen huzur hakkı ve en yüksek devlet memurunun aldığı yolluğun iki katını geçmemek üzere belirlenen yolluk dışında hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılamaz.

Merkez birliği denetleme kurulu

MADDE 69 – (1) Merkez birliği denetleme kurulu, genel kurul namına birliğin bütün işlem ve hesaplarını inceler.

(2) Denetleme kurulu üyeleri, yönetim kurulu üyelerinde olması gereken şartlara tabidir.

Merkez birliği denetleme kurulu iş bölümü ve çalışma şekli

MADDE 70 – (1) Denetleme kurulu üyeleri; altı ay ara ile yılda iki defa toplanarak merkez birliğinin işlemlerini ve hesaplarını denetler, malları ve kasayı sayar, görülen noksanlıkları, düzensizlikleri inceleyerek bunları birer rapora bağlar ve bu raporları denetleme kurulu raporları dosyasında muhafaza eder, aksaklıkları yönetim kuruluna bildirir.

(2) Denetleme kurulu üyeleri, genel kurul toplantısından önce bilançoyu, yönetim kurulunun hazırladığı çalışma raporu ve bütçeyi inceleyerek gerekli gördüğü işlemleri, hesapları ve mevcutları elden geçirir ve kanaatlerini açık olarak belirten bir rapor hazırlar. Denetleme kurulu üyeleri, bu raporda yönetim kurulunun çalışma düzenini ve başarı derecelerini de belirtir.

(3) Denetleme kurulu üyeleri çalışma raporlarını ve benzer tekliflerini genel kurula sunmaya mecburdurlar.

(4) Denetleme kurulu üyeleri, görevleri esnasında işlerin yürütülmesinde gördükleri noksanlıkları, Kanuna, bu Yönetmeliğe veya ana sözleşmeye aykırı hareketleri, bundan sorumlu olanların bağlı bulundukları organa ve gerekli hâllerde genel kurula haber vermekle yükümlüdürler.

(5) Denetleme kurulu raporları üye çoğunluğu tarafından imzalanır. Rapora katılmayan üyeler kanaatini belirterek raporu imzalamak ve/veya münferit rapor düzenlemek zorundadır.

(6) Genel kurul toplantısında denetleme kurulu raporu okunmadan bilanço ve ibralar konusunda karar alınamaz.

Merkez birliği denetleme kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 71 – (1) Merkez birliği denetleme kurulu aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir:

a) Merkez birliğinin işlem ve hesaplarının tetkiki sonunda buldukları noksan ve hataların giderilmesi için yönetim kuruluna rapor sunmak, yönetim kurulu gereğini yapmadığında Bakanlığa bildirmek.

b) Bilançonun, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Tek Düzen Muhasebe Sistemi Esaslarına göre hazırlanıp hazırlanmadığını incelemek.

c) Yönetim kurulu üyelerinin üyelik şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak, bu şartları taşımadıkları hâlde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine son verilmesi için keyfiyeti yönetim kuruluna bildirmek.

ç) Merkez birliği çalışmaları hakkında bilgi almak ve lüzumlu kayıtların tutulmasını sağlamak maksadıyla birliğin defterlerini incelemek.

d) Üç ayda bir ara denetimi yapmak ve haber vermeksizin merkez birliği veznesini denetlemek, inceleme sonuçları olumsuz çıktığı takdirde düzenlenecek raporun birer örneğini yönetim kurulu başkanına vermek.

e) Merkez birliği üyeleri ve kendileri ile birlik yönetim kurulu üyeleri arasındaki anlaşmazlıklarla ilgili konuları genel kurul gündemine aldırmak ve yönetim kurulunun genel kurulu doğrudan toplantıya çağırmaması durumunda yönetim kurulundan olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılmasını talep etmek.

f) Delegelerin genel kurul toplantılarına katılmaları için, bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen gerekli şartları yerine getirip getirmediğini incelemek.

g) Yapılacak denetimler sonucunda düzenlenecek rapora göre hukuki sorumluluğu tespit edilen yönetim kurulu üyeleri hakkında genel kurul kararına istinaden gerekli hukuk davalarını açmak.

ğ) Yönetim kurulunun talebi doğrultusunda denetim sonuçlarını Bakanlığa bildirmek şartıyla birlikleri denetlemek.

h) Üyelik başvurusuna olumsuz cevap verilen birliklerin itirazlarını, yapılacak ilk genel kurul toplantısı gündemine aldırmak.

(2) Denetleme kurulu üyelerinin birinci fıkrada yazılı kontrol yetkileri, genel kurul kararı ile sınırlandırılamaz. Denetleme kurulu üyeleri ayrıca merkez birliği zararlarını kapatmak için genel kurula sunulacak teklifleri hazırlayarak toplantı gündemine aldırırlar.

Merkez birliği denetleme kurulunun hukuki sorumlulukları ve ücret

MADDE 72 – (1) Denetleme kurulu üyeleri, Kanun, bu Yönetmelik ve ana sözleşme ile kendilerine yüklenilen görevleri hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zararlardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe müteselsilen sorumludurlar.

(2) Denetleme kurulu üyelerine, genel kurulca aylık brüt asgarî ücretin iki katını geçmemek üzere belirlenen huzur hakkı ve en yüksek devlet memurunun aldığı yolluğun iki katını geçmemek üzere belirlenen yolluk dışında hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılamaz. Denetleme kurulu üyelerine yapılacak huzur hakkı ödemeleri, toplantı başına yapılır.

Merkez birliği denetleme kurulu üyeliğinin açılması ve çekilme

MADDE 73 – (1) Denetleme kurulu üyelerinden birinin ölümü, çekilmesi, bir engelden dolayı görevlerini yapamayacak hâlde bulunması, iflası veya kısıtlılık hâli gibi sebeplerle görevlerinin sona ermesi ya da 65 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen suçlardan dolayı mahkûm olması hâlinde diğer üyeler, genel kurulun ilk toplantısına kadar görev yapmak üzere boşalan üyenin yerine yedeklerden birini çağırır. Ancak bir üyelik boşaldığında yerine geçecek yedek üye bulunamazsa genel kurul toplantıya çağırılmadan denetleme kurulu tarafından merkez birliği delegelerinden bir kişi, yapılacak ilk genel kurula kadar görev yapmak üzere çağırılır.

(2) Denetleme kurulu üyeleri her zaman görevden çekilebilirler. Ancak toplu çekilme hâlinde genel kurul, yönetim kurulu tarafından derhal toplantıya çağırılır ve otuz gün içinde denetleme kurulunun yeni asıl ve yedek üyelerini seçer.

Merkez birliği denetleme kurulunun inceleme yükümlülüğü

MADDE 74 – (1) Denetleme kurulu üyeleri işletme hesabıyla bilançonun defterlerle uygunluk hâlinde bulunup bulunmadığını, defterlerin düzenli bir surette tutulup tutulmadığını ve işletmenin neticeleriyle mal varlığı hakkında uyulması gerekli olan hükümlere göre işlem yapılıp yapılmadığını incelemekle yükümlüdürler. Üyeleri şahsen sorumlu veya ek ödeme ile yükümlü olan merkez birliklerinde ayrıca, üyelerin verdiği taahhütnameler ile üyelik defterlerinin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığını da incelemek zorundadırlar.

(2) Yönetim kurulu, birinci fıkra kapsamında inceleme yapılabilmesi için denetleme kurulu üyelerine defter ve belgeleri verir; ayrıca denetleme kurulu üyelerinin isteği üzerine müfredat defteri ve bu defterin hangi esaslara göre düzenlendiği de dâhil istenilen her konu hakkında da bilgi verir.

(3) Merkez birliği üyeleri, gerekli gördükleri hususlarda denetleme kurulu üyelerinden yazılı açıklama yapmalarını isteyebilirler.

Genel sekreter

MADDE 75 – (1) Merkez birliği yönetim kurulunca, veteriner fakültesi veya ziraat fakültesi (zootekni) mezunu genel sekreter atanabilir. Genel sekreter yönetim kurulu kararlarını uygular ve yönetim kurulu toplantılarına katılabilir, ancak oy hakkı yoktur. Merkez birliği yönetim ve denetleme kurulu üyeleri merkez birliği genel sekreteri ve çalışanı olamaz.

(2) Genel sekreter, yönetim kurulu tarafından kurulan birimleri yönetir ve çalışmaları konusunda yönetim kuruluna karşı sorumludur. Yönetim kurulu gerek gördüğünde yeni birimler kurabilir, bu birimleri kaldırabilir, birimleri birleştirebilir veya genel sekreterin uhdesine verebilir.

(3) Genel sekreter kendisine bağlı birimler ile aşağıdaki görevleri yapar:

a) Birlikler tarafından yürütülen görevlerle ilgili tüm bilgileri toplamak ve değerlendirmek.

b) İlgili mevzuat çerçevesinde damızlık veya pedigri belgelerini düzenlemek, soy kütüğü, ön soy kütüğü ve ıslah programları ile ilgili esasları belirlemek, sergi, müsabaka ve benzeri gösterilerle ilgili kuralları tespit etmek.

c) Bakanlığın belirlediği kriterlere göre türlere ait ıslah programlarını hazırlamak, soy kütüğünden çıkartılacak hayvanlar hakkında karar vermek, soy kütüğü ile ilgili son gelişmeleri ve alınacak tedbirleri belirlemek ve bunları yayımlamak.

ç) Ön soy kütüğü, soy kütüğü ve ıslah programları ile ilgili olarak birliklerin faaliyetlere katılımını belirlemek ve resmî belgeleri muhafaza etmek, ıslah programlarını yürütmek ve koordine etmek.

d) Birliklerin teknik konularda eğitim, denetim ve koordinasyon çalışmalarını yürütmek.

e) Birlikler tarafından yürütülen hayvan sağlığı programlarının hazırlanmasını sağlamak.

f) Merkez birliğinin ıslah programları kapsamında sağlık ile ilgili faaliyetlerini düzenlemek.

g) Birliklerin sağlık konusunda eğitim, denetim ve koordinasyon çalışmalarını yürütmek.

ğ) Merkez birliğinin personel, idari ve mali işlerini yürütmek.

h) Birliklerde örnek bir idari ve mali yapının oluşturulması doğrultusunda birlikler arasında koordinasyonu sağlamak.

ı) Birliklerin idari ve mali konularda eğitim, denetim ve koordinasyon çalışmalarını yürütmek.

Merkez birliklerinde dışarıya karşı temsil ve imza yetkisi

MADDE 76 – (1) Yönetim kurulu kararıyla, resmî dairelerde, mahkemelerde ve üçüncü kişiler nezdinde başkanın temsil yetkisi genel sekretere devredilebilir. Ancak mali konular ile merkez birliğini taahhüt altına alan konularda, merkez birliği adına yapılacak yazışmalarda yönetim kurulu başkanı ve merkez birliğini temsile yetki verilen yönetim kurulu üyelerinden en az birisinin imzası gereklidir.

(2) Yönetim kurulu, merkez birliğini temsil niteliğinde olan veya merkez birliğini borç altına sokan işler dışında, merkez birliği personeline ikinci derecede imza yetkisi verebilir. Verilen bu yetkilerin kapsamı yönetim kurulunca açıkça belirlenir.

(3) Merkez birliğini temsile yetkili kılınan kimselerin merkez birliği adına yapacakları işlemlerde bu kişilerin imzaları yalnızca merkez birliği unvanı adına kullanılabilir. Aksi durumda verilen taahhütler merkez birliğini bağlamaz.

Merkez birliklerinde tescil ve ilan

MADDE 77 – (1) Yönetim kurulu, ilk toplantısında merkez birliğini temsile ve merkez birliği adına imza atmaya yetkili şahısları tespit eder ve buna dair alınmış kararların noterlikçe onaylanmış bir suretini, imzalarla birlikte tescil edilmek üzere Ticaret Sicili Müdürlüğüne vererek tescil ve ilan ettirir.

ALTINCI BÖLÜM

Mali Konular

Hesap yılı

MADDE 78 – (1) Hesap yılı, Ocak ayının birinci günü başlar, aralık ayının son günü biter. Ancak Vergi Usul Kanununa göre özel hesap dönemi alınabilir.

Defter tutma yükümlülüğü

MADDE 79 – (1) Birlik ve merkez birliği, ekonomik ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her iş yılı içinde elde edilen neticeleri belirlemek amacıyla nitelik ve öneminin gerektirdiği bütün defterleri tutmaya mecburdur.

Tasdik ettirme ve beyanname verme yükümlülüğü

MADDE 80 – (1) Defterler, yönetim kurulunca kullanılmaya başlanılmadan önce notere tasdik ettirilir.

(2) Birlik ve merkez birliği, tutmaya mecbur olduğu defterlerle tutmak istediği diğer defterleri lehine delil olarak kullanabilmek için her birinin cins ve durumları ile sayfa sayısını gösteren iki nüsha beyannameyi bu defterleri kullanmaya başlamadan önce ticaret sicil memuruna vermeye mecburdur. Memur bunlardan birini tasdik ederek geri verir.

Birliğin ve merkez birliğinin gelirleri

MADDE 81 – (1) Birliğin ve merkez birliğinin gelirleri şunlardır:

a) Hizmet bedelleri, giriş aidatları ve yıllık aidatlar.

b) Bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen görev ve amaçlar karşılığı yapılan hizmetlerden elde edilen gelirler.

c) İşletme ve hayvan tanımlama hizmeti, verim kontrolleri, soy kütüğüne kayıt, suni tohumlama, embriyo transferi, yetiştirme hastalıkları ve diğer hastalıkların takibi için alınacak ücretler.

ç) Borsa ve benzeri alanlardan elde edilecek gelirler.

d) Yetiştirici elindeki damızlıkların satışlarından alınacak komisyonlar.

e) Sigortalama hizmetlerinden elde edilecek gelirler.

f) Fuar, panayır, kongre, yarışma, sergi, reklam ve benzeri faaliyetlerden sağlanan gelirler.

g) Tasdik ücreti.

ğ) Yurt içi ve yurt dışı bağışlar ve yardımlar.

h) Eğitim, yayın ve tanıtım gelirleri.

ı) Danışmanlık hizmeti gelirleri.

i) Proje hazırlama hizmeti karşılığı elde edilen gelirler.

j) İthal edilen ve ıslah faaliyetlerinde kullanılacak her türlü genetik materyalin kayıt sistemine kaydedilmesinde sağlanan gelirler.

k) Damızlık, genetik materyal, koloni, kovan gibi her türlü ürün satışından elde edilen gelirler.

l) Gerçek ve tüzel kişilerden alınan sponsorluk desteği gelirleri.

m) Diğer gelirler.

(2) Bakanlıkça destekleme ödemelerinin birlikler aracılığıyla ödenmesi durumunda bu Yönetmelik çerçevesinde yetiştiricilere teslimi yapılan ıslah amaçlı mallar veya usulüne uygun sunulmuş hizmet bedelleri dışında, devlet tarafından üye yetiştiricilere ödenmek üzere birliğe aktarılan destekleme ödemelerinden her ne ad altında olursa olsun kesinti yapılamaz. Ancak birliklerin birinci fıkrada belirtilen faaliyetler için yapacağı en yüksek kesinti miktarı ve oranı ana sözleşmede belirlenebilir. Böyle bir kesinti yapılabilmesi için genel kurulda bu yönde karar alınması ve üyeden her yıl için yazılı muvafakat alınması gereklidir.

Yıllık gelir gider farkı ve dağıtılması

MADDE 82 – (1) Birliğin hesap dönemi içerisinde yaptığı işlemler sonucunda ortaya çıkan olumlu veya olumsuz farklar yıllık gelir gider farkını oluşturur. Yıllık gelir gider farkı, yıllık bilançoya göre belirlenir.

(2) Ana sözleşmede aksine bir hüküm yoksa birliklerde olumlu gelir gider farkından vergiler ve geçen yıllara ait zararlar düşüldükten sonra geri kalan kısım aşağıdaki nispetler üzerinden bölünür:

a) % 5 Yasal yedek akçe.

b) % 5 Merkez birliği yardım payı.

c) % 10 Sosyal hizmetler payı.

ç) % 5 Kefalet payı.

d) % 75 Yatırım ve geliştirme payı.

(3) Ana sözleşmede aksine bir hüküm yoksa merkez birliklerinde olumlu gelir gider farkından vergiler ve geçen yıllara ait zararlar düşüldükten sonra geri kalan kısım aşağıdaki nispetler üzerinden bölünür:

a) % 5 Yasal yedek akçe.

b) % 75 Yatırım ve geliştirme payı.

c) % 15 Sosyal hizmetler payı.

ç) % 5 Kefalet payı.

(4) Yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile birlik üyelerine gelir gider olumlu farkları üzerinden kazanç verilemez.

(5) Bir yıllık çalışma sonucu gelir gider farkı menfi olduğu takdirde ortaya çıkan açık, yedek akçelerden veya bunların yeterli olmaması hâlinde ek ödemelerle ya da sağlanacak bağış ve yardımlarla kapatılır.

Yatırım ve geliştirme payı

MADDE 83 – (1) Yatırım ve geliştirme payı üretim, araştırma ve pazarlama konularında yapılacak yatırımlarda kullanılır. Merkez birliği birliklerin yatırım ve geliştirme paylarına katkıda bulunabilir. Merkez birliği yapmış olduğu katkı oranında, birlik genel kurul kararı ile hak sahibi olabilir.

(2) Yatırım ve geliştirme payının kullanımında veya birlik imkânları ile yapılacak diğer yatırımlardan yararlanmak için asıl üyelik şartı aranır.

Merkez birliğine yardım payı

MADDE 84 – (1) Merkez birliğine yardım payı olarak ayrılan miktar en geç her yılın Haziran ayı sonuna kadar merkez birliğine gönderilir.

Sosyal hizmetler payı

MADDE 85 – (1) Sosyal hizmetler payı, birliğin üyeleri ve çalışanlarının sosyal ve kültürel ihtiyaçları, birlik çalışanları için bireysel emeklilik veya yardımlaşma maksadıyla kullanılır.

Kefalet payı

MADDE 86 – (1) Kefalet payı birlik kanalıyla üyelerine temin edilecek ayni ve nakdî kredilerin rizikolarını karşılamak maksadıyla tesis edilir. Kefalet payı;

a) Kamu, gerçek ve tüzel kişilerin yapmış olduğu bağışlardan,

b) Birliğin müspet gelir-gider farkından ayırdığı %5 kefalet payından,

oluşur.

(2) Birlik, üyelerinden kefalet miktarının üzerinde teminat alır. Birliğin vermiş olduğu kefaletlerden bir zarar doğmuş ise bu zararın, ilgili üyelerin teminatlarından karşılanmasına çalışılır. Buna rağmen açık kapatılamaz ise sonradan üyeden tahsil edilmek şartı ile kefalet payı vasıtası ile kapatma yoluna gidilir.

Yasal yedek akçe

MADDE 87 – (1) Yıllık faaliyetler sonucu elde edilen olumlu farkın % 5’i, birliğin aktif toplamının yüzde ellisine ulaşıncaya kadar yasal yedek akçe olarak ayrılır. Ana sözleşmede, olumlu farkın % 20’sini geçmemek üzere % 5’ten fazla bir tutarın yedek akçe olarak ayrılabileceği öngörülebilir.

(2) Yasal yedek akçeler, üyelere dağıtılamaz ve sadece gelir gider olumsuz farklarının kapatılmasında kullanılabilir.

(3) Genel kurul, aktiflerin yeniden sağlanabilmesi için gerekliyse veya bütün üyelerin menfaatleri dikkate alındığında, birliğin sürekli gelişimi ve devamlılığı açısından gerekli görülüyorsa bu Yönetmelikte öngörülenlerden başka yedek akçe ayrılmasına karar verebilir. Bu fıkra gereğince karar alınabilmesi için genel kurula katılma hakkına sahip asıl üye tam sayısının salt çoğunluğunun kabul oyu gerekir. Ana sözleşmede, bu kararların alınması için daha ağır nitelikli çoğunluk aranması öngörülebilir.

Devletçe yapılacak katkılar

MADDE 88 – (1) Bakanlık birliklere teknik hizmetler, sağlık hizmetleri, fuar, kongre ve eğitim konularında gerektiğinde personel ile ayni ve nakdî destek verebilir.

(2) Bakanlık, hayvan gen kaynaklarının korunması, ıslahı, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ile pazarlanması faaliyetlerinde, ön soy kütüğü, soy kütüğü gibi kayıt işlemlerinde ve belgelendirme konularında birliklerle iş birliği ve birliklere yetki devri yapabilir.

(3) Birlikler, gerektiğinde hizmetlerin yürütülmesi amacıyla ihtiyaç duyulan konularda Bakanlığa destek verebilir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Dağılma

Birliklerin ve merkez birliklerinin dağılma sebepleri

MADDE 89 – (1) Birlikler, aşağıdaki hâllerde il müdürlüğünün onayı ile dağılır:

a) Ana sözleşme gereğince şartların oluşması hâlinde.

b) Genel kurul kararı alınması hâlinde.

c) İflasın açılması hâlinde.

ç) Üst üste üç defa genel kurulun yapılmaması hâlinde.

d) Birlik asıl üye sayısının, yönetim ve denetim kurullarını oluşturacak sayının altına düşmesi hâlinde.

(2) Birlikler; kuruluş amacına ulaşma imkânının kalmadığının Bakanlıkça tespiti hâlinde, Bakanlık ilgili genel müdürlüğünün onayı ile dağılır.

(3) Birlik yönetim kurulunun mevcut olmaması veya oluşturulamaması ya da genel kurulun toplanamaması hâllerinin Bakanlıkça tespit edilmesi hâlinde, durumunu uygun hale getirmesi için Bakanlık tarafından birliğe üç ay süre verilir. Bu sürenin sonunda durumun düzeltilmemesi hallerinde ikinci fıkra hükümleri uygulanır.

(4) Merkez birliklerinin dağılması birliklerde uygulanan esaslara tabidir. Ancak merkez birliklerinin dağılma onayı her durumda Bakanlık tarafından verilir.

Tasfiye işlemleri

MADDE 90 – (1) Genel kurulca tasfiye kurulu seçilemediği takdirde tasfiye işlemlerini yönetim kurulu yapar. Yönetim kurulu tasfiye memurlarını ticaret siciline tescil ve ilan ettirir. Tasfiye kurulu üyelerine, atamayı yapan merci tarafından tespit edilecek miktarda ücret ödenir.

(2) Tasfiye haline giren birliğin bütün borçları ödendikten sonra kalan mallar, ana sözleşmede bu husus öngörülmüş olduğu takdirde üyelere eşit oranda dağıtılır.

(3) Tasfiye hâline giren birlik; üyeleri ile olan ilişkilerinde dahi tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğini korur ve unvanını tasfiye hâlinde ibaresini eklemek suretiyle kullanmaya devam eder.

(4) Genel kurul kararı ile atanmış olan tasfiye kurulu veya bu görevi yapan yönetim kurulu üyeleri genel kurul tarafından azledilebilir ve yerlerine yenileri seçilebilir. Bu işlem tescil ve ilan ettirilir.

(5) Tasfiye kurulu göreve başlar başlamaz birliğin tasfiyesinin başlangıcındaki hâl ve durumunu inceleyerek buna göre envanter defterleri ile bilançosunu düzenler ve genel kurulun onayına sunar. Tasfiye hâlinde genel kurul toplantılarında toplantı yeter sayısı aranmaz. Kararlar oy çokluğu ile verilir.

(6) Tasfiye kurulu, birlik yönetim kurulu ve denetleme kurulunu davet eder, birliğin mali durumunu gösteren bir envanter ile bir bilançoyu bunlarla birlikte düzenler. Bu düzenleme işi, sözü edilen organ üyelerinden katılmayanlar olsa da yerine getirilir.

(7) Tasfiye kurulu, gerek görürse birlik mallarına değer biçmek için eksperlere başvurabilir. Düzenlenen envanter ile bilanço, tasfiye kurulunun huzurunda birlik yönetim kurulu tarafından imzalanır. Envanter ile bilançonun imzalanmasından sonra tasfiye kurulu, dağılma hâlinde bulunan birliğin envanteri yazılı bütün malları ile evrak defterlerine el koyar.

(8) Alacaklı oldukları, birlik defteri veya diğer belgelerden anlaşılan ve ikametgâhları bilinen şahıslar taahhütlü mektupla, diğer alacaklılar ise Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yapılacak ilanla birliğin dağılmasından haberdar edilerek alacaklarını beyan etmeye çağrılırlar. Alacaklı oldukları belli olanlar beyanda bulunmazlarsa alacaklarının tutarı notere verilir. Birliğin henüz vadesi dolmayan borçları ile muvazaalı bulunan borçlarının karşılığı olan para birliğin kurulu olduğu ilde bulunan bir notere verilir.

(9) Tasfiyenin sonucunda evrak ve defterler on yıl saklanmak üzere birliğin kurulu olduğu ilde bulunan bir notere verilir.

(10) Tasfiyenin sona ermesi üzerine birliğe ait unvanın ticaret sicilinden çıkarılması tasfiye kurulu tarafından ilgili ticaret sicil müdürlüğünden talep olunur. Bu talep üzerine sicilden çıkarılma durumu tescil ve ilan edilir.

(11) Tasfiye kurulu üyeleri tasfiye işlerinin bir an önce bitirilmesinden sorumludur.

(12) Merkez birliklerinin tasfiye işlemleri birliklerde uygulanan esaslara tabidir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Hüküm bulunmayan hâller

MADDE 91 – (1) Birlik, 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulan kooperatiflere sağlanan her türlü vergi ve harç muafiyetinden aynı koşullarla yararlanır.

(2) Birliklerin kuruluşu, organları, çalışma usul ve esasları ile dağılma ve tasfiyesine ilişkin olarak Kanun, bu Yönetmelik ve bu Yönetmeliğe istinaden hazırlanan Ana Sözleşmede hüküm bulunmayan hâllerde Kooperatifler Kanunu hükümleri uygulanır.

Denetim

MADDE 92 – (1) Birlik ve merkez birliği, Kanun ve bu Yönetmelikle kendilerine verilen görevlerle ilgili olarak Bakanlığın gözetim ve denetimine tabidir. Bakanlık, birlikleri ve merkez birliklerini idari, mali, hukuki ve teknik yönler ile hayvan sağlığı yönünden Bakanlık müfettiş ve kontrolörleri ile Kanunun 10/E maddesinin beşinci fıkrası hükümleri uyarınca denetimle görevlendirilen personel aracılığıyla denetler. Ayrıca denetim sonuçları Bakanlığa bildirilmek şartıyla merkez birlikleri de kendi denetleme kurulları aracılığıyla üye birliklerini denetleyebilir. Merkez birlikleri ve birlikler, denetim sonuçlarına göre Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde Bakanlıkça verilen talimatlara uymak zorundadırlar.

(2) Yapılan denetimler sonucunda, merkez birliklerinin, birliklerin ve bunların iştiraklerinin yönetim kurulu üyeleri ile üst düzey yöneticilerinin, Bakanlıkça verilen talimatlar ile hukuka açıkça aykırı eylem ve işlemlerinin tespit edilmesi durumunda, Bakanlık, kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınarak gecikmesinde sakınca görülen hâllerde ileride telafisi güç veya imkânsız zararlara yol açılmasının engellenmesi amacıyla bu kişileri belirli bir süre ile görevden uzaklaştırabilir veya görevlerine tedbiren son verebilir. Bu durumda Bakanlık, bir yıl içinde olağanüstü genel kurul toplantısının yapılması için gerekli tedbirleri alır.

(3) Birliklerde ve merkez birliklerinde görevli bulunanlar bu kuruluşlara ait mal, para ve para hükmündeki kâğıtları ve gizli de olsa bunlarla ilgili defter ve belgeleri istenildiğinde müfettişlere, kontrolörlere, denetimle görevlendirilen personele ve kredi kuruluşlarının denetim görevlilerine göstermek, sayılmasına ve incelenmesine yardımda bulunmak, istenilen bilgileri gerçeğe uygun ve eksiksiz olarak vermek ve doğru beyanda bulunmakla yükümlü oldukları gibi Bakanlıkça kendilerinden istenilen her türlü bilgi, belge ve kayıtları, tanınan süre içinde tam olarak vermek zorundadır.

(4) Yönetim kurulu üyeleri ve birlik çalışanları, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Bunlar, suç teşkil eden fiil ve hareketleri ile birliğin para ve malları, bilanço, tutanak, rapor ve başka evrak, defter ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılır.

(5) Bakanlık, denetleme yetkisi kapsamının dışında, ayrıca ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasına yönelik olarak birliklere ve merkez birliklerine istişari görüş bildirebilir.

(6) Birliklere kredi veren kurum ve kuruluşlar, verilen kredilerin gayesine uygun olarak kullanılıp kullanılmadığını, plan ve projesine uygunluğu, teknik özellikleri ve kalite açısından denetleyebilir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 93 – (1) 8/4/2011 tarihli ve 27899 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Islah Amaçlı Hayvan Yetiştirici Birliklerinin Kurulması ve Hizmetleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş süreci

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Birlikler, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren, dokuz ay içinde; merkez birlikleri ise on iki ay içinde ana sözleşmelerini bu Yönetmelikle belirlenen usul ve esaslara uyumlu hâle getirmek zorundadırlar. Bu amaçla yapılacak genel kurul toplantısı bu Yönetmelik hükümlerine göre belirlenen asıl üyeler ile yapılır.

(2) Birlikler ve merkez birlikleri, birinci fıkrada belirtilen sürelerin sonunda ana sözleşmelerini bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uyumlu hale getirmemeleri halinde kendiliğinden dağılmış sayılır.

(3) Birliklerin ve merkez birliklerinin birinci fıkra uyarınca yapacakları genel kurul toplantılarında, Kanunda ve bu Yönetmelikte yer alan hükümler uygulanır.

Yürürlük

MADDE 94 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 95 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

8 Eylül 2016 PERŞEMBE                Resmî Gazete                            Sayı: 29825

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Katılım Öncesi Yardım Aracı kapsamında kırsal kalkınma programının hazırlanması, hazırlanan kırsal kalkınma programı ile ilgili uygulamaların etkin, verimli ve doğru bir şekilde yönetilmesi, izlenmesi, değerlendirilmesi, raporlanması, koordinasyonu, tedbirlerin seçimi, tanıtımı ve Programa ilişkin değişiklikler ile ilgili faaliyetleri yürütmekten sorumlu olan Yönetim Otoritesinin görevleri ile çalışma usul ve esaslarını belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; 3/6/2011 tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 11 inci maddesi ile 4/5/2007 tarihli ve 5648 sayılı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 9 uncu, 16 ncı ve 17 nci maddelerine ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Avrupa Komisyonu arasında akdedilen, 9/11/2015 tarihli ve 2015/8246 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sektörel Anlaşma ve 8/5/2015 tarihli ve 2015/7708 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Çerçeve Anlaşma hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

b) Bağımsız değerlendirici: Program uygulamalarının ve etkilerinin objektif olarak değerlendirilmesi amacıyla Yönetim Otoritesi tarafından hizmet alımı yöntemiyle görevlendirilen ve bu görevlendirme dışında Programın uygulanışında herhangi bir görevi, sorumluluğu ve menfaat ilişkisi bulunmayan gerçek veya tüzel kişiliği haiz değerlendiricileri,

c) Çağrı: Program kapsamında desteklenecek tedbirler, takvimi, bütçesi belli olan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun proje kabul dönemini,

ç) Çerçeve Anlaşma: 8/5/2015 tarihli ve 2015/7708 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA II) Çerçevesinde Birlik Tarafından Türkiye Cumhuriyeti’ne Yapılacak Mali Yardımın Uygulanmasına İlişkin Düzenlemeler Hakkında Çerçeve Anlaşmayı,

d) Denetim Otoritesi: Katılım Öncesi Yardım Aracına ilişkin oluşturulan yönetim ve kontrol sistemlerinin etkin ve doğru bir şekilde işlediğine dair doğrulamayı yapmakla sorumlu olan Hazine Kontrolörleri Kurulunu,

e) İç Denetim Birimi: Bakanlık İç Denetim Birimi Başkanlığını,

f) İletişim ve tanıtım planı: Program hakkında bilgilendirme ve tanıtım için hazırlanan planı,

g) İzleme Komitesi: İlgili kamu kurum ve kuruluşları, gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri ve sivil toplum kuruluşlarının Program ve destekleri ile ilgili, izleme, değerlendirme süreçlerine katkı ve katılımlarını sağlamak üzere oluşturulan komiteyi,

ğ) Katılım Öncesi Yardım Aracı: Avrupa Birliğinin katılım öncesi desteğini,

h) Katılım Öncesi Yardım Aracı İzleme Komitesi: Ulusal Katılım Öncesi Yardım Koordinatörü ile Avrupa Komisyonunun eş başkanlığında, Ulusal Yetkilendirme Görevlisi, Yönetim Otoritesi, Kurum ve diğer ilgili kurumların temsilcilerinden oluşan ve temel görevi uygulamada Katılım Öncesi Yardım Aracı bileşenleri arasında uyum ve koordinasyonu sağlamak olan komiteyi,

ı) Komisyon: Avrupa Komisyonunu,

i) Kurum: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunu,

j) Mutabakat zaptı: Kurum ile Yönetim Otoritesi arasında imzalanan Program kapsamında yapılacak işbirliği ve görev paylaşımı konusundaki belgeyi,

k) Program: Katılım Öncesi Yardım Aracı kırsal kalkınma bileşeni kapsamında hazırlanan kırsal kalkınma programını,

l) Sektörel Anlaşma: 9/11/2015 tarihli ve 2015/8246 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Katılım Öncesi Yardım Aracı Altında Tarım ve Kırsal Kalkınma Politika Alanı (IPARD) Kapsamında Türkiye Cumhuriyeti’ne Yapılacak Olan Avrupa Birliği Mali Yardımının Yönetimi ve Uygulanmasına İlişkin Hükümleri Tesis Eden Sektörel Anlaşmayı,

m) Tedbir: Program kapsamında yer alan destekleme konularını,

n) Ulusal Katılım Öncesi Yardım Koordinatörü: Katılım Öncesi Yardım Aracı kapsamındaki bileşenlere yönelik genel koordinasyonu sağlamakla sorumlu Avrupa Birliği Bakanlığı Müsteşarını,

o) Ulusal Yetkilendirme Görevlisi: Katılım Öncesi Yardım Aracı kapsamındaki yönetim ve kontrol sistemlerinin etkin işleyişi ile Ulusal Fonun başkanı olarak Türkiye’de Avrupa Birliği fonlarının mali yönetiminden ve bu çerçevede yapılan işlemlerin mevzuata ve usulüne uygunluğundan bütünüyle sorumlu Hazine Müsteşarını,

ö) Yönetim Otoritesi: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

p) Yönetim Otoritesi Başkanı: Yönetim Otoritesinden sorumlu Tarım Reformu Genel Müdür Yardımcısını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Yönetim Otoritesi ve Görevleri

Yönetim Otoritesi

MADDE 4 – (1) Yönetim Otoritesi Tarım Reformu Genel Müdürlüğüdür. Yönetim Otoritesinin Program kapsamındaki görevleri, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü bünyesinde görevlendirilen Avrupa Birliği Yapısal Uyum Yönetim Otoritesi Daire Başkanlığı tarafından yürütülür.

Yönetim Otoritesinin görevleri

MADDE 5 – (1) Yönetim Otoritesi, Programın mali yönetim prensibine uygun olarak yönetilmesinden ve uygulamaların izlenmesinden sorumludur. Bu amaçla Yönetim Otoritesi;

a) Kurum ile mutabık kalınarak uygulanacak tedbirleri seçer, seçilen tedbirlere göre programı hazırlar ve uygulamalar sonucunda ihtiyaç duyulan Program değişikliklerine ilişkin çalışmaları yürütür.

b) Program uygulamalarının Programın kriterlerine uygun olarak gerçekleştirilmesini ve Program kapsamındaki işlemlerin Avrupa Birliği ile yapılan anlaşmalara, ilgili Avrupa Birliği mevzuatına ve ulusal mevzuata uygunluğunu gözetir.

c) Programın uygulama sürecinin etkin bir şekilde izlenmesi ve değerlendirilmesi için bilgi ve raporlama sistemi kurulmasını, işletilmesini ve güncellenmesini sağlar.

ç) Program uygulamalarının izlenmesi ve değerlendirmesine dair çalışmaları yürütür.

d) İzleme Komitesinin çalışmalarına yardımcı olur, koordinasyon ve sekretarya görevini yürütür.

e) Program uygulamalarına ilişkin yıllık ve nihai uygulama raporlarıyla ilgili çalışmaları Kurum ile işbirliği içerisinde yürütür.

f) Program ile ilgili bilgilendirme ve tanıtım faaliyetlerini yürütür.

g) Teknik destek tedbiri kapsamında öngörülen faaliyetleri yürütür.

ğ) Yönetim Otoritesinin görevlerine ilişkin usulsüzlüklere yönelik yapılan başvuruları, alınan tedbirleri, Ulusal Yetkilendirme Görevlisi ve Denetim Otoritesine bildirir.

h)Yerel kırsal kalkınma stratejilerinin hazırlanması ve uygulanması tedbiri kapsamında öngörülen faaliyetleri yürütür.

ı) Tarım-çevre-iklim ve organik tarım tedbiri kapsamında öngörülen faaliyetleri yürütür.

i) Program altında çıkılacak her bir çağrı kapsamında tedbirlerin seçimi, zamanlaması ve uygunluk koşullarının belirlenmesinden ve her çağrıda her tedbir için bütçe tahsisinden sorumludur. Kararlar Kurum ile birlikte verilir.

j) Kurum ile işbirliği içinde Program için tanımlanacak tedbirlerin, kontrol edilebilirliğinden ve doğrulanabilirliğinden sorumludur.

k) Politika amaçlarına veya kaynakların kullanımına yönelik Kurum çalışma düzenlemelerindeki temel değişiklikler için görüş verilmesinden sorumludur.

l) İhtiyaç duyulması halinde yukarıdaki görevlerin bir kısmını başka bir kurum/kuruluşa yaptırır. Bu durumda, söz konusu görevlerin düzgün ve etkin bir şekilde yerine getirilmesini, yönetilmesini ve denetlenmesini sağlamak üzere her türlü tedbiri alır ve Yönetim Otoritesinin yaptırılan görevlerin yönetimindeki ve yerine getirilmesindeki tam sorumluluğu, sağlam mali yönetim ilkesi gereği devam eder.

(2) Yönetim Otoritesi, görevleri ile ilgili konularda Türkiye ile Avrupa Birliği arasında imzalanan ikili anlaşmalar ve ilgili diğer ulusal mevzuat hükümleri doğrultusunda gerekli çalışmaları yapar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yönetim Otoritesinin Çalışma Usul ve Esasları

Programın hazırlanması

MADDE 6 – (1) Program; Yönetim Otoritesi tarafından, Avrupa Birliğinin katılım öncesi kırsal kalkınmaya yönelik olarak sağlanan kaynaklarının kalkınma plan ve programları ile ulusal stratejiler doğrultusunda diğer iç ve dış kaynaklı kırsal kalkınma program, faaliyet ve destekleri ile Avrupa Birliği tarafından sağlanan diğer kaynaklarla tutarlı ve uyumlu bir şekilde ve ilgili kurumlarla işbirliği içinde hazırlanır.

(2) Program hazırlık çalışmaları, Bakanlıkça belirlenen ilgili kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve Komisyon ile koordineli bir şekilde yürütülür.

(3) Program, Komisyon tarafından kabul edildikten sonra Yüksek Planlama Kurulunun onayı ile yürürlüğe girer.

Programın izlenmesi

MADDE 7 – (1) Programın uygulanmasının etkinliği, etkililiği ve kalitesi, Programda öngörülen hedefler ve göstergeler ışığında izlenir.

(2) Programın uygulanmasına yönelik mali ve istatistiki bilgiler ile izleme verileri ve diğer gerekli bilgiler, Kurum ile yapılan mutabakat zaptı çerçevesinde ve Yönetim Otoritesi tarafından işletilen bilgi ve raporlama sistemi kullanılarak Kurumdan temin edilir.

(3) Programın izlenmesi çalışmaları İzleme Komitesi ile işbirliği halinde yürütülür. Ayrıca, Program uygulamalarına ilişkin kaydedilen ilerlemeler, Katılım Öncesi Yardım Aracı İzleme Komitesine ve Komisyona rapor edilir.

Programın değerlendirilmesi

MADDE 8 – (1) Program uygulamalarının değerlendirilmesi, Programın amaç ve hedeflerine bağlı olarak, Komisyon ile işbirliği halinde belirlenen izleme ve değerlendirme kriterleri ve göstergeleri çerçevesinde Yönetim Otoritesi sorumluluğunda bağımsız değerlendiriciler tarafından gerçekleştirilir.

(2) Program uygulamalarının değerlendirilmesi sırasında, kaynakların kullanım düzeyi, uygulamaların etkililiği ile verimliliği ve Programda belirlenen öncelikler üzerindeki sosyoekonomik etki gözetilir.

(3) Programın stratejisini, Program uygulamalarının kalitesini, etkinliğini, etkililiğini ve tutarlılığını geliştirmek ile Program hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını tespit etmek amacıyla, ön değerlendirme, nihai değerlendirme ve Komisyon tarafından uygun bulunması halinde ara değerlendirme gerçekleştirilir.

(4) Ön değerlendirme; programlama kalitesinin yükseltilmesini ve bütçe kaynaklarının uygun şekilde tahsisini ve verimliliğini sağlamak amacıyla Program hazırlığı sırasında yapılır.

(5) Program için değerlendirme planı; Ulusal Katılım Öncesi Yardım Koordinatörü ile istişare halinde hazırlanır. Değerlendirme planı, Komisyonun Programı kabul etmesini müteakip en geç bir yıl içinde İzleme Komitesine sunulur. Değerlendirme planı kapsamında ulaşılan sonuçlar konusunda İzleme Komitesine her yıl rapor verilir. Raporun bir nüshası da Denetim Otoritesine gönderilir. Plan kapsamında gerçekleştirilen faaliyetlerin özeti yıllık uygulama raporuna eklenir.

(6) Komisyonun uygun bulması halinde, bütçe uygulaması görevlerinin verilmesini takip eden üçüncü yılda bir ara değerlendirme yapılır. Ara değerlendirme raporu, bu fıkrada belirtilen yılın 31 Aralık günü itibarıyla İzleme Komitesine ve Komisyona sunulmuş olur ve değerlendirme raporundaki önerilerin takibi hakkında Komisyon bilgilendirilir.

(7) Nihai değerlendirme en geç Program uygulama dönemini takip eden ilk yılın sonunda yapılır ve en geç söz konusu yılsonunda bu rapor tamamlanarak Komisyona sunulur.

Raporlama

MADDE 9 – (1) Yıllık uygulama raporu, Programın uygulanmasına ilişkin faaliyetleri içerir ve Kurum ile istişare edilerek 30 Haziran tarihine kadar hazırlanır. Yıllık uygulama raporları, bir önceki takvim yılını kapsar ve Programın tüm uygulama dönemini içeren kümülatif mali veriler ile izleme verilerini ve bir önceki takvim yılına ait diğer verileri içerir.

(2) Program uygulamalarıyla ilgili bir nihai uygulama raporu hazırlanır. Nihai uygulama raporu, Program kapsamındaki uygun harcamaların ödenmesi için belirlenen en son tarihi takip eden altı ay içinde sunulur. Nihai uygulama raporu, Programın tüm uygulama dönemini kapsar ve son yıllık uygulama raporunu da içerebilir.

(3) Yıllık uygulama raporları ve nihai uygulama raporu, İzleme Komitesi tarafından incelendikten ve onaylandıktan sonra, Komisyona sunulmak üzere Ulusal Katılım Öncesi Yardım Koordinatörüne sunulur. Raporların birer nüshası da Denetim Otoritesine ve Ulusal Yetkilendirme Görevlisine sunulur.

(4) Yıllık uygulama raporları ve nihai uygulama raporu;

a) Programın uygulanmasına ilişkin genel uygunluk koşullarında, özellikle temel sosyoekonomik eğilimlerdeki, ulusal, bölgesel veya sektörel politikalardaki değişiklikleri ve gerektiğinde bu değişikliklerin Program yardımı ile diğer Avrupa Birliği mali araçlarından gelen yardımlar arasındaki tutarlılık açısından sonuçlarını,

b) Uygun olduğu hallerde, sonuç göstergelerinin değerlerindeki değişiklikler de dâhil olmak üzere mali veriler, ortak ve programa özgü göstergeler ile nicel hedef değerlere atıf yapılmak suretiyle, Programın amaçlarına erişilmesiyle ilgili öncelik ve tedbirlerin uygulanmasındaki ilerlemeyi,

c) Mali taahhütler ve tedbir başına harcamaya ilişkin bilgileri ve değerlendirme planıyla ilgili olarak da gerçekleştirilmiş faaliyetlerin bir özetini,

ç) Programın uygulamasında karşılaşılan önemli sorunların bir özetini ve yapılan düzenlemelere ilişkin tavsiyeler de dâhil olmak üzere gerçekleştirilen eylemleri, her tedbir için yapılan doğrulamaların sonuçlarının ve tespit edilen usulsüzlüklerin bir özetini, teknik destek tedbirinden sağlanan faydayı, yerel birimlerin daha geniş katılımı ile Programın tanıtımı için atılan adımları ve Avrupa Birliği fonlarının Türkiye Cumhuriyeti’nde mevcut bulunan finansmanını tamamladığını gösteren verileri,

d) Tüm katılım öncesi Avrupa Birliği yardımının eşgüdümünü sağlamak için atılan adımları,

e) Tedbir ve/veya sektör başına yapılan Avrupa Birliği harcamaları ile ulusal ve toplam harcamaları gösteren mali tabloları,

f) Görünürlük ve iletişim faaliyetleri planının uygulanması için yürütülen faaliyetlerin açıklamasını,

içerir.

(5) Komisyon yıllık uygulama raporu hakkında değerlendirmede bulunursa, bu değerlendirmeler doğrultusunda gerçekleştirilen eylemler hakkında Komisyon üç ay içerisinde bilgilendirilir.

Koordinasyon

MADDE 10 – (1) Yönetim Otoritesi, Program uygulamalarını izlemek için gerekli belgeleri İzleme Komitesine sunarak Komitenin çalışmalarına yardımcı olur. Bu kapsamda gerekli koordinasyonu sağlar.

(2) Yönetim Otoritesi, İzleme Komitesinin sekretarya hizmetlerini yürütür. Bu çerçevede aşağıdaki çalışmalar yapılır:

a) İzleme Komitesinin çalışmaları için ihtiyaç duyulan tüm belge, materyal, rapor, analiz ve teklifler hazırlanır, tercümeleri yapılır/yaptırılır ve elektronik ortamda ve/veya yazılı olarak İzleme Komitesi üyelerine gönderilir.

b) İzleme Komitesi toplantılarının hazırlıkları, toplantıların düzenlenmesi ve toplantı tutanaklarının hazırlanması ile ilgili çalışmalar yapılır.

c) İzleme Komitesi çalışmalarına yönelik belgelerin, oturumlarda yapılan konuşmaların ve alınan kararların arşivi tutulur.

ç) İzleme Komitesi kararlarının uygulanması sağlanır ve sonuçları hakkında ilgili taraflara bilgi verilir.

d) İzleme Komitesi çalışmalarının tanıtımı ve duyurusu yapılır.

e) İzleme Komitesi toplantılarında tartışma ve karar alma sürecine üyelerin etkin bir şekilde katılımını sağlamak amacıyla ihtiyaç duyulan çeviri, tercüme gibi teknik ve lojistik hizmetler sağlanır.

f) Programın teknik destek tedbiri kapsamında gerçekleştirilen çalışma ziyaretleri ile seminerler konusunda raporlar hazırlanır ve İzleme Komitesine sunulur.

g) Katılım Öncesi Yardım Aracı İzleme Komitesinin çalışmalarına katılım ve bilgi sağlanır.

ğ) Program uygulamalarında kaydedilen gelişmeler, uygulamada yaşanan sorunlar, Programın izleme ve değerlendirme sonuçları ve tanıtım faaliyetleri ile ilgili bilgiler İzleme Komitesine bildirilir.

Program hakkında bilgilendirme ve tanıtım faaliyetleri

MADDE 11 – (1) Program hakkında bilgilendirme ve tanıtım faaliyetleri, Yönetim Otoritesi, Kurum ve Komisyon ile işbirliği halinde hazırlanan iletişim planı kapsamında gerçekleştirilir. İletişim planında, Avrupa Birliğinin Programdaki rolü ve katkısı açıklayıcı bir biçimde kamuoyuna duyurulur.

(2) İletişim planı, İzleme Komitesinin değerlendirmesine sunulur ve onayı alınır.

(3) Bilgilendirme ve tanıtım faaliyetlerinin, Katılım Öncesi Yardım Aracının tanıtım gerekliliklerine uygun olarak yürütülmesi sağlanır. Bu faaliyetlerin yürütülmesi sırasında Kurum ile işbirliği yapılır.

(4) Bilgilendirme ve tanıtım faaliyetleri, iletişim planı çerçevesinde Kurum ile imzalanan mutabakat zaptı çerçevesinde uygulanır.

(5) İletişim planı çerçevesinde yapılan bilgilendirme ve tanıtım faaliyetleri ile ilgili olarak İzleme Komitesi bilgilendirilir.

Program değişikliği

MADDE 12 – (1) Programda değişiklik önerileri;

a) Endikatif Strateji Belgesi,

b) İzleme ve değerlendirme sonuçları,

c) Program uygulama sonuçları ve yıllık raporlar,

ç) İzleme Komitesinin önerileri,

d) Kurumun önerileri,

e) Programda uygulanması planlanan tedbirlerin geliştirilmesi,

f) Programa yeni tedbirler ve/veya sektörler eklenmesi,

g) Avrupa Birliği müktesebatı ve ulusal mevzuat değişiklikleri,

çerçevesinde hazırlanır.

(2) Değişiklik önerileri, değişiklik tekliflerine ilişkin İzleme Komitesinin onayının alınmasını müteakip Komisyona, Ulusal Katılım Öncesi Yardım Koordinatörüne ve Ulusal Yetkilendirme Görevlisine gönderilir.

(3) Programa ilişkin değişiklik önerilerinin Komisyon tarafından kabul edilmesinin ardından ilgili merciler bilgilendirilir.

Teknik destek tedbiri

MADDE 13 – (1) Programda yer alan teknik destek tedbiri kapsamında yürütülecek faaliyetler için her yıl eylem planı hazırlanır.

(2) Eylem planı İzleme Komitesinin onayına sunulur.

(3) Tedbir faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için yapılacak kamu alımlarında Komisyon tarafından onaylanan satın alma kuralları uygulanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Personel

MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelikte belirlenen iş ve işlemleri yerine getirmek üzere konusunda deneyimli ve yeterli sayıda personel, Yönetim Otoritesi Başkanının teklifi üzerine Bakanlıkça görevlendirilir.

Akreditasyon

MADDE 15 – (1) Akreditasyon çalışmaları, Komisyon ile yapılan ikili anlaşmalarda belirlenen akreditasyonkriterleri çerçevesinde Yönetim Otoritesi tarafından yürütülür.

(2) Bakanlık bu konuda gerekli her türlü tedbiri alır.

Çalışmalarda işbirliği

MADDE 16 – (1) Yönetim Otoritesi, görev ve sorumlulukların etkin, etkili, zamanında ve verimli bir şekilde yerine getirilmesi için Bakanlık birimleri, ihtiyaca göre Bakanlıkça belirlenen ilgili kamu kurum/kuruluşları ve sivil toplum kuruluşları ile gerekli işbirliği, uyum ve koordinasyon içerisinde çalışmalarını yürütür.

Denetim

MADDE 17 – (1) Katılım Öncesi Yardım Aracının yönetim ve kontrol mekanizmalarının işlerliği ve etkinliği Denetim Otoritesi tarafından denetlenir. Ayrıca, Yönetim Otoritesi Bakanlık bünyesinde yer aldığından İç Denetim Birimi tarafından da denetlenir. Yönetim Otoritesi istenen her türlü bilgi, belge, kayıt, rapor ve bilgi sistemlerini sunmak ve bu bilgileri denetime hazır bulundurmak zorundadır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik ile, 22/6/2012 tarihli ve 28331 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırsal Kalkınma Programı Yönetim Otoritesinin Görevleri ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükümleri

MADDE 19 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce başlamış ve devam eden iş ve işlemler tamamlanıncaya kadar 22/6/2012 tarihli ve 28331 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırsal Kalkınma Programı Yönetim Otoritesinin Görevleri ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri geçerlidir.

Yürürlük

MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

29 Eylül 2016 PERŞEMBE               Resmî Gazete                            Sayı : 29842

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, kenevire bağlı uyuşturucu madde üretiminin engellenmesinin sağlanması için izinli kenevir yetiştiriciliğine ve izinsiz kenevir yetiştiriciliğine dair yapılacak işlemlere ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, kenevir yetiştiriciliği yapılmasına izin verilecek il ve ilçelerin tespitine, yetiştiricilik izinlerinin verilmesine, izinli ve izinsiz kenevir yetiştiriciliğine yönelik uygulanacak işlemler ile gerekli kontrollere ve bu kontrollerde görev alacak personelin niteliklerine yönelik hükümleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 3/6/2011 tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi ile 12/6/1933 tarihli ve 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi  Hakkında Kanunun 23 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

b) Çiftçi: Kenevir yetiştiriciliği yapan ÇKS’ye kayıtlı gerçek veya tüzel kişileri,

c) Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS): 27/5/2014 tarihli ve 29012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliği ile oluşturulan ve çiftçilerin kimlik, arazi ve ürün bilgileri ile tarımsal desteklemelere ilişkin bilgilerin de kayıt altına alındığı veri tabanını,

ç) İl müdürlüğü: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı il müdürlüğünü,

d) İlçe müdürlüğü: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ilçe müdürlüğünü,

e) Kenevir: Lif, tohum, sap ve benzeri amaçlarla yapılan yetiştiricilik yanında, farklı organlarından münhasıran esrar elde edilebilen, mahalli olarak bazı yörelerde kendir, hint keneviri, çedene veya çetene olarak isimlendirilen; cannabis cinsine bağlı bütün tür ve alt türlere ait bitkileri,

f) Kenevir yetiştiriciliği: Her ne maksatla olursa olsun kenevir tohumunun çimlendirilmesinden veya vegetatif aksamın çoğaltılmasından hasada kadar yapılan tüm tarımsal uygulamaları,

g) Lif: Kenevir saplarından elde edilen ve birçok maksatla kullanılan bitkisel materyali,

ğ) Teknik personel: Bakanlık il veya ilçe müdürlüğünde görevli ziraat mühendisini, bulunmadığı halde ziraat teknisyenini,

h) Tohum: Kenevir yetiştiriciliği sonucunda elde edilen gıda veya yem olarak kullanılabilen bitki organını,

ı) Tohumluk: Kenevirin çoğaltımı için kullanılan tohum veya fide gibi üretimde kullanılabilen her türlü vegetatif bitki kısımlarını,

i) Üretim dönemi: Takvim yılında kenevirin ekim tarihi ile hasat tarihi arasındaki  süreyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Yetiştiricilikle İlgili Hükümler

Yetiştiricilik izni verilebilecek bölgeler

MADDE 5 – (1) İzinli kenevir yetiştiriciliği; Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak illerinde ve bu illerin bütün ilçelerinde yapılabilir.

(2) Birinci fıkrada izin verilen il ve ilçelerin dışında kenevir yetiştiriciliği yasaktır. Ancak, bu Yönetmelik çerçevesinde belirlenen hükümlere uymak şartı ile bilimsel araştırma amacıyla ana veya tali bitki olarak kenevir yetiştiriciliğine birinci fıkrada belirlenen bölgeler dışında da Bakanlıkça izin verilebilir.

İhtiyaç hallerinde yetiştiricilik bölgesi ihdas ve iptali

MADDE 6 – (1) İhtiyaç hallerinde kenevir yetiştiricilik bölgelerini azaltmak veya çoğaltmak Bakanlık yetkisindedir. Bu kapsamda, Bakanlık yeni yetiştiricilik bölgeleri ihdas edebileceği gibi mevcut yetiştirme bölgelerini de iptal edebilir.

Yetiştiricilik izni müracaatı

MADDE 7 – (1) Lif, tohum, sap ve benzeri amaçlara yönelik izinli kenevir yetiştiriciliği yapmak isteyen çiftçiler, 1 Ocak-1 Nisan tarihleri arasında yetiştiricilik yapacakları yerin en büyük mülki idare amirliğine;

a) Başvuru sahibinin kenevir yetiştiriciliği amacını belirtir Ek-1’de yer alan örneğe uygun başvuru formu,

b) Çiftçinin daha önce izinsiz kenevir ekme, uyuşturucu imal etme, dağıtma, ticaretini yapma veya kullanma suçu işlemediğine, yetiştiricilik izni verilmesini müteakip bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak hareket edeceğine ilişkin Ek-2’de yer alan örneğe uygun taahhütname,

c) Üretim yılına ilişkin ÇKS belgesi,

ç) Üretim yerinin toplam yüzölçümü ile ada/parsel numarasını gösterir kroki, kadastro geçmemiş yerlerde ise ÇKS’ ye uygun keşif raporu,

d) Nüfus kayıt örneği,

ile başvuruda bulunurlar.

(2) Üniversiteler, Bakanlık araştırma enstitüleri ile araştırma izni bulunan kuruluşlardan, bilimsel araştırmalar için ana veya tali bitki olarak kenevir yetiştiriciliği yapmak isteyenler, birinci fıkrada belirtilen tarihlere bağlı kalmaksızın, yetiştiricilik yapacakları ilin en büyük mülki idare amirliğine;

a) Bilimsel araştırma yapmak isteyen kurum yetkilisinin yazılı müracaatı,

b) Araştırmanın amacını, materyal ve yöntemi ile araştırma süresini gösterir ayrıntılı proje dokümanı,

c) Üretim yerinin toplam yüzölçümü ile krokisi, varsa ada/parsel numarası,

ç) Araştırma ekibinde yer alanların onaylı listesi ve nüfus kayıt örnekleri,

d) Araştırma ekibinde yer alanların daha önce izinsiz kenevir ekme, uyuşturucu imal etme, dağıtma, ticaretini yapma veya kullanma suçu işlemediğine,  yetiştiricilik izni verilmesini müteakip bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak hareket edeceğine ilişkin Ek-2’de yer alan örneğe uygun taahhütname,

ile birlikte başvuruda bulunurlar.

Yetiştiricilik izni ve iptali

MADDE 8 – (1) Kenevir yetiştiriciliği izni için müracaat edenlerin başvuruları kayıt altına alınır. İl veya ilçe müdürlüğü kendilerine ulaşan müracaatları bu Yönetmelik hükümlerince aşağıdaki şekilde inceler. İl veya ilçe  müdürlüğü;

a) Müracaat edenlerin 2313 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi ile 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 188 ilâ 192 nci ve 297 nci maddelerinde yazılı suçlardan birini işleyip işlemediğine ilişkin Cumhuriyet Savcılığından bilgi talep eder.

b) Yetiştiricilik yapılacak yeri, başvuruda ibraz edilen belgeleri dikkate alarak yerinde inceler ve yapılan birinci inceleme için Ek-3’e uygun şekilde kenevir yetiştiriciliği arazi kontrol tutanağı düzenler.

c) Yetiştiricilik yapılan alanın bulunduğu mahalli, bu mahallin yerleşim yerine veya ana yollara olan uzaklığını, arazinin bulunduğu topoğrafik koşullar ile personel ve ekipman durumu açısından yetiştiricilik yapılacak yerin etkin bir şekilde kontrol edilebilme imkanını dikkate alır.

(2) 5 inci maddenin  birinci fıkrasında belirtilen yerlerde kenevir yetiştirmek amacıyla yapılan müracaatlar, il veya ilçe müdürlüğünce  birinci fıkra hükümleri çerçevesinde değerlendirilir ve uygun görülen müracaatlara il veya  ilçe müdürlüğünün teklifi, başvurulan mahallin en  büyük mülki  idare  amirinin  onayı  ile Ek-4/A’ya uygun olarak düzenlenmiş yetiştiricilik izin belgesi, uygun görülen bilimsel araştırma amacına yönelik yetiştiricilik izni müracaatlarında ise il müdürlüğünün teklifi mahallin en  büyük mülki  idare amirinin onayı ile Ek-4/B’ye uygun olarak düzenlenmiş bilimsel araştırma amacına yönelik yetiştiricilik izin belgesi verilir.

(3) Yetiştiricilik izni; lif, tohum, sap ve benzeri amaçlara yönelik başvurularda en fazla bir üretim dönemi, bilimsel araştırmalar için yapılan başvurularda proje uygulama süresi dikkate alınarak en fazla üç yıl geçerlidir.

(4) Bilimsel araştırmaya yönelik kenevir yetiştiriciliğinde araştırmanın amacı, materyal ve yöntemi, araştırma süresi ile proje ekibinde değişiklik olması durumunda bu değişiklik ve gerekçesi bilimsel araştırma yapan kurum tarafından on iş günü içerisinde ilin en büyük mülki idare amirliğine bildirilir. Araştırmanın amacı, materyal ve yöntemi ile araştırma süresinde değişiklik olması durumda bu madde hükümleri çerçevesinde il müdürlüğünün teklifi ilin en  büyük mülki  idare amirinin onayı ile izin belgesi yenilenir.  Proje ekibinde değişiklik olması durumunda proje ekibine ilişkin bilgi ve belgeler ile Ek-2’ye uygun taahhütname yenilenir.

(5) Yetiştiricilik izni için yapılacak müracaatlar, müracaatın il veya ilçe müdürlüğüne ulaşmasını müteakip bir ay içerisinde sonuçlandırılır. Ancak, Bakanlık görüşüne başvurulan durumlarda bu süre üç aya kadar uzatılabilir.

(6) Uygun görülmeyen müracaatlar, il veya ilçe müdürlüğünce gerekçeleri ile birlikte ilgililere yazılı olarak bildirilir. Bu kararlara karşı itirazlar, kararın ilgiliye tebliğinden itibaren en fazla beş iş günü içerisinde üst makama yapılır. Üst makam ilçe müdürlüğüne yapılan müracaatlarda il müdürlüğü, il müdürlüğüne yapılan müracaatlarda ise Bakanlıktır. İtirazlar, onbeş iş günü içerisinde karara bağlanarak ilgiliye yazılı olarak tebliğ edilir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.

(7) İl veya ilçe müdürlüğü, düzenlediği kenevir yetiştiriciliği izin belgesinin bir örneğini ve yetiştiricilik yapılacak alanın krokisini ilgili mülki idare amirliği aracılığıyla mahallin kolluk birimlerine bildirir.

(8) Yetiştiricilik izni verilenlerin bu Yönetmeliğe aykırı hareket ettiğinin tespit edilmesi halinde yetiştiricilik izinleri iptal edilir.

Yetiştiricilikte dikkat edilecek hususlar

MADDE 9 – (1) Kenevir yetiştiriciliği yapan çiftçiler veya bilimsel amaçlı araştırmada görev alanlar;

a) İzin belgesinde belirtilen amaca uygun yetiştiricilik yapmak ve yetiştiricilik amacına aykırı iş ve işlemlerin yapılmasını engelleyecek tedbirleri almakla,

b) Kamu görevlilerinin yetiştiricilik alanında yapacağı kontrollere yardımcı olmakla,

c) Hasat sonrasında esrar elde edilmesini önlemek için kenevir bitkisinin yan dal, yaprak ve çiçek gibi artıkları derhal imha etmekle,

ç) Bilimsel araştırmalar amacıyla yapılan kenevir yetiştiriciliğinde, elde edilen kenevir veya ürünlerine yönelik yapılan işlemleri, takvim yılı içerisinde yetiştiricilik izni veren il veya ilçe müdürlüğüne bildirmekle,

yükümlüdür.

(2) Yetiştiricilik sonunda elde edilen tohumluk için 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu hükümleri esas alınır. Üretim sonunda elde edilen tohumlar ise çimlendirilmemek şartıyla ilgili mevzuata uygun olarak kullanılır.

İzinsiz yetiştiriciliğe ilişkin işlemler

MADDE 10 – (1) Hangi amaca yönelik olursa olsun izinsiz yetiştirilen kenevir, 2313 sayılı Kanun hükümlerine göre imha edilir ve konu adli mercilere intikal ettirilir.

(2) İzinsiz kenevir yetiştiriciliğine ilişkin tespit veya imha işlemlerinde, kolluk birimleriyle birlikte teknik personel tarafından Ek-6’ya uygun rapor tanzim edilir.

(3) İzin belgesi alınmasına rağmen belgede belirtilen alandan fazla yerde veya izin belgesinde kayıtlı yerden başka yerde yetiştiricilik yapanlar ile izin belgesinde belirtilen amaç dışında yetiştiricilik yapanlar hakkında da bu madde hükümleri uygulanır.

(4) Bakanlık, izinsiz yetiştirilen kenevirlerin sökülmesi, toplanması, taşınması ve imhasının daha hızlı ve kolay yapılabilmesine imkan veren yeni metodlara yönelik tavsiyelerde bulunur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kontroller ile İlgili Hükümler

Kontrol merci

MADDE 11 – (1) Kenevir yetiştiriciliği için izin verilen yerler, il veya ilçe müdürlüklerindeki teknik personel tarafından ekimden hasada kadar devamlı kontrol altında tutulur ve bu yerlerde amaca yönelik yetiştiricilik yapılıp yapılmadığı izlenir.

(2) Yetiştiricilik izni verilen bölgeler dışında yapılan kenevir yetiştiriciliği, il veya ilçe müdürlükleri ve mahallin kolluk birimleri tarafından birlikte izlenir ve tespiti halinde 10 uncu madde hükümleri uygulanır.

Kontrollerde görevli personel

MADDE 12 – (1) İl veya ilçe müdürlüklerinde, yeterli sayıda teknik personel görevlendirilir. Görevlendirilen teknik personele ait liste her yıl Ocak ayı sonuna kadar kolluk birimlerine bildirilir. Ayrıca görevlendirilen teknik personelin, Bakanlığa bildirilmek suretiyle kenevir tarımı ve kontrolü hususlarında hizmet içi eğitime katılması sağlanır.

(2) İhtiyaç halinde, teknik personel asli görev mahalli dışında Bakanlık onayı ile farklı il veya ilçelerde kontrol, tespit ve/veya imha işlemlerinde görevlendirilebilir.

(3) Bu Yönetmeliğin tanımladığı görevleri icra etmek üzere teknik personelin her türlü ihtiyaçları, görevli oldukları il veya ilçe müdürlüklerince karşılanır.

Kontrollerde dikkat edilecek hususlar

MADDE 13 – (1) Kontrollerde esas amaç; izinsiz yetiştiricilik ile uyuşturucu madde üretimine mani olmanın yanı sıra, izinli kenevir üretiminde eğitim ve yayım çalışmaları ile tetrahydrocannabinol (THC) maddesi düşük kenevir çeşitleri kullanılarak uygun tekniklerle üretimin yapılmasını sağlamaktır.

(2) Teknik personelce yapılacak kontrollerde;

a) Yetiştiricilik izninde belirtilen bilgiler ile kenevir ekim alanındaki mevcut durum karşılaştırılır.

b) İzin belgesinde belirtilen kenevir ekim alanından fazla yerde veya izin belgesinde kayıtlı yerden başka yerde kenevir yetiştiriciliği yapılmasına müsaade edilmez.

c) Üretimin her aşamasında yapılan uygulamaların, Ek-4’de belirtilen yetiştiricilik amacına uygun olup olmadığı incelenir. Kenevirin, yetiştiricilik amacı dışında kullanılmasına müsaade edilmez.

ç) Hasat sonrasında esrar elde edilmesini önlemek için kenevir bitkisinin yan dal, yaprak ve çiçek gibi artıkları ilgili mevzuata uygun olarak derhal imha ettirilir.

d) Her kontrolden sonra tespit edilen hususlar, Ek-5’teki arazi kontrol kartlarına işlenerek kayıt altına alınır.

Kontrol zamanı

MADDE 14 – (1) İl veya ilçe müdürlükleri teknik personelince kenevir yetiştiriciliği izni verilen yerler kenevirin ekiminden hasada kadar en az ayda bir defa kontrol edilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 15 – (1) 21/10/1990 tarihli ve 20672 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kenevir Ekimi ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmeliğin uygulanması

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 21/10/1990 tarihli ve 20672 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kenevir Ekimi ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik hükümlerince düzenlenen kenevir ekim izin belgeleri 31/12/2016 tarihine kadar geçerlidir.

Yürürlük

MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

Ekler için tıklayınız

11 Ekim 2016 SALI                       Resmî Gazete                            Sayı: 29854

YÖNETMELİK

Türkiye İş Kurumundan:

ÖZEL İSTİHDAM BÜROLARI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; özel istihdam bürolarının kurulması ve faaliyetleri ile incelenmesine, kontrolüne, denetim ve teftişine ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 7 nci maddesi, 25/6/2003 tarihli ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 17 nci 18 inci ve 19 uncu maddeleri ile 32 nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Bakan: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanını,

b) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

c) Geçici işçi: Geçici işçi sağlama sözleşmesi kapsamında özel istihdam bürosu aracılığıyla başka bir işverene ait işyerinde çalıştırılan işçiyi,

ç) Geçici işçi çalıştıran işveren: Özel istihdam bürosundan geçici işçi sağlama sözleşmesi ile geçici iş ilişkisi kapsamında işçi temin eden işvereni,

d) Geçici işçi sağlama sözleşmesi: Özel istihdam bürosu ile işveren arasında işçinin, iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici iş ilişkisi kapsamında yapılan yazılı sözleşmeyi,

e) Hizmet merkezi: Çalışma ve İş Kurumu hizmet merkezini,

f) İl müdürlüğü: Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğünü,

g) İş sözleşmesi: Özel istihdam bürosunun geçici iş ilişkisi kurmasını teminen işçi ile özel istihdam bürosu arasında yapılan sözleşmeyi,

ğ) Kanun: 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununu,

h) Kurum: Türkiye İş Kurumunu,

ı) Merkez büro: Özel istihdam bürosunun hukuki ve idari faaliyetleri ile aracılık faaliyetinin yürütüldüğü yeri,

i) Nitelikli personel: Meslekî Yeterlilik Kurumunca onaylanan iş ve meslek danışmanı meslekî yeterlilik belgesine sahip olan ya da en az ön lisans düzeyinde; bilgi yönetimi, büro yönetimi ve yönetici asistanlığı, halkla ilişkiler ve tanıtım, insan kaynakları yönetimi, işletme yönetimi bölümleri veya lisans düzeyinde; siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler, iktisat, işletme veya yönetim bilimleri fakültelerinden mezun olmuş kişiyi,

j) Özel istihdam bürosu: İş arayanların elverişli oldukları işlere yerleştirilmesine ve çeşitli işler için uygun işçiler bulunmasına aracılık yapmak ve/veya geçici iş ilişkisi kurma faaliyeti yürütmek üzere Kurum tarafından izin verilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan büroları,

k) Özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi: 4857 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde aranan koşullar çerçevesinde, Kurumca izin verilen özel istihdam bürosunun bir işverenle geçici işçi sağlama sözleşmesi yaparak işçisini geçici olarak bu işverene devretmesini,

l) Şube: Merkez büroya bağlı olarak özel istihdam bürosu faaliyetlerini yürüten, bulundukları yerin ticaret siciline kayıtlı ve Kuruma karşı sorumluluklarını yerine getirme yükümlülüğünde olan, merkez büro ile aynı ilde ya da başka bir ilde kurulmuş ve merkez büronun ticaret unvanını şube olduğunu belirterek kullanan birimi,

m) Teminat: Kanunun 17 nci maddesinde yer alan kat’î ve süresiz banka teminat mektuplarını ya da nakit olarak ödenen Türk Lirasını,

n) Yetkili kişi: Özel istihdam bürosunu temsil ve ilzama yetkili kişi veya kişileri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Özel İstihdam Bürolarının Aracılık Faaliyetleri

Aracılık faaliyetlerine ilişkin hükümler

MADDE 4 –

(1) Özel istihdam büroları:

a) İş ve işçi bulmaya aracılık faaliyeti yapar.

b) İşgücü piyasası ile istihdam ve insan kaynaklarına yönelik hizmetleri yürütebilir.

c) Mesleki eğitim düzenleyebilir.

(2) Aracılık faaliyeti, iş arayanlar ya da işverenlerle bir işyerinde birebir görüşme yapılarak ve/veya9/6/2004 tarihli ve 5187 sayılı Basın Kanununda yazılı araçlarla ya da radyo, televizyon, video, internet, kablolu yayın veya elektronik bilgi iletişim araçları ve benzer yayın araçlarından biri ile de görüşme yapılmaksızın sunulabilir.

(3) Özel istihdam büroları, kamu kurum ve kuruluşlarının kadro ve pozisyonları için aracılık faaliyeti yapamaz.

(4) Kurumdan izin almaksızın; bir işyerinde veya 5187 sayılı Kanunda yazılı araçlarla ya da radyo, televizyon, video, internet, kablolu yayın veya elektronik bilgi iletişim araçları ve benzeri yayın araçları ile iş ve işçi bulmaya aracılık yapılamaz. Basın ve yayın kuruluşları ile diğer bilgi iletişim araçları vasıtasıyla iş ve işçi bulmaya aracılık faaliyeti gösteren kişilere ait reklam ve ilanların yayını yapılamaz.

(5) Özel istihdam bürolarının aracılık faaliyeti kapsamında yurt dışına işçi göndermesi hâlinde, işçilerin yurt dışı hizmet akitlerinin Kuruma onaylatılması zorunludur.

(6) Özel istihdam bürolarının aracılık faaliyetleri ile ilgili olarak;

a) 22 nci maddenin ikinci fıkrasında öngörülenler dışında, iş arayanlarla bedel alınması konusunda yapılan anlaşmalar veya onlardan herhangi bir şekilde menfaat sağlamaları hâlinde özel istihdam büroları ile işverenler arasında yapılmış bulunan anlaşmalar,

b) İşçinin kayıt dışı çalışması, sendikaya üye olması veya olmaması ya da asgari ücretin altında ücret ödenmesi şartlarını taşıyan anlaşmalar,

c) Bir işverenin veya iş arayanın, işe yerleştirme faaliyeti için diğer özel istihdam bürolarından veya Kurumdan hizmet almalarını engelleyen anlaşmalar,

geçersizdir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Özel İstihdam Bürolarının Geçici İş İlişkisi Faaliyetleri

Geçici iş ilişkisi kurulabilecek haller ve süreler

MADDE 5 –

(1) Kurumca izin verilen özel istihdam büroları geçici iş ilişkisi kurabilir.

(2) Özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi, Kurumca izin verilen özel istihdam bürosunun bir işverenle geçici işçi sağlama sözleşmesi yaparak bir işçisini geçici olarak bu işverene devri ile;

a) 4857 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin beşinci fıkrası ile 74 üncü maddesinde belirtilen hâllerde, işçinin askerlik hizmeti hâlinde ve iş sözleşmesinin askıda kaldığı diğer hâllerde,

b) Mevsimlik tarım işlerinde,

c) Ev hizmetlerinde,

ç) İşletmenin günlük işlerinden sayılmayan ve aralıklı olarak gördürülen işlerde,

d) İş sağlığı ve güvenliği bakımından acil olan işlerde veya üretimi önemli ölçüde etkileyen zorlayıcı nedenlerin ortaya çıkması hâlinde,

e) İşletmenin ortalama mal ve hizmet üretim kapasitesinin geçici iş ilişkisi kurulmasını gerektirecek ölçüde ve öngörülemeyen şekilde artması hâlinde,

f) Mevsimlik işler hariç dönemsellik arz eden iş artışları hâlinde,

kurulabilir.

(3) Geçici işçi sağlama sözleşmesi; ikinci fıkranın (a) bendinde sayılan hâllerin devamı süresince, (b) ve (c) bentlerinde sayılan hâllerde süre sınırı olmaksızın, diğer bentlerde sayılan hâllerde ise en fazla dört ay süreyle kurulabilir. Yapılan bu sözleşme ikinci fıkranın (f) bendi hariç toplam sekiz ayı geçmemek üzere en fazla iki defa yenilenebilir. Geçici işçi çalıştıran işveren, belirtilen sürenin sonunda aynı iş için altı ay geçmedikçe yeniden geçici işçi çalıştıramaz.

(4) Kurumdan izin almaksızın bir işyerinde veya 5187 sayılı Kanunda yazılı araçlarla ya da radyo, televizyon, video, internet, kablolu yayın veya elektronik bilgi iletişim araçları ve benzeri yayın araçları ile geçici iş ilişkisi kurulamaz. Basın ve yayın kuruluşları ile diğer bilgi iletişim araçları vasıtasıyla Kurumdan izin almadan geçici iş ilişkisi kurma faaliyeti gösteren kişilere ait reklam ve ilanların yayını yapılamaz.

(5) Özel istihdam bürolarının geçici iş ilişkisi kurmak suretiyle yurt dışına işçi göndermesi hâlinde, işçilerin yurt dışı hizmet akitlerinin Kuruma onaylatılması zorunludur.

Geçici iş ilişkisinin kurulması

MADDE 6 –

(1) Geçici iş ilişkisinde işveren özel istihdam bürosudur.

(2) Özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi, geçici işçi ile iş sözleşmesi, geçici işçi çalıştıran işveren ile geçici işçi sağlama sözleşmesi yapmak suretiyle yazılı olarak kurulur.

(3) Özel istihdam bürosu ile geçici işçi çalıştıran işveren arasında yapılacak geçici işçi sağlama sözleşmesinde; sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi, işin niteliği, özel istihdam bürosunun hizmet bedeli, varsa geçici işçi çalıştıran işverenin ve özel istihdam bürosunun özel yükümlülükleri yer alır.

(4) Sözleşmeye, geçici işçinin Kurumdan veya bir başka özel istihdam bürosundan hizmet almasını ya da iş görme edimini yerine getirdikten sonra geçici işçi olarak çalıştığı işveren veya farklı bir işverenin işyerinde çalışmasını engelleyen hükümler konulamaz.

(5) Geçici işçi ile yapılacak iş sözleşmesinde, işçinin ne kadar süre içerisinde işe çağrılmazsa haklı nedenle iş sözleşmesini feshedebileceği belirtilir. Bu süre üç ayı geçemez.

Geçici iş ilişkisi kurulamayacak haller

MADDE 7 –

(1) 4857 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi kapsamında toplu işçi çıkarılan işyerlerinde sekiz ay süresince, kamu kurum ve kuruluşlarında ve yer altında maden çıkarılan işyerlerinde bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi kurulamaz.

(2) Geçici işçi çalıştıran işveren, grev ve lokavtın uygulanması sırasında 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 65 inci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla geçici iş ilişkisiyle işçi çalıştıramaz.

Geçici işçi çalıştırma koşulları

MADDE 8 –

(1) 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen durumlarda geçici iş ilişkisi ile çalıştırılan işçi sayısı, işyerinde çalıştırılan işçi sayısının dörtte birini geçemez. Ancak, on ve daha az işçi çalıştırılan işyerlerinde beş işçiye kadar geçici iş ilişkisi kurulabilir.

(2) İşçi sayısının tespitinde, kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür.

(3) Geçici işçi sağlama sözleşmesi ile çalışan işçi sayısı, 4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin uygulanmasında özel istihdam bürosu ve geçici işçi çalıştıran işverenin işçi sayısına dâhil edilmez.

(4) Geçici işçi çalıştıran işveren, iş sözleşmesi feshedilen işçisini fesih tarihinden itibaren altı ay geçmeden geçici iş ilişkisi kapsamında çalıştıramaz.

Geçici işçi çalıştıran işverenin hak ve yükümlülükleri

MADDE 9 –

(1) Geçici işçi çalıştıran işveren:

a) İşin gereği ve geçici işçi sağlama sözleşmesine uygun olarak geçici işçisine talimat verme yetkisine sahiptir.

b) İşyerindeki açık iş pozisyonlarını geçici işçisine bildirmek ve Kurum tarafından istenecek belgeleri 25 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen sürelerle saklamakla yükümlüdür.

c) Geçici işçinin iş kazası ve meslek hastalığı hâllerini özel istihdam bürosuna derhâl, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 13 ve 14 üncü maddelerine göre ilgili mercilere bildirmekle yükümlüdür.

ç) Geçici işçileri çalıştıkları dönemlerde, işyerindeki sosyal hizmetlerden eşit muamele ilkesince yararlandırır.

d) İşyerindeki geçici işçilerin istihdam durumuna ilişkin bilgileri varsa işyeri sendika temsilcisine bildirmekle yükümlüdür.

e) 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 17 nci maddesinin altıncı fıkrasında öngörülen eğitimleri vermekle ve iş sağlığı ve güvenliği açısından gereken tedbirleri almakla yükümlüdür.

(2) Geçici işçinin, geçici işçiyi çalıştıran işverenin işyerindeki çalışma süresince temel çalışma koşulları, bu işçilerin aynı işveren tarafından aynı iş için doğrudan istihdamı hâlinde sağlanacak koşulların altında olamaz.

(3) 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen durumlarda kurulan geçici iş ilişkisinde, geçici işçi çalıştıran işveren, işyerinde bir ayın üzerinde çalışan geçici işçilerin ücretlerinin ödenip ödenmediğini çalıştığı süre boyunca her ay kontrol etmekle yükümlüdür.

(4) Geçici işçi çalıştıran işveren, ödenmeyen ücretler mevcut ise bunlar ödenene kadar özel istihdam bürosunun alacağını ödemeyerek, özel istihdam bürosunun alacağından mahsup etmek kaydıyla geçici işçilerin en çok üç aya kadar olan ücretlerini doğrudan işçilerin banka hesabına yatırır.

(5) Ücreti ödenmeyen işçiler ve ödenmeyen ücret tutarları, geçici işçi çalıştıran işveren tarafından il müdürlüğüne veya hizmet merkezine ödeme gününden itibaren on beş gün içinde bildirilir.

Geçici işçinin yükümlülükleri

MADDE 10 –

(1) Geçici işçi, işverenin vermekle yükümlü olduğu 6331 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrasında öngörülen eğitimlere katılmakla yükümlüdür.

(2) Geçici işçi, işyerine ve işe ilişkin olmak kaydıyla kusuru ile neden olduğu zarardan, geçici işçi çalıştıran işverene karşı sorumludur.

(3) Geçici işçi, geçici işçi çalıştıran işverenden özel istihdam bürosunun hizmet bedeline mahsup edilmek üzere avans veya borç alamaz.

Özel istihdam bürosunun yükümlülükleri

MADDE 11 –

(1) Sözleşmede belirtilen sürenin dolmasına rağmen geçici iş ilişkisinin devam etmesi hâlinde, geçici işçi çalıştıran işveren ile işçi arasında sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi kurulmuş sayılır. Bu durumda, özel istihdam bürosu işçinin geçici iş ilişkisinden kaynaklanan ücretinden, işçiyi gözetme borcundan ve sosyal sigorta primlerinden sözleşme süresiyle sınırlı olmak üzere sorumludur.

(2) Özel istihdam bürosu işçisine ilişkin 6331 sayılı Kanun, 5510 sayılı Kanun ile 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı Kanundan doğan yükümlülükler, 4857 sayılı Kanunun 7 nci maddesi saklı kalmak kaydıyla, özel istihdam bürosu tarafından yerine getirilir.

(3) Özel istihdam bürosu geçici işçilerin ücretinin ödendiğini gösteren belgeleri aylık olarak geçici işçi çalıştıran işverene ibraz etmekle yükümlüdür.

(4) Geçici işçiler, çalışmadıkları dönemlerde özel istihdam bürosundaki eğitim ve çocuk bakım hizmetlerinden yararlandırılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Özel İstihdam Bürosu Faaliyet İzni ile Geçici İş İlişkisi Yetkisi

İçin Gerekli Belge ve Koşullar

Özel istihdam bürosu faaliyet izni için gerekli belgeler

MADDE 12 –

(1) Özel istihdam bürosu açmak için başvuru formu ile birlikte;

a) Yetkili kişilere ait T.C. kimlik numarası beyanı ve yabancı uyruklu kişiler için Bakanlıktan alınan çalışma izin belgesinin örneği,

b) Yetkili kişilere ait en az lisans düzeyinde öğrenim belgesinin onaylı örneği, yurtdışı okullardan mezun olanlar için yeminli mütercimlerce Türkçeye tercüme edilmiş diploma örneği,

c) Yetkili kişilerin müflis olmadığına veya konkordato ilan etmemiş olduğuna ilişkin ticaret mahkemeleri ile icra, iflas dairesinden/müdürlüğünden alınmış belge,

ç) Yetkili kişilerin; 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmamaları ve buna dair yazılı adli sicil beyanı,

d) Çalıştırılacak nitelikli personelin bu Yönetmelikte belirtilen koşulları taşıdığını gösterir belge veya onaylı örneği,

e) Özel istihdam bürolarının, münhasıran iş ve işçi bulmaya aracılık faaliyetinin yapılması için tahsis edilmiş, iş arayanla görüşme yapılabilecek şartlara uygun fiziki bir mekâna ve/veya internet sayfasına sahip olunduğuna ilişkin beyanı,

f) İş arayanlara, işe yerleştirmelere ve açık işlere ilişkin kayıtların ve istatistikî bilgilerin elektronik ortamda derlenmesine, kayıt ve muhafazasına ve elektronik iletişime uygun teknik donanıma sahip olunduğuna dair beyan,

g) Tacir sıfatı kazanmış olanlar için kuruluş ve değişikliklere ilişkin ticaret sicili gazeteleri ile kayıtlı oldukları ticaret veya sanayi odalarından alınmış faaliyet belgesi, tacir sıfatı taşımayan diğer tüzel kişiler için ise kurmuş oldukları iktisadi işletmenin iş ve işçi bulmaya aracılık yapacağını içerir hükmün yer aldığı ticaret sicil, esnaf sicil kaydı, tüzük veya bunlara ilişkin internet çıktısı,

ğ) Yetkili kişilere ait imza sirküleri,

h) Vergi numarası,

il müdürlüğü veya hizmet merkezine ibraz edilir.

(2) Kurum tarafından ayrıca gerek görülmesi halinde, bu maddede sayılan koşulları ispatlayıcı belgeler de istenebilir.

(3) Bu madde kapsamındaki belgeler aslı ibraz edilmek şartıyla Kurumca onaylanır.

Özel istihdam bürosu faaliyet izni için gerekli koşullar

MADDE 13 –

(1) Özel istihdam bürosu faaliyet izni verilebilmesi için;

a) Kurum alacağının bulunmaması,

b) Kurumca belirlenen masraf karşılığının ödenmiş olması,

c) Başvuru tarihinde brüt asgari ücret tutarının yirmi katına denk gelen miktarda teminat verilmesi,

gerekmektedir.

(2) Kurumca yapılan değerlendirme sonucunda belgelerinde eksiklik bulunmayanlardan; kat’i ve süresiz banka teminat mektubu ya da nakit teminat ile masraf karşılığı alındıktan sonra izin verme işlemi tamamlanır.

(3) Yetkili kişiler, nitelikli personelde aranan şartları taşımaları halinde aynı zamanda nitelikli personel de olabilir.

(4) Özel istihdam bürosu, izin başvurusunda bulunacak gerçek veya tüzel kişilerin ticaret unvanlarının, ana faaliyetlerine uygun ibareleri taşıması gerekir.

Geçici iş ilişkisi yetkisi için gerekli koşullar

MADDE 14 –

(1) Başvuru tarihinden önceki iki yıl süresince kesintisiz faaliyet gösteren Kuruma kayıtlı özel istihdam bürolarına;

a) Kurumca yapılacak inceleme sonucunda olumlu rapor düzenlenmiş olması,

b) Geçici iş ilişkisi kurma yetkisi almak üzere başvurulan tarihte brüt asgari ücret tutarının iki yüz katına denk gelen miktarda teminat verilmiş olması,

c) Kurum alacağının bulunmaması,

ç) Vadesi geçmiş vergi borcunun bulunmaması, Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması veya vergi dairesine ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borcunun 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tecil edilmiş, taksitlendirilmiş veya ilgili diğer kanunlar uyarınca yeniden yapılandırılmış olması ve bu tecil, taksitlendirme ve yapılandırmaların devam etmesi,

d) Uygun bir işyerine sahip olması,

hâlinde Kurum tarafından geçici iş ilişkisi kurma yetkisi verilebilir.

(2) Bakanlıkça uygun görülmesi hâlinde, başvuru tarihinden önceki altı ay süresince kesintisiz faaliyet gösteren Kuruma kayıtlı özel istihdam bürolarına, birinci fıkranın (b) bendinde öngörülen teminat miktarının iki katı tutarında teminat verilmesi ve aynı fıkrada sayılan diğer koşulları taşıması şartıyla, Kurum tarafından geçici iş ilişkisi kurma yetkisi verilebilir.

Başvuruların değerlendirilmesi ve izin verilmesi

MADDE 15 –

(1) Özel istihdam bürosu faaliyet izni ile geçici iş ilişkisi kurma yetkisi almak için yapılan başvurular, gerektiğinde yerinde tespit ve inceleme yapılmak suretiyle en geç bir ay içerisinde sonuçlandırılır.

(2) İl müdürlüğü tarafından özel istihdam bürosu olarak faaliyette bulunması uygun görülen ve/veya geçici iş ilişkisi kurma yetkisi verilen gerçek veya tüzel kişilere yazılı olarak bilgi verilir ve özel istihdam bürosu izni ve/veya geçici iş ilişkisi kurma yetkisi sisteme kaydedilir ve Kurum internet sayfasında ilan edilir.

(3) Kurumca verilen izinler üç yıl süreyle geçerlidir. İzin süresi, iznin sona erme tarihinden en az on beş gün önce yazılı talepte bulunulması, iznin verilmesinde aranan şartların mevcut olması ve yenileme masraf karşılığı ödenmesi kaydıyla üçer yıllık sürelerle yenilenebilir.

İzin belgelerinin ilanı ve logo kullanımı

MADDE 16 –

(1) Kurum tarafından verilen izin belgeleri, iş arayanlardan ücret alınmayacağı ve menfaat temin edilemeyeceği ifadesi ve ilgili il müdürlüğünün adres ve telefonlarının yer aldığı bilgiler özel istihdam bürolarında herkesin görebileceği bir yere asılır. Özel istihdam bürolarının internet ana sayfalarında da Kurum tarafından belirlenen şekilde bu bilgilere yer verilir.

(2) Özel istihdam büroları tarafından kullanılan her türlü başlıklı kâğıt, tabela, afiş ve ilanlarda Kurumca belirlendiği şekilde logo kullanılması zorunludur.

Şube açılması

MADDE 17 –

(1) Özel istihdam büroları, bulundukları yerin ticaret siciline kayıtlı olmak ve Kuruma bilgi vermek kaydıyla aynı ilde veya başka bir ilde şube açabilir.

(2) Şube açabilmek için, nitelikli personel çalıştırma ve gerekli teminat yatırma zorunluluğu aranmaz.

(3) Özel istihdam büroları, Kurumdan izin almak şartıyla sistem ve markalarını 12 nci, 13 üncü ve 14 üncü maddelerinde sayılan koşulları yerine getiren üçüncü kişilere kullandırabilir veya temsilcilik verebilirler.

(4) Özel istihdam büroları, şubelerinin faaliyetlerinden ve Kuruma karşı olan yükümlülüklerinden birlikte sorumludur.

İmza yetkisi

MADDE 18 –

(1) Özel istihdam bürolarının Kurumla yaptıkları yazışmalarda ve faaliyetleri ile ilgili hazırladıkları her türlü belgede özel istihdam bürosu kaşesinin bulunması zorunludur.

(2) Yetkili kişiler kaşe altına atılan her türlü imzadan sorumlu olup, kendileri dışında imza atabileceklere ilişkin düzenlenen belgeleri, istenildiğinde Kuruma ibraz etmekle yükümlüdürler.

(3) Yetkili kişiler özel istihdam bürolarının internet ortamındaki faaliyetlerinden de sorumludur.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Teminat ve Masraf Karşılığı

Teminat miktarı

MADDE 19 –

(1) Kurumca yapılan değerlendirme sonucunda özel istihdam büroları;

a) Faaliyet izni verilmeden önce 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince brüt asgari ücret tutarının yirmi katına denk gelen miktarda,

b) Geçici iş ilişkisi kurma yetkisi verilmeden önce 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince brüt asgari ücret tutarının iki yüz katına denk gelen miktarda,

kat’î ve süresiz banka teminat mektubunu Kuruma ibraz etmek ya da nakit Türk Lirası olarak Kuruma ödemek zorundadır.

(2) Özel istihdam bürosunun; işçi sayısı, iş hacmi, faaliyet alanı ve şube açıp açmaması gibi hususlar değerlendirilerek geçici iş ilişkisi kurma yetkisi almak üzere Kuruma başvurulan tarihte brüt asgari ücret tutarının iki yüz katına denk gelen miktarda teminat miktarının yirmi katına kadar artırılmasına Bakan yetkilidir.

(3) Teminat miktarları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere brüt asgari ücrete göre yeniden hesaplanarak artırılır. Özel istihdam büroları şubat ayı sonuna kadar teminat miktarını tamamlamak ya da ek teminat vermek zorundadır.

(4) Özel istihdam bürolarının iflası, kapatılması, aracılık faaliyeti veya geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptali ya da işçi ücretlerinin büro tarafından ödenmemesi hâllerinde, diğer kanunlarda düzenlenen hükümlere bakılmaksızın işçi alacakları teminattan öncelikli olarak ödenir.

Teminatın iadesi

MADDE 20 –

(1) Özel istihdam bürosunun kendi isteğiyle aracılık faaliyetine veya geçici iş ilişkisi kurma yetkisi kapsamındaki faaliyetine son vermesi hâlinde teminat, işçi alacakları ile vergi dairesi, Sosyal Güvenlik Kurumu ve Kurum alacaklarının ödenmiş olduğunun belgelenmesi şartıyla özel istihdam bürosunun talebi üzerine;

a) Yenileme talebinde bulunulmaması hâlinde izin süresinin bitiminden,

b) İzin süresi içinde büronun kendi faaliyetine son verme talebinden,

itibaren bir ay içerisinde iade edilir.

(2) Ancak, ödenmemiş alacakların bulunması hâlinde iade işlemi, alacaklar sırasıyla mahsup edildikten sonra yapılır.

(3) İzin yenileme talebinin reddi hâlinde ise işçi alacakları ile vergi dairesi, Sosyal Güvenlik Kurumu ve Kurum alacaklarının mahsup edilmesinden sonra teminattan kalan miktar kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde iade edilir.

 (4) Özel istihdam bürosunun aracılık faaliyetinin ve/veya geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptal edilmesi hâlinde alınan teminatlar; sırasıyla işçi alacakları ile vergi dairesi ve Sosyal Güvenlik Kurumunun özel istihdam bürosundan olan alacakları ödendikten sonra Kuruma gelir kaydedilir.

Masraf karşılığı

MADDE 21 –

(1) Özel istihdam bürosu izin başvuruları, yenileme işlemleri ile geçici iş ilişkisi kurma yetkisi izni kapsamında alınacak masraf karşılığı Kurum tarafından her yıl yeniden belirlenir ve Kurum internet sayfasında ilan edilir.

ALTINCI BÖLÜM

Menfaat Temini, Ücret Alınabilecek Meslekler, Yazılı Sözleşme

Menfaat temini ve ücret alınabilecek meslekler

MADDE 22 –

(1) Özel istihdam büroları, iş arayanlardan ve geçici iş ilişkisi ile çalıştırılacak işçilerden aracılık faaliyeti kapsamında ve aracılık faaliyetine yönelik olarak düzenleyecekleri eğitimlerden menfaat temin edemez ve hizmet bedeli alamaz. Bu kapsamda sunulacak eğitimlerin ücretleri sadece işverenden alınır. Ancak, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında da faaliyet gösteren özel istihdam büroları, aracılık faaliyeti dışında sunacakları eğitimlerden ücret alabilir.

(2) Özel istihdam büroları aracılık faaliyetleri kapsamında sadece; profesyonel sporcu, teknik direktör, antrenör, manken, fotomodel ve sanatçı meslek gruplarında yer alanlar ile genel müdür veya bu göreve eş ya da daha üst düzey yönetici pozisyonlarında işe yerleştirilecek kişilerden ücret alabilir.

Yazılı sözleşme yapma zorunluluğu

MADDE 23 –

(1) Özel istihdam büroları, 22 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen mesleklerde ve görevlerde işe yerleştirmeler için işçi ve işveren ile yazılı sözleşme düzenler. Yapılan sözleşmelerde; iş arayanın kimlik, meslek ve eğitim bilgileri, işyerine ait bilgiler, işe yerleştirme karşılığı işçi veya işverenden alınacak ücret, işçinin çalışacağı işte alacağı brüt ücret tutarı, yerleştirilen meslek veya pozisyona ilişkin hususların bulunması zorunludur.

YEDİNCİ BÖLÜM

Özel İstihdam Bürolarının Bilgi Toplaması, Veri Kaydı ve Gizlilik

Bilgi toplama ve kullanma

MADDE 24 –

(1) Özel istihdam büroları, iş arayanlara ve işverenlere ilişkin bilgileri sadece iş ve işçi bulma faaliyeti için toplayabilir, işleme tabi tutabilir veya bunlardan yararlanabilir.

(2) 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve 4904 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi hükümleri çerçevesinde; özel istihdam bürosu, iş ve işçi bulmaya aracılık için derlediği verileri bu amaçlar dışında kullanamaz.

Kuruma bilgi, belge verme ve saklama zorunluluğu

MADDE 25 –

(1) Özel istihdam büroları; faaliyet süresi içinde unvan, faaliyet alanı, yetkili kişi, nitelikli personel, işyeri adresi, posta adresi, internet sayfası ve elektronik posta adresi değişikliklerini on gün içinde izin başvurusunu yaptıkları il müdürlüklerine veya hizmet merkezlerine bildirmek, uygulamanın takibi için gerekli olan diğer bilgi ve belgeleri de talep edilmesi halinde Kuruma ibraz etmek zorundadır.

(2) Özel istihdam büroları, yıl içerisinde yaptıkları iş ve işçi bulmaya ilişkin aracılık faaliyeti, işgücü piyasası ile istihdam ve insan kaynaklarına yönelik hizmetleri, düzenledikleri mesleki eğitim ve yetki verilmesi hâlinde kurdukları geçici iş ilişkisi ile ilgili bilgilerini kayıt altına alır ve bu bilgileri Kurum internet sayfası üzerinden sisteme kaydeder. Bu verileri içeren üçer aylık dönemlere ait raporlarını ise yine Kurum internet sayfası üzerinden Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarının yirminci günü sonuna  kadar Kuruma gönderir.

(3) Üçer aylık dönemsel raporların Kurumca incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda eksikliklerin tespit edilmesi hâlinde, raporun bir sureti eksikliklerin tamamlanması için özel istihdam bürosuna gönderilir. Belirtilen süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi hâlinde raporun bir sureti gereği yapılmak üzere ilgili mercilere gönderilir.

(4) Özel istihdam büroları, düzenleme tarihini izleyen takvim yılı başından itibaren;

a) 22 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ücret alınabilecek mesleklerle ilgili yazılı sözleşmeleri,

b) İş arayanlara ait kimlik, eğitim ve meslek bilgilerini,

c) Geçici iş ilişkisi kapsamında; geçici iş sözleşmesi imzaladıkları işçilere ait kimlik, eğitim, meslek bilgileri ile geçici işçi çalıştıran işverene ait bilgileri,

ç) Geçici işçi sağlama sözleşmesi ile geçici iş sözleşmelerini,

d) İşe yerleştirilen kişilere ait kimlik, eğitim ve meslek bilgilerini,

e) İşverenlerden alınan açık işlere ait eğitim, meslek ve iletişim bilgilerini,

f) Kurumca onaylanan yurt dışı iş sözleşmelerini,

g) Yetkili kişi dışında imza atabilecek kişilerle ilgili olarak düzenlenen belgeleri,

beş yıl süreyle saklamak ve Kurumun talebi halinde ibraz etmek zorundadır.

Gizlilik

MADDE 26 –

(1) Özel istihdam bürolarından alınan bilgilerin Kurumca kullanımında, bu bilgilerin hizmete özel olduğu hususu dikkate alınır ve bu bilgiler Kurum hizmetlerinden başka amaçla kullanılamaz.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Özel İstihdam Bürosu İzni ile Geçici İş İlişkisi Kurma Yetkisinin İptali

Özel istihdam bürosu izninin iptali

MADDE 27 –

(1) Kurumca verilen özel istihdam bürosu kurma izni;

a) İzin verilmesi için aranan şartların kaybedilmesi veya taşınmadığının sonradan anlaşılması,

b) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 26 ncı ve 27 nci madde hükümlerine aykırı davranılması,

c) Kurumdan izin almaksızın geçici iş ilişkisi faaliyeti yürütülmesi,

ç) 22 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen meslek mensupları dışında iş arayanlardan doğrudan ya da dolaylı olarak ücret alınması veya menfaat sağlanması,

d) İş arayanlara veya açık işlere ilişkin bilgilerin iş ve işçi bulma faaliyetinden başka bir amaçla toplanması ve/veya kullanılması,

e) İstenen bilgi veya belgeler ile işgücü piyasasının izlenmesi için gerekli olan iş arayanlar, açık işler ve işe yerleştirmelerle ilgili istatistiklerin Kurumca belirlenen süre içerisinde verilmemesi,

f) Çalışma izni bulunmayan yabancı işçi çalıştırıldığının tespit edilmesi,

g) Yurt dışı iş ve işçi bulma faaliyetlerine ilişkin hizmet akitlerinin Kuruma onaylatılmaması,

ğ) 4 üncü maddenin altıncı fıkrasında sayılan geçersiz anlaşmalardan herhangi birinin yapılmış olması,

h) On iki ay boyunca hiçbir işe yerleştirmeye aracılık gerçekleştirilmemiş olması,

hallerinde iptal işlemi; birinci fıkranın (a), (c) ve (h) bentlerinde belirtilen durumların tespitinde derhâl, diğer bentlerde sayılan durumlarda ise son fiilin tespit tarihinden geriye yönelik iki yıllık süre içinde aynı bentlere üç kez veya ayrı bentlere altı kez aykırı davranıldığının tespiti ile gerçekleşir ve bu işlem sonucunda özel istihdam bürosuna üç yıl süre ile izin verilmez.

(2) Şubeler için uygulanan yaptırımlar da, özel istihdam bürolarının izninin iptalinde dikkate alınır.

Geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptali

MADDE 28 –

(1) Kurumca verilen geçici iş ilişkisi kurma yetkisi;

a) Özel istihdam bürosu izninin iptal edilmesi,

b) Geçici iş ilişkisi kurulan işçi sayısının yüzde onunun ücretinin, ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir sebeplere dayanmaksızın  ödenmemesi,

c) Bir yıl içinde en az bir işçinin ücretinin, en az üç defa sözleşme ile belirlenen ücretin altında ödenmesi veya süresinde ödenmemesi,

ç) Yazılı sözleşme yapma şartına uyulmaması,

d) Geçici iş ilişkisine yönelik 4857 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde belirtilen sürelere uyulmaması,

e) İş ilişkisinde, 4857 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde düzenlenen eşit davranma ilkesine aykırı davranılması,

f) Kayıt dışı işçi çalıştırıldığının tespit edilmesi,

durumlarında (a) ve (b) bentlerinde sayılan hâllerde derhâl; diğer bentlerde sayılan hâllerde ise son fiilin tespit tarihinden geriye yönelik iki yıllık süre içinde aynı bentlere üç kez veya ayrı bentlere altı kez aykırı davranıldığının tespit edilmesi hâlinde iptal edilir ve özel istihdam bürosuna üç yıl süre ile yetki verilmez.

(2) Şubeler için uygulanan yaptırımlar da, geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptalinde dikkate alınır.

(3) Geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptali hâlinde; Kanun kapsamında yapılmış ve devam eden sözleşmelerin uygulanmasına, sözleşmede belirtilen süreler tamamlanıncaya kadar devam edilir. Ancak, özel istihdam bürosu bu dönem içerisinde geçici iş ilişkisi kurma veya geçici işçi sağlama sözleşmesini uzatma yetkisini kullanamaz.

(4) Herhangi bir nedenle özel istihdam bürosunun kapanması hâlinde geçici işçi çalıştıran işverene bu durumun tebliğ edilmesi ile geçici iş ilişkisi sona erer. İş ilişkisinin devam etmesi durumunda, geçici işçi çalıştıran işverenle işçi arasında iş sözleşmesi kurulmuş olur.

(5) Geçici işçinin iş ilişkisinden kaynaklanan alacakları 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre alınan teminattan Kurumca öncelikli olarak ödenir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Denetim ve İdari Para Cezaları

Denetim

MADDE 29 –

(1) Özel istihdam bürolarının faaliyetleri ile geçici iş ilişkisine yönelik inceleme, denetim ve teftiş 4857 sayılı Kanunda yer alan teftiş, denetim ve soruşturma hükümlerine göre Bakanlık iş müfettişlerince yapılır ve ilgili yaptırımlar uygulanır.

(2) 4857 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendi uyarınca Kuruma yapılan şikâyet bildirimleri incelenmek üzere İş Teftiş Kurulu Başkanlığına iletilir.

(3) Özel istihdam büroları iş müfettişlerinin istedikleri her türlü bilgi/belgeyi vermek ve bu bilgi/belgelerin doğruluğunu ispata yarayan defter, kayıt ve belgeleri ibraz etmek zorundadır.

İdari para cezası

MADDE 30 –

(1) Özel istihdam bürolarının mevzuata aykırı faaliyetlerine yönelik, Kanunun 20 nci maddesinde ve 4857 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen miktar ve usullere göre idari para cezası uygulanır.

ONUNCU BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 31 –

(1) 19/3/2013 tarihli ve 28592 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel İstihdam Büroları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Özel istihdam bürolarında, 3 üncü maddenin birinci fıkrasının (i) bendi gereği çalıştırılması zorunlu olan personelde bulunması gereken nitelikler 1/1/2017 tarihine kadar aranmaz.

Yürürlük

MADDE 32 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 33 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye İş Kurumu Genel Müdürü yürütür.

11 Ocak 2017 ÇARŞAMBA              Resmî Gazete                            Sayı : 29945

YÖNETMELİK

Orman Genel Müdürlüğünden:

AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROLÜ HİZMETLERİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik; orman alanını artırmak, biyolojik çeşitliliği geliştirmek ve bozulan orman ekosistemini yeniden oluşturmak amacıyla Genel Müdürlükçe veya gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak ağaçlandırma, rehabilitasyon, erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesi, mera ıslahı, ağaç ıslahı, tohum ve fidan üretimi, fidanlık ve imar-ihya çalışmaları için yapılacak harcamaların düzenlenmesine ve gelirlerin tahsilatına yönelik düzenlemeleri kapsar.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; 31/10/1985 tarihli ve 3234 sayılı Orman Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (d), (e) ve (f) bentleri ile 11, 13 ve 29 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Banka hesabı: Bölge Müdürlüğü Özel Bütçe Muhasebe Birimince ilgili Bankada açılan Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Gelirleri Hesabını,

b) Bölge Müdürlüğü: Orman Bölge Müdürlüğünü,

c) Fidanlık Müdürlüğü: Orman Fidanlık Müdürlüğünü,

ç) Genel Müdürlük: Orman Genel Müdürlüğünü,

d) İşletme Müdürlüğü: Orman İşletme Müdürlüğünü,

e) Muhasebe birimi: İdarenin muhasebe hizmetlerinin yapıldığı birimi,

f) Orman köyü: Mülki hudutları içerisinde Devlet ormanı bulunan orman içi veya orman bitişiği köyler ile 12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile orman köyü iken mahalleye dönüşen yerleşim birimlerini,

g) Proje: Özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel fidanlık uygulama projesini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Gelirlerin Takibi ve Ödeneğin Kullanımı

Gelirlerin takibi

MADDE 4 – (1) Gelirler;

a) Orman Genel Müdürlüğünce yapılacak orman emvali satışlarından;

1) Satış gelirlerinin yüzde altısı (%6),

2) Tahsisen satılan yakacak odun ve köylü pazar satışlarından satış bedelinin yüzde biri (%1),

3) Lif-yonga sanayinin ihtiyacı için verilen lif-yonga odunları tahsis bedelinin yüzde ikisi (%2),

4) Kamu kurum ve kuruluşlarına tahsisen verilen tomruk, direk, kağıtlık ve sanayi odunlarının tahsis bedelinin yüzde ikisi (%2),

5) Orman Genel Müdürlüğünce ödenen Kurumlar Vergisinin ayrıca yüzde ikisi (%2),

6) Artırmalı orman emvali satışlarında, alıcıdan tahsil edilecek bedelin yüzde üçü (%3),

oranında alınacak paylar,

b) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 52 nci maddesine göre, özel orman alanlarında verilen yapılaşma izinlerinde, onaylı bina, yol ve tesis proje bedellerinin yüzde biri (%1) oranında alınacak paylar,

c) 6831 sayılı Kanun gereğince verilecek izin veya irtifak haklarına dayanılarak, Devlet ve diğer kamu tüzel kişileriyle özel ve tüzel kişilerce, kâr gayesi bulunmaksızın ve kamu yararına hizmetlerde kullanılmak üzere yapılacak tesislerin dışındaki her türlü tesisin proje toplam bedelinden orman sahasına isabet eden kısmının yüzde ikisi (%2) oranında alınacak paylar,

ç) 6831 sayılı Kanunun Ek Madde 8 hükmüne göre yatırılacak bedeller,

d) Kredi geri dönüşünden elde edilen gelirlerden,

oluşur.

(2) Birinci fıkrada belirtilen gelirlerle kullandırılan kredilerin geri dönüşleri, mevzuatında belirtilen usul ve esaslar dahilinde bağlı bulundukları İşletme/Fidanlık Müdürlükleri tarafından takip edilir. Bu kredilerden dönem sonu itibariyle vadesi bir yıl veya daha az süre kalan tutarlar ile vadesinden önce tahsil edilmesi gereken tutarlar muhasebe kayıtlarından alınmak üzere ilgili özel bütçe muhasebe birimine bildirilir.

(3) Gelirler ve kullandırılan kredilerin geri dönüşleri Genel Müdürlük ile ilgili Banka arasında yapılacak protokol uyarınca, Banka Hesabına bütçe geliri olarak kaydedilir.

(4) Gelirlerden iadesi gereken tutarlar, Bütçe Gelirlerinin Red ve İadeler Hesabının Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Gelirleri ayrıntı kodundan özel bütçe muhasebe birimince usulüne uygun iade edilir.

Ödeneğin kullanımı

MADDE 5 – (1) Genel Müdürlük bütçesine;

a) Genel Müdürlükçe yapılacak ve yaptırılacak ağaçlandırma, erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesi, imar-ihya, mera ıslahı, rehabilitasyon, fidanlık, ağaç ıslahı, tohum ve fidan üretimi çalışmaları ile bu çalışmalarla ilgili etüt, planlama, projelendirme, tesis, bakım ve koruma hizmetlerine,

b) Orman alanlarında, hazine arazilerinde ve sahipli arazilerde, gerçek veya tüzel kişilerce yapılacak veya yaptırılacak özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel orman fidanlığı tesisi ile bunların bakım, etüt ve projelendirilmeleri ile orman köyü nüfusuna kayıtlı olan ve o köyde ikamet eden gerçek kişilere gelir getirici türlerde yapacakları özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarına verilecek hibelere,

ait gerekli ödenek konulur.

(2) Gerçek veya tüzel kişilerce kendisinin veya başkasının adına hatıra ormanı kurulması maksadıyla yapılan şartlı yardım ve bağışlar, mevcut mevzuat hükümleri çerçevesinde ödenek kaydı yapılmak suretiyle kullanılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Hibe Esasları, Başvurusu, Tahsisi, Borçlandırılması, Ödenek Gönderme ve Ödemeleri, Hibe Verilecek İş Grupları, Denetimi ve İptali

Hibe esasları

MADDE 6 – (1) Gerçek veya tüzel kişilere onaylı uygulama projesine göre bozuk orman alanlarında, orman içi açıklıklarda, hazine arazilerinde, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan arazilerde ve sahipli arazilerde asli ve/veya odun dışı orman ürünü veren ağaç ve ağaççık türleri ile yaptıkları özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmaları ile özel orman fidanlıkları için Genel Müdürlük tarafından bu Yönetmelikte ön görülen şekilde hibe verilebilir.

(2) Orman köyü nüfusuna kayıtlı olan ve o köyde ikamet eden gerçek kişilere onaylı uygulama projesine göre bozuk orman alanlarında, orman içi açıklıklarda, Hazine arazilerinde, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan arazilerde ve sahipli arazilerde odun dışı orman ürünü veren ağaç ve ağaççık türleri ile 3 hektara kadar yapacakları özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmaları için bir defaya mahsus olmak üzere hibeye esas yatırım giderleri cetveli tutarının %65’i kadar hibe verilebilir.

(3) İkinci fıkra dışındaki gerçek veya tüzel kişilere onaylı uygulama projesine göre bozuk orman alanlarında, orman içi açıklıklarda, hazine arazilerinde, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan arazilerde ve sahipli arazilerde asli tür ve/veya odun dışı orman ürünü veren ağaç ve ağaççık türleri ile yapacakları özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel orman fidanlık çalışmaları için hibeye esas yatırım giderleri cetveli tutarının %25’i kadar hibe verilebilir.

(4) Hibe tahsis edilen özel orman fidanlıklarında üretilecek fidanların en az yüzde ellisinin (%50) orman ağaç ve ağaççığı fidanı, en çok yüzde ellisinin (%50) odun dışı orman ürünü veren türler ve süs bitkisi olması zorunludur.

(5) Gerçek veya tüzel kişilerin yapacakları özel erozyon kontrolü çalışmaları ile hibe talep etmeden yapacakları özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarında, onaylı uygulama projesinde belirtilen sayıda orman ağacı ve ağaççığı fidanı Bölge Müdürlüğünce ücretsiz olarak verilebilir.

(6) Yapılan özel ağaçlandırmanın altında 23/8/2012 tarihli ve 28390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağaçlandırma Yönetmeliğinin 18 inci maddesinde belirtilen alt türler için hibe tahsisi yapılmaz.

(7) Özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel orman fidanlık sahalarının yangın, sel, heyelan, şiddetli fırtına ve benzeri doğal afetler sebebiyle başarısız olması halinde, proje sahiplerinin sahayı projesine uygun olarak tekrar tesis etmek istemeleri durumunda yeniden hibe verilmez.

Hibe başvurusu ve tahsisi

MADDE 7 – (1) Orman ve hazine arazileri ile Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan arazilerde Ağaçlandırma Yönetmeliğindeki hükümlere göre tanzim edilen projenin tasdik edilmesinden ve yer tesliminin yapılmasından sonra, sahipli arazilerde ise projesinin tasdik edildiğinin bildirilmesinden sonra gerçek veya tüzel kişiler hibe tahsisi için ilgili İşletme/Fidanlık Müdürlüğüne müracaat eder.

(2) İşletme/Fidanlık Müdürlüğünce hibeye esas yatırım giderleri cetveli tanzim edilerek Orman Bölge Müdürlüğüne gönderilir. Cetvel, Orman Bölge Müdürlüğünde onaylandıktan sonra hibe tahsisi yapılması için Orman Genel Müdürlüğüne gönderilir.

(3) Genel Müdürlükçe hibeye esas yatırım giderleri cetveli, onaylı uygulama projesindeki yatırım giderleri cetveli ile birlikte değerlendirilir. Hibe tahsisi yapılması uygun görülmeyen projelerin hibeye esas yatırım giderleri cetveli iade edilir. Uygun bulunan projeler için bütçe imkânları göz önünde bulundurularak gerçek veya tüzel kişilere yapacakları özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel orman fidanlık çalışmaları için 10 uncu maddede belirtilen iş gruplarına hibe tahsisi yapılabilir.

Hibe borçlandırılması

MADDE 8 – (1) Hibe alacak gerçek veya tüzel kişilerden alacakları hibeye karşılık borçlanma senedi veya hibe taahhütnamesi ile bedelsiz fidan alan gerçek ve tüzel kişilerden taahhütname alınmaz.

Hibe ödeneği gönderme ve ödemeleri

MADDE 9 – (1) Bölge Müdürlükleri, hibe tahsisi yapılan projelere ödenmek üzere Genel Müdürlükten ödenek talebinde bulunurlar. Bu talepler Genel Müdürlükçe değerlendirilir. Uygun bulunması halinde bütçe imkânları ölçüsünde talep edilen ödenekler Bölge Müdürlüğüne gönderilir. Ödeme yapılan miktarlara ait kayıtlar İşletme/Fidanlık Müdürlüğünce tutulur. Bölge Müdürlüğü yapılan ödemelere ilişkin kayıtları 6 aylık dönemler (Haziran-Aralık) halinde Genel Müdürlüğe bildirir.

(2) Özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel orman fidanlık sahasında iş grupları itibarıyla yapılan işler, İşletme/Fidanlık Müdürlüğünce oluşturulan İşletme/Fidanlık/Ağaçlandırma ve Toprak Muhafaza Şefi başkanlığında en az 3 kişilik komisyon marifetiyle ölçü tespitleri yapılarak hak edişe bağlanır.

(3) İşletme/Fidanlık Müdürlüğünce hazırlanacak ödeme emri belgesine; harcama yetkilisi onay belgesi, hibe başvuru formu veya yazısı, İşletme/Fidanlık Müdürlüğünce oluşturulan komisyonca düzenlenen ölçü tespit tutanağı ve hak ediş raporu, hibeyi kullanacak gerçek ve tüzel kişilerin adı ve aktarmanın yapılacağı banka hesap numarasını belirten yazı eklenerek ödeme yapılmak üzere özel bütçe muhasebe birimine gönderilir.

(4) Orman köyü nüfusuna kayıtlı olan ve o köyde ikamet edenlere odun dışı orman ürünü veren ağaç ve ağaççık türleri ile yaptıkları özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya projeleri için, ölçü tespite konu edilen işler karşılığı Genel Müdürlükçe yayımlanan birim fiyatlar ve diğer resmi kurumlarca tespit edilen referans fiyatlara uygun işlere ait faturalara göre düzenlenen hak ediş tutarının %65’i, diğer gerçek ve tüzel kişilere asli tür ve/veya odun dışı orman ürünü veren ağaç ve ağaççık türleri ile yaptıkları özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel orman fidanlık projeleri için ölçü tespite konu edilen işler karşılığı, Genel Müdürlükçe yayımlanan birim fiyatlar ve diğer resmi kurumlarca tespit edilen referans fiyatlara uygun işlere ait faturalara göre düzenlenen hak ediş tutarının %25’i hibe olarak ödenir. Geri kalan tutar proje sahibi tarafından karşılanır.

(5) Ödemeler uygulama projesindeki faaliyetler tamamlandıktan sonra yapılabileceği gibi proje uygulamalarının herhangi bir aşamasında da kısmi gerçekleşmeler dikkate alınarak bu maddedeki esaslar çerçevesinde yapılabilir.

(6) Bölge Müdürlüğünce ödenen hibe miktarlarına ait kayıtlar İşletme/Fidanlık Müdürlüğünce tutulur.

Hibe verilecek iş grupları

MADDE 10 – (1) Özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel orman fidanlığı çalışmalarında;

a) Gerçek veya tüzel kişilerce asli orman ürünü veren ağaç ve ağaççık türleriyle saf veya karışık olarak yapılan özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarında; ahşap ihata kazığı veya eşit kollu (L) veya (T) profil demir çit direği,  dikenli tel, bağlantı veya tespit malzemesi bedeli ve işçiliği, canlandırma kesimi, arazi hazırlığı, dikim veya ekim, tohum, fidan bedeli, üç yıllık bakım ve proje yapım bedeli tutarları toplamının %25’i kadar hibe verilebilir.

b) Gerçek veya tüzel kişilerce ceviz, kestane, antepfıstığı, badem, harnup, alıç, defne, mahlep, zeytin, kuşburnu ve sakız gibi odun dışı orman ürünlerinden faydalanılan türler ile kavak, kızılağaç, okaliptüs ve benzeri hızlı gelişen orman ağacı ve ağaççığı türleri kullanılarak saf veya karışık olarak yapılacak özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarında; ihata,  canlandırma kesimi, arazi hazırlığı, dikim veya ekim, tohum, aşı kalemi, aşı gözü ve aşı yapılması, fidan bedeli, damlama sulama tesis bedeli, üç yıllık bakım ve proje yapım bedeli tutarları toplamının %25’i kadar hibe verilebilir.

c) Gerçek veya tüzel kişilerce tesis edilecek olan özel orman fidanlıkları için tasdikli projesinde yer alan ve Fidanlık Müdürlüğünce onaylı hibeye esas yatırım giderleri cetvelinde ihata, drenaj, tesviye, sera tesisi, dış mekân sulama tesisatının kurulması, yetiştirme ortamı, yetiştirme kabı, toprak işleme, üretim materyali, üretim işçiliği, en fazla üç yıllık bakım ve proje yapım bedeli tutarları toplamının %25’i kadar hibe verilebilir.

ç) Orman köyü nüfusuna kayıtlı olan ve o köyde ikamet eden gerçek kişilere odun dışı orman ürünü veren ağaç ve ağaççık türleri ile yapacakları özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarında, ihata, canlandırma kesimi, arazi hazırlığı, dikim veya ekim, tohum, aşı kalemi, aşı gözü ve aşı yapılması, fidan bedeli, damlama sulama tesis bedeli, üç yıllık bakım ve proje yapım bedeli tutarları toplamının %65’i kadar hibe verilebilir.

Hibe denetimi

MADDE 11 – (1) Tahsis edilen ve ödenen hibe kayıtlarının tutulması, proje uygulamalarının denetim, takip ve kontrolü İşletme/Fidanlık Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilir.

(2) Hibe ödemesi yapılan proje uygulamalarının denetimi, takibi ve kontrolü yılda en az bir defa İşletme/Fidanlık Müdürlüğü tarafından kurulan, başkan ve iki teknik eleman olmak üzere asgari 3 kişiden oluşan denetim komisyonlarınca yapılır. Genel Müdürlükçe belirlenen örnek dispozisyona göre düzenlenecek uygulama izleme cetveli her yıl sonunda Bölge Müdürlüğüne gönderilir.

(3) İşletme/Fidanlık Müdürlüğü, hazine arazileri ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki arazilerde yapılan özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel fidanlık çalışmalarına ait her yıl düzenlenen uygulama izleme cetvelinin bir örneğini de saha tahsisini/kira sözleşmesini yapan birime gönderir.

Hibe iptali

MADDE 12 – (1) Proje uygulaması esnasında herhangi bir sebeple saha tahsisinin/kira sözleşmesinin veya projenin iptal edilmesi durumunda hibe ödemesi durdurulur. Hibeden ödenmiş miktar geri alınmaz. Hibe tahsisi Genel Müdürlükçe iptal edilir.

(2) Özel ağaçlandırma projesi kapsamında sadece bedelsiz fidan desteği sağlanan gerçek ve tüzel kişilerin projelerinin iptal edilmesi durumunda, verilen bedelsiz fidanlara ait fidan bedeli tutarı geri alınmaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 13 – (1) 3/9/2005 tarihli ve 25925 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre ve Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Usul ve Esaslar yürürlükten kaldırılmıştır.

Dava ve icra takibi

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 29/6/2011 tarihli ve 645 sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Orman Genel Müdürlüğüne verilen yetki ve görevlerle ilgili iş ve işlemlerden dolayı mülga Çevre ve Orman Bakanlığınca taraf olunan işlem ve sözleşmelerde Orman Genel Müdürlüğü taraf olur, mülga Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından açılan veya bu Bakanlık aleyhine açılmış olan davalar ile başlatılmış olan takiplerde adı geçen Genel Müdürlük kendiliğinden taraf sıfatını kazanır. Belirtilen yetki ve görevlere ilişkin olarak bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce mülga Çevre ve Orman Bakanlığınca yapılmış iş ve işlemler sebebiyle açılacak davalar Orman Genel Müdürlüğüne yöneltilir.

(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ödenen hibe ve kredilerle ilgili dava ve icra takipleri İşletme Müdürlüklerince yapılır.

Bakiye ödemeleri

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce sözleşmeye bağlanarak ödemesi devam eden veya tamamlanmış olan gerçek ve tüzel kişilere, sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan mülga 11/3/1989 tarihli ve 20105 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağaçlandırma Fonu Yönetmeliği, 11/10/2009 tarihli ve 27373 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan mülga Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Esas ve Usuller, mülga 28/2/2004 tarihli ve 25387 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre ve Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Özel Ödeneğin Kullanımına Ait Esas ve Usuller ile mülga Çevre ve Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Usul ve Esaslarda belirtilen hükümler uygulanır.

(2) 3/9/2005 tarihinden itibaren bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihe kadar mülga Çevre ve Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Usul ve Esaslara göre tahsisi yapılmış olan hibelerin/kredilerin bakiye ödemelerine ilgili mevzuatında olduğu şekilde devam edilir. Bu maksatla yılı bütçesine ilgili ödenek konulur.

Devir işlemleri

GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Köy tüzel kişiliğine, Ağaçlandırma Yönetmeliğine göre saha devri ve sahaya ortak alma işlemlerinin yapılması halinde, köy tüzel kişilerinin kullanmış oldukları hibe ve kredilerle ilgili idari ve mali yükümlülükler; sahayı devralan gerçek ve tüzel kişilere geçer. Sahaya ortak alınması durumunda ortak olan gerçek ve tüzel kişiler, bu hibe ve kredilerin idari ve mali yükümlülüklerinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

(2) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait özel ağaçlandırma, özel erozyon kontrolü ve özel imar-ihya sahalarının Genel Müdürlüğe devredilmesi durumunda, bu sahalar için kullanılan kredi ve hibeler geri alınmaz.

Yürürlük

MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Orman Genel Müdürü yürütür.

Resmi Gazete Tarihi: 31.01.2016 Resmi Gazete Sayısı: 29610

CANLI HAYVAN VE HAYVANSAL ÜRÜNLERİN İTHALATINDA KULLANILACAK VETERİNER SAĞLIK SERTİFİKALARININ STANDART MODELLERİNİN BELİRLENMESİNE DAİR YÖNETMELİK

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, canlı hayvan ve hayvansal ürünlerin ithalatında kullanılacak veteriner sağlık sertifikalarının standart modellerinin belirlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 31 inci maddesinin yedinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

b) Veteriner sağlık sertifikası: Canlı hayvan ve hayvansal ürünlerin 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununda belirlenen sağlık şartlarına uygun olduğunu gösteren, resmî veteriner hekim tarafından düzenlenen belgeyi,

ifade eder.

Veteriner sağlık sertifikaları

MADDE 4 –

(1) Canlı hayvan ve hayvansal ürünlerin ithalatı ile Türkiye üzerinden sperma, embriyo ve ovum hariç hayvansal ürünlerin transit geçişi için gerekli olan veteriner sağlık sertifikalarında Ek-1’de yer alan standart modeller temel alınır.

(2) Gönderilen sevkiyat hakkında bilgilerin yer aldığı birinci fıkrada bahsedilen sertifikaların standart modellerinin Bölüm I’i, Bakanlıkça halihazırda kullanılmakta olan veteriner sağlık sertifikalarının ilgili bölümlerinin yerine geçer.

(3) Halk sağlığı, hayvan sağlığı ve hayvan refahı beyanları, sağlık onayları, bilgi ve veriler, hayvan nakil kuralları, sertifikalarda belirtilen özel gereklilikler ve özel hayvan sağlığı şartlarını içeren ve yetkili makam tarafından yapılacak sertifikasyonu kapsayan, birinci fıkrada bahsedilen sertifikaların standart modellerinin Bölüm II’sindeki şartlar Bakanlıkça belirlenen kurallar çerçevesinde uygulanır.

(4) Birinci fıkrada bahsedilen sertifikaların standart modellerinin ihracatçı ülke yetkili makamı tarafından düzenlenmesine ilişkin açıklayıcı bilgiler Ek-2’de yer almaktadır.

Avrupa Birliği mevzuatına uyum

MADDE 5 ‒

(1) Bu Yönetmelik, 16/4/2007 tarihli ve 2007/240/AT sayılı Komisyon Kararı dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

Yürürlük

MADDE 6 ‒

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinden (Değişik ibare: RG-4/9/2021-31588) sekiz yıl sonra yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 7 ‒

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

Eki için tıklayınız

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
31/1/2016	29610
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi	Sayısı
1	17/1/2017	29951
2	4/1/2018	30291
3	4/9/2021	31588

26 Ocak 2017 PERŞEMBE              Resmî Gazete                            Sayı: 29960 (Mükerrer)

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

TÜRK GIDA KODEKSİ BESLENME VE SAĞLIK

BEYANLARI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, tüketiciyi en üst düzeyde korumak için son tüketiciye arz edilen gıdalardaki beslenme ve sağlık beyanlarına ilişkin kuralları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; son tüketiciye ve toplu tüketim yerlerine arz edilen gıda hakkında bilgilendirme mevzuatı kapsamında etiketlenmesinde, sunumunda veya reklamında kullanılan beslenme ve sağlık beyanlarına ilişkin kuralları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 21 inci, 22 nci, 23 üncü, 24 üncü, 27 nci, 28 inci ve 34 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 – (1) 5996 sayılı Kanunun 3 üncü maddesindeki ve 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki tanımlara ilave olarak, aşağıdaki tanımlar da geçerlidir.

(2) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Besin öğesi: Protein, karbonhidrat, yağ, lif, sodyum ve Ek-8’de yer alan Vitaminler ve Mineraller İçin Günlük Referans Alım Değerleri ile bu gruplara ait olan veya bu gruplardan birine giren maddeleri,

b) Beslenme beyanı: Bir gıdanın içerdiği enerji, besin öğeleri veya diğer öğeleri nedeniyle beslenme yönünden aşağıda belirtilen yararlı özelliklere sahip olduğunu belirten, ileri süren veya ima eden herhangi bir mesajı,

1) Enerji için (“Sağlar”, “Azalan veya artan oranda sağlar”, “Sağlamaz”),

2) Besin öğeleri ve/veya diğer öğeler için (“İçerir”,“Azalan veya artan oranlarda içerir”,“İçermez”),

c) Beyan: Mevzuat gereğince zorunlu olmayan, herhangi bir formdaki resimli, grafik veya sembolik gösterimler de dâhil olmak üzere, bir gıdanın kendine özgü özellikleri olduğunu belirten, ileri süren veya ima eden herhangi bir mesaj veya gösterimi,

ç) Bilimsel Komisyon: Bu Yönetmelik kapsamına giren konularda bilimsel değerlendirmeyi yapan ve 24/12/2011 tarihli ve 28152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Risk Değerlendirme Komite ve Komisyonlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde Bakanlık tarafından oluşturulan bilimsel komisyonu,

d) Diğer öğe: Besleyici veya fizyolojik etkiye sahip, besin öğesi dışındaki öğeleri,

e) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

f) Hastalık riskinin azaltılmasına ilişkin beyan: Herhangi bir gıda grubunun, gıdanın ya da gıda bileşeninin tüketiminin, insan hastalığına neden olan risk faktörünü önemli ölçüde azalttığını belirten, ileri süren veya ima eden herhangi bir sağlık beyanını,

g) Ortalama tüketici: Sosyal, kültürel ve lisanla ilgili faktörler dikkate alındığında makul bir seviyede bilgilendirilmiş ve makul seviyede dikkatli ve tedbirli olan tüketiciyi,

ğ) Sağlık beyanı: Herhangi bir gıda grubunun, gıdanın veya gıdanın bileşiminde bulunan öğelerin sağlıkla ilişkisini belirten, ileri süren veya ima eden beyanı,

h) TGK: Türk Gıda Kodeksini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Genel hükümler

MADDE 5 – (1) Beslenme ve sağlık beyanları, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak piyasaya arz edilen gıdaların etiketi, tanıtımı ve reklâmında kullanılabilir.

(2) Beslenme ve sağlık beyanlarının kullanımı:

a) Belirsiz, yanlış veya yanıltıcı olamaz.

b) Diğer gıdaların beslenme yönünden yeterliliği veya güvenilirliği konusunda şüpheye neden olacak şekilde olamaz.

c) Belirli bir gıdanın aşırı tüketimini destekleyecek veya özendirecek şekilde olamaz.

ç) Çeşitli ve dengeli beslenmenin, genelde besin öğelerini uygun miktarlarda sağlayamayacağını belirtecek, ileri sürecek veya ima edecek şekilde olamaz. Çeşitli ve dengeli beslenme ile yeterli miktarda sağlanamayan besin öğeleri ile ilgili istisnalar, bu istisnaların başvurularına ilişkin koşullar da dahil olmak üzere Bakanlık tarafından belirlenir.

d) Tüketicide endişeye neden olabilecek biçimde; yazılı, resimli, grafik veya sembolik gösterimler vasıtasıyla vücut fonksiyonlarındaki değişiklere atıfta bulunacak şekilde olamaz.

İstisnalar

MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelik;

a) 17/2/2005 tarihli ve 25730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik,

b) 1/12/2004 tarihli ve 25657 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmelik,

c) Üretiminde doğal mineralli su kullanılan alkolsüz içecekler ile ilgili gıda kodeksi,

ç) Özel beslenme amaçlı gıdalar ile ilgili gıda kodeksi,

d) Takviye edici gıdalar ile ilgili gıda kodeksi,

hükümleri saklı kalacak şekilde uygulanır.

(2) Bir gıdanın etiketlenmesinde, sunumunda veya reklamında yer alan ve bir beslenme veya sağlık beyanı olarak yorumlanabilecek ticari marka veya özel isim, bu Yönetmelikte yer alan ilgili beslenme veya sağlık beyanı koşullarının karşılanması ve ilgili beyanın da yapılması şartıyla kullanılabilir.

(3) Bu maddenin ikinci fıkrasına istisna olarak; bir gıda veya içecek grubunun bir özelliğini belirtmek için geleneksel olarak kullanılan ve insan sağlığı üzerine bir etkiyi ima eden genel tanımlayıcılar (adlandırmalar) için ilgili gıda işletmecisinin başvurusu üzerine Bakanlık tarafından değerlendirme yapılabilir.

(4) Bir gıdanın etiketlenmesinde, sunumunda veya reklamında yer alan beslenme veya sağlık beyanı ifadelerinin yerine anlamını değiştirmeyecek ve güçlendirmeyecek şekilde eşdeğer ifadelerin kullanılması Bakanlıkça yayımlanacak kılavuzla belirlenir.

(5) Ek-6’da yer alan Geçiş Süresince Kullanımına İzin Verilen Beslenme ve Sağlık Beyanları sadece bu Yönetmeliğin uyum zorunluluğu ve geçiş hükümleri kapsamında kullanılabilir.

Sağlık beyanları için kullanım koşulları

MADDE 7 – (1) Gıdanın etiketi, tanıtımı veya reklâmında sağlık beyanı yapılabilmesi için gıdanın besin öğesi profili açısından aşağıdaki koşullardan en az ikisine bir arada sahip olması zorunludur:

a) Bileşiminde en fazla 100 mg/100 kcal sodyum bulunan.

b) İçerdiği enerjinin en fazla %10’u doymuş yağ asitlerinden gelen.

c) İçerdiği enerjinin en fazla %10’u ilave şekerden gelen.

ç) Doğal olarak bileşiminde en az 55 mg/100 kcal kalsiyum bulunan.

(2) Takviye edici gıdalarda bu maddenin birinci fıkrasındaki hükümler göz önünde bulundurulmaksızın, bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine uyulması şartıyla sağlık beyanları yapılabilir.

(3) Hacmen %1,2 den fazla alkol içeren içeceklerde sağlık beyanı yapılamaz. Bu ürün grubu için sadece enerji miktarının azaltılmasına ilişkin beslenme beyanı yapılabilir.

Genel koşullar

MADDE 8 – (1) Beslenme veya sağlık beyanının yapılabilmesi için aşağıda belirlenen koşulların sağlanması gerekir:

a) Hakkında beyan yapılan bir besin öğesinin veya diğer öğenin bir gıdada veya gıda grubunda bulunması, bulunmaması veya miktarının azaltılmasının, genel kabul görmüş bilimsel kanıtlarla ortaya konulan, yararlı bir besleyici veya fizyolojik etkisinin olduğunun gösterilmesi.

b) Hakkında beyan yapılan besin öğesi veya diğer öğenin son üründe;

1) İlgili mevzuatta tanımlanan belirgin miktarı veya belirgin miktarın mevzuatla belirlenmediği durumlarda, genel kabul görmüş bilimsel kanıtlarla ortaya konulan, besleyici veya fizyolojik etkiyi sağlayacağı iddia edilen miktarda bulunması,

2) Bulunmaması veya genel kabul görmüş bilimsel kanıtlarla ortaya konulan, besleyici veya fizyolojik etkiyi sağlayacak kadar azaltılmış miktarda olması,

c) Uygulanabilir olduğu durumlarda, hakkında beyan yapılan besin öğesi veya diğer öğenin vücut tarafından kullanılabilecek formda olması,

ç) Makul olarak tüketilmesi beklenen gıda miktarının, beyan ile ilgili besin öğesi veya diğer öğeyi (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde bahsedilen miktarlarda sağlaması,

d) Beslenme beyanları için üçüncü bölümde ve sağlık beyanları için dördüncü bölümde belirlenen özel koşulların sağlanması,

gerekir.

(2) Beslenme veya sağlık beyanlarının kullanımına sadece, ortalama tüketicinin beyanda belirtilen yararlı etkileri anlayabilmesi koşuluyla izin verilir.

(3) Beslenme ve sağlık beyanları, kullanım talimatına göre tüketime hazır hale getirilen gıdayı esas alacak şekilde yapılır.

(4) Beyan koşulu porsiyona göre verilen beslenme veya sağlık beyanları ile ilgili değerlendirmelerde, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin Ek-12’sinde yer alan Gıdaların Porsiyon Büyüklükleri esas alınır. Ürünün tüketim biriminin porsiyon büyüklüğünden daha az olması durumunda, bir porsiyon için belirlenen beyan koşulu ürünün tüketim biriminde sağlanır.

(5) Gıdanın günlük tüketim miktarı üzerinden sağlık beyanı yapılan gıda, beyan edilen etkiyi günlük normal olarak tüketilmesi beklenen miktarlarda göstermelidir. Gerektiğinde bu miktarlar Bakanlıkça belirlenir.

Beyanlar için bilimsel doğrulama

MADDE 9 – (1) Beslenme ve sağlık beyanları genel kabul görmüş bilimsel kanıtlara dayanır ve bunlarla doğrulanır.

(2) Beslenme veya sağlık beyanı yapan gıda işletmecisi, yaptığı beyanın bu Yönetmeliğe uygunluğunu kanıtlamak zorundadır.

(3) Bakanlık, ürünü piyasaya arz eden gıda işletmecisinden bu Yönetmeliğe uygunluğunu gösteren ilgili tüm bilgi ve belgeleri sunmasını talep edebilir.

Beslenme bildirimi

MADDE 10 – (1) Markaya özgü olmayan gıdaya ilişkin genel reklam veya tanıtımlar hariç olmak üzere, beslenme veya sağlık beyanı yapılan ürünlerde beslenme bildirimi zorunludur. Verilen bilgiler, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 35 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen bilgileri içerir. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 35 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında belirtilen bir besin öğesine ilişkin beslenme veya sağlık beyanında bulunulduğunda besin öğesinin miktarı TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 36 ncı, 37 nci, 38 inci, 40 ıncı ve 41 inci maddelerine uygun olarak belirtilir.

(2) Beslenme bildiriminde yer almayan ancak bir beslenme veya sağlık beyanı ile ilişkili maddenin miktarı, beslenme bildirimi ile aynı görüş alanı içinde yer alacak şekilde ve Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 36 ncı, 37 nci ve 38 inci maddelerine göre belirtilir. Söz konusu maddenin miktarı belirtilirken uygun ölçü birimleri kullanılır.

(3) Takviye edici gıdalar için beslenme bildirimi, ilgili gıda kodeksi hükümlerine uygun olarak yapılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Beslenme Beyanları

Özel koşullar

MADDE 11 – (1) Gıdaların etiketi, tanıtımı veya reklâmında, sadece Ek-1’de yer alan Beslenme Beyanları, koşullarına uygun olmak kaydı ile yer alabilir.

(2) Ek-1’de yapılacak değişiklikler için, ihtiyaç duyulması halinde Bilimsel Komisyonun görüşüne başvurulabilir.

(3) Bir gıda, beslenme beyanı yapabilme koşullarını doğal bileşiminde bulunan bir besin öğesi veya diğer öğe ile karşılıyorsa, beslenme beyanının önüne “doğal olarak/doğal” ibaresi eklenebilir.

Karşılaştırmalı beslenme beyanları

MADDE 12 – (1) 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla karşılaştırmalı beslenme beyanı, ürün çeşitliliği de dikkate alınarak sadece aynı kategorideki aynı ürün adına sahip gıdalar arasında yapılabilir. Gıdada bulunan bir besin öğesinin miktarındaki ve/veya gıdanın enerji değerindeki fark belirtilir ve karşılaştırmalı beyan aynı miktardaki gıda için yapılır. Ek-1’de yer alan Beslenme Beyanları ve Beyan Koşullarında sadece artırılmış veya azaltılmış olanlar için karşılaştırmalı beslenme beyanı yapılabilir.

(2) Karşılaştırmalı beslenme beyanları, söz konusu gıdanın bileşimini, diğer markalara ait gıdalar da dâhil olmak üzere, beslenme beyanı bulundurmalarına izin verilmeyen aynı kategorideki gıdalarla karşılaştıracak şekilde yapılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Sağlık Beyanları

Özel koşullar

MADDE 13 – (1) Sağlık beyanları, ikinci bölümdeki genel gerekliliklere ve bu bölümdeki özel gerekliliklere uymadığı ve bu Yönetmeliğe göre izin verilerek 16 ncı ve 17 nci maddelerde bahsedilen Ek-2, Ek-3, Ek-4 ve Ek-5’te yer alan beyan listelerine dahil edilmediği sürece kullanılmaz.

(2) Sağlık beyanları, aşağıdaki bilgilerin etikette veya etiketin olmadığı durumlarda sunum ve reklamda yer alması koşuluyla kullanılır:

a) Dengeli ve çeşitli beslenme ile sağlıklı yaşamın önemini belirten ifade.

b) Beyan edilen faydalı etkinin sağlanması için tüketilmesi gereken gıda miktarı ve tüketim şekli.

c) Gerektiğinde, bu gıdayı tüketmemesi gerekenler için uyarı mesajı.

ç) Fazla tüketilmesi durumunda sağlığı olumsuz etkileyebilecek gıdalar için uygun bir uyarı.

(3) Besin öğesinin ya da gıdanın sağlık üzerine genel faydalarına ilişkin beyanlar, 16 ncı ve 17 nci maddelerinde bahsedilen Ek-2, Ek-3, Ek-4 ve Ek-5’te yer alan özel bir sağlık beyanının koşulunun karşılanması ve ilgili beyanın da yapılması şartıyla kullanılabilir.

(4) Bakanlık, gerektiğinde bu maddenin uygulanmasına ilişkin kılavuzlar yayımlar.

Tıp, beslenme veya diyetetik ile ilgili meslek örgütlerinin ve sağlıkla ilgili yardım kuruluşlarının tavsiye veya önerileri

MADDE 14 – (1) Tıp, beslenme veya diyetetik ile ilgili meslek örgütleri ile sağlıkla ilgili yardım kuruluşlarının sağlık beyanları ile ilgili tavsiye veya önerilerine ilişkin başvurular Bakanlıkça değerlendirilir.

Belirli sağlık beyanlarının kullanımına ilişkin kısıtlamalar

MADDE 15 – (1) Aşağıdaki sağlık beyanlarına kesinlikle izin verilmez:

a) Gıdanın tüketilmemesi durumunda sağlığın olumsuz etkilenebileceğini ileri süren beyanlar.

b) Kilo/ağırlık kaybının miktarına veya oranına atıfta bulunan beyanlar.

c) Bireysel doktorların veya sağlık profesyonellerinin ve 14 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilmeyen diğer kuruluşların tavsiyelerine atıfta bulunan beyanlar.

Hastalık riskinin azaltılmasına, çocukların gelişimi ve sağlığına ilişkin beyanlar dışındaki sağlık beyanları

MADDE 16 – (1) Hastalık riskinin azaltılmasına, çocukların gelişimi ve sağlığına ilişkin beyanlar dışındaki sağlık beyanları;

a) Bir besin öğesinin veya diğer öğenin; vücudun büyümesi, gelişimi ve fonksiyonları üzerindeki rolüne veya,

b) Psikolojik ve davranışsal fonksiyonlara veya,

c) İncelme veya kilo/ağırlık kontrolü veya açlık hissinin azaltılması veya tokluk hissinin artırılması veya diyetten sağlanan enerjinin azaltılmasına,

atıfta bulunan beyanlardır.

(2) Birinci fıkrada belirtilen sağlık beyanları;

a) Genel kabul görmüş bilimsel kanıtlara dayandırılan veya,

b) Yeni geliştirilmiş bilimsel kanıtlara ve/veya koruma altına alınan tescilli verilere dayandırılan,

beyanlar olabilir.

(3) Bu madde kapsamındaki beyanlar, hastalık riskinin azaltılmasına ilişkin beyanlar, çocukların gelişimi ve sağlığına ilişkin beyanlar ve koruma altına alınan tescilli verilere dayandırılan beyanlar hariç olmak üzere, Ek-2’de yer alır.

(4) Bu maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi kapsamında yer alan sağlık beyanlarında, Genel Müdürlüğün kendi inisiyatifi veya bir gıda işletmecisi veya ilgili gıda işletmecilerini temsil eden bir kuruluş tarafından yapılan başvuru üzerine, değişiklik yapılabilir. Bu kapsamdaki değişikler için, ihtiyaç duyulması halinde Bilimsel Komisyonun görüşüne başvurulabilir.

(5) Bu maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sağlık beyanlarının Ek-2’ye veya Ek-5’e dâhil edilmesi için Bilimsel Komisyonun görüşüne ihtiyaç duyulması halinde, 21 inci maddede belirlenen prosedür uygulanır.

Hastalık riskinin azaltılmasına, çocukların gelişimi ve sağlığına ilişkin beyanlar

MADDE 17 – (1) Ek-3, Ek-4 ve Ek-5’te yer alan beyanlar bu Yönetmelikteki tüm gerekli kullanım koşullarına uyulması şartıyla, TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasına bakılmaksızın kullanılabilir. Ancak Ek-5’te yer alan beyanlar sadece başvuru sahibi tarafından kullanılabilir.

(2) Bu maddenin birinci fıkrası kapsamındaki beyanların Ek-3 veya Ek-4 veya Ek-5’e dâhil edilmesi için Bilimsel Komisyonun görüşüne ihtiyaç duyulması halinde, 18 inci, 19 uncu, 20 nci ve 22 nci maddelerde belirlenen prosedür uygulanır.

(3) Hastalık riskinin azaltılmasına ilişkin sağlık beyanları için, bu Yönetmelikte yer alan genel gerekliliklere ve bu maddenin birinci fıkrasındaki özel gerekliliklere ek olarak, ürün etiketlemesinde veya sunumu veya reklamında beyanda atıf yapılan hastalığın çoklu risk faktörlerinin olduğunu ve bu risk faktörlerinden birini değiştirmenin yararlı bir etkisinin olabileceği veya olmayabileceğini belirten bir ifade yer alır.

Sağlık beyanlarına ilişkin izin başvurusu

MADDE 18 – (1) Sağlık beyanlarına ilişkin izin başvurusu Genel Müdürlüğe yapılır.

(2) Başvurunun Genel Müdürlüğe ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde, başvuru sahibi başvurunun alındığı konusunda resmi yazı ile bilgilendirilir. Bu bilgilendirmede, başvurunun teslim alındığı tarih de belirtilir.

(3) Genel Müdürlük, başvuruya ilişkin bilimsel bir değerlendirmeye ihtiyaç duyulması halinde, başvuru sahibi tarafından sunulan başvuruyu ve diğer ilave bilgileri Bilimsel Komisyon marifetiyle değerlendirir. Sunulan başvuru geçerli ise, Genel Müdürlük tarafından Bilimsel Komisyonun gündemine taşınır.

(4) Sağlık beyanlarına ilişkin izin başvurusu aşağıdaki bilgi ve belgeleri içerir:

a) Başvuru sahibinin adı ve adresi.

b) Hakkında sağlık beyanı yapılan besin öğesi veya diğer öğe veya gıda veya gıda grubunun adı ve özellikleri.

c) Mevcut olması durumunda bağımsız ve akademik incelemeden geçmiş çalışmalar da dâhil olmak üzere, sağlık beyanına yönelik olarak gerçekleştirilmiş çalışmaların birer kopyası ve sağlık beyanının bu Yönetmelikte belirtilen koşullara uygun olduğunu gösteren diğer mevcut materyaller.

ç) Gerektiğinde, tescilli olarak değerlendirilmesi talep edilen bilgilere ilişkin bilgilendirme ve söz konusu talebin doğrulanabilir gerekçesi.

d) Sağlık beyanı ile ilgili diğer bilimsel çalışmaların birer kopyası.

e) Duruma göre özel kullanım koşulları da dâhil olmak üzere, izin verilmesi istenen sağlık beyanının ifade şekline ilişkin öneri.

f) Başvurunun özeti.

(5) Genel Müdürlük, başvurunun bilimsel değerlendirme için hazırlanması ve sunulması konusunda gıda işletmecilerine yardımcı olmak amacıyla teknik kılavuzlar yayımlayabilir.

Bilimsel komisyonun görüşü

MADDE 19 – (1) Bilimsel Komisyon, geçerli bir başvurunun kendisine ulaştığı tarihten itibaren beş ay içinde görüşünü oluşturur. Bu süre, Bilimsel Komisyonun başvuru sahibinden bu maddenin ikinci fıkrasında belirtildiği gibi ek bilgi talep etmesi durumunda, istenen bilgilerin Bilimsel Komisyona ulaştığı tarihten itibaren iki ay uzatılır.

(2) Bilimsel Komisyon gerekli durumlarda, başvuru sahibinden, belirli bir süre içinde sunulmak üzere, başvuruda yer alan bilgilere ilave yapmasını talep edebilir.

(3) Bilimsel Komisyon görüşünü oluştururken aşağıdakileri doğrular:

a) Sağlık beyanının bilimsel kanıtlarla doğrulandığını.

b) Sağlık beyanının ifade şeklinin bu Yönetmelikte belirlenen kriterlere uygun olduğunu.

(4) Sağlık beyanına izin verilmesi yönünde bir görüş belirtilmesi halinde, Bilimsel Komisyonun görüşü aşağıdakileri içerir:

a) Başvuru sahibinin adı ve adresi.

b) Hakkında sağlık beyanı yapılan besin öğesi veya diğer öğe veya gıda veya gıda grubunun adı ve özellikleri.

c) Duruma göre özel kullanım koşulları da dâhil olmak üzere, izin verilmesi istenen sağlık beyanının ifade şekline ilişkin öneri.

ç) Gerekli durumlarda, gıdanın tüketimine ilişkin koşullar veya kısıtlamalar ve/veya etikette veya reklamda sağlık beyanına eşlik etmesi gereken ilave açıklamalar veya uyarılar.

(5) Bilimsel Komisyon, sağlık beyanının nasıl değerlendirildiğini anlatan ve görüşünün gerekçelerini ve görüşünü dayandırdığı bilgileri açıklayan bir raporu da kapsayacak şekilde, görüşünü Genel Müdürlük vasıtasıyla kamuoyunun görüşüne açar. Başvuru sahibi ve diğer ilgili taraflar, Bilimsel Komisyonun görüşüne ilişkin görüşlerini otuz gün içinde bildirir.

Başvurunun sonuçlandırılması

MADDE 20 – (1) Bilimsel Komisyon görüşünün oluşturulmasından itibaren iki ay içinde, Bilimsel Komisyonun bu görüşü ve değerlendirilen konu ile ilgili diğer hususlar da dikkate alınarak gerekli görülmesi halinde, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hazırlama Yönetmeliğine göre mevzuat değişikliği taslağı hazırlanır.

(2) Başvuru sahibinin tescilli verinin korunması yönünde bir talebinin olduğu durumlarda, başvuru sahibi lehine beyanın kullanımının kısıtlanması için aşağıdaki yol izlenir:

a) Beyan Ek-5’e dâhil edilir. Böyle bir durumda, beyanın başvuru sahibi tarafından kullanılması için verilen süre beş yıl sonra sona erer.

b) Beş yıllık süre bitmeden önce beyanın halen bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun olup olmadığı değerlendirilir, uygun görülmesi halinde süre bittikten sonra kullanım ile ilgili kısıtlamanın kaldırılması için beyanın, türüne göre Ek-2 veya Ek-3 veya Ek-4’e taşınması yönünde mevzuat değişikliği taslağı hazırlanır.

(3) Başvuru sahibi, alınan karar ile ilgili olarak Genel Müdürlük tarafından iki ay içinde bilgilendirilir.

(4) Ek-2, Ek-3 ve Ek-4’e dâhil edilen sağlık beyanları, kullanım koşullarına uygun olarak tüm gıda işletmecileri tarafından kullanılabilir. Ek-5’te yer alan sağlık beyanları ise, kullanım koşullarına uymak şartıyla, sadece ilgili başvuru sahibi tarafından kullanılabilir.

(5) Bir sağlık beyanının kullanımına izin verilmesi, söz konusu gıdaya ilişkin olarak herhangi bir gıda işletmecisinin genel hukuki ve cezai sorumluluğunu azaltmaz.

Yeni geliştirilmiş bilimsel kanıtlara dayanan sağlık beyanlarına ilişkin başvuru ve bilimsel komisyonun görüşü

MADDE 21 – (1) 16 ncı maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi kapsamına giren, ancak Ek-2’de yer almayan bir sağlık beyanını kullanmak isteyen gıda işletmecisi, bu beyanın Ek-2 veya Ek-5’e dâhil edilmesi için başvuruda bulunabilir.

(2) Birinci fıkrada bahsedilen başvurular Genel Müdürlüğe yapılır.

(3) Başvurunun Genel Müdürlüğe ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde, başvuru sahibi başvurunun alındığı konusunda resmî yazı ile bilgilendirilir. Bu bilgilendirmede, başvurunun teslim alındığı tarih de belirtilir.

(4) Başvuru 18 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen bilgileri ve talebin gerekçelerini içerir.

(5) Genel Müdürlük, başvuruya ilişkin bilimsel bir değerlendirmeye ihtiyaç duyulması halinde başvuru sahibi tarafından sunulan başvuruyu ve diğer ilave bilgileri Bilimsel Komisyon marifetiyle değerlendirir. Sunulan başvuru geçerli ise, Genel Müdürlük tarafından Bilimsel Komisyonun gündemine taşınır. Bilimsel Komisyon, geçerli bir başvurunun kendisine ulaştığı tarihten itibaren beş ay içinde görüşünü oluşturur. Bu süre, Bilimsel Komisyonun başvuru sahibinden ilave bilgi talep etmesi durumunda, istenen bilgilerin Bilimsel Komisyona ulaştığı tarihten itibaren bir ay uzatılabilir. Böyle bir durumda, başvuru sahibi talep edilen bilgiyi Bilimsel Komisyonun talebini aldığı tarihten itibaren on beş gün içinde sağlar.

(6) 19 uncu maddenin üçüncü ve beşinci fıkraları, duruma göre bu madde kapsamındaki sağlık beyanlarına da uygulanır.

(7) Bilimsel Komisyonun yaptığı bilimsel değerlendirmenin ardından oluşturduğu görüşün, beyanın Ek-2 veya Ek-5’e dâhil edilmesi yönünde olması halinde, Bilimsel Komisyonun görüşünün oluşturulduğu tarihten itibaren iki ay içinde, Bilimsel Komisyonun görüşü ve değerlendirilen konu ile ilgili diğer hususlar da dikkate alınarak Türk Gıda Kodeksi Hazırlama Yönetmeliğine uygun olarak karar verilir.

(8) Başvuru sahibinin, tescilli verinin korunması yönünde bir talebinin olduğu durumlarda, 20 nci maddenin ikinci fıkrası uygulanır.

İzin verilen sağlık beyanlarının değiştirilmesi, askıya alınması ve iptali

MADDE 22 – (1) Gıda işletmecileri, bu Yönetmeliğin izin verilen sağlık beyanlarını içeren eklerinden herhangi birinde yer alan bir beyan için değişiklik yapılmasına yönelik başvuruda bulunabilir. Duruma göre 18 inci, 19 uncu, 20 nci ve 21 inci madde hükümlerinde belirlenen prosedürler uygulanır.

(2) Bilimsel Komisyon, kendi insiyatifi ile veya Genel Müdürlüğün talebi üzerine, 16 ncı ve 17 nci maddede belirtilen eklerde yer alan bir sağlık beyanının bu Yönetmelikteki koşulları halen karşılayıp karşılamadığı ile ilgili görüş oluşturabilir. Bilimsel Komisyon oluşturduğu bu görüşü, Genel Müdürlük vasıtasıyla kamuoyunun görüşüne açar. İlgili taraflar, Bilimsel Komisyonun görüşüne ilişkin görüşlerini otuz gün içinde bildirir.

(3) Genel Müdürlük, Bilimsel Komisyonun görüşünü mümkün olan en kısa sürede inceler. Gerektiğinde, 20 nci ve 21 inci maddede belirtilen prosedürlere uygun olarak daha önce izin verilmiş olan sağlık beyanı değiştirilir, askıya alınır veya iptal edilir.

Verilerin korunması

MADDE 23 – (1) 18 inci maddenin dördüncü fıkrasına göre izin başvurusu sırasında sunulan bilimsel veriler ve diğer bilgiler, sonraki başvuru sahibi önceki başvuru sahibi ile bu veriler ve bilgilerin kullanılabileceği konusunda anlaşmaya varmamışsa, aşağıdaki durumlarda sağlık beyanının kullanımına izin verildiği tarihten itibaren beş yıl süresince sonraki başvuru sahibinin yararına kullanılamaz:

a) Bilimsel veriler ve diğer bilgilerin önceki başvuru sahibi tarafından başvurunun yapıldığı sırada tescilli olarak belirtilmiş olması.

b) Önceki başvuru sahibinin, başvurunun yapıldığı sırada tescilli veri için özel bir referans gösterme hakkına sahip olması.

c) Önceki başvuru sahibi tarafından sunulan tescilli veri olmaksızın sağlık beyanına izin verilememiş olması.

(2) Birinci fıkrada belirtilen beş yıllık süre bitmeden ve söz konusu sağlık beyanının türüne göre Ek-2 veya Ek-3 veya Ek-4’e dâhil edilmesine ilişkin bir değişiklik yapılmadan, sonraki başvuru sahibi, önceki başvuru sahibi tarafından tescilli olarak belirtilen veriyi referans gösterme hakkına sahip değildir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Sağlık Beyanlarına İlişkin Başvuru Kuralları

Başvurunun konusu

MADDE 24 – (1) Bu bölümde belirlenen kurallar, 18 inci ve 21 inci maddeye göre sunulan başvurular için geçerlidir.

Başvurunun kapsamı

MADDE 25 ‒ (1) Her bir başvuru, sadece bir besin öğesi veya diğer öğe veya gıda veya gıda grubu ile beyan edilen tek bir etki arasındaki ilişkiyi kapsar.

Sağlık beyanının türü

MADDE 26 ‒ (1) Başvurunun, 16 ncı ve 17 nci maddelerde belirtilen sağlık beyanı türlerinden hangisi ile ilgili olduğu belirtilir.

Tescilli veriler

MADDE 27 ‒ (1) 18 inci maddenin dördüncü fıkrasının (ç) bendinde belirtilen tescilli veri olarak değerlendirilmesi talep edilen bilgiler ve bunlara ilişkin doğrulanabilir gerekçeler, başvurunun ayrı bir bölümünde sunulur.

Bilimsel çalışmalar

MADDE 28 ‒ (1) 18 inci maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentlerinde belirtilen çalışmalar ve diğer materyaller;

a) Öncelikli olarak insanlarda yapılan çalışmalardan,

b) Farklı çalışma türlerinden elde edilebilen kanıtların göreceli gücünü yansıtacak şekilde çalışma dizaynlarının hiyerarşisine göre,

oluşur.

Kullanım koşulları

MADDE 29 ‒ (1) 18 inci maddenin dördüncü fıkrasının (e) bendi gereğince, sağlık beyanının ifade şekline ilişkin öneri ile birlikte sunulacak olan kullanım koşulları aşağıdaki hususları içerir:

a) Sağlık beyanının hedef kitlesi.

b) Beyan edilen yararlı etkinin sağlanması için gerekli olan besin öğesi veya diğer öğe veya gıda veya gıda grubunun miktarı ve tüketim şekli.

c) Gerekli durumlarda, hakkında sağlık beyanı yapılan besin öğesi veya diğer öğe veya gıda veya gıda grubunu tüketmekten kaçınması gereken kişilere yönelik açıklama.

ç) Aşırı şekilde tüketildiğinde sağlık açısından risk oluşturabilecek besin öğesi veya diğer öğe veya gıda veya gıda grubuna ilişkin uyarı.

d) Kullanıma ilişkin diğer kısıtlamalar ve hazırlama ve/veya kullanıma ilişkin talimatlar.

Teknik kurallar

MADDE 30 ‒ (1) Başvuru, Ek-7’de yer alan Sağlık Beyanlarına İlişkin Başvuruların Hazırlanması ve Sorulması ile İlgili Teknik Kurallara uygun şekilde hazırlanır ve sunulur.

Başvurunun geçerliliğinin kontrolü

MADDE 31 ‒ (1) Başvurunun geçerliliği Genel Müdürlük tarafından kontrol edilir. Genel Müdürlük bu amaçla, 18 inci veya 21 inci maddeye göre sunulan başvuruların 18 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen bilgi ve verileri içerdiğini teyit eder.

(2) Genel Müdürlük ayrıca sağlık beyanının;

a) 18 inci madde kapsamında sunulan başvurular için, hastalık riskinin azaltılmasına ilişkin bir sağlık beyanı veya çocukların gelişimi ve sağlığına ilişkin bir sağlık beyanı olduğunu,

b) 21 inci madde kapsamında sunulan başvurular için, çocukların gelişimi ve sağlığına ilişkin sağlık beyanları hariç olmak üzere, 16 ncı maddenin ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen bir sağlık beyanı olduğunu,

teyit eder.

Başvuruların geri çekilmesi

MADDE 32 ‒ (1) 18 inci veya 21 inci madde kapsamında sunulan bir başvuru, Bilimsel Komisyonun 19 uncu maddenin birinci fıkrasına göre veya 21 inci maddeye göre görüşünü karara bağlayacağı tarihe kadar, başvuru sahibi tarafından geri çekilebilir.

(2) Bir başvurunun geri çekilmesine ilişkin talep Genel Müdürlüğe iletilir.

(3) Geri çekme talebinin Genel Müdürlüğe ulaşmasını takiben Bilimsel Komisyona bilgi verilir. Bu maddenin birinci fıkrasına uygun olarak iletilen geri çekme talebi Bilimsel Komisyona bildirildiğinde, işlem süreci sona erdirilir.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Uygulamaya ilişkin düzenlemeler

MADDE 33 ‒ (1) Gerek görüldüğünde bu Yönetmelik hükümlerinin uygulamasına yönelik hazırlanacak talimat veya kılavuzlar, Bakanlık internet sitesinde yayımlanır.

Avrupa Birliği mevzuatına uyum

MADDE 34 – (1) Bu Yönetmelik, Gıdalarda Yapılan Beslenme ve Sağlık Beyanları Hakkında 20/12/2006 tarihli ve (AT) 1924/2006 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

İdari yaptırım

MADDE 35 ‒ (1) Bu Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre yaptırımlar uygulanır.

Uyum zorunluluğu

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce faaliyet göstermekte olan gıda işletmecileri 31/12/2019 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır. 31/12/2019 tarihinden önce etiketlenen veya piyasaya arz edilen gıdalar raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilir.

(2) Birinci fıkra hükümleri ithal edilen gıdaların etiketleri için de geçerlidir.

Geçiş Hükümleri

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren gıda işletmecileri, Yönetmelikte belirtilen geçiş süreleri içinde Yönetmelik hükümlerine uyum sağlayıncaya kadar 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği hükümlerine uyarlar.

Yürürlük

MADDE 36 ‒ (1) Bu Yönetmeliğin;

a) Bilimsel Komisyona atıf yapan 18 ila 32 nci maddeleri 1/7/2017 tarihinde,

b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 37 ‒ (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

26 Ocak 2017 PERŞEMBE                Resmî Gazete                            Sayı : 29960 (Mükerrer)

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA ETİKETLEME VE TÜKETİCİLERİ

BİLGİLENDİRME YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, algı farklılıkları ve bilgi gereksinimleri dâhil gıda hakkında bilgilendirme açısından tüketicilerin üst düzeyde korunmasına ilişkin kuralları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik;

a) Özellikle gıdaların etiketlenmesi olmak üzere, gıda hakkında bilgilendirme ile ilgili genel kuralları, gereklilikleri ve sorumlulukları belirlemektedir.

b) Yeni bilgilendirme gereklilikleri ile sonradan oluşabilecek gelişmelere karşılık verilebilmesi amacıyla yeterli esnekliğin sağlanması ihtiyacı dikkate alınarak gıda hakkında bilgilendirme usulleri ve tüketicinin bilgilenme hakkının garanti altına alınmasını sağlayacak tedbirleri ortaya koymaktadır.

(2) Bu Yönetmelik, gıda zincirinin tüm aşamalarında, gıda işletmecilerine uygulanır.

(3) Bu Yönetmelik, toplu tüketim yerleri tarafından sunulan gıdalar dâhil olmak üzere son tüketiciye sunulması amaçlanan tüm gıdaları, toplu tüketim yerlerine yönelik olarak hazırlanan gıdaları ve gıda işletmecileri arasında arz edilen gıdaları kapsar.

(4) Bu Yönetmelik hükümleri, yatay ve dikey gıda kodeksinde yer alan etiketlemeye ilişkin hükümler ve belirli gıdalar için yürürlükte olan özel mevzuatta belirlenen etiketleme gereklilikleri saklı kalmak kaydıyla uygulanır.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 21 inci, 22 nci, 23 üncü, 24 üncü, 27 nci, 28 inci, 32 nci ve 34 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) 5996 sayılı Kanunun 3 üncü maddesindeki, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin 4 üncü maddesindeki, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki, 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki, 30/6/2013 tarihli ve 28693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki ile 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki tanımlara ilave olarak aşağıda yer alan tanımlar da geçerlidir.

(2) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Alışılagelen ad: Açıklamaya ihtiyaç duyulmaksızın tüketiciler tarafından gıdanın adı olarak kabul edilen adı,

b) Ana bileşen: Gıdanın %50’sinden fazlasını oluşturan veya tüketici tarafından genellikle gıdanın adı ile ilişkilendirilen ve çoğu zaman miktarının belirtilmesi gereken bileşeni veya bileşenleri,

c) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

ç) Besin öğesi: Protein, karbonhidrat, yağ, lif, sodyum ve Ek-9 Bölüm 1’de yer alan vitaminler ve mineraller ile bu gruplara ait olan veya bu gruplardan birinin öğeleri olan maddeleri,

d) Bileşen: Bir gıdanın üretiminde veya hazırlanmasında kullanılan ve değişmiş bir formda da olsa son üründe bulunan aroma vericiler, gıda katkı maddeleri, gıda enzimleri de dâhil herhangi bir madde veya ürünü ve bileşik bileşenin herhangi bir bileşenini,

e) Bileşik bileşen: Kendisi birden fazla bileşenin ürünü olan bileşeni,

f) Buğday: Triticum cinslerinden herhangi birini,

g) Dış ambalaj: Hazır ambalajlı gıdaların gıda işletmecileri arasında taşınması veya bu yerlerde depolanması sırasında koruma veya taşıma amacıyla içine konulduğu ambalajı,

ğ) Doğrudan satış için hazır ambalajlı hale getirilmiş olan gıda: Son tüketiciye veya toplu tüketim yerlerine;

1) Fırıncılık ve pastacılık ürünleri dışındaki gıdalar ile ilgili olarak; perakendeci tarafından ambalajlandığı tesiste veya bu perakendeci tarafından kullanılan mobil bir araçta ya da hareketli bir tezgâhta satılmak üzere, aynı perakendeci tarafından ambalajlanarak,

2) Fırıncılık ve pastacılık ürünleri ile ilgili olarak (“(1) numaralı alt bentte belirtildiği şekilde satılmak üzere, perakendeci tarafından ambalajlanarak”, “Üreticisi tarafından üretildiği tesiste satılmak üzere, yine üreticisi tarafından hazır ambalajlı hale getirilerek”) sunulan gıdayı,

h) Etiket: Gıdanın ambalajının veya kabının üzerine yazılmış, basılmış, şablon ile basılmış, işaretlenmiş, kabartma ile işlenmiş, soğuk baskı ile basılmış, yapıştırılmış veya iliştirilmiş olan herhangi bir işareti, markayı, damgayı, resimli veya diğer tanımlayıcı unsurları,

ı) Etiketleme: Gıdaya eşlik eden veya atıfta bulunan herhangi bir ambalaj, belge, bildirim veya etiket üzerinde yer alan, gıda ile ilgili herhangi bir yazı, bilgi, ticari marka, resimli unsur veya işaretleri,

i) Gıda enzimi: Bitki, hayvan veya mikroorganizmalardan veya bir fermantasyon prosesinden elde edilen ürün dâhil olmak üzere belirli bir biyokimyasal reaksiyonu katalizleyebilen bir veya daha fazla enzimi içeren ve gıdanın üretimi, işlenmesi, hazırlanması, muamelesi, ambalajlanması, nakliyesi veya depolanmasının herhangi bir aşamasında teknolojik bir amaçla gıdaya ilave edilen ürünleri,

j) Gıda hakkında bilgilendirme: Bir etiket veya gıdaya eşlik eden diğer materyal veya modern teknoloji araçları ile sözlü iletişimi de kapsayan diğer araçlar vasıtasıyla son tüketiciye sunulan ve gıda ile ilgili olan bilgilendirmeyi,

k) Gıda hakkında bilgilendirme mevzuatı: Belirli gıda gruplarına veya özel durumlarda tüm gıdalara uygulanabilen genel nitelikli kurallar ve sadece özel gıdalara uygulanan kurallar dahil gıdalar hakkında bilgilendirmeyi ve özellikle etiketlemeyi kapsayan düzenlemeleri,

l) Gıda hakkında zorunlu bilgilendirme: İlgili mevzuat gereğince son tüketiciye sağlanması gereken bilgileri,

m) Gıda onay numarası: Bakanlıkça belirlenen ve belli bir onay işlemine tabi olan gıdaların özel mevzuatında belirtildiği şekilde kodlanacak olan numarayı,

n) Gluten: Bazı bireylerin duyarlı oldukları, suda ve 0,5 M sodyum klorür çözeltisinde çözünmeyen ve buğday, çavdar, arpa, yulaf veya bunların melez çeşitlerinden ve türevlerinden gelen bir protein fraksiyonunu,

o) Görüş alanı: Bir ambalajın, tek bir bakış noktasından okunabilen tüm yüzeylerini,

ö) Hazır ambalajlı gıda: Tüketicinin talebi doğrultusunda satış yapılan işletmede ambalajlanan gıdalar veya doğrudan satış için hazır ambalajlı hale getirilen gıdalar hariç olmak üzere; her durumda açılmadan veya değiştirilmeden içeriği değiştirilemeyecek şekilde, ambalajı gıdayı tamamen veya sadece kısmen kaplayan, son tüketiciye ve toplu tüketim yerlerine bu şekilde sunulan gıda ve satışa sunulmadan önce içine konulduğu ambalajdan oluşan herhangi bir tek birimi,

p) Menşe ülke: Gıdanın,  27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 18 ila 21 inci madde hükümleri çerçevesinde belirlenen menşe ülkesini,

r) Net miktar: Ambalajlı gıdanın, ambalaj malzemesi ve gıda ile birlikte ambalajlanan diğer malzemeler hariç miktarını,

s) Okunabilirlik: Bilgilendirmenin; punto büyüklüğü, harf aralığı, satır aralığı, çizgi genişliği, yazı rengi, yazı karakteri, harflerin yükseklik-genişlik oranı, malzemenin yüzeyi ve baskı ile zemin arasında belirgin kontrastın yanı sıra çeşitli unsurlar vasıtasıyla belirtildiği ve genel nüfus için görsel olarak erişilebilir fiziksel görünümünü,

ş) Özel beslenme amaçlı gıda: İlgili gıda kodeksinde tanımlanan gıdaları,

t) Parti: Gıdanın ilgili gıda kodeksinde tanımlanan satış birimleri topluluğunu,

u) Reklam: Ticaret, iş, zanaat veya bir meslekle bağlantılı olarak, bir mal veya hizmetin satışını ya da kiralanmasını sağlamak, hedef kitleyi oluşturanları bilgilendirmek veya ikna etmek amacıyla reklam verenler tarafından herhangi bir mecrada yazılı, görsel, işitsel ve benzeri yollarla gerçekleştirilen pazarlama iletişimi niteliğindeki duyuruları,

ü) Resmî ad: Gıdanın Türk Gıda Kodeksi kapsamında belirlenen adını,

v) Son tüketim tarihi: Mikrobiyolojik açıdan kolay bozulabilen ve bu nedenle insan sağlığı açısından kısa süre içerisinde tehlike oluşturması muhtemel olan gıdaların tüketilebileceği son tarihi,

y) Süzme ağırlığı: Sıvı ortam içinde satışa sunulan katı gıdanın, sıvı kısmı uygun yöntemlerle ayrıldıktan sonraki net miktarını,

z) Tanımlayıcı ad: Gıdanın ve gerektiğinde kullanımının tanımlanmasını, tüketicilerin gıdanın gerçek doğasını anlamasını ve karıştırılabileceği diğer gıdalardan ayırt etmesini sağlayan yeterince açık olan adı,

aa) Tasarlanmış nanomateryal: 100 nanometreden büyük boyutlarda olabilen fakat nano boyut karakteristiğini (bahse konu malzemenin geniş spesifik yüzey alanı ile ilgili olan ve/veya aynı malzemenin nano hali olmayan cinsinden farklı spesifik fizikokimyasal özellikleri içeren) koruyan agregat, aglomerat veya yapılar içeren, bir çoğunun bir veya daha fazla boyutu 100 nm veya daha az olan, içinde veya yüzeyde bulunan ayrı fonksiyonel parçalardan oluşan veya bir veya daha fazla boyutu 100 nm veya daha az olan ve özel bir amaç için üretilen malzemeyi,

bb) Tavsiye edilen tüketim tarihi: Uygun şekilde muhafaza edildiğinde, gıdanın kendine has özelliklerini koruduğu süreyi gösteren tarihi,

cc) Temel görüş alanı: Bir ambalajın, tüketici tarafından ilk bakışta yüksek bir olasılıkla görülmesi beklenen, gıdanın karakteri ve doğası ve uygulanabilirse markasına dayanarak tüketicinin ürünü hemen tanımasına imkân veren ve birden fazla bulunması halinde gıda işletmecisi tarafından seçilen görüş alanını,

çç) Toplu tüketim yeri: Gıdanın tüketime hazır hale getirildiği ve tüketilmek üzere son tüketiciye sunulduğu; mobil araçlar veya sabit veya hareketli tezgahlar da dahil olmak üzere hazır yemek hizmeti veren restoranlar, kantinler, okullar ve hastaneler gibi işletmeleri,

dd) Uzaktan iletişim araçları: 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun ‘mesafeli sözleşmeler’ ile ilgili hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gıdayı tedarik eden ile tüketicinin fiziksel olarak karşı karşıya gelmeden, aralarında anlaşmaya varmak için kullanabildikleri herhangi bir aracı,

ifade eder.

(3) Bu Yönetmelikte beslenme bildirimi ile ilgili geçen;

a) ‘Beslenme yönünden etiketleme’ veya ‘beslenme bildirimi’:

1) Enerji değeri veya,

2) Enerji değeri ve sadece besin öğelerinden bir veya birden fazlası (“Yağ (doymuş yağ, tekli doymamış yağ, çoklu doymamış yağ, trans yağ)”, “Karbonhidrat (şekerler, polioller, nişasta)”, “Tuz”, “Lif”, “Protein”, “Ek-9 Bölüm 1’de yer alan ve bu ekte tanımlanan belirgin miktarlarda bulunan vitamin ve mineraller”),

hakkındaki bilgileri içeren bildirimi,

b) Çoklu doymamış yağ: Cis, cis-metilen kesintili iki veya daha fazla çift bağ içeren yağ asitlerini,

c) Doymuş yağ: Çift bağ içermeyen yağ asitlerini,

ç) Karbonhidrat: Polioller de dâhil olmak üzere, insan vücudunda metabolize olan herhangi bir karbonhidratı,

d) Lif: İnsan ince bağırsağında sindirilemeyen, emilemeyen ve üç veya daha fazla monomerden oluşan;

1) Tüketilen gıdada doğal olarak bulunan yenilebilir karbonhidrat polimerlerini,

2) Gıda hammaddelerinden fiziksel, kimyasal veya enzimatik yolla elde edilen ve faydalı fizyolojik etkiye sahip olduğu genel kabul görmüş bilimsel kanıtlarla doğrulanmış olan yenilebilir karbonhidrat polimerlerini,

3) Faydalı fizyolojik etkiye sahip olduğu genel kabul görmüş bilimsel kanıtlarla doğrulanmış olan yenilebilir sentetik karbonhidrat polimerlerini,

e) Ortalama değer: Belli bir gıdanın içerdiği besin öğesi miktarını en iyi temsil eden ve mevsimsel değişkenlik, tüketim eğilimleri ve gerçek değerin değişmesine neden olabilecek diğer faktörler ile ilgili kabulleri yansıtan değeri,

f) Poliol (şeker alkol): İkiden fazla hidroksil grubu içeren alkolleri,

g) Porsiyon büyüklüğü: Bir gıdanın, bir defada tüketilmesi beklenen ortalama miktarını,

ğ) Protein: Özel mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, “Protein = Toplam Kjeldahl Azotu x 6,25” formülü kullanılarak hesaplanan protein içeriğini,

h) Referans alım (RA) oranı: Tüketime hazır haldeki gıdanın 100 g veya 100 ml’sinin ve/veya bir porsiyonunun veya bir tüketim biriminin, Ek-9 Bölüm 2’deki enerji veya besin öğeleri için verilen referans alım değerlerinin % olarak ne kadarını karşıladığını,

ı) Şekerler: Polioller hariç olmak üzere, gıdada bulunan tüm monosakkaritler ve disakkaritleri,

i) Tekli doymamış yağ: Cis formunda bir adet çift bağ içeren yağ asitlerini,

j) Trans yağ: Trans formunda en az bir adet konjuge olmayan (en az bir metilen grubu kesintili) karbon-karbon çift bağı içeren yağ asitlerini,

k) Tuz: “Tuz = Sodyum x 2,5” formülü kullanılarak hesaplanan tuz eşdeğeri içeriğini,

l) Tüketim birimi: Hazır ambalajlı gıdalar için;

1) Ambalajın veya etiketin üzerinde adedi veya ağırlığı belirtilen ve ambalajın içinde ağırlıkları aynı olan paket, dilim, adet, draje, tane ve benzeri şekildeki ayrı her bir birimi,

2) Porsiyon büyüklüğü belirlenmiş gıdanın Ek-12’de yer alan Gıdaların Porsiyon Büyüklükleri dışındaki tek kullanımlık ambalajda sunulduğu tek birimi,

m) Yağ: Fosfolipidler dâhil olmak üzere tüm lipitleri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Gıda Hakkında Bilgilendirmenin Genel İlkeleri

Gıda hakkında zorunlu bilgilendirmenin ilkeleri

MADDE 5 – (1) Bakanlık, gıda hakkında bilgilendirme mevzuatının gerektirdiği zorunlu bilgilendirme kurallarını düzenlerken aşağıdaki özelliklere ilişkin bilgileri esas alır:

a) Gıdanın kimliği ve bileşimi, özellikleri veya diğer nitelikleri.

b) Özellikle belli tüketici gruplarının sağlığına zararlı olabilecek içerik, güvenli kullanım, muhafaza, dayanıklılık ve gıdanın zararlı veya tehlikeli içeriğine ilişkin sonuçları ve riskleri içeren sağlık etkisine dair bilgileri içerecek şekilde tüketici sağlığının korunmasını ve gıdanın güvenilir kullanımını.

c) Özel beslenme ihtiyaçları olanlar dahil tüketicilerin bilinçli olarak seçim yapmasını sağlayacak besin öğeleri.

(2) Gıda hakkında zorunlu bilgilendirmenin gerekliliği değerlendirilirken ve tüketicilerin bilinçli seçim yapmalarını sağlamak için, tüketicilerin çoğunluğu tarafından özel olarak önem verilen belirli bilgilere duyulan yaygın ihtiyaç ve güvenilir gıdanın piyasaya arzı dikkate alınır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Gıda Hakkında Bilgilendirmeye İlişkin Genel Gereklilikler ve Gıda İşletmecilerinin

Sorumlulukları

Temel gereklilik

MADDE 6 – (1) Son tüketici veya toplu tüketim yerlerine yönelik tüm gıdalarda bu Yönetmeliğin gerektirdiği bilgiler yer alır.

Doğru bilgilendirmeye ilişkin kurallar

MADDE 7 – (1) Gıda hakkında bilgilendirme, özellikle;

a) Gıdanın başta doğası, kimliği, özellikleri, bileşimi, miktarı, dayanıklılığı, menşe ülkesi, imalat veya üretim metodu olmak üzere başlıca nitelikleri açısından,

b) Gıdanın sahip olmadığı etkilere veya özelliklere atıfta bulunarak,

c) Tüm benzer gıdalar aynı niteliklere sahip olduğu halde, belli bir gıdanın özel niteliklere sahip olduğunu ileri sürerek ve özellikle belirli bileşenler ve/veya besin öğelerinin varlığını veya yokluğunu özel olarak vurgulayarak,

ç) Gıdanın bileşiminde doğal olarak bulunan bir öğe veya gıdada normal olarak kullanılan bir bileşen farklı bir öğe veya farklı bir bileşen ile ikame edildiği halde, görünüş, tanımlama veya resimli gösterimler vasıtasıyla söz konusu gıdada o öğenin veya o bileşenin varlığını ima ederek,

yanıltıcı biçimde olamaz.

(2) Gıda hakkında bilgilendirmenin doğru, açık ve tüketici için kolay anlaşılır olması sağlanır.

(3) Özel beslenme amaçlı gıdalar ile ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gıdanın bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğuna dair bilgilendirme yapılamaz, bu tür özelliklere atıfta bulunulamaz.

(4) Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yer alan hükümler;  gıdanın reklâmı ile gıdanın tanıtımı; özellikle de şekli, görünüşü veya ambalajı, kullanılan ambalaj malzemesi, düzenlendiği biçim ve sergilenme şekli için de uygulanır.

Sorumluluklar

MADDE 8 – (1) Gıda hakkında bilgilendirmeden, gıdayı kendi adı veya ticari unvanı altında piyasaya arz eden gıda işletmecisi, ithal edilen gıda hakkında bilgilendirmeden ise ithalatçı sorumludur.

(2) Gıda hakkında bilgilendirmeden sorumlu olan gıda işletmecisi, yürürlükte olan gıda hakkında bilgilendirme mevzuatının gerektirdiği bilgilerin hazır bulunmasını ve doğruluğunu sağlar.

(3) Bu maddenin birinci fıkrası dışında kalan ve gıda hakkında bilgilendirmeye müdahale etmeyen gıda işletmecileri, sahip oldukları bilgiler çerçevesinde, yürürlükte olan gıda hakkında bilgilendirme mevzuatına uygun olmayan gıdaları tedarik etmezler.

(4) Gıda işletmecileri, kendi kontrolleri altında yürütülen faaliyetler kapsamında, son tüketiciyi yanıltacak veya tüketicinin korunma düzeyini ve bilinçli seçim yapma şansını azaltacak şekilde gıdaya eşlik eden bilgilerde değişiklik yapamaz. Gıda işletmecileri, gıdaya eşlik eden bilgilerde yaptıkları her değişiklikten sorumludur.

(5) Gıda işletmecileri bu maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarına aykırı olmamak kaydıyla, kendi kontrolleri altında yürütülen faaliyetler kapsamında, gıda hakkında bilgilendirme mevzuatına ve faaliyetleri ile ilgili yasal düzenlemelere uyum sağlar ve bu gerekliliklerin yerine getirildiğini doğrular.

(6) Gıda işletmecileri, kendi kontrolleri altında yürütülen faaliyetler kapsamında, son tüketiciye yönelik olan veya toplu tüketim yerlerine arz edilecek olan hazır ambalajlı olmayan gıdalar ile ilgili olarak, gerektiğinde gıda hakkında zorunlu bilgilendirmenin son tüketiciye sunulmasını sağlamak amacıyla gıdayı alan gıda işletmecisine aktarılması gereken bilgileri sağlar.

(7) Gıda işletmecileri, kendi kontrolleri altında yürütülen faaliyetler kapsamında;

a) Son tüketiciye yönelik olan, ancak toplu tüketim yerleri haricinde son tüketiciye satılmadan önceki bir aşamada piyasaya arz edilen,

b) Toplu tüketim yerlerine yönelik olan ve hazırlama, işleme, parçalama, bölme veya doğrama işlemleri için toplu tüketim yerlerine arz edilen,

hazır ambalajlı gıdalarla ilgili olarak dördüncü bölümde belirtilen bilgilerin gıdanın ambalajının üzerinde veya bu ambalaja yapıştırılmış bir etiket üzerinde veya ticari belgelerin gıdaya eşlik etmesi veya teslimattan önce veya teslimat sırasında gönderildiği garanti edilebildiğinde gıda ile ilgili ticari belgelerin üzerinde bulunmasını sağlar.

(8) Gıda işletmecileri bu maddenin yedinci fıkrasına bakılmaksızın, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a), (e), (f) ve (g) bentlerinde belirtilen bilgilerin, hazır ambalajlı gıdaların piyasaya arz edildiği dış ambalaj üzerinde de yer almasını sağlar. Bu bilgiler hazır ambalajlı gıdanın ambalajı veya etiketi üzerinde bulunuyorsa ve dış ambalajdan açık bir şekilde ve kolayca görülebiliyorsa, bilgilerin dış ambalajda tekrar belirtilmesine gerek yoktur.

(9) Son tüketiciye veya toplu tüketim yerlerine yönelik olmayan bir gıdayı diğer gıda işletmecilerine arz eden gıda işletmecileri, bu işletmecilere, bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan sorumlulukların yerine getirilmesi gerektiğinde, yeterli bilginin sağlandığını garanti ederler.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Gıda Hakkında Zorunlu Bilgilendirmenin İçeriği ve Bildirimi

Zorunlu bilgiler

MADDE 9 – (1) Bu Yönetmelikteki istisnalar saklı kalmak kaydıyla, aşağıdaki bilgilerin belirtilmesi zorunludur:

a) Gıdanın adı.

b) Bileşenler listesi.

c) Ek-1’de yer alan Alerjiye veya İntoleransa Neden Olan Belirli Madde veya Ürünler.

ç) Belirli bileşenlerin veya bileşen gruplarının miktarı.

d) Gıdanın net miktarı.

e) Tavsiye edilen tüketim tarihi veya son tüketim tarihi.

f) Özel muhafaza ve/veya kullanım koşulları.

g) 8 inci maddenin birinci fıkrasında bahsedilen gıda işletmecisinin adı veya ticari unvanı ve adresi.

ğ) 12 nci maddede belirtilen işletme kayıt numarası veya tanımlama işareti.

h) Menşe ülke.

ı) Kullanım bilgisi olmadığında gıdanın uygun şekilde tüketimi mümkün değilse, gıdanın kullanım talimatı.

i) Hacmen % 1,2’den fazla alkol içeren içeceklerde hacmen gerçek alkol derecesi.

j) Beslenme bildirimi.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen bilgiler kelimeler ve rakamlarla verilir. Bu bilgiler, kelime ve rakamlara ilave olarak, 42 nci madde hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla resimli gösterimler veya semboller aracılığıyla ifade edilebilir.

Belirli gıdalar veya gıda grupları için ilave zorunlu bilgiler

MADDE 10 – (1) Ek-2’de yer alan etiketinde ilave zorunlu bilgiler bulunması gereken gıdalar için, 9 uncu maddede belirtilen bilgilere ilave olarak Ek-2’de yer alan bilgilerin de bulunması zorunludur.

Gıdanın parti işareti veya numarası

MADDE 11 – (1) 9 uncu ve 10 uncu maddelerde bahsedilen zorunlu bilgilere ilave olarak, gıdanın ait olduğu partinin tanımlanmasını sağlayan parti işareti veya numarası da ilgili gıda kodeksine uygun olarak belirtilir.

İşletme kayıt numarası veya tanımlama işareti

MADDE 12 – (1) Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğe göre;

a) Kayıt işlemine tabi olan gıda işletmelerinde üretilen veya ambalajlanan gıdalar için, gıdanın üretildiği veya ambalajlandığı gıda işletmesinin işletme kayıt numarası belirtilir.

b) Onay işlemine tabi olan gıda işletmelerinde üretilen veya ambalajlanan gıdalar için, Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinde yer alan tanımlama işareti ile ilgili hükümler uygulanır.

Gıda onay numarası

MADDE 13 – (1) Bakanlıkça onay şartı getirilen gıdaların etiketinde gıda onay numarasının yazılması zorunludur.

(2) Gıda onay numarası, birinci fıkra kapsamında onay alması gereken gıda ile ilgili özel mevzuatta yer alan hükümlere uygun olarak verilir.

Ağırlıklar ve ölçüler

MADDE 14 – (1) 9 uncu madde, ağırlıklar ve ölçülere ilişkin mevzuat hükümlerinin uygulanmasını engellemez.

(2) Hazır ambalajlı gıdaların nominal dolum miktarlarına ilişkin özel hususlar, 4/6/2015 tarihli ve 29376 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazır Ambalajlı Mamullerin Ağırlık ve Hacim Esasına Göre Net Miktar Tespitine Dair Yönetmelik (76/211/AT) ve 4/8/2010 tarihli ve 27662 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazır Ambalajlı Mamullerin Nominal Dolum Miktarı ile İlgili Kuralların Belirlenmesine Dair Yönetmelik (2007/45/AT) kapsamında Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenir.

Gıda hakkında zorunlu bilgilendirmenin kullanılabilirliği ve yerleşimi

MADDE 15 – (1) Gıda hakkında zorunlu bilgilendirmenin, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak, tüm gıdalar için hazır bulunması ve kolayca erişilebilir olması sağlanır.

(2) Gıda hakkında zorunlu bilgilendirme, hazır ambalajlı gıdalarda doğrudan ambalajın üzerinde veya bu ambalaja ayrılmayacak şekilde yapıştırılmış veya iliştirilmiş bir etiket üzerinde bulunur.

(3) Son tüketiciye veya toplu tüketim yerlerine; hazır ambalajlı hale getirilmeksizin satılan gıdalar veya satış yapılan işletmede tüketicinin talebi doğrultusunda paketlenerek satılan gıdalar ile doğrudan satış için hazır ambalajlı hale getirilmiş olan gıdalar ile ilgili olarak aşağıdaki kurallar uygulanır:

a) Doğrudan satış için hazır ambalajlı hale getirilmiş olan gıdalar hariç olmak üzere zorunlu bilgilerin tümü gıdanın (dökme ürünler dahil) satış yerlerine sevk edilmesi sırasında beraberinde yer alır.

b) Gıdanın satışı sırasında, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a), (c), (e), (g) ve (h) bentlerinde yer alan bilgiler ile Ek-2’nin 6 ve 7 numaralı satırları kapsamındaki ilave zorunlu bilgiler satın alan kişinin görebileceği yerlerde bulundurulur veya gıda ile birlikte satın alan kişiye sunulur.

c) Talep edilmesi halinde, satın alan kişi zorunlu bilgilerin tümü hakkında bilgilendirilir.

(4) Bu maddenin üçüncü fıkrası, diğer bazı zorunlu bilgilerin belirlendiği ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla uygulanır.

(5) Toplu tüketim yerlerinde son tüketiciye sunulan hazır ambalajlı olmayan gıdalarla ilgili olarak aşağıdaki kurallar uygulanır:

a) 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde yer alan bilgiler ile Ek-2’nin 6 ve 7 numaralı satırları kapsamındaki ilave zorunlu bilgiler tüketiciye sunulur.

b) (a) bendinde belirtilen bilgiler kolayca görülebilecek, açıkça okunabilecek şekilde menüler, yazı tahtaları, broşür benzeri araçlar vasıtasıyla son tüketiciye sunulur. Bilgilerin sunumunda, kelimeler veya sayılar yerine başka gösterim şekilleri ve/veya grafik formlar veya semboller kullanılabilir.

Zorunlu bilgilerin bildirim şekli

MADDE 16 – (1) Gıda hakkında zorunlu bilgilendirme; kolayca görülebilecek, açıkça okunabilecek ve silinmeyecek şekilde dikkat çekici bir yerde yapılır. Verilen bilgiler, diğer yazılı veya resimli unsurlar vasıtasıyla herhangi bir şekilde gizlenemez, kapatılamaz, bölünemez veya kesilemez. Bu bilgilere ilişkin yazılar ile zemin arasında belirgin bir kontrast olması sağlanır.

(2) Belirli gıdalar için uygulamada olan mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu bölümde yer alan bilgiler ambalaj üzerinde veya ambalaja yapıştırılmış bir etiket üzerinde bulunduğunda, bu bilgiler açıkça okunabilir olması sağlanacak şekilde Ek-3’te yer alan x-yüksekliğinin en az 1,2 mm olduğu punto büyüklüğündeki karakterler kullanılarak yazılır.

(3) En geniş yüzeyi 80 cm² den daha küçük olan ambalajlarda veya kaplarda, bu maddenin ikinci fıkrasında bahsedilen x-yüksekliği en az 0,9 mm olarak uygulanır.

(4) 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a), (d) ve (i) bentlerinde belirtilen zorunlu bilgiler, aynı görüş alanı içinde yer alır.

(5) Bu maddenin dördüncü fıkrası, 19 uncu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında bahsedilen durumlarda uygulanmaz.

Mesafeli satış

MADDE 17 – (1) Bu Yönetmeliğin mesafeli satış ile ilgili hükümleri, 6502 sayılı Kanunun mesafeli sözleşmeler ile ilgili hükümleri saklı kalmak kaydıyla uygulanır.

(2) 9 uncu maddede belirtilen zorunlu bilgilere ait koşullar saklı kalmak kaydıyla, uzaktan iletişim araçları ile satışa arz edilen gıdalar için aşağıdaki kurallar uygulanır:

a) 9 uncu maddenin birinci fıkrasında yer alan zorunlu bilgiler, aynı fıkranın (e) bendi hariç olmak üzere ve Ek-2’nin 6 ve 7 numaralı satırında yer alan bilgiler, satın alma işlemi sonuçlanmadan önce hazır bulundurulur ve uzaktan satışı destekleyen materyalde yer alır veya gıda işletmecisi tarafından açıkça belirlenen diğer uygun araçlar vasıtasıyla sunulur. Diğer uygun araçlar kullanıldığında, gıda işletmecisi zorunlu bilgileri tüketiciye ek masraflar yüklemeden sunar.

b) Zorunlu bilgilerin tümü teslimat sırasında sunulur.

(3) Uzaktan iletişim araçları ile toplu tüketim yerleri tarafından satışa arz edilen gıdalar için, 15 inci maddenin beşinci fıkrasında belirtilen zorunlu bilgiler bu maddenin ikinci fıkrasına uygun olarak hazır bulundurulur.

(4) Otomatik satış makinelerinde veya otomasyon sistemi ile çalışan ticari tesislerde satışı yapılan hazır ambalajlı gıdalara bu maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.

(5) Otomatik satış makinelerinde veya otomasyon sistemi ile çalışan ticari tesislerde satışı yapılan hazır ambalajlı olmayan gıdalar için, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde belirtilen bilgiler, satın alma işlemi sonuçlanmadan önce tüketicinin görebileceği şekilde hazır bulundurulur.

Dil gereklilikleri

MADDE 18 – (1) Gıda hakkında zorunlu bilgilendirme Türkçe olarak yapılır. Bu bilgilendirme Türkçe’ye ilave olarak diğer ülkelerin resmi dillerinde de yapılabilir.

(2) Ürün üzerinde Türkçe etiketin yanı sıra farklı dillerde etiket bilgileri olması durumunda etiketteki Türkçe dışındaki bilgilerin gıda hakkında bilgilendirme mevzuatında yer alan tüm etiket bilgilerini içermesi gerekmez. Ancak etikette bulunan resim, şekil ve beyan gibi bilgiler gıda hakkında bilgilendirme mevzuatına aykırı olamaz.

Belirli zorunlu bilgilere ilişkin istisnalar

MADDE 19 – (1) Silinmeyecek şekilde işaretlenmiş olan ve bu nedenle herhangi bir etiket taşımayan tekrar kullanılabilen cam şişelerde, sadece 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a), (c), (d), (e) ve (j) bentlerinde yer alan bilgilerin verilmesi zorunludur.

(2) En geniş yüzeyi 10 cm²’den daha küçük olan ambalajlarda veya kaplarda, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının sadece (a), (c), (d), (e) ve (ğ) bentlerinde yer alan bilgilerin ambalaj veya etiket üzerinde verilmesi zorunludur. Bu durumda, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen bilgiler de başka yöntemler kullanılarak veya tüketicinin talep etmesi durumunda sunulur.

(3) Beslenme bildirimini gerektiren diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (j) bendi, Ek-14’te yer alan gıdalar için zorunlu değildir.

(4) Bileşenler listesi veya zorunlu beslenme bildirimini gerektiren diğer ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) ve (j) bentlerinde atıf yapılan bilgilerin hacmen % 1,2’den fazla alkol içeren içeceklerde verilmesi zorunlu değildir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Zorunlu Bilgilere İlişkin Hükümler

Gıdanın adı

MADDE 20 – (1) Gıdanın adı olarak, o gıda için geçerli olan mevzuat hükümlerinde belirtilen resmî ad kullanılır. Böyle bir adın olmaması durumunda, gıdanın alışılagelen adı kullanılır. Gıdanın alışılagelen bir adı da yoksa veya bu ad kullanılmayacaksa, tanımlayıcı bir ad belirlenir.

(2) Gıdanın ithal edildiği ülkede kullanılan adının, bu madde kapsamında gıdanın adı olarak kullanılmasına izin verilir. Ancak, bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin ve özellikle 9 uncu maddede belirtilen bilgiler ile ilgili kuralların uygulanması sonucunda; son tüketicinin o gıdanın gerçek doğasını anlaması ve karıştırabileceği diğer gıdalardan ayırt etmesi sağlanamıyorsa, gıdanın adına yakın bir yerde diğer tanımlayıcı bilgilere yer verilir.

(3) Bu maddenin ikinci fıkrası hükmüne istisna olarak, ithal edilen gıdanın adı, o gıdanın bileşimi veya üretimi bakımından son tüketicinin doğru bilgilendirilmesini sağlamak için yeterli olmayacağı kadar farklı bir gıdaya işaret ediyorsa o ad kullanılmaz.

(4) Hiçbir ticari marka veya ürünün içeriğini yansıtmayan özel ad gıdanın adı yerine geçemez.

(5) Gıdanın adı ve bu ada eşlik edecek bilgiler ile ilgili olarak Ek-15’te yer alan Gıdanın Adına Eşlik Eden Zorunlu Bilgiler için özel kurallar da uygulanır.

(6) Bu madde, 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununa aykırı olmamak kaydıyla uygulanır.

Bileşenler listesi

MADDE 21 – (1) Bileşenler listesi, “bileşenler” veya “içindekiler” başlığıyla ya da bu kelimeleri içeren uygun bir başlıkla verilir. Gıdanın bütün bileşenleri, üretim sırasında kullanıldıkları miktara göre ağırlıkça azalan sırayla bu listede yer alır.

(2) Bileşenler, uygulanabildiği durumlarda, 20 nci madde ile Ek-15’te yer alan kurallara uygun olarak kendi özel adları ile belirtilir.

(3) Tasarlanmış nanomateryal formunda bulunan bütün bileşenler, bileşenler listesinde açık bir şekilde belirtilir. Bu tür bileşenlerin adlarını takiben parantez içinde ‘nano’ kelimesine yer verilir.

(4) Kalıntılar ‘bileşen’ olarak kabul edilmez.

(5) Bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarının uygulanmasına ilişkin kurallar, Ek-4’te yer almaktadır.

Bileşenler listesine ilişkin istisnalar

MADDE 22 – (1) Aşağıdaki gıdalarda bileşenler listesinin bulunması zorunlu değildir:

a) Soyulmamış, doğranmamış veya benzeri bir işlemden geçirilmemiş, kök/yumru olanlar da dâhil taze meyve ve sebzeler.

b) Tanımından karbonatlı olduğu anlaşılan karbonatlı sular.

c) Başka bir bileşen ilave edilmemiş olması koşulu ile sadece tek bir temel üründen elde edilen fermantasyon sirkeleri.

ç) Üretimleri için elzem olan laktik ürünler, gıda enzimleri ve mikroorganizma kültürleri dışında bir bileşen ilave edilmemiş olan tereyağı, fermente süt ürünleri ve kremalar.

d) Taze peynirler ve eritme peynirleri hariç olmak üzere, üretimleri için elzem olan laktik ürünler, gıda enzimleri ve mikroorganizma kültürleri ve tuz dışında bir bileşen ilave edilmemiş olan peynirler.

e) Gıdanın adı ile bileşenin adının aynı olması veya gıdanın adının, bileşenin doğasını açıkça tanımlaması durumunda tek bir bileşenden oluşan gıdalar.

Gıda bileşenlerinin bileşenler listesinde belirtilmesine ilişkin istisnalar

MADDE 23 – (1) 24 üncü maddenin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, aşağıdaki gıda bileşenlerinin bileşenler listesinde yer alması zorunlu değildir:

a) Bir bileşenin, üretim işlemi sırasında geçici olarak ortamdan uzaklaştırılan ve daha sonra orijinal miktarını aşmayacak şekilde yeniden ortama dâhil edilen bileşenleri.

b) Gıdadaki varlığı, Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde geçen taşınma prensibi çerçevesinde, yalnızca bu gıdanın içerdiği bir ya da daha fazla bileşenden kaynaklanan ve son üründe teknolojik fonksiyonu bulunmayan gıda katkı maddeleri ve gıda enzimleri.

c) İşlem yardımcısı olarak kullanılan gıda katkı maddeleri ve gıda enzimleri.

ç) Gıda katkı maddesi olmayan ancak taşıyıcılar gibi aynı şekilde ve aynı amaçla ve kesinlikle gerekli miktarlarda kullanılan taşıyıcılar ve maddeler.

d) Gıda katkı maddesi olmayan ancak işlem yardımcıları gibi aynı şekilde ve aynı amaçla kullanılan ve değişmiş bir formda da olsa son üründe bulunan maddeler.

e) Konsantre veya kurutulmuş formda kullanılan bir bileşenin yeniden eski haline getirilmesi amacı ile üretim işlemi sırasında kullanılan su.

f) Sıvı ortam içinde sunulan gıdalarda sıvı ortam olarak kullanılan, ancak normal olarak gıda ile birlikte tüketilmeyen su.

Alerjiye veya intoleransa neden olan belirli madde veya ürünlerin bildirimi

MADDE 24 – (1) Gıdanın üretiminde veya hazırlanmasında kullanılan ve değişmiş bir formda da olsa son üründe bulunan ve Ek-1’de yer alan herhangi bir bileşen ya da işlem yardımcısı veya bu ekte yer alan alerjiye veya intoleransa neden olan bir maddeden ya da üründen elde edilen herhangi bir bileşen ya da işlem yardımcısı ile ilgili bilgiler aşağıdaki kurallara göre belirtilir:

a) Bu bilgiler, Ek-1’de yer alan madde veya ürün adları açık bir şekilde kullanılarak ve 21 inci maddenin birinci fıkrasına uygun olarak bileşenler listesinde belirtilir.

b) Bileşenler listesinde Ek-1’de belirtildiği şekilde yer alan madde veya ürün adları, bu bilgiyi listenin geri kalan bölümünden açıkça ayıran bir yazı dizgisi vasıtasıyla (örneğin, punto, stil veya arka plan rengi aracılığıyla) vurgulanır.

c) Eğer gıdanın bileşenler listesi yok ise alerjiye veya intoleransa neden olan bileşenler veya işlem yardımcılarına ilişkin bilgiler, Ek-1’de yer alan madde veya ürün adlarını takiben “içerir” kelimesi kullanılarak belirtilir.

ç) Eğer gıdanın içinde bulunan birkaç bileşen veya işlem yardımcısı Ek-1’de yer alan tek bir maddeden veya üründen geliyor ise ilgili bileşen veya işlem yardımcısının her biri için açık bir şekilde etiketleme yapılır.

d) Eğer gıdanın adı Ek-1’de yer alan madde veya ürüne açık bir şekilde atıfta bulunuyorsa, söz konusu bileşenin veya işlem yardımcısının bildirimine gerek yoktur.

Bileşenlerin miktarının bildirimi

MADDE 25 – (1) Bir gıdanın üretiminde veya hazırlanmasında kullanılan bileşenin veya bileşen grubunun miktarı aşağıdaki durumlarda belirtilir:

a) İlgili bileşen veya bileşen grubu, gıdanın adında yer alıyorsa veya tüketici tarafından genellikle gıdanın adı ile ilişkilendiriliyorsa.

b) İlgili bileşen veya bileşen grubu, etiket üzerinde kelimeler, resimler veya grafikler ile vurgulanıyorsa.

c) İlgili bileşen veya bileşen grubu, gıdanın tanımlanması için ve adından veya görünüşünden dolayı karıştırılabileceği ürünlerden ayırt edilmesi için zorunlu ise.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasının uygulanmasında dikkate alınması gereken kurallar ve belirli bileşenlerin miktarının belirtilmesinin zorunlu olmadığı özel durumlar, Ek-5’te yer almaktadır.

Gıdanın net miktarı

MADDE 26 – (1) Gıdanın net miktarı, litre, santilitre, mililitre, kilogram veya gram birimlerinden uygun olanı kullanılarak sıvı ürünlerde hacim birimleriyle, diğer ürünlerde kütle birimleriyle belirtilir.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasının uygulanmasında dikkate alınması gereken kurallar ve net miktarın belirtilmesinin zorunlu olmadığı özel durumlar Ek-6’da yer alır.

Gıdanın tavsiye edilen tüketim tarihi, son tüketim tarihi ve dondurulduğu tarih

MADDE 27 – (1) Mikrobiyolojik açıdan kolay bozulabilen ve bu yüzden kısa bir süre sonra insan sağlığı açısından tehlike teşkil etmesi muhtemel olan gıdalarda son tüketim tarihi, diğer gıdalarda tavsiye edilen tüketim tarihi belirtilir. Son tüketim tarihi geçmiş olan gıdalar, 5996 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerine göre güvenilir olmayan gıda olarak kabul edilir.

(2) Tavsiye edilen tüketim tarihi veya son tüketim tarihi veya dondurulduğu tarih bilgilerinden uygun olanı Ek-7’de yer alan kurallara göre belirtilir.

Özel muhafaza koşulları veya kullanım koşulları

MADDE 28 – (1) Gıdanın özel muhafaza koşullarını ve/veya kullanım koşullarını gerektirdiği durumlarda, bu koşullar belirtilir.

(2) Gerektiğinde, gıdanın ambalajı açıldıktan sonra uygun şekilde muhafazasını veya kullanımını sağlamak için muhafaza koşulları ve/veya tüketimi için zaman sınırı belirtilir.

Ticari unvan ve adres

MADDE 29 – (1) 8 inci maddenin birinci fıkrasına göre;

a) Gıda hakkında bilgilendirmeden sorumlu olan gıda işletmecisinin adı veya ticari unvanı ve adresi uygun ifadeler kullanılarak belirtilir.

b) İthal ürünlerde gıda işletmecisi “ithalatçı” olarak belirtilir.

İşletme kayıt numarasının gösterim şekli

MADDE 30 – (1) Gıdanın üretildiği veya ambalajlandığı gıda işletmesinin işletme kayıt numarası, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğe uygun olarak ve “İşletme kayıt no:…” şeklinde belirtilir. Bu ifadenin yanında ya işletme kayıt numarasının kendisi ya da etiket üzerinde bulunduğu yere atıfta bulunan bir ifade yer alır. Atıf yapılan ve/veya atfın yapıldığı yerde “İKN” kısaltması kullanılabilir.

(2) Kayıt işlemine tabi olan gıda işletmecisinin birden fazla işletmesi varsa veya birden fazla işletmede üretim veya ambalajlama yaptırılıyorsa; üretimin veya ambalajlamanın yapıldığı işletmenin kayıt numarası açık bir şekilde işaretlenmek şartıyla diğer işletmelere ait kayıt numaraları da etikette yer alabilir.

(3) İşaretlemenin yapılamadığı durumlarda, gıdanın üretildiği işletmenin işletme kayıt numarasıyla birlikte uygun bir kodlama sistemi kullanılabilir.

(4) Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğe uygun olarak işletme onay numarası alan gıda işletmecilerinin kayıt işlemleri kapsamında ürün üretmeleri halinde, kayıt numarası alınmadan işletme onay numarası kullanılacaksa, etiket üzerinde tanımlama işareti uygulanmaz. Bu durumda; işletme onay numarası, “İşletme kayıt no:.:” ifadesini takiben verilir ve “TR-İl Trafik Plaka No-İşletme Numarası” formatında belirtilir.

Menşe ülke

MADDE 31 – (1) Gıdanın menşe ülkesi, uygun ifadeler kullanılarak kısaltma yapılmadan açık olarak belirtilir.

(2) Gıdanın menşe ülkesi ile ana bileşeninin menşe ülkesi farklı olduğunda, gıdaya eşlik eden bilgilerin veya bir bütün olarak gıdanın etiketinin o gıdanın ana bileşeninin gerçek menşe ülkesi hakkında tüketiciyi yanıltacağı durumlarda aşağıdaki kurallardan birisi uygulanır:

a) Gıdanın ana bileşeninin menşe ülkesi de belirtilir.

b) Gıdanın ana bileşeninin menşe ülkesinin gıdanın menşe ülkesinden farklı olduğu belirtilir.

(3) Etiket üzerinde yer alan gıda işletmecisinin adı, ticaret unvanı veya adresi, bu Yönetmelik kapsamında menşe ülke bildirimi olarak değerlendirilmez.

Kullanım talimatı

MADDE 32 – (1) Kullanım talimatı, gıdanın uygun şekilde tüketilmesini sağlayacak biçimde belirtilir. Kullanım talimatı verilirken, “kullanım bilgisi”, “hazırlama talimatı”, “hazırlama bilgisi”, “tüketim talimatı” ve benzeri başlıklar kullanılabilir.

Alkol derecesi

MADDE 33 – (1) Türk Gümrük Tarife Cetvelinde 2204 tarife pozisyonunda yer alan ürünlerde alkol derecesi, bu ürünlerle ilgili gıda kodeksine uygun olarak belirtilir.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında bahsedilen ürünler hariç olmak üzere, hacmen % 1,2’den fazla alkol içeren içeceklerde gerçek alkol derecesi, Ek-8’de yer alan kurallara göre belirtilir.

(3) Bu madde kapsamındaki ürünlerde Ek-2’nin 6 numaralı satırı uygulanmaz.

ALTINCI BÖLÜM

Beslenme Bildirimi

Beslenme bildirimi kurallarına ilişkin istisnalar

MADDE 34 – (1) Bu bölümde yer alan hükümler takviye edici gıdalara uygulanmaz.

(2) Bu bölümde yer alan hükümler, özel beslenme amaçlı gıdalar için geçerli olan ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydı ile uygulanır.

(3) Bu bölümde yer alan hükümler 35 inci maddenin beşinci fıkrası saklı kalmak kaydıyla sadece hazır ambalajlı gıdalar için geçerlidir.

Beslenme bildiriminin içeriği

MADDE 35 – (1) Zorunlu beslenme bildirimi aşağıdaki bilgilerden oluşur:

a) Enerji değeri.

b) Yağ, doymuş yağ, karbonhidrat, şekerler, protein ve tuz miktarları.

c) Tuz içeriğinin sadece gıdanın doğasında bulunan sodyumdan kaynaklandığı durumlarda bu duruma ilişkin bir ifade beslenme bildirimine çok yakın bir yerde yer alabilir.

ç) Diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen bilgilere ilave olarak sadece ilgili gıda kodeksinde tanımlanan sürülebilir yağ/margarinler, yoğun yağlar, bitkisel yağlar ve bu yağları içeren gıdaların %2’den fazla trans yağ içermesi durumunda trans yağ miktarı bildirilir.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında atıf yapılan zorunlu beslenme bildirimi içeriği, aşağıda verilen besin öğelerinden birinin veya birkaçının miktarı ile desteklenebilir:

a) Tekli doymamış yağ.

b) Çoklu doymamış yağ.

c) Lif.

ç) Polioller veya şeker alkol.

d) Nişasta.

e) Ek-9 Bölüm 1’de yer alan ve gıdada bu ekte tanımlanmış olan belirgin miktarda bulunan vitamin ve mineraller.

(3) Hazır ambalajlı bir gıdanın etiketi üzerinde bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen zorunlu beslenme bildiriminin yapılması durumunda, aşağıdaki bilgiler etiket üzerinde tekrar verilebilir:

a) Enerji değeri veya

b) Enerji değeri ile birlikte yağ, doymuş yağ, şekerler ve tuz.

(4) 43 üncü maddenin birinci fıkrasına istisna olarak; 19 uncu maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen ürünlerin etiketinde beslenme bildirimi yapılması durumunda bildirimin içeriği sadece enerji değeri ile sınırlı tutulabilir.

(5) 43 üncü maddenin birinci fıkrasına istisna olarak; 15 inci maddenin üçüncü ve beşinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu fıkralarda belirtilen gıdalar için beslenme bildirimi yapılması durumunda, bildirimin içeriği sadece enerji değeri veya enerji değeriyle birlikte sadece yağ, doymuş yağ, şekerler ve tuz ile sınırlandırılabilir.

Enerji değeri ve besin öğesi miktarlarının hesaplanması

MADDE 36 – (1) Enerji değeri, Ek-10’da yer alan enerji değerinin hesaplanması için çevrim faktörleri kullanılarak hesaplanır.

(2) 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları gıdanın satışa sunulduğu haline göre verilir. Ancak uygun durumlarda bu bilgiler, gerekli hazırlama talimatının ayrıntılı olarak verilmesi koşuluyla, gıdanın tüketime hazır haline göre verilebilir.

(3) Bildirilen değerler, duruma göre aşağıdaki bilgilere dayanan ortalama değerler olarak verilir ve ambalaj üzerinde “ortalama değer” olarak belirtilebilir:

a) Üreticinin gıda analizleri.

b) Kullanılan bileşenlerin bilinen veya gerçek ortalama değerleri kullanılarak yapılan hesaplama.

c) Genel olarak saptanmış ve kabul görmüş veriler kullanılarak yapılan hesaplama.

Gıdanın 100 gramı veya 100 mL’si üzerinden bildirim

MADDE 37 – (1) 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları, Ek-11’de yer alan ölçü birimleri kullanılarak verilir.

(2) 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları, 100 g veya 100 mL üzerinden verilir.

(3) Vitaminler ve mineraller ile ilgili bilgiler verildiğinde, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ifade biçimine ilave olarak,  100 g veya 100 mL üzerinden, Ek-9 Bölüm 1’de yer alan referans alım değerlerinin yüzdesi olarak da belirtilir.

(4) Enerji değeri ve 35 inci maddenin birinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında belirtilen besin öğesi miktarları, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ifade biçimine ilave olarak, 100 g veya 100 mL üzerinden, Ek-9 Bölüm 2’de yer alan referans alım değerlerinin yüzdesi olarak belirtilebilir.

(5) Bu maddenin dördüncü fıkrası ve/veya 39 uncu madde hükümleri uygulandığında aynı görüş alanında olmak kaydıyla bu bilgilere çok yakın bir yerde ‘Ortalama bir yetişkinin referans alım (RA) değeri (8400 kJ / 2000 kcal)’ ifadesine yer verilir.

Gıdanın bir porsiyonu veya tüketim birimi üzerinden bildirim

MADDE 38 – (1) Kullanılan porsiyon büyüklüğü veya tüketim biriminin ve ambalajın içerdiği porsiyon veya birimlerin adedinin tüketici tarafından kolayca fark edilebilecek şekilde etiket üzerinde belirtilmesi koşuluyla; 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları;

a) 37 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen 100 g veya 100 mL üzerinden bildirime ilave olarak,

b) Vitamin ve minerallerin miktarı ile ilgili olarak, 37 nci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen 100 g veya 100 mL üzerinden bildirime ilave olarak,

c)  37 nci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen 100 g veya 100 mL üzerinden bildirime ilave olarak veya 100 g veya 100 mL üzerinden bildirim yerine,

porsiyon ve/veya tüketim birimi üzerinden verilebilir.

(2) 37 nci maddenin ikinci fıkrasına istisna olarak, 35 inci maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendinde belirtilen durumlarda, besin öğelerinin miktarı ve/veya Ek-9 Bölüm 2’de yer alan referans alım değerlerinin yüzdesi sadece porsiyon veya tüketim birimi üzerinden verilebilir. Bu durumda, enerji değeri 100 g veya 100 mL üzerinden ve porsiyon veya tüketim birimine göre verilir.

(3) 37 nci maddenin ikinci fıkrasına istisna olarak, 35 inci maddenin beşinci fıkrasında belirtilen durumlarda enerji değeri ve besin öğeleri miktarı ve/veya Ek-9 Bölüm 2’de yer alan referans alım değerlerinin yüzdesi sadece porsiyon veya tüketim birimi üzerinden verilebilir.

(4) Porsiyon büyüklüğü belirlenmiş gıdalar için tek kullanımlık hazır ambalajda sunulan ancak belirlenmiş porsiyon büyüklüğünün uygulanamadığı gıdalarda tüketim birimi üzerinden bildirim yapılabilir.

(5) 40 ıncı maddenin birinci fıkrasına istisna olarak, doğrudan tüketilemeyen ve tüketici tarafından başka bir gıdanın hazırlanmasında bileşen olarak kullanılan gıdalarda üreticinin belirlediği porsiyon büyüklükleri kullanılabilir.

(6) Porsiyon büyüklüğü veya tüketim birimi beslenme bildirimine çok yakın bir yerde belirtilir.

Referans alım (RA) oranı

MADDE 39 – (1) Enerji değeri ve besin öğesi miktarlarına ait referans alım (RA) oranları, isteğe bağlı olarak gıdaların etiketinde yer alabilir.

(2) Referans alım (RA) oranları verilirken Ek-13’te yer alan Beslenme Bildirimi ve Referans Alım (RA) Oranı gösterim biçimleri kullanılabilir.

(3) Referans alım (RA) oranları verilirken; tüm bölmelerin rengi, ambalajın zemin rengi ile kontrast oluşturacak ve aynı tonda tek renk olacak şekilde tasarlanır. Kırmızı, sarı ve yeşil renkler kullanılmaz.

Porsiyon büyüklüğü ve adedi

MADDE 40 – (1) Porsiyon büyüklüğü olarak Ek-12’de yer alan miktarlar dikkate alınır. Bu ekte yer almayan ürünler için porsiyon büyüklükleri Bakanlıkça belirlenir.

(2) Ambalajdaki porsiyon adedi belirtilirken tam sayılar ile (1; 2;…; 5;… gibi) ifade edilir.

(3) Ambalajdaki porsiyon adedini hesaplamak için gıdanın ambalajı üzerinde belirtilen net miktarı veya hazırlama talimatı doğrultusunda tüketime hazır hale getirilmiş olan ürünün net miktarı, Ek-12’de verilen porsiyon büyüklüğüne bölünür. Elde edilen değer tam sayı değilse, matematiksel olarak tam sayıya yuvarlanır ve bu durumda porsiyon adedi “yaklaşık …. porsiyon” şeklinde ifade edilir.

Beslenme bildiriminin gösterim şekli

MADDE 41 – (1)  35 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında atıf yapılan bilgiler, hepsi aynı görüş alanında olacak şekilde, açık bir format kullanılarak ve Ek-11’de yer alan gösterim biçimine ve sıralamaya göre verilir.

(2) 35 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında atıf yapılan bilgiler, tablo formunda hizalanmış sayılarla verilir. Eğer etiket yüzeyi müsait değilse, bilgiler lineer formda verilir.

(3) 35 inci maddenin üçüncü fıkrasının uygulanması durumunda bu fıkrada atıf yapılan bilgiler, temel görüş alanı içinde ve 16 ncı maddenin ikinci fıkrasına uygun punto büyüklüğü kullanılarak verilir. Bu bilgiler, bu maddenin ikinci fıkrasında belirlenen formlardan farklı bir formda verilebilir.

(4) 35 inci maddenin dördüncü fıkrasında atıf yapılan bilgiler bu maddenin ikinci fıkrasında belirlenen formlardan farklı bir formda verilebilir.

(5) Gıdanın enerji değerinin veya besin öğesinin/öğelerinin miktarının ihmal edilebilir düzeyde olduğu durumlarda, bu öğelerle ilgili bilgiler yerine “İhmal edilebilir miktar(lar)da …. içerir” veya benzeri bir ifadeye yer verilebilir ve beslenme bildirimi yapılmışsa, söz konusu ifade bildirime çok yakın bir yerde bulundurulur.

İlave ifade biçimleri ve gösterim şekli

MADDE 42 – (1)  37 nci maddenin ikinci ve dördüncü fıkralarında ve 38 inci maddede belirtilen formlar ile 41 inci maddenin ikinci fıkrasında atıf yapılan gösterim şekline ilave olarak; 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları, aşağıdaki koşulların sağlanması kaydıyla, kelimeler veya sayıların yanı sıra başka gösterim şekilleri ve/veya grafik formlar veya semboller kullanılarak verilebilir:

a) Doğru ve bilimsel olarak geçerli tüketici araştırması sonuçlarına dayanır ve 7 nci maddede atıf yapıldığı gibi tüketiciyi yanıltıcı olamaz.

b) İlgili taraflarla yapılan müzakerelerin sonucuna göre geliştirilir.

c) Gıdanın, enerji ve besin öğeleri açısından beslenmedeki katkısını veya önemini kavramada tüketiciye kolaylık sağlar.

ç) Bu gösterim veya sunum formlarının ortalama tüketici tarafından anlaşılır olduğuna dair bilimsel olarak geçerli kanıtlarla desteklenir.

d) Farklı gösterim şekillerinin kullanılması durumunda, Ek-9’da verilen referans alım değerlerine veya bunların olmaması durumunda, enerji veya besin öğeleri alımı hakkında genel olarak kabul edilmiş bilimsel önerilere dayandırılır.

e) Tarafsız ve adil olur.

f) Uygulandığında malların serbest dolaşımını engellemez.

YEDİNCİ BÖLÜM

İsteğe Bağlı Bilgilendirme

İsteğe bağlı bilgilendirme ile ilgili kurallar

MADDE 43 – (1) 9 uncu ve 10 uncu maddelerde atıf yapılan bilgilerin verilmesinin zorunlu olmadığının belirtildiği ve bu bilgilerin isteğe bağlı olarak verildiği durumlarda, bilgilendirme, Yönetmeliğin beşinci ve altıncı bölümünde belirtilen koşullara uygun olur.

(2) İsteğe bağlı olarak verilen bilgiler için aşağıdaki kurallar uygulanır:

a) 7 nci maddeye uygun olarak tüketiciyi yanıltıcı olamaz.

b) Tüketici için belirsiz ve karışık olamaz.

c) Gerektiğinde, konu ile ilgili bilimsel verilere dayandırılır.

İsteğe bağlı bilgilendirmenin gösterim şekli

MADDE 44 – (1) İsteğe bağlı bilgilendirme, gıda hakkında zorunlu bilgilendirme için uygun olan alanları kaplayacak şekilde yapılamaz.

Gluten ile ilgili isteğe bağlı bilgilendirme

MADDE 45 – (1) Glutenin gıdadaki yokluğu veya azaltılmış varlığı hakkında tüketiciyi bilgilendirmek amacıyla sadece Ek-16’da yer alan Glutenin Gıdadaki Yokluğu veya Azaltılmış Varlığına İlişkin İzin Verilen İfadeler ve Bunların Koşulları kullanılır.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında atıf yapılan bilgilere ilave olarak ‘gluten intoleransı olan bireyler için uygundur’ veya ‘çölyak hastaları için uygundur’ ifadeleri kullanılabilir.

(3) Gıda; gluten içeren bir veya daha fazla bileşeninin gluten içeriği azaltılarak veya gluten içeren bileşenleri doğal olarak glutensiz olan diğer bileşenler ile ikame edilerek özel olarak üretilmiş, hazırlanmış ve/veya işlemden geçirilmiş ise bu maddenin birinci fıkrasında atıf yapılan bilgilere ilave olarak ‘gluten intoleransı olan bireyler için özel olarak formüle edilmiştir’ veya ‘çölyak hastaları için özel olarak formüle edilmiştir’ ifadeleri kullanılabilir.

Bebek formülleri ve devam formülleri

MADDE 46 – (1) İlgili gıda kodeksinde tanımlanan bebek formülleri ve devam formüllerinde glutenin yokluğu veya azaltılmış varlığı hakkında bilgilendirme yapılamaz.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Özel etiketleme kuralları

MADDE 47 – (1) Bu Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydıyla, belirli bir gıda veya gıda grubu için hazırlanan gıda kodeksi kapsamında bu gıdalara özel ilave etiketleme kuralları belirlenebilir.

Uygulamaya ilişkin ilave düzenlemeler

MADDE 48 – (1) Gerek görüldüğünde bu Yönetmelik hükümlerinin uygulamasına yönelik hazırlanacak talimat veya kılavuzlar, Bakanlık internet sitesinde yayımlanır.

(2) Gıda hakkında bilgilendirme mevzuatı kapsamında halk sağlığı üzerine etki etmesi muhtemel tedbirler Bakanlık tarafından değerlendirilir.

Ürün doğrulama ve takip sistemi

MADDE 49 – (1) Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda, belirli gıda veya gıda gruplarına yönelik olarak ürünün izlenebilirliğini temin etmek amacıyla, etiketlerde ürün takip sisteminin uygulanmasına ilişkin özel uygulamalar yapabilir veya yaptırabilir.

(2) Bakanlık tarafından belirlenen ürün takip sisteminin uygulanacağı gıda veya gıda grupları ile uygulama süresi Bakanlık tarafından belirlenerek Bakanlık internet sitesinde yayımlanır.

Avrupa Birliği mevzuatına uyum

MADDE 50 – (1) Bu Yönetmelik, Tüketicilerin Gıdalar Hakkında Bilgilendirilmesine İlişkin 25 Ekim 2011 tarihli ve (AT) 1169/2011 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

İdari yaptırım

MADDE 51 – (1) Bu Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 52 – (1) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Atıflar

MADDE 53 – (1) 52 nci madde ile yürürlükten kaldırılan yönetmeliğe yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

Uyum zorunluluğu

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce faaliyet göstermekte olan gıda işletmecileri 31/12/2019 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır. 31/12/2019 tarihinden önce etiketlenen veya piyasaya arz edilen gıdalar raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilir.

(2) Bu maddenin birinci fıkrası hükümlerine istisna olarak, bu Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliğine uygun olmayan 31/12/2015 tarihinden önce tescil başvurusu yapılmış veya tescillenmiş ticari marka veya marka bulunduran gıdalar, 31/12/2019 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır. 31/12/2019 tarihinden önce etiketlenen veya piyasaya arz edilen gıdalar raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilir.

(3) Bu maddenin birinci ve ikinci fıkraları hükümleri ithal edilen gıdaların etiketleri için de geçerlidir.

(4) Bu Yönetmeliğin tanımlama işareti ile ilgili hükümlerinin uygulanmasında, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik kapsamında verilen geçiş sürelerine uyulur.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri bu Yönetmelik hükümlerine uyum sağlayıncaya kadar,  29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği hükümlerine uyarlar.

Yürürlük

MADDE 54 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 55 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız