Mert Akgün Yönetmelikler

SIFIR ATIK YÖNETMELİĞİ

12 Temmuz 2019 CUMA                   Resmî Gazete                            Sayı: 30829

SIFIR ATIK YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, hammadde ve doğal kaynakların etkin yönetimi ile sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda atık yönetimi süreçlerinde çevre ve insan sağlığının ve tüm kaynakların korunmasını hedefleyen sıfır atık yönetim sisteminin kurulmasına, yaygınlaştırılmasına, geliştirilmesine, izlenmesine, finansmanına, kayıt altına alınarak belgelendirilmesine ilişkin genel ilke ve esasların belirlenmesidir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, mahalli idareler ve EK-1 listede tanımlı diğer yerler ile gönüllülük esasına dayalı olarak sıfır atık yönetim sistemini kurmak isteyenler için sıfır atık yönetim sisteminin kurulmasına, izlenmesine, sıfır atık belgesi düzenlenmesine ilişkin esasları kapsar.

(2) Sıfır atık yönetim sistemi kurulan yerlerde oluşan ve 2/4/2015 tarihli ve 29314 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atık Yönetimi Yönetmeliğinin EK-4 atık listesinde yer alan atıklar bu sistem kapsamındadır. Ancak, sanayi işletmelerinden kaynaklanan atıklardan içerik veya yapısal olarak evsel nitelikli atıklara benzer olanlar hariç olmak üzere, bu işletmelerin faaliyetleri sonucunda oluşan proses atıkları Bakanlıkça kriterleri belirleninceye kadar bu Yönetmelikte tanımlanan sıfır atık belgesi kapsamında değerlendirilmez.

Dayanak

MADDE 3 – (Değişik: RG-9/10/2021-31623)

 (1) Bu Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8 inci, 11 inci, 12 nci ve 13 üncü maddelerine, 24/12/2020 tarihli ve 7261 sayılı Türkiye Çevre Ajansının Kurulması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna ve 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97 nci, 103 üncü ve 104 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Atık: Üreticisi veya fiilen elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişi tarafından çevreye atılan veya bırakılan ya da atılması zorunlu olan herhangi bir madde veya materyali,

b) Atık azaltımı: Üretim, tüketim ve hizmet süreçlerinde planlanan önleme faaliyetleri doğrultusunda çevresel açıdan belirli ölçütlere, temel şart ve özelliklere göre alınacak tedbirler ile atık miktarının düşürülmesini,

c) Atık getirme merkezi: Ayrı biriktirilen atıkların geri kazanıma ve/veya bertarafa gönderilmesi amacıyla bırakıldığı merkezleri,

ç) Atık işleme tesisi: Ön işlem ve ara depolama tesisleri dahil aktarma istasyonları hariç olmak üzere, atıkları Atık Yönetimi Yönetmeliğinde yer alan EK-2/A ve EK-2/B’deki faaliyetlerle geri kazanan ve/veya bertaraf eden tesisi,

d) Atık üreticisi: Faaliyetleri sonucu atık oluşumuna neden olan kişi, kurum, kuruluş ve işletme ve/veya atığın bileşiminde veya yapısında bir değişikliğe neden olacak ön işlem, karıştırma veya diğer işlemleri yapan herhangi bir gerçek ve/veya tüzel kişiyi,

e) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,

f) Bina ve yerleşkeler: Bağımsız konut, ticari ya da hizmet birimlerini barındıran yapılar ile açık ya da kapalı sosyal donatılara sahip münferit yapıları da barındıran özerk yerleşimleri,

g) Biriktirme ekipmanı: Atıkların türlerine göre biriktirildiği kumbara, konteyner ve benzeri ekipmanları,

ğ) Biyo-bozunur atık: Biyolojik olarak bozunabilen park ve bahçe atıkları ile evler, ofisler, lokantalar, satış noktaları, kantinler, gıda hazırlama ve gıda işleme tesislerinden kaynaklanan gıda ve mutfak atıklarını,

h) Çevre lisansı: 10/9/2014 tarihli ve 29115 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğinde düzenlenen geçici faaliyet belgesi/çevre izin ve lisansı belgesini kapsayan lisansı,

ı) Geçici depolama: Atıkların, işleme tesislerine ulaştırılmadan önce atık üreticisi tarafından güvenli bir şekilde bekletilmesini,

i) Geçici depolama alanı: Atık Yönetimi Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinde kriterleri belirlenmiş alanı,

j) Geri dönüşüm: Enerji geri kazanımı ve yakıt olarak kullanımı ya da dolgu yapmak üzere atıkların tekrar işlenmesi hariç olmak üzere, organik maddelerin tekrar işlenmesi dahil atıkların işlenerek asıl kullanım amacı ya da diğer amaçlar doğrultusunda ürünlere, malzemelere ya da maddelere dönüştürüldüğü herhangi bir geri kazanım işlemini,

k) Geri kazanım: Piyasada ya da bir tesiste kullanılan maddelerin yerine ikame edilmek üzere atıkların faydalı bir amaç için kullanıma hazır hale getirilmesinde yer alan ve Atık Yönetimi Yönetmeliğinin EK-2/B’sinde listelenen işlemleri,

l) İl müdürlüğü: Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünü,

m) İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planı: Bakanlıkça formatı belirlenen ve Mahalli Çevre Kurulu tarafından hazırlanan, il sınırlarında mahalli idarelerce uygulanacak sıfır atık yönetim sisteminin esaslarını içeren planı,

n) Kaynakta ayrı biriktirme: Atıkların oluştuğu noktada ayrı olarak biriktirilmesini,

o) Kent Konseyi: 8/10/2006 tarihli ve 26313 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kent Konseyi Yönetmeliği ile tanımlanan konseyi,

ö) Kompost: Organik esaslı atıkların oksijenli veya oksijensiz ortamda ayrıştırılması suretiyle üretilen malzemeyi,

p) Mahalli idare: Büyükşehir belediyeleri, büyükşehir ilçe belediyeleri, il, ilçe ve belde belediyeleri, belediye birlikleri ve il özel idarelerini,

r) Önleme: Ürünlerin yeniden kullanılması veya kullanım ömürlerinin uzatılması ile atık miktarının azaltılması, ürün üretiminde zararlı maddelerin azaltımı ve üretilen atığın çevre ve insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinin en aza indirilmesine ilişkin herhangi bir madde ya da malzeme atık haline gelmeden önce alınacak tedbirleri,

s) Sıfır atık: Üretim, tüketim ve hizmet süreçlerinde atık oluşumunun önlenmesi/azaltılması, yeniden kullanıma öncelik verilmesi, oluşan atıkların ise kaynağında ayrı biriktirilerek toplanması ve geri dönüşüm ve/veya geri kazanımının sağlanarak bertarafa gönderilecek atık miktarının azaltılması suretiyle çevre ve insan sağlığının ve tüm kaynakların korunmasını hedefleyen yaklaşımı,

ş) Sıfır atık belgesi: Sıfır atık yönetim sistemlerini kuran mahalli idareler ile EK-1 listede tanımlı diğer yerlere ve gönüllülük esasına dayalı olarak sıfır atık yönetim sistemini kuranlara verilecek, nitelikleri Bakanlıkça belirlenen belgeyi,

t) Sıfır atık belgesi sahibi: Sıfır atık belgesi verilen yerleri,

u) Sıfır Atık Bilgi Sistemi: Sıfır atık yönetim sistemini uygulayacak yerleri kayıt altına almak, belgelemek, izlemek ve sistem kapsamında yönetilen atıkların izlenebilirliğini sağlamak amacıyla Bakanlıkça oluşturulan çevrimiçi sistemi,

ü) Sıfır Atık Koordinasyon Kurulu: Bu Yönetmelik doğrultusunda yürütülen çalışmaları ve uygulamaları değerlendirmek, yönlendirmek, yaygınlaştırılmasını ve geliştirilmesini sağlamak amacıyla Bakanlık temsilcisinin başkanlığında toplanan kurulu,

v) Sıfır atık yönetim sistemi: Atık oluşumunun önlenmesinden başlayarak, atıkların azaltılması, kaynağında ayrı biriktirilmesi, geçici depolanması, ayrı toplanması, taşınması ve işlenmesi süreçlerinin hepsini içine alan, fayda ve maliyet unsurları göz önünde bulundurularak oluşturulan yönetim sistemini,

y) Stratejik plan: Mahalli idarelerce hazırlanması gereken, 24/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununda tanımlanmış planı,

z) Tehlikeli atık: Atık Yönetimi Yönetmeliğinin EK-3/A’sında yer alan tehlikeli özelliklerden birini ya da birden fazlasını taşıyan, aynı Yönetmeliğin EK-4’ünde altı haneli atık kodunun yanında yıldız (*) işareti bulunan, biriktirilmesi, toplanması, taşınması ve işlenmesinde özel hükümler bulunan atıkları,

aa) Tehlikesiz atık: Atık Yönetimi Yönetmeliğinin EK-4 atık listesinde yıldız (*) işareti bulunmayan, tehlikelilik özelliği göstermeyen atıkları,

bb) Toplama: Atıkların biriktirildiği yerlerden alınarak atık işleme tesislerine götürülmesi amacıyla taşınmasını,

cc) Toplama noktası: Atıkların ayrı biriktirilmesi amacıyla biriktirme ekipmanlarının yerleştirildiği yerleri,

çç) Yeniden kullanım: Ürünlerin ya da atık olmayan bileşenlerin tasarlandığı şekilde aynı amaçla kullanıldığı herhangi bir işlemi,

dd) (Ek: RG-9/10/2021-31623)  Ajans: Türkiye Çevre Ajansını,

ee) (Ek: RG-9/10/2021-31623)  Mobil atık getirme merkezi: Belirli süreler içerisinde farklı noktalara hizmet vermek amacıyla kullanılan gerektiğinde yeri değiştirilebilen taşınabilir özellikte, farklı tür atıkları ayrı ayrı toplamak amacıyla birden fazla biriktirme ekipmanının birlikte bulunduğu atık toplama noktasını ve/veya atık getirme merkezine bağlı olarak kullanılan atık toplama taşıtlarını,

ff) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Satış noktası: 26/6/2021 tarihli ve 31523 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (y) bendinde tanımlanan yerleri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Esaslar, Görev, Yetki ve Yükümlülükler

Genel esaslar

MADDE 5 –

(1) Üretim, tüketim ve hizmet süreçlerinde kaynakların verimli kullanılması amacıyla;

a) EK-2’de verilen esaslar da dikkate alınarak atık oluşumunun önlenmesi,

b) Atık oluşumunun önlenmesinin mümkün olmadığı durumlarda atıkların azaltılması,

c) Ürün ve malzemelerin yeniden kullanım olanaklarının değerlendirilmesi,

esastır.

(2) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Oluşan atıkların türlerine göre EK-5’te verilen açıklamalara uygun olarak en az ikili biriktirilmesi ve geçici depolanması sırasında çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde gerekli önlemlerin alınması esastır.

(3) Ayrı olarak biriktirilen atıkların karıştırılmadan toplanması ve öncelikle geri dönüşüm/geri kazanımlarının sağlanması, mümkün olmaması halinde ise çevre kirliliğine yol açmayacak şekilde nihai bertaraflarının sağlanması esastır.

(4) Atıkların maddesel veya enerji geri kazanımı amacıyla kullanılarak ekonomiye kazandırılması yaklaşımının öncelikli tercih edilmesi ve düzenli depolamaya gönderilen atık miktarının azaltılması esastır.

(5) Sıfır atık yönetim sistemi için idari, mali ve teknik açıdan verimlilik, sürdürülebilirlik ve halkın katılımı ilkeleri esas alınır.

(6) Bakanlık ve il müdürlüğü koordinasyonunda ilgili kurum ve kuruluşların işbirliği içerisinde bulunarak sıfır atık yönetim sisteminin geliştirilmesi, yaygınlaştırılması, etkin bir şekilde uygulanması amacıyla bilinç ve farkındalık oluşturulması, çevreye duyarlı tutum, davranış ve faaliyetlerin teşvik edilerek desteklenmesi esastır.

(7) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamındaki faaliyetler ve bu faaliyetlere ilişkin olarak istenen bilgi ve belgeler için Sıfır Atık Bilgi Sistemi kullanılır. Askeri birlik ve askeri kurumların Sıfır Atık Bilgi Sistemine bildirmekle yükümlü oldukları bilgi ve belgeler Millî Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığınca yazılı olarak Bakanlığa bildirilebilir.

(8) Mahalli idareler ile EK-1 listede tanımlı yerler ve gönüllülük esasına dayalı olarak sıfır atık yönetim sistemini kuracaklar tarafından bu Yönetmelikte tanımlanan kriterler doğrultusunda sıfır atık yönetim sisteminin kurulması, işletilmesi, geliştirilmesi ve izlenmesi esastır.

(9) Bu Yönetmelik kapsamında sıfır atık yönetim sistemini kuranlarca, atıkların 2872 sayılı Kanun uyarınca çıkarılan mevzuat hükümlerine uygun olarak kaynağında ayrı biriktirilerek atık işleme tesislerine iletilmesinin sağlanması esastır.

(10) Sıfır atık yönetim sistemi kurulan yerlerde bulunan gerçek ve tüzel kişiler, atıklarını dahil oldukları sıfır atık yönetim sistemi kriterlerine uygun olarak biriktirir.

(11) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Evlerden kaynaklanan atık ilaçlar, ilaç satışı yapılan yerler ile İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planında toplama noktası olarak belirlenen diğer toplama noktalarında ve atık getirme merkezlerinde toplanır. Atık ilaç biriktirme ekipmanları ilaç satışı yapılan yerler ve toplama noktalarınca temin edilir. Evlerden kaynaklanan atık ilaçların yönetimi mahalli idareler tarafından sağlanır.

(12) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında atıkların kaynağında türlerine göre ayrı biriktirilmesi ve kaynağında ayrı biriktirilen atıkların karıştırılmadan ayrı olarak toplanması esastır.

(13) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında biriktirilen atıklar, Bakanlıktan geçici faaliyet belgesi/çevre lisansı almış atık işleme tesislerinde işlenir.

(14) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Kaynağında ayrı biriktirilen evsel atıklar ile benzer ticari ve kurumsal atıkların geri kazanıma veya bertarafa gönderilmek üzere bırakıldığı atık getirme merkezlerinin oluşturulması esastır.

Bakanlığın görev ve yetkileri

MADDE 6 –

(1) Bakanlık;

a) Sıfır atık yönetim sistemine ilişkin plan, program, politika ve hedefleri içeren Sıfır Atık Yönetimi Eylem Planını hazırlamak/hazırlatmakla, güncellemek/güncellenmesini sağlamakla, ulusal ve yerel ölçekte duyurulmasını sağlamakla ve yayımlamakla,

b) Sıfır atık yönetim sisteminin; idari, mali ve teknik unsurları açısından tasarım ve planlama kriterlerini, değerlendirme unsurları ve uygulama esaslarını belirlemek/belirletmek, bu konuda kılavuz dokümanlar hazırlamak/hazırlatmakla,

c) Sıfır atık yönetim sisteminin geliştirilmesi, iyileştirilmesi ve yaygınlaştırılmasına ilişkin program ve politikaları saptamak, eğitim ve farkındalık çalışmaları düzenlemek/düzenletmek, bu konularda kılavuz dokümanlar hazırlamak/hazırlatmakla,

ç) Bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, izleme ve denetim altyapısını oluşturmak ve gerekli idari tedbirleri almakla,

d) Sıfır Atık Bilgi Sistemini hazırlamak/hazırlatmak, performans göstergeleri oluşturmak ve yayımlamakla,

e) Sıfır atık yönetim sistemine ilişkin hususlarda ulusal ve uluslararası politikaların uygulanabilirliğini araştırmak, ilgili çalışmaları takip etmek, izlemek ve yürütmekle,

f) Sıfır atık yönetim sistemine yönelik destek ve teşvik unsurlarını ve uygulamaya yönelik usul ve esasları belirlemekle,

g) Sıfır Atık Koordinasyon Kurulunun oluşturulmasına ve işleyişine ilişkin usul ve esasları belirlemekle,

ğ) Sanayi işletmelerinden kaynaklanan proses atıklarının sıfır atık belgesi kapsamında değerlendirilmesine yönelik kriterleri belirlemekle,

h) Atık önlemeye ilişkin politikalar belirlemekle, atık önleme tedbirlerinin uygulanmasını izlemek ve değerlendirmekle,

ı) İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planı formatını belirlemekle,

i) (Ek: RG-9/10/2021-31623)  Atık getirme merkezlerinin kurulması ve işletilmesine ilişkin esasları belirlemekle, görevli ve yetkilidir.

(2) Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda birinci fıkrada belirtilen yetkilerinin bazılarını sınırlarını belirlemek kaydıyla il müdürlüklerine devredebilir.

(3) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda il müdürlüklerinin sıfır atık belge başvurularının değerlendirilmesi ve sıfır atık belgesi düzenlenmesi/iptal edilmesi hususundaki görev ve yetkilerini Ajansa ve/veya değerlendirme kurum veya kuruluşlarına devredebilir. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

(4) Bakanlık, sıfır atık yönetim sistemlerinin entegrasyonu ve koordinasyonunun sağlanması, İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planının hazırlanması amacı ile illerde mahalli çevre kurullarında yapılacak çalışmalara ilişkin esasları belirler.

(5) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Bakanlık, Ajansın 7261 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde bu Yönetmelik kapsamında yapacağı faaliyetlerine yönelik usul ve esasları belirler ve Ajansın internet sayfasından duyurulmasını sağlar.

İl müdürlüklerinin görev, yetki ve yükümlülükleri

MADDE 7 –

(1) İl müdürlükleri;

a) Yetki sahaları içinde Bakanlıkça belirlenen usuller çerçevesinde bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, izleme, denetim faaliyetlerini gerçekleştirmekle,

b) Sıfır atık yönetim sisteminin uygulanmasında yerel ölçekte koordinasyonu sağlamak, izlemek ve süreç içerisinde teknik destek vermekle,

c) Sıfır atık bilgi sistemini kullanmakla, yerel ölçekli kullanıcıların kullanımı için destek sağlamakla,

ç) Sıfır atık yönetim sistemine geçenlerin ve geçme zorunluluğu olan yerlerin faaliyetlerini izlemekle, denetlemekle, aykırılık tespit edilmesi halinde 21 inci maddeyi uygulamakla ve Bakanlığa bilgi vermekle,

d) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında yerel ölçekli eğitim ve bilgilendirme faaliyetleri düzenlenmesini koordine etmekle, bu faaliyetlere katkı ve katılım sağlamakla,

e) İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planının hazırlanması için mahalli çevre kurulu gündemini hazırlamak ve teknik destek sağlamakla,

f) Sıfır atık bilgi sistemine kayıt ve beyanların yapılmasını sağlamak ve beyanların takibini yapmakla,

g) Sıfır atık belge müracaatlarını değerlendirmek, uygun bulunanlara sıfır atık bilgi sistemi üzerinden sıfır atık belgesi düzenlemekle ve iptal etmekle,

ğ) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Atık getirme merkezi onay yazısı vermek, ilgili belediyeyi bilgilendirmek ve onay verdiği atık getirme merkezlerini Bakanlığın çevrimiçi programına kayıt etmekle, görevli ve yetkilidir.

Mülki idari amirlerin görev, yetki ve yükümlülükleri

MADDE 8 –

(1) Mahallin en büyük mülki idari amiri;

a) İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planının Mahalli Çevre Kurulu tarafından belirlenecek komisyonca hazırlanmasını, gerekli görmesi halinde revize edilmesini ve mahalli çevre kurulunda karara bağlanmasını sağlar.

b) İl sınırları içerisinde İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planı doğrultusunda mahalli idarelerce sıfır atık yönetim sisteminin kurulması, uygulanması ve işbirliği içerisinde çalışılmasını temin eder.

c) İl sınırları içerisinde uygulanan sıfır atık yönetim sisteminin izlenmesi ve tespit edilen aksaklıkların iyileştirilmesine yönelik çalışmaların belirlenmesi amacıyla mahalli çevre kurulunu toplar. Mahalli çevre kurulu tarafından, alınan karar ve tedbirlerin il düzeyinde uygulanması için programlar hazırlanır ve hazırlanan programların öngörülen sürelerde uygulanması sağlanır.

Mahalli idarelerin görev, yetki ve yükümlülükleri

MADDE 9 –

(1) Büyükşehir belediyeleri;

a) Büyükşehir entegre atık yönetim planını, İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planına uyumlu hale getirmekle,

b) İlçe belediyeleri tarafından yürütülen sıfır atık yönetim sistemi uygulamalarının iyileştirilmesi ve yaygınlaştırılması ile sıfır atık yönetim sistemine yönelik işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla, yükümlüdür.

(2) Büyükşehir ilçe belediyeleri, il, ilçe, belde belediyeleri, belediye birlikleri ve il özel idareleri;

a) Tüm faaliyetlerinde bu Yönetmelikte belirtilen genel esaslara uymakla,

b) Halkı, atıklarını ayırmaya ve ayrı biriktirmeye teşvik etmekle,

c) Atık oluşumunun önlenmesi için israfı önlemeye teşvik edecek çalışmalarda bulunmakla,

ç) Kaynağında ayrı biriktirilen atıkların birbirleriyle karıştırılmadan toplanmasına yönelik altyapıyı geliştirip yaygınlaştırmakla,

d) Atık getirme merkezlerinde biriktirilen atıklar ile evlerden kaynaklanan atık ilaçların yönetimini sağlamakla,

e) Toplanan atıkların öncelikli olarak maddesel geri dönüşüm ve diğer geri kazanım imkânlarının azami ölçekte değerlendirilmesini sağlamakla/sağlatmakla,

f) Geri dönüşümü/geri kazanımı mümkün olmayan atıkların nihai bertaraf işlemlerinde düzenli depolama yöntemini son seçenek olarak değerlendirmekle,

g) Sıfır atık yönetim sisteminin tasarım aşamasından başlayarak uygulamaların izlenmesi faaliyetlerini de içeren tüm süreci kent konseyi gündemine dahil etmekle,

ğ) Sıfır atık yönetim sistemine geçiş süreci de dahil olmak üzere, mevcut atık yönetim hizmetlerinin sıfır atık yönetim sistemine entegre edilmesine yönelik program ve politikalarını belirleyerek bu hususları stratejik planlarına ve bütçelerine yansıtmakla,

h) Yetkisi dahilinde sıfır atık yönetim sisteminin kurulması ve uygulanmasında EK-1 listede tanımlanan uygulama takvimine uyarak mevcut atık yönetim hizmetlerini bu sisteme entegre etmekle,

ı) Sıfır atık yönetim sisteminin kurulması, işletilmesi ve izlenmesine yönelik olarak Bakanlıkça hazırlanan kılavuz doğrultusunda gerekli iş ve işlemleri gerçekleştirmekle, sisteme ilişkin tam maliyet esaslı tarifeleri belirlemekle ve uygulamakla,

i) Kurulan sıfır atık yönetim sistemini konutlara ilanen duyurmakla, atıkların oluşturulan sistem doğrultusunda biriktirilmesini sağlamakla,

j) Sıfır atık yönetim sisteminin yaygınlaştırılması ve bu konudaki farkındalığın arttırılmasına yönelik bilinçlendirme ve eğitim faaliyetleri yapmakla, bu kapsamda düzenlenen faaliyetlere katkı ve katılım sağlamakla,

k) Belediyelerin mevcut atık yönetim hizmetleri ile belediye sınırlarında herhangi bir işletmeye bağlı olmaksızın atık toplayan kişilerin faaliyetlerini kent konseyi gündeminde değerlendirerek sosyal ve ekonomik koşullar göz önünde bulundurulmak sureti ile yerel ölçekli yapılabilecek uygulamalar için belediye meclislerine önerilerde bulunulmasını sağlamakla,

l) Sıfır Atık Bilgi Sistemine kayıt olmak ve bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerine ilişkin olarak istenen bilgi ve belgeleri sisteme kaydetmekle,

m) (Değişik: RG-9/10/2021-31623)  Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında toplanan atıklara ilişkin aylık bilgileri takip eden ayın onbeşine kadar sıfır atık bilgi sistemi üzerinden bildirmekle ve her yıl Mart ayı sonuna kadar bir önceki yıla ait bilgilerin veri kontrollerini tamamlamakla, bildirime esas bilgi ve belgeleri muhafaza etmekle, yükümlüdür.

(3) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Sıfır atık yönetim sisteminin kurulması ve sistemin sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla EK-1’de tanımlanan uygulama takviminde belirtilen, sisteme geçişlerin tamamlanması için; il belediyeleri ile 50.000 üzeri nüfusa sahip mahalli idarelerde en az 2 çevre mühendisi veya çevre görevlisi, 20.000-50.000 arasında nüfusa sahip mahalli idarelerde en az 1 çevre mühendisi veya çevre görevlisi bulundurulur. 20.000’den az nüfusa sahip mahalli idarelerde çevre mühendisi veya çevre görevlisi bulundurulur ve/veya çevre danışmanlık hizmeti alınır. Mahalli idare birliklerinde ve il özel idarelerinde en az 1 çevre mühendisi veya çevre görevlisi bulundurulur.

(4) Atık yönetimi amacıyla oluşturulan birliklere üye olunması veya diğer mahalli idarelerin hizmetlerinden faydalanılması halinde, bu Yönetmelik ile getirilen yükümlülükler birlik tüzüğü kapsamında üye olunan birlik veya hizmet alınan mahalli idare tarafından yerine getirilir.

(5) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Mahalli idareler Bakanlıkça belirlenen esaslar doğrultusunda atık getirme merkezini kurmak/kurdurmakla, işletmek/işlettirmekle yükümlüdür.

Sıfır atık yönetim sistemi kuran bina ve yerleşkelerin yükümlülükleri

MADDE 10 – (1) Sıfır atık yönetim sistemini kuran bina ve yerleşkeler;

a) Tüm faaliyetlerinde bu Yönetmelikte belirtilen genel esaslara uymakla,

b) Sorumluluk alanları dahilindeki tüm kişi ve kuruluşları, atıklarını türlerine göre ayırmaya ve ayrı biriktirmeye teşvik etmekle,

c) İsrafı önlemeye yönelik çalışmalarda bulunarak atık oluşumunun önlenmesini/azaltılmasını sağlamakla,

ç) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Kaynağında ayrı biriktirilen atıkların birbirleriyle karıştırılmadan ayrı olarak toplanmasına ve geçici depolanmasına yönelik altyapıyı oluşturmakla, gerekli kumbara, konteyner gibi biriktirme ekipmanlarını sağlamakla,

d) Sıfır atık yönetim sisteminin kurulması ve uygulanmasında EK-1 listede tanımlanan uygulama takvimine uymakla,

e) Sıfır atık yönetim sisteminin kurulması, işletilmesi ve izlenmesine yönelik olarak Bakanlıkça hazırlanan kılavuz doğrultusunda gerekli iş ve işlemleri gerçekleştirmekle ve mevcut atık yönetim hizmetlerini bu sisteme entegre etmekle,

f) Sıfır atık yönetim sistemine geçiş süreci de dahil olmak üzere mevcut atık yönetim hizmetlerinin sıfır atık yönetim sistemine entegre edilmesine yönelik program ve politikaları belirleyerek ilgili talimatlarına yansıtmakla,

g) Sıfır atık yönetim sisteminin tasarım aşamasından başlayarak uygulamaların izlenmesi faaliyetlerini de içeren tüm sürecin, sorumluluk alanı içerisindeki tüm kişi ve kuruluşların katılımı ile bütünlük ve uyum içinde yürütülmesini sağlamakla,

ğ) Kurulan sıfır atık yönetim sistemini sorumluluk alanındaki tüm kişi ve kuruluşlara ilanen duyurmakla, atıkların oluşturulan sistem doğrultusunda biriktirilmesini sağlamakla,

h) Sıfır atık yönetim sisteminin yaygınlaştırılması ve bu konudaki farkındalığın arttırılmasına yönelik bilinçlendirme ve eğitim faaliyetleri yapmakla, bu kapsamda düzenlenen faaliyetlere katkı ve katılım sağlamakla,

ı) Sıfır Atık Bilgi Sistemine kayıt olmak ve bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerine ilişkin olarak istenen bilgi ve belgeleri sisteme kaydetmekle,

i) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında toplanan atıklara ilişkin aylık bilgileri takip eden ayın onbeşine kadar sıfır atık bilgi sistemi üzerinden bildirmekle ve her yıl Mart ayı sonuna kadar bir önceki yıla ait bilgilerin veri kontrollerini tamamlamakla, bildirime esas bilgi ve belgeleri muhafaza etmekle,

yükümlüdür.

(2) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Sıfır atık yönetim sistemini kurmakla yükümlü olanlar ile sistemi gönüllü olarak kurmak isteyenler, Bakanlıkça yetkilendirilmiş çevre danışmanlık firmalarından sıfır atık yönetim sisteminin kurulması ve geliştirilmesinin sağlanması için danışmanlık hizmeti alabilirler.

(3) Atıkların toplanması, taşınması ve işlenmesine yönelik hizmet alımlarında ilgili idarelerin tam maliyet esaslı tarifelerine uyulur.

(4) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Bina ve yerleşkelerin, sıfır atık yönetim sistemini kurarak EK-1’de yer alan uygulama takvimi doğrultusunda sıfır atık belgesi almaları zorunludur. Bu Yönetmelik kapsamında sıfır atık yönetim sistemini kurarak belge alanlar, türlerine göre kaynağında ayrı biriktirdikleri atıklarını, sıfır atık belgesini alan mahalli idarelerin toplama sistemine veya Bakanlıktan geçici faaliyet belgesi/çevre lisansı almış atık işleme tesislerine geri kazanımı sağlanmak üzere verirler.

(5) Platin sıfır atık belgesine sahip yerler, sıfır atık yönetim sistemi kapsamında gerçekleştirdikleri faaliyetleri, uygulamaları, sistem ile getirilen yenilikleri, sağlamış oldukları kazançları ve ileriye yönelik hedefleri de içeren sıfır atık yönetim sistemi sürdürülebilirlik raporlarını, platin belgenin alınmasını takip eden ikinci yılın sonuna kadar sıfır atık belgesini veren yetkili idareye sunar. Bu raporlar gelişmeler doğrultusunda iki yılda bir güncellenir.

Organize sanayi bölgeleri ve havalimanlarının yükümlülükleri

MADDE 11 – (1) Organize sanayi bölgesi yönetimleri ve havalimanı/terminal işletmecileri 10 uncu maddede verilen yükümlülüklere ilave olarak;

a) Sınırları içerisinde sıfır atık yönetim sisteminin planlanması, kurulması, uygulanması ve izlenmesine yönelik gerekli koordinasyon ve işbirliğini sağlamakla,

b) Sıfır atık yönetim sistemine geçiş süreci de dahil olmak üzere, mevcut atık yönetim hizmetlerinin sıfır atık yönetim sistemine entegre edilmesine yönelik planlama yapmakla, sınırları içerisindeki tüm kurum, kuruluş ve işletmelerin bu plana uymasını sağlamakla,

yükümlüdür.

(2) Organize sanayi bölgeleri ve havalimanları tarafından sorumluluk alanlarına göre atık toplama ve taşıma sistemleri oluşturulurken Bakanlıkça hazırlanan kılavuzlar esas alınır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Sıfır Atık Yönetim Sisteminin Kurulması ve Toplama Sistemine İlişkin Esaslar

Sıfır atık yönetim sistemini kurma yükümlülüğü

MADDE 12 –

(1) EK-1 listede yer alan bina ve yerleşkelerin uygulama takvimi doğrultusunda, sıfır atık yönetim sistemini kurarak uygulamaya geçmeleri zorunludur. Belirtilen tarihten sonra faaliyete geçen söz konusu yerler ise faaliyet başlangıç tarihinden itibaren bir yıl içerisinde sıfır atık yönetim sistemine geçerler.

(2) Mahalli idareler ise EK-1 listede belirtilen uygulama takvimi doğrultusunda sıfır atık yönetim sistemine geçerler.

(3) Sıfır atık yönetim sistemini kurma yükümlülüğü bulunanlar istemeleri halinde, EK-1 listedeki uygulama takviminde belirtilen tarihlerden önce sıfır atık yönetim sistemi kriterlerini sağlayarak uygulamaya geçebilirler.

(4) Ortak bir yönetimi olan alışveriş merkezleri, iş merkezleri, terminaller gibi yerlerde tüm bina ve yerleşkeyi kapsayacak şekilde sıfır atık yönetim sistemine geçiş planlaması yapılır. Yapılan planlama doğrultusunda alan içerisindeki tüm kurum, kuruluş ve işletmeleri kapsayacak şekilde yönetimin koordinasyonunda sıfır atık yönetim sistemi kurularak eş zamanlı uygulamaya geçilir. Tüm kurum, kuruluş ve işletmeler bu plana dahil olmak zorundadır.

(5) Ortak bir yönetimi olmayan, ancak aynı bina veya yerleşke içerisinde bulunan kurum, kuruluş, işletmeler sıfır atık yönetim sisteminin kurulması konusunda ortak hareket edebilirler.

(6) (Ek: RG-9/10/2021-31623) EK-1’deki uygulama takviminde yer almayan bina ve yerleşkelerin bağlı bulundukları mahalli idarelerin sıfır atık yönetim sistemine uygun şekilde sıfır atık yönetim sistemini oluşturması zorunludur.

(7) (Ek: RG-9/10/2021-31623 EK-1’deki uygulama takviminde yer almayan site, apartman ve villa tipi müstakil konutlar tarafından Ek-5’teki geri kazanılabilir kağıt, cam, metal, plastik atıkların diğer atıklardan ayrı olarak biriktirilmesi için geri kazanılabilir atık miktarı kapasitesine uygun hacimde bir adet konteyner veya benzeri biriktirme ekipmanı bulundurulması zorunludur. Biriktirme ekipmanının temini ve bulundurulmasında belediye ile işbirliği yapılabilir ve/veya diğer bina veya yerleşkeler ile ortak hareket edilebilir.

Sıfır atık yönetim sisteminin kurulması

MADDE 13 –

(1) Sıfır atık yönetim sisteminin kurulmasında mahalli idareler tarafından EK-3/A’da, bina ve yerleşkeler tarafından ise EK-3/B’de verilen kriterler sağlanır.

(2) Sistemin kurulumu için izlenecek yol haritası aşağıda belirtilmiştir:

a) Çalışma Ekibinin Belirlenmesi: Sıfır atık yönetim sisteminin kurulumundan uygulanmasına ve izlenmesine kadar olan süreci takip edecek sorumlu kişi veya kişiler ile çalışma ekipleri oluşturulur.

b) Planlama Yapılması: Uygulanacak sıfır atık yönetim sisteminin en etkin şekilde yapılandırılması için, uygulamaya geçmeden önce yapılacaklara ilişkin planlama yapılır. Bu kapsamda;

1) Mevcut Durum Tespiti: Tüm atıkların kaynağı, türü, miktarı, atık biriktirme, toplama ve taşıma yöntemleri, geçici depolama alanları, atıkların teslim edildiği yerlere ilişkin mevcut durum tespiti yapılır.

2) İhtiyaç Analizi: Ayrı biriktirilecek atıklar için biriktirme ekipmanları ve geçici depolama alanı ihtiyaçları belirlenir.

c) Eğitim/Bilinçlendirme Faaliyetleri ve Uygulamaya Geçilmesi: Farkındalığı arttırmak için eğitim/bilinçlendirme faaliyetleri yapılır ve sistem uygulanmaya başlanır.

ç) İzleme, Kayıt Tutulması ve İyileştirme Faaliyetleri: Düzenli aralıklarla uygulamanın gerçekleştirilmesine ilişkin izleme çalışmaları yürütülür. Aksayan hususlar için önlemler alınır, gerekmesi halinde güncelleme yapılır. Ayrı biriktirilen atık miktarları, elde edilen kazanımlar gibi uygulamaya ilişkin çıktılar kayıt altında tutulur.

Atıkların biriktirilmesi, toplanması ve biriktirme ekipmanlarının özellikleri

MADDE 14 –

(1) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında; evlerden ya da içerik veya yapısal olarak benzer olan ticari, endüstriyel işletmeler ile kurumlardan kaynaklanan tehlikesiz nitelikteki geri kazanılabilir kağıt, cam, metal, plastik atıklar diğer atıklardan farklı biriktirme ekipmanında biriktirilir ve ayrı olarak toplanır. Kağıt, cam, metal ve plastik atıklar tek bir ekipman içerisinde biriktirilebileceği gibi malzeme cinslerine göre ayrı biriktirme de yapılabilir.

(2) Atık pil, bitkisel atık yağ, atık elektrikli ve elektronik eşya ile diğer geri kazanılabilir atıklar, atık ilaçlar ve büyük hacimli atıklar mahalli idarelerin toplama planına uygun olarak biriktirilerek yetkili idareye teslim edilir veya bu atıklar için oluşturulmuş toplama noktalarına, atık getirme merkezlerine ve/veya atık işleme tesislerine teslim edilir.

(3) Kullanılacak biriktirme ekipmanlarında, ekipmanın rengi veya ekipman üzerindeki etiketlerde;

a) Kağıt, cam, metal, plastik atıkların birlikte biriktirilmesi durumunda mavi, diğer atıklar için koyu gri renk kullanılır.

b) Malzeme türlerine göre ayrı biriktirme yapılması durumunda kağıt atıklar için mavi, plastik atıklar için sarı, cam atıklar için yeşil, metal atıklar için açık gri renk kullanılır.

c) Biyo-bozunur atıkların yoğun oluşum gösterdiği çay ocakları, kafeterya, yemek hazırlama veya yemek servisinin yapıldığı ve benzeri yerlerde, bu atıkların ayrı biriktirilmesi halinde kahverengi renk kullanılır.

ç) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Atık ilaçların toplanması için kullanılacak biriktirme ekipmanları için beyaz renk kullanılır; bu ekipmanlar paslanmaz metal veya yüksek yoğunluklu plastik malzemeden yapılmış, kapaklı, kapakları kilitlenir, yükleme-boşaltma esnasında torbaların hasar görmesine veya delinmesine yol açabilecek keskin kenarları olmayan, yüklenmesi kolay, içerisine atık atıldıktan sonra tekrar alınmasına imkân vermeyecek şekilde teşkil edilir ve üzerinde “Atık İlaç” ibaresi bulunur.

(4) Mahalli idareler tarafından konutlar ve kamuya açık alanlarda aşağıda yer alan hususlar çerçevesinde toplama gerçekleştirilir:

a) Konutlardan toplama yapılırken kullanılacak biriktirme ekipmanlarında geri kazanılabilir atıklar için mavi, diğer atıklar için koyu gri renk kullanılır.

b) Cadde, sokak ve kamuya açık alanlara en az ikili set halinde ekipmanlar yerleştirilir, bu ekipmanlarda mavi ve koyu gri renk kullanılır. İhtiyaca göre cam atıklar için yerleştirilecek ekipmanlarda yeşil renk kullanılır.

c) Ekipmanların üzerinde hangi atıkların atılabileceği yazı ve/veya şekillerle belirtilir.

ç) (Ek: RG-9/10/2021-31623) EK-4’te yer alan kriterlerin sağlanarak gümüş, altın veya platin nitelikli sıfır atık belgesi alınabilmesi için (a) ve (b) bentlerinde tanımlanan ekipmanlara ilave olarak biyo-bozunur atıklar için kahverengi olmak üzere asgari üçlü toplama sistemi kurulur.

(5) Atıkların biriktirilmesi ve toplanmasında EK-5’te verilen açıklamalara uygun olarak hareket edilir.

(6) Bu maddede bahsi geçmeyen tehlikeli/tehlikesiz özellikteki diğer atıklar ile tıbbi atıkların yönetimi ilgili mevzuatı kapsamında sağlanarak sıfır atık yönetim sistemine dahil edilir.

(7) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında yerleştirilen biriktirme ekipmanlarında, atık getirme merkezlerinde ve toplama/taşıma araçlarında sıfır atık logosu kullanılır. Ayrıca toplama/taşıma araçlarında “Sıfır Atık Toplama Aracı” ibaresi bulunur.

(8) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Zincir marketler ile 400 m2 ve üzeri kapalı satış alanına sahip satış noktaları, tüketiciler tarafından getirilen tehlikesiz nitelikteki kâğıt, cam, metal, plastik atıklar ile satışı yapılması durumunda pil, elektrikli küçük ev aletleri veya tekstil atıklarının ayrı olarak biriktirilmesi için rahatlıkla görülebilecek ve erişilebilecek yerlerde toplama noktaları oluşturmakla, çevre ve insan sağlığına yönelik tedbirleri almakla yükümlüdür.

(9) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Mahalli idarelerce gerçekleştirilecek toplama faaliyetleri İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planına uygun olarak EK-5’te gösterilen gruplamalara göre yapılır.

(10) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Mahalli idareler, EK-5’e göre mavi biriktirme ekipmanında karışık olarak biriktirilen ve bu şekilde toplanan kâğıt/karton, cam, metal ve plastik türlerindeki atıkların geri kazanıma hazırlanması amacı ile nüfusuna hizmet verebilecek tipteki tesisler ile çalışır. 1. Tip Toplama Ayırma Tesisi 400.000 ve üzeri olan nüfusa, 2.Tip Toplama Ayırma Tesisi 100.000-400.000 arası nüfusa, 3. Tip Toplama Ayırma Tesisi 100.000’e kadar nüfusa hizmet eder. Mahalli idareler belirleyecekleri toplama ayırma tesisi ihtiyaçlarını toplam nüfusuna hizmet edebilecek tek bir tesisten veya birden fazla sayıda toplama ayırma tesisinden ayrı ayrı karşılayabilir. Birden fazla toplama-ayırma tesisinin tercih edilmesi halinde; bu tesisler için belirlenen sorumluluk alanlarında hizmet edilecek nüfus kapasitelerinin aşılmaması sağlanır.

(11) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Mahalli idarelerce sıfır atık yönetim sistemi kapsamında gerçekleştirilecek toplama faaliyetlerinin etkinliğinin arttırılması amacıyla Bakanlıkça belirlenen esaslara uygun şekilde atık getirme merkezi/merkezleri oluşturulur. Bu doğrultuda;

a) Atık getirme merkezinin asgari 1000 m2 alana tesis edilmesi esastır. Ancak yeterli alan bulunamaması durumunda asgari 300 m2 alana sahip olacak şekilde birden fazla atık getirme merkezi teşkil edilebilir. Bu durumda;

1) Nüfusu 20.000’den 100.000’e kadar olan belediyelerde toplamda en az 600 m2’yi,

2) Nüfusu 100.000’den 300.000’e kadar olan belediyelerde toplamda en az 1000 m2’yi,

3) Nüfusu 300.000’den fazla olan belediyelerde toplamda en az 1200 m2’yi, sağlayacak şekilde atık getirme merkezlerinin kurulması zorunludur. Nüfusu 20.000’e kadar olan belediyelerde 1 adet en az 300 m2 alana sahip atık getirme merkezinin kurulması yeterlidir.

b) Atık getirme merkezlerinin konumu ile vatandaşların erişilebilirliği değerlendirilerek farklı yerlerde toplama noktalarının oluşturulması amacıyla mobil atık getirme merkezleri kurulur/kurdurulur.

c) Karşılıklı mutabakat sağlanması durumunda birden fazla mahalli idare tarafından ortak kullanmak üzere atık getirme merkezi/merkezleri kurulabilir/kurdurulabilir. Ancak bu durumda, atık getirme merkezlerine bağlı olarak mobil atık getirme merkezleri kurulması/kurdurulması zorunludur.

ç) Atık getirme merkezlerine ilişkin teknik ve idari hususlar Bakanlıkça belirlenir.

(12) (Ek: RG-9/10/2021-31623) Alışveriş merkezleri, vatandaşlar tarafından atıkların getirilip bırakılabileceği toplama noktaları oluşturmak üzere, teknik ve idari hususları Bakanlıkça belirlenen kriterlere uygun olarak mobil atık getirme merkezi kurarlar. Atık getirme merkezine sahip alışveriş merkezinde kurulu bulunan zincir marketler ile 400 m2 ve üzeri satış alanı bulunan satış noktalarında sekizinci fıkra ile getirilen toplama noktaları oluşturma yükümlülüğü aranmaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Sıfır Atık Belgesine İlişkin Esaslar

Sıfır atık belgesi nitelikleri

MADDE 15 –

(1) Sıfır atık belgesi, temel, gümüş, altın ve platin olmak üzere dört seviyede düzenlenir.

(2) Temel seviyede sıfır atık belgesi için kriterler EK -3’te yer alır. Gümüş, altın ve platin sıfır atık belgeleri için puanlama kriterleri ise EK-4 doğrultusunda Bakanlıkça belirlenir.

Sıfır atık belgesi alma yükümlülüğü

MADDE 16 –

(1) Sıfır atık yönetim sistemini kurmakla yükümlü EK-1 listedeki yerler, 17 nci maddede tanımlanan süreç doğrultusunda temel seviyede sıfır atık belgesi almak zorundadır. Diğer yerler ise talep etmeleri halinde temel seviyede belge almak için müracaatta bulunabilir.

(2) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Temel seviyede sıfır atık belgesine sahip yerlerden; il belediyeleri ve nüfusu elli binin üzerindeki ilçe belediyeleri, organize sanayi bölgeleri, alışveriş merkezleri, havalimanları, limanlar, 250 oda ve üstü konaklama kapasiteli işletmeler, zincir marketler ile üniversiteler gümüş, altın veya platin sıfır atık belgesini almakla yükümlüdür. Temel seviyede sıfır atık belgesine sahip diğer yerler ise talep etmeleri halinde gümüş, altın ve platin sıfır atık belgesi için başvuruda bulunabilirler.

(3) 300 ve üzeri konuta sahip siteler hariç diğer konutlar belediyelerin sıfır atık yönetim sistemi içerisinde değerlendirilir; ayrıca sıfır atık belgesi düzenlenmez.

(4) İçerisinde birden fazla kurum, kuruluş ve işletme barındıran ve ortak bir yönetimi olan bina ve yerleşkelere, içerisindeki tüm kurum, kuruluş ve işletmeleri kapsayacak şekilde seviyesine uygun tek bir sıfır atık belgesi düzenlenir. Ancak, organize sanayi bölgeleri ile havalimanları içerisindeki kurum, kuruluş ve işletmeler talep etmeleri halinde ayrıca münferit belge müracaatında bulunabilirler.

(5) Ortak bir yönetimi olmayan, ancak sıfır atık yönetim sistemini birlikte kuran ve işleten, aynı bina veya yerleşke içerisinde bulunan kurum, kuruluş ve işletmeler münferit belge müracaatında bulunabileceği gibi seviyesine uygun tek bir sıfır atık belgesi için de müracaat edebilirler.

Sıfır atık belgesine başvuru ve başvurunun değerlendirilmesi

MADDE 17 –

(1) Temel seviyedeki sıfır atık belgesi için;

a) Belge başvurusu, EK-3’te yer alan kriterler doğrultusunda sıfır atık yönetim sistemini kuran bina ve yerleşkeler ile mahalli idareler için yapılır.

b) Başvurular sıfır atık bilgi sistemi üzerinden yapılır. Başvuru esnasında, kurulan sisteme ilişkin sıfır atık bilgi sistemi üzerinden talep edilen bilgi ve belgelerin sunulması zorunludur. Bu bilgi ve belgelere yönelik talep edilen yazılı ve görsel her türlü doküman başvuru sahibi tarafından sıfır atık bilgi sistemine yüklenir. Gerekli görülmesi halinde ek bilgi ve belge talep edilebilir.

c) Yapılan başvurular il müdürlüğü tarafından sıfır atık bilgi sistemi üzerinden otuz takvim günü içerisinde değerlendirilir. Gerekli görülmesi halinde yerinde incelemelerde bulunulur.

ç) Söz konusu başvuruda herhangi bir eksiklik görülmesi halinde il müdürlüğü tarafından eksiklikler başvuru sahibine bildirilir. Bildirim tarihinden itibaren eksikliklerin otuz takvim günü içerisinde tamamlanarak sıfır atık bilgi sistemi üzerinden sunulması zorunludur. Eksiklikleri tamamlanan başvuru il müdürlüğü tarafından otuz takvim günü içerisinde değerlendirilir. Başvurunun uygun bulunmaması veya belirtilen süre içerisinde eksikliklerin tamamlanarak sıfır atık bilgi sistemi üzerinden sunulmaması halinde sıfır atık belge başvurusu reddedilir.

d) Yapılan başvurunun il müdürlüğü tarafından değerlendirilmesi sonucunda EK-3’te yer alan kriterleri sağladığı ve herhangi bir bilgi/belge eksikliği bulunmadığı tespit edilen yerlere temel seviyede sıfır atık belgesi düzenlenir.

(2) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Gümüş, altın veya platin sıfır atık belgesi için temel seviyedeki sıfır atık belgesinin alınmasını takip eden yirmi dört aylık süre sonunda, Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, EK-4 doğrultusunda belirlenen puanlama kriterlerine esas bilgi ve belgelerle müracaat edilir.

(3) Sıfır atık belgelerinin geçerliliği beş yıldır. Belge alma yükümlülüğü bulunan yerler, belgenin geçerlilik süresi dolmadan üç ay önce belgenin yenilenmesi için başvuruda bulunurlar ve belge süreci yeniden başlar.

(4) Sıfır atık belgesi verilmesi, seviyesinin arttırılması, yenilenmesi ve güncellenmesi için ödenecek bedel her yıl Bakanlık tarafından belirlenir.

Sıfır atık belge esaslarına aykırılık, adres ve diğer değişiklik durumları ve belgenin iptali

MADDE 18 –

(1) Sıfır atık bilgi sistemi üzerinden yapılması gereken beyanları yapmayanlar ile denetimler sırasında sıfır atık yönetim sistemini uygulamadığı ve verilen belgenin sürekliliğini sağlamadığı tespit edilen yerlere, idari yaptırım öngörülen fiillerin tespiti halinde idari yaptırım uygulanmasını müteakip doksan takvim günü iyileştirme süresi verilir. Verilen süre sonunda;

a) Gerekli iyileştirmenin mevcut belge seviyesinin sürekliliğini sağlayacak düzeyde olduğu tespit edilen yerlerin sıfır atık belgesi geçerliliğini sürdürür.

b) Gerekli iyileştirmenin mevcut belge seviyesinin sürekliliğini sağlayacak düzeyde olmadığı tespit edilen yerlerin sıfır atık belgesi iptal edilir.

(2) Sıfır atık belgesinin alınmasına esas teşkil eden ve sıfır atık bilgi sistemi üzerinden sunulan bilgi ve belgelerde değişiklik olması halinde değişikliği takip eden otuz takvim günü içerisinde sıfır atık bilgi sistemi üzerinden gerekli bildirimde bulunulur ve belge geçerliliğini korur. Verilen süre içerisinde değişiklik durumlarının bildirilmemesinin tespiti halinde, sıfır atık belgesi iptal edilir.

(3) Uygulamada değişiklik olması halinde söz konusu değişiklikler mevcut uygulamayı aksatmayacak şekilde sıfır atık yönetim sistemine entegre edilerek, değişikliği takip eden otuz takvim günü içerisinde sıfır atık bilgi sistemi üzerinden gerekli bildirimde bulunulur ve belge geçerliliğini korur. Verilen süre içerisinde değişiklik durumlarının bildirilmemesinin tespiti halinde, sıfır atık belgesi iptal edilir.

(4) Sıfır atık yönetim sistemi uygulanan bina ve yerleşkelerden taşınılması durumunda, değişikliği takip eden otuz takvim günü içerisinde gerekli bildirimde bulunulur ve sıfır atık belgesi iptal edilir.

(5) Belge alma yükümlülüğü bulunan yerlerden belgesi iptal edilenlerin;

a) Farklı bina ve yerleşkelere taşınması durumunda taşınma tarihini takip eden yüz seksen takvim günü içerisinde,

b) Diğer belge iptal durumlarında ise belge iptal tarihini takip eden otuz takvim günü içerisinde, yeniden belge başvurusunda bulunmaları zorunludur.

Sıfır atık belgesine sahip yerlerin denetimi ve izlenmesi

MADDE 19 –

(1) Sıfır atık belgesine sahip yerler il müdürlükleri tarafından belge geçerlilik süresi içerisinde asgari bir defa denetlenir.

(2) Yapılan denetimlerde, belge sahibi yerlerin bu Yönetmelikte belirlenmiş belge esaslarına ve kriterlerine uygun olarak faaliyetlerini sürdürüp sürdürmediği kontrol edilir.

(3) Yapılan denetimde uygunsuzluğun tespiti durumunda 18 inci ve/veya 21 inci maddede belirtilen hükümler uygulanır.

(4) Türk Silahlı Kuvvetleri bağlısı birlik ve kurumların bu Yönetmeliğe uygunluğu 24/7/2009 tarihli ve 27298 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Çevre Denetimi Yönetmeliği çerçevesinde denetlenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Sıfır atık koordinasyon kurulu

MADDE 20 –

(1) Sıfır atık koordinasyon kurulu;

a) (Değişik: RG-9/10/2021-31623) Bakanlık tarafından belirlenen kamu kurum/kuruluşları, Ajans ve ilgili sektör temsilcilerinden oluşur.

b) Yılda en az bir kere Bakanlığın belirleyeceği gündemle Bakanlık temsilcisinin başkanlığında toplanır. Kurulun sekretarya hizmetleri, Bakanlık tarafından yürütülür. Toplantı yer ve zamanı ile gündemine ilişkin hususlar, toplantı tarihinden en az on beş gün önce Bakanlık tarafından ilgili temsilcilere bildirilir.

c) Bu Yönetmelik doğrultusunda yürütülen çalışmaları ve uygulamaları değerlendirerek tavsiye kararları alır.

ç) Bakanlıkça belirlenen çalışma usul ve esaslarına göre çalışmalarını yürütür.

İdari yaptırım

MADDE 21 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamında yürütülen iş ve işlemlerde 2872 sayılı Kanunda, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununda, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda, 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununda ve ilgili diğer mevzuatta idari yaptırım öngörülen fiillerin tespiti halinde yetkili mercilerce idari yaptırım uygulanır.

Mevcut atık getirme merkezleri

EK MADDE 1 – (Ek: RG-9/10/2021-31623)

(1) 31/12/2014 tarihli ve 29222 dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan mülga Atık Getirme Merkezi Tebliği kapsamında il müdürlüğünden onay yazısı alarak faaliyetlerini gerçekleştirmekte olan atık getirme merkezleri Bakanlıkça belirlenen usul esaslar doğrultusunda İl Sıfır Atık Yönetim Planı kapsamında değerlendirilerek faaliyetlerine devam ederler.

İl sıfır atık yönetim sistemi planının hazırlanması

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) İl mahalli çevre kurulları 8 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planını bu Yönetmeliğin yayımı tarihini takip eden altı ay içerisinde hazırlanmasını sağlayarak karara bağlamakla yükümlüdür.

Yürürlük

MADDE 22 –

(1) Bu Yönetmeliğin;

a) 15 inci, 16 ncı, 17 nci, 18 inci ve 19 uncu maddeleri yayımı tarihinden altı ay sonra,

b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 23 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

 Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
12/7/201930829
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
TarihiSayısı
1.      9/10/202131623
Mert Akgün Yönetmelikler

ÇEVRE YÖNETİMİ HİZMETLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

30 Temmuz 2019 SALI    Resmî Gazete   Sayı : 30847

YÖNETMELİK

Çevre ve Şehircilik Bakanlığından:

ÇEVRE YÖNETİMİ HİZMETLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, çevre yönetimi hizmeti vereceklerin taşıması gereken şartları, belgelendirilmeleri ve mükellefiyetlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 21/11/2008 tarihli ve 27061 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Denetimi Yönetmeliği ve 10/9/2014 tarihli ve 29115 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği uyarınca çalışacak çevre görevlilerinin, çevre mühendislerinin, çevre yönetim birimlerinin ve çevre danışmanlık firmalarının taşıması gereken şartları, mükellefiyetleri, çalışma usul ve esasları, yeterlik belgesi başvurularının yapılması ve değerlendirilmesi, yeterlik belgelerinin verilmesi, denetlenmesi, askıya alınması ve iptali ile ilgili konuları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun ek 2 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aylık faaliyet raporu: İşletmelerin çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi veya çevre danışmanlık firmaları aracılığı ile 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe giren yönetmeliklere uygunluğunun ve alınan tedbirlerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığının değerlendirildiği aylık raporu,

b) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,

c) Çevre danışmanlık firması: Çevre yönetimi hizmeti vermesi için Bakanlık tarafından belgelendirilen tüzel kişiyi,

ç) Çevre danışmanlık firması yeterlik belgesi: Çevre danışmanlık firmasına Bakanlık tarafından verilen yeterlik belgesini,

d) Çevre görevlisi: Faaliyetleri sonucu çevre kirliliğine neden olan veya neden olabilecek, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe giren düzenlemeler uyarınca denetime tâbi tesislerin faaliyetlerinin çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemelere uygunluğunu, alınan tedbirlerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığını değerlendiren, çevre mühendisi dışındaki çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip görevliyi,

e) Çevre mühendisi: Faaliyetleri sonucu çevre kirliliğine neden olan veya neden olabilecek, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe giren düzenlemeler uyarınca denetime tâbi tesislerin faaliyetlerinin çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemelere uygunluğunu, alınan tedbirlerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığını değerlendiren, çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip çevre mühendislerini, 

f) Çevre yönetimi: İdarî, teknik, hukukî, politik, ekonomik, sosyal ve kültürel araçları kullanarak doğal ve yapay çevre unsurlarının sürdürülebilir kullanımını ve gelişmesini sağlamak üzere yerel, bölgesel, ulusal ve küresel düzeyde belirlenen politika ve stratejilerin uygulanmasını,

g) Çevre yönetim birimi: 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe giren düzenlemeler uyarınca denetime tâbi tesislerin faaliyetlerinin, çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemelere uygunluğunu, alınan tedbirlerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığını değerlendiren ve işletme bünyesinde kurulan birimi,

ğ) Çevre yönetim birimi yeterlik belgesi: Çevre yönetim birimine Bakanlık tarafından verilen yeterlik belgesini,

h) Çevre yönetimi hizmeti: Çevre kirliliğinin önlenmesi ve meydana geldiği hallerde kirlenmenin durdurulması, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli hukukî, ekonomik, sosyal tedbirlerin alınması, çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemeler ve bütün çevre yönetimine ilişkin işlemlerin çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi veya firmalar tarafından yürütülmesini,

ı) Çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesi: Çevre yönetimi hizmeti vermek üzere, çevre mühendislerine veya çevre görevlilerine Bakanlıkça verilen yeterlik belgesini,

i) Firma: Çevre danışmanlık firmalarını,

j) İç tetkik: İşletmelerin, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe giren yönetmeliklere uygunluğunun, alınan tedbirlerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığının çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi veya çevre danışmanlık firmaları aracılığı ile değerlendirilmesini ve rapor hâline getirilmesini,

k) İl Müdürlüğü: Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünü,

l) İşletme: Tesis ve faaliyetleri,

m) Koordinatör: Çevre danışmanlık firmasının ve firmada çalışan diğer çevre görevlilerinin ve çevre mühendislerinin bu Yönetmelikte tanımlanan mükellefiyetler uyarınca sağlıklı ve faal bir şekilde çalışması için gerekli organizasyonu yapan, Bakanlığa ve işletmelere karşı sorumlu olan çevre görevlisini veya çevre mühendisini,

n) Personel: Çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesi bulunan çevre mühendislerini veya çevre görevlilerini,

o) Sistem: Bu Yönetmelik uyarınca, yürütülecek tüm iş ve işlemlerin yapıldığı Bakanlık tarafından hazırlanan elektronik ortamı,

ö) Vize dönemi: Çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi ve firmaların çevre yönetimi hizmeti vermek üzere Bakanlıkça yetkilendirildikleri tarihten sonraki dört yıllık süreyi, 

p) Yeterlik belgesi: Çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesi, çevre yönetim birimi yeterlik belgesi ve çevre danışmanlık firması yeterlik belgesini,

r) Yetkili makam: Bakanlık merkez ve taşra teşkilatını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Çevre Yönetimi Hizmeti Alma Şartları, Yeterlik Belgesi Başvuru

Şartları ve Mükellefiyetler

Çevre yönetimi hizmeti alma şartları 

MADDE 5 –

(1) Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-1 listesinde yer alan işletmeler; çevre yönetim birimlerini kurmak veya çevre danışmanlık firmalarından çevre yönetimi hizmeti almak zorundadır.

(2) Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-2 listesinde yer alan işletmeler; bir çevre görevlisini veya çevre mühendisini sürekli istihdam etmek veya çevre yönetim birimlerini kurmak veya çevre danışmanlık firmalarından çevre yönetimi hizmeti almak zorundadır.

(3) Belediyeler, il özel idareleri, mahâllî idare birlikleri, organize sanayî bölgeleri, ihtisas organize sanayî bölgeleri, endüstri bölgeleri ve serbest bölgelerin yönetimleri veya bunların iştirakleri, Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-1 listesinde yer alan işletmeler için birinci fıkrada, ek-2 listesinde yer alan işletmeler için ise ikinci fıkrada belirtilen şartları yerine getirmek zorundadır. 

(4) Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-1 veya ek-2 listesinde yer alan mevsimlik çalışan işletmelerden, çalışma sürelerini İl Müdürlüğüne onaylatmaları durumunda, işletmenin sadece çalıştığı dönem içinde çevre yönetimi hizmeti almak zorundadır.

(5) İşletme sahipleri veya sorumluları; bünyelerinde görev yapan personelin ayrılması, kurdukları çevre yönetim biriminin iptal edilmesi veya askıya alınması, çevre danışmanlık firmasıyla yapmış oldukları çevre yönetimi hizmeti alımı sözleşmesinin iptal edilmesi durumunda; bu tarihlerden itibaren en geç 30 gün içinde başka bir personel istihdam etmek, çevre yönetim birimi kurmak veya çevre danışmanlık firmasından yeni bir çevre yönetimi hizmeti almak zorundadır.

Yeterlik belgesi başvuru şartları

MADDE 6 –

(1) Çevre Yönetimi Hizmeti Yeterlik Belgesi;

a) Üniversitelerin çevre mühendisliği bölümü mezunlarına ve çevre mühendisliği, çevre bilimleri veya çevre teknolojileri konularında lisansüstü eğitim almış olanlara, mezuniyet belgeleri ile başvuru yapmaları halinde verilir.

b) En az dört yıllık üniversite mezunu olup, Bakanlık veya mülga Çevre Bakanlığı veya mülga Çevre ve Orman Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatlarının; çevre yönetimi, çevresel etki değerlendirmesi, çevre izni, çevre izin ve lisansı ve çevre denetimi ile ilgili teknik birimlerinde çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemeler uyarınca en az beş yıl çalışmış olanlara, durumlarını belgelendirerek başvuru yapmaları halinde, çevre görevlisi olarak çalışabilmeleri için verilir.

c) Üniversitelerin mühendislik bölümlerinden veya fen fakülteleri ve fen edebiyat fakültelerinin fizik, kimya, biyoloji, biyokimya, jeoloji bölümlerinden veya veterinerlik fakültelerinden mezun olanlardan, Bakanlıkça yapılacak veya yaptırılacak temel çevre bilimleri ve çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemeler konusunda eğitime katılarak, düzenlenecek sınavdan 100 üzerinden 70 ve üzeri puan alarak başarılı olanlara, başvuru yapmaları halinde çevre görevlisi olarak çalışabilmeleri için verilir.

(2) Çevre yönetim birimi yeterlik belgesi; Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-1 veya ek-2 listesinde yer alan işletmelerin bünyesinde kurulan, sürekli istihdam edilmek üzere en az iki personelden oluşan ve bu personellerden en az birinin bu maddenin birinci fıkrasının (a) veya (b) bendi uyarınca belgelendirildiği ve diğerinin ise çevre ile ilgili en az üç yıllık mesleki tecrübeyi haiz olduğu birimlere, başvuru yapmaları halinde verilir.

(3) Çevre danışmanlık firması yeterlik belgesi;

a) Sürekli istihdam edilmek üzere en az dört personelden oluşan;

1) En az 3/4’ünün bu maddenin birinci fıkrasının (a) veya (b) bendi uyarınca belgelendirildiği,

2) En az birinin çevre ile ilgili beş yıl ve üzeri mesleki tecrübeyi haiz koordinatör olduğu,

3) En az birinin çevre ile ilgili üç yıl ve üzeri mesleki tecrübeyi haiz olduğu,

4) En az birinin çevre ile ilgili iki yıl ve üzeri mesleki tecrübeyi haiz olduğu,

b) Çevre ile ilgili mühendislik, müşavirlik, araştırma geliştirme, etüt, fizibilite, proje, rapor, eğitim ve benzeri konularda çalıştığını gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin bulunduğu,

c) Verilen hizmetin özelliğine, personel sayısına ve çalışma şartlarına uygun olacak şekilde çalışma mekânları, toplantı salonu, arşiv odası ve hizmet aracına sahip,

firmalara, başvuru yapmaları halinde verilir.

(4) Şahıs şirketlerine çevre danışmanlık firması yeterlik belgesi verilmez.

Mükellefiyetler

MADDE 7 –

(1) Çevre görevlisi ve çevre mühendisinin mükellefiyetleri şunlardır:

a) Çevre yönetimi hizmetlerini çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemelere uygun bir şekilde yürütmek, koordine etmek, çevre yönetimi hizmeti çalışmalarını düzenli aralıklarla izleyerek ilgili mevzuatta belirtilen mükellefiyetlerin yerine getirilip getirilmediğini tespit etmek.

b) İşletmeye hizmet vermeye başladığı tarihten itibaren Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-1 listesindeki işletmeler için ayda en az iki adet, Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-2 listesindeki işletmeler için ayda en az bir adet aylık faaliyet raporunu hazırlamak, bu raporları aylık çalışma takviminde belirtilen tarihten itibaren 15 gün içinde işletme sahibine veya sorumlusuna sunmak.

c) İşletmeye hizmet vermeye başladığını gösteren hizmet alımı sözleşmesi tarihinden itibaren 30 gün içinde ve sözleşme tarihini takip eden her 12 ay içinde ise en az bir adet olmak üzere işletmenin genel durumunu kapsayacak şekilde iç tetkik raporunu hazırlayarak işletme sahibine veya sorumlusuna sunmak. 

ç) İşletmeye hizmet vermeye başladığını gösteren hizmet alımı sözleşmesi tarihinden itibaren 90 gün içinde ve sözleşme tarihini takip eden her 12 ay içinde ise en az bir adet olmak üzere, çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemeler ile ilgili işletme çalışanlarının ve sorumlularının en az yüzde 60’ına eğitim vererek eğitime katılım tutanaklarını düzenlemek.

d) İşletme çalışanlarına ve sorumlularına yönelik düzenlenecek eğitimleri, işletmenin faaliyet gösterdiği sektöre, üretim yöntemine, çevresel etkilerine ve tabi olduğu çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemelere uygun olarak yapmak.

e) Mevsimlik çalışan işletmelere, çevre yönetimi hizmeti verilmesi durumunda, işletmenin faaliyette bulunduğu süre içinde en az bir adet iç tetkik raporu hazırlamak ve işletme çalışanlarına ve sorumlularına çevresel konularda eğitim vermek.

f) İç tetkik raporlarını, aylık faaliyet raporlarını ve eğitim ile ilgili dokümanları Bakanlıkça belirlenerek ilân edilen formatlara uygun olarak hazırlamak.

g) İşletmede uygunsuzluk tespit edildiğinde, tespit edilen uygunsuzluğu aylık faaliyet raporunda belirtmek, işletme sahibine veya sorumlusuna uygunsuzluğun giderilmesi için önerilerde bulunarak uygunsuzluğun giderilip giderilmediğinin takibini yapmak, uygunsuzluğun giderildiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılan işlem ve uygunsuzluğun giderilmesine ilişkin sonucu aylık faaliyet raporuna yazmak. 

ğ) İşletmenin Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği uyarınca alması gerekli çevre izni veya çevre izin ve lisans belgelerinin alınması ve bu belgelerin yenilenmesi çalışmalarını yürütmek.

h) İşletmenin çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemeler uyarınca yapılması gereken beyan ve bildirimlerini belirtilen formatta, zamanında ve eksiksiz olarak yapmak. 

ı) Yetkili makam tarafından istenecek bilgi ve belgeleri belirtilen formatta, zamanında ve eksiksiz olarak sunmak.

i) Yürüttüğü bütün çalışmaları imzalı belgeler halinde, işletmeye hizmet verdiği sürece işletmede muhafaza etmek ve bu süre içinde yetkili makam tarafından istendiğinde sunmak.

j) Yetkili makam tarafından yapılacak plânlı veya haberli denetimler sırasında işletmede hazır bulunmak ve istenen bilgi ve belgeleri sağlamak.

k) İşletme ile ilgili öğrendikleri ticarî sır mahiyetindeki bilgileri saklı tutmak.

(2) Çevre yönetim birimlerinin mükellefiyetleri şunlardır:

a) Kendisi ile aynı vergi numarasına sahip işletmelerine çevre yönetimi hizmeti vermek.

b) Bu maddenin birinci fıkrasında yer alan iş ve işlemlerin yerine getirilmesini sağlamak.

c) Personelin günde bir işletmeden fazla olmayacak şekilde çevre yönetimi hizmeti vermesini sağlamak.

ç) Personelin işe başlaması veya ayrılması durumunda 30 gün içinde gerekli değişikliği sistem üzerinden yapmak.

d) 6 ncı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şartların sağlanamaması hâlinde 30 gün içinde söz konusu şartları sağlamak.

e) Personelin, Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-1 listesinde yer alan işletmelerin her biri için iki puan, ek-2 listesinde yer alan işletmelerin her biri için bir puan olmak üzere en fazla 16 puana eşdeğer işletmeye hizmet vermesini sağlamak.

f) Personelin izin veya rapor alması halinde, bu personel üzerindeki işletmelere 16 puanı aşmayacak şekilde diğer personeller tarafından çevre yönetimi hizmeti verilmesini sağlamak veya bu işletmeler için ilave personel istihdam etmek.

g) Personelin hizmet vereceği işletmelere ilişkin aylık çalışma takvimini hazırlamak ve bir önceki ayın yirminci günü ile son günü arasında sistem üzerinden bildirmek.

ğ) Çevre yönetimi hizmeti verdiği işletmeler için hazırlamak zorunda olduğu bilgi, belge ve raporların aslını işletmede, bir örneğini elektronik veya fizikî olarak çevre yönetim biriminde beş yıl muhafaza etmek.

(3) Çevre danışmanlık firmalarının mükellefiyetleri şunlardır:

a) Bu maddenin birinci fıkrasında yer alan iş ve işlemlerin yerine getirilmesini sağlamak.

b) Personelin günde bir işletmeden fazla olmayacak şekilde çevre yönetimi hizmeti vermesini sağlamak.

c) Koordinatörlerin en fazla sekiz puana eşdeğer işletmeye çevre yönetimi hizmeti vermesini sağlamak.

ç) Personelin, Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-1 listesinde yer alan işletmelerin her biri için iki puan, ek-2 listesinde yer alan işletmelerin her biri için bir puan olmak üzere en fazla 16 puana eşdeğer işletmeye hizmet vermesini sağlamak.

d) Personelin izin veya rapor alması halinde, bu personel üzerindeki işletmelere 16 puanı aşmayacak şekilde diğer personeller tarafından çevre yönetimi hizmeti verilmesini sağlamak veya bu işletmeler için ilave personel istihdam etmek.

e) Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ek-1 listesine giren işletmelere çevre yönetimi hizmeti verecek çevre görevlisi veya çevre mühendisinin en az üç yıl ve üzeri mesleki tecrübeyi haiz olmasını sağlamak.

f) İşletmeler ile hizmet alımı sözleşmesinin yapılması veya feshedilmesi durumunda en geç 30 gün içinde sistem üzerinden bildirmek. 

g) Personelin hizmet vereceği işletmelere ilişkin aylık çalışma takvimini hazırlamak ve bir önceki ayın yirminci günü ile son günü arasında sistem üzerinden bildirmek.

ğ) Çevre yönetimi hizmeti verdiği işletmeler için hazırlamak zorunda olduğu bilgi, belge ve raporların aslını işletmede, bir örneğini elektronik veya fizikî olarak firmada beş yıl muhafaza etmek.

h) Personelin firmada işe başlaması veya ayrılması durumunda 30 gün içinde gerekli değişikliği sistem üzerinden yapmak.

ı) 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen şartların sağlanamaması hâlinde 30 gün içinde söz konusu şartları sağlamak.

i) Firmaların devredilmesi ve ortaklarının değişmesi halinde, değişikliğin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlandığı tarihten itibaren 30 gün içinde sistem üzerinden bildirmek.

j) Unvan ve adres değişikliği halinde, değişikliğin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlandığı tarihten itibaren 30 (otuz) gün içinde yeniden yeterlik belgesi başvurusu yapmak.

k) Kendisi ile aynı vergi numarasına sahip işletmelere çevre yönetimi hizmeti vermemek.

l) Çevre yönetimi hizmeti verilen işletmelerin çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemeler uyarınca yaptırmakla yükümlü oldukları ölçüm ve analiz hizmetlerini, firmanın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde adı bulunan kişiler tarafından kurulan laboratuvarlara yaptırmamak.

m) Firmanın ve çevre yönetimi hizmeti verdiği işletmelerin iletişim adreslerinde yapılan değişiklikleri 30 gün içinde sistem üzerinde güncel hale getirmek.

n) Personelin Bakanlık tarafından yapılacak veya yaptırılacak, çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemeler ile ilgili eğitimlere katılmalarını sağlamak.

(4) Koordinatörün mükellefiyetleri şunlardır: 

a) Bu maddenin birinci ve üçüncü fıkralarında sıralanan mükellefiyetlerin faal, doğru ve zamanında yürütülmesi için gerekli organizasyonu yapmak ve koordinasyonu sağlamak.

b) Çevre görevlilerinin veya çevre mühendislerinin hazırladığı iç tetkik raporlarını incelemek, değerlendirmek ve imzalamak.

c) İşletmelere atanan üç yıldan az mesleki tecrübeyi haiz çevre görevlileri veya çevre mühendisleri ile birlikte iç tetkik ve eğitim çalışmalarına katılmak.

(5) İşletmelerin mükellefiyetleri şunlardır:

a) Çevre görevlisinin veya çevre mühendisinin faal bir şekilde çalışması için gerekli araç, gereç ve uygun çalışma mekânını sağlamak ve bu hususta gerekli düzenlemeleri yapmak.

b) Aylık faaliyet raporları, iç tetkik raporları ve eğitim dokümanları başta olmak üzere çevre yönetimi hizmetine ilişkin bilgi, belge ve raporları dosya halinde en az beş yıl süre ile muhafaza etmek.

c) İşletmede uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda uygunsuzluğu gidermek.

ç) Bünyesinde görev yapan çevre görevlisinin veya çevre mühendisinin ayrılması, kurduğu çevre yönetim biriminin iptal edilmesi veya askıya alınması, çevre danışmanlık firmasıyla yapmış olduğu çevre yönetimi hizmeti alımı sözleşmesinin iptal edilmesi durumunda, en geç 30 gün içinde yeniden çevre yönetimi hizmeti almak ve bu süre içinde çevre kirliliğine neden olmamak ve bu yönetmeliğin yükümlülüklerini yerine getirmek için gerekli tedbirleri almak. 

d) İşletmede görev yapan çevre görevlisinin veya çevre mühendisinin Bakanlık tarafından yapılacak veya yaptırılacak 2872 sayılı Çevre Kanunu ve çevreye ilişkin diğer kanunlar ile bunlara ilişkin ikincil düzenlemelere ait eğitimlere katılmasını sağlamak.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yeterlik Belgesi Başvuruları

Başvuruların yapılması ve değerlendirilmesi

MADDE 8 –

(1) Bu Yönetmelik uyarınca Bakanlığa yapılacak başvurular elektronik veya mobil imza ile sistem üzerinden yapılır ve aşağıdaki belgeler istenir:

a) Çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesi başvurusunda;

1) Eğitim durumunu gösteren lisans veya lisansüstü mezuniyet belgesi,

2) Sistem üzerinden doldurulan başvuru formu,

b) Çevre yönetim birimi başvurusunda;

1) Sistem üzerinden doldurulan başvuru formu,

c) Çevre danışmanlık firması başvurusunda;

1) Firmanın çevre ile ilgili mühendislik, müşavirlik, araştırma geliştirme, etüt, fizibilite, proje, rapor, eğitim ve benzeri konularda çalıştığını gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi,

2) Sistem üzerinden doldurulan başvuru formu.

(2) Başvurular 20 gün içinde değerlendirilir.

(3) Başvuruda eksik bilgi ve belge olması durumunda eksikliklerin 15 gün içinde tamamlanması istenir, tamamlanmaması hâlinde başvuru reddedilir. 

(4) Sistem üzerinden sunulan belgelerin doğruluğu hakkında tereddüt oluşması hâlinde Bakanlık asıllarını isteyebilir.

(5) Yeterlik belgeleri elektronik ortamda verilir ve geçerlik süresi dört yıldır. 

(6) Başvuru formunda ve sunulan bilgilerde meydana gelecek değişiklikler, değişiklik tarihinden itibaren 30 gün içinde sistem üzerinden güncel hale getirilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Denetleme, Yeterlik Belgelerinin Askıya Alınması ve İptali

Çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi ve çevre danışmanlık firmalarının denetimi

MADDE 9 –

(1) Çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi veya firmaların, yeterliklerinin devam edip etmediği ve mükellefiyetlerini yerine getirip getirmediği yetkili makam tarafından denetlenir.

(2) Yetkili makam tarafından, firmalara veya işletmelere yapılan haberli veya ani denetim sonunda, bu Yönetmeliğin ek-1’inde yer alan çevre görevlisi, çevre mühendisi değerlendirme formu veya ek-2’sinde yer alan çevre yönetim birimi değerlendirme formu veya ek-3’ünde yer alan çevre danışmanlık firması değerlendirme formundan uygun olanı sistem üzerinden doldurulur.

Yeterlik belgelerinin askıya alınması ve iptali

MADDE 10 –

(1) Denetimler sonunda çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi ve firmaların;

a) Yeterliklerini taşımadıklarının tespit edilmesi halinde,

b) Ek-1 çevre görevlisi, çevre mühendisi değerlendirme formu veya ek-2 çevre yönetim birimi değerlendirme formu veya ek-3 çevre danışmanlık firması değerlendirme formunda yer alan ceza puanları toplamının 100 olması hâlinde,

c) Çevre yönetim birimleri veya firmaların 6 ncı maddede belirtilen personel sayısı ile ilgili asgari şartları sağlamaması hâlinde, 

ç) Firmaların temsilcilik veya irtibat bürosu açtığının tespit edilmesi halinde,

yeterlik belgeleri 180 gün süre ile askıya alınır.

(2) Denetimler sonunda çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi ve firmaların;

a) Yanlış veya yanıltıcı bilgi verdiğinin veya belge düzenlediğinin tespit edilmesi hâlinde,

b) Çevre kirliliğine sebep olacak şekilde, işletmenin çevre yatırımı yapmamasına veya eksik yapmasına yol açacak rapor düzenlediklerinin tespit edilmesi hâlinde,

c) Ceza puanı toplamının vize dönemi içinde ikinci kez 100 ceza puanı olması hâlinde,

yeterlik belgeleri iptal edilir.

(3) Verilen ceza puanları bir vize dönemi için geçerlidir. 

(4) Yeterlik belgelerinin askıya alınması veya iptal edilmesi halinde;

a) Yeterlik belgeleri askıya alınan veya iptal edilenler, Bakanlığın internet sitesinde yer alır.

b) Yeterlik belgelerinin askıya alındığı tarihten önce; yetkili makama sunulan çevre izni veya çevre izin ve lisans işlemlerinin geçerli yeterlik belgesine sahip çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi veya firma tarafından tamamlanmasına izin verilir.

(5) Yeterlik belgesi askıya alınan çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi veya firmaların askı süresi sonunda eksikliklerini tamamlamamaları veya vize işlemlerini yapmamaları durumunda 180 gün süre ile yeterlik belgeleri iptal edilir. 

(6) Çevre yönetimi hizmeti verme yetkisi iptal edilen çevre görevlisi, çevre mühendisi, çevre yönetim birimi veya firmalar iki yıl süre ile çevre yönetimi hizmeti veremez.

(7) Yeterlik belgesi iptal edilen firmalar, ticaret unvanını değiştirse dahi, iptal tarihinden itibaren iki yıl süre içinde başvuru yapamaz. 

(8) Yeterlik belgesi iptal edilen firmaların sahibi veya ortağı olarak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde adı bulunan kişilerin, başka bir ticarî firma adı ve unvanı ile iki yıl süre içinde aynı faaliyet için yaptıkları başvuruları kabul edilmez.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Vize, Eğitim ve Sınav

Yeterlik belgelerinin vize edilmesi

MADDE 11 –

(1) Vize işlemleri için, mevcut yeterlik belgesinin geçerlik süresinin bitiminden en az 30 gün önce sistem üzerinden başvuruda bulunulur. Vize dönemi sonuna kadar başvuru yapmayanların yeterlik belgeleri askıya alınır ve çevre yönetimi hizmeti veremezler. 

(2) Vize başvuruları ücrete tabidir. 

(3) Geçerlik süresinin bitiminden en az 30 gün önce vize başvurusu yapmayanlar ve askı süresi içinde vize başvurusu yapanlardan, yeterlik belgesi ücreti yüzde 50 fazlasıyla alınır.

(4) Askı süresi içinde vize başvurusu yaparak başvurusu uygun bulunanlara yeniden yeterlik belgesi verilir.

(5) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeterlik belgesi almış çevre görevlilerinin yeterlik belgelerinin vize edilmesinde, vize tarihinde Bakanlıkta çalıştıklarını belgelendirmeleri durumunda ücret şartı aranmaz.

Çevre mühendisi ve çevre görevlisi eğitimi ve sınavı

MADDE 12 – (1) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) veya (b) bentleri kapsamında yeterlik belgesi alacaklardan eğitim ve sınav şartı aranmaz.

(2) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yeterlik belgesi alacakların temel çevre bilimleri ve çevreye ilişkin kanun ve ikincil düzenlemeler konusunda yapılacak eğitim ve sınava katılmaları zorunludur. Bu sınavdan 100 üzerinden 70 puan ve üzeri alanlar başarılı sayılır. Bu kişiler çevre görevlisi olarak çalışabilmeleri için çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesini almaya hak kazanır. 

(3) Sınav içeriği Bakanlıkça belirlenir.

(4) Sınav Bakanlığın belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde, Bakanlıkça yapılır veya yaptırılır.

(5) Çevre görevlisi sınavı sonuçları ilân edildiği tarihten itibaren bir yıl geçerlidir.

ALTINCI BÖLÜM

Devir, Şube ve Temsilcilik, Müteselsil Sorumluluk ve Bildirimler

Devir, şube ve temsilcilik

MADDE 13 –

(1) Yeterlik belgelerinin hiçbir suretle başkasına kiralanmasına, kullanımına, satılmasına, temsilcilik ve irtibat bürosu açılması için kullanılmasına izin verilmez.

(2) Çevre yönetimi hizmet alımı sözleşmesi yapan firmalar, bu hizmeti başka firmalara devredemez.

(3) Firmaların şube açabilmeleri için, şube kuruluşunun Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilân edilmesi ve firmanın taşıyacağı bütün şartları ve mükellefiyetleri şubenin de sağlaması gerekmektedir.

(4) Şube açmak isteyen firmalar 8 inci madde uyarınca Bakanlığa başvururlar. 

Müteselsil sorumluluk

MADDE 14 –

(1) Bu Yönetmelikte belirtilen mükellefiyetlerin çevre görevlileri, çevre mühendisleri, çevre yönetim birimleri veya firmalar tarafından yerine getirilmemesi, çevre yönetimi hizmeti alanların sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(2) Bir işletmede, çevre yönetim biriminin veya çevre görevlisinin veya çevre mühendisinin yanında, çevre danışmanlık firmasından da çevre yönetimi hizmeti alınmış olması halinde, hizmet verenlerin tamamı bu Yönetmelikte belirtilen mükellefiyetlerden aynı derecede sorumludur.

Bildirimler

MADDE 15 –

(1) Bakanlıkça kişi, kurum veya kuruluşlara gönderilecek yazı veya bildirimlerin tebliğinde, müracaat sırasında sistemde beyan edilen iletişim adresleri dikkate alınır. Bu adreslerde değişiklik olması halinde bu değişikliği 30 gün içinde beyan etmeyenlerin, daha önce beyan ettiği iletişim adreslerine yapılan yazışma veya bildirimler geçerlidir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Belge bedeli

MADDE 16 –

(1) Bu Yönetmeliğe göre yeterlik belgeleri, 8 inci maddenin birinci fıkrasında talep edilenlere ilaveten Bakanlıkça belirlenen başvuru ücreti karşılığında verilir. Bakanlığa yapılan başvurudan vazgeçilmesi halinde başvuru ücreti iade edilmez. Ancak ilk defa çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesi başvurusu yapacak kişilerde, başvuru ücreti şartı aranmaz.

Düzenleme yapma

MADDE 17 –

(1) Bakanlık gerekli gördüğü hallerde bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin tebliğler çıkarabilir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 18 –

(1) 21/11/2013 tarihli ve 28828 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Görevlisi, Çevre Yönetim Birimi ve Çevre Danışmanlık Firmaları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Önceden alınan belgelerin geçerliliği

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce verilen çevre görevlisi belgesi bu Yönetmelikle tanımlanan çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesi yerine geçer. Mevcut çevre görevlisi belgesi vize süresinin sonuna kadar geçerlidir.

Mükellefiyetlerin sağlanması

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce çevre danışmanlık firması yeterlik belgesi almış firmalar, 7 nci maddede belirtilen mükellefiyetleri, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren en geç 90 gün içerisinde sağlamakla mükelleftir. 

Yürürlük

MADDE 19 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 20 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

Mert Akgün Yönetmelikler

ENDÜSTRİ BÖLGELERİ YÖNETMELİĞİ

6 Ağustos 2019 SALI                    Resmî Gazete                            Sayı : 30854

YÖNETMELİK

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından:

ENDÜSTRİ BÖLGELERİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, endüstri bölgelerinin kurulması, yönetimi ve işletilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

(2) Bu Yönetmelik, karma/ihtisas endüstri bölgesi, münferit yatırım yeri ve özel endüstri bölgelerinin kurulması, yönetilmesi ve faaliyete geçmesine ilişkin usul ve esaslar ile 9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin diğer hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun 5 inci maddesi ile 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 385 inci ve 390 ıncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Altyapı: Yol, atık su, yağmur suyu, içme ve kullanma suyu hatları, kanalizasyon, elektrik şebekesi, enerji nakil ve doğal gaz hatları, zemin iyileştirme, peyzaj, drenaj, istinat ve ihata duvarı, köprü, gölet, arıtma tesisi, sondaj, isale ve terfi hatları, su depoları, haberleşme hatları, boru iletim hattı, dekopaj, tünel, viyadük, demiryolu hemzemin geçidi, demiryolu hattı, liman, deniz dolgusu, iskele, rıhtım, su sondaj kuyusu, imalat, ihzarat, nakliye, yıkma, güçlendirme, montaj ve benzeri işleri,

b) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

c) Bölge: Ülke ekonomisini uluslararası rekabet edebilir bir yapıya kavuşturmak, teknoloji transferini sağlamak, üretim ve istihdamı artırmak, yabancı sermaye girişini hızlandırmak ve özellikle üretim maliyetleri açısından büyük ölçekli yatırımlar için uygun sanayi alanları oluşturmak üzere Kanun uyarınca kurulacak endüstri bölgelerini,

ç) ÇED: Çevresel etki değerlendirmesini,

d) Eşik analizi: Endüstri bölgesi kurulabilecek alanların belirlenmesi amacıyla çeşitli kamu ve özel kurum ve kuruluşların mevcut/inşaat/proje safhasındaki bilgilerinin ve/veya yatırımlarının 1/100.000 veya 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita üzerine işaretlenmesi ile yapılan analizi,

e) Fizibilite raporu: Şekli, Bakanlık tarafından belirlenen ve talep edilen alanın konumu, kadastral durumu ve diğer fiziki özellikleri ile bölgede yer alacak sektör ve faaliyetlere ilişkin bilgileri içeren raporu,

f) İhtisas endüstri bölgesi: Kalkınma planlarında belirtilen ileri teknoloji sektörlerinden birini kullanan ve araştırma geliştirmeye imkân tanıyan bilişim teknolojisi, tıp teknolojisi ve tarımsal endüstri gibi aynı alanlarda faaliyet gösteren bölgeyi,

g) Kanun: 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununu,

ğ) Katılım payı: Yönetici şirket tarafından bölgenin yatırıma hazır hale getirilmesi, yönetilmesi ve işletilmesi için gereken harcamaları karşılamak üzere bölgede faaliyette bulunan yatırımcılardan alınacak bedeli,

h) Kurul: 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun Ek 1 inci maddesi kapsamında Cumhurbaşkanınca belirlenen kurul veya mercii,

ı) Münferit yatırım yeri: Yerli ve/veya yabancı yatırımcılar tarafından talep edilmesi durumunda, kalkınma planlarında belirtilen öncelikli sektörler içerisinde yer alan ya da yüksek veya orta yüksek teknoloji kapsamına giren ve belli kriterleri karşılayan yatırımlar için tahsis edilebilecek alanı,

i) Önerilen alanlar: Yer seçimi etüdü sonucunda endüstri bölgesi alanı olarak Bakanlık tarafından belirlenen alanları,

j) Özel endüstri bölgesi: Önerilen alanın en az %51’inin mülkiyetine ve/veya varsa süreleri ile sınırlı olmak kaydıyla irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip gerçek ya da tüzel kişilerin başvurusu üzerine ilan edilebilecek endüstri bölgesini,

k) Özet değerlendirme raporu: Fizibilite raporu ile yer seçimi etüt raporu bilgilerinin özetlendiği ve Bakanlıkça hazırlanan raporu,

l) Sabit yatırım tutarı: Yatırım için gerekli; arsa bedeli, etüt, proje giderleri, arazi düzenlenmesi ve hazırlık yapıları, bina inşaat giderleri, ana fabrika makine ve teçhizat giderleri, yardımcı işletmeler makine ve teçhizat giderleri, ithalat ve gümrükleme giderleri, taşıma ve sigorta giderleri, montaj giderleri, taşıt araçları, işletmeye alma giderleri, genel giderler ve diğer giderlerin toplam tutarını,

m) Sağlık koruma bandı: 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu gereği, endüstri bölgesi sınırları içinde bırakılması gereken yapılaşmaya kapalı alanı,

n) Yatırımcı: Endüstri bölgesinde faaliyet göstermeyi planlayan gerçek ya da tüzel kişiyi,

o) Yatırımcı başvuru formu: Şekli, Bakanlık tarafından belirlenen ve ilan edilmiş bir endüstri bölgesinde yatırım yapmak isteyen yatırımcılar tarafından doldurulması gereken formu,

ö) Yer seçimi etüt raporu: Endüstri bölgesi kurulabilecek nitelikleri taşıyan alanların tespiti için yapılan yer seçimi etüdü sonucu Bakanlıkça hazırlanan raporu,

p) Yerleşim ve yapılaşma talimatnamesi: Endüstri bölgesi olarak ilan edilen alan içinde yapılacak imar planı çalışmalarında kullanılacak emsal, yapı çekme mesafesi, yükseklik, parsel düzeni, cephe genişliği, parsel derinliği gibi yapılaşma koşullarını standart olarak belirleyen Bakanlıkça çıkarılacak talimatnameyi,

r) Yönetici şirket: Kanuna uygun ve anonim şirket olarak kurulan, karma/ihtisas endüstri bölgelerinin yönetimi ve işletilmesinden sorumlu şirketi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Karma/İhtisas Endüstri Bölgeleri

Başvuru

MADDE 4 –

(1) Bakanlık, kurum ve kuruluşların veya yönetici şirketin başvurusuna istinaden veya resen yer seçimi etüdü yapmak suretiyle karma/ihtisas endüstri bölgelerinin kurulması önerisinde bulunabilir.

(2) Karma/ihtisas endüstri bölgesi kurulması talebinde bulunan kurum ve kuruluşlar veya yönetici şirket; talepleriyle ilgili fizibilite raporunu hazırlayarak Bakanlığa başvurur.

(3) Sunulan fizibilite raporunun Bakanlıkça incelenmesinin ardından uygun görülmesi durumunda Bakanlıkça yer seçimi etüdü yapılır. Söz konusu fizibilite raporunun uygun bulunmaması durumunda ise başvurunun uygun bulunmadığı başvuru sahibine bildirilir.

(4) Bakanlıkça resen yapılan çalışmalarda söz konusu fizibilite raporu Bakanlıkça hazırlanır ya da hazırlattırılır. Fizibilite raporu sonucunda Bakanlıkça karma/ihtisas endüstri bölgesi kurulması kararının verilmesi durumunda yer seçimi etüdü yapılır.

Yer seçimi etüdü

MADDE 5 – (1) Başvurunun uygun bulunması durumunda yer seçimi etüt çalışmalarına başlanır.

(2) Etüdü yapılacak alanlar hakkında görüş, bilgi, belge ve haritalar; ilgili kurum ve kuruluşlardan Bakanlıkça talep edilebilir. Etüdün hazırlanması sırasında ihtiyaç duyulacak haritaların temini, harita çoğaltılması, fotoğraf ve/veya video çekimi ve bunların çoğaltılması, araç gereç temini gibi masraflar, başvuru sahibi gerçek ve tüzel kişiler tarafından karşılanır.

(3) En geç otuz gün içinde nihai kurum görüşlerinin Bakanlığa bildirilmesi zorunludur. Bu süre içerisinde görüşünü bildirmeyen kurumların görüşü Bakanlık tarafından olumlu kabul edilir.

(4) İhtiyaç duyulan görüş, bilgi, belge ve haritaların temin edilmesinin ardından Bakanlık tarafından mahallinde yer seçimi etüdü yapılarak talebin ihtiyaçlarını karşılayabilecek büyüklükte alanlar tespit edilir.

(5) Tespit edilen alanlara ilişkin olarak uygun ölçekte eşik analizi haritası ile yer seçimi etüt raporu hazırlanır.

(6) Etüdü yapılacak alanlarda yürürlükteki imar planlarında uygun büyüklükte ve nitelikte sanayi alanı var ise bu alanlar için imar planını onaylayan kurumun ve üst ölçekli planlara uygunluğu yönüyle ilgisine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı veya ilgili büyükşehir belediye başkanlığının görüşünün alınması kaydıyla bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları uygulanmaz.

(7) Etüdü yapılacak alanın 1/12/2018 tarihli ve 30612 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırım Alanlarının Belirlenmesine Dair Yönetmelik kapsamında sınırların kesinleştirilmesi halinde bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları uygulanmaz.

Görüşü talep edilen kurum ve kuruluşlar

MADDE 6 –

(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında Bakanlık tarafından Çevre ve Şehircilik, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Tarım ve Orman, Kültür ve Turizm, Milli Savunma, Sağlık, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlıkları, ilgili kalkınma ajansı genel sekreterliği ile il özel idaresi veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığının; tespit edilen alanların belediye sınırları içerisinde olması halinde ise ilgili belediyenin/büyükşehir belediyesinin görüşleri alınır.

(2) Gerekli görülmesi halinde Bakanlık tarafından diğer kurum ve kuruluşların da görüşleri alınabilir.

Eşik analizi haritası ve yer seçimi etüt raporunun hazırlanması

MADDE 7 – (1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesine dayanılarak ihtiyacı karşılayabilecek büyüklükte tespit edilen alanlar için bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesi çerçevesinde temin edilen bilgiler işlenerek uygun ölçekte eşik analizi haritası ve bahse konu alanlara ilişkin aşağıdaki başlıkları içerecek şekilde yer seçimi etüt raporu hazırlanır:

a) Mevkii,

b) Şehir merkezine göre konumu,

c) Çevresinde bulunan diğer yerleşim merkezlerine (köy, kasaba) göre konumu,

ç) Büyüklüğü,

d) Mülkiyet ve kadastro durumu ve tahmini arazi maliyeti,

e) Karayolu, demiryolu, havayolu, denizyolu ulaşım altyapısına göre durumu,

f) İhtiyaç duyulabilecek tahmini içme ve kullanma suyu ile elektrik gücü, doğal gaz temin kaynakları,

g) Tahmini atıksu ve katı atık miktarının bertarafına ilişkin alıcı ortam varlığı,

ğ) Tarım arazilerinin sınıfları, mevcut arazi kullanım durumu, çevresindeki alanların mevcut ve planlama durumu,

h) İdari, imar ve mücavir alan sınırlarına göre konumu,

ı) Varsa çevre düzeni planına göre kullanım fonksiyonu,

i) Eğimi ve yönü ve varsa heyelan envanter haritasındaki konumu ve diğer kütle hareketleri ve sıvılaşma açısından durumu,

j) Diri fay haritası açısından aktif faylarla ilişkisi, meydana gelen tarihsel depremler ve diğer depremsellik verileri,

k) Hakim rüzgar yönü itibarıyla yakınındaki yerleşim merkezlerine etkisi,

l) Genişleme olanağının bulunup bulunmadığı, çevresinde konut ve yan sanayi, diğer ihtiyaç duyulabilecek destek ve hizmet birimlerinin yerleşimine uygun alan bulunup bulunmadığı,

m) Özel çevre koruma bölgeleri, sit alanları, milli parklar, tabiat parkları, tabiatı koruma alanları ve tabiat anıtları, yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları, sulak alanlar, doğal anıtlar gibi koruma alanları ile uluslararası sözleşmeler gereği korunması gereken alanlara göre konumu,

n) Drenaj durumu,

o) Taşkın yönetim planları ve yaşanmış seller açısından taşkına maruz kalma durumu,

ö) Yeraltı ve yüzeysel içme ve kullanma suyu kaynaklarına ve havzaları ile sulak alanlara göre konumu,

p) Maden ve jeotermal ruhsat sahaları ile mevcut veya planlanan işletme durumu.

Bölge ilanı

MADDE 8 –

(1) Yer seçimi etüt çalışmasının tamamlanmasının ardından Bakanlık tarafından özet değerlendirme raporu hazırlanır. Endüstri bölgesi ilanına ilişkin Cumhurbaşkanı kararının Resmî Gazete’de yayımlanması ile endüstri bölgesi alanı kesinleşir. Bölge sınırları dışında kalan ancak trafo, yol bağlantısı gibi altyapı için gerekli olan araziler de Cumhurbaşkanı kararına istinaden endüstri bölgesi alanına dâhil edilebilir.

(2) Endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanlar yatırım için gerekli olan sosyal, idari, lojistik, ticari vb. faaliyetler haricinde hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz.

(3) Kurum ve kuruluşlardan gelen başvurularda başvuru sahibi tarafından, Bakanlıkça resen yapılan çalışmalarda ise bölgenin kurulacağı il sınırları içindeki varsa sanayi odası, yoksa ticaret ve sanayi odası tarafından, başvurunun Cumhurbaşkanına sunulmasından önce yönetici şirketin kurulması zorunludur.

(4) 1/7/2017 tarihinden önce ilan edilen karma/ihtisas endüstri bölgeleri ile Bakanlıkça resen yapılan çalışmalarda il sınırları içindeki varsa sanayi odası, yoksa ticaret ve sanayi odası tarafından yönetici şirket kurulmaması durumunda yönetici şirket Bakanlıkça belirlenir.

Bölgeye ilişkin harcamalar

MADDE 9 –

(1) Bir alanın endüstri bölgesi ilan edilmesinin ardından, Yılı Programı ile Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar çerçevesinde Bakanlık yatırım programına ödenek tahsis edilir. Endüstri bölgelerinin kurulması için gerekli kamulaştırma bedeli, altyapı ile ilgili giderler ve bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinde sayılan kalemlerle ilgili harcamalar Bakanlık bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanır.

(2) Bakanlıkça uygun görülmesi hâlinde kamulaştırma bedeli ve altyapı ile ilgili giderler ve bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinde sayılan kalemlerle ilgili harcamalar yönetici şirket veya yatırımcılar tarafından da karşılanabilir.

Kamulaştırma

MADDE 10 –

(1) Bölge içinde kalan özel mülkiyete ait taşınmazlar kamulaştırılır. Kamulaştırma işlemleri Bakanlık tarafından yapılır ya da yaptırılır. Kamulaştırılan taşınmazlar Hazine adına tescil edilir. Gerekli hallerde, 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27 nci maddesi hükümlerine göre acele kamulaştırma yapılabilir.

(2) Bölge içinde kalan ve mülkiyeti Hazineye ait olan taşınmazlar ile devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler Kanunun amacına uygun olarak kullanılmak üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca endüstri bölgesi olarak tahsis edilir. Ayrıca bölge sınırları dışında kalan ancak trafo, yol bağlantısı gibi altyapı için gerekli olan araziler de kamulaştırılarak Hazine adına tescil edilir.

(3) Bölge içinde kalan ve mülkiyeti Hazineye ait olan taşınmazlar ile bedeli Bakanlık bütçesinden karşılanmak suretiyle kamulaştırılarak Hazine adına tescil edilen taşınmazlar üzerinde kırk dokuz yıl süreyle yönetici şirket veya yatırımcılar lehine bedeli karşılığında; kamulaştırma bedeli yönetici şirket veya yatırımcılar tarafından karşılanarak Hazine adına tescil edilen taşınmazlar üzerinde ise kırk dokuz yıl süreyle yönetici şirket veya yatırımcılar lehine bedelsiz olarak irtifak hakkı tesis edilir. Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler üzerinde ise kırk dokuz yıl süreyle kullanma izni verilir. İrtifak hakkı ve kullanma iznine ilişkin tüm işlemler Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yapılır. İrtifak hakkı ve/veya kullanma izni, yönetici şirketin veya yatırımcıların talebi ve Bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda yatırımın devam etmesi şartı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen koşullarla yenilenebilir.

İhale

MADDE 11 –

(1) Bakanlık tarafından gerekli harcamaları karşılanarak yatırıma hazır hale getirilen endüstri bölgeleri ile ilgili etüt, altyapı proje işlerinin gerçekleşmesine yönelik her türlü mal veya hizmet alımı ile yapım işleri ihaleleri, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile bu Kanunlar kapsamında çıkarılan ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleştirilir.

Halihazır harita, jeolojik ve jeoteknik etüt

MADDE 12 –

(1) Halihazır haritalar 26/6/2018 tarihli ve 30460 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği doğrultusunda, Bakanlık veya yönetici şirket tarafından hazırlattırılır, Bakanlıkça onaylanır.

(2) Bakanlığın Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Teknik Şartnamesi doğrultusunda Bakanlıkça veya yönetici şirketçe hazırlattırılan jeolojik ve jeoteknik etüt raporu ilgili kurum tarafından onaylanır.

İmar planı

MADDE 13 – (1) Endüstri bölgesi imar planı, Yerleşim ve Yapılaşma Talimatnamesi çerçevesinde Bakanlık veya yönetici şirket tarafından 1/5000 ölçeğinde nazım imar planı ve 1/1000 ölçeğinde uygulama imar planı olarak hazırlattırılır ve Bakanlıkça onaylanır.

(2) Sağlık Bakanlığı ile Bakanlık arasında düzenlenen protokol çerçevesinde belirlenen sağlık koruma bandı 1/5000 ile 1/1000 ölçekli imar planlarına ve plan notlarına işlenir.

(3) Bakanlıkça onaylanan imar planları valilikçe tespit edilen ilan yerlerinde ve Bakanlığın internet sitesinde bir hafta süre ile ilan edilir. İlan süresinin sonunda Bakanlıkça yürürlüğe konulur ve ilgili kurumlara bilgi verilir.

(4) Bir haftalık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. İtirazlar Bakanlığa yapılır. Bakanlık itirazları ve planları on beş gün içerisinde inceleyerek kesin karara bağlar. İtirazın uygun görülmemesi halinde karar tarihinden itibaren 15 gün içinde karar ilgiliye bildirilir. Kesinleşmiş imar planlarının birer kopyası bilgi için ilgili kurumlara gönderilir.

Parselasyon planı ile tevhit ve ifraz

MADDE 14 – (1) Kamulaştırma işlemleri tamamlanarak taşınmazları Hazine adına tescil edilen endüstri bölgelerinde kesinleşmiş imar planına uygun olarak imar planı içine giren arsa ve arazilerin düzenlenmesi işlemleri 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uyarınca yapılır.

(2) Bakanlık veya yönetici şirket tarafından onaylı imar planına uygun olarak, gerekli hallerde etaplar halinde hazırlattırılan düzenleme sahasına ait parselasyon planları, Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliğine uygun olarak düzenlenir ve Bakanlık onayıyla yürürlüğe girer.

(3) Parselasyon planlarının 3194 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin uygulanması yöntemiyle yapılması durumunda Bakanlıkça onaylanan plânlar, Bakanlık internet sitesinde bir hafta süre ile ilan edilir; itiraz olmaması halinde ilan süresinin sonunda yürürlüğe girer.

(4) Onaylı parselasyon planları, Bakanlık veya yönetici şirketçe teknik kontrol işlemleri için kadastro müdürlüğüne gönderilir. Tapu müdürlüğünde tescil işlemleri tamamlandıktan sonra tescil bilgisi yönetici şirket tarafından Bakanlığa gönderilir.

(5) İmar planına göre tescil edilmiş parsel sınırları esas alınarak tevhit ve ifraz işlemi yapılabilir.

Belirtilmemiş hususlar

MADDE 15 –

(1) İmar planı yapımı, parselasyon planı yapımı ve değişiklikleri hakkında bu Yönetmelikte belirtilmeyen hususlarda, mekânsal standartlar hariç 3194 sayılı Kanun ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen hususlar geçerlidir. Bölgelerde yapılacak yapılarda 29/6/2001 tarihli ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.

Projelerin hazırlanması ve onayı

MADDE 16 –

(1) Endüstri bölgeleri ile ilgili altyapı ve üstyapı projeleri, Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlık veya yönetici şirket tarafından belirlenen proje firmasına hazırlattırılır ve Bakanlık tarafından onaylanır. Elektrik şebekesi, enerji nakil hattı, haberleşme ve doğal gaz projeleri, ilgili mevzuat kapsamında yetkili kurum/kuruluşlarca onaylanmasını müteakip Bakanlık tarafından vize edilir.

Ruhsat, onay ve izinler

MADDE 17 –

(1) Yönetici şirket veya yatırımcı tarafından hazırlattırılacak imar ve parselasyon plânları, altyapı ve üstyapı projeleri ve bunlarla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları Bakanlık onayı ve denetimine tâbidir. Yönetici şirket ve yatırımcılar, her türlü ruhsat ve izinlere ilişkin harçlardan muaftır.

(2) Yapı ruhsatı, yapı kullanma izni 3194 sayılı Kanun ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen hususlar çerçevesinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatı ise 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ve bu Kanuna dayalı olarak çıkarılan yönetmelikte belirtilen hususlar çerçevesinde Bakanlık tarafından verilir.

(3) ÇED mevzuatına tabi faaliyetlerden “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilen ve Bakanlıkça yatırımı kabul edilen faaliyetler hakkında yönetici şirket veya yatırımcı tarafından alınması gereken diğer izin, onay ve ruhsatlar ilgili kurumlarca on beş gün içinde verilir.

Kontrollük hizmetleri

MADDE 18 –

(1) Yönetici şirket tarafından gerekli harcamaları karşılanarak yatırıma hazır hale getirilen endüstri bölgelerinde; altyapı ve üstyapı projelerinin kontrolü, arazi kontrolü ve bunlara ilişkin altyapı ve üstyapı inşaatlarının yapım kontrolü Bakanlık veya özellik arz eden işler için Bakanlıkça veya yönetici şirketçe belirlenen müşavir firma tarafından yapılır.

(2) Yatırımcılar tarafından hazırlanan altyapı ve üstyapı projelerinin kontrolü, arazi kontrolü ve bunlara ilişkin üstyapı inşaatlarının yapım kontrolü Bakanlık veya özellik arz eden işler için Bakanlıkça veya yönetici şirketçe belirlenen müşavir firma tarafından yapılır.

(3) Müşavir firmanın yönetici şirket tarafından belirlenmesi durumunda, Bakanlık ile müşavir firma arasında yapılacak protokol ile müşavir firmanın yetki ve sorumlulukları belirlenir.

Yönetici şirketin teşkili

MADDE 19 –

(1) Bölgenin yönetimi ve işletilmesinden sorumlu olarak kurulan yönetici şirkete; Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalar, yerel yönetimler, bankalar ve finans kurumları, bölgede sınai faaliyet yürüten yerli ve yabancı özel hukuk tüzel kişileri, konuyla ilgili vakıf, kooperatif ve dernekler, ilgili kamu kuruluşları ve ihracatçı birlikleri, kurucu ya da sonradan ortak olabilirler. Yabancı özel hukuk tüzel kişileri 5/6/2003 tarihli ve 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yönetici şirkete iştirak edebilir.

(2) Yönetici şirket, başvurunun Cumhurbaşkanına sunulmasından önce Bakan oluruyla belirlenir.

(3) Yönetici şirket, bölgeyi yönetebilmek ve işletebilmek için bölgenin ilanından sonra kuruluş esas sözleşmesinde değişiklik yapar. Esas sözleşme değişiklik işlemleri bölge ilanının Resmî Gazete’de yayımı tarihinden itibaren en geç iki ay içerisinde sonuçlandırılır. Yönetici şirket tarafından esas sözleşme değişikliklerinin ticaret siciline tescil edilmemiş olması durumunda yeni bir yönetici şirket kurulabilir veya Bakanlıkça bölgenin terkin işlemleri başlatılabilir.

(4) Şirket esas sözleşmesinde amaç, faaliyet konusu ve ortaklık yapısına ilişkin hususlarda yapılacak her türlü değişiklikten önce Bakanlığın uygun görüşünün alınması zorunludur. Diğer sözleşme değişiklikleri 15 gün içerisinde Bakanlığa bildirilir.

Yönetici şirketin gelir ve giderleri

MADDE 20 –

(1) Bölgenin yönetilmesi ve işletilmesinden kaynaklanan giderler Yönetici Şirket tarafından karşılanır.

(2) Katılım payları yönetici şirket tarafından belirlenir. Bakanlık, gerekli görmesi halinde endüstri bölgelerindeki katılım payı üst limitlerini belirlemeye yetkilidir.

(3) Yönetici şirket tarafından gerekli harcamaları karşılanarak yatırıma hazır hale getirilen bölgelerde irtifak hakkı tesis edilen ve/veya kullanma izni verilen araziler, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının devir ve alt kiralamaya yönelik düzenlemeleri çerçevesinde ve her türlü sorumluluk kendisine ait olmak üzere yönetici şirket tarafından parseller halinde veya işletme binaları da yapılmak suretiyle yatırımcılara devredilebilir veya kiralanabilir.

Yönetici şirketin görev ve sorumlulukları

MADDE 21 –

(1) Yönetici şirketin görev ve sorumlulukları şunlardır:

a) Bölgeyi yönetmek ve işletmek,

b) Bölgede sunulan hizmetlerin karşılığı olarak yatırımcılardan katılım paylarını tahsil etmek,

c) Yönetici şirket tarafından gerekli harcamaları karşılanarak yatırıma hazır hale getirilen bölgelerdeki, imar plânı ve parselasyon plânları ve değişiklikleri ile altyapı ve üstyapı ile ilgili etüt, harita, plân ve projeleri hazırlamak, kontrollük için müşavirlik hizmetleri almak ve Bakanlık veya yetkili kurumların onayına sunmak, altyapı ve üstyapı projelerine ilişkin ruhsat ve izinleri almak, altyapı ve üstyapı yapım işlerini gerçekleştirmek, gerçekleştirilemeyen bölge için zorunlu olan ulaşım, su, kanalizasyon, doğalgaz, elektrik iletim hattı gibi altyapı yapım işlerini Bakanlık koordinasyonunda ilgili kurum ve kuruluşlarla birlikte yürütmek,

ç) Bölgenin altyapı ve üstyapısına ilişkin bakım, onarım, yenileme ve benzeri işlere ait harcamaları yapmak,

d) Bölgede atık su, katı atık, toprak kirliliği, gürültü ve hava kirliliği, tehlikeli atık, tıbbi atık, radyoaktif madde ve kimyasalların yönetimi, atıkların toplanması, geçici depolanması ve taşınmasına yönelik iş ve işlemler, atık yönetimine ilişkin altyapı hizmetlerinin sağlanması, yangından korunma ve yangınla mücadele, acil durum planlarının hazırlanması ve koordinasyonu, tahliye, ilk yardım ve acil tıbbi müdahale ile doğal afetler ve benzeri konularda ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp gerekli harcamaları yapmak ve ilgili mevzuat çerçevesinde önlemleri almak,

e) Bölge için gerekli olan temizlik, elektrik, içme ve kullanma suyu, arıtma, doğal gaz, akaryakıt, ısıtma ve havalandırma, dağıtım şebekeleri, kanalizasyon, bölge içi yollar, ses ve veri iletişimi, bilişim hizmetleri ve benzeri hizmetlerin sağlanması ve kesintisiz olarak sürmesi için ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp gerekli harcamaları yapmak ve ilgili mevzuat çerçevesinde önlemleri almak,

f) Her yılın sonunda kendisinin ve bölge içerisinde yer alan yatırımcıların gerçekleştirdiği faaliyetlerin etki değerlendirmesini yapmak ve bu konuda düzenlenen raporun bir örneğini Bakanlığa göndermek,

g) Yatırımcıların faaliyetleriyle ilgili Bakanlık tarafından istenilen ek bilgi ve belgeleri belirlenen sürede ve formata uygun olarak göndermek,

ğ) Her türlü hesap ve işlemlerini yeminli mali müşavire inceletmek,

h) Bakanlığın bölgede yapacağı her türlü kontrol ve denetim faaliyetleri için gerekli çalışma ortamını hazırlamak,

ı) Bakanlığın bölge için vereceği diğer görevleri yapmak.

Bakanlık denetimi

MADDE 22 –

(1) Bölgedeki yönetici şirketin faaliyet ve uygulamaları gerekli görülen durumlarda Bakanlık tarafından denetlenir.

(2) Bakanlık, bölgede Kanunda belirtilen amacın dışında faaliyet gösteren yönetici şirketi uyarır ve amacına uygun faaliyette bulunulması için süre verir. Bu sürenin sonunda yönetici şirketin amacı doğrultusunda faaliyet göstermediğinin tespit edilmesi durumunda Bakanlık, görevli mahkemeye başvurarak mevcut yönetici şirketin yönetim kurulu üyelerinin görevlerinin sona erdirilmesini, şirketin yönetimi için kayyum tayin edilmesini ve yönetici şirketin tasfiyesini ister. Mahkemece yönetici şirketin tasfiyesine karar verilmesi halinde şirket ve yöneticilerin hak ve yükümlülükleri ile sorumlulukları saklı kalmak kaydıyla yeni bir yönetici şirket kurulabilir veya Bakanlıkça bölgenin terkin işlemleri başlatılabilir.

(3) Yönetici şirket, kendisine ve bölge içerisinde yer alan yatırımcıların faaliyetlerine ilişkin verileri Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.

(4) Yönetici şirket, her türlü hesap ve işlemlerini yıllık olarak müteakip yılın Ocak ayında ve gerekli görülen hallerde her zaman yeminli mali müşavire inceletir. Yeminli mali müşavir, düzenlediği denetim raporunun birer örneğini her yılın Mayıs ayı sonuna kadar yönetici şirkete ve Bakanlığa eş zamanlı olarak gönderir.

Yatırım izni

MADDE 23 –

(1) Yatırımcı, yatırımcı başvuru formunu doldurarak ön yer tahsisi talepleri için Bakanlığa veya yönetici şirkete başvurur. Yönetici şirkete yapılan tüm ön yer tahsis talepleri en geç onbeş gün içerisinde Bakanlığa bildirilir. Ön yer tahsisi Bakanlıkça yapılır.

(2) Ön yer tahsisi yapılan yatırımcı, faaliyeti ile ilgili olarak ÇED mevzuatına göre hazırlanacak raporu Çevre ve Şehircilik Bakanlığına sunar. Raporun Çevre ve Şehircilik Bakanlığına intikal tarihinden itibaren inceleme, değerlendirme ve nihai karar verme süresi iki aydır. Bu süreye faaliyet sahibinin raporu düzeltmesi için tanınan süre dahil değildir. Faaliyet sahibi, düzeltilmesi istenen raporu on beş gün içerisinde düzelterek Çevre ve Şehircilik Bakanlığına vermek zorundadır.

(3) Yatırımcı, faaliyeti ile ilgili olarak “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararını aldıktan sonra, yatırımda kullanacağı sabit yatırım tutarının binde beşini geçmemek üzere Cumhurbaşkanınca belirlenen oran dâhilinde hesaplanan tutarı, bütçeye gelir kaydedilmek üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırır.

(4) Yatırımcının bu maddede düzenlenen yükümlülüklerini yerine getirmesini takiben Bakanlığın uygun görüşü üzerine yatırımcı lehine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından irtifak hakkı tesis edilir veya kullanma izni verilir.

(5) Yönetici şirket lehine irtifak hakkı tesis edilen veya kullanma izni verilen alanlar, parseller hâlinde veya işletme binaları da yapılmak suretiyle, yönetici şirket tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığının devir ve alt kiralamaya yönelik düzenlemeleri çerçevesinde bu maddede düzenlenen yükümlülüklerini yerine getiren yatırımcılara devredilir veya kiralanır. İrtifak hakkı devri veya alt kiralamaya ilişkin işlemler Bakanlığa en geç onbeş gün içinde bildirilir.

Ödeneğin kullanılması

MADDE 24 –

(1) Karma/İhtisas Endüstri Bölgelerinin kurulması için gerekli kamulaştırma, etüt, plan, proje, müşavirlik ve kontrollük ile altyapı yapımıyla ilgili giderler, bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtildiği üzere Bakanlık bütçesinde yer alan ödeneklerden karşılanabilir.

(2) Bakanlık tarafından gerekli harcamaları karşılanarak yatırıma hazır hale getirilen endüstri bölgeleri ile ilgili her türlü mal veya hizmet alımı ile yapım işleri ihaleleri, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile bu Kanunlar kapsamında çıkarılan ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleştirilir.

Harcama kalemleri

MADDE 25 –

(1) Bölgenin kurulması ve yatırıma hazır hale getirilmesi amacıyla Bakanlık bütçesine konan ödenekler, aşağıdaki harcamalar için kullanılabilir:

a) Fizibilite etüdü,

b) Yer seçimi, kamulaştırma haritası, halihazır harita ve jeolojik ve jeoteknik etüt yapımı, imar ve parselasyon planlarının hazırlanması, altyapı projeleri için gerekli olan her türlü veri, bilgi, belge, harita, rapor ve benzeri dokümanların alımı ile bu dokümanlara ilişkin kırtasiye, baskı, kopyalama, çoğaltma ve benzeri işler,

c) Kamulaştırma,

ç) İhale,

d) Bilirkişi,

e) Ruhsat, izin, onay ve harçlar,

f) Halihazır harita, jeolojik ve jeoteknik etüt, imar planı, imar planının araziye aplikasyonu, parselasyon planı ve aplikasyonu, tapu tescil işlemleri, zeminde arazi ve arsa düzenleme uygulamaları, altyapı zemin araştırma raporu, altyapı uygulama projeleri, keşif ve metraj, arıtma tesisi uygulama projeleri ve benzeri işler,

g) Bölgeye ait, idari hizmet binaları ile yol, içme suyu, kanalizasyon, elektrik şebekesi, enerji nakil hattı, zemin iyileştirme, peyzaj, drenaj, istinat ve ihata duvarı, köprü, gölet, arıtma tesisi, sondaj, isale ve terfi hatları, su depoları, haberleşme hatları, boru iletim hattı, dekopaj, tünel, viyadük, demiryolu hemzemin geçidi, demiryolu hattı, liman, deniz dolgusu, iskele, rıhtım, su sondaj kuyusu, imalat, ihzarat, nakliye, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile ve benzeri yapım işleri,

ğ) Her türlü kontrollük ve müşavirlik hizmetleri,

h) Bölgenin yurt içi ve yurt dışında tanıtımına yönelik faaliyetler,

ı) Bölgenin kurulması ve yatırıma hazır hale getirilmesine ilişkin diğer işler,

ile ilgili mal ve hizmet alımlarına ilişkin harcamalar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Münferit Yatırım Yeri

Başvuru ve başvuru şartları

MADDE 26 –

(1) Münferit bir sanayi yatırımını gerçekleştirmek amacıyla yatırımı gerçekleştirecek yerli ve/veya yabancı gerçek ya da tüzel kişilerin başvurusu üzerine önerilen alanların, Cumhurbaşkanınca münferit yatırım yeri olarak tahsis edilmesine karar verilebilir.

(2) Münferit yatırım yeri talebinde bulunan başvuru sahibi, fizibilite raporunu hazırlayarak Bakanlığa başvurur.

(3) Fizibilite raporunun Bakanlıkça incelenmesinin ardından uygun görülmesi durumunda yer seçimi etüdü yapılır. Söz konusu fizibilite raporunun uygun bulunmaması halinde gerekçeleri ile birlikte başvuru sahibine bildirilir.

(4) Münferit yatırım yeri başvurularında;

a) Gerçekleştirme süresi beş yılı geçmemek üzere her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranına göre güncellenmek kaydıyla en az 280.000.000 TL (ikiyüzseksenmilyon Türk Lirası) tutarında sabit yatırım taahhüdünün bulunması,

b) Söz konusu faaliyet için ileri teknoloji kullanılması,

c) Talep edilen alanın en az yüzellibin metre kare büyüklüğünde olması,

ç) Başvuru sahibinin talep edilen alanın tamamına yönelik yatırım taahhüdünün bulunması,

şartları aranır.

(5) Yatırım taahhüdü için gerekli beş yıllık süre, irtifak hakkı tesis edilmesi ve/veya kullanım izni verilmesinin ardından başlar.

Yer seçimi ve ilan

MADDE 27 –

(1) Bakanlıkça uygun bulunan başvurular için, bu Yönetmeliğin 5, 6 ve 7 nci maddelerinde açıklandığı şekilde yer seçimi etüdü yapılır ve özet değerlendirme raporu hazırlanır.

(2) ÇED mevzuatı uyarınca “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararının alınmasının ardından; alanın, Cumhurbaşkanı kararı ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27 nci maddesi uyarınca acele kamulaştırma yapılabileceği kaydıyla münferit yatırım yeri olarak tahsis edilmesine karar verilir.

(3) Başvuru sahibinin, Cumhurbaşkanı kararından önce münferit yatırım yeri olarak ilan edilecek alanların yönetim ve işletilmesinden sorumlu olmak üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre bir anonim şirket kurması zorunludur.

(4) Münferit yatırım yeri olarak tahsis edilen alanlar yatırım için gerekli olan sosyal, idari, lojistik, ticari ve benzeri faaliyetler haricinde hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz.

Kamulaştırma, irtifak hakkı tesis edilmesi ve/veya kullanma izni verilmesi

MADDE 28 –

(1) Münferit yatırım yeri olarak tahsis edilen alan içerisinde özel mülkiyete konu araziler bulunması durumunda bu arazilerin Bakanlıkça kamulaştırılmasının ardından Hazine adına tescili yapılır.

(2) Başvuru sahibi lehine, Kanunun 3 ve 4 üncü madde hükümleri de dikkate alınarak bedelli ve/veya bedelsiz olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca kırk dokuz yıl süreyle irtifak hakkı tesis edilir. Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler üzerinde ise kırk dokuz yıl süreyle kullanma izni verilir.

(3) Tesis edilen irtifak hakkı ve/veya verilen kullanma izni, başvuru sahibinin talebi ve Bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda yatırımın devam etmesi şartı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen koşullarla yenilenebilir.

(4) İrtifak hakkı tesis edilmesi veya kullanma izni verilmesi süreci; başvuru sahibi tarafından sabit yatırım tutarının binde beşini geçmemek üzere Cumhurbaşkanınca belirlenen oran dâhilinde hesaplanan tutarın, Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılmasını takiben başlatılır.

Yönetim, işletme ve denetim

MADDE 29 –

(1) Münferit yatırım yeri olarak tahsis edilen alanların yönetim ve işletilmesi ile bu alanların yatırıma hazır hale getirilmesi için gerekli her türlü altyapı ve üstyapı ile ilgili etüt, harita, plan, proje ve yapım işlerine ilişkin tüm giderlerden bu Yönetmeliğin 27 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereği kurulan anonim şirket sorumlu olur.

(2) Başvuru sahibinin faaliyet ve uygulamaları gerekli görülen durumlarda Bakanlık tarafından denetlenir.

(3) Mücbir sebepler dışında verilen beş yıllık taahhüt süresi içerisinde yatırımın gerçekleşmemesi durumunda gecikmenin gerekçeleri Bakanlığın teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca değerlendirilir ve gerekirse bu süre bir defaya mahsus olmak üzere bir yıl uzatılabilir. Verilen ek süre içerisinde taahhüdün gerçekleşmemesi halinde Bakanlığın teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca münferit yatırım yeri tahsisinin kaldırılmasına karar verilebilir.

(4) Başvuru sahibi, münferit yatırım yerinde atık su, katı atık, toprak kirliliği, gürültü ve hava kirliliği, tehlikeli atık, tıbbi atık, radyoaktif madde ve kimyasalların yönetimi, atıkların toplanması, geçici depolanması ve taşınmasına yönelik iş ve işlemler, atık yönetimine ilişkin altyapı hizmetlerinin sağlanması, yangından korunma ve yangınla mücadele, acil durum planlarının hazırlanması ve koordinasyonu, tahliye, ilk yardım ve acil tıbbi müdahale ile doğal afetler ve benzeri konularda ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp gerekli harcamaları yapar ve ilgili mevzuat çerçevesinde önlemleri alır.

(5) Başvuru sahibi, münferit yatırım yeri için gerekli olan temizlik, elektrik, içme ve kullanma suyu, arıtma, doğal gaz, akaryakıt, ısıtma ve havalandırma, dağıtım şebekeleri, kanalizasyon, bölge içi yollar, ses ve veri iletişimi, bilişim hizmetleri ve benzeri hizmetlerin sağlanması ve kesintisiz olarak sürmesi için ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp gerekli harcamaları yapar ve ilgili mevzuat çerçevesinde önlemleri alır.

(6) Başvuru sahibi, her yılın sonunda bölge içerisinde gerçekleştirilen faaliyetlerin etki değerlendirmesini yaparak bu konuda düzenlenen raporun bir örneğini Bakanlığa göndermek, Bakanlığın bölgede yapacağı her türlü kontrol ve denetim faaliyetleri için gerekli çalışma ortamını hazırlamak ve Bakanlığın bölge için vereceği diğer görevleri yapmakla yükümlüdür.

Halihazır harita, imar ve parselasyon planları, altyapı ve üstyapı projeleri ve uygulama

MADDE 30 –

(1) Münferit yatırım yerine ait halihazır harita, jeolojik-jeoteknik etüt raporu, imar ve parselasyon planları bu Yönetmeliğin 12, 13, 14 ve 15 inci maddelerindeki hükümler uyarınca başvuru sahibi tarafından hazırlattırılarak Bakanlık tarafından onaylanır.

(2) Münferit yatırım yerine ait altyapı ve üstyapı projeleri Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde başvuru sahibi yatırımcı tarafından hazırlattırılır ve Bakanlık tarafından onaylanır. Elektrik şebekesi, enerji nakil hattı, haberleşme ve doğal gaz projeleri, ilgili mevzuat kapsamında yetkili kurum/kuruluşlarca onaylanmasını müteakip Bakanlık tarafından vize edilir.

(3) Münferit yatırım yeri ile ilgili altyapı ve üstyapı yapım işleri başvuru sahibi tarafından projelerine uygun olarak gerçekleştirilir. Gerçekleştirilemeyen münferit yatırım yeri için zorunlu olan ulaşım, su, kanalizasyon, doğalgaz, elektrik iletim hattı gibi altyapı yapım işleri, Bakanlık koordinasyonunda başvuru sahibi ile ilgili kurum ve kuruluşlarla yürütülür.

(4) Münferit yatırım yerlerindeki altyapı ve üstyapı projelerinin kontrolü, arazi kontrolü ve bunlara ilişkin altyapı ve üstyapı yapım işlerinin kontrolü Bakanlık veya özellik arz eden işler için Bakanlıkça veya başvuru sahibince belirlenen müşavir firma tarafından yapılır. Müşavir firmanın başvuru sahibi tarafından belirlenmesi durumunda Bakanlık ile müşavir firma arasında yapılacak protokol ile müşavir firmanın yetki ve sorumlulukları belirlenir.

Ruhsat ve izinler

MADDE 31 –

(1) Başvuru sahibi tarafından hazırlattırılacak altyapı ve üstyapı projeleri ve bunlarla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları Bakanlık onayı ve denetimine tâbidir. Münferit yatırım yerlerindeki yatırımlar Bakanlık tarafından onaylanan ruhsat ve izinlere ilişkin harçlardan muaftır.

(2) Yapı ruhsatı, yapı kullanma izni 3194 sayılı Kanun ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen hususlar çerçevesinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatı ise 3572 sayılı Kanun ve bu Kanun kapsamında çıkarılan ilgili mevzuatta belirtilen hususlar çerçevesinde Bakanlık tarafından verilir.

(3) ÇED mevzuatına tabi faaliyetlerden “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilen ve Bakanlıkça yatırımı kabul edilen faaliyetler hakkında yatırımın tamamlanıp tesisin üretime geçebilmesi için alınması gereken diğer izin, onay ve ruhsatlar ilgili kurumlarca on beş gün içinde verilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Özel Endüstri Bölgesi

Başvuru ve başvuru şartları

MADDE 32 –

(1) Yerli ve/veya yabancı gerçek ya da tüzel kişilerin başvurusu üzerine önerilen alanların, Cumhurbaşkanınca özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmesine karar verilebilir.

(2) Özel endüstri bölgesi talebinde bulunan başvuru sahibi, fizibilite raporunu hazırlayarak Bakanlığa başvurur.

(3) Fizibilite raporunun Bakanlıkça incelenmesinin ardından uygun görülmesi durumunda yer seçimi etüdü yapılır. Söz konusu fizibilite raporunun uygun bulunmaması halinde gerekçeleri ile birlikte başvuru sahibine bildirilir.

(4) Özel endüstri bölgesi başvurularında;

a) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunması durumunda, arazi alanının yüzellibin metrekareden büyük olması, kurulduğu dönemde geçerli olan imar plânları uyarınca gerekli izinleri alarak faaliyete geçmiş olması ve yeni yapılacak yatırım yeri için öneri alanın içinde veya bitişiğinde en az ellibin metrekare tevsi imkânının bulunması,

b) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunmaması durumunda arazi alanının ikiyüzbin metrekareden büyük olması,

c) Gerçekleştirme süresi beş yılı geçmemek üzere her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranına göre güncellenmek kaydıyla en az 570.000.000 TL (beşyüzyetmişmilyon Türk Lirası) tutarında yeni yatırım taahhüdünün bulunması,

ç) Başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişilerin, önerilen alanın en az %51’inin mülkiyetine ve/veya varsa süreleri ile sınırlı olmak kaydıyla irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip olması,

şartları aranır.

(5) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre tanımlanan şirketler topluluğu adına yapılan başvurularda, dördüncü fıkrada yer alan şartların hakim ve bağlı şirketler tarafından müştereken karşılanması mümkündür.

(6) Özel endüstri bölgesi ilan edilecek alanlarda yatırıma başlanmış ancak tamamlanmamış olan yatırımlar da yeni yatırım taahhüdü kapsamına alınır. Bu kapsamda taahhüt edilen yatırımlara ait tesislerin yapı ruhsatlarının ilan tarihinden önce alınmış olması zorunludur.

(7) Yeni yatırım taahhüdü için gerekli beş yıllık süre; başvuru sahibinin mülkiyetinde olan ve/veya irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip olduğu alanlarda Bölgenin ilan tarihinde, diğer alanlarda ise başvuru sahibi lehine irtifak hakkı tesis edilmesi ve/veya kullanma izni verilmesinin ardından başlar.

(8) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunan alanlara ilişkin başvuru dosyasında fizibilite raporuna ilave olarak ilgili kurumca tasdikli imar planı ve mevcut yapılara ait yapı kullanma izin belgelerinin bulunması zorunludur.

(9) Yeni yatırım taahhüdü olarak gösterilen ve inşası halen devam eden tesisler için ise ilgili kurumca tasdikli imar planı ve yapılara ait yapı ruhsatlarının başvuru dosyasında yer alması zorunludur.

Yer seçimi ve ilan

MADDE 33 –

(1) Bakanlıkça uygun bulunan başvurular için; bu Yönetmeliğin 5, 6 ve 7 nci maddelerinde açıklandığı şekilde yer seçimi etüdü yapılır ve özet değerlendirme raporu hazırlanır.

(2) ÇED mevzuatı uyarınca “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararının alınmasının ardından; alanın, Cumhurbaşkanı kararı ile özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmesine karar verilir.

(3) Başvuru sahibinin, Cumhurbaşkanı kararından önce özel endüstri bölgesi olarak ilan edilecek alanların yönetim ve işletilmesinden sorumlu olmak üzere 6102 sayılı Kanuna göre bir anonim şirket kurması zorunludur.

(4) Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanlar yatırım için gerekli olan sosyal, idari, lojistik, ticari ve benzeri faaliyetler haricinde hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz.

Kamulaştırma, irtifak hakkı tesis edilmesi ve/veya kullanma izni verilmesi

MADDE 34 –

(1) Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanlarda başvuru sahibinin mülkiyetinde olanlar dışında özel mülkiyete konu araziler bulunması halinde bu arazilerin Bakanlıkça kamulaştırılmasının ardından Hazine adına tescili yapılır.

(2) Başvuru sahibi lehine, Kanunun 3 ve 4 üncü madde hükümleri de dikkate alınarak bedelli ve/veya bedelsiz olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca kırk dokuz yıl süreyle irtifak hakkı tesis edilir. Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler üzerinde ise kırk dokuz yıl süreyle kullanma izni verilir.

(3) Özel endüstri bölgesi ilanından önce yatırımcı başvuru sahibi lehine Hazineye ait alanlar üzerinde tesis edilmiş irtifak hakları ve/veya Devletin hüküm veya tasarrufu altında bulunan taşınmazlar üzerinde verilmiş kullanma izinleri korunarak, endüstri bölgelerine sağlanan teşvikler çerçevesinde irtifak hakkı ve/veya kullanma izni süre ve bedelleri yatırımcı lehine revize edilir.

(4) Tesis edilen irtifak hakkı ve/veya verilen kullanma izni, başvuru sahibinin talebi ve Bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda yatırımın devam etmesi şartı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen koşullarla yenilenebilir.

Yönetim, işletme, denetim, gelir ve giderler

MADDE 35 –

(1) Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanların yönetim ve işletilmesi ile bölgenin yatırıma hazır hale getirilmesi için gerekli her türlü altyapı ve üstyapı ile ilgili etüt, harita, plan, proje ve yapım işlerine ilişkin tüm giderlerden bu Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin üçüncü fıkrası gereği kurulan anonim şirket sorumlu olur.

(2) Başvuru sahibinin faaliyet ve uygulamaları gerekli görülen durumlarda Bakanlık tarafından denetlenir.

(3) Mücbir sebepler dışında verilen beş yıllık taahhüt süresi içerisinde yatırımın gerçekleşmemesi durumunda gecikmenin gerekçeleri Kurulca değerlendirilir ve gerekirse bu süre bir defaya mahsus olmak üzere Cumhurbaşkanınca bir yıl uzatılabilir. Verilen ek süre içerisinde taahhüdün gerçekleşmemesi halinde Bakanlığın teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca özel endüstri bölgesinin terkin edilmesine karar verilebilir.

(4) Başvuru sahibi, her yılın sonunda bölge içerisinde kendisi ve diğer yatırımcılar tarafından gerçekleştirilen faaliyetlerin etki değerlendirmesini yaparak bu konuda düzenlenen raporun bir örneğini Bakanlığa göndermek, Bakanlığın bölgede yapacağı her türlü kontrol ve denetim faaliyetleri için gerekli çalışma ortamını hazırlamak ve Bakanlığın Bölge için vereceği diğer görevleri yapmakla yükümlüdür.

(5) Bölgenin yönetimi ve işletilmesine ilişkin giderlerden başvuru sahibi gerçek ya da tüzel kişiler sorumludur.

(6) Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alan sınırları içerisinde kalan, başvuru sahibinin mülkiyetindeki araziler parseller halinde veya işletme binaları da yapılmak suretiyle satılabilir veya kiraya verilebilir.

(7) İrtifak hakkı tesis edilen ve/veya kullanma izni verilen araziler, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının devir ve alt kiralamaya yönelik düzenlemeleri çerçevesinde ve her türlü sorumluluk kendisine ait olmak üzere başvuru sahibi tarafından diğer yatırımcılara devredilebilir veya kiralanabilir.

(8) Başvuru sahibi, özel endüstri bölgesinde atık su, katı atık, toprak kirliliği, gürültü ve hava kirliliği, tehlikeli atık, tıbbi atık, radyoaktif madde ve kimyasalların yönetimi, atıkların toplanması, geçici depolanması ve taşınmasına yönelik iş ve işlemler, atık yönetimine ilişkin altyapı hizmetlerinin sağlanması, yangından korunma ve yangınla mücadele, acil durum planlarının hazırlanması ve koordinasyonu, tahliye, ilk yardım ve acil tıbbi müdahale ile doğal afetler ve benzeri konularda ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp gerekli harcamaları yapar ve ilgili mevzuat çerçevesinde önlemleri alır.

(9) Başvuru sahibi, özel endüstri bölgesi için gerekli olan temizlik, elektrik, içme ve kullanma suyu, arıtma, doğal gaz, akaryakıt, ısıtma ve havalandırma, dağıtım şebekeleri, kanalizasyon, bölge içi yollar, ses ve veri iletişimi, bilişim hizmetleri ve benzeri hizmetlerin sağlanması ve kesintisiz olarak sürmesi için ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp gerekli harcamaları yapar ve ilgili mevzuat çerçevesinde önlemleri alır.

Halihazır harita, imar ve parselasyon planları, altyapı ve üstyapı projeleri ve uygulama

MADDE 36 –

(1) Özel endüstri bölgesine ait halihazır harita, jeolojik-jeoteknik etüt raporu, imar ve parselasyon planları bu Yönetmeliğin 12, 13, 14 ve 15 inci maddelerindeki hükümler uyarınca başvuru sahibi tarafından hazırlattırılarak Bakanlık tarafından onaylanır.

(2) Yeni yapılacak olan yatırımlarda özel endüstri bölgelerinin imar plânları ile bölge içindeki parsel ifraz, tevhit, terk, ihdas ve benzeri imar uygulaması işlemleri başvuru sahibi tarafından hazırlanarak Bakanlıkça onaylanır. Daha önce imar plânı onaylanmış olan yerlerde ise gerekli görülmesi halinde mevcut plândan gelen haklar saklı kalmak kaydıyla imar plânları, başvuru sahibi tarafından yeniden hazırlanarak Bakanlıkça onaylanabilir.

(3) Özel endüstri bölgesine ait altyapı ve üstyapı projeleri Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde başvuru sahibi tarafından hazırlattırılır ve Bakanlık tarafından onaylanır. Elektrik şebekesi, enerji nakil hattı, haberleşme ve doğal gaz projeleri, ilgili mevzuat kapsamında yetkili kurum/kuruluşlarca onaylanmasını müteakip Bakanlık tarafından vize edilir.

(4) Özel endüstri bölgesi ile ilgili altyapı ve üstyapı yapım işleri başvuru sahibi ve diğer yatırımcılar tarafından gerçekleştirilir. Gerçekleştirilemeyen özel endüstri bölgesi için zorunlu olan ulaşım, su, kanalizasyon, doğalgaz, elektrik iletim hattı gibi altyapı yapım işleri, Bakanlık koordinasyonunda başvuru sahibi ile ilgili kurum ve kuruluşlarla yürütülür.

(5) Özel endüstri bölgesindeki altyapı ve üstyapı projelerinin kontrolü, arazi kontrolü ve bunlara ilişkin altyapı ve üstyapı inşaatı yapım işlerinin kontrolü Bakanlık veya özellik arz eden işler için Bakanlıkça veya başvuru sahibince belirlenen müşavir firma tarafından yapılır. Müşavir firmanın başvuru sahibi tarafından belirlenmesi durumunda Bakanlık ile müşavir firma arasında yapılacak protokol ile müşavir firmanın yetki ve sorumlulukları belirlenir.

Ruhsat ve izinler

MADDE 37 –

(1) Özel endüstri bölgesi ilan edilen alanlarda yer alan ve daha önce izin, onay ve ruhsatları alınmış yatırımların tüm izin, onay ve ruhsatları geçerliliğini korur. Başvuru sahibi veya diğer yatırımcılar tarafından hazırlattırılan altyapı ve üstyapı projeleri ve bunlarla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları Bakanlık onayı ve denetimine tâbidir. Özel endüstri bölgeleri içerisinde gerçekleştirilecek yatırımlar Bakanlık tarafından onaylanan ruhsat ve izinlere ilişkin harçlardan muaftır.

(2) Yapı ruhsatı, yapı kullanma izni 3194 sayılı Kanun ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen hususlar çerçevesinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatı ise 3572 sayılı Kanun ve bu Kanun kapsamında çıkarılan ilgili mevzuatta belirtilen hususlar çerçevesinde Bakanlık tarafından verilir.

(3) ÇED mevzuatına tabi faaliyetlerden “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilen ve Bakanlıkça yatırımı kabul edilen faaliyetler hakkında yatırımın tamamlanıp tesisin üretime geçebilmesi için alınması gereken diğer izin, onay ve ruhsatlar ilgili kurumlarca on beş gün içinde verilir.

(4) Özel endüstri bölgesinde yatırım yapmak isteyen diğer yatırımcılar, yatırımcı başvuru formunu doldurarak özel endüstri bölgesinin yönetimi ve işletilmesinden sorumlu gerçek veya tüzel kişiye başvurur. Özel endüstri bölgesinin yönetimi ve işletilmesinden sorumlu gerçek veya tüzel kişi, Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde başvuru aşamasında hazırlanan fizibilite raporunda belirtilen sektörlerin birinde faaliyet göstermesi kaydıyla diğer yatırımcıları belirler.

(5) Belirlenen yatırımcılar faaliyeti ile ilgili olarak ÇED mevzuatına göre hazırlanacak raporu Çevre ve Şehircilik Bakanlığına sunar. Raporun Çevre ve Şehircilik Bakanlığına intikal tarihinden itibaren inceleme, değerlendirme ve nihai karar verme süresi iki aydır. Bu süreye faaliyet sahibinin raporu düzeltmesi için tanınan süre dahil değildir. Faaliyet sahibi, düzeltilmesi istenen raporu on beş gün içerisinde düzelterek Çevre ve Şehircilik Bakanlığına vermek zorundadır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 38 –

(1) 9/2/2018 tarihli ve 30327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstri Bölgeleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Özel endüstri bölgelerinde anonim şirket kurulması

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilan edilen özel endüstri bölgeleri için bu Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uygulanmaz.

Yürürlük

MADDE 39 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 40 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

Mert Akgün Yönetmelikler

KOBİ REHBERLİĞİ VE TEKNİK DANIŞMANLIK HİZMETLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

Sayfa: 50 RESMÎ GAZETE 5 Şubat 2019 – Sayı: 30677

YÖNETMELİKLER

Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığından:

KOBİ REHBERLİĞİ VE TEKNİK DANIŞMANLIK

HİZMETLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; küçük ve orta ölçekli işletmelerin mevcut durumlarını analiz etmek, sorunlarına çözüm aramak, ihtiyaçlarını belirlemek, beceri ve kabiliyetlerini geliştirmek ve yurt içi ve yurt dışı pazarlarda rekabet edebilir düzeye gelebilmelerini sağlamak için Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı tarafından sağlanan destekler kapsamında yararlanacakları rehberlik ve danışmanlık hizmetlerine ilişkin esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı tarafından sağlanan destekler kapsamında, küçük ve orta ölçekli işletmelerin yararlandıkları rehberlik ve danışmanlık hizmetlerini sunacak KOBİ rehberlerinin ve teknik danışmanların; niteliklerinin ve sunacakları hizmetlerin belirlenmesi, yetkilendirilmesi, sınıflandırılması, izlenmesi, değerlendirilmesi ve denetlenmesine ilişkin esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 15/7/2018 tarihli ve 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 227 nci ve 234 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Başkanlık: Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığını,

b) Değerlendirme komisyonu: Yetkilendirme başvurularını değerlendiren ve karar alan komisyonu,

c) Destek programı: 15/6/2010 tarihli ve 27612 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği kapsamında Başkanlık tarafından yürütülen destek programlarını,

ç) İşletme: 19/10/2005 tarihli ve 2005/9617 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Tanımı, Nitelikleri ve Sınıflandırılması Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan ve 5/8/2009 tarihli ve 2009/15431 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilen sektörlerde faaliyet gösteren küçük ve orta büyüklükteki işletmeleri (KOBİ),

d) KOBİ rehberi: İşletmelere rehberlik hizmetleri sunmak üzere bu Yönetmelik kapsamında yetkilendirilen kişileri

e) KOBİ rehberi ve teknik danışman taahhütnamesi: KOBİ rehberleri ve teknik danışmanların, işletmelerin meslek sırları ve ekonomik durumları ile ilgili bilgi ve belgeleri gizli tutacaklarına ve ilgili mevzuata ve etik değerlere uyacaklarına ilişkin, KOSGEB’e verdikleri idari, mali ve hukuki taahhütlerini içeren belgeyi,

f) KOSGEB: Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığını,

g) Teknik danışman: İşletmelere finansman, uluslararasılaşma, teknoloji/yenilik/dijitalleşme ve büyüme alanlarında danışmanlık hizmetleri sunmak üzere bu Yönetmelik kapsamında yetkilendirilen kişileri,

ğ) Veri tabanı: KOBİ rehberleri ve teknik danışmanların yetkilendirilmelerine ve bu Yönetmelik kapsamında sunacakları hizmetlere ilişkin süreçlerin yürütüldüğü veri tabanını,

h) Yükseköğretim kurumu: 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda ifade edilen yükseköğretim kurumlarını, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

KOBİ Rehberleri

KOBİ rehberi adaylarında aranan şartlar

MADDE 5 –

(1) KOBİ rehberi olmak isteyen adayların aşağıdaki şartları taşıması gerekir:

a) Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından yürürlüğe konulan KOBİ Danışmanı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı kapsamında Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olmak.

b) KOBİ rehberliği eğitimini tamamlamak.

c) En az ikiyüzkırk saat danışmanlık tecrübesine sahip olmak veya büyük ölçekli işletmelerde son on yıl içerisinde en az üç yıl üst düzey yönetici (genel müdür, genel müdür yardımcısı ve bunların emsalleri ile üstleri) olarak görev yapmış olmak.

KOBİ rehberlerinin sınıflandırılması

MADDE 6 –

(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen şartları taşıdığı değerlendirme komisyonu tarafından uygun bulunanlar, Başkanlık tarafından KOBİ rehberi olarak yetkilendirilir.

(2) KOBİ rehberi, sunduğu hizmetlere ve Başkanlık tarafından yürütülecek izleme ve denetim sonuçlarına göre yetkilendirme tarihinden üç yıl sonra kıdemli KOBİ rehberi olarak yetkilendirilebilir.

(3) Sınıf değişikliklerine ilişkin hususlar, Başkanlık tarafından hazırlanacak usul ve esaslarda belirlenir.

KOBİ rehberleri tarafından sunulacak hizmetler

MADDE 7 –

(1) KOBİ rehberleri tarafından sunulacak hizmetler aşağıda belirtilmiştir:

a) İşletmelerin mevcut durumlarının analiz edilmesi, sorunlarının ve ihtiyaçlarının belirlenmesi.

b) İşletmelere tavsiyelerde bulunulması ve yönlendirme yapılması.

c) İşletmelere proje hazırlama ve yürütme süreçlerinde rehberlik edilmesi.

ç) İşletmelerin genel yönetim, mali işler ve finans, üretim, pazarlama ve insan kaynakları konularındaki temel bilgi ve yönlendirme ihtiyaçlarının karşılanması.

d) Başkanlık tarafından belirlenecek rehberlik hizmetlerinin yürütülmesi ile ilgili diğer hizmetler.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Teknik Danışmanlar

Teknik danışman adaylarında aranan şartlar

MADDE 8 –

(1) Teknik danışman olmak isteyen adayların başvuru yaptıkları alanlarda aşağıdaki şartlardan en az birini taşıması gerekir:

a) Yükseköğretim kurumlarında profesör veya doçent olarak görev yapmak veya yapmış olmak.

b) Doktora mezunu ve en az yüzyirmi saat danışmanlık tecrübesine sahip olmak.

c) Yüksek lisans mezunu ve en az ikiyüzkırk saat danışmanlık tecrübesine sahip olmak.

ç) Büyük veya orta ölçekli işletmelerde orta düzey yönetici (birim müdürü, işletme müdürü ve bunların emsalleri) veya üst düzey yönetici (genel müdür, genel müdür yardımcısı ve bunların emsalleri ile üstleri) olarak son on yıl içinde en az beş yıl görev yapmış ve en az lisans mezunu olmak.

d) Danışmanlık hizmeti veren işletmelerin son on yıl içinde en az beş yıl sahibi, ortağı veya çalışanı olmak, en az ikiyüzkırk saat danışmanlık tecrübesine sahip ve en az lisans mezunu olmak.

e) 15/2/2013 tarihli ve 28560 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bireysel Katılım Sermayesi Hakkında Yönetmelik kapsamında Bireysel Katılım Yatırımcısı Lisansına sahip ve aynı Yönetmelikte tanımlanan tecrübeli yatırımcı olmak.

Teknik danışman tarafından sunulacak hizmetler

MADDE 9 –

(1) Teknik danışmanlar tarafından sunulacak hizmetler aşağıda belirtilmiştir:

a) Finansman, uluslararasılaşma, teknoloji/yenilik/dijitalleşme ve büyüme alanlarında Başkanlık tarafından belirlenen ve yetkilendirildikleri konularda, işletmelere danışmanlık hizmetlerinin sunulması.

b) Başkanlık tarafından belirlenecek danışmanlık hizmetlerinin yürütülmesi ile ilgili diğer hizmetler.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Başvuru, Değerlendirme ve Yetkilendirme

Başvuru

MADDE 10 –

(1) KOBİ rehberi ve teknik danışman olmak isteyen adaylar, bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıdıklarını gösteren belgeler ile elektronik ortamda Başkanlığa başvurur.

Değerlendirme

MADDE 11 –

(1) Adayların başvuruları KOSGEB, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve yükseköğretim kurumları tarafından görevlendirilen üyelerden oluşan değerlendirme komisyonu tarafından değerlendirilir.

Yetkilendirme

MADDE 12 –

(1) Değerlendirme komisyonu tarafından başvurusu uygun bulunan adaylar Başkanlık tarafından yetkilendirilir ve veri tabanına kaydedilir.

(2) Yetkilendirmenin geçerlilik süresi üç yıldır.

(3) Yetkilendirme geçerlilik süresinin bitiminden sonra, Başkanlık tarafından hazırlanacak usul ve esaslarda belirtilen şartları taşıyanlar, başvurmaları halinde yeniden yetkilendirilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İzleme, Değerlendirme ve Denetim

İzleme ve değerlendirme

MADDE 13 –

(1) KOBİ rehberleri ve teknik danışmanlar tarafından, KOSGEB destekleri kapsamında işletmelere sunulan rehberlik ve danışmanlık hizmetleri Başkanlık tarafından izlenir ve işletmelere etkileri değerlendirilir.

Denetim

MADDE 14 –

(1) Başkanlık, rehberlik ve danışmanlık hizmetlerinin bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuata uygun olarak yürütülmesini sağlamak amacıyla işletmeleri, KOBİ rehberlerini ve teknik danışmanları denetime tabi tutabilir.

(2) Denetim sırasında yetkililerce talep edilen her türlü bilgi ve belge ilgililerce ibraz edilir ve gerekli kolaylık sağlanır.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Genel hükümler

MADDE 15 –

(1) Başvuru süreci ve adayların danışmanlık tecrübelerine ilişkin hususlar, değerlendirme komisyonunun oluşumu ve çalışma usulleri, KOBİ rehberleri ve teknik danışmanların görev, yetki ve sorumlulukları ile izleme, değerlendirme, denetim ve bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Başkanlık tarafından hazırlanacak usul ve esaslarda belirlenir.

(2) KOBİ rehberleri ve teknik danışmanlardan, yetkilendirme öncesinde, işletmelerin meslek sırları ve ekonomik durumları ile ilgili bilgi ve belgeleri gizli tutacaklarına ve ilgili mevzuata ve etik değerlere uyacaklarına ilişkin KOBİ rehberi ve teknik danışman taahhütnamesi alınır.

(3) Yetkilendirme sürecinde gerçeğe aykırı belge ibraz edildiği veya beyanda bulunulduğunun, bu aşamalarda veya daha sonradan tespiti halinde yetkilendirme Başkanlık tarafından doğrudan iptal edilir ve yetkili yargı mercilerine suç duyurusunda bulunulur.

(4) İzleme, değerlendirme ve denetim sonuçlarına göre yetkilendirme Başkanlık tarafından iptal edilebilir.

(5) KOBİ rehberleri ve teknik danışmanlar tarafından sunulacak rehberlik ve danışmanlık hizmetleri için KOSGEB tarafından işletmelere verilecek desteklere ilişkin hususlar destek programlarında ve Başkanlık tarafından hazırlanacak usul ve esaslarda belirlenir.

(6) KOBİ rehberleri ve teknik danışmanlar tarafından KOSGEB destekleri kapsamında sunulacak rehberlik ve danışmanlık hizmetlerine ilişkin standartlar Başkanlık tarafından ilgili kurum ve kuruluşlar ile yapılacak işbirliği ile belirlenir.

(7) KOBİ rehberi ve teknik danışman olarak yetkilendirilecek kişilerin; 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmaması gerekir.

Yürürlük

MADDE 16 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 17 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanı yürütür.

Mert Akgün Yönetmelikler

YEREL ÇEŞİTLERİN KAYIT ALTINA ALINMASI, ÜRETİLMESİ VE PAZARLAMASINA DAİR YÖNETMELİK

3 Eylül 2019 SALI                         Resmî Gazete                            Sayı : 30877

YÖNETMELİK

Tarım ve Orman Bakanlığından:

YEREL ÇEŞİTLERİN KAYIT ALTINA ALINMASI, ÜRETİLMESİ VE

PAZARLAMASINA DAİR YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmelik, ülkemizdeki tarla bitkileri, bağ-bahçe bitkileri ve diğer bitki türlerine ait yerel çeşitlerin korunmasını sağlamak ve genetik erozyonlarını engellemek amacıyla; yerel çeşitlerin kayıt altına alınması, tohumluklarının çoğaltımı, pazarlanması, idamesi ve sürdürülebilir kullanımı ile ilgili kurallar getirerek, ticareti yapılacak yerel çeşit tohumluklarının üretimi ve bunların piyasaya arzı ve bu konudaki denetimlere ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu, 8/1/2004 tarihli ve 5042 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun ve 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Alan kontrolü: Bitki türlerine göre açık veya kapalı parsellerde yerel tohumluk sertifikasyon sistemi dâhilinde yapılan üretimlerin standartlara uygunluğunun belirlenmesini,

b) Araştırma Enstitüsü: Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne bağlı araştırma enstitülerini,

c) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

ç) Başvuru sahibi: Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne bağlı olarak faaliyet gösteren araştırma enstitü müdürlüklerini,

d) Bitki pasaportu: Bitki sağlığı ile ilgili 12/1/2011 tarihli ve 27813 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelikte belirlenen bitki sağlığı standartlarının ve özel şartların karşılandığını gösteren, çeşitli bitki ve bitkisel ürünler için standart hale getirilmiş, Bakanlıkça belirlenen usullere uygun olarak hazırlanan ve Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilenler tarafından düzenlenen resmî etiketi veya belirli ürünler için Bakanlıkça kabul edilen etiket dışındaki işareti,

e) Çeşit: Bir veya birden fazla genotipin birleşmesinden ortaya çıkan ve kendine has özelliklerle tanımlanan, sözü edilen özelliklerden en az biriyle diğer herhangi bir bitki grubundan ayrılan, değişmeksizin çoğaltılmaya uygunluğu bakımından bir bütün olan, botanik taksonomi içinde yer alan genetik yapıyı,

f) EVGS: Elektronik Veri Giriş Sistemini,

g) Fenotip: Bir canlının dış görünüş özelliğini,

ğ) Genel Müdürlük: Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü (BÜGEM)’nü,

h) Genetik erozyon: Aynı türün popülasyonları veya hatlarında zamanla genetik çeşitliliğin kaybı ya da insan müdahalesi veya çevresel değişime bağlı olarak bir türün genetik temelinin azalmasını,

ı) Genetik kaynak: Bitki ıslahçıları ve bilim adamlarının ihtiyacı olan genlerin sağlandığı, bitki yapılarında genetik farklılık ve farklı özellikler içeren potansiyel popülasyon, bir ülkede veya bir bölgede doğal olarak bulunan bitkilerin yabanî türleri ve bunların geçiş formları, yerel çeşitler, özel amaçlarla geliştirilmiş çeşitler ve bazı önemli karakterlere sahip ıslah materyallerini,

i) Genotip: Bir canlının genetik yapısını,

j) İdameci: Yerel çeşitlerin kayıt altına alınması ile ilgili şartların devamının sağlanmasından ve muhafazasından sorumlu olan Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne bağlı Tarla Bitkileri Araştırmaları Daire Başkanlığını,

k) İl veya ilçe müdürlüğü: Yerel tohumlukların idari bakımdan sınırları içinde bulunduğu Bakanlık il veya ilçe müdürlüğünü,

l) İlgili kuruluş: Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünü,

m) Kemotip: Bir canlının kimyasal bileşenlerini, bu bileşenlerin oranlarını ve o türe ait birinci, ikinci ve üçüncü derece metabolitlerini ve metabolitlerin % oranlarını,

n) Komite: Yerel Çeşit Kayıt Komitesini,

o) Menşe bölgesi: Yerel çeşitlerin doğal olarak uyum sağladığı ve kendine özgü karakterleri gösterdiği coğrafi alanları veya benzer iklim ve coğrafi bölgeleri,

ö) TAGEM: Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğünü,

p) Tohumluk: Bitkilerin çoğaltımı için kullanılan tohum, yumru, fide, fidan, çelik gibi generatif ve vejetatif bitki kısımlarını,

r) Tohumluk Kontrolörü: 8/8/2010 tarihli ve 27666 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumluk Kontrolör Yönetmeliği kapsamında yetkilendirilmiş ve tohumluk sertifikasyonuna ilişkin kontrol, numune alma ve piyasa denetimleri ile ilgili işlemleri yürüten gerçek kişileri,

s) Tohumluk Üreticisi: Bakanlığın ilgili kuruluşunu ve araştırma enstitülerini,

ş) TTSMM: Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğünü,

t) Yerel çeşit: Milli çeşit listesinde kayıtlı çeşitlerden farklı olmak üzere; genetik erozyon tehdidi altında bulunan; belirli bir coğrafi bölge veya bölgelerde geleneksel olarak yetişen tohumlar ile yetiştiği bölgenin coğrafi şartlarına adaptasyon sağlamış bitki türlerinin klon ve popülasyon gruplarını,

u) Yerel Çeşit Kayıt Listesi: Kayıt altına alınan ve ticareti yapılan yerel çeşitlerin yayımlandığı listeyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel İlkeler, Başvuru ve İnceleme

Genel ilkeler

MADDE 4 –

(1) Kayıt altına alınmış olan yerel çeşitler ile ilgili işlemler Bakanlığın izin ve denetimi altında gerçekleştirilir. Yerel tohumlar kamu malıdır.

(2) Menşe bölgesinde olmak şartıyla, gerçek kişilerin ihtiyaç miktarları kadar tohumluk üretimi ve kendi aralarındaki tohum takaslarında Bakanlığın izni aranmaz.

(3) Yerel çeşitlerin tescil amacıyla başvurusu sadece Bakanlığa ait araştırma enstitüleri tarafından yapılabilir.

(4) Aşağıdaki çeşitler için bu Yönetmelik kapsamında kayıt başvurusu yapılamaz:

a) 13/1/2008 tarihli ve 26755 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliğine göre yayımlanan ve Bakanlık kayıt listelerinde yer alan veya bu listelerden çıkarılan çeşitler.

b) 5042 sayılı Kanun kapsamında koruma altına alınan veya koruma altına alınması amacıyla başvurusu yapılan çeşitler.

(5) Yerel çeşitlerin menşe bölgesinde korunması ve idamesi için gerekli tedbirler çeşit sahibi araştırma enstitüsü tarafından alınır.

(6) Yerel çeşitler 5042 sayılı Kanun kapsamında koruma altına alınamaz.

Başvuru ve inceleme

MADDE 5 –

(1) Gerçek ve tüzel kişiler elinde bulunan yerel tohumlukların örneğini en yakınındaki il veya ilçe müdürlüğüne ya da araştırma enstitüsüne Ek-1’de yer alan ön başvuru formu ile teslim eder.

(2) Ön başvuru dosyasında, başvuru yapılan il veya ilçe müdürlüğündeki ya da araştırma enstitüsündeki ilgili teknik personelce başvuru sahibinden alınacak aşağıdaki bilgiler doğrultusunda hazırlanan başvuru formu yer alır:

a) Yerel çeşidin yetiştirildiği yeri gösterir asgari köy ve/veya mahalle sınırı.

b) Yerel çeşidin ilgili tanımlamalar için TTSMM tarafından yayımlanan teknik soru anketi.

c) Varsa yerel çeşidin yetiştirildiği tarladaki bitki, gövde, yaprak ve benzeri gibi kısımlarını detaylı biçimde gösteren fotoğraflar.

ç) Halk arasında bilinen bir kullanım alanı varsa bu kullanım alanlarına yönelik bilgiler.

d) Halk arasında bilinen yerel ismi.

(3) İl veya ilçe müdürlükleri ya da araştırma enstitüleri bu ön başvuruyu, elektronik veri giriş sistemlerine (EVGS) girer ve teslim alınan tohumluklar, il veya ilçe müdürlükleri veya araştırma enstitüsü tarafından denemelere alınmak üzere TAGEM’in uygun gördüğü araştırma enstitüsüne EVGS kod numarası ile gönderilir.

(4) Araştırma enstitüleri yerel çeşit olarak tescil ettirmek istedikleri tohumluklarını kayıt altına alınmak üzere TAGEM’e bildirir.

(5) Araştırma enstitüsüne gönderilen yerel çeşitler burada çoğaltılır ve fenotipik gözlemlere göre tescile esas özellik belgesi doldurulur. Bu gözlemler ile birlikte çoğaltımı yapılan materyal genotip veya kemotip analizleri için TAGEM’in ilgili araştırma laboratuvarlarına gönderilir. Analizi biten numunelerin analiz sonuç raporları elektronik sisteme yüklenir.

(6) Gözlem ve analiz sonuçlarına göre en az bir özellik yönüyle farklı olduğu tespit edilen yerel çeşit adaylarının, TTSMM’ye tescil edilmek amacıyla ilgili araştırma enstitüsünce başvurusu yapılır.

(7) Kayıt altına alınan yerel çeşitlerin tohumlukları menşe bölgesindeki Bakanlığın ilgili kuruluşu veya araştırma enstitüsünce üretilip pazarlanır.

(8) Yerel çeşitlerin kayıt altına alınması sürecindeki tüm harcamalarda kullanılmak üzere BÜGEM tarafından TAGEM’in ilgili araştırma enstitülerine bütçe gönderilir.

TAGEM tarafından yapılacak iş ve işlemler

MADDE 6 –

(1) TAGEM tarafından yapılacak iş ve işlemler şunlardır:

a) İl veya ilçe müdürlükleri ya da araştırma enstitüleri tarafından gönderilen tohumlukları kayıt altına almak.

b) Toplanan yerel çeşitlerin muhafazasını TAGEM bünyesinde bulunan iki gen bankasında gerçekleştirmek ve oluşturulacak dijital veri bankasında ilgili materyalin tüm bilgilerini saklamak ve gen bankaları ile paylaşmak.

c) İlgili araştırma enstitüleri ile işbirliği içerisinde yerel çeşitlerin genotip veya kimyasal bileşenler (kemotip) ve bu bileşenlerin oranları bakımından tanımlamasını yaptırmak.

ç) Kaynak israfını önlemek için ülkesel çapta projeler yaparak Bakanlığın ilgili kuruluşları ile birlikte tohumların çoğaltılmasını ve fenotipik, genotipik veya kemotipik karakterizasyonunu yaptırmak.

d) Yerel çeşidin tanımlaması yapıldıktan sonra çeşide ait bilgileri dijital ortamda saklamak ve yerel çeşit logolu tohum etiket bilgilerini oluşturmak.

e) Kayıt altına alınan yerel çeşitlerin tohumluklarının üretilmesini sağlamak ve takip etmek.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yerel Çeşit Kayıt Komitesi ve Kayıt Listesi

Yerel Çeşit Kayıt Komitesi ve görevleri

MADDE 7 –

(1) Yerel Çeşit Kayıt Komitesi; BÜGEM ve TTSMM’den birer, Üniversitelerin ilgili bölümlerinden biri kemotip analizlerinin değerlendirilmesi konusunda uzman iki, TAGEM’den ilgili konunun uzmanı iki ve Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden bir temsilcinin katılımı ile toplam yedi üyeden oluşur.

(2) Komitenin sekretaryası TTSMM tarafından yürütülür.

(3) Komitede başvuru sahibi ve danışman bulunabilir ancak oy hakkı bulunmaz.

(4) Komite, oy hakkı olan en az beş üyenin katılımı ile toplanır. Üyeler arasından bir başkan seçilir. Kararlar oy çokluğuyla alınır, ancak eşitlik halinde komite başkanının oyu yönünde karar alınır.

(5) Yerel Çeşit Kayıt Komitesi yıl içerisinde en az bir defa olmak üzere Şubat ayında, diğerleri TTSMM tarafından belirlenecek bir tarihte talebe bağlı olarak toplanır. Komiteye sunulacak aday yerel çeşitlere ait bilgi ve belgeleri içeren dosyalar Ocak ayının son haftasına kadar TTSMM’ye yollanır. Şubat ayının ilk haftası komite üyelerine bu dosyaların iletimi TTSMM tarafından sağlanır.

(6) Başvurulan yerel çeşit ile ilgili aşağıdaki bilgilerin Komite tarafından yeterli kabul edilmesi durumunda ayrıca bir teknik inceleme yapılmaz:

a) Yerel çeşit ile ilgili tanımlamalar ve isimlendirme.

b) İlgili araştırma enstitüsü tarafından yapılan gözlem, test ve analiz sonuçları.

c) Yerel çeşidin üretimi ile ilgili hususlar, kullanım amacı ile ilgili bilgiler.

(7) Komitenin teknik inceleme yapılmasına karar vermesi durumunda yerel çeşitler, gözlem kriterlerini içeren teknik soru anketleri kapsamında; TTSMM tarafından belirlenecek deneme alanlarında 1 yıl süre ile denenerek morfolojik olarak değerlendirilir. Bu denemelerde kalitatif ve yalancı kalitatif karakterler dikkate alınarak inceleme yapılır ve %10 tip dışı bitki toleransı uygulanır. Teknik inceleme neticesinde olumlu veya olumsuz olarak düzenlenen rapor Komiteye gönderilir.

Kayıt listesi

MADDE 8 –

(1) Kayıt altına alınan yerel çeşit örneklerinin birer seti TAGEM gen bankalarına muhafazaya alınmak üzere korumalı mühür, pasaport ve karakterizasyon bilgileri ile birlikte gönderildikten sonra TTSMM’nin internet sayfasında yayımlanır. Her gen bankası iletilen yerel materyalin bir seti uzun süreli muhafaza amacıyla saklanır ve bu set Uluslararası ve Ulusal herhangi bir kullanım gerekçesiyle dağıtıma tâbi değildir. Gen bankalarına gönderilen diğer bir set ise kısa ve orta süreli muhafaza amacıyla saklanır; ulusal araştırmalar ve ıslah amacıyla kullanılabilir.

(2) Kayıt altına alınan yerel çeşitler TTSMM’nin Yerel Çeşit Kayıt Listesine kaydedilir.

(3) Kayıt altına alınan yerel çeşidin iklim istekleri dikkate alınarak yetiştiriciliğinin yapılabileceği bölgeler, menşe bölgesi (köy/ilçe/il/bölge) ve yerel çeşit sahibi kuruluş Yerel Çeşit Kayıt Listesinde belirtilir.

(4) Başvuruları yapılan yerel tohumlukların kayıt işlemleri bitinceye kadar TAGEM tarafından EVGS numarası ile tanımlanır.

(5) Yerel Çeşit Kayıt Listesinin ilân edildiği tarihten itibaren otuz gün içinde, üçüncü kişiler tarafından, yeni yapılan kayıt işlemlerine karşı itirazda bulunulabilir. Kayda itiraz edenler itiraza ait başvuru dilekçesi ve itirazını destekleyici bilgi ve belgeleri TTSMM’ye vermek zorundadır. TTSMM tarafından itiraz ile ilgili bilgi ve belgelerin bir örneği başvuru sahibi araştırma enstitüsüne gönderilerek, itiraz konusu ile ilgili görüşünün otuz gün içerisinde gönderilmesi istenir. İtirazlar; takip eden Komite toplantısı gündemine alınarak değerlendirilir. Komite; itiraz değerlendirmesi sırasında, itiraza konu olan yerel çeşidin kayıt altına alma başvurusunu yapan araştırma enstitüsünün görüşü ve itiraza konu olan bilgi ve belgeleri dikkate alarak karar verir. Komitenin bu değerlendirme sonucunda verdiği karar kesindir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Yerel Çeşitlerin Tohumluklarının Üretimi, Etiketlenmesi ve Pazarlanması

Tohumluk üretimi

MADDE 9 –

(1) Kayıt altına alınmış yerel çeşitlerin tohumluk üretimleri menşe bölgesinde yapılır.

(2) Yerel çeşitlerin tohumluklarının üretimini yapacak kuruluşlar, 15/5/2009 tarihli ve 27229 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği çerçevesinde üretici/yetiştirici belgesi almak zorundadır. Bu üreticiler her yıl yapacakları üretime ait Ek 2’de yer alan Tohumluk Beyannamesini üretimin yapılacağı il müdürlüğüne verirler.

(3) Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan çoğaltım materyallerinin kayıtları söz konusu Yönetmeliğin 5 inci maddesi esaslarına göre yapılır.

(4) Üretici tarafından partilendirilen ve numunesi tohumluk kontrolörleri tarafından alınan numuneler kamu sertifikasyon kuruluşlarına gönderilerek analize tabi tutulur. Bu numunelerden standartları karşılayan partiler için yerel tohumluk sertifikası düzenlenir. Düzenlenen yerel tohumluk sertifikası bir yıl süre ile geçerlidir. Tohumlukların üretildikleri üretim sezonu içinde sertifikalandırılmaları esastır. Sertifikalandırılan ve bir yıl içinde satılmayan stoktaki sertifikalı tohumluklar için satışa arz edilmeden önce çimlenme analizi yapılır, tohumluk analiz raporu düzenlenir ve düşünceler kısmına sertifikayı düzenleyen kuruluşun ismi ve “….. tarihli ve …. sayılı sertifika ile birlikte geçerlidir” ibaresi yazılır.

(5) Yerel çeşit hangi türe aitse o türe ait sertifikasyon yönetmeliklerinde belirtilen alan kontrollerindeki ve laboratuvardaki standartları %10 düşürülerek sertifikasyon işlemleri uygulanır. Ayrıca laboratuvar analizlerine itiraz ve analiz tekrarları da ilgili sertifikasyon yönetmelikleri kapsamında değerlendirilir.

(6) Yerel çeşitlere ait tohumlukların üretimine ait bilgi ve belgeler istenildiğinde sunulmak üzere üreticisi tarafından beş yıl süre ile saklanır.

(7) Yerel Çeşit Kayıt Listesinde yer alan yerel çeşitlerin tohumlukları için üretim miktarları TAGEM’e yapılacak talepler doğrultusunda belirlenecektir.

(8) Yerel tohumlukların üretimi TAGEM tarafından yayımlanacak uygulama talimatına göre yapılır.

Etiketleme ve pazarlama

MADDE 10 –

(1) Yerel Çeşit Kayıt Listesinde yer alan tohumluklar ambalajlı ve etiketli halde menşe bölgesinde üretilir ve yerel çeşit sertifikası ile pazarlanır.

(2) Pazarlama için Bakanlığın ilgili kuruluşu ile TAGEM arasında protokol yapılır. Paketlenen tohumlukların ambalajlarında “yerel çeşittir” ibaresi ve Bakanlıkça tasarlanan “yerel çeşit logosu” bulunur.

(3) Etiketler aşağıdaki bilgileri içerir:

a) Parti numarası.

b) Üreticinin adı veya adresi ya da tanıtıcı logosu.

c) Türü.

ç) Çeşidin ismi/fidanda varsa anaç ismi.

d) Menşe bölgesi.

e) Tohum üretim bölgesinin menşe bölgesinin ayrıntılı tanımı ve üretim bölgesi.

f) Üretici tarafından verilen parti numarası.

g) Net veya brüt ağırlık veya tohumluk sayısı.

ğ) Bitki pasaportuna tabi olan türlerde söz konusu etiketlerde bitki pasaportunda bulunması zorunlu bilgiler.

(4) Üretici tarafından verilen Parti Sıra Numarası (TR.00.NN.KKKK. Y.PSN) şeklinde düzenlenir. TR: Türkiye içi üretimi, 00: Üretimin yapıldığı ile ait plaka kodunu, NN: Üretimin yapıldığı takvim yılının son iki hanesini, KKKK: Tohumluk Üretici Kodunu, Y: Yerel tohumluğu ifade eder.

(5) Parti büyüklüğü ve ambalaj ağırlıkları, ilgili türe ait sertifikasyon yönetmeliklerinde belirtilen miktardan fazla olamaz.

(6) Yerel çeşit sahibi araştırma enstitüsünce üretilen yerel tohumlukların satışından elde edilecek gelirin tamamı, araştırma enstitüsünün döner sermayesine aktarılır. Yerel tohumlukların başka bir araştırma enstitüsü veya ilgili kuruluş tarafından üretilmesi durumunda satıştan elde edilen gelirin KDV hariç olmak üzere faturalandırılan tutarının %10’u yerel çeşit sahibi kuruluşun döner sermayesine aktarılır. Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesi öncesinde veya sonrasında yerel tohum ürünleri üzerinden yapılan veya yapılacak satışlar hakkındaki düzenlemeleri idameci yapar.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Denetim, Ücretler, Dağıtım ve Sorumluluk

Piyasa denetimi

MADDE 11 –

(1) Bu Yönetmelik çerçevesinde tohumluk olarak üretilen ve pazarlanan yerel çeşitlerin tohumluklarının bu Yönetmeliğe uygun olup olmadığı Genel Müdürlük tarafından görevlendirilecek Tohumluk Kontrolörleri tarafından denetlenir.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında üretilen yerel çeşitlerin, Milli Çeşit Listesi, Alt Liste, Standart Tohumluk Çeşit Listesi, Meyve ve Asma Çeşit Listesi, Süs Bitkileri Çeşit Listesi gibi kayıt listelerinde yer alan bir çeşit olduğundan şüphelenilmesi durumunda alınan numuneler TTSMM’ye gönderilir. Denetimlerde alınan tohumluklar TTSMM tarafından kontrollere tabi tutulur. Bu kontrollerde çeşidin kayıt listelerinde yer alan bir çeşit olup olmadığı kontrol edilir. Kayıt listelerinde yer alan bir çeşit olduğunun belirlenmesi halinde önceki kayıt listesi geçerli olur ve söz konusu çeşit Yerel Çeşit Kayıt Listesinden silinir.

Ücret

MADDE 12 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamında sunulan hizmetler ile onaylanan ve düzenlenen belgeler karşılığında alınacak ücretler, 5553 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi hükümlerince bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren her yıl ocak ayında Bakanlık tarafından belirlenerek süreli olarak çıkarılacak bültende ilan edilir.

Bedel

MADDE 13 –

(1) Yerel çeşitlerin yurt içi satış bedelleri ve şartları uygun tarihlerde TAGEM tarafından belirlenir.

Dağıtım

MADDE 14 –

(1) Üretilen yerel tohumlukların perakende satış ve pazarlamasına ilişkin uygulamalar Bakanlık ilgili kuruluşu aracılığı ile yapılır.

(2) Yapılan yerel tohumluk satışı ve pazarlamasına ilişkin bilgiler her yıl ocak ayı içerisinde bir önceki yıla esas olmak üzere ilgili kuruluşlarca TAGEM’e gönderilir.

Sorumluluk

MADDE 15 –

(1) Kabul edilen başvurularda veya kayıt altına alınan yerel çeşitlerle ilgili olarak başvuru sahibi ile üçüncü kişiler arasında yaşanabilecek her türlü hukuki sorunda sorumluluk başvuru sahibine aittir.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 16 –

(1) 19/10/2018 tarihli ve 30570 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlanmasına Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yalnızca bir defaya mahsus olmak üzere çoğaltılmaya başlanan yerel tohumlardan, fenotipik özelliği açısından yerel olduğuna TAGEM tarafından belirlenecek uzmanların görüşleri ile Tarım ve Orman Bakanı tarafından onaylananlar Yerel Çeşit Kayıt Listesine kaydedilir. Bu onay ile kaydedilen yerel tohumlukların eksik olan kayıt kriterlerinin tamamlanma çalışmalarına devam edilir.

(2) Bu Yönetmelikle düzenlenen yerel çeşitlere ait kemotipik analizlerin yapılması zorunluluğu bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren beş yıl süre ile uygulanmaz.

Yürürlük

MADDE 17 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 18 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekler için tıklayınız

Mert Akgün Yönetmelikler

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETENTESİSLERDE KULLANILAN YERLİ AKSAMIN DESTEKLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

Resmî Gazete Tarihi: 24.06.2016 Resmî Gazete Sayısı: 29752

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETENTESİSLERDE KULLANILAN YERLİ AKSAMIN DESTEKLENMESİ

HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; yurt içinde imal edilerek yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üreten tesislerde kullanılan aksamın ve/veya aksamı oluşturan bütünleştirici parçaların, 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun ekinde yer alan II sayılı Cetvele göre ilave fiyatın uygulanabilme koşulları ile her bir başvuru kapsamında uygulanacak ilave fiyat miktarının belirlenmesi, belgelendirilmesi ve denetlenmesi ile ilgili usul ve esasların belirlenmesidir.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun 6/B maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aksam: 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanuna ekli II Sayılı Cetvelde yer alan mekanik ve/veya elektro-mekanik teçhizatı,

b) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) Aksam ve/veya bütünleştirici parça tedarikçisi: Elektrik üretim şirketine ya da sistem tedarikçisine serbest bölgeler dahil Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde kurulu ve Sanayi Sicil Belgesindeki “Üretim Konusu” içeriğinde yer alan aksamı ve/veya bütünleştirici parçaları imal eden sanayi işletmelerini,

c) Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,

ç) Bütünleştirici parça: Aksam imalatında kullanılan ve bu Yönetmeliğin Ek-1’inde belirtilen temel parçaları,

d) Bütünleştirici parçanın aksam içindeki oranı: Bu Yönetmeliğin Ek-1’indeki Yurt İçinde İmal Edilen Aksam ve Bütünleştirici Parçalar Listesinde yer alan ilgili aksama ait bütünleştirici parçanın söz konusu aksam içindeki yüzdelik oranını,

e) Elektrik üretim şirketi: Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üreten ve Kanunun 6/B maddesinde yer alan hükümden yararlanmak isteyen lisans sahibi tüzel kişiyi,

f) Elektrik üretim tesisi: 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üreten tesisi,

g) EPDK: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,

ğ) Kanun: 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunu,

h) Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) adresi: 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanununun 7/a maddesi uyarınca sermaye şirketlerine geçerli tebligata esas elektronik iletilerin gönderimi ve teslimatı da dahil olmak üzere kullanımına ilişkin olarak delil sağlayan, elektronik postanın nitelikli şeklini,

ı) Sertifika uygunluk belgesi: TSE tarafından verilen ve bu Yönetmeliğin Ek-1’indeki “Yurt İçinde İmal Edilen Aksam ve Bütünleştirici Parçalar Listesi”nde yer alan aksam ve/veya aksamı oluşturan bütünleştirici parçaların, kapsamında bulunduğu standartlara veya kriterlere uygunluğunu gösteren belgeyi,

i) Sistem tedarikçisi: Elektrik üretim şirketine, imal ettiği ve/veya satın aldığı aksamı ve/veya bütünleştirici parçayı sistem bütünlüğüne monte etmek suretiyle elektrik üretim tesisini kısmen veya tamamen kuran şirketi,

j) TSE: Türk Standardları Enstitüsünü,

k) Ünite: Bağımsız olarak yük alabilen ve yük atabilen her bir üretim grubunu,

l) Yeminli Mali Müşavir (YMM): 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu hükümleri uyarınca, yeminli mali müşavir odalarının çalışanlar listesine kayıtlı olan ve fiilen mesleğini icra eden kişileri,

m) Yerli aksam: Elektrik üretim tesisinde kullanılan aksama ait yurt içinde imal edilen bütünleştirici parçaların aksam içindeki oranlarının toplamının en az % 55 olduğu aksamı,

n) Yerli imalat durum belgesi: Bu Yönetmeliğin Ek-8’inde yer alan belgeyi,

o) Yerli imalat tespit heyeti: Yerli ürün desteği talebinde bulunulan aksam ve/veya bütünleştirici parçanın üretim yerinde imal edildiğini ve/veya elektrik üretim tesisinde kullanıldığını kontrol etmek amacıyla Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kurum/kuruluşlar tarafından oluşturulan heyeti,

ö) Yerli katkı ilave fiyatı: Bu Yönetmeliğin Ek-1’indeki Yurt İçinde İmal Edilen Aksam ve Bütünleştirici Parçalar Listesinde yer alan bir aksamı oluşturan bütünleştirici parçaların yerli aksam içindeki oranlarının ayrı ayrı toplanması sonucu elde edilen oranın, Kanuna ekli II sayılı Cetvelde belirtilen yerli katkı ilavesi ile çarpımı sonucunda elde edilen fiyatı,

p) (Ek: RG-9/6/2017-30091) Kapasite Artışı: Lisansa derç edilen mekanik kurulu güçteki artış miktarını,

r) (Ek: RG-9/6/2017-30091) Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM): Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim faaliyeti gösterenlerin faydalanabileceği fiyat, süreler ve bunlara yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esasları içeren destekleme mekanizmasını,

s) (Ek: RG-9/6/2017-30091) Yerli Katkı Oranı: 13/9/2014 tarihli ve 29118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yerli Malı Tebliğinin 5 inci maddesinde geçen oranı,

ş) (Ek: RG-9/6/2017-30091) Yerli Malı Belgesi: Yerli Malı Tebliği kapsamında düzenlenen ve ürünün yerli katkı oranının en az %51 olduğunu gösteren belgeyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Yerli Katkı İlave Fiyatı Başvurusunun Yapılması ve Değerlendirilmesi

Yerli katkı ilave fiyatı başvurusunun yapılması

MADDE 4 –

(1) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) Kanunun 6/B maddesinde yer alan hükümden bir sonraki takvim yılında ilk kez yararlanmak isteyen lisans sahibi tüzel kişiler, içinde bulunulan yılın 1 Ağustos tarihine kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa başvurmak zorundadır. Aksi takdirde, başvuru değerlendirmeye alınmaz.

(2) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü saklı olmak üzere, birinci fıkra kapsamındaki başvuru sahipleri, başvuru dilekçeleri ekinde aşağıdaki belgelerin asıllarını veya Bakanlıkça onaylanmış örneğini ya da noter onaylı suretini sunmak zorundadır:

a) Ek-2’de yer alan başvuru formu,

b) (Mülga: RG-9/6/2017-30091)(1)

c) Başvuru yapılan üretim tesisinde yer alan yerli aksam ve aksam imalatında kullanılan her bir yerli bütünleştirici parça için ayrı ayrı hazırlanan Ek-4’ te yer alan Yerli İmalat Kullanım Belgesi,

ç) Ek-6’da veya Ek-7’de yer alan TSE tarafından düzenlenen Sertifika Uygunluk Belgesi.

(3) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) Yerli katkı ilave fiyatından bir önceki dönem faydalanmış olan elektrik üretim tesisinde kapasite artışı, modernizasyon, yenileme veya kısmi geçici kabuller ile işletmeye giren ünitelerin olması durumunda başvuru sahipleri tarafından yeni ünitelere ilişkin ikinci fıkra kapsamındaki belgeler 1 Ağustos tarihine kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunulur. Aksi takdirde, başvuru değerlendirmeye alınmaz.

(4) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) Yerli katkı ilave fiyatından bir önceki dönem faydalanmış ve üçüncü fıkra kapsamındaki değişiklikleri yapmamış olan ve bir sonraki dönemde de faydalanmak isteyen başvuru sahipleri tarafından, santrale ait yerli ekipmanlarda veya yerli aksam oranlarında herhangi bir değişiklik olmadığına dair Ek-3’te yer alan beyan yazısı ve beyan yazısında imzası bulunanlara ait imza sirkülerleri her yılın 1 Ağustos tarihine kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunulur. Aksi takdirde, beyan yazısı değerlendirmeye alınmaz.

Yerli katkı ilave fiyatı başvurularının değerlendirilmesi

MADDE 5 –

(1) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) 1 Ağustos tarihine kadar yapılmış olan lisanslı elektrik üretim tesislerine ait başvuruların evrak kontrolü yapılarak, eksik ve/veya yanlış evrak tespit edilen başvurular için en geç 15 Eylül tarihine kadar eksik ve/veya yanlış evraklar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluş tarafından ilgili başvuru sahiplerinin KEP adreslerine gönderilir. Başvuru sahibi, bu başvurulara ilişkin eksik ve/veya yanlış evrakları doğru bir şekilde yeniden düzenleyerek 30 Eylül tarihine kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunar. Aksi takdirde, başvuru değerlendirmeye alınmaz.

(2) Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluş tarafından oluşturulan Yerli İmalat Tespit Heyeti, bu Yönetmelik kapsamında başvuruya ait yapılan inceleme sürecinde üretim tesisine ait geçici kabul tutanağı, aksam ve/veya bütünleştirici parçaya ait fatura, irsaliye ve benzeri belgeleri başvuru sahibinden gerektiğinde talep edebilir.

(3) Başvuruya ait Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluş tarafından yapılan inceleme neticesinde belirlenen yerli katkı ilave fiyatı, 31 Ekim tarihine kadar EPDK’ya ve başvuru sahiplerine bildirilir.

Yerli katkı ilave fiyatının hesaplanması

MADDE 6 –

(1) (Değişik: RG-28/7/2017-30137) Yerli katkı ilave fiyatından faydalanmak isteyen başvuru sahiplerine ödenecek Yerli Katkı İlave Fiyatının beş yıllık uygulama süresi, 1/10/2013 tarihli ve 28782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında, ilgili Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiş tarihe kadar kısmen veya tamamen işletmeye girmiş veya girecek olan üretim tesislerine ilişkin üretim lisansı sahibi tüzel kişilerin lisansına derç edilen ilk kurulu gücün;

a) Tamamının işletmeye girmesi halinde, tamamen işletmeye giriş tarihinden itibaren,

b) Kısmen işletmeye girmesi halinde, YEKDEM’e ilk katıldığı tarihten itibaren,

başlatılır ve Yerli Katkı İlave Fiyatı aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır.

(2) Bu formülde geçen;

YKİF: Yerli Katkı İlave Fiyatını (ABD Doları cent/kWh),

AİO: Yönetmelik Ekindeki Bütünleştirici Parçanın Aksam İçindeki Oranını (%),

YKİ: 5346 Sayılı Kanuna ekli II Sayılı Cetveldeki Yerli Katkı İlavesini (ABD Doları cent/kWh),

n: Aksam İçerisinde Yerli İmal Edilen Bütünleştirici Parça Sayısını,

ifade eder.

(3) Tesisin herhangi bir ünitesinde kullanılan herhangi bir aksam için, bütünleştirici parçanın aksam içindeki oranı tesiste kullanılan tüm üniteler için aynı olmak zorundadır. Bütünleştirici parçanın aksam içindeki oranının aynı olmaması durumunda üniteler arasındaki en düşük yerli aksam oranı dikkate alınarak yerli katkı ilave fiyatı hesaplanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Başvuru Belgelerinin Düzenlenmesi

Yerli imalat kullanım belgesinin düzenlenmesi

MADDE 7 –

(1) Başvuru yapılan üretim tesisinde yer alan yerli aksam ve aksam imalatında kullanılan her bir yerli bütünleştirici parça için yerli imalat kullanım belgesi, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre işlem yapan Yeminli Mali Müşavir tarafından aşağıdaki şekilde düzenlenir:

a) Elektrik üretim tesisinde kullanılan her bir aksam ve/veya bütünleştirici parça için ayrı ayrı düzenlenir.

b) Her bir aksam ve/veya bütünleştirici parçaya ait fatura ve irsaliye veya irsaliyeli fatura ve Yeminli Mali Müşavir tarafından gerekli görülen diğer belgeler üretici firma tarafından ibraz edilir.

c) Yeminli Mali Müşavir fatura ve irsaliye veya irsaliyeli faturada yer alan ekipmanların sahada kullanıldığını tespit ederek Ek-4 ile “Elektrik Üretim Tesisinde Kullanılan Aksam/Bütünleştirici Parçaya Ait Bilgi Tablosu” başlıklı Ek-4 Lahika-1’i ve “Yerinde Tespit Tutanağı” başlıklı Ek-4 Lahika-2’yi düzenler.

ç) 30 Eylül-31 Ekim tarihleri arasında ilk defa işletmeye girecek olan elektrik üretim tesisleri için 4 üncü maddenin ikinci fıkrası kapsamındaki belgeler aynı maddenin birinci fıkrası kapsamındaki tarihe kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunulur. İlgili aksamların kullanıldığı tesislerin kurulumlarının 30 Eylül tarihine kadar gerçekleşmemesi durumunda, EK-4 Lahika-2’deki YMM tarafından hazırlanacak olan Yerinde Tespit Tutanağı 31 Ekim tarihine kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunulmak zorundadır.

d) Başvuru sahibi tarafından, kurulumdan sonra kontrolü mümkün olmayan aksamın ve bütünleştirici parçaların kontrolü için ünitelerin montajı aşamasında YMM bilgilendirilir ve bu parçalar için yerinde tespit yapılır.

e) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) Yerli İmalat Kullanım Belgesinin ekinde aşağıdaki belgelere yer verilmesi zorunludur:

1) Aksam/bütünleştirici parçaya ait irsaliye ve fatura bilgi tablosu,

2) YMM Faaliyet Belgesi,

3) Yerli İmalat Kullanım Belgesinde imzası olanlara ait imza sirkülerleri,

4) Sistem Tedarikçisine ait Ticaret Sicil Belgesi sureti,

5) Yerinde Tespit Tutanağı,

6) Yerli Malı Belgesi.

Sertifika uygunluk belgesinin alınması

MADDE 8 –

(1) Türk Standardları Enstitüsü veya TS EN ISO/IEC 17065 “Ürün, Proses ve Hizmet Belgelendirmesi Yapan Kuruluşlar İçin Şartlar” standardına uygun olarak Uluslararası Akreditasyon Forumu (IAF) ile karşılıklı tanıma anlaşması imzalamış ulusal akreditasyon kurumları tarafından akredite edilmiş kuruluşlarca düzenlenen aksama veya aksama ait standardın olmadığı durumlarda aksamın imalatında kullanılan bütünleştirici parçalara ait uluslararası standartlara veya Türk Standartlarına veya kriterlerine uygunluğunu belirten Tip Sertifikası ve/veya Ürün Sertifikası veya Birim Doğrulama Sertifikası veya benzeri sertifikalar aksam veya bütünleştirici parça tedarikçisi tarafından temin edilir.

(2) Aksam ve bütünleştirici parça tedarikçisi tarafından, aksama ve/veya bütünleştirici parçalara ait bu sertifikalar, kapsamında bulunduğu standartlara uygunluğu değerlendirilmek üzere EK-5’teki başvuru dilekçesi ile birlikte TSE’ye sunulur.

(3) TSE, sunulan ilgili sertifikaların uygunluğunu, standart kapsamını, geçerlilik süresini, sertifikayı düzenleyen kurumun akreditasyon durumlarını bu Yönetmelik kapsamında değerlendirir ve değerlendirme sonucunda uygun bulunanlar için EK-6’da veya EK-7’de yer alan Sertifika Uygunluk Belgesini düzenler.

(4) Başvuru sahibi, “Yurt içinde İmal Edilen Aksam ve Bütünleştirici Parçalar Listesi”nde yer alan ve üretim tesisinde kullanılan aksam ve aksamı oluşturan bütünleştirici parçalara ilişkin TSE tarafından düzenlenen Sertifika Uygunluk Belgesini ilgili aksam ve/veya bütünleştirici parça tedarikçisinden alarak Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa başvuru esnasında sunar.

(5) (Ekli: RG-20.09.2019-30894) Rüzgar enerjisine dayalı üretim tesislerinde kullanılmak üzere ilk defa üretimi gerçekleştirilmiş, Tip Belgelendirmesine başlanmış ancak Tip Belgelendirmesi tamamlanmamış aksam ve/veya bütünleştirici parçalar için birinci fıkrada yer alan ilgili standardın gerektirdiği sertifikalar (Tip Sertifikası ve/veya Ürün Sertifikası veya Birim Doğrulama Sertifikası) temin edilinceye kadar, başvuru sahibi belgelendirmeye esas standardın kapsamında bulunan sertifikalardan (Prototip Belgesi, Tasarım Doğrulama Sertifikası, Tasarım Esaslı Değerlendirme Sertifikası, İmalat Uygunluk Sertifikası, Son Değerlendirme Sertifikası ve benzeri) biri veya birkaçını Ek-5’teki başvuru dilekçesi ile birlikte TSE’ye; Ek-5/Lahika-1’deki taahhütnameyi Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunar. Bu kapsamda TSE tarafından üçüncü fıkraya göre düzenlenecek Sertifika Uygunluk Belgesi, başvuru sahibi tarafından Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunulur. Aksi takdirde başvurular değerlendirmeye alınmaz.

(6) (Ekli: RG-20.09.2019-30894) Beşinci fıkraya göre başvuru yapanlar, Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa yaptıkları başvuru tarihinden itibaren en geç 18 ay içerisinde birinci fıkrada yer alan sertifikaları tamamlayıp Ek-5’teki başvuru dilekçesi ile TSE’ye müracaat ederek üçüncü fıkra kapsamında TSE’den nihai Sertifika Uygunluk Belgesini alır ve dördüncü fıkra kapsamında Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunar. Aksi takdirde 9 uncu maddenin beşinci fıkrasındaki ve Ek-5/Lahika-1’de yer alan taahhütnamedeki cezai hükümlere göre işlem tesis edilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Yurt İçi İmalatın Denetlenmesi

Yurt içi imalatın denetlenmesi

MADDE 9 –

(1) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) Kanunun 6/B maddesinde yer alan hükümden yararlanmak isteyen lisans sahibi tüzel kişilere ait elektrik üretim tesislerinde kullanılan aksam/bütünleştirici parçaların üretimi ve/veya montajına ilişkin denetimler, gerekli görülmesi halinde, Yerli İmalat Tespit Heyeti tarafından yapılabilir veya yaptırılabilir. Yerli katkı ilave fiyatından yararlanmak isteyen üretim tesislerinde inşaat ve/veya montaj yapılması sırasında toprak veya su altında kalacak olan ya da dışarıdan tespit yapılamayacak şekilde kapalı hale getirilmesi gereken aksam ve bütünleştirici parçalar, inşa edilmeden veya montajı bitmeden Bakanlık ya da Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa başvuru sahibi tarafından bildirilir. Bunlar fotoğraf, video vb. araçlarla desteklenerek başvuru sahibi tarafından Bakanlık ya da Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa raporlanır. Yerli İmalat Tespit Heyetinin gerekli gördüğü rapor, bilgi ve belgeler, bildirim tarihinden itibaren en geç 20 gün içerisinde Bakanlık ya da Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunulur. Aksi takdirde, başvuru değerlendirmeye alınmaz.

(2) Yerli katkı ilave fiyatından yararlanan üretim tesislerinde kurulu gücünde herhangi bir artış olması veya modernizasyon ya da yenileme olması durumunda, bütünleştirici parçanın aksam içindeki oranlarının toplamının azaltılmaması esastır. 30/12/2014 tarihli ve 29221 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliğine göre tesislerinde yenileme yapacak lisans sahipleri bu durumu yenileme işlemlerinin başlangıç aşamasında Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.

(3) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) Bu Yönetmelik kapsamında işlem yapan Yeminli Mali Müşavir, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu çerçevesinde sorumludur.

(4) Yerli katkı ilave fiyatından yararlanan elektrik üretim tesislerinin ünitelerinde ikinci fıkrada öngörülen usule uyulmadan modernizasyon, yenileme ve tadilatlar yapıldığının tespit edilmesi halinde lisans sahibi tüzel kişiler, bu Yönetmelik kapsamındaki haklardan yararlandırılmaz, ödenmiş tutarlar genel hükümler kapsamında geri alınır.

(5) (Değişik: RG-9/6/2017-30091) Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunulan belgelerde, yanıltıcı bilgi ve/veya belge verildiğinin/düzenlendiğinin tespiti halinde, üretim lisansı sahibi tüzel kişiler bu Yönetmelik kapsamındaki haklardan yararlandırılmaz ve ödenmiş tutarların yasal faizleri ile birlikte geri alınması ve bu kapsamdaki ilgili tüzel kişiler hakkında 6446 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi hükümleri kapsamında gerekli işlemlerin yapılması amacıyla konu Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna bildirilir.

(6) (Ek: RG-9/6/2017-30091) Yerli İmalat Tespit Heyeti, Bakanlık tarafından oluşturulur. Bakanlık, gerekli görmesi halinde bu konuda ihtisas sahibi kurum/kuruluşları görevlendirebilir. Fakat, bu kurum ve kuruluşlar söz konusu faaliyeti bir başka kurum/kuruluş aracılığıyla yaptıramaz.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 10 –

(1) 19/6/2011 tarihli ve 27969 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Enerjisi Üreten Tesislerde Kullanılan Aksamın Yurt İçinde İmalatı Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. Söz konusu Yönetmeliğe yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış kabul edilir.

Devam eden iş ve işlemler

GEÇİCİ MADDE 1 – (Ek: RG-9/6/2017-30091)

(1) 1/11/2018 tarihine kadar EK-1’de yer alan Jeneratör ve Güç Elektroniği aksamı için EK-8’deki “Yerli İmalat Durum Belgesi” yerine EK-4’teki Yerli İmalat Kullanım Belgesinin Lahikaları içinde yer alan “Yerli Malı Belgesi”; Jeneratör ve Güç Elektroniği aksamı dışındaki aksam ve/veya bütünleştirici parçalar için EK-4’teki Yerli İmalat Kullanım Belgesinin Lahikaları içinde yer alan “Yerli Malı Belgesi” yerine EK-8’deki “Yerli İmalat Durum Belgesi” sunulur.

(2) EK-1’de Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi başlığında yer alan “3.1.Rotor ve Nasel Gruplarını Taşıyan Kule” bütünleştirici parçasının 3.1.(b)’de tanımlanan iç donanım için yerli imalat şartı 1/11/2018 tarihine kadar aranmaz.

(3) (Ek: RG-28/7/2017-30137) EK-1’de Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi başlığında yer alan “Kule Bağlantı Elemanları” bütünleştirici parçasının Kule parçalarını birbirine bağlamada kullanılan bağlantı elemanları (Kule-Kule) için yerli imalat şartı 1/11/2018 tarihine kadar aranmaz.

Sertifika uygunluk süreci devam eden rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesislerine ilişkin başvurular (Ekli: RG-20.09.2019-30894)

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) 2020 yılına ilişkin olarak 8 inci maddenin beşinci fıkrası kapsamında yer alan üretim tesisleri için yapılacak başvurular, 4 üncü madde ve 8 inci maddenin beşinci fıkrasında belirtilen bilgi ve belgeler ile birlikte, 11 Ekim 2019 tarihine kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunulur. Söz konusu başvurulardan eksik ve/veya yanlış evrak tespit edilen başvurular için en geç 15 Ekim 2019 tarihine kadar eksik ve/veya yanlış evraklar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluş tarafından ilgili başvuru sahiplerinin KEP adreslerine gönderilir. Başvuru sahibi, bu başvurulara ilişkin eksik ve/veya yanlış evrakları doğru bir şekilde yeniden düzenleyerek 25 Ekim 2019 tarihine kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa sunar. Aksi takdirde, başvuru değerlendirmeye alınmaz.

Yürürlük

MADDE 11 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 12 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı yürütür.

_____________

(1)     Bu değişiklik 1/11/2018 tarihinde yürürlüğe girer.

Ekleri için tıklayınız.

 Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
24/6/201629752
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
TarihiSayısı
1.      9/6/201730091
2.      28/7/201730137
Mert Akgün Yönetmelikler

AĞAÇLANDIRMA YÖNETMELİĞİ

23 Ekim 2019 ÇARŞAMBAResmî Gazete               Sayı : 30927

YÖNETMELİK

Orman Genel Müdürlüğünden:

AĞAÇLANDIRMA YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, ağaçlandırma, rehabilitasyon, erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesi, mera ıslahı, ağaç ıslahı, orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohum ve fidan üretimi, fidanlık ve imar-ihya çalışmalarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – 

(1) Bu Yönetmelik;

a) Ağaçlandırma, rehabilitasyon, erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesi, mera ıslahı, ağaç ıslahı, orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohum ve fidan üretimi, fidanlık ve imar-ihya çalışmalarına,

b) Asli ve odun dışı orman ürünlerinin üretileceği ormanların kurulması amacıyla, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılacak ağaçlandırma, imar-ihya ve orman fidanlığı kurma çalışmalarına, ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – 

(1) Bu Yönetmelik; 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 57 nci, 59 uncu, 60 ıncı, 63 üncü, ek 5 inci ve ek 12 nci maddesi ile 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 334 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – 

(1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Ağaç: Ormanlarda tabii olarak yetişen veya emekle yetiştirilen, en az 5 metre boy yapabilen, yaşı ve çapı ne olursa olsun kökü, gövdesi ve tepesi olan yerli veya egzotik orijinli odunsu bitkileri,

b) Ağaççık: Ormanlarda tabii olarak yetişen veya emekle yetiştirilen, boyu 5 metreyi bulmayan, yaşı ve çapı ne olursa olsun yerli veya egzotik orijinli odunsu bitkileri,

c) Ağaçlandırma: Saha etüdünden başlayarak proje, tohum temini, fidan üretimi, arazi hazırlığı, dikim, ekim ve bakım faaliyetlerinin tümünü,

ç) Arazi kullanım bedeli: Devlet ormanlarından özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya amacıyla izin verilen sahalardan, alan ve tür çeşidine göre alınacak Genel Müdürlük tarafından her yıl belirlenen bedeli,

d) Asli orman ürünü: Her çeşit ağaç, ağaççık ve çalılardan elde edilen tomruk, direk, sanayi odunu, kağıtlık odun, lif-yonga odunu, sırık, çubuk, yakacak odun gibi odun emvalini,

e) B tipi tali orman yolu: Trafiğe uygun platform genişliği 3-5 metre ve hendek genişliği 0,5-1 metre olup, toplam genişliği 3,5-6 metre olan dere ve yamaç yollarını,

f) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

g) Başvuru bedeli: Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya amacıyla, bu mevzuat hükümlerine göre başvuru sırasında alınacak olan ve Genel Müdürlük tarafından her yıl belirlenen bedeli,

ğ) Bölge Müdürlüğü: Orman Bölge Müdürlüğünü,

h) Erozyon kontrolü: Yeryüzünde anakaya üzerindeki toprağın çeşitli etkenlerle aşınıp, taşınmasına karşı alınan tedbirleri,

ı) Fidanlık: Ağaç, ağaççık ve orman florasına ait tohum ve fidanların üretildiği fidanlıkları,

i) Flora: Ağaç ve ağaççıklarla birlikte orman alt tabakasında yetişen, toprak muhafaza fonksiyonunu icra eden, ormanların müşir bitkisi özelliğini taşıyan, gerektiğinde süs bitkileri olarak da kullanılabilen, orman ekosisteminin canlı unsuru, odunsu ve otsu orman bitkilerini,

j) Genel Müdürlük: Orman Genel Müdürlüğünü,

k) Hangar-depo: Ağaçlandırma sahalarında elde edilen ürünlerin işlendiği ve muhafaza edildiği, her türlü hava hallerinde çalışanların sığınabileceği, malzemelerin saklandığı toprak veya beton zemin üzerine temelsiz yapılan geçici yapıları,

l) Hızlı gelişen tür: En uygun yetişme ortamlarında, uygun kültür yöntemlerinin kullanılması ile idare süresi sonunda yıllık ortalama kabuksuz gövde odunu hacim artımı en az 10 m3/ha olan ağaç türünü,

m) İmar-ihya: Ekonomiye katkı sağlanması ve biyolojik çeşitliliğin devamı amacıyla; mevcut kök sistemi itibarıyla yeterli yoğunluk ve dağılış aranmaksızın bozuk orman alanlarının koruma ile birlikte canlandırma kesimi, aşılama ve boşlukların uygun türlerle, ekim veya dikim yoluyla doldurularak verimli hale dönüştürülmesini,

n) İşletme müdürlüğü: Orman işletme müdürlüğünü,

o) İşletme şefliği: Orman işletme şefliğini,

ö) Kıyı kenar çizgisi: Deniz, tabii ve suni göl ve akarsularda, kıyı çizgisinden sonraki kara yönünde, su hareketlerinin oluşturduğu kumluk, çakıllık, kayalık, taşlık, sazlık, bataklık ve benzeri alanların tabii sınırlarını,

p) Mera ıslahı: Çayır ve otlakların yem verimini kalite ve kantite yönünden yükseltmek için; sulama, gübreleme, zararlı ot mücadelesi, tohumlama, bitkilendirme, fidan dikimi ve benzeri biyolojik tekniklerle birlikte, otlatmayı kolaylaştırıcı tesislerin yapılması, toprak muhafaza gayesiyle çeşitli fiziksel, teknik ve idari tedbirlerin uygulanmasını,

r) Mücbir sebep: Yetkili merciler tarafından tanzim edilen belge ile belgelendirilen tabii afetler, genel salgın hastalık, tutukluluk, mahkûmiyet, kısmi veya genel seferberlik ilanı, Bakanlık, orman idaresi veya kamu kurum ve kuruluşlarından kaynaklanan gecikmeler, kamu kurum ve kuruluşlarına ait fidanlıklar ile özel fidanlıklardan uygun orijinde yeterli fidan bulunamaması, arazi çalışmalarının gerçekleştirilmesini teknik yönden imkânsız kılan ve toprağın tav halini bozan aşırı don ve kuraklık ile çalışmayı engelleyecek şiddet ve miktarda yağmur ve kar yağışını,

s) Odun dışı orman ürünü: Her türlü orman ağaç, ağaççık, çalı ve otsu bitkilerinden elde edilen balzami yağlar ile bunların kabuk, meyve, sürgün, yaprak, çiçek, tohum, kök, soğan, yumru ve rizomları ile mantar ve benzeri ürünleri,

ş) Orman idaresi: Orman Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatını,

t) Ormancılık büroları: 8/4/2009 tarihli ve 27194 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ormancılık ve Orman Ürünleri Bürolarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Yönetmeliği hükümlerine göre kurulan serbest ormancılık veya serbest yeminli ormancılık büroları ile şirketlerini,

u) Orman köyü: Mülki hudutları içerisinde Devlet ormanı bulunan orman içi veya orman bitişiği köyler ile 12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile orman köyü iken mahalleye dönüşen yerleşim birimlerini,

ü) Rehabilitasyon: Bozuk veya verimsiz orman alanlarında mevcut türlerden gerekenlerin korunması, aşılanması, canlandırma kesimi, boşluk alanlara ormanlarda tabii olarak yetişen türlerin ekimi ve bu türlerin aşılı veya aşısız fidanlarının dikimini,

v) Tarife bedeli: 6831 sayılı Orman Kanununun 29 uncu maddesi gereğince; Devlet ormanlarından elde edilecek orman ürünlerinin piyasa şartlarına göre her yıl Orman Genel Müdürlüğünce tespit edilen üretim öncesi bedelini,

y) Uygulama projesi: Özel ağaçlandırma, özel imar-ihya projelerini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Müdürlük Tarafından Yapılacak Çalışmalar

Devlet ormanlarında yapılacak çalışmalar

MADDE 5 – 

(1) Bozuk orman alanlarında, orman içi açıklıklarda, gerektiğinde verimli ormanlarda ve ilgili kurumların uygun görmesi halinde de; kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezleri kapsamında bulunan alanlarda, doğal tarihi ve arkeolojik sit alanlarında, 6831 sayılı Orman Kanununun 23 ve 24 üncü maddeleri kapsamında muhafazaya ayrılan ve ilan edilen yerlerde, yaban hayatı geliştirme sahalarında, 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu kapsamındaki yerlerde, 2872 sayılı Çevre Kanununa göre özel çevre koruma bölgesi olarak ilan edilen yerlerde, Bakanlıkça tescil ve ilan edilen örnek avlaklar ile endemik ağaç, ağaççıklar ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda ağaçlandırma, erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesi, mera ıslahı, ağaç ıslahı, orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohum ve fidan üretimi, fidanlık, rehabilitasyon ve imar-ihya çalışmaları Genel Müdürlükçe yapılır veya yaptırılır.

(2) Genel Müdürlükçe yapılacak veya yaptırılacak ağaçlandırma, erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesi, imar-ihya, rehabilitasyon ve suni gençleştirme çalışmalarında ihtiyaç duyulan orman ağaç, ağaççık ve florasına ait fidanlar ile kamu kurum ve kuruluşlarının, gerçek ve tüzel kişilerin yapacağı ağaçlandırmalarda ve kent ağaçlandırmalarında, park bahçe tanziminde ihtiyaç duyulan, boylu, formlu orman ağaç, ağaççık ve florasına ait fidanları ve orman bitkileri orijinli süs bitkisi fidanlarını üretmek amacıyla Genel Müdürlükçe fidanlık kurulur veya kurdurulur. Bu fidanlıkların kurulma esaslarını ve üretilen fidanların değerlendirme usulleri Genel Müdürlükçe belirlenir.

(3) Orman idaresi tarafından köy tüzel kişiliği adına ağaçlandırma, imar-ihya veya erozyon kontrolü çalışmaları yapılabilir. Bu çalışmaların yapılacağı sahalar öncelikli olarak köy yerleşim yerlerine yakın yerlerden seçilir. Çalışmalarda, yetişme muhiti şartlarının uygun olması halinde öncelikli olarak, odunundan ziyade meyvesinden yararlanılan odun dışı orman ürünü veren türler kullanılır. Orman idaresi tarafından köy tüzel kişiliği adına tesis edilen ağaçlandırma, erozyon kontrolü ve imar-ihya sahalarının bakımları köy tüzel kişilikleri tarafından yapılabileceği gibi o köyde ikamet eden hane sahiplerinin nüfus sayıları dikkate alınarak talep eden hanelere kura usulü ile paylaştırılmak suretiyle de yaptırılabilir. Sahanın bakımını yapanlara, bu sahalardan elde edilen odun dışı orman ürünleri tarife bedeli ile verilir.

Hazine arazilerinde yapılacak çalışmalar

MADDE 6 – 

(1) Orman alanını arttırmak amacı ile Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık tarafından Genel Müdürlük adına tahsis olunan arazilerde ağaçlandırma, erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesi, ağaç ıslahı, orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohum ve fidan üretimi, fidanlık, rehabilitasyon ve imar-ihya çalışmaları Genel Müdürlükçe yapılır veya yaptırılır.

Gerçek ve tüzel kişilere ait arazilerde yapılacak çalışmalar

MADDE 7 – 

(1) Genel Müdürlükçe uygun görülmesi halinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait arazilerde, talep etmeleri halinde ağaçlandırma, erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesi, rehabilitasyon ve imar-ihya çalışması yapılabilir veya yaptırılabilir.

b) Gerçek kişiler ile diğer tüzel kişilere ait arazilerde malikinden muvafakat alınmak kaydıyla erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesine yönelik çalışmalar yapılabilir veya yaptırılabilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşları ile Gerçek ve

Tüzel Kişilerce Yapılacak Çalışmalar

Devlet ormanlarında çalışmalara izin verilebilecek yerlerin tespiti

MADDE 8 – 

(1) Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarına izin verilebilecek yerler aşağıda belirtilmiştir:

a) Amenajman planında ve aktüelde verimli orman olmayan yerler,

b) Maden ruhsatı kapsamında bulunmasına rağmen Bakanlıkça muvafakat veya izne konu edilmemiş alanlar.

(2) Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarına izin verilemeyecek yerler aşağıda belirtilmiştir:

a) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezleri kapsamında bulunan alanlar, doğal tarihi ve arkeolojik sit alanları, 6831 sayılı Orman Kanununun 23 ve 24 üncü maddeleri kapsamında muhafazaya ayrılan ve ilan edilen yerler, yaban hayatı geliştirme sahaları, 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu kapsamındaki yerler, 2872 sayılı Çevre Kanununa göre özel çevre koruma bölgesi olarak ilan edilen yerler, otlatma planı ile ayrılan sahalar, kadimden beri kullanılan yaylak ve kışlaklara geçiş yolları, madencilik faaliyeti sonucu tabii yapısı bozulmuş sahalar, Bakanlıkça tescil ve ilan edilen örnek avlaklar,

b) Amenajman planlarında; bozuk orman, orman toprağı, orman içi açıklık olarak görünmesine rağmen verimli orman niteliğini kazanmış alanlar,

c) Sakız ile yapılacak özel ağaçlandırma çalışmaları hariç olmak üzere, deniz kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde yatay olarak 2.000 metrelik mesafe içinde bulunan yerler ile tabii göl kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde yatay olarak 500 metrelik mesafe içinde bulunan yerler.

Hazine arazilerinde özel ağaçlandırma

MADDE 9 – 

(1) Mülkiyeti Hazineye ait olan arazilerde, gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel orman fidanlığı çalışmalarına ait müracaat, saha tespit ve izin işlemleri, Milli Emlak Genel Müdürlüğünce bu maksatla çıkarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülür.

Sahipli yerlerde özel ağaçlandırma

MADDE 10 – 

(1) Gerçek ve tüzel kişiler bu Yönetmelik kapsamında, kendilerine ait taşınmazlarda özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya yapabilirler. Özel orman fidanlığı kurabilirler.

(2) Gerçek ve tüzel kişilerin bu Yönetmelik kapsamında özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya yapmak istemeleri halinde, söz konusu sahanın tek parsel veya bitişik parseller toplamının en az 0,5 hektar büyüklüğünde olması gerekir.

Müracaat ve hak sahipliliğinin tespiti

MADDE 11 – 

(1) Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya müracaatları, Nisan ve Eylül aylarında olmak üzere 2 dönem halinde alınır.

(2) Özel ağaçlandırma veya özel imar-ihya çalışması yapmak üzere saha izni talebinde bulunan gerçek ve tüzel kişiler, söz konusu sahaya ait harita, koordinat özet çizelgesi ile birlikte, ikametgâh belgesi ve nüfus cüzdanı suretini dilekçelerine ekleyerek işletme müdürlüklerine müracaat ederler. İşletmesince müracaatın alındığı tarih ve saat kaydedilerek müracaatçılara sıra numarası verilir.

(3) İşletme Müdürlüğünce müracaatlar değerlendirilerek; söz konusu sahaya tek müracaatın olması durumunda müracaatçı adına, birden fazla müracaatın olması durumunda ise ilk müracaatçı adına, ilk müracaatçıya verilen sahanın bir kısmını kapsayan başka bir müracaatın olması durumunda ise ilk müracaatçının müracaatı dışında kalan kısım için o sahaya müracaat eden ilk müracaatçı adına, başvuru bedelini yatırmaları koşulu ile işlemler devam ettirilir. Diğer müracaatlar işlemden kaldırılarak ilgililere tebliğ edilir.

(4) Özel ağaçlandırma veya özel imar-ihyaya konu sahanın;

a) Orman köyü mülki hudutları içerisinde kalmaması durumunda ilana gerek duyulmadan ilk müracaatçı adına hak sahipliği tutanağı tanzim edilir.

b) Orman köyü mülki hudutları içerisinde kalması ve müracaatçının da söz konusu sahanın bulunduğu orman köyü nüfusuna kayıtlı olup da en az bir yıl süreyle o köyde ikamet eden kişi olması halinde ilk müracaatçı adına hak sahipliği tutanağı tanzim edilir.

(5) Müracaata konu edilen orman alanının orman köyü mülki hudutları içerisinde kalması ve müracaatçının da o köy nüfusuna kayıtlı ve o köyde ikamet eden kişi olmaması durumunda ise söz konusu sahanın bulunduğu köyde ilan yapılır.

(6) İlan; müracaata ait bilgilerin yer aldığı ilan tutanağının işletme müdürlüğünce 7 gün süre ile ilgili orman köyünün uygun yerlerine asılması suretiyle yapılır.

(7) İlan süresi içerisinde söz konusu sahaya ilgili orman köyü nüfusuna kayıtlı olup en az bir yıl süreyle ikamet eden tek bir kişi müracaat ederse bu kişi, bu şartları taşıyan birden fazla kişinin müracaat etmesi halinde ise müracaat eden kişiler arasında çekilen kura sonucunda belirlenen kişi hak sahibi olarak tespit edilir.

(8) Kura çekilişi, ilanın bitiş tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yapılır. İşletme müdürlüğünce, kura çekilişinin yapılacağı yer, tarih ve saat ile birlikte yatırmaları gereken başvuru bedeli müracaatçılara yazılı olarak tebliğ edilir.

(9) Müracaatçıların kuraya katılabilmeleri için başvuru bedelini yatırdıklarına dair belge ile birlikte bildirilen yer ve saatte kendilerinin veya noter onaylı özel yetki belgesine sahip temsilcilerinin bulunmaları zorunludur.

(10) Kura çekilişi için bölge müdürlüğünce; ağaçlandırma şube müdürü başkanlığında, işletme müdür yardımcısı ve ilgili orman işletme şefi/ağaçlandırma ve toprak muhafaza şefinden oluşacak en az 3 kişilik komisyon kurulur. Kura çekilişi müracaatçıların huzurunda komisyon marifetiyle yapılarak hak sahipliği tespit edilir.

(11) Hak sahibi olarak belirlenen müracaatçının izin raporu tanzimi için istenilen belgeleri 15 günlük süre içerisinde idareye teslim etmemesi durumunda ilk müracaatçı adına hak sahipliği tutanağı tanzim edilir ve ilgilisine bildirilir.

(12) Müracaata konu sahanın idari, teknik ve hukuki yönden özel ağaçlandırmaya uygun olması durumunda, bölge müdürlüğünce kurulan bölge müdür yardımcısı başkanlığında, ağaçlandırma/silvikültür şube müdürü, işletme müdür yardımcısı, işletme şefi, ağaçlandırma ve toprak muhafaza şefi ve kadastro ve mülkiyet şefinden oluşan değerlendirme komisyonu tarafından tanzim edilen izin raporu, uygun görülmesi halinde bölge müdürlüğünce onaylanır. İzin raporu hak sahipliği tespit tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde düzenlenir.

(13) Değerlendirme komisyonu tarafından, müracaat sahasının idari, teknik ve hukuki yönden özel ağaçlandırmaya engel bir durumunun tespiti halinde, bu husus işletme müdürlüğünce müracaat sahibine gerekçeleri ile birlikte tespit tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde yazılı olarak bildirilir.

(14) Bölge müdürlüğünce hazırlanan izin raporu, Genel Müdürlüğe gönderilir ve Genel Müdürlükçe değerlendirilir. Uygun görülmesi halinde uygulama projesi yapılması istenir.

(15) Proje sahibinden özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahası için, saha büyüklüğü dikkate alınarak Genel Müdürlükçe belirlenen yıllık arazi kullanım bedeli tahsil edilir. Bu bedel her yıl güncellenir.

(16) Hızlı gelişen türlerle, asgari 10 hektar sahada yapılacak özel ağaçlandırma müracaatları ilan edilmeksizin ilk müracaatçı adına hak sahipliği tutanağı tanzim edilir. Diğer iş ve işlemler bu maddede belirtildiği şekilde yürütülür.

(17) Sahipli arazilerde özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya müracaatları; müracaat sahasına ait tapu belgesi ve tapu sınırlarının gösterildiği koordinatlı harita dilekçeye eklenerek fiziki veya e-devlet üzerinden orman idaresine yapılır.

(18) Başvuru bedeli maktu olup her yıl Genel Müdürlük tarafından belirlenir. Orman köyü nüfusuna kayıtlı olup o köyde ikamet edenlerden bu bedelin yarısı alınır. Alınan başvuru bedelleri iade edilmez.

(19) Devlet ormanlarında Bakanlık personeline, eşine ve üçüncü dereceye kadar olan kan ve kayın hısımlarına özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya gayesiyle saha izni verilmez.

(20) Gerçek veya tüzel kişilerce iş bu Yönetmelik kapsamındaki özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarının mümkün olduğu sahalarla ilgili bilgi veya belge talebinde bulunulması durumunda, özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya yapılabilecek sahalara ait bilgi ve belgeler talep tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde orman idaresince ilgililerle paylaşılır.

Devlet ormanlarında saha izni, projelendirme ve saha teslimi

MADDE 12 – 

(1) İşletme müdürlüğü, hak sahibinden izin raporuna uygun olarak en geç 60 gün içerisinde Genel Müdürlükçe belirlenen proje dispozisyonuna uygun uygulama projesini ormancılık bürolarına tanzim ettirerek teslimini ister. Uygulama projesinin verilen sürede teslim edilmemesi durumunda, talep halinde 30 gün ek süre verilebilir. Uygulama projesinin verilen ek süre içerisinde de teslim edilmemesi halinde izin raporu bölge müdürlüğünce iptal edilir.

(2) İşletme müdürlüğü, uygulama projesini en geç 30 gün içinde arazide ve büroda inceleyerek onay için bölge müdürlüğüne gönderir. Uygulama projesi uygun bulunması halinde bölge müdürü tarafından onaylanır. Uygulama projesinin bir nüshası arşivlenmek üzere, izin raporu ve ekleri ise Bakanlıkça verilecek saha izni için Genel Müdürlüğe gönderilir. İzin raporu ve eklerinin Genel Müdürlükçe de uygun görülmesi halinde onaylı uygulama projesinde belirtilen tür/türlerin idare süresi boyunca Bakanlıkça saha izni verilir.

(3) Bölge müdürlüğünce saha izin oluru, onaylı uygulama projesi ile birlikte işletme müdürlüğüne gönderilir. İşletme müdürlüğünce ilgiliye projenin onaylandığı ve 30 gün içerisinde taahhüt senedinin verilmesi gerektiği hususu yazılı olarak tebliğ edilir. Taahhüt senedinin verilmesine müteakip, saha üzerinde boşaltılması gereken orman emvali yok ise 15 gün içinde, boşaltılması gereken orman emvali var ise 60 gün içinde ilgili orman işletme müdürlüğünce boşaltılarak saha teslimi yapılır. Saha tesliminden itibaren 90 gün içerisinde işe başlanması istenir.

Hazine arazilerinde projelendirme ve saha teslimi

MADDE 13 – 

(1) Müracaata konu saha hazine arazisi ise; işletme müdürlüğü, ön izin sahibinden Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlıkça verilen ön izne göre Genel Müdürlükçe belirlenen proje dispozisyonuna uygun olarak, uygulama projesini ormancılık bürolarına tanzim ettirerek teslimini ister.

(2) İşletme müdürlüğü, uygulama projesini en geç 30 gün içinde arazide ve büroda inceler ve onay için bölge müdürlüğüne gönderir. Uygulama projesi, uygun bulunması halinde bölge müdürü tarafından onaylanarak işletme müdürlüğüne gönderilir. İşletme müdürlüğünce onaylı uygulama projesinin bir nüshası, ön tahsis veya kiralama işlemi için Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık taşra birimine gönderilerek ilgiliden taahhüt senedinin ve saha teslim tutanağının işletme müdürlüğüne teslimi istenir.

(3) İkinci fıkrada belirtilen işlemler Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık tarafından verilen ön izin süresi içerisinde yapılır.

(4) Uygulama projesinin ön izin süresi içerisinde teslim edilmemesi halinde işletme müdürlüğü tarafından bu durum ilgili Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık taşra birimine bildirilir.

(5) Kira sözleşmesi ve saha tahsisi Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlıkça, onaylı uygulama projesine dayanılarak yapılır.

(6) Saha teslimi, Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık taşra birimince yapılır.

Sahipli arazilerde projelendirme

MADDE 14 – 

(1) Müracaata konu saha sahipli arazi ise; işletme müdürlüğü müracaatçıdan Genel Müdürlükçe belirlenen proje dispozisyonuna uygun olarak en geç 60 gün içerisinde uygulama projesini ormancılık bürolarına tanzim ettirerek teslimini ister. Uygulama projesinin verilen sürede teslim edilmemesi durumunda, talep halinde 30 gün ek süre verilebilir. Uygulama projesinin verilen ek süre içerisinde de teslim edilmemesi halinde işletme müdürlüğü tarafından ilgilinin dilekçesi işlemden kaldırılır.

(2) İşletme müdürlüğü, uygulama projesini en geç 30 gün içinde arazide ve büroda inceler ve onay için bölge müdürlüğüne gönderir. Uygulama projesi, uygun bulunması halinde bölge müdürü tarafından onaylanarak işletme müdürlüğüne gönderilir. İşletme müdürlüğünce uygulama projesinin onaylandığı ilgiliye yazılı olarak tebliğ edilerek 30 gün içerisinde taahhüt senedinin işletme müdürlüğüne verilmesi istenir. Taahhüt senedinin verilmesini müteakip 90 gün içerisinde işe başlanır.

(3) Özel ormanlarda yapılacak özel ağaçlandırma müracaatları için aynı sahipli arazilerde olduğu gibi işlem yapılır.

Projelendirmeye ait diğer esaslar

MADDE 15 – 

(1) Uygulama projesinin tanzimi aşamasında hak sahibinin talep ettiği tür veya türlerin yetişme muhiti şartları nedeniyle söz konusu sahada kullanılmasına imkan bulunmaması halinde; ormancılık büroları, hak sahibi ile irtibata geçerek sahada kullanılabilecek türler hakkında bilgi verir. Hak sahibinin, ormancılık bürolarınca kendisine bildirilen sahaya uygun türlerden bir veya birkaçının kullanılmasına rıza göstermesi halinde uygulama projesi tanzim edilir. Aksi takdirde uygulama projesi düzenlenmeden izin raporu bölge müdürlüğünce iptal edilir. Bu şekilde yapılan iptal işleminden dolayı orman idaresi sorumlu değildir.

(2) Uygulama projeleri izin sahipleri tarafından ormancılık bürolarına tanzim ettirilir.

(3) Orman Bölge Müdürlüklerince onaylanan uygulama projelerinin bir sureti arşivlenmek üzere bilgi amaçlı Genel Müdürlüğe gönderilir.

(4) Tüm uygulama projelerinin yatırım giderleri Bakanlık birim fiyatları veya ilgili diğer Bakanlıklar tarafından yayımlanan birim fiyatların kullanılması suretiyle düzenlenir.

(5) Talep edilmesi ve orman idaresinin uygun görmesi halinde idari, hukuki ve teknik nedenlerle saha izinlerinde veya uygulama projelerinde revizyona gidilebilir. Revizyon projeleri ormancılık büroları tarafından tanzim edilir. Köy tüzel kişiliklerine ait revizyon projeleri, talep etmeleri halinde bedelsiz olarak orman idaresi tarafından da tanzim edilebilir.

(6) Özel ağaçlandırma sahalarının tamamı veya bir bölümü, 6831 sayılı Orman Kanununun 16 ncı ve 17 nci maddelerine göre izne konu edilebilir. Bu durumda özel ağaçlandırma sahibinin orman idaresi tarafından hesaplanan bütün giderleri, adına izin verilen gerçek veya tüzel kişi tarafından özel ağaçlandırma sahibine defaten ödenir. 6831 sayılı Orman Kanununun 16 ncı ve 17 nci maddelerine göre izin verilen alana tekabül eden kısım için kullandırılan hibe veya kredi faizsiz olarak geri alınır. Bedel hesabında geri alındığı yılın birim fiyatları esas alınır.

(7) Devlet ormanlarındaki özel ağaçlandırma ve özel imar ihya çalışmalarında verilen süre içerisinde taahhüt senedinin verilmemesi ve işe başlanmaması veya vazgeçilmesi halinde saha izinleri iptal edilir.

(8) Teslim edilmeyen sahada projelendirme çalışmaları dışında herhangi bir faaliyette bulunulamaz.

Saha büyüklüğü

MADDE 16 – 

(1) Devlet ormanlarında ve sahipli arazilerde en küçük parçası 0,5 hektardan, hazine arazilerinde ise 2 hektardan küçük olan yerler özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarına konu edilemez. Ancak, hazine arazilerinde imar planı içinde kalan ve ağaçlandırılacak alan olarak ayrılan sahalarda 2 hektar saha büyüklüğü aranmaz.

(2) Hazine ve sahipli arazilerde gerçek ve tüzel kişilere bir defada en fazla 300 hektar saha için özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya izni verilebilir.

(3) Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarında saha ile ilgili üst sınır Genel Müdürlükçe belirlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Özel Ağaçlandırma, Özel İmar-İhya ve

Özel Fidanlık Tesisinde Uyulacak Esaslar

Özel ağaçlandırma tesisinde uyulacak esaslar

MADDE 17 – 

(1) Odun veya odun dışı orman ürünü veren türler ile yapılacak ağaçlandırmalarda uyulacak esaslar aşağıda belirtilmiştir:

a) Devlet ormanı sayılan yerlerde; odun ürünü veren orman ağaç, ağaççık ve flora türleri ile saf veya karışık olarak özel ağaçlandırma çalışmalarına izin verilebilir.

b) Devlet ormanı sayılan yerlerde; odun dışı orman ürünü veren orman ağaç, ağaççık ve flora türleri ile saf veya karışık olarak özel ağaçlandırma çalışmalarına izin verilebilir.

c) Devlet ormanı sayılan yerlerde; (a) ve (b) bentlerinde belirtilen türlerin karışımı ile özel ağaçlandırma çalışmalarına izin verilebilir.

ç) Devlet ormanı sayılan yerlerde; odun dışı orman ürünü veren ve ormanlarda tabii olarak yetişen ağaç, ağaççık ve floraların tohumu, fidanı ve aşılı fidanlarının veya aynı türlerin aşı kalemlerinin kullanımı ile özel ağaçlandırma çalışmalarına izin verilebilir.

d) Devlet ormanı sayılan yerlerde yapılacak özel ağaçlandırma çalışmalarında projesinde belirtilmesi kaydıyla odun veya odun dışı orman ürünü veren ağaç ve ağaççık türlerinin altında alt tür olarak; tıbbi, aromatik, yumrulu ve soğanlı bitkilerin yetiştirilmesine izin verilebilir.

e) Devlet ormanı sayılan yerlerde; projesinde belirtilmesi kaydıyla izin alanının % 5’ini geçmemesi şartıyla özel ağaçlandırma çalışmalarında açık alanlarda, biyolojik çeşitliliği korumak maksadıyla ekolojisine uygun tıbbi, aromatik, soğanlı ve yumrulu bitkilerin yetiştirilmesine izin verilebilir.

f) Devlet ormanı sayılan yerlerde; projesinde belirtilmesi kaydıyla izin alanının % 10’unu geçmemesi şartıyla teknik olarak özel ağaçlandırmaya uygun olmayan yerlerde saha bütünlüğünü sağlamak ve biyolojik çeşitliliği korumak maksadıyla tıbbi, aromatik, soğanlı ve yumrulu bitkilerin yetiştirilmesine izin verilebilir.

g) Devlet ormanı sayılan yerlerde; tesis edilen özel ağaçlandırma sahalarında erozyonun önlenmesi, toprağın korunması ve ıslah edilmesi, toprağın bitki besin elementleri bakımından zenginleştirilerek verim gücünün arttırılması gayesi ile fidan aralarında kapalılık teşekkül edinceye kadar otsu bitkilerin yetiştirilmesine izin verilebilir.

ğ) Hazine arazilerinde ve sahipli arazilerde odun ve odun dışı orman ürünü veren orman ağaç, ağaççık ve flora türleri ile saf veya karışık yapılacak özel ağaçlandırma çalışmalarına izin verilebileceği gibi, bu türlerle yapılan ağaçlandırmaların altında projesinde belirtilmesi kaydıyla; tıbbi, aromatik, yumrulu ve soğanlı bitkiler ile her türlü tarım ürünlerinin yetiştirilmesine izin verilebilir.

Özel imar-ihya tesisinde uyulacak esaslar

MADDE 18 – 

(1) İmar-ihya amacıyla talepte bulunan gerçek ve tüzel kişilere; bozuk orman alanlarında, hazine arazilerinde ve sahipli arazilerde canlandırma kesimi, aşılama, boşlukların uygun türlerle ekim veya dikim yoluyla doldurularak verimli hale dönüştürülmesine izin verilebilir.

(2) Bozuk veya verimsiz orman alanlarında mevcut türlerden gerekenler korunur, aşılanır, orman içi boşluk alanlar, bölgede tabii olarak yetişen türlerle ekim, dikim ve aşılama suretiyle imar-ihya edilerek doldurulabilir.

Özel orman fidanlığı tesisinde uyulacak esaslar

MADDE 19 – 

(1) Özel orman fidanlığı kurmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; 31/7/2016 tarihli ve 29787 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Orman Bitkisi Tohumlukları Piyasasında Yetkilendirme, Denetleme ve Orman Bitki Pasaportu Yönetmeliğine göre kayıt sertifikası almak ve diğer koşulları sağlamak suretiyle;

a) Hazine arazilerinde, Milli Emlak Genel Müdürlüğünün mevzuatına göre,

b) Sahipli arazilerde, tapu kayıt belgesi, tapu sınırlarının gösterildiği koordinatlı belge ve saha kiralanmış ise noter onaylı kira sözleşmesi dilekçeye eklenerek fiziki veya e-devlet üzerinden fidanlık müdürlüğüne, fidanlık müdürlüğünün olmadığı yerlerde işletme müdürlüğüne, müracaat yaparlar.

(2) Hazine ve sahipli arazilerde müracaattan sonra, özel fidanlık uygulama projesi Genel Müdürlükçe belirlenen proje dispozisyonuna uygun olarak ormancılık büroları tarafından düzenlenir. Fidanlık müdürlüğünce, fidanlık müdürlüğünün olmadığı yerlerde işletme müdürlüğünce yapılan inceleme sonucunda uygun görülmesi halinde, uygulama projesi bölge müdürlüğünce onaylanır. Onaylanan projenin bir nüshası bilgi için Genel Müdürlüğe gönderilir.

(3) Özel orman fidanlıklarının kurulacağı alan büyüklükleri Genel Müdürlükçe belirlenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İnşa Edilebilecek Tesisler ile İzleme ve Denetim

Özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahalarında inşa edilebilecek tesisler

MADDE 20 – 

(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre tesis edilen sahalarda uygulama projesinde belirtilmesi şartıyla;

a) Mülkiyeti Hazineye ait olan özel ağaçlandırma ve özel imar ihya sahalarında Milli Emlak Genel Müdürlüğünce bu maksatla çıkarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde tesis yapılabilir.

b) Sahipli arazilerde 30 dekar ve üzeri büyüklükteki özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahalarında proje sahası yatay alanının % 6’sına kadar yapılaşma izni verilebilir. Sahipli arazilerde 30 dekarın altındaki özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahalarında 10 uncu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen alt sınıra kadar yapılaşma izni verilebilir. Söz konusu sahanın kredi ödemesi yapılmış sahalardan olması durumunda, yapılaşmaya konu edilen alan miktarına tekabül eden kredi bedeli yasal faiziyle birlikte geri alınır.

c) Devlet ormanlarında tesis edilen özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahalarında; üretim, işleme, bakım ve koruma amaçlı konteyner, karavan, prefabrik bekçi evi, taşınabilir tuvalet, hangar-depo, su deposu, sulama ve yangın havuzu, su isale hattı, su kuyusu, don kırıcı tesisler, elektrik tesisleri ve B tipi tali orman yolu yapılmasına izin verilebilir.

Uygulama, izleme ve denetim

MADDE 21 – 

(1) Devlet ormanlarında ve sahipli arazilerde, işletme müdürlüğü tarafından, projenin onaylanmasından sonra ilgiliye tebligat yapılarak tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde, taahhüt senedinin işletme müdürlüğüne verilmesi istenir. Devlet ormanlarında ve hazine arazilerinde saha tesliminden sonra, sahipli arazilerde de taahhüt senedinin işletme müdürlüğüne tesliminden sonra 90 gün içerisinde işe başlanır.

(2) Özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarında onaylı uygulama projesindeki iş programına uyulması esastır. İş programı revizyonu; mücbir sebeplerden ve sahanın geç teslim edilmesi nedeniyle işin yetişme imkânının olmadığı hallerde yapılır.

(3) İşletme müdürlüğü tarafından kurulan ve en az 3 teknik elemandan oluşan denetim komisyonu veya serbest ormancılık bürolarınca oluşturulan 3 orman mühendisi tarafından tüm sahalar yılda en az bir defa kontrol edilerek, Genel Müdürlükçe belirlenen örnek dispozisyona göre düzenlenecek uygulama izleme cetveli her yılın sonunda bölge müdürlüğüne gönderilir.

(4) Bu Yönetmelik hükümlerine veya taahhüt senedine veya onaylı uygulama projesinde belirtilen teknik esaslara ve iş programına uygun hareket etmediği tespit edilenler, işletme müdürlüğünce uygun görülen süre sonuna kadar eksikliklerin giderilmesi hususunda yazılı olarak ikaz edilir. İkazın gereğinin, mücbir sebepler dışında verilen süre içinde yerine getirilmesi zorunludur. Bu süre amaç dışı kullanımlarda 30 günü, diğer durumlarda 6 ayı geçemez.

(5) Özel ağaçlandırma, özel fidanlık ve özel imar-ihya tesisi çalışmalarına ilişkin teknik esaslar ilgili mevzuata aykırı olamaz.

İzin ve proje iptali

MADDE 22 – 

(1) Devlet ormanı ve sahipli arazilerde uygulama projesinin onaylandığının ilgiliye tebliğ tarihinden itibaren en geç 30 gün içerisinde taahhütnameyi işletme müdürlüğüne teslim etmeyen gerçek ve tüzel kişilerin saha izni/kira sözleşmesi ve uygulama projesi iptal edilir.

(2) Devlet ormanlarında ve hazine arazilerinde saha tesliminden sonra, sahipli arazilerde de taahhüt senedinin işletme müdürlüğüne tesliminden sonra, 90 gün içerisinde işe başlamayan, gerçek ve tüzel kişilerin saha izni/kira sözleşmesi ve uygulama projesi iptal edilir.

(3) Uygulama esnasında onaylı uygulama projesinde belirtilen teknik esaslara uygun hareket etmediği tespit edilenler, işletme müdürlüğünce uygun görülen süre sonuna kadar eksikliklerin giderilmesi hususunda yazılı olarak ikaz edilir. Bu süre 6 ayı geçemez. İkazın gereğini mücbir sebepler dışında verilen süre içinde yerine getirmeyenlerin, saha izni/kira sözleşmesi ve uygulama projesi iptal edilir.

(4) Amaç dışı kullanımın tespit edildiği durumlarda idarece verilen 30 günlük süre sonunda ikazın gereğini yerine getirmeyenlerin, saha izni/kira sözleşmesi ve uygulama projesi iptal edilir.

(5) Devlet ormanlarındaki özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahaları için yatırılması gereken yıllık arazi kullanım bedeli her yıl ekim ayı sonuna kadar proje sahibince defaten ödenir. Yıllık arazi kullanım bedelini iki yıl üst üste yatırmayan proje sahiplerinin uygulama proje ve saha izni iptal edilir.

ALTINCI BÖLÜM

Planlama, Faydalanma, Hibe ve Kredilendirme Esasları ile Suçların Takibi

Planlama ve faydalanma esasları

MADDE 23 – 

(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre odun üretimi maksadıyla tesis edilen özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahaları, Ekosistem Tabanlı Fonksiyonel Orman Amenajman Planlarının Düzenlenmesine Ait Usul ve Esaslara uygun olarak ormancılık bürolarının tanzim edeceği faydalanmayı esas alan amenajman planlarına göre işletilir. Özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahalarında amenajman planları, kapalılığın teşekkülünden sonra sahipleri tarafından ormancılık bürolarına tanzim ettirilir.

(2) Özel orman fidanlıklarında üretilen fidanlar ile özel ağaçlandırma ve özel imar ihya sahalarından elde edilen her türlü orman ürünü hak sahibi tarafından değerlendirilir.

(3) Odun üretimi maksadı dışındaki özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahalarına ait planlama ve faydalanma esasları uygulama projesinde belirtilir.

Hibe ve kredilendirme esasları

MADDE 24 – 

(1) Özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel orman fidanlıkları için talep halinde, 11/1/2017 tarihli ve 29945 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Yönetmelik esaslarına göre hibe ve kredi verilebilir.

Özel ağaçlandırma sahalarının devredilmesi, sahaya ortak alınması ve mirasçılara intikali

MADDE 25 – 

(1) Özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel fidanlık kurulması gayesiyle verilen izinler devredilebilir veya ortak alınabilir.

(2) İznin devredilmesi veya ortak alınması aşağıda belirtilen şartlara göre yapılır.

a) İzin sahibi birden fazla gerçek ve/veya tüzel kişi ise; saha tesliminden sonra ortaklar birbirlerine devir yapabilirler.

b) İzin sahibi, saha teslimi yapıldıktan sonra ortak alabilir. Alınan bu ortağa sahanın devredilebilmesi için ilk saha tesliminden itibaren 2 yıl geçmesi ve sahanın başarılı olması şartı aranır.

c) İzin sahibi tarafından iznin üçüncü şahıslara devredilebilmesi için ilk saha tesliminden itibaren 3 yıl geçmesi ve sahanın başarılı olması şartı aranır.

(3) İzin sahibi gerçek ve tüzel kişiler tarafından devir talebinde veya ortak alınması talebinde bulunulması halinde;

a) Devir almak isteyen veya ortak olmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin noter onaylı dilekçeleri ile devretmek isteyen veya ortak almak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin noter onaylı dilekçeleri,

b) Devir almak isteyen veya ortak olmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerden alınacak noter onaylı taahhüt senedi ile hibe veya kredi kullanılmış ise kullanılan kredi miktarı kadar borç senedi veya hibe taahhüt senedi ya da gayrimenkul ipoteği,

ile işletme müdürlüğüne müracaat edilir.

(4) İşletme müdürlüğünce devir veya ortaklık talebinin uygun görülmesi halinde ormanlık alanlardaki devir veya ortaklık talepleri bölge müdürlüğüne, hazine arazilerindeki devir veya ortaklık talepleri Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık taşra birimine belgeleriyle birlikte gönderilir.

(5) Ormanlık alanlardaki devir talepleri Genel Müdürlükçe, hazine arazilerindeki devir talepleri de Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlıkça değerlendirilir. Değerlendirme neticesinde Genel Müdürlük tarafından uygun görülen devir oluru ile Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık taşra birimi tarafından uygun görülen devire göre düzenlenen kira sözleşmesi ilgili işletme müdürlüğüne gönderilir.

(6) İşletme müdürlüğü tarafından devir veya ortaklık olurlarına göre projelerin ilgili sahifeleri revize edilerek, revize edilen kısımların birer sureti sahanın mülkiyetine göre bölge müdürlüğüne veya Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık taşra birimine gönderilir.

(7) Kamu kurum ve kuruluşlarına, özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya maksadıyla izin verilen sahalar orman idaresi haricindeki gerçek ve tüzel kişilere devredilemez ve bu sahalara ortak alınamaz. Orman idaresine devri yapılacak sahanın Hazine arazisi olması halinde Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlığın ilgili mevzuatına göre işlem yapılır.

(8) Bu Yönetmelik veya mülga ağaçlandırma yönetmelikleri kapsamında özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya gayesi ile köy ve belde tüzel kişiliklerine izin verilen sahalar, bu maddenin ikinci fıkrasındaki (a), (b) ve (c) bentlerine bağlı kalınmaksızın gerçek veya tüzel kişilere devredilebilir, bu sahalara ortak alınabilir. Ayrıca bu sahalar, köy ve belde tüzel kişiliklerinin talepleri ve idarenin uygun görmesi halinde orman idaresine de devredilebilir. Ancak bu sahalardan köy ve belde tüzel kişiliklerine Hazineden tahsis edilmiş olanlar Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlığın uygun görüşlerini müteakip Orman Genel Müdürlüğü adına tahsis edilir.

(9) Özel ağaçlandırma sahaları bölünerek ortaklara veya üçüncü şahıslara devredilemez. Ortaklar tüm sahadan müştereken sorumludurlar.

(10) Devlet ormanlarında izin, hazine arazilerinde kira sözleşmesi ve sahipli arazilerde proje sahibinin ölümü halinde saha izni/kira sözleşmesi/proje sahibinin hakları ve yükümlülükleri, mirasçılık belgesinde belirtilen mirasçılara devredilebilir.

(11) İşletme müdürlüğüne ölüm halinin resmi belgelerle bildirilmesinden sonra işletme müdürlüğünce mirasçılık belgesinde belirtilen mirasçılara yapılacak tebligatlarda;

a) Özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel fidanlık saha izni/kira sözleşmesi/projesinin tüm mirasçılarca ya da diğer mirasçıların noter onaylı vekâletini alan bir ya da birden fazla mirasçı tarafından devam ettirilebileceği,

b) Bir veya birden fazla mirasçının bu hakkından feragat ederek talipli olan diğer mirasçılara bu hakkını devretmesinin mümkün olabileceği,

c) Mirasçılardan hiçbirinin özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel fidanlık saha izni/kira sözleşmesi/projesini devam ettirmeye talipli olmaması halinde saha izni/kira sözleşmesi/projesi ve yapılmışsa kredi tahsisi iptal edilerek, verilen kredinin yasal faizi ile birlikte mirasçılardan tahsil edileceği,

hususları belirtilir.

(12) Devir almayı talep eden mirasçı veya mirasçılar;

a) Devir ile ilgili talep dilekçesi,

b) Noter onaylı taahhüt senedi,

c) Kredi kullandırılmış ise kullandırılan krediye karşılık borç senedi veya gayrimenkul ipoteği,

ile işletme müdürlüğüne müracaat ederler.

(13) Devir talebinin uygun görülmesi halinde işletme müdürlüğünce bu maddede belirtilen belgeler, ilgisine göre bölge müdürlüğüne, defterdarlığa veya mal müdürlüğüne gönderilir. Ormanlık alanlardaki devir talepleri Genel Müdürlükçe, hazine arazilerindeki devir talepleri de Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlıkça değerlendirilir. Değerlendirilme neticesinde Genel Müdürlük tarafından uygun görülen devir oluru ile Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlık taşra birimi tarafından uygun görülen devire göre düzenlenen kira sözleşmesi ilgili işletme müdürlüğüne gönderilir. Sahipli arazilerde ise mirasçılara devir işlemleri yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde işletme müdürlüğünce değerlendirilip sonuçlandırılır.

(14) Bu Yönetmelik hükümlerine göre, orman köyü nüfusuna kayıtlı olup da o köyde ikamet eden gerçek kişiler, bulunduğu köy mülki hudutları içerisindeki Devlet ormanlarında yapmış oldukları özel ağaçlandırma veya özel imar ihya sahalarını sadece ilgili orman köyü nüfusuna kayıtlı olup en az bir yıl süreyle o köyde ikamet eden kişilere devredebileceği gibi aynı şartları taşıyan kişileri bu sahalara ortak alabilir.

Suçların takibi

MADDE 26 – 

(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre ağaçlandırılan, imar-ihya, rehabilitasyon, erozyon ve sel kontrolü, çığ ve heyelanların önlenmesi, mera ve tohum ıslahı çalışması yapılan sahalarda işlenen orman suçlarının takibi 6831 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 27 – 

(1) 23/8/2012 tarihli ve 28390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağaçlandırma Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Müracaatlar

GEÇİCİ MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce 23/8/2012 tarihli ve 28390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağaçlandırma Yönetmeliği hükümlerine göre hak sahipliği tespit edilen müracaatların iş ve işlemleri bu Yönetmelik hükümlerine göre devam ettirilir.

Yürürlük

MADDE 28 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 29 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Orman Genel Müdürü yürütür.

Mert Akgün Yönetmelikler

GENEL AYDINLATMA YÖNETMELİĞİ

Resmî Gazete Tarihi: 27.07.2013 Resmî Gazete Sayısı: 28720

GENEL AYDINLATMA YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, genel aydınlatma yükümlülüğüne ilişkin görev ve sorumlulukların belirlenmesidir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik; genel aydınlatma tüketimlerinin ölçülmesine ilişkin teknik esaslar ile ödemeye, kesinti yapılmasına, uygulamaya, denetime ve aydınlatma komisyonunun oluşturulması ve çalışmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun geçici 6 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4  –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Alt geçit: Karayolunun diğer bir karayolu veya demiryolunu alttan geçmesini sağlayan yapıyı,

b) Aydınlatma komisyonu: İlgili ilin valisi veya valisi tarafından görevlendirilen vali yardımcısının başkanlığında TEDAŞ, dağıtım şirketi,  ilgili belediye ve/veya il özel idaresi temsilcilerinden oluşan heyeti,

c) Aydınlatma tesisi: Aydınlatmaya ait ölçüm ve kumanda devresinden itibaren (sayaç dahil) direk, armatür ve diğer ekipmanları ihtiva eden tesisi,

ç) Bağlantı noktası: Belediye, il özel idaresi veya ilgili kamu kuruluşunun genel aydınlatmaya ilişkin bağlantı anlaşmaları uyarınca dağıtım sistemine bağlandıkları saha veya irtibat noktasını,

d) Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,

e) Bulvar: Yerleşim yeri içindeki geniş, trafikte gidiş geliş yönleri ayrılmış caddeyi,

f) Cadde: Yerleşim yeri içindeki geniş ve uzunca sokağı,

g) Çıkmaz sokak: Girişi ve çıkışı aynı olan sokağı,

ğ) EPDK: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,

h) (Mülga: RG-20/4/2018-30397)

ı) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Genel aydınlatma: Otoyollar ve özelleştirilmiş erişme kontrollü karayolları hariç, kamunun genel kullanımına yönelik bulvar, cadde, sokak, çıkmaz sokak, yürüyüş yolu, alt-üst geçit, yaya alt-üst geçidi, köprü, meydan ve yaya geçidi gibi yerler ve mevcut genel aydınlatma tesisi güzergâhında yer alan yerlerin kullanılmasına hizmet eden ve bunların devamı niteliğindeki yerler ile halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, tarihî ve ören yerlerinin aydınlatılması ile trafik sinyalizasyonunu,

i) İlbank: İller Bankası Anonim Şirketini,

j) Karayolu: Trafik için, kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanları,

k) Kavşak: İki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya birleşmesi ile oluşan ortak alanı,

l)  Köprü: Akarsu, yol, demiryolu ve benzeri engelleri geçmek için yapılan, yayaların ve/veya araçların üzerinden geçtiği sanat yapılarını,

m) Meydan: Yerleşim yerlerinde caddelerin veya büyük yolların, bulvarların birleştiği geniş alanları,

n) OSOS: Otomatik Sayaç Okuma Sistemlerini,

o) Otoyol (Erişme kontrollü karayolu): Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak, izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayolunu,

ö) Park ve bahçe: Yerleşim alanı içerisinde aktif yeşil alan olarak ayrılan bölgelerde kamu tarafından doğal yaşamı korumak için veya insanların gezmesi, eğlenmesi veya dinlenmesi amacıyla kullanılmak üzere, yeşil alan, yürüyüş yolu gibi ayrılmış ve ticari faaliyette bulunulmayan alanları,

p) (Mülga: RG-20/4/2018-30397)

r) Sokak: Bir veya iki tarafına binaların sıralandığı, yayaların ve/veya araçların geçmesi için ayrılan, başı ve sonu belirli bir yolu,

s) Tarihi ve ören yerleri: Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununda tanımı yapılan, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğüne bağlı, tarih öncesinden günümüze kadar gelen tarihsel, arkeolojik, sanatsal ve benzeri, kısmen inşa edilmiş ticari faaliyette bulunulmayan alanları,

ş) (Mülga: RG-20/4/2018-30397)

t) Trafik sinyalizasyonu: Trafiğin güvenle akışını ve yönetimini sağlamak, araçların ve yayaların yolu sırayla kullanımlarını düzenlemek amacıyla tesis edilen lambalı, ışıklı veya sesli, sabit ya da hareketli sistemleri,

u)  Üst geçit: Karayolunun, diğer bir karayolu veya demiryolunu üstten geçmesini sağlayan yapıyı,

ü) Yaya geçidi: Taşıt yolunda,  yayaların güvenli geçebilmelerini sağlamak üzere, trafik işaretleriyle belirlenmiş alanı,

v) Yerleşim yeri: İl, ilçe, kasaba, köy, mezra veya bunların bağlısı gibi, sürekli veya geçici olarak ikamet edilen, kamunun genel kullanımına açık yol, su, elektrik, ulaşım, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi hizmetlerden istifade edilen yerler ile bu yerlerin etrafında belirli mesafelerdeki bölgeyi,

y) Yürüyüş yolu: Park ve bahçeler tanımının dışında kalan, halkın genel kullanımına yönelik veya halkın yürümesi için tahsis edilen yolları,

z) (Ek: RG-20/4/2018-30397) Süs aydınlatma: Genel aydınlatma hat veya tesislerinden beslenen ancak genel aydınlatma kapsamında bulunmayan ve genel aydınlatma amacından çok süs amaçlı yapılan ışıklı reklam, logo veya ilan panosu gibi her türlü aydınlatmalar,

aa) (Ek: RG-20/4/2018-30397) Yaya alt geçidi: Yayaların karayolu veya demiryolunu alttan geçmesini sağlayan yapıyı,

bb) (Ek: RG-20/4/2018-30397) Yaya üst geçidi: Yayaların karayolu veya demiryolunu üstten geçmesini sağlayan yapıyı

ifade eder.

(2) Bu Yönetmelikte geçen diğer ifade ve kısaltmalar, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan ikincil mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Aydınlatma Yükümlülüğü, Genel Aydınlatma Tasarımı,

Standartlar ve Bağlantı Yükümlülüğü

Genel aydınlatma yükümlülüğü

MADDE 5 –

(1) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Dağıtım şirketi; dağıtım bölgesindeki yerleşim yerlerinde bulunan, otoyollar ve özelleştirilmiş erişme kontrollü karayolları hariç, kamunun genel kullanımına yönelik bulvar, cadde, sokak, köprü, meydan, kavşak, yürüyüş yolu ve yaya geçidi aydınlatmasından ve bunlara ait gerekli aydınlatma ve ölçüm sistemlerinin tesis edilmesi ve işletilmesinden sorumludur. Bu sorumluluk, imar planlarında bulvar, cadde veya çıkmaz sokaklar dâhil, sokak olarak belirlenen meskûn yerlerin tamamını kapsar.

(2) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Otoyollar ve özelleştirilmiş erişme kontrollü karayolları hariç, kamunun genel kullanımına yönelik bulvar, cadde, sokak, çıkmaz sokak, alt-üst geçit, yaya alt-üst geçidi, köprü, meydan, kavşak, yürüyüş yolu ve yaya geçidi gibi yerler ile halkın ücretsiz kullanımına açık ve ticari faaliyette bulunulmayan kamuya ait park, bahçe, tarihî ve ören yerleri gibi halka açık yerlerin aydınlatmaları ile trafik sinyalizasyonu genel aydınlatma kapsamında değerlendirilir ve enerji giderleri genel aydınlatma kapsamında ödenir. Ticari, reklam, ilan ve benzeri amaçlı panoların aydınlatmaları ile süs aydınlatmalar için harcanan enerji genel aydınlatma kapsamında değerlendirilmez.

 (3) Toplu Konut İdaresinin, küçük sanayi sitelerinin, dağıtım lisansı bulunmayan OSB’lerin anahtar teslimi yaptırdığı genel aydınlatma tesisleri ile Karayollarının ve Belediyelerin anahtar teslimi yaptırdığı alt-üst geçit ve köprülü kavşak işlerine ilişkin aydınlatma tesisleri bağlantı anlaşması yapıldıktan sonra mülkiyeti TEDAŞ’a ait olmak üzere ilgili dağıtım şirketine protokol ile iz bedel üzerinden devredilir.

(4) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, yürüyüş yolu, tarihî ve ören yerlerinin aydınlatılması ile alt-üst geçit, yaya alt-üst geçidi ve trafik sinyalizasyonu için gerekli sistemlerin tesisi ve işletilmesi ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına aittir. İlgili kurum ve kuruluşlar tesis edip bakım-onarımını yaptıkları bu tür tesislerin işletme yükümlülüğünü dağıtım şirketine devredebilirler.

(5) Dağıtım lisansı sahibi Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) içerisindeki genel aydınlatma yükümlülüğü OSB tüzel kişiliğine aittir. Dağıtım lisansı bulunmayan OSB’lerin sınırları içerisindeki genel aydınlatma yükümlülüğü dağıtım şirketine aittir.

(6) Güvenlik amacıyla yapılan sınır aydınlatmalarına ait yatırım, işletme ve tüketim giderleri, İçişleri Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.

(7) Toplumun ibadetine açılmış ve ücretsiz girilen ibadethanelere ilişkin aydınlatma tesislerinin yapımı, işletmesi ve giderleri Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından gerçekleştirilir.

(8) Dağıtım şirketleri, sorumluluğu kapsamındaki genel aydınlatma ve ölçme sistemlerinin belirlenmiş standartlara uygunluğunu kontrol eder.  Gerekli ölçme sistemlerinin tesis edilmesinden ve doğru ölçüm yapmasından dağıtım şirketi sorumludur.

(9) Genel aydınlatma kapsamında yapılacak olan halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, tarihî ve ören yerlerinin aydınlatılması ile trafik sinyalizasyonu hariç, genel aydınlatma kapsamında yapılacak olan aydınlatma yatırımları, EPDK tarafından onaylanan yatırım planına uygun olarak aydınlatma komisyonunun vereceği karar çerçevesinde dağıtım şirketince yapılır.

(10) (Ek: RG-20/4/2018-30397) Mevcut genel aydınlatma tesisi güzergâhında yer alan kamunun genel kullanımına yönelik yerlerin kullanılmasına hizmet eden ve bunların devamı niteliğindeki yerler genel aydınlatma kapsamında değerlendirilir.

Genel aydınlatma tasarımı

MADDE 6 –

(1) Kamunun genel kullanımına yönelik bulvar, cadde, sokak, alt-üst geçit, köprü, meydan, kavşak, yürüyüş yolu ve yaya geçidi gibi yerlerin aydınlatılması, aydınlatma sınıflarının seçimi, yol aydınlatması özellikleri ve hesapları ile ölçme işlemleri ilgili mevzuat ve standartlara uygun olarak yapılır.

(2) Genel aydınlatma kapsamındaki halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, tarihî ve ören yerleri ile yürüyüş yolu gibi yerlerdeki mevcut aydınlatma tesisleri ve yeni yapılacak tesislerde, aydınlatma düzeyleri en geç saat 02:00’den sonra yüzde elli oranında düşürülür.

(3)  (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Bu madde kapsamında yapılacak aydınlatmalarda ışık kirliliğine yol açılmaması ve azami enerji tasarrufu sağlanması için bu tesislerin işletilmesinden sorumlu ilgili kuruluşlar tarafından gerekli önlemler alınır.

(4) Dağıtım şirketleri, genel aydınlatma tesislerinin kurulacağı yerlerin tarihi ve kültürel özellikleriyle uyumu için ilgili kurumlarla gerekli koordinasyonu sağlar.

(5)  (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Genel aydınlatmaya ilişkin proje onay ve kabul işlemleri, Bakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği kurum ve kuruluşlarca yapılır.

Standart ve dokümanlar

MADDE 7 –

(1) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Genel aydınlatma tesislerinin tasarımı ve projelendirilmesi, yapım ve montajı, test ve kontrolü, kabulü, işletmeye alınması ve işletilmesi, bakım ve onarımı, tesislerde asgari emniyetin sağlanması ve kullanılacak malzemeler ile ilgili olarak TEDAŞ şartname, tip proje, usul ve esas ve bunun gibi düzenlemelerine uyulması gereklidir. TEDAŞ’ın düzenlemesinin bulunmaması durumunda;

a) Türk Standartları ya da TSE tarafından kabul gören DIN ve benzeri milli standartlar, EN ve benzeri bölgesel standartlar, IEC ile ISO ve benzeri uluslararası standartlar,

b) IEEE ve benzeri uluslararası kabul gören uygulama kodları ve teknik dokümanlar esas alınır.

(2) Standartlarda değişiklik olması halinde, değişiklik getiren standart, uygulanan standardın iptal edilmesi veya yürürlükten kaldırılması halinde ise yeni standart geçerli olur. Projelerde, teknik hesap ve raporlarda, testlerde esas alınan standart ve dokümanların referans numaraları ve adları, belge ve tutanaklarda yer alır.

(3) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Genel aydınlatma tesislerinde hiçbir şekilde, standart dışı malzeme ve ekipman kullanılamaz. Türk Standardı ve TEDAŞ düzenlemesi bulunmayan konularda, ülkemizin şartları ve ilgili uluslararası veya diğer ülkelerin standartları esas alınarak TSE tarafından kabul edilen teknik özelliklere uygunluğunu belirten Kritere Uygunluk Belgesi (TSEK Markası) ya da ürün belgesine sahip olma şartı aranır.

(4) (Mülga: RG-20/4/2018-30397)

Bağlantı yükümlülüğü

MADDE 8 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamında yeni yerlerin aydınlatılması için sorumlu kişilerce, 6 ncı madde hükümleri dikkate alınarak hazırlanan ve onaylanan projelere göre müstakil bağlantı noktası tesis edilir ve ilgisine göre belediye, il özel idaresi veya ilgili kamu kuruluşu ile dağıtım şirketi arasında bağlantı anlaşması yapılır. Tarafların bağlantı anlaşmasını imzalamaktan imtina etmesi durumunda konu aydınlatma komisyonu tarafından çözülür.

(2) Dağıtım şirketi ile ilgisine göre belediye, il özel idaresi veya ilgili kamu kuruluşunun bağlantı anlaşması yapmaması durumunda yeni inşa edilen aydınlatma tesisinin kabulü yapılmaz ve enerji verilmez.

(3) Genel aydınlatma tesisinin bağlantı noktasından, genel aydınlatma amacı dışında enerji verilemez. Ancak, teknik nedenlerle müstakil bağlantı noktası tesis edilemeyen ve genel aydınlatma hat veya tesislerinden beslenen ışıklı reklam veya ilan panosu ve benzerlerine ait aydınlatma giderleri genel aydınlatmaya ilişkin tahakkuk hesaplarına dâhil edilmez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Aydınlatma Komisyonu

Komisyonun oluşumu

MADDE 9 –

(1) Her bir il bazında oluşturulacak aydınlatma komisyonunun başkanı, ilgili ilin valisi veya valisi tarafından görevlendirilecek vali yardımcısıdır. Aydınlatma komisyonu; vali veya vali yardımcısının başkanlığında büyükşehir belediyesinden 2 üye, toplantı gündemine ilişkin olarak ilgili belediyelerden birer üye ile dağıtım şirketinden 1 üye ve TEDAŞ temsilcisinin iştirakiyle oluşur. Büyükşehir belediyesinin bulunmadığı illerde ise vali veya vali yardımcısının başkanlığında, toplantı gündemine ilişkin olarak ilgili belediyelerden birer üye, il özel idaresinden 1 üye ile dağıtım şirketinden 1 üye ve TEDAŞ temsilcisinin iştirakiyle oluşur.

Komisyonun çalışması

MADDE 10 –

(1) Aydınlatma komisyonu; komisyonun toplanması, gündemin oluşturulması, komisyonun çalışması ve karar alınmasına ilişkin usul ve esasları yazılı olarak belirler. Komisyon ayda en az bir kez olmak üzere gereken zamanlarda toplanır.

(2) Komisyon başkanı, genel aydınlatma konularına ilişkin olarak kendisine ulaşan talepleri inceler, uygun bulması halinde gündemi belirleyerek komisyon üyelerini en geç 10  gün içinde toplantıya davet eder. Üyeler, gündeme ilave etmek istedikleri konuları toplantı tarihinden en geç 2 iş günü öncesinde başkana iletirler.

(3) Kararlar, oy çokluğu ile alınır, eşitlik durumunda başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Karara ilişkin toplantı tutanağı 2 nüsha hazırlanır; bir nüshası komisyon başkanınca saklanır, diğer nüsha gereği için ilgili taraflara başkan tarafından imzalanan yazı ekinde gönderilir.

Komisyon kararlarının takibi

MADDE 11 –

(1) Aydınlatma komisyonu tarafından alınan yatırım kararlarının, yatırım planının cari uygulama döneminde gerçekleştirilmesi mümkün değilse, EPDK tarafından aydınlatma yatırımlarına ilişkin olarak il bazında onaylanan yatırım harcama tutarları dikkate alınarak, dağıtım şirketi tarafından takip eden uygulama döneminde yer alması sağlanır.

(2) Aydınlatma komisyonunun aldığı kararlar; takip eden toplantılarda ilgili üyeler tarafından, yapılan işlemlere ilişkin sunulan bilgi, belge ve görüşler çerçevesinde değerlendirilerek izlenir.

(3) Aydınlatma komisyonu kararları dağıtım şirketlerince internet sitesinde duyurulur.

Komisyonun hak ve yükümlülükleri

MADDE 12 –

(1) Genel aydınlatma kapsamında aydınlatma komisyonu;

a) Genel aydınlatma kapsamındaki halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, tarihî ve ören yerleri ile yürüyüş yolu gibi yerlerdeki mevcut aydınlatma tesisleri ve yeni yapılacak tesislerde, aydınlatma düzeylerinin en geç saat 02:00’den sonra yüzde elli oranında düşürülmesi konusunda tereddüt hasıl olduğunda karar alabilir.

b) Genel aydınlatma tesislerinin kurulacağı yerlerin tarihi ve kültürel özellikleriyle uyumu konusunda karar alabilir.

c) Kamu güvenliği çerçevesinde dağıtım şirketinden elektrik kesintisi yapılmasını isteyebilir.

ç) Genel aydınlatmaya ilişkin vatandaşlar ile anket çalışması yapabilir.

d) Dağıtım şirketince genel aydınlatmaya ilişkin yapılacak aydınlatma yatırımları konusunda karar almaya yetkilidir.

e) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Direk dikilmesi uygun olmayan bulvar, cadde, yürüyüş yolu, sokak, çıkmaz sokak, kavşak, alt-üst geçit, köprü, meydan ve yaya geçidi gibi yerlerde aydınlatma şeklini belirlemeye yetkilidir.

f) Mevcut aydınlatma tesis ve tesisatlarından hangilerinin genel aydınlatma kapsamına girdiği ya da tüketim giderlerinin hangi kurum veya kuruluş tarafından karşılanması gerektiği konularında tereddüt hasıl olduğunda karar vermeye yetkilidir.

(2) Aydınlatma komisyonu, bu Yönetmelik kapsamında belirlenen işlemlerin sorunsuz ve eksiksiz yürütülmesi ile ilgili olarak Bakanlığa karşı sorumludur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İnceleme ve Denetim, Aydınlatma Ölçümleri,

Ödemeler ve Dağıtım Şirketlerinin Sorumlulukları

İnceleme ve denetim

MADDE 13 – (Değişik: RG-20/4/2018-30397)

(1) TEDAŞ tarafından; “dağıtım şirketlerince gönderilen faturalardaki tüketim miktarı ve bedellerinin gerçek durumu gösterip göstermediğine, aydınlatılan bölgenin 6446 sayılı Kanunda belirtilen genel aydınlatma bölgelerine dâhil olup olmadığına ilişkin dağıtım şirketleri nezdinde gerekli inceleme ve denetimler yapılır.

(2) İnceleme ve denetimler, 2/12/2017 tarihli ve 30258 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Dağıtım Şirketleri Denetim Yönetmeliği, bu Yönetmelik ile 2/8/2013 tarihli ve 28726 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Aydınlatma Tebliği kapsamında gerçekleştirilir.

Aydınlatma ölçümleri

MADDE 14 –

(1) Genel aydınlatma tüketimleri, ilgili mevzuat uyarınca tesis edilen sayaçlar ve uygun şekilde tesis edilmiş ölçüm sistemleri kurulmak suretiyle ölçülür. Sayaç verilerinin otomatik olarak uzaktan okunabilmesi ve merkezi bir sisteme aktarılmasını sağlayacak gerekli altyapı tesis edilir.

(2) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) İnceleme ve denetimler sırasında bir dağıtım bölgesindeki genel aydınlatma kapsamındaki tüm sayaçlar denetlenebilir.

(3) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Bir günlük yanma periyodunda ölçülüp tutanak altına alınan tüketim miktarları, dağıtım şirketinin değişik illerinden alınan yük profili bilgileri ile hesaplanan çalışma saatine bölünerek ilgili abone için güç değeri bulunur. Fatura dönemindeki genel aydınlatmanın ilgili aya ait toplam devrede bulunma saati, EPDK veya EPİAŞ tarafından onaylanan “Aydınlatma Profilleri”nde belirtilen günlük çalışma saatleri kullanılarak hesaplanır. Yaya ve araçların geçişi için 24 saat kullanılan alt geçitlerde devrede kalma süresi günlük 24 saat olarak alınır. Bulunan günlük çalışma süresi ile %4 tolerans ilave edilen güç değerleri kullanılarak ilgili abonelere ilişkin fatura dönemlerindeki “toplam mümkün olabilecek en yüksek tüketim miktarları” hesaplanır.

(4) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) OSOS tesis edilmiş sistemlerde, OSOS’tan alınan tüketimlerden hesaplanan güç bilgisi kullanılır. Geçmişe yönelik yapılacak inceleme ve denetimlerde de OSOS verileri kullanılır. Şirketin yük profili verilerinden geçmiş dönem fiili çalışma saatleri tespit edilemiyor ise şirketin EPDK veya EPİAŞ tarafından onaylanan ‘Aydınlatma Profillerinde’ günlük çalışma saatleri dikkate alınarak tüketim hesaplanır. OSOS tesis edilmiş sistemlerde ölçümüne ilişkin tereddüt duyulan sayaçlarla ilgili olarak TEDAŞ tarafından; anlık ve/veya çevrimiçi izlenebilen sayaçlarda OSOS verisi,  anlık ve/veya çevrimiçi izlenemeyen sayaçlarda ise üçüncü fıkrada belirtilen metoda göre hesaplanan güç bilgisi kullanılır.

(5) (Ek: RG-20/4/2018-30397) İlgili abonelere ait hesaplanan en yüksek tüketim miktarları, inceleme ve denetime konu yıla ait talep edilen toplam tüketim miktarı ile karşılaştırılır. Talep edilen toplam tüketim miktarının en yüksek tüketim miktarlarından yüksek olması durumunda, en yüksek tüketim miktarlarını aşan kısmı “Bakanlıkça geri tahsil edilecek bedeller” listesine eklenir. En yüksek tüketim miktarlarından düşük olması durumunda ise fatura değeri esas alınır.

Ödeme bildirimi ve ölçüme ilişkin hatalar

MADDE 15 –

(1) Hatalı sayaç okunması, yanlış tarife veya yanlış çarpım faktörü uygulanması, tüketim miktarı ve/veya bedelinin hatalı hesaplanması ya da mükerrer ödeme bildirimi düzenlenmesi gibi ödeme bildirimine ilişkin hatalar, doğruluğunu ispatlayıcı belgelerle birlikte TEDAŞ’a gönderilir. Doğru tutarları yansıtacak şekilde yeniden düzenlenen faturalar bir sonraki ödeme döneminde dikkate alınır.

(2) Sayacın, herhangi bir nedenle tüketim kaydetmediğinin veya hatalı tüketim kaydettiğinin tespiti halinde; varsa aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketimleri dikkate alınarak, yoksa, sayaç çalışır duruma getirildikten sonraki ilk iki tüketim dönemine ait tüketimlerinin ortalaması alınarak geçmiş dönem tüketimleri hesaplanır ve tahakkuk ettirilir. (Ek ibare: RG-20/4/2018-30397) Bu tahakkuklar geriye dönük olarak 12 (on iki) ayı geçemez. Son 12 (on iki) ay içerisinde yapılmış olan tespitler dikkate alınır.

(3) (Mülga: RG-20/4/2018-30397)

(4) Bu madde kapsamında tespit edilen eksik veya fazla tahakkuklara ilişkin tahsilatlar 19 uncu maddede belirtilen usullere göre gerçekleştirilir.

Diğer aydınlatma tüketimleri

MADDE 16 –

(1) Teknik nedenlerle müstakil bağlantı noktası tesis edilemeyen ve genel aydınlatma hat veya tesislerinden beslenen ancak genel aydınlatma kapsamında bulunmayan ışıklı reklam veya ilan panosu, (Değişik ibare: RG-20/4/2018-30397) süs aydınlatması ve benzeri yerlerin tüketim miktarları EK-1’e uygun olarak tespit edilir ve genel aydınlatma tahakkuk hesaplarına dâhil edilmez. Bu tür tesislerin bağlantı yerleri, gücü, başlangıç ve bitiş tarihleri dağıtım şirketlerine bildirilir.

Ödeme bilgisi

MADDE 17 –

(1) Genel aydınlatma kapsamında tanımlanan yerlere ilişkin aydınlatma bedellerinin iller bazında belediye ve il özel idare bilgilerini içerecek şekilde her fatura tahakkuk dönemi için dağıtım şirketlerine ödenmesi ile,

(2) Bu amaçla belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri payından yapılacak kesinti ve il özel idareleri payından yapılacak kesintiye ilişkin işlemler

Bakanlık tarafından hazırlanacak tebliğ ile belirlenir.

Yapılacak ödemeler

MADDE 18 –

(1) Genel aydınlatma kapsamında tanımlanan yerlere ilişkin tüketim giderlerinin ödemesi, 6446 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre yapılır. Bakanlık tarafından ödenmesi gereken tutar her yıl Bütçe Kanununa bu amaç için konulan ödenekten karşılanır.

(2) TEDAŞ, dağıtım şirketleri tarafından genel aydınlatma kapsamında kendisine gönderilen fatura icmallerinin aylık bazda kontrollerini yaparak Bakanlığa bildirir. Bakanlık; genel aydınlatma giderleri için büyükşehir belediyeleri, diğer belediyeler ile il özel idarelerinin genel bütçe vergi gelirlerinden aldıkları paylardan yapılacak kesintileri, Bakanlığa hizmet veren Merkez Saymanlığına yatırılmak üzere ilgisine göre (Değişik ibare: RG-3/12/2019-30967) Hazine ve Maliye Bakanlığına veya İller Bankası Genel Müdürlüğüne bildirir.

(3) Genel aydınlatma kapsamında yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından tebliğ ile düzenlenir. Bakanlık; gerekli durumlarda genelgeler yayımlayarak, tebliğin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri giderir ya da uygulamanın gerektirdiği ilave usul ve esaslar belirleyebilir.

(4) (Ek: RG-20/4/2018-30397) Genel aydınlatma sayaçlarına ilişkin olarak TEDAŞ tarafından anlık ve/veya çevrimiçi izlenemeyen sayaçların tüketim giderlerinin ödemesi yapılmaz.

Fazla ödeme tutarları

MADDE 19 –

(1) TEDAŞ, belirli dönemler itibarıyla dağıtım şirketleri tarafından gönderilen faturalardaki tüketim miktarı ve bedellerinin gerçek durumu gösterip göstermediğine ilişkin olarak dağıtım şirketleri nezdinde gerekli denetimleri yapar.

(2) Yapılan denetimler sonucunda dağıtım şirketine fazla ödeme yapıldığının tespit edilmesi halinde,  TEDAŞ hatalı fatura, düzeltilmiş fatura ve hata gerekçesini Bakanlığa bildirir.

(3) TEDAŞ tarafından bildirilen fazla yapılan ödeme tutarı, ödemenin yapıldığı tarih ile geri alındığı tarih arasında geçen süreye 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranı dikkate alınarak hesaplanan faiz ile birlikte ilgili dağıtım şirketinin cari dönem alacaklarından mahsup edilir.

Uzaktan okuma

MADDE 20 – (Değişik: RG-20/4/2018-30397)

 (1) Genel aydınlatma tesislerine ilişkin olarak otomatik sayaç okuma sistemi (OSOS), dağıtım şirketlerince tesis edilir ve işletilir. Kullanılacak sayaçlar, yük profili alma özelliğine sahip ve OSOS uyumlu (Mülga ibare: RG-6/2/2020-31031) (…) olmalıdır. Bu işlemler ile genel aydınlatma sayaçlarının tamamının uzaktan okuma kapsamına alınması, dağıtım şirketlerince gerçekleştirilir.

(2) OSOS kapsamında tesis edilecek sayaçlara TEDAŞ’a uzaktan erişim yetkisi verilir. Bu kapsamda dağıtım şirketleri, sayaç üzerinden alınan verilerin (yük profili, tüketim değerleri, kesinti bilgileri, sayaç bilgileri ve benzeri) anlık ve/veya çevrimiçi olarak izlenmesinden sorumludur.

Dağıtım şirketlerinin sorumluluğu

MADDE 21 –

(1) Dağıtım şirketleri; tüm genel aydınlatma abonelerinin işletme kodu, abone numarası, abone adı, abone adresi, sayaç numarası, hesaplanmış (Ek ibare: RG-20/4/2018-30397) güç  (Mülga ibare: RG-20/4/2018-30397) (…) değerlerini ve sayaca ilişkin ölçü devresinin çarpan bilgisini ve aboneye ilişkin ilgili belediye veya il özel idaresi ile bağlantı anlaşması yapılıp yapılmadığı hususlarını içeren ve şekil şartları tebliğde belirtilen güç bilgileri tablosunu TEDAŞ’a iletirler. TEDAŞ, gönderilen bilgilerin gerçek durumu gösterip göstermediğine ilişkin olarak dağıtım şirketleri nezdinde gerekli denetimleri yapar.

(2) Dağıtım şirketi tarafından düzenlenen güç bilgileri tablosu; ilgili belediyeler, il özel idaresi ve dağıtım şirketi yetkilileri tarafından onaylanır. Genel aydınlatma giderlerine ilişkin olarak dağıtım şirketleri tarafından düzenlenecek aylık faturaların TEDAŞ tarafından kontrolünde onaylı güç bilgileri tablosu esas alınır.

(3) Bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen belgelerin veya verilen bilgilerin yanlış, eksik veya yanıltıcı olarak verildiğinin ve buna istinaden genel aydınlatma bedeli ödemesinin yapıldığının tespit edilmesi halinde, ödenen tutar, dağıtım şirketlerinden, Bakanlıkça yapılan ödeme tarihinden geri ödeme tarihine kadar geçen süre için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranı dikkate alınarak hesaplanan faiz uygulanarak tahsil ve/veya mahsup edilerek geri alınır ve ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli işlemler tesis edilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Kesinti yapılabilecek haller

MADDE 22 –

(1) Aşağıdaki haller dışında kamunun genel kullanımına yönelik bulvar, cadde, sokak, (Ek ibare: RG-20/4/2018-30397) çıkmaz sokak, yürüyüş yolu alt-üst geçit, (Ek ibare: RG-20/4/2018-30397) yaya alt-üst geçidi, köprü, meydan ve yaya geçidi gibi yerlerin aydınlatılması kesintisiz sürdürülür:

a) Arıza, yenileme ve genişletme durumları,

b) Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde tanımlanan mücbir sebep halleri,

c) Kamu güvenliği çerçevesinde mahallin en büyük mülki amirinin ve/veya aydınlatma komisyonunun isteği,

ç) Türkiye Elektrik İletim A.Ş. tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde istenecek talep kontrolü,

d) Can ve mal güvenliğini ilgilendiren durumlar.

(2) İlgili belediye veya il özel idaresinin bağlantı anlaşması imzalamaması, devir ve benzeri yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde, aydınlatma komisyonu kararı veya Bakanlık görüşü kapsamında dağıtım şirketi tarafından elektrik enerjisi kesilebilir.

İhbar ve şikayet mekanizması tesisi ve işletilmesi

MADDE 23 –

(1) TEDAŞ, kurumsal internet sitesinde genel aydınlatma uygulamasına ilişkin olarak vatandaş ihbar, şikayet ve önerilerinin iletilmesine olanak sağlayan bir düzenleme yapar. Söz konusu internet sitesine ulaşan ihbar, şikayet ve öneriler (Ek ibare: RG-20/4/2018-30397) bu Yönetmelikte belirlenen süreler dikkate alınarak (Mülga ibare: RG-20/4/2018-30397) (…) dağıtım şirketlerince sonuçlandırılır. Sonuçlandırılamayan başvuruların gerekçeleri ile birlikte eş zamanlı olarak EPDK ve Bakanlığa iletilmesini sağlayacak bir bilişim altyapısı tesis eder.

(2) TEDAŞ söz konusu ihbar, şikayet ve önerileri yapacağı inceleme ve denetimlerde göz önünde bulundurur.

(3) Dağıtım şirketleri kurumsal internet sitelerinde genel aydınlatmaya ilişkin ihbar, şikayet ve önerilerin kendilerine iletileceği özel bir modüle yer verir. TEDAŞ’a söz konusu modüle erişim yetkisi verilir.

(4) Dağıtım şirketleri, kendilerine ulaşan ihbar, şikayet ve önerilere yönelik olarak gerçekleştirdiği işlemleri her üç ayda bir TEDAŞ, EPDK ve Bakanlığa raporlar.

Uyuşmazlıklar

MADDE 24 – (Değişik: RG-20/4/2018-30397)

(1) Genel aydınlatma kapsamındaki tesislere ilişkin uyuşmazlıklar,  aydınlatma komisyonunca çözüme kavuşturulur. Çözüme ulaşılamayan durumlarda, nihai kararı Bakanlık verir.

Çalışmayan Armatürler

MADDE 25 – (Ek: RG-20/4/2018-30397)

(1) TEDAŞ, şirketler bünyesinde yanmayan armatürlerin kontrolü amaçlı denetimler yapar. Denetimlerde tespit edilen yanmayan, yerinde olmayan armatür ve/veya önceden mevcut olan direklere ilişkin eksiklikler, TEDAŞ tarafından belirlenerek söz konusu eksikliklerin giderilmesi için ilgili dağıtım şirketine bildirilir.

(2) Yanmayan, yerinde olmayan armatür ve/veya önceden mevcut olan direklere ilişkin eksiklikler; TEDAŞ tarafından veya fotoğraflı olan ihbar ve şikâyetler yoluyla tespit edilir. Tespit edilen bu eksiklikler ilgili şirketlere elektronik, mail, yazı ve bunun gibi yollarla bildirilir.

(3) İmar alanı içinde; yeraltı kablo tamiratı, direk montajı, komple pano değişimi gerektiren arızalar 72 saat içinde, diğer tüm arızalar 24 saat içerisinde giderilmelidir. Bu süreler imar alanı dışı için iki katı olarak uygulanır.

(4) Tespit edilen eksikliklerin, süresi içerisinde giderilmediği TEDAŞ tarafından veya fotoğraflı olarak tespit edilir. Yapılan bu tespitler, TEDAŞ tarafından Bakanlığa rapor edilir.

(5) Gerek görülmesi halinde bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar TEDAŞ tarafından belirlenir.

(6) Üçüncü fıkra kapsamında belirtilen süreler içerisinde ilgili dağıtım şirketleri tarafından eksikliklerin giderilememesi durumunda 6446 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin sekizinci fıkrası hükümleri uygulanır.

Aydınlatma tesislerinin devri

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) (Değişik: RG-20/4/2018-30397) Belediyeler, il özel idareleri, Karayolları, küçük sanayi siteleri, konut kooperatifleri, site yönetimleri, dağıtım lisansı olmayan OSB’ler ve Toplu Konut İdaresi tarafından genel aydınlatma kapsamında tesis edilen ve işletmeye alınan aydınlatma tesisleri; proje, onay ve kabul şartı aranmaksızın mevcut durumun tespiti yapılarak taraflar arasında imzalanacak bir protokolle, mülkiyeti TEDAŞ’a ait olmak üzere, 31/12/2018 tarihine kadar ilgili dağıtım şirketine iz bedelle devredilir. Başvurulması halinde dağıtım şirketi tarafından başvuru tarihinden itibaren 30 uncu gün itibariyle devir alınmış sayılır.

(2) Halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, yürüyüş yolu, tarihî ve ören yerlerinin aydınlatılması ile trafik sinyalizasyonu bu kapsamın dışındadır.

Bağlantı anlaşması

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) Bağlantı anlaşması bulunmayan mevcut aydınlatma tesislerine ilişkin bağlantı anlaşması, ilgisine göre belediye veya il özel idaresi ile dağıtım şirketi arasında (Değişik ibare: RG-28/1/2014-28896) (1)   30/6/2014 tarihine kadar yapılır. Bu süre içerisinde bağlantı anlaşması yapılmayan tesislere enerji verilmez.

Aydınlatma tesisleri envanteri

GEÇİCİ MADDE 3 –

(1) Dağıtım şirketleri, mevcut aydınlatma tesislerinin sistemden çekeceği saatlik en yüksek tüketim bilgilerini, sayaç bilgilerini, direk sayılarını, armatür güç ve sayılarını ve benzeri diğer bilgileri içeren envanteri , (Değişik ibare: RG-28/1/2014-28896) (1)   30/6/2014  tarihine kadar hazırlayarak TEDAŞ’a gönderir.

Aydınlatma düzeyinin düşürülmesi

GEÇİCİ MADDE 4 – (Değişik: RG-7/5/2016-29705) (2)

(1) Genel aydınlatma kapsamında halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, tarihî ve ören yerleri ile yürüyüş yolu gibi yerlerdeki mevcut aydınlatma tesislerinde enerji verimliliği dikkate alınarak, tüketim miktarlarının azaltılmasına veya aydınlatma düzeylerinin en geç saat 02:00’den sonra yüzde elli oranında düşürülmesine yönelik yatırımlar 31/12/2017 tarihine kadar tamamlanır.

Ödemelerin takibi, tahsili ve ödenek aktarımı

GEÇİCİ MADDE 5 –

(1) 6446 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, 4628 sayılı Kanunun mülga geçici 17 nci maddesi kapsamında Hazine Müsteşarlığı bütçesinden yapılan ödemelere ilişkin denetim, takip ve tahsilat işlemleri aynı maddenin dördüncü fıkrası kapsamında yapılır.

(2) 4628 sayılı Kanunun mülga geçici 17 nci maddesi kapsamında 1/1/2012 ile 30/6/2013 tarihleri arasında tahakkuk etmiş, ancak ödemesi gerçekleşmemiş fatura bedelleri Bakanlık tarafından ödenir.

(3) Hazine Müsteşarlığına genel aydınlatma ödemeleri kapsamında tahsis edilmiş bulunan ödenekten kalan kısım Bakanlık bütçesine aktarılır.

Özelleştirilen dağıtım şirketleri

GEÇİCİ MADDE 6 –

(1) 4046 sayılı Kanun kapsamında özelleştirilen ve devri 2013 yılı içerisinde gerçekleştirilen dağıtım şirketleri için bu Yönetmeliğin geçici 1 inci, 2 nci ve 3 üncü maddelerinde belirtilen yükümlülükler 30/6/2014 tarihine kadar yerine getirilir.

(2) 2013 yılı içerisinde devri gerçekleştirilen dağıtım şirketleri tarafından 6446 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinin 4 üncü fıkrası kapsamında gönderilen faturalardaki tüketim miktarları ve bedellerinin gerçek durumu gösterip göstermediğine ilişkin dağıtım şirketleri nezdinde TEDAŞ tarafından inceleme ve tespitler yapılarak, aylık faturaların kontrolüne baz teşkil edecek güç bilgileri tablosu, (Değişik ibare: RG-28/1/2014-28896)(1)  30/6/2014 tarihine kadar oluşturulur.

(3) Sayacın, herhangi bir nedenle tüketim kaydetmediğinin veya hatalı tüketim kaydettiğinin anlaşılması halinde, tahakkukun düzeltilmesine esas sürenin ve miktarın tespitinde bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında oluşturulan güç bilgileri tablosu dikkate alınır.

OSOS kapsamına alınacak sayaçlar

GEÇİCİ MADDE 7 – (Ek: RG-20/4/2018-30397)

(1) TEDAŞ tarafından iletişim altyapısı bakımından yapılacak değerlendirmeler sonucunda OSOS kapsamına uygun olmadığı tespit edilen sayaçlar haricinde, genel aydınlatma sayaçlarının tamamının OSOS kapsamına alınması işlemi (Değişik ibare: RG-6/2/2020-31031) 31/12/2020 tarihine kadar tamamlanır. OSOS kapsamına uygun olduğu halde bu kapsama alınmayan sayaçların tüketim değerlerine ilişkin olarak bir ödeme yapılmaz ve söz konusu sayaçların tüketim değerlerinin TEDAŞ tarafından gerçek zamanlı izlenmesine ilişkin altyapı ilgili dağıtım şirketleri tarafından oluşturulur. Bu Yönetmeliğin 18 inci maddesinin dördüncü fıkrası (Değişik ibare: RG-6/2/2020-31031) 1/1/2021 tarihi itibariyle uygulanır.

Yürürlük

MADDE 25 –

(1) Bu Yönetmelik 1/7/2013 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 26 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı yürütür.

_________

(1) Bu değişiklik 1/1/2014 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(2) Bu değişiklik 1/1/2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

 Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
27/7/201328720
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
TarihiSayısı
1.      28/1/201428896
2.      30/10/201529517
3.      7/5/201629705
4.20/4/201830397
5.31/7/201930848
6.3/12/201930967
7.6/2/202031031

EK–1

IŞIKLI REKLAM VEYA İLAN PANOSU

VE BENZERİ YERLER İLE SÜS* AMAÇLI

AYDINLATMA TÜKETİM MİKTARLARININ TESPİTİ USULÜ

1. Dağıtım şirketi tarafından tesis edilen kamunun genel kullanımına yönelik meydan, bulvar, cadde ve sokak aydınlatmasına ilişkin hat veya tesislerden beslenen ışıklı reklam veya ilan panosu ve benzeri sistemler ile  (Değişik ibare: RG-20/4/2018-30397) süs amaçlı aydınlatma sistemleri, ilgili mevzuat çerçevesinde dağıtım şirketinin belirlediği standartlara göre projelendirilir ve bu sistemleri kurmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler tarafından tesis edilir.

2. Bu kapsamda bu tür sistemleri kuran gerçek veya tüzel kişilerce bağlantı hattı ve bağlantı varlıkları mülkiyeti edinilemez.

3. Dağıtım şirketi, bu sistemlerin tesis edilmesine yönelik maliyetleri üstlenemez.

4. Bu tür sistemlerin elektrik enerjisi tüketimlerinin müstakil sayaçlarla yapılması esastır. Ancak, sayaç tesis edilmesinin mümkün olmaması durumunda, bu sistemlerin elektrik enerjisi tüketimleri aşağıda belirtilen yöntemle hesaplanarak tespit edilir:

a) Sistemin onaylı projelerindeki kurulu güçleri sahada tesis edilen aydınlatma tesisi armatür sayıları ve kurulu gücü tespit edilir, amaca hizmet etmeyen aydınlatma armatürleri toplam kurulu gücü tespitten düşülerek elde edilen kurulu güç Pt esas alınır.

b) Sistemin günlük çalışma süresi 11,5 saat olarak kabul edilir.

c) Her bir fatura tahakkuk döneminde, her bir sistemin tükettiği elektrik enerjisi miktarı aşağıdaki formüle göre belirlenir;

M = Pt * 11,5 * GS

Bu formülde geçen;

M              kWh cinsinden tüketim miktarını,

Pt              kW cinsinden sistemin onaylı projesindeki ve/veya tespit edilen kurulu gücünü,

GS             İlgili fatura tahakkuk dönemindeki gün sayısını,

ifade eder.

5. Tespit edilen miktarlar konsolide edilerek bu ek kapsamdaki sistemlerin toplam tüketim miktarı belirlenir.

6. 24 saat esasına göre çalışan ışıklı reklam veya ilan panosu ve benzeri sistemler için müstakil bağlantı noktası ve ölçüm sistemi tesis edilmesi zorunludur. Olağanüstü hallere münhasır olmak üzere, bu madde kapsamındaki sistemler için ölçüm sistemi tesis edilememesi halinde, tüketilen elektrik enerjisi miktarı, yukarıdaki formülde günlük çalışma süresi 24 saat alınarak hesaplanır.

 __________

* 20/4/2018 tarihli ve 30397 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile EK-1’in başlığında bulunan “dekoratif” ibaresi metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

Mert Akgün Yönetmelikler

TÜTÜN MAMULLERİ VE ALKOLLÜ İÇKİLERİN SATIŞINA VE SUNUMUNA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

Resmî Gazete Tarihi: 07.01.2011 Resmî Gazete Sayısı: 27808

TÜTÜN MAMULLERİ VE ALKOLLÜ İÇKİLERİN SATIŞINA VE SUNUMUNA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; tütün mamulleri ve alkollü içkilerin, kamu sağlığının ve tüketici haklarının korunması ile rekabetin tesisi hususları gözetilerek tanıtımına, satışına, sunumuna ve nihai tüketicilere güvenli bir şekilde ulaşmasına ilişkin her türlü faaliyetin usul ve esaslarını düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik; tütün mamulleri ve alkollü içkilerin, tanıtımına, satışına ve sunumuna ilişkin faaliyetlerde, kamu ve birey sağlığının gözetilmesi, rekabetin tesisi, tüketici seçeneklerinin korunması, reklam koşullarının belirlenmesi, tüketici bilincinin geliştirilmesi ve faaliyetlerin kayıt altına alınması suretiyle piyasa takip ve kontrolünün sağlanmasına yönelik uyulması gereken usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu, 7/11/1996 tarihli ve 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun, 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 8/12/2004 tarihli ve 2004/8235 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Dünya Sağlık Örgütü Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Açık alkollü içki satıcısı: Alkollü içkilerin, piyasaya arz ambalajını açarak mevzuata uygun şekilde nihai tüketiciye satışını ve sunumunu yapan, açık alkollü içki satış belgesini haiz gerçek veya tüzel kişiyi,

b) Bağlı satış: Bir mal veya hizmet ile birlikte aynı ya da farklı ek bir mal veya hizmetin satın alınmasının zorunlu kılınmasını içeren satış sözleşmesini veya eylemini,

c) Bilgi toplumu hizmetleri: Elektronik ticaret, elektronik ortamda sunulan mesleki faaliyetler, elektronik haberleşme ve bilişim hizmetleri gibi talebe bağlı olarak elektronik araçlarla ve tarafların yüz yüze gelme mecburiyetleri olmaksızın sağlanan her türlü mal ve hizmetin tedarikini,

ç) Genç: Onbeş ile yirmidört yaş arası dönem içinde bulunan kişiyi,

d) (Değişik: RG-19/12/2012-28502) İşyeri: Toptan satıcıların satışını/dağıtımını yaptıkları ürünlerin muhafaza edildiği depolar da dahil olmak üzere, Yönetmelik kapsamına giren ticari nitelikteki faaliyetlere tahsis edilen yerleri,

e) Kampanya: Ürünü veya markayı tanıtmak veya pazar payını artırmak ya da korumak amacıyla düzenlenen, tüketimi özendirici ve teşvik edici uygulama ve faaliyetleri,

f) Kurul: Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulunu,

g) Kurum: Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunu,

ğ) (Değişik: RG-3/12/2013-28840)(2) Münhasır satıcı: Sadece tütün mamulleri ve/veya alkollü içkilerin, nihai tüketiciye piyasaya arz ambalajında satışını yapan, münhasır tütün mamulü perakende satış belgesini ve/veya münhasır alkollü içki perakende satış belgesini haiz gerçek veya tüzel kişiyi,

h) Perakende satıcı: Tütün mamulleri ve/veya alkollü içkilerin, nihai tüketiciye piyasaya arz ambalajında satışını yapan, perakende satış belgesini haiz gerçek veya tüzel kişiyi,

ı) Promosyon: Ürünü, markayı ya da firmayı tanıtmak, ürünün alımını özendirmek, satışını artırmak veya firmanın ya da markanın imajının güçlendirilmesini sağlamak amacıyla yapılan; aynı fiyata daha fazla ürün, satışa konu ürünün yanında bedelsiz ya da indirimli fiyattan verilen aynı ya da farklı ek ürün, ek hizmet veya kazanımları,

i) Satış belgesi: İşyerlerinde tütün mamulleri satışı (Ek ibare: RG-27/1/2013-28541) , nargilelik tütün mamulü sunumu ile alkollü içkilerin satışı ve/veya sunumunun yapılabilmesi için Kurum veya yetkilendirilmiş merci tarafından verilecek izin belgesini,

j) Sponsorluk: Ürünün tanıtımını amaç edinen ya da tanıtımı yönünde doğrudan veya dolaylı etkisi olan her türlü olaya, faaliyete ya da gerçek veya tüzel kişiye katkıda bulunmayı,

k) Toptan satıcı: Tütün mamulleri ve/veya alkollü içkilerin, bu Yönetmelik hükümleri kapsamında satış belgesi almış satıcılara satışını yapan, toptan satış belgesini haiz gerçek veya tüzel kişiyi,

l) Yetkilendirilmiş merci: Yapılan protokol çerçevesinde yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını,

m) (Ek: RG-27/1/2013-28541) Nargilelik tütün mamulü sunumu yapan kişi: Nargilelik tütün mamulünün, piyasaya arz ambalajını açarak mevzuata uygun şekilde nihai tüketiciye sunumunu yapan, sunum uygunluk belgesini haiz gerçek veya tüzel kişiyi,

n) (Ek: RG-4/8/2017- 30144) Turizm Belgesi: Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenmiş turizm işletmesi belgesi ve kısmi turizm işletmesi belgesini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Ortak Hükümler

Satış belgesi alma zorunluluğu

MADDE 5 –

(1) Tütün mamulleri ve alkollü içkilerin toptan ve perakende satışı ile açık alkollü içki satışı faaliyetlerinde bulunacak kişilerin, faaliyet türlerine göre aşağıdaki belgeleri almaları zorunludur:

a) Tütün mamullerinin perakende satışını yapabilmek için, tütün mamulü perakende satış belgesi.

b) Alkollü içkilerin perakende satışını yapabilmek için, alkollü içki perakende satış belgesi.

c) (Mülga: RG-3/12/2013-28840)(2)

ç) (Değişik: RG-3/12/2013-28840)(2) Münhasıran tütün mamulü perakende satışını yapabilmek için, münhasır tütün mamulü perakende satış belgesi, münhasıran alkollü içkilerin perakende satışını yapabilmek için ise münhasır alkollü içki perakende satış belgesi.

d) Piyasaya arz ambalajı açılmak suretiyle açık alkollü içkilerin satışını ve sunumunu yapabilmek için, açık alkollü içki satış belgesi.

e) (Değişik: RG-3/12/2013-28840)(2) Tütün mamulü toptan satışını yapabilmek için tütün mamulü toptan satış belgesi, alkollü içkilerin toptan satışını yapabilmek için ise alkollü içki toptan satış belgesi.

f) (Ek: RG-27/1/2013-28541) Nargilelik tütün mamulünün sunumu suretiyle satış yapabilmek için, nargilelik tütün mamulü sunum uygunluk belgesi.

(2) İşyerlerine, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler, bu Yönetmelik hükümlerine göre satış belgesi alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz.

İşyerlerine ve ürünlere ilişkin ortak hükümler (Değişik başlık: RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)

MADDE 6 – (1) Aşağıda yer alan hükümler; tütün mamulleri ve alkollü içkilerin satışının ve sunumunun yapıldığı gerçek ve tüzel kişilere ait işyerlerinin tümünü kapsar:

a) Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetler için sabit ve fiziki bir işyerinin mevcudiyeti aranır. Aynı gerçek veya tüzel kişinin birden fazla işyerinin bulunması halinde her biri için ayrı satış belgesi alınması zorunludur.

b) Yetkili satıcılar tarafından satış belgesinde belirtilen işyeri adresi dışında satış ve/veya sunum yapılamaz.

c) (Mülga: RG-17/6/2011-27967)

ç) (Mülga: RG-18/9/2013-28769)

d) (Değişik: RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer) Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünler dışında, farklı ürünlerin de satıldığı işyerlerinde; bu Yönetmelik kapsamındaki ürünler, diğer ürünlerden tefrik edilmiş olarak ve her türlü denetime imkân verecek şekilde depolanır ve/veya satışa arz edilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin nakliyesi de diğer ürünlerden ayrı yapılır. Ancak bu Yönetmelik kapsamındaki ürünler ile kapsamı dışındaki ürünlerin birlikte nakliyesinin gerektiği hallerde; nakliyenin yapıldığı ticari araçlarda, bu ürünler ayrı bölümde taşınır.

e) Satış belgeleri, işyerlerinin içerisinde tüketicilerce rahatlıkla görülebilecek ve okunabilecek uygun yerlere asılır. Kurum sicil numarası, işyeri tabelalarına veya vitrinlerin dış yüzeylerine rahatlıkla görülebilecek ve okunabilecek şekilde yazılır.

f) (Değişik: RG-18/9/2013-28769) İşyerinde; tütün mamulleri ve alkollü içkiler tüketilmek veya beraberinde götürülmek üzere onsekiz yaşını doldurmamış kişilere satılamaz veya sunulamaz. Yaş konusunda tereddüde düşülmesi halinde satıcı, talepte bulunan tüketiciden kimlik belgesi talep eder.

g) İşyerinde, tütün mamulleri ve alkollü içkilerin onsekiz yaşını doldurmamış kişilere satış veya sunumunun yapılamayacağına ilişkin uyarı yazılarının bulunması ve bu yazıların görülebilen yerlere okunabilecek şekilde asılması zorunludur. Uyarı yazılarının içeriği, şekli ve konumlandırılmasına dair usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir.

ğ) Satıcılar, ambalajlarında mevzuat uyarınca kullanılması zorunlu olan bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri işaretleri taşımayan ürünleri ya da taklit veya niteliğine uygun olmayan işaretleri taşıyan ürünleri, ticari amaçla işyerlerinde bulunduramazlar, nakledemezler, satışa arz edemezler. Birada uygulanacak kod bandrol hükmündedir.

h) (Ek: RG-27/1/2013-28541) 4207 sayılı Kanun kapsamında, tütün mamullerinin tüketilmesinin yasaklandığı alanlarda nargilelik tütün mamulü sunumu yapılamaz.

(2) (Değişik: RG-18/9/2013-28769) Onsekiz yaşını doldurmamış kişiler, tütün ürünü işletmelerinde, pazarlanmasında ve satışında istihdam edilemez. Ayrıca bu kişiler, alkollü içkilerin üretiminde, pazarlanmasında, satışında ve açık sunumunda istihdam edilemez. Yasal düzenlemeler uyarınca gerçekleştirilen eğitim amaçlı çalışmalar bu hükmün dışındadır.

İKİNCİ KISIM

Satış Faaliyetlerine ve Satış Belgelerine İlişkin Esaslar

BİRİNCİ BÖLÜM

Satış Faaliyetlerine İlişkin Esaslar

Toptan satış faaliyetine ilişkin esaslar

MADDE 7 –

(1) Toptan satışlarda aşağıdaki esaslara uyulur:

a) Tütün mamulü ve alkollü içki üreticileri ile ithalatçıları; Kurumdan üretim, ithalat ve dağıtım faaliyetleri için almış oldukları belgelere istinaden, toptan satıcılara ürünlerinin satışını ayrı bir toptan satış belgesi almalarına gerek bulunmaksızın yapabilirler. Bu kişilerin, doğrudan açık alkollü içki satıcılarına (Ek ibare: RG-27/1/2013-28541) , nargilelik tütün mamulü sunumu yapan kişilere ve/veya perakende satıcılara satış yapmak istemeleri halinde toptan satış belgesi almaları zorunludur. Ayrıca; bu kişilerin ve toptan satıcıların, açık alkollü içki satışı ile perakende satış yapmak istemeleri halinde, faaliyet konusuna uygun açık alkollü içki satış belgesi ve/veya perakende satış belgesi almaları zorunludur.

b) (Değişik cümle: RG-19/12/2012-28502) Ürünlerin satışa sunulduğu her bir yer ile muhafaza edildiği her bir depo için ayrı satış belgesi alınması zorunludur. Toptan satış belgeleri, gerçek kişilerde; işletme sahibinin veya vekilinin başvurusu üzerine şahıs adına, tüzel kişilerde ise; tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili kişi tarafından yapılacak başvuru üzerine, tüzel kişilik adına düzenlenir.

c) Toptan satıcılar, (a) bendi hükmü saklı kalmak üzere; toptan satış belgesi almamış kişilerden ürün alamazlar, (Mülga ibare: RG-27/1/2013-28541) (…) geçerli satış belgesi olmayanlara ürün satamazlar. Faaliyetine kendi isteğiyle son veren, belgesi iptal edilen veya belgesi geçerliliğini kaybedenlerin, bu durumlarına ilişkin bilgileri Kurumun internet sitesinde yayımlanır. Ürünlerin ticaretine ilişkin satış faturaları ve sevk/taşıma irsaliyeleri üzerinde, toptan satıcının ve ürün sattığı satıcının Kurum sicil numarası ile ürünlerin niteliğini tanımlayan marka ve ambalaj hacmi veya birimi bilgilerine yer verilmesi zorunludur.

ç) 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin beşinci fıkrasının (c) bendinde sayılan ihlale konu ürünün piyasaya arzının bir yıla kadar durdurulmasına karar verilmesi ve bu karara konu ürünlerin Kurumun internet sitesinde ilan edilmesi halinde; toptan satıcılar, bu ürünlerin perakende satıcılara dağıtımını yapamazlar.

d) Toptan satıcılar, satışını yaptıkları ürünlerin ambalajlarında bulunması zorunlu olan bandrol ve kodlara ait güvenlik özelliklerinin perakende satıcılar tarafından kontrol edilmesini sağlamak amacıyla, Kurum tarafından belirlenecek doğrulama materyallerini yeterli sayıda bulundurmak, düzenli olarak ürünlerin kontrollerini yapmak, taklit ve niteliğine uygun olmayan bandrolleri taşıyan ürünleri işyerlerinde ve araçlarında bulundurmamak ve alım yapan satıcılara talepleri halinde doğrulama materyallerini sunmak zorundadır.

Perakende satış faaliyetine ilişkin esaslar

MADDE 8 –

(1) Perakende satışlarda aşağıdaki esaslara uyulması zorunludur:

a) Perakende satıcılar, satış belgesi almamış kişilerden ürün alamazlar.

b) 8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı Kanun ile 7/11/1996 tarihli ve 4207 sayılı Kanunda satış yapılamayacağı belirtilen yerler hariç olmak üzere, işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen faaliyet konusu; bakkal, market, süpermarket, hipermarket, kuruyemişçi, büfe olanlar ile münhasıran tütün mamulü ve/veya alkollü içki satışı yapan kişiler, perakende satış belgesi talebinde bulunabilirler.

c) (Değişik: RG-3/12/2013-28840)(2) Perakende satıcıların faaliyet konusu; tütün mamulü ve alkollü içki olarak seçilen faaliyet konularının her ikisini ya da birini kapsayabilir. Ancak her bir faaliyet konusu için ayrı satış belgesi düzenlenir.

ç) Perakende satıcılar; tütün mamullerinin ve alkollü içkilerin, nihai tüketicilere yönelik arz ambalajlarını bozmak ya da bölmek suretiyle satış veya sunumunu yapamazlar.

d) (Ek: RG-18/9/2013-28769) Alkollü içkiler, 22:00 ila 06:00 saatleri arasında perakende olarak satılamaz.

Tütün mamulü satışının yapılamayacağı yerler ve yöntemler

MADDE 9 –

(1) Sağlık, eğitim ve öğretim, kültür ve spor hizmeti verilen yerlerde tütün mamullerinin satışı yapılamaz.

(2) Bilgi toplumu hizmetleri vasıtasıyla ya da posta ve benzeri dağıtım hizmetleri yoluyla tütün mamulü satışı ve teslimi yapılamaz.

(3) (Ek: RG-18/9/2013-28769) İşyerlerinde bulunan otomatik satış makinelerinde tütün mamulü bulundurulamaz. Tütün mamulleri, her nevi oyun makineleri ile veya farklı yöntemlerle oyun ve bahse konu edilemez.

Perakende, açık alkollü içki satışı ve nargilelik tütün mamulü sunumu ile ilgili işyerlerine ilişkin esaslar (Değişik madde başlığı: RG-27/1/2013-28541)

MADDE 10 –

(1) Açık alkollü içki satış belgesi bulunmayan perakende satış yapılan işyerlerinde, açık alkollü içki tüketilemez ve sunumu yapılamaz.

(2) (Değişik: RG-18/9/2013-28769) Meskûn mahaller ve konaklama yerleri hariç olmak üzere, otoyollardaki ve devlet karayollarındaki yapı ve tesislerde alkollü içki satışına ve tüketimine izin verilmez.

(3) (Değişik: RG-18/9/2013-28769) Öğrenci yurtları, sağlık hizmeti verilen yerler, spor müsabakası yapılan stadyum ve kapalı spor salonları, her türlü eğitim ve öğretim kurumları, kahvehane, kıraathane, pastane, bezik ve briç salonları ile akaryakıt istasyonlarında faaliyet gösteren işyerlerinde alkollü içki satış ve sunumu yapılamaz.

(4) (Ek: RG-27/1/2013-28541) Nargilelik tütün mamulü sunumu faaliyetine ve işyerlerine ilişkin usul ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak tebliğ ile belirlenir.

(5) (Ek: RG-18/9/2013-28769) Alkollü içkilerin perakende veya açık olarak satışının yapıldığı yerler ile örgün eğitim kurumları ve dershaneler, öğrenci yurtları ve ibadethaneler arasında kapıdan kapıya en az yüz metre mesafenin bulunması zorunludur. Mesafe şartı, satış belgesinin verildiği tarih itibariyle aranır. Ancak 11/6/2013 tarihinden önce işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve satış belgesi almış işletmeler için bu şart aranmaz. Bu işletme sahipleri işletmelerini birinci ve ikinci derece kan hısımlarına devredebilir. Mesafe şartı turizm belgeli işletmeler için uygulanmaz.

(6) (Ek: RG-18/9/2013-28769) Kurum tarafından düzenlenmiş alkollü içki satış belgesini haiz işletmeyi 8/6/1942 tarihli 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanununun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamında devralmak isteyen kişiler, devre ilişkin belgeler ve devreden kişi ile birinci veya ikinci derece kan hısmı olduklarına dair resmi belgeleri ibraz etmek zorundadırlar. Devir alan kişinin satış belgesi almak için gerekli diğer şartları taşıdığının Kurum veya yetkili merci tarafından anlaşılması halinde, adına yeni satış belgesi düzenlenir.

(7) (Ek: RG-18/9/2013-28769) Alkollü içkiler, Kurum tarafından açık alkollü içki satış belgesi düzenlenmek suretiyle alkollü içki sunum izni verilen yerlerde açık olarak tüketime sunulabilir. Ancak bu yerlerde tesis sınırları dışında tüketilmek üzere alkollü içki satışı veya sunumu yapılamaz. Ruhsat veya diğer izin belgelerini düzenlemeye yetkili merci tarafından işyerinin faaliyetine izin verilen alanlar işyeri sınırları içi kabul edilir.

Alkollü içkilerin, bilgi toplumu hizmetleri vasıtasıyla ya da posta ve benzeri dağıtım hizmetleri yoluyla yapılacak satışlarına ilişkin esaslar

MADDE 11 – (Değişik: RG-17/6/2011-27967)

(1) Alkollü içkilerin tüketicilere satışını; bilgi toplumu hizmetleri ya da posta ile sipariş yöntemi kullanarak yapmak üzere satış sistemi kurulamaz veya faaliyette bulunulamaz.

(2) Belgeli satıcılar tarafından tüketiciler dışındakilere bilgi toplumu hizmetleri ya da posta ile sipariş yöntemi kullanmak suretiyle yapılacak satışlarda fiziki işyerinin varlığı aranır. Ayrıca, bu tür satışlarda satışın gerçekleştirileceği ortam bilgileri Kuruma yazılı olarak bildirilir ve bu bilgiler satış belgesi üzerinde Kurumca belirtilir. Satış belgesi üzerinde yer alan bilgiler dışında başka ortamlardan satış yapılamaz.

(3) (Değişik: RG-18/9/2013-28769) Alkollü içkilerin adını veya markasını içeren alan/alt alan adı kullanılmak suretiyle bu ürünlerin reklam ve tanıtımına yönelik olarak internet sitesi açılamaz. Ancak Türkiye’de faaliyette bulunan alkollü içki üreticisi firmalar ihracat amacıyla, ülke içinden erişimini engellemeleri koşuluyla, ürettikleri ürünlerin yurt dışına yönelik reklam ve tanıtımını internet siteleri vasıtasıyla yapabilirler.

(4) (Ek: RG-18/9/2013-28769) Alkollü içki üretici, ithalatçı veya toptan satıcıları, ürettikleri, ithal ettikleri veya pazarladıkları ürünlerin isimlerine/markalarına Kurumsal internet sitelerinin ürünler bölümünde, reklam ve ürün tanıtımı yapılmaksızın ve görsel unsurlar kullanmaksızın liste halinde yer verebilirler. İnternet aracılığıyla alkollü içkilerin tüketiciler dışındakilere satışını ve tanıtımını içeren ayrı bir internet sitesi oluşturulmak istenmesi veya diğer ürünlerden ayrı ulaşılabilen aynı internet adresi içerisinde ayrı bir sayfa tahsis edilmesi halinde erişimin arz zinciri içerisindeki satış belgesini haiz kullanıcılara verilecek kullanıcı adı ve parola ile sağlanması ve satışı gerçekleştirecek olan satıcının satış belgesinde belirtilen fiziki işyeri adresi ile satış belgesi üzerinde yer alan Kurum sicil numarasına yer verilmesi zorunludur. Arz zinciri içerisindeki satış belgesini haiz kullanıcılara yönelik internet sitesinde veya sayfasında, alkollü içki üretici, ithalatçı ve toptan satıcıları ürettikleri, ithal ettikleri veya pazarladıkları ürünlere ait teknik bilgilere, herhangi bir reklam unsuru içermemek kaydıyla ürün markaları ve görsellerini kullanmak suretiyle yer verebilirler.

(5) (Ek: RG-18/9/2013-28769) Alkollü içkiler, otomatik satış makineleri ile satılamaz, her nevi oyun makineleri veya farklı yöntemlerle oyun ve bahse konu edilemez. Bu ürünler tüketicilere basın ve yayın yoluyla satılamaz ve posta ile satış yöntemi kullanılarak gönderilemez.

İKİNCİ BÖLÜM

Satış Belgelerine İlişkin Esaslar

Satış belgesi başvurusu

MADDE 12 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlere ilişkin satış belgesi almak isteyenler, Kurumun internet sitesinde yer alan ve faaliyetin niteliğine uygun olan başvuru formunu elektronik ortamda doldurduktan sonra ıslak imza veya elektronik imza ile imzalar.

(2) Perakende ve açık alkollü içki satış belgesi (Ek ibare: RG-27/1/2013-28541) ile nargilelik tütün mamulü sunum uygunluk belgesi başvurularında başvuru formuna, başvurunun niteliğine göre aşağıda belirtilen belgeler eklenir:

a) Gerçek kişiler adına yapılacak başvurularda;

1) İşyeri açma ve çalışma ruhsatı örneği, açık alkollü içki satışı yapacaklar için ise ilgili mevzuatı gereğince yetkili makamlardan alınacak açık alkollü içki satışına ilişkin ruhsat (Ek ibare: RG-18/9/2013-28769) , turizm belgesi veya izin belgesi örneği. (Ek ibare: RG-27/1/2013-28541) , nargilelik tütün mamulü sunumu yapacaklar için işyeri açma ve çalışma ruhsatı örneği ve/veya (Değişik ibare: RG-18/9/2013-28769) turizm belgesi (Ek ibare: RG-27/1/2013-28541) ile yetkili makamlardan alınacak uygunluk yazısı.

2) Belediye teşkilatı bulunmayan yörelerde; perakende alkollü içki satışı yapılacak yere ilişkin, o yerin bağlı olduğu mülki amirliğin mevzuatına göre yapacağı değerlendirme sonucu olumlu görüşünü belirten yazı.

3) (Değişik: RG-9/10/2011-28079) Kayıtlı olduğu vergi dairesi adı ve vergi kimlik numarasının yazılı beyanı.

4) Belge bedelinin ödendiğine ilişkin banka dekontu örneği.

5) (Ek: RG-18/9/2013-28769) Perakende veya açık olarak alkollü içki satışı yapmak üzere satış belgesi talep eden kişiler ile anılan faaliyetleri yürütmekte iken işyeri adresini değiştiren kişiler işyerlerinin örgün eğitim kurumları ve dershaneler ile öğrenci yurtları ve ibadethanelere en az yüz metre uzaklıkta bulunduğunu belgelemek zorundadır. Perakende alkollü içki satışı yapılacak işyerleri ile 11/6/2013 tarihinden önce açık alkollü içki satışı yapmak üzere ruhsatlandırılmış olan işyerlerinin mesafe şartına uygunluğu, ruhsat düzenlemeye yetkili merci tarafından ruhsat üzerine güncel tarih ile derç edilir ya da bu şartı karşılayan ek bir yazı düzenlenir. Mesafe şartına uygunluğun ruhsat üzerine derç edildiği tarihi veya ek yazının düzenlenme tarihini müteakip otuz gün içinde satış belgesi başvurusunda bulunulmaması halinde, derç işleminin veya ek yazının güncellenmesi zorunludur. 11/6/2013 tarihinden sonra açık alkollü içki satışı yapmak üzere ruhsatlandırılmış olan işyerleri için, ruhsat düzenleme tarihini müteakip otuz gün içinde açık alkollü içki satış belgesi başvurusunda bulunulması durumunda, mesafe şartına uygunluğun ruhsat üzerinde derç edilmesi veya bu şartı karşılayan ek yazının ibrazı aranmaz. Satış belgesi verildikten sonra işyerinin yüz metre yakınında örgün eğitim kurumu, dershane, öğrenci yurdu veya ibadethanenin faaliyete geçmesi, satış belgesinin geçerliliğini sona erdirmez.

b) Tüzel kişiler adına yapılacak başvurularda;

1) İşyeri açma ve çalışma ruhsatı örneği, açık alkollü içki satışı yapacaklar için ise ilgili mevzuatı gereğince yetkili makamlardan alınacak açık alkollü içki satışına ilişkin ruhsat (Ek ibare: RG-18/9/2013-28769) turizm belgesi veya izin belgesi örneği. (Ek ibare: RG-27/1/2013-28541) , nargilelik tütün mamulü sunumu yapacaklar için işyeri açma ve çalışma ruhsatı örneği ve/veya (Değişik ibare: RG-18/9/2013-28769) turizm belgesi (Ek ibare: RG-27/1/2013-28541) ile yetkili makamlardan alınacak uygunluk yazısı.

2) Ticaret unvanının yayımladığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi örneği ve yetkili kişilere ilişkin imza sirküleri veya vekâletname örneği.

3) (Değişik: RG-9/10/2011-28079) Kayıtlı olduğu vergi dairesi adı ve vergi kimlik numarasının yazılı beyanı.

4) Belge bedelinin ödendiğine ilişkin banka dekontu örneği.

5) (Ek: RG-17/6/2011-27967) Belediye teşkilatı bulunmayan yörelerde; perakende alkollü içki satışı yapılacak yere ilişkin, o yerin bağlı olduğu mülki amirliğin ilgili mevzuatına göre yapacağı değerlendirme sonucu olumlu görüşünü belirten yazısı.

6) (Ek: RG-18/9/2013-28769) Perakende veya açık olarak alkollü içki satışı yapmak üzere satış belgesi talep eden kişiler ile anılan faaliyetleri yürütmekte iken işyeri adresini değiştiren kişiler işyerlerinin örgün eğitim kurumları ve dershaneler ile öğrenci yurtları ve ibadethanelere en az yüz metre uzaklıkta bulunduğunu belgelemek zorundadır. Perakende alkollü içki satışı yapılacak işyerleri ile 11/6/2013 tarihinden önce açık alkollü içki satışı yapmak üzere ruhsatlandırılmış olan işyerlerinin mesafe şartına uygunluğu, ruhsat düzenlemeye yetkili merci tarafından ruhsat üzerine güncel tarih ile derç edilir ya da bu şartı karşılayan ek bir yazı düzenlenir. Mesafe şartına uygunluğun ruhsat üzerine derç edildiği tarihi veya ek yazının düzenlenme tarihini müteakip otuz gün içinde satış belgesi başvurusunda bulunulmaması halinde, derç işleminin veya ek yazının güncellenmesi zorunludur. 11/6/2013 tarihinden sonra açık alkollü içki satışı yapmak üzere ruhsatlandırılmış olan işyerleri için, ruhsat düzenleme tarihini müteakip otuz gün içinde açık alkollü içki satış belgesi başvurusunda bulunulması durumunda, mesafe şartına uygunluğun ruhsat üzerinde derç edilmesi veya bu şartı karşılayan ek yazının ibrazı aranmaz. Satış belgesi verildikten sonra işyerinin yüz metre yakınında örgün eğitim kurumu, dershane, öğrenci yurdu veya ibadethanenin faaliyete geçmesi, satış belgesinin geçerliliğini sona erdirmez.

(3) Toptan satış belgesi başvurularında başvuru formuna aşağıda belirtilen belgeler eklenir:

a) Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmış ana sözleşme, sözleşme değişikliği ve yetkili kişilere ilişkin imza sirküleri.

b) Satış belgesi düzenlenmesi talep edilen yere ilişkin işyeri açma ve çalışma ruhsatı veya şube tescili.

c) Toptan satışı yapılması istenilen ürünlerin, üreticisinden veya ithalatçısından alınmış yetki belgesinin aslı veya (Değişik ibare: RG-9/10/2011-28079) yetkilendirilmiş merci tarafından onaylı örneği, üretici ve ithalatçıların toptan satış belgesi başvurularında Kurum mevzuatı doğrultusunda almış oldukları üretim/ithalat veya dağıtım izin belgelerinin örneği.

ç) (Değişik: RG-9/10/2011-28079) Kayıtlı olduğu vergi dairesi adı ve vergi kimlik numarasının yazılı beyanı.

d) Belge bedelinin ödendiğine ilişkin banka dekontu örneği.

Satış belgelerinin düzenlenmesi

MADDE 13 –

(1) Bu Yönetmelikte belirtilen usullere uygun hazırlanmış olan başvuru formu ile eki belgeler, Kuruma veya yetkilendirilmiş merci bulunması durumunda bu mercie şahsen veya yetkili temsilci vasıtasıyla ya da posta ve benzeri dağıtım hizmetleri yoluyla iletilir. Şahsen veya yetkili temsilci vasıtasıyla yapılacak başvurular için belgelerin aslının getirilmesi halinde, aslına uygunluğu kontrol edildikten sonra ilgili görevli tarafından isim ve unvan yazılarak tasdik edilen belge fotokopisi başvuruda kabul edilir. Posta ve benzeri dağıtım hizmetleri ile yapılması durumunda, belge asılları veya onaylı suretleri ile başvuru yapılır. Posta ve benzeri dağıtım hizmetleri ile yapılan başvurunun ulaşmasındaki aksaklıklardan Kurum veya yetkilendirilmiş merci sorumlu tutulamaz.

(2) Kurum veya yetkilendirilmiş merci; başvuru formu ve eki belgelerde yer alan beyan, bilgi ve belgelerin uygunluğu ile 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde belirtilen hususlara aykırı bir durumun olmadığını belge ibrazıyla tespit etmesi halinde, başka bir inceleme yapmaksızın satış belgesini gerçek veya tüzel kişi adına düzenleyerek teslim eder veya belirtilen adrese, alma haberli olarak postayla gönderir. Belge ibrazı dışında 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesi hükümleri sadece Kurumca incelenip değerlendirilir. Başvurunun reddi veya kabulü en geç otuz gün içinde neticelendirilir.

(3) Adi şirketlerin başvurularında; temsile yetkili ortaklardan biri tarafından yapılan başvuru yeterli kabul edilir ve satış belgeleri adi şirket adına düzenlenir.

(4) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından işletilen kantin ve sosyal tesis gibi yerler için yapılan belge başvurularında; başvuru sahibinin yetkili olduğunu gösterir belge ile başvurusu üzerine, başvuru formu ve satış belgesi bedelinin yatırıldığına dair dekont dışında başka belge aranmaz. Bu yerlerin müstecirlerce işletilmesi halinde, satış belgesi başvurusunda gerçek ve tüzel kişiler için aranan belgelerin tamamı aranır.

(5) Dernek ve birlik lokallerinde açık alkollü içki satışı yapmak isteyenlerden, mülki amirlikten alınmış izin belgesi aranır. Açık alkollü içki satış belgesi; dernek lokallerinin, dernek yönetim kurulu kararıyla dernek adına işletilmesi halinde derneği temsile yetkili sorumlu müdürden istenen belgelere istinaden dernek adına, müstecir tarafından işletilmesi halinde ise müstecirden istenen belgelere istinaden müstecir adına düzenlenir.

(6) Karayolu, demiryolu ve havayolunda kullanılan araçlarda perakende ve açık alkollü içki satışı ve sunumu yönünden, ürün tedarik eden gerçek veya tüzel kişilerin adına satış belgesi düzenlenmiş bulunması yeterlidir. Denizyolu araçlarının her birine verilecek açık alkollü içki satış belgeleri için, taşımacılık faaliyetini sürdüren gerçek ve tüzel kişinin merkez işyeri adresinin bulunduğu yerde başvuru yapılır.

(7) (Değişik: RG-18/9/2013-28769) Bu Yönetmeliğin 20 nci maddesi kapsamında, münhasıran alkollü içkilerin uluslararası düzeyde tanıtımına yönelik ihtisas fuarları ile bilimsel yayın ve faaliyetler düzenlenebilir. Münhasıran alkollü içkilerin uluslararası düzeyde tanıtımına yönelik ihtisas fuarları, faaliyetler ve taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli yapılarda düzenlenecek süreli etkinliklerde aşağıdaki hususlara uyulur:

a) Uluslararası nitelikte ve münhasıran alkollü içki tanıtımına yönelik ihtisas fuarları ve diğer faaliyetler süresince kurulacak standlarda tadım amaçlı alkollü içki sunumu yapılmak istenmesi halinde, fuarın veya faaliyetin gerçekleştirileceği mahalde yetkili bulunan belediye veya özel idare ya da mülki amirlikten alınmış alkollü içki sunumuna ilişkin izin belgeleri ile birlikte, en geç etkinliğin başlamasından otuz gün önce etkinliği düzenleyen tarafından izin için Kuruma başvurulur. Kurum bu tür başvuruları onbeş iş günü içinde değerlendirir ve sonuçlandırır. Bu tür etkinliklerde 4250 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan mesafe şartları uygulanmaz ve yabancı katılımcılar ile belgeli satıcılar ve bu kişiler tarafından görevlendirilmiş çalışanlara yönelik tadım amaçlı sunum uygulaması mümkündür. Söz konusu faaliyetler, bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uygun yürütülmek zorundadır.

b) Taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli yapılarda düzenlenecek süreli etkinlikler için 4250 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan mesafe şartı aranmaz. Bu tür süreli etkinlikler için Kültür ve Turizm Bakanlığından alınacak etkinliğin gerçekleştirileceği yerin taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli bulunduğuna dair bir yazı ve bu yerde süreli etkinlik düzenlenmesine yönelik mülki amirlik tarafından verilen izni gösterir yazı ile Kuruma yapılacak başvuru üzerine açık alkollü içki sunum izni verilebilir. İzin verilen süreli etkinlikler de Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uygun yürütülmek zorundadır.

(8) Satış belgesini haiz tüzel kişinin bir başka tüzel kişi ile birleşmesi sonucunda yeniden bir tüzel kişilik oluşması veya belgesiz bir tüzel kişinin belgeli bir tüzel kişiliği devir almak suretiyle kendi tüzel kişiliği içerisine aktif ve pasifleriyle katması halinde satış belgesine konu edilen faaliyetin sürdürülebilmesi için, devralan tüzel kişilik adına mevzuat hükümleri çerçevesinde, yeniden satış belgesi alınması zorunludur.

(9) Tüzel kişiler için, tüzel kişiliğin en yüksek karar organının başkanı ve üyelerinin tamamının veya bir kısmının değişmesi halinde yeni başkan ve üyeler hakkında değişikliğin vuku bulduğu tarihi takip eden otuz gün içinde, değerlendirilmek üzere Kuruma veya yetkilendirilmiş mercie yazılı bildirimde bulunulur.

(10) Satış belgesi başvurusunda ibraz edilen bilgi ve belgelerde yer alan hususlardan herhangi birinde değişiklik olması halinde, değişikliğin vuku bulduğu tarihi takip eden otuz gün içinde, değerlendirilmek üzere Kuruma veya yetkilendirilmiş mercie yazılı başvuruda bulunulması zorunludur.

(11) (Mülga: RG-17/6/2011-27967)

(12) Toptan satıcılar, ürünlerinin satış ve dağıtımını yaptıkları üretici/ithalatçı firmadan aldıkları yetki belgesinin geçerliliğini yitirmesi halinde, geçerlilik süresinin bitimini takip eden otuz gün içinde, Kuruma veya yetkilendirilmiş merci bulunması durumunda bu mercie yazılı olarak bilgi vermek ve mevcut ürünlerin tasfiyesini müteakiben yetkilendirilmiş mercie başvurmak suretiyle satış belgesi üzerinde gerekli değişikliği yaptırmak zorundadır. Farklı bir üretici/ithalatçı firmadan alınmış yetki belgesi bulunmayan satıcıların tasfiyeyi müteakip satış belgesini Kuruma iade etmeleri şarttır.

(13) Açık alkollü içki satış belgesi başvurusunda ibraz edilen işyeri açma ve çalışma ruhsatı veya açık alkollü içki satışına izin veren resmî belgede, satış yapılacak döneme ve/veya zaman dilimine ilişkin belirtilen kısıtlamalar açık alkollü içki satış belgesi için de geçerlidir.

(14) Satış belgesi sahipleri;

a) Satış belgelerinin zayi olması halinde, önceden ibraz etmiş oldukları belgeleri eklemeksizin yeni bir başvuru formu düzenlemek suretiyle,

b) Belge üzerinde yer alan bilgilerin herhangi birinde değişiklik olması halinde, değişikliğin niteliğine göre gerekli belgelerin, bildirimin ve önceki satış belgesinin aslının eklenmesi suretiyle,

yeniden satış belgesi başvurusunda bulunabilirler. Bu durumlarda; en geç otuz gün içerisinde başvurulması zorunludur. Bu hallerde, Kurum veya yetkilendirilmiş merci tarafından satış belgeleri, bedel alınmaksızın yeniden düzenlenir.

(15) (Ek: RG-27/1/2013-28541) Satış belgelerinin düzenlenmesine ilişkin belirlenen usul ve esaslar, nargilelik tütün mamulü sunum uygunluk belgesi için de geçerlidir.

Süre uzatım işlemi ve satış belgelerinin geçerliliği  (3)(4)

MADDE 14 –

(1) (Değişik: RG-19/12/2012-28502) Satış belgelerinin alındığı veya süre uzatım işleminin yapıldığı tarihe bakılmaksızın, faaliyetine devam etmek isteyen satıcılar takip eden yılın Ocak ayı başından Mart ayı sonuna kadar süre uzatım işlemini yaptırmak zorundadır. Süre uzatım işlemi; işlemin yapıldığı tarihte geçerli olan süre uzatım işlem bedelinin, Kurumun ilan ettiği banka hesabına Kurum sicil numarası beyan edilerek yatırılması suretiyle yapılır. Son rakamı tek olan yıllarda yapılan süre uzatım işlemlerinde, kamu kurum ve kuruluşları tarafından işletilen kantin ve sosyal tesis gibi yerler hariç, satıcıların 12 nci maddede faaliyet konusuna göre istenilen işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve/veya izin belgelerinin Kuruma veya yetkilendirilmiş mercie ibrazı zorunludur. Bu yıllarda, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve/veya izin belgelerini Kuruma veya yetkilendirilmiş mercie ibraz etmeyenler ile ibraz edememe nedenlerini yetkili makamlardan gerekçelendiremeyenlerin süre uzatım işlemi yapılmaz. Süre uzatım işlemi belge üzerinde gösterilir.

(2) Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerine kendi isteği ile son vermek isteyen satıcılar Kuruma bildirimde bulunur. Bu kapsamdaki satıcılar işyerlerinde bulunan ürünlerini bildirimde bulundukları tarihten itibaren otuz gün içerisinde tasfiye eder ve satış belgelerini Kuruma iade eder. Bu satıcılara ilişkin bilgiler, Kuruma ulaştığı tarihten itibaren Kurumun internet sitesinde yayımlanır.

(3) Süresi içerisinde süre uzatım işlemini yaptırmayan satıcıların satış belgeleri, süre uzatım işleminin son gününden itibaren otuz gün sonra geçerliliğini kaybeder ve Kurumun internet sitesinde yayımlanır. Bu kapsamdaki satıcılar, süre uzatım tarihinin bitimini müteakiben ürün satın alamaz ve belgelerinin geçerlilik süresi içerisinde, ellerinde bulunan ürünleri tasfiye etmeye mecburdur. Belirtilen süre zarfında süre uzatım işlemi yaptırmayan satıcıların faaliyetine devam etmek istemeleri durumunda, yeniden belge almaları zorunludur.

(4) Satış belgeleri devredilemez. Belge sahibinin ölümü ve mirasçıların faaliyete devam etmek istemeleri durumunda, ölüm tarihinden itibaren doksan gün içinde gerçek kişi adına düzenlenen satış belgesinin intibakının sağlanması için belgenin alındığı mercie başvurulması gerekir. Mirasçıların faaliyete devam etmek istememeleri durumunda, işyerinde bulunan ürünlerin intibak süresinin bitiminden itibaren üç ay içinde tasfiye edilmesi zorunludur. (Ek cümle: RG-18/9/2013-28769) Miras yoluyla işyerini devralacak kişinin, miras bırakan kişi ile birinci veya ikinci derece kan hısmı olması halinde 4250 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde yer alan mesafe şartı aranmaz.

(5) Bu maddede yer alan şekilde satış belgesi geçerliliğini yitirmiş bulunan satıcıların ürünlerinin tasfiyesi; belgelerinin verdiği yetki çerçevesinde satış, ilgili üretici/ithalatçı veya toptan satıcısına ürünlerin iadesi ya da aynı nevideki belgeyi haiz bir satıcıya devir suretiyle otuz gün içerisinde tamamlanır.

(6) (Ek: RG-27/1/2013-28541) Süre uzatım işlemi ve satış belgelerinin geçerliliğine ilişkin usul ve esaslar, nargilelik tütün mamulü sunum uygunluk belgesi için de geçerlidir.

Satış belgesi bedelleri (3)(4)(5)(6)(7)

MADDE 15–

(1) Bu Yönetmelik kapsamında düzenlenecek olan satış belgesi bedelleri ile süre uzatım işlem bedelleri; faaliyetin niteliğine göre her yıl bir önceki yılın bedelleri esas alınmak ve cari takvim yılı için geçerli olmak üzere Kurul tarafından belirlenir ve belirlenen tutarlar Resmi Gazete’de yayımlanır.

(2) Faaliyeti sona erenlerin satış belgesi bedelleri iade edilmez.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Ürünlerin Satış ve Sunumunda Rekabet ve Reklam

BİRİNCİ BÖLÜM

Tütün Mamullerinin Satış ve Sunumunda Rekabet ve Reklam

Ürün temini ve ürün bulundurma

MADDE 16 –

(1) Perakende satıcılar, işyerlerinde bulunduracakları tütün mamulleri ile tüketici seçeneklerini azaltacak veya tüketici tercihlerini etkilemeye yönelik piyasa istikrarını bozucu nitelikte uygulamalarda bulunamaz.

(2) Üretici, ithalatçı ve toptan satıcılar;

a) Piyasa istikrarını bozacak, tüketici seçeneklerini azaltacak, perakende satıcının ürün bulundurma zorunluluğunu yerine getirmesini engelleyecek, diğer firmaların faaliyetlerini kısıtlayacak ya da zorlaştıracak şekilde uygulamalar yapamaz.

b) Perakende satıcılarla yapılacak her türlü anlaşmalarda; herhangi bir firmanın ürünleri lehine münhasır uygulama getiren veya üstünlük sağlayan ya da rekabeti diğer firmalar aleyhine kısıtlayıcı veya zorlaştırıcı koşullar yer alamaz. Bu tip anlaşmaların tarafı olanlar birlikte sorumlu kabul edilir.

c) Perakende satıcılara ürün temininde bağlı satış içeren pazarlama yöntemlerini uygulayamaz.

(3) Toptan satıcılar, belgeli satıcıların sipariş verdikleri ürünleri ticari teamüllere uygun olan makul sürelerde talep eden belgeli satıcının işyerine teslim etmek zorunda olup talep edilmesine rağmen belgeli satıcılara ürünün makul sürelerde temin edilmemesinden toptan satıcı sorumludur. Üretici ve ithalatçılar, toptan satıcıların bu yükümlülüklerini yerine getirmeleri hususunda gerekli tedbirleri alır. Bu gibi durumlarda Kurumca yazılı olarak bilgilendirilmesi şartıyla, üretici ve ithalatçılar da toptan satıcılar ile birlikte sorumlu kabul edilir.

Perakende satış yerlerinde tütün mamullerinin bulundurulma şekli

MADDE 17 –

(1) Tütün mamulleri; işyerinin dışarıdan görünmeyen ayrı bir bölümünde, onsekiz yaşını doldurmamış kişilerin doğrudan ulaşamaması için tedbir alınmak suretiyle, çalışanların gözetim ve denetimi altında bulundurulur ve satışı yapılabilir. Ancak bu nevi işyerlerinde, belirtilen nitelikleri haiz ayrı bir satış bölümünün oluşturulmasının işyerinin fiziki koşulları sebebiyle mümkün olmaması durumunda, onsekiz yaşını doldurmamış kişilerin doğrudan ulaşamayacağı satış ünitelerinde satışa sunulur.

(2) Birinci fıkra kapsamında aşağıdaki hususlara uyulur:

a) (Değişik: RG-30/10/2011-28100) Satış ünitelerinin veya satış alanının, tütün mamullerinin işyeri dışından görülmeyecek şekilde konumlandırılması zorunludur.

b) Satış üniteleri işyeri dışına konulamaz.

c) Belgeli satıcılar, tütün mamullerinin işyerinin dışından görünmesini ve onsekiz yaşını doldurmamış kişilerin ürünlere doğrudan ulaşabilmesini engellemek için, gerek işyerinin fiziki koşullarını gerekse satış ünitelerinin niteliğini ve konumunu uygun hale getirmek için her türlü tedbiri almak zorundadırlar.

ç) İşyerinin fiziki koşulları sebebiyle, satış ünitesinin içerisinde bulunan tütün mamullerinin dışarıdan görünmesinin engellenemediği durumlarda, işyerine yerleştirilen satış ünitesinin, içi görünmeyecek şekilde üretilmiş olması gerekir. Herhangi bir satış ünitesinin bulunmadığı ya da satış ünitesinin sığamayacağı kadar küçük alanlarda satış yapan perakende satıcılar, tütün mamullerini görünür yüzü şeffaf olmayan dolaplarda bulundururlar.

d) Tüketicilerin içeriye girmeksizin alışveriş yapabildiği büfeler hariç olmak üzere, tütün mamulleri; çocuklara yönelik olan materyaller, çocuk dergileri, kitap ve yayınları ile çocuk kıyafetleri, kırtasiye, oyuncaklar ile cips, çikolata, şekerleme benzeri çoğunlukla çocuklar tarafından tüketilen ürünlerle bitişik olan alanlarda satışa arz edilemez.

(3) Satış üniteleri; hiçbir yazılı veya görsel ve işitsel unsurları içermeyecek, reklam içerikli ibare ve işaretleri taşımayacak, birden fazla renk kombinasyonu ile dizayn edilmeyecek şekilde, sade olmak zorundadır. Birden fazla satış ünitesinin bulunması durumunda tüm satış üniteleri için aynı renkte olma şartı aranır.

(4) Perakende satış yapan işyerlerinde satış üniteleri ile ürünlerin bulundurulma şekli ve satışının yapıldığı yerler herhangi bir firmaya üstünlük sağlayacak şekilde düzenlenemez. Ürünler satış ünitelerinde, yatay ya da birleşik uyarıların resimli yüzeylerinin görünmesi engellenmeyecek şekilde, dik olarak bulundurulur. Satış ünitelerinde ürünler grupman olarak bulundurulamaz.

(5) Tütün mamullerinin markalarını çağrıştıracak şekilde sözcükler, şekiller, resim, renk kombinasyonları ve harfler ile her türlü alametler, iş yerlerinin içinde, dışında, vitrinlerinde, tabelalarında ve satış ünitelerinde bulundurulamaz.

(6) Perakende satıcılar, işyerlerindeki satış ünitelerini/alanlarını bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlemek zorundadırlar. Üreticiler, ithalatçılar, pazarlama şirketleri ve toptan satıcılar, perakende satıcıları bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak satış üniteleri/alanları düzenlemeye zorlayamaz veya özendiremez.

(7) Perakende satıcılar; sigara haricindeki diğer tütün mamullerini işyerlerinde bulundurmak istemeleri halinde, bu maddede yer alan düzenlemelere uymak zorundadırlar.

(8) İşyerlerinde birden fazla alanda sigara satışa sunulamaz.

Fiyat bildirimleri

MADDE 18 –

(1) Perakende satıcılarca işyerlerinde satışa arz edilen tütün mamullerine ait fiyat bildirimleri;

a) Her bir tütün mamulü markasının bulunduğu rafın altına gelecek şekilde, beyaz zemin üzerine en fazla yirmi punto büyüklüğünde siyah renkli harf ve rakamlarla markanın ve güncel fiyatın yazılması veya,

b) Satışa sunulan her bir tütün mamulünün birim fiyatının ve markasının yer aldığı, dikdörtgen beyaz zemin üzerine ve en fazla yirmi punto büyüklüğünde siyah renkli harfler ve rakamlar ile hazırlanan listelerin tütün mamullerinin satış ünitelerinde/alanlarında bulundurulması,

suretiyle uygulanır.

(2) Bu maddede belirtilen fiyat bildirimleri ve fiyat listeleri bir veya birkaç ürüne münhasır bilgiler içeremez.

(3) Üretici ve satıcılar arasında gerçekleştirilen ve tüketiciye yansımayan tamamen ticari bilgileri içeren bildirimler hariç olmak üzere, her ne amaçla olursa olsun, tütün ürünlerinin isim, amblem, logo, resim, fotoğraf, alamet ve benzeri unsurları kullanılarak bildirim yapılamaz, basın-yayın organları ve internet aracılığıyla ilan edilemez, fiyat duyuruları yapılamaz.

(4) Bu maddeye aykırı düzenlenen fiyat bildirimleri ve fiyat listeleri, teşvik edici içerikte ve reklam mahiyetinde kabul edilir.

Reklam, kampanya, sponsorluk ve promosyon uygulamaları

MADDE 19 –

(1) Tütün ürünlerinin ve üretici firmaların isim, marka veya alametleri kullanılarak her ne suretle olursa olsun reklam ve tanıtımı yapılamaz. (Değişik cümle: RG-19/12/2012-28502) Tütün mamullerinin kullanımını ve satışını özendirici veya teşvik edici kampanya, promosyon, reklam ve tanıtım yapılamaz. Tütün ürünleri üreten ve pazarlamasını yapan firmalar, her ne surette olursa olsun hiçbir etkinliğe isimlerini, amblemlerini veya ürünlerinin marka ya da işaretlerini kullanarak destek olamazlar.

(2) Tütün ürünleri sektöründe faaliyet gösteren firmaların isimleri, amblemleri veya ürünlerinin marka ya da işaretleri veya bunları çağrıştıracak alâmetleri kıyafet, takı ve aksesuar olarak taşınamaz. Her türlü sakız, şeker, çerez, oyuncak, kıyafet, takı, aksesuar ve benzeri ürünler tütün ürünlerine benzeyecek veya markasını çağrıştıracak şekilde üretilemez, dağıtılamaz ve satılamaz.

(3) (Mülga birinci cümle: RG-18/9/2013-28769) (…) Tütün mamullerinin ödül, bahis, hediye ve benzeri adlarla dağıtımı yapılamaz.

(4) Firmalar her ne amaçla olursa olsun üretilen ve pazarlaması yapılan tütün ürünlerini bayilere veya tüketicilere, teşvik, hediye, eşantiyon, promosyon, anket, tanıtım gibi adlar altında bedelsiz veya yardım olarak dağıtamaz.

(5) Tütün mamulleri belirlenen liste fiyatlarının altında veya bedelsiz olarak, perakende satışa ve/veya her aşamada dağıtıma konu edilemez.

(6) Herhangi bir tütün mamulünün alınması koşuluna bağlı kampanya ve promosyon düzenlenemez, eşantiyon, hediye, yardım, piyango gibi uygulamalar yapılamaz.

(7) Perakende satıcılara ve tüketicilere yönelik olarak bağlı satış uygulanamaz.

(8) Tütün ürünlerinin, tüketiciyle yüz yüze aktif satış yöntemiyle elden satış ve dağıtımı yapılamaz. Bu nevi satış ve dağıtımlar tanıtım hükmünde kabul edilir.

(9) Tütün ürünleri sektöründe faaliyet gösteren firmalara ait araçlarda, bu ürünlere ilişkin markaların tanınmasını sağlayacak bir uygulamaya gidilemez. Söz konusu araçlar üzerinde, tütün mamulü markaları ile markaların tanınmasını sağlayacak her türlü ibare işaretler ile renk kombinasyonları kullanılamaz. Ticaret unvanlarıyla firma bilgilerine, ancak bu araçların yan yüzeylerinde ve bir yan yüzey alanının yüzde onunu aşmayacak oranda yer verilebilir.

İKİNCİ BÖLÜM

Alkollü İçkilerin Satış ve Sunumunda Rekabet ve Reklam

Reklam ve tanıtım uygulamaları

MADDE 20 – (Başlığıyla birlikte değişik: RG-18/9/2013-28769)

(1) Alkollü içkilerin her ne surette olursa olsun reklamı ve tüketicilere yönelik tanıtımı yapılamaz. Alkollü içkilerin, tamamen arz zinciri içinde yapılan ve tüketicilere yönelik olmayan tanıtımının alkollü içki tüketiminden kaynaklanan kamusal, toplumsal ve tıbbi herhangi bir zararlı etki oluşturmayacak içerikte, ürünün özelliklerini tanıtmaya ve doğru bilgilendirmeye yönelik olması, teşvik edici ve özendirici olmaksızın yapılması gerekmektedir.

(2) Alkollü içkilerin kullanılmasını ve satışını özendiren veya teşvik eden kampanya, promosyon ve etkinlik yapılamaz. Bu yükümlülük, arz zinciri içerisindeki tüm gerçek ve tüzel kişileri kapsar.

(3) Münhasıran alkollü içkilerin uluslararası düzeyde tanıtımına yönelik ihtisas fuarları ile bilimsel yayın ve faaliyetler düzenlenebilir. Bilimsel yayınlar reklam amacıyla kullanılamaz.

(4) Alkollü içkileri üretenler, ithal edenler ve pazarlayanlar her ne amaçla olursa olsun, teşvik, hediye, eşantiyon, promosyon veya bedelsiz olarak alkollü içki dağıtamazlar.

(5) Herhangi bir alkollü içkinin alınması koşuluna bağlı kampanya ve promosyon düzenlenemez.

(6) Perakende satıcılara, açık alkollü içki satıcılarına ve tüketicilere yönelik bağlı satış uygulaması yapılamaz.

(7) Alkollü içkileri üreten, ithal eden ve pazarlayanlar, her ne surette olursa olsun hiçbir etkinliğe ürünlerinin marka, amblem ya da işaretlerini kullanarak destek olamazlar.

(8) Açık alkollü içki satış belgesini haiz işyerlerinde servis amaçlı materyallerde marka, amblem ve logo kullanılabilir.

(9) Alkollü içkilerin marka, logo, amblem ve işaretlerini içerecek şekilde sözcükler, şekiller, resim ve harfler, iş yerlerinin içinde, dışında, vitrinlerinde, tabelalarında, satış ünitelerinde, soğutucularında, taşınabilir veya sabit her türlü materyal üzerinde bulundurulamaz.

(10) Üzerinde alkollü içki marka, amblem, logo veya işareti bulunan kasa, kutu gibi taşıma veya dış ambalaj için kullanılan materyaller, lojistik amaçlı bulundurmalar hariç, kamuya özel teşhir edilmek maksadıyla kullanılamaz.

(11) Alkollü içkiler sektöründe faaliyet gösteren firmaların kullandıkları araçlarda, bu ürünlere ilişkin markaların tanınmasını sağlayacak bir uygulamaya gidilemez. Söz konusu araçlar üzerinde, alkollü içki markaları ile alkollü içki markalarının logo, amblem ve işaretleri kullanılamaz. Ticaret unvanlarıyla firma bilgilerine, ancak bu araçların yan yüzeylerinde ve bir yan yüzey alanının yüzde onunu aşmayacak oranda yer verilebilir. Araçlar üzerinde yer verilen ticaret unvanlarında herhangi bir markayı öne çıkaracak şekilde farklılaştırma yapılamaz.

(12) (Ek: RG-4/8/2017- 30144) Açık alkollü içki satıcıları, marka ismi, servis veya ambalaj hacmi ve fiyat bilgisi ile sınırlı kalmak koşuluyla satışa sundukları tüm ürünlere liste halinde menülerinde yer verirler.

Fiyat bildirimleri

MADDE 21 – (Değişik: RG-18/9/2013-28769)

(1) İşyerlerinde; alkollü içkilerin fiyatlarının bildirimi, alkollü içkilerin satışına tahsis edilmiş bölümlerde yer alması ve rakam ile yazıların elli puntoyu aşmaması şartıyla yapılabilir. Fiyat baskılı ambalajlar ile fiyat bildirimi yapılması ve satışa sunulan her bir alkollü içkinin birim fiyatının ve markasının yer aldığı, dikdörtgen beyaz zemin üzerine ve en fazla yirmi punto büyüklüğünde siyah renkli harfler ve rakamlar ile hazırlanan listelerin alkollü içkilerin satış ünitelerinde/alanlarında bulundurulması mümkündür. Herhangi bir firma veya ürünü ön plana çıkaracak şekilde fiyat bildirimi yapılamaz.

(2) Üretici, ithalatçı ve satıcılar arasında gerçekleştirilen ve tüketiciye yansımayan tamamen ticari bilgileri içeren bildirimler hariç olmak üzere, her ne amaçla olursa olsun, alkollü içkilerin marka, amblem, logo ve işaretleri kullanılarak bildirim yapılamaz, basın-yayın organları aracılığıyla ilan edilemez, fiyat duyuruları yapılamaz.

(3) Bu maddeye aykırı düzenlendiği tespit edilen fiyat bildirimlerinin reklam mahiyetinde olduğu kabul edilir.

Ürün temini ve ürün bulundurma

MADDE 22 – (1) (Değişik: RG-4/8/2017- 30144)  Alkollü içki satıcıları tüketici talebine konu alkollü içkileri, piyasa koşullarını ve tüketici taleplerini de dikkate alarak ve tüketicilerin seçeneklerini azaltmayacak şekilde; perakende satış yerlerinde aynı kategorideki birden fazla firmanın ürünleri, açık alkollü içki satış yerlerinde ise bira hariç aynı kategorideki birden fazla firmanın ürünleri arasından tercih imkânı sunabileceği çeşitlilikte işyerlerinde bulundurur. Alkollü içki kategorilerinin tamamının işyerinde bulundurulması zorunlu değildir.

(2) Toptan satıcılar, belgeli satıcıların sipariş verdikleri ürünleri ticari teamüllere uygun olan makul sürelerde talep eden belgeli satıcıya temin etmek zorunda olup talep edilmesine rağmen belgeli satıcılara ürünün makul sürelerde temin edilmemesinden toptan satıcı sorumludur. Üretici ve ithalatçılar, toptan satıcıların bu yükümlülüklerini yerine getirmeleri hususunda gerekli tedbirleri alır. Bu gibi durumlarda Kurumca yazılı olarak bilgilendirilmesi şartıyla, üretici ve ithalatçılar da toptan satıcılar ile birlikte sorumlu kabul edilir.

(3) Perakende satış belgesini haiz alkollü içki üretici ve ithalatçı firmalarının, kendi ticari unvanlarını kullanarak işlettikleri perakende satış yapılan işyerlerinde, münhasıran kendi ürünlerinin satışa sunulması halinde, bu maddede yer alan ürün teminine ve bulundurmaya yönelik yükümlülükler aranmaz.

(4) Vergisiz satış mağazaları, münhasır alkollü içki satış yerleri, liman, hava limanı, hava meydanlarında bulunan perakende satıcılar haricinde; hacmi 20 cl ve altında bulunan ambalajlardaki alkollü içkiler, işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen faaliyet konusu bakkal, market, süpermarket, hipermarket, kuruyemişçi, büfe olan işyerlerinde bulundurulamaz ve bu yerlerde satışa sunulamaz. Toptan satıcıların, perakende satıcılara dağıtım yükümlülüğünü yerine getirirken bu sınırlamaya uyması zorunludur.

(5) Üretici, ithalatçı ve toptan satıcılar;

a) Piyasa istikrarını bozacak, tüketici seçeneklerini azaltacak, perakende (Değişik ibare: RG-4/8/2017- 30144) ve açık alkollü içki satıcılarının ürün bulundurma zorunluluğunu yerine getirmesini engelleyecek, diğer firmaların faaliyetlerini kısıtlayacak ya da zorlaştıracak şekilde uygulamalar yapamaz.

b) Perakende satıcılarla yapılacak her türlü anlaşmalarda; herhangi bir firmanın ürünleri (Ek ibare: RG-4/8/2017- 30144) açık alkollü içki satıcılarıyla yapılacak anlaşmalarda ise, bira hariç herhangi bir firmanın ürünleri lehine münhasır uygulama getiren veya üstünlük sağlayan ya da rekabeti diğer firmalar aleyhine kısıtlayıcı veya zorlaştırıcı koşullar yer alamaz. Bu tip anlaşmaların tarafı olanlar birlikte sorumlu kabul edilir.

c) Perakende (Değişik ibare: RG-4/8/2017- 30144) ve açık alkollü içki satıcılarına ürün temininde bağlı satış içeren pazarlama yöntemlerini uygulayamaz.

(6) (Ek: RG-18/9/2013-28769) Üreticilere ait tesisler ile ithalatçı ve toptan satıcılara ait işyerlerinde, satış belgesini haiz kişilere ve bu kişiler tarafından görevlendirilmiş çalışanlarına yönelik olarak tadım amaçlı sunum uygulaması mümkündür.

Teşhir

MADDE 23 – (1) (Değişik: RG-18/9/2013-28769) Alkollü içkiler, sadece bu ürünlerin satışına tahsis edilmiş alanda bulunan satış ünitelerinde sergilenir. Ürüne tahsis edilmiş muhafaza ve soğutma amaçlı üniteler de satış ünitesi kapsamındadır. Alkollü içkiler, birden fazla satış ünitesinde satışa sunulabilir ancak, satış üniteleri birden fazla alanda/reyonda konumlandırılarak alkollü içkilere tahsis edilmiş alan bütünlüğü bozulamaz. Reklam ve tanıtım unsurlarını taşımayan ve içi görünmeyecek şekilde dizayn edilmiş soğutucuların işyeri dışında konumlandırılması alan bütünlüğünü bozmaz.

(2) Perakende satış yapan işyerlerinde, tüketici seçeneklerini azaltacak şekilde herhangi bir firmanın ürünleri ve markaları teşhir edilemez.

(3) (Değişik: RG-18/9/2013-28769) Tüketicilerin içeriye girmeksizin alışveriş yapabildiği büfeler hariç olmak üzere, alkollü içkiler; çocuklara yönelik olan materyaller, çocuk dergileri, kitap ve yayınları ile çocuk kıyafetleri, kırtasiye, oyuncaklar ile cips, çikolata, şekerleme benzeri çoğunlukla çocuklar tarafından tüketilen ürünlerle bitişik olan alanlarda satışa arz edilemez.

(4) Perakende satıcılar bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak teşhir düzenlemesi yapmaktan sorumludurlar. Üreticiler, ithalatçılar ve toptan satıcılar, perakende satıcıları bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak teşhirde bulunmaya zorlayamaz veya özendiremez.

(5) (Ek: RG-18/9/2013-28769) Alkollü içkiler işletme dışından görülecek şekilde perakende olarak satışa arz edilemez. Perakende satış belgesini haiz satıcılar, alkollü içkilerin işyeri dışından görünmemesi için gerek işyerinin fiziki koşullarını gerekse satış ünitelerinin niteliğini ve konumunu uygun hale getirmek için tedbir almak zorundadırlar.

Reklam, sponsorluk ve promosyon uygulamaları

MADDE 24 – (Mülga: RG-18/9/2013-28769)

DÖRDÜNCÜ KISIM

Denetim, Yaptırımlar, Çeşitli ve Son Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Denetim ve Yaptırımlar

Denetim

MADDE 25 –

(1) Tütün mamulleri ve alkollü içkiler piyasasında mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişiler, ürünlere ve ilgili faaliyetlerine ilişkin olarak, mevzuatla verilen yetki çerçevesinde Kurum, mülki amirlikler ile diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından lüzum görülen hallerde incelenebilir ve denetlenebilir. Kurum dışındaki ilgili merciler tarafından yapılan inceleme ve denetimler sırasında tespit edilen Kurum mevzuatına aykırı hususlar ve aykırılıklara ilişkin olarak yapılan işlemler Kuruma ve/veya yetkili mercilere bildirilir.

(2) Tütün mamulleri ve alkollü içkiler piyasasında mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişiler, yapılacak inceleme ve denetime mani olamaz. Bu kişiler; inceleme ve denetim yapmakla görevlendirilmiş ve/veya yetkilendirilmiş kişilerce gerekli görülen ve istenilen her türlü bilgiyi ve belgeyi ibraz etmek zorundadır. Söz konusu bilgi ve belgelerin yazılı istenmesi halinde tebliğ tarihinden itibaren belirtilen süre içerisinde vermek zorundadır.

(3) Belgesiz satışa ilişkin yapılan denetimlerde, satış belgesini haiz olduğunu beyan eden kişilerin, işyerinde mevcut olması gereken satış belgesi ile birlikte, her yıl süre uzatım işlemini yaptırmak suretiyle geçerlilik kazanan belgeyi ibraz etmeleri zorunludur. Söz konusu belgenin ibraz edilemediği hallerde Kurumun internet sitesinden sorgulaması yapılan kişinin, denetime konu işyerine dair alınmış satış belgesinin faal görünmemesi durumunda, kişinin belgesiz satış yapmakta olduğu tespit edilmiş olur.

Yaptırımlar ve yaptırım sonrası uygulanacak diğer hükümler

MADDE 26 – (1) Bu Yönetmelik veya diğer ilgili mevzuat ile belirlenen düzenlemelerin ihlal edildiğinin tespit edilmesi halinde, aykırılık içeren fiilin niteliğine göre; ilgili mevzuat hükümleri uyarınca adli mercilere suç duyurusunda bulunulur ve/veya idari müeyyideler uygulanır.

(2) 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin beşinci (Değişik ibare: RG-18/9/2013-28769) fıkrası ile 4250 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan kabahat fiilleri ile suç kapsamında olan fiiller dışında; 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanun ve 8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı Kanuna veya bu kanunlara göre yürürlüğe konulmuş yönetmeliklere ya da Kurumca verilen belgelerde yer alan şartlara uyulmadığının tespiti halinde;

a) İlgili gerçek ve tüzel kişiler yazılı olarak uyarılır ve aykırılığın giderilmesi için uygun bir süre verilir. Bu Yönetmelikte süresi belirlenmeyen işlemler için verilebilecek süre Kurumca belirlenir.

b) Verilen süre sonunda aykırılığın devam etmesi halinde veya aykırılığın giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde süre verilmeksizin Kurumca, gerçek ve tüzel kişilerin aykırılığa konu işyerine verilmiş bulunan satış belgesi iptal edilir.

c) Bu fıkra uyarınca satış belgesi iptal edilen gerçek ve tüzel kişilerin, iptale konu işyerine ilişkin yeni belge başvuruları otuz günden önce değerlendirmeye alınmaz.

(3) 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uygulanan idari yaptırımlarda;

a) 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin beşinci fıkrasının (a), (b), (d), (e), (f), (j), (k), (l), (m) ve (n) bentlerinde sayılan fiillerin, ilk fiilin işlenmesinden sonraki beş yıl içinde üçüncü defa işlenmesi halinde belgelerin iptaline karar verilir.

b) Adına birden fazla satış belgesi düzenlenmiş bulunan gerçek ve tüzel kişilerin bu fiilleri, belirli bir işyerine matuf olmayıp kişinin tüm işyerlerini kapsayan bir eylem ise Kurumdan alınmış satış belgelerinin tamamının, aksi halde aykırılığa konu işyerine verilmiş olan satış belgesinin iptaline karar verilir.

c) Bu fıkra uyarınca satış belgesi iptal edilmiş olan gerçek ve tüzel kişiler, iptal tarihini takip eden iki yıl süresince iptale konu işyerlerine ilişkin yeniden satış belgesi alamaz.

ç) Bu fıkrada belirtilen fiiller nedeniyle satış belgesi iptaline konu işyerinde, aynı adreste ve aynı işletme adı altında faaliyette bulunmak üzere başvuran gerçek ve tüzel üçüncü kişiler de, iptal işlemine konu işyerine ilişkin iptal tarihini takip eden iki yıl süresince satış belgesi alamaz.

d) Bu fıkrada belirtilen fiiller nedeniyle belge iptaline konu işyeri, farklı işletme adı altında gerçek ve tüzel üçüncü kişiler adına kayıtlı bulunsa dahi satış belgesi iptal edilen gerçek ve tüzel kişi satıcılar tarafından fiilen işletildiğinin tespiti halinde, anılan üçüncü kişiler söz konusu işyeri için iki yıl süresince satış belgesi alamaz.

e) (Değişik: RG-17/6/2011-27967) 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin beşinci fıkrasının; (f), (g), (h), (ı), (j) ve (o) bentlerinde yazılı fiiller hakkında idari yaptırım uygulamaya ve bu fiillerin konusunu oluşturan her türlü eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesi kararını vermeye mahalli mülki amirler, diğer bentlerde yazılı fiiller hakkında idari para cezası vermeye Kurum yetkilidir.

(f) (Ek: RG-17/6/2011-27967) Tütün mamulleri veya alkollü içkilerin, internet ortamında tüketicilere satışının yapılması halinde, 4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunda öngörülen usullere göre erişimin engellenmesine karar verilmek üzere ilgili mercilere bildirilir ve bu karar hakkında da 5651 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.

(4) (Değişik: RG-17/6/2011-27967) 4733 sayılı Kanuna, 4250 sayılı Kanuna veya 5607 sayılı Kanuna aykırı fiillerden dolayı haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı olanlara, Kurumun düzenlemekle yükümlü olduğu piyasalarda faaliyete ilişkin hiçbir belge verilmez, verilmiş olanlar Kurumca iptal edilir. Mahkemece verilecek mahkûmiyet kararında, kararın kesinleşmesine kadar faaliyete ilişkin tüm belgelerin askıya alınmasına da karar verilir. Yargılama sonuna kadar üretici ve ithalatçılara yetkili idarece uygun görülecek miktarda bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri işaretler verilebilir. Söz konusu fiillerin kamu sağlığını veya tütün ve alkol piyasasının güvenliğini bozucu nitelikte olması halinde, yargılama sürecinde yetkili mahkemece mevcut delil durumuna göre belgelerin askıya alınmasına tedbiren karar verilir.

(5) Depolar dâhilinde gerçekleşen mevzuata aykırılıklar, işyerinde gerçekleşmiş kabul edilir.

(6) İşyeri açma ve çalışma ruhsatları ile yetkili idarelerce açık alkollü içki satıcılarına (Ek ibare: RG-27/1/2013-28541) ve nargilelik tütün mamulü sunumu yapılan işyerlerine verilen ruhsatlar ve izinlerin iptal edildiğinin bildirilmesi veya tespiti halinde, Kurum tarafından verilen satış belgeleri de iptal edilir.

(7)(1) (Mülga: RG-18/9/2013-28769)

(8) (Ek: RG-18/9/2013-28769) 4250 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (ç) ve (e) bentlerinde belirtilen idari para cezalarını vermeye ve (ç) bendinde tanımlanan kabahatin konusunu oluşturan ürünlerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesi kararını vermeye Kurum yetkilidir. Televizyon ve radyolara uygulanacak idari para cezalarını vermeye Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, diğer bentlerde yer alan idari para cezalarını vermeye mahalli mülki amir yetkilidir.

Yetki devri

MADDE 27 –

(1) 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi çerçevesinde; yetki devri suretiyle Kurum adına 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanunun uygulamasına ilişkin olarak bu Yönetmelik hükümlerinin konusunu içeren denetimlerin ve tespit edilen aykırılığın giderilmesi için süre verilmesi işlemleri ile uyarı ve idari para cezası uygulanmasının yapılması konularında ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla protokoller yapılabilir. Protokol yapılan kamu kurum ve kuruluşu, protokol hükümlerini ve bu Yönetmelik hükümlerini esas alarak denetimleri yerine getirir, idari yaptırımları uygular ve işlemi takip eden otuz gün içerisinde Kuruma bilgi verir.

İKİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller

MADDE 28 –

(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 29 –

(1) 31/12/2002 tarihli ve 24980 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tütün Mamulleri, Alkol ve Alkollü İçkilerin Toptan ve Perakende Satışı ile Satış Belgelerine İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlükten önce yapılmış olan belge başvuruları

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) 12 nci maddenin yürürlüğe gireceği tarihe kadar yapılan satış belgesi başvuruları, 31/12/2002 tarihli ve 24980 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tütün Mamulleri, Alkol ve Alkollü İçkilerin Toptan ve Perakende Satışı ile Satış Belgelerine İlişkin Yönetmeliğin 5 inci ve 6 ncı maddeleri hükümlerine göre sonuçlandırılır.

Yürürlükten önce verilmiş satış belgeleri

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce verilmiş olan ve geçerliliği bulunan satış belgelerinin geçerlilik süreleri ile 2011 yılı süre uzatım işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten sonra Kurul kararı ile belirlenir.

Yürürlükten önce satış belgesi almış olan kişilerin, faaliyetine veya işyerine ilişkin aykırılık durumu

GEÇİCİ MADDE 3 –

(1) İlgili kanunlarda yer alan hükümlere açık aykırılık hallerinde derhal adli/idari yaptırım uygulanmasını gerektiren haller ile bu Yönetmelikte ayrı süre öngörülen haller saklı kalmak kaydıyla; bu Yönetmeliğin yayımından önce satış belgesi almış olan kişilerin faaliyetine veya işyerine ilişkin mevcut durumlarının bu Yönetmelik hükümlerine aykırılık içermesi halinde, söz konusu hususların, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde Yönetmeliğe uygun hale getirilmesi zorunludur.

(2) 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (c) ve (ç) bentlerinde yer alan hususlara ilişkin aykırılıkların, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde giderilmesi zorunludur.

Alkol satışı

GEÇİCİ MADDE 4 –

(1) Nihai tüketicinin kullanımına yönelik ambalajlı genel amaçlı etil alkol ve evsel kullanım alkolü, bu ürünlerin satışına ilişkin müstakil bir düzenleme yapılana kadar, toptan alkollü içki satış belgesini ve perakende alkollü içki satış belgesini haiz kişilerce bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde satılabilir.

Elektronik imza

GEÇİCİ MADDE 5 –

(1) 12 nci maddenin birinci fıkrasındaki elektronik imza uygulaması, gerekli alt yapının Kurumca tamamlanmasını müteakiben başlar.

Süre uzatımı

GEÇİCİ MADDE 6 – (Ek: RG-19/12/2012-28502)

(1) 14 üncü maddenin birinci fıkrasında yer alan hususlar, 2013 yılı süre uzatım işlemlerinde de uygulanır.

Mevcut nargilelik tütün mamulü içim mekânlarının faaliyetlerine ilişkin aykırılık durumu

GEÇİCİ MADDE 7 – (Ek: RG-27/1/2013-28541)

(1) Mevcut nargilelik tütün mamulü içim mekânları; faaliyetlerini, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde bu madde ile aynı tarihte yürürlüğe giren düzenlemelere uygun hale getirmeleri zorunludur.

Alkollü içki satış yerlerindeki reklam ve tanıtım uygulamalarının süresi

GEÇİCİ MADDE 8 – (Ek: RG-18/9/2013-28769)

(1) Perakende ya da açık alkollü içki satışı yapılan işletmelerde;

a) İşyerlerinin içinde veya dışında reklam ve tanıtım içeren her türlü tabela, 4250 sayılı Kanunun 6487 sayılı Kanunla değişik geçici 1 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde,

b) İşyerlerindeki taşınabilir veya sabit her türlü reklam ve tanıtım içeren totem, branda, şemsiye, gölgelik ve tenteler bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde,

c) İşyerlerinin içinde bulunan reklam ve tanıtım amaçlı her türlü materyal bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde,

ç) İşyerlerindeki reklam içeren raf ve standlar, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde,

bu Yönetmelik hükümlerine uygun hâle getirilir.

(2) 4250 sayılı Kanunun 6487 sayılı Kanunla değişik geçici 1 inci maddesinin yayımı tarihinde alkollü içkilerin üretiminde, pazarlanmasında, satışında ve açık sunumunda on sekiz yaşını doldurmamış kişileri çalıştıranlar bu tarihten itibaren bir yıl süreyle bu kişileri çalıştırmaya devam edebilirler.

(3) Perakende alkollü içki satışı yapılan iş yerlerindeki alkollü içkilerin konulduğu ve üzerlerinde alkollü içkilerin marka, amblem ve logosu bulunan mevcut soğutucular, iş yerlerinin kapalı bölümlerinde bulunması kaydıyla, 4250 sayılı Kanunun 6487 sayılı Kanunla değişik geçici 1 inci maddesinin yayımı tarihinden itibaren üç yıl süreyle kullanılabilir.

(4) Alkollü içki sektöründe faaliyet gösteren firmaların kullandıkları araçlar, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinin onbirinci fıkrası hükmüne uygun hale getirilir.

Tütün mamulü ve alkollü içki perakende ve toptan satış belgelerinin Yönetmeliğe uygun hale getirilmesi

GEÇİCİ MADDE 9 – (Ek: RG-3/12/2013-28840)(2)

(1) Tütün mamulleri ve alkollü içkilerin birlikte satışını yapan ve adlarına 1/1/2014 tarihinden önce tütün mamulü ve alkollü içki perakende satış belgesi veya tütün mamulü ve alkollü içki toptan satış belgesi düzenlenmiş olan satıcıların, 30/6/2014 tarihine kadar mevcut belgelerini yetkili mercie teslim etmeleri ve tütün mamulü ve alkollü içki satış faaliyet konuları için 5 inci maddenin birinci fıkrasına uygun olarak ayrı ayrı düzenlenecek satış belgelerini teslim almaları zorunludur. Bu zorunluluğa uymayan satıcıların satış belgeleri için 2015 yılı süre uzatım işlemleri gerçekleştirilmez.

Turizm yatırım belgelerine istinaden düzenlenen satış belgelerinin durumu

GEÇİCİ MADDE 10 – (Ek: RG-4/8/2017- 30144)

(1) Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenmiş turizm yatırım belgesi ibraz edilerek Kurumdan alınmış satış belgeleri için 2019 yılı süre uzatım işlemleri esnasında turizm belgesi veya işyeri açma ve çalışma ruhsatı; alkollü içki satış belgeleri için ise, bu belgelerin yanı sıra işyerinin satış belgesinin düzenlendiği tarih itibariyle veya hali hazırda örgün eğitim kurumları ve dershaneler ile öğrenci yurtları ve ibadethanelere en az yüz metre uzaklıkta bulunduğunu gösterir belgenin ibrazı zorunludur.

Münhasırlık içeren mevcut anlaşmaların durumu

GEÇİCİ MADDE 11 – (Ek: RG-4/8/2017- 30144)

(1) Bu maddenin yayımı tarihinden önce üretici, ithalatçı veya toptan satıcılar ile perakende veya açık alkollü içki satıcıları arasında yapılmış sözleşmelerin münhasır satışa ilişkin hükümleri maddenin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde bu Yönetmeliğe uygun hale getirilir.

Yürürlük

MADDE 30 –

(1) Bu Yönetmeliğin;

a) 12 nci maddesi, yayım tarihinden doksan gün sonra,

b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 31 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.

______________

(1) 18/9/2013 tarihli ve 28769 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”in 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca bu fıkra 18/9/2014 tarihinde yürürlükten kalkmıştır.

(2) Bu değişiklik 1/1/2014 tarihinde yürürlüğe girer.

(3) Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 9/12/2015 tarihli ve 29557 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Tütün Mamulleri Ve Alkollü İçkilerin Satışına Ve Sunumuna İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 14 üncü ve 15 inci Maddelerinin Uygulanması İle İlgili 25/11/2015 tarihli ve 10104 karar nolu Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu Kararına bakınız.

(4) Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 23/12/2016 tarihli ve 29927 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Tütün Mamulleri Ve Alkollü İçkilerin Satışına Ve Sunumuna İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin14 üncü ve  15 inci Maddelerinin Uygulanması İle İlgili 07/12/2016 tarihli ve 12390 karar nolu Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu Kararına bakınız.

(5) Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 13/1/2018 tarihli ve 30300 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tütün Mamulleri Ve Alkollü İçkilerin Satışına Ve Sunumuna İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 15 inci Maddesinin Uygulanması İle İlgili Tebliğ (Tebliğ No: 2018/2)’ e bakınız.

(6) 2019 yılında uygulanacak satış bedelleri ile ilgili olarak 9/1/2019 tarihli ve 30650 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığının 2019/2 sayılı Tebliğine bakınız.

(7) Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 22/1/2020 tarihli ve 31016 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 15 inci Maddesinin Uygulanması İle İlgili Tebliğ (Tebliğ No: 2019/72)’ e bakınız.

 Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
7/1/201127808
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
TarihiSayısı
1.17/6/201127967
2.9/10/201128079
3.30/11/201128100
4.19/12/201228502
5.31/12/201228514 (4.mükerrer)
6.27/1/201328541
7.18/9/201328769
8.3/12/201328840
9.4/8/201730144
Mert Akgün Yönetmelikler

FİNANSAL TÜKETİCİLERDEN ALINACAK ÜCRETLERE İLİŞKİN USÛL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

Resmî Gazete Tarihi: 03.10.2014 Resmî Gazete Sayısı: 29138

FİNANSAL TÜKETİCİLERDEN ALINACAK ÜCRETLERE İLİŞKİN USÛL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, kuruluşlar tarafından finansal tüketicilere sunulan ürün veya hizmetlere ilişkin olarak faiz veya kâr payı dışında alınacak her türlü ücret, komisyon ve masraf türleri ile bunlara ilişkin usûl ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik bankalar, tüketici kredisi veren finansal kuruluşlar ve kart çıkaran kuruluşlar ile bu kuruluşlar tarafından finansal tüketiciye sunulan ürün veya hizmetleri kapsar. İlgili mevzuat çerçevesinde finansal tüketicilerin menkul kıymet ve sigortacılık işlemleri ile çek, senet ve teminat mektubu işlemleri karşılığında kuruluşların talep edebilecekleri ücretler işbu Yönetmelik kapsamında değildir.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

a) ATM: Otomatik para çekme işleminin yanı sıra diğer bankacılık işlemlerinin tamamının veya bir bölümünün gerçekleştirilmesine imkân veren elektronik işlem cihazlarını,

b) Bakanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,

c) Banka: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan bankaları,

ç) Birlikler: Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Katılım Bankaları Birliği ve Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliğini,

d) Finansal tüketici: Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan tüketicilerden kuruluşlarca kendisine ürün veya hizmet sunulan tüketiciyi,

e) Hesap: Finansal tüketicinin vadeli, vadesiz mevduat hesabı ile katılma ve özel cari hesabını,

f) Kalıcı veri saklayıcısı: Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan kalıcı veri saklayıcısını,

g) Kanun: 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu,

ğ) Kart çıkaran kuruluş: 23/2/2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan kart çıkaran kuruluşları,

h) Kurul: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunu,

ı) Kuruluşlar: Bankalar, tüketici kredisi veren finansal kuruluşlar ve kart çıkaran kuruluşları,

i) Kurum: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,

j) Onay: Yazılı olarak, kalıcı veri saklayıcısı yoluyla veya kaydı tutulan telefon kullanılarak veya Kurumca uygun görülecek yöntemlerden herhangi biri ile ulaştırılan önerinin finansal tüketici tarafından açıkça kabul edilmesini ya da finansal tüketici tarafından ulaştırılan önerinin kuruluşlar tarafından kabul edilmesini,

k) Ücret: Finansal tüketiciden faiz, kâr payı, vergi, fon ve benzeri yasal giderler dışında talep edilen ücret, komisyon, masraf ve benzeri adlar altındaki her türlü parasal tutarı,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Sözleşme Esasları, Ürün veya Hizmetlerin Sınıflandırılması

Sözleşme esasları

MADDE 5 –

(1) Kuruluşlar ile finansal tüketiciler arasında düzenlenen sözleşmeler ve yapılan bilgilendirmeler en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir şekilde düzenlenir ve bunların bir nüshası kâğıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı vasıtasıyla finansal tüketiciye verilir.

(2) (Değişik: RG-10.02.2020-31035) Kâğıt üzerinde düzenlenecek sözleşmelerde, “Sözleşmenin bir nüshasını elden aldım.” şeklindeki ibarenin finansal tüketici tarafından yazılmasının sağlanması zorunludur. Görme engelli tüketicilerde bu şart aranmaz.

(3) (Değişik: RG-10.02.2020-31035) Sözleşmeler kapsamında ücret alınabilecek her bir ürün veya hizmet için finansal tüketicinin onayının alınması zorunludur. Sözleşmede ücreti belirlenmiş olan ürün ve hizmetler haricinde bir ürün veya hizmetin kuruluşlar tarafından ücret karşılığı verilebilmesi için işlemin gerçekleştirildiği alanın yapısına uygun bir şekilde, finansal tüketiciye işlem öncesinde ücrete ilişkin bilgi verilmesi ve finansal tüketicinin onayının alınması gerekmektedir. Kuruluşlar tarafından finansal tüketicinin onayının alındığı ispat edilemediği takdirde, onay alınmamış sayılır.

(4) Finansal tüketiciler ile yapılacak sözleşmeler kapsamında sunulacak ürün veya hizmetlerin ücret tarifesini ve bilgi verilmesi gereken diğer hususları göstermek üzere sözleşmeye ilişkin her bir ürün veya hizmetin asgari olarak; adı ya da tanımı, vadesi ya da süresi, tahsil edilecek faiz, kâr payı veya ücret kalemleri ile bunların tahsil yöntemi, geçerli olduğu süre, geçerlilik süresi sonunda yapılacak değişikliğin tutarı, oranı ya da değişikliğin hangi esasa göre yapılacağı hususlarını içerecek şekilde bilgilendirme formu hazırlanması zorunludur. Bilgilendirme formu sözleşmenin ayrılmaz bir parçasıdır. Sözleşmenin yazılı olarak kurulması durumunda bu formun taraflarca imzalanmış bir nüshasının finansal tüketiciye verilmesi zorunludur. Kalıcı veri saklayıcısı ve telefon aracılığıyla kurulan sözleşmelerde finansal tüketici kullanılan araca uygun şekilde bilgilendirilir. İspat yükü kuruluşlara aittir.

(5) Kuruluşlar tarafından sunulan ürün veya hizmetlere ilişkin sigorta sözleşmelerinin, ürün veya hizmetlere ilişkin sözleşmelerden ayrı olarak düzenlenmesi zorunludur.

Ücretlerin sınıflandırılması

MADDE 6 –

(1) (Değişik: RG-10.02.2020-31035) Kuruluşlar tarafından ücretlendirilebilecek olan ürün veya hizmetler Ek-1’de sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırmanın, işlemlerin finansal niteliklerine göre ayrımı Kurumun uygun görüşü alınarak Birlikler tarafından yapılır. Bu Yönetmelik ve ekinde yer alanların dışında herhangi bir ürün veya hizmet için ücret alınamaz ancak, Yönetmelik ve ekinde yer alan ürün ve hizmetler kapsamında üçüncü kişilere ödenen tutarlar alınabilir.

(2) Bu sınıflandırmada yer almayan, yeni bir ürün veya hizmet grubunun belirlenmesi veya yeni bir ücret kaleminin oluşturulabilmesi için ilgili kuruluş tarafından Kuruldan izin alınması zorunludur. Kurul gerekli gördüğü hallerde Ek-1’deki listeyi değiştirmeye yetkilidir. Ek-1’deki listenin Kurul tarafından değiştirilmesi durumunda, kuruluşlar değişikliğin yapıldığı tarihi takip eden ayın sonuna kadar yeni sınıflandırmaya intibak etmekle yükümlüdür.

Ücretlerin değiştirilmesi

MADDE 7 –

(1) (Değişik: RG-10.02.2020-31035) Bu Yönetmelikteki ücret ve parasal sınırlar her yıl azami, Türkiye İstatistik Kurumunca bir önceki yılsonu itibarıyla açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi artış oranında artırılır. Kuruluşlar ücret artışlarını, artış uygulanmaya başlanmadan en az otuz gün önce finansal tüketiciye yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı yoluyla veya kaydı tutulan telefon vasıtasıyla bildirmek zorundadır. Bu bildirim üzerine finansal tüketicinin kendisine bildirim yapıldığı tarihten itibaren onbeş gün sonrasına kadar ürünün veya hizmetin kullanımından vazgeçme hakkı vardır. Bu hakkın kullanılması hâlinde uygulanacak ücret artışının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ilave ücret alınamaz. Kuruluşlar, vazgeçme hakkını kullanan finansal tüketiciye uyuşmazlık konusu ürün veya hizmeti vermeyi durdurabilir. Finansal tüketicinin ürünü kullanmaya veya hizmeti almaya devam etmesi hâlinde, değişikliğin kabul edildiği varsayılır.

(2) (Mülga: RG-10.02.2020-31035)

Ücretlerin iadesi

MADDE 8 –

(1) Tahsil edilen ücretlerin, kuruluşların karar birimleri veya adli, idari ve yetkili diğer makamların kararları neticesinde finansal tüketiciye iadesinin gerekmesi hâlinde, iadesi gereken tutar ve tahsil yöntemi hakkında kalıcı veri saklayıcısı yoluyla veya kaydı tutulan telefon ile finansal tüketiciye bilgilendirme yapılır. Kuruluşlar iadesine karar verilen tutarın finansal tüketicinin bildireceği hesaba ücretsiz şekilde gönderilmesine veya finansal tüketicinin talebine istinaden nakden ödenmesine imkân sağlayacak sistemi kurmakla yükümlüdür.

Bilgilendirme

MADDE 9 –

(1) Finansal tüketicilerden alınacak faiz, kâr payı, ücret ve diğer kesintilere ilişkin güncel bilgiler açık, anlaşılır ve kolay erişilebilir bir şekilde kuruluşların internet sitelerinde karşılaştırmaya uygun bir biçimde yer alır. Bu bilgilerde değişiklik olması hâlinde internet sitesi eşzamanlı olarak güncellenir. Kuruluşlar, kredi ürünlerinin kullanılması hâlinde ortaya çıkacak faiz, kâr payı oranı ve ücret bilgilerini detaylı bir şekilde gösteren hesaplama araçlarını internet sitelerinde sunmakla yükümlüdür.

(2) (Değişik: RG-10.02.2020-31035) Kuruluşlar finansal tüketicinin onayını almaksızın yaptığı bildirimlerden ücret alamaz. Onay alındığı takdirde bildirim işlemi için alınacak ücret üçüncü kişilere ödenen tutarı geçemez. İlgili mevzuat gereği belirli bir şekilde yapılması zorunlu olan bildirim ve işlemlerden maliyetleri kadar ücret alınabilir.

(3) Gerçekleştirilen işlemlere ilişkin olarak işlem anında verilecek işlem fişi, sözleşme ve bilgilendirmeye ilişkin diğer evrak ayrıca ücretlendirilemez.

(4) Finansal tüketicilerin sözleşme, işlem fişi ve benzeri dokümanların bir örneğini talep etmeleri hâlinde, kuruluşlarca ilgili dokümanın düzenlenme tarihinden sonraki ilk yıl için herhangi bir ücret alınamaz. İlgili dokümanın düzenlenme tarihinden itibaren bir yılın üzerinde sürenin geçmesi hâlinde, finansal tüketiciye bilgi verilmek suretiyle, yapılan işlemle orantılı olacak şekilde makul bir ücret alınabilir.

(5) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden sonra düzenlenecek yazılı sözleşme ve bilgilendirme form içeriklerinin bir örneğine kuruluşların internet sitelerinde ücretsiz erişim imkânı sağlanır.

(6) Kurum bilgilendirmelerde veya onay alınmasında kullanılan yöntemlerin etkin olmadığı kanaatine varırsa, her bir ürün veya hizmet bazında belirlenecek yöntemlerin kullanılmasını zorunlu tutabilir.

(7) Gerçekleştirilen işlemlerde ücret bilgisine işlem fişi üzerinde açıkça yer verilmesi zorunludur.

(8) Kuruluşlar bu Yönetmeliğe konu ücretlerin azami ve asgari güncel tutarları ile oranlarını Kurumca belirlenecek kanallarda ve yöntemle ilân etmekle yükümlüdür.

(9) (Ekli: RG-10.02.2020-31035) Kuruluşlar tarafından süreklilik arz etmeyen para transferleri, fatura tahsilâtı gibi anlık işlem ve hizmetlerden ücret tahsil edilmeden önce, işlemin gerçekleştirildiği alanın yapısına uygun bir şekilde finansal tüketicinin onayının alınması sonrası işlem gerçekleştirilir. Bu işlemlere ilişkin ücretlere sözleşmede yer verilme şartı aranmaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ürün veya Hizmetlere İlişkin Özel Hükümler

Tüketici ve konut finansmanı kredilerine ilişkin ücretler

MADDE 10 –

(1) Finansal tüketicilere kullandırılacak krediler için kredi ihtiyacının karşılanmasına olanak sağlayan sistemin işletilmesi ve operasyonel süreçlerin yönetilmesi amacıyla alınan tahsis ücreti dışında, istihbarat ücreti, kredi işlem fişi ücreti, ödeme planı değiştirme ücreti, değişken taksitli ödeme planı ücreti gibi her ne ad altında olursa olsun başkaca bir ücret alınamaz. Kredi tahsis ücreti, kullandırılan kredi anaparasının binde beşini geçemez. Kurul, gerekli gördüğü hallerde bu sınırı artırmaya ve azaltmaya yetkilidir.

(2) Taşınır ve taşınmazlara ilişkin rehin, ipotek ve ekspertiz işlemlerinde yalnızca üçüncü kişilere ödenen ücretler alınabilir.

(3) Reddedilen kredi taleplerinden bir kamu kurum ve kuruluşuna veya üçüncü kişilere ödenen ücretler hariç olmak üzere herhangi bir ücret alınamaz.

(4) Konut finansmanı sözleşmelerinde faiz oranı veya kâr payının sabit olarak belirlenmesi hâlinde, krediyi tahsis eden kuruluş nezdinde sözleşmede yer verilmek suretiyle, bir veya birden fazla taksit ödemesinin vadesinden önce yapılması ile kredinin faiz oranı veya kâr payında finansal tüketici lehine mutabık kalınarak değişiklik yapılması hâllerinde, Kanunun 37 nci maddesinde yer alan erken ödeme tazminatı haricinde hiçbir ücret alınamaz. Tahsil edilebilecek erken ödeme tazminatı ise yapılacak faiz veya kâr payı indirimi tutarını aşamaz.

(5) Finansal tüketicilerin ilgili kuruluşlardan borçlarının bulunmadığına dair talep ettikleri bilgi yazıları için bir defaya mahsus olmak üzere ücret alınamaz.

(6) (Değişik: RG-10.02.2020-31035) Kredili mevduat hesaplarından kullandırılan krediler ile kredi kartlarından yapılan taksitli nakit avans işlemleri için ücret tahsil edilemez. Nakit avans kullanılması durumunda tahsil edilen ücret, avans tutarının yüzde birini geçemez.

(7) Belirli süreli kredi sözleşmesine ilişkin bir hesap açılması ve bu hesaptan sadece kredi ile ilgili işlemler yapılması durumunda, bu hesaba ilişkin herhangi bir ücret alınamaz. Bu hesap, finansal tüketicinin aksine yazılı talebi olmaması hâlinde kredinin ödenmesi ile kapanır.

(8) Finansal tüketicinin onayı olmaksızın, belirli süreli kredi sözleşmesi ile ilişkili bir kredili hesap sözleşmesi yapılamaz ve kredi tahsilâtları bu hesaptan gerçekleştirilemez.

Banka ve kredi kartı ücretleri

MADDE 11 –

(1) Kart çıkaran kuruluşlar, yıllık üyelik ücreti ve benzeri ad altında ücret tahsil etmedikleri bir kredi kartı türü sunmak zorundadır. Finansal tüketiciler tarafından yapılan ücretsiz kredi kartı başvurularının kuruluşlarca reddedilmesi hâlinde, bu başvuruya istinaden yıllık üyelik ücreti olan kredi kartı verilemez. Kart çıkaran kuruluşlar yıllık üyelik ücreti bulunmayan kredi kartı limiti belirlerken, yıllık üyelik ücreti bulunan kredi kartı değerlendirme kriterlerini aynen uygulamakla yükümlüdür. Finansal tüketicilerin yıllık üyelik ücreti bulunan kredi kartını limiti aynı kalmak kaydıyla yıllık üyelik ücreti bulunmayan kredi kartı ile değiştirme talepleri, kart çıkaran kuruluşlar tarafından yerine getirilmek zorundadır.

(2) Finansal tüketicinin kredi kartı iptal talepleri, ilgili kredi kartıyla ilişkilendirilen herhangi bir borç bakiyesi bulunduğu gerekçe gösterilerek reddedilemez. Bu şekilde iptal edilen kredi kartlarının borç geri ödeme dönemlerinde yıllık üyelik ücreti tahsil edilemez.

(3) Banka kartları ile sanal kredi kartlarından yıllık üyelik ücreti alınamaz.

(4) Birinci ve ikinci fıkrada yer verilen kartlar dışındaki kredi kartları özelliklerine göre yıllık olarak belirlenen tutar kadar ücretlendirilebilir. Asıl karta bağlı olarak sunulan her bir ek kredi kartının yıllık üyelik ücreti, asıl kartın yıllık üyelik ücretinin yüzde ellisini geçemez.

(5) Kredi kartı yıllık üyelik ücreti, ancak finansal tüketiciyi borçlandırıcı nitelikteki ilk kullanımı müteakip ve yıllık olarak tahakkuk ettirilebilir.

(6) Kesintisiz olarak, en az yüzseksen gün süreyle hareket görmeyen kredi kartları hareketsiz kart kabul edilir ve bu kartlara hareketsiz kaldığı müddetçe yıllık üyelik ücreti yansıtılamaz. Kuruluşlar, finansal tüketiciye yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla veya kaydı tutulan telefon ile önceden bilgi vermek suretiyle bu nitelikteki kredi kartlarını kapatma hakkına sahiptir.

(7) Hareketsiz kartlarda tahsil edilemeyen kredi kartı yıllık üyelik ücretleri, tahakkuk tarihinden itibaren en fazla son oniki aylık dönem için sonradan tahsil edilmek üzere bekletilebilir. Bu dönem zarfında yıllık üyelik ücretlerinin tahsili için icra takibi yapılamaz. Bu ücretler için faiz veya kâr payı işletilemez ve Kredi Kayıt Bürosu ile Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi bildirimleri yapılmaz. Anılan oniki aylık dönem sonunda kredi kartı yıllık üyelik ücretlerinin tahsil edilememesi hâlinde ise bu ücretler iptal edilir. Finansal tüketici kredi kartı yıllık ücretinin tahsili amacıyla kredilendirilemez.

(8) (Değişik: RG-10.02.2020-31035) Hesap özeti gönderimi, sanal kart oluşturma ve kullanımı ile bir takvim yılı içerisinde kayıp, çalıntı ve benzeri nedenler dolayısıyla gerçekleştirilen iki adede kadar kart yenileme karşılığında ücret alınamaz. İkiden sonraki kart yenilemelerinde ise finansal tüketiciden maliyet kadar ücret alınabilir.

Para ve kıymetli maden transfer işlemleri(1)

MADDE 12 –

(1) Finansal tüketicinin hesabının bulunduğu kuruluşun işlem alanlarından herhangi birini kullanmak suretiyle kendi hesabına para yatırması ile hesabın bulunduğu şubeden finansal tüketici adına üçüncü kişilerin para yatırması işlemlerinden ücret alınamaz.

(2) Gelen veya giden elektronik fon transfer sistemi işlemlerinde, finansal tüketicinin hatası nedeniyle para iadesi gereken durumlarda, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına ödenen masraflar dışında finansal tüketiciden herhangi bir ücret alınamaz. Havalenin iadesi, reddi, devri ya da havale işlemine dair bilgi değişikliği işlemlerinden bir kamu kurum ve kuruluşuna veya üçüncü kişilere ödenen ücretler dışında ücret alınamaz.

(3) (Değişik: RG-10.02.2020-31035) EFT işlemlerinden alınacak ücret işlem tutarının 1.000 TL’nin altında olması hâlinde mobil bankacılık uygulamaları ve internet bankacılığı aracılığıyla yapılan işlemler ile düzenli ödemelerde 1 TL’yi, ATM’den yapılan işlemlerde 2 TL’yi, diğer kanallar ile yapılan işlemlerde ise 5 TL’yi geçemez. İşlem tutarının 1.000 TL ile 50.000 TL arasında olması hâlinde bu sınırlar sırasıyla 2 TL, 5 TL ve 10 TL olarak, işlem tutarının 50.000 TL ve üzerinde olması durumunda ise 25 TL, 50 TL ve 100 TL olarak uygulanır. Kuruluş ile finansal tüketici arasındaki sözleşmede geç işlemler olarak belirlenen ve mutat saatler dışında yapılan EFT işlemlerinde anılan sınırlar yüzde elli artırımlı olarak uygulanır. Havale işlemlerinde ise uygulanacak azami ücretler EFT işlemleri için belirtilen ayrımlara tabi olarak ilgili ücretlerin yarısı oranında uygulanır. Kuruluşlarca gerçekleştirilen uluslararası para transfer işlemlerinin ücretleri ise finansal tüketici ile kuruluş arasında düzenlenen sözleşme ile belirlenir.

(4) Kuruluşlarda herhangi bir hesabı bulunmayan finansal tüketicilerin gerçekleştirdiği para transfer işlemlerinde, bu işlemler gerçekleşmeden önce finansal tüketiciye ilgili ücrete dair bilgi verilir. İşlem tutarı ve ücret bilgisi işlem fişi üzerinde açıkça gösterilir.

(5) (Ek: RG-24/10/2018-30575) Kıymetli maden transfer işlemlerinden alınacak ücret, transfer sistemini işleten kuruluş tarafından işlem başına belirlenen transfer komisyonu/ücreti ile bu komisyonun/ücretin azami yüzde onbeşine kadar belirlenebilecek tutar toplamını aşamaz. Para transfer işlemlerine ilişkin yukarıdaki hükümler uygun düştüğü ölçüde kıymetli maden transfer işlemleri için de uygulanır.

Mevduat ve katılım fonu işlemleri

MADDE 13 –

(1) Hesap işletim ücreti, finansal tüketicinin hesap sayısına bağlı olmaksızın müşteri bazında ilgili kuruluşun belirlediği dönemlerde tahakkuk ve tahsil edilebilir. Hesabın yıl içerisinde kapatılması hâlinde, hesabın açık olduğu döneme tekabül eden ücret alınabilir. Hesap açma ve kapama işlemleri ile hesap cüzdanı yazdırma işlemlerinden herhangi bir ücret alınamaz.

(2) Kesintisiz olarak, en az yüzseksen gün süreyle hiçbir hesabı hareket görmeyen finansal tüketicilerden bu süre zarfında hesap işletim ücreti alınamaz. Tahsil edilemeyen hesap işletim ücreti, tahakkuk tarihinden itibaren en fazla son oniki aylık dönem için sonradan tahsil edilmek üzere bekletilebilir. Bu dönem zarfında hesap işletim ücretlerinin tahsili için icra takibi yapılamaz, anılan oniki aylık dönem sonunda hesap işletim ücretlerinin tahsil edilememesi hâlinde ise bu ücretler iptal edilir. Finansal tüketici, hesap işletim ücretinin tahsili amacıyla kredilendirilemez.

ATM kullanımı ve kiralık kasa hizmeti

MADDE 14 –

(1) Finansal tüketicinin hesabının bulunduğu kuruluşa ait ATM’lerden kendi hesabı için para yatırma, bakiye sorgulama ve ilgili kuruluş tarafından belirlenen limit dâhilinde yapılan para çekme işlemlerinden ücret alınamaz.

(2) (Değişik: RG-23/12/2017-30279) Yurtiçi başka kuruluş ATM’si vasıtası ile gerçekleştirilen işlemlerden alınabilecek ücret, diğer kuruluşa işlem karşılığı ödenen tutar ile bu tutarın azami yüzde onbeşine kadar belirlenebilecek tutar toplamını aşmayacak şekilde, finansal tüketici ile ilgili kuruluş arasında düzenlenen sözleşme çerçevesinde belirlenir veya işlem anında finansal tüketicinin onayı alınarak tahsil edilebilir. Diğer kuruluşa işlem karşılığı ödenen tutarda Kurulun uygun görüşü alınarak değişiklik yapılabilir.

(3) (Değişik: RG-10.02.2020-31035) Kiralık kasa ziyaretine ilişkin herhangi bir ücret alınamaz. Kiralık kasa depozito bedeli kiralanan kasanın bir yıllık kira bedelini aşamaz. Kiralık kasa hizmetinin sona ermesi hâlinde, kiralık kasaya ilişkin finansal tüketici tarafından verilen bir hasar, ödenmeyen kira bedelleri ve kiralık kasa sözleşmesinden doğan diğer borçlar dolayısıyla ortaya çıkan tutar depozito bedelinden düşülerek kalan tutar derhal iade edilir.

Kampanyalar ve özel hizmetler

MADDE 15 –

(1) (Değişik: RG-10.02.2020-31035) Kuruluşların birden fazla ürün veya hizmeti bir arada sunmalarına imkan veren ürün veya hizmet paketlerinde ürün veya hizmetlerin ayrı ayrı sunulmasında elde edilebilecek ücret toplamını aşmayacak şekilde ücret tahsil edilebilir. Yönetmelik kapsamında sınırlama getirilmiş ürün veya hizmetler herhangi bir paket içeriğinde yer alamaz. Ayrıca, kuruluşlar çeşitli ürün veya hizmetlerini finansal tüketici yararına özellikler barındıracak şekilde kampanya düzenleyebilirler. Bu kampanyalar kapsamında finansal tüketicinin talebine sunulan ürün veya hizmetlerden ücret tahsil edilebilir. Bunların dışında kuruluşlar finansal tüketicinin talebi ve bilgilendirilmesi suretiyle sundukları özellikli ürün veya hizmetlerden de finansal tüketici ile mutabık kalarak ücret tahsil edebilirler.

(2) Kuruluşların finansal tüketicinin harcama, talimat gibi taahhütler karşılığı belirli bir ürün veya hizmetten faydalanmasını sağlayan uygulamalarında, ilgili taahhüdün yerine getirilememesi hâlinde peşin olarak verilen puan veya faydalanılan ürün veya hizmet bedelinin taahhütle karşılanamayan kısmı dışında herhangi bir ceza bedeli tahsil edilemez.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Son Hükümler

İntibak

MADDE 16 –

(1) Bu Yönetmelik hükümleri yürürlük tarihinden sonra kurulacak sözleşmelere uygulanır.

(2) Bu Yönetmelik hükümleri, Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce kurulmuş sözleşmelere Yönetmeliğin yürürlük tarihinden sonra gerçekleştirilecek işlemler bakımından uygulanır. Bu nitelikteki sözleşmelerin Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce gerçekleştirilmiş işlemleri hakkında bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.

Yürürlük

MADDE 17 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 18 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

_____

(1)             24/10/2018 tarihli ve 30575 sayılıResmi Gazete’ de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin 12 nci maddesinin başlığı Yönetmeliğe işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

 Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
3/10/201429138
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
TarihiSayısı
1             23/12/201730279
2           24/10/2018         30575
3  

 Ek-1

Ürün veya Hizmet Sınıflandırmaları

1.Bireysel Krediler__

1.1. Tahsis Ücreti

1.2. Ekspertiz Ücreti

1.3. Taşınır ve Taşınmaz Rehin Tesis Ücreti

2.Mevduat/Katılım Fonu__

2.1. Hesap İşletim Ücreti

2.2. Para Çekme Ücreti

3. (Değişik :RG-24/10/2018-30575) Para ve Kıymetli Maden Transfer İşlemleri

3.1. (Değişik:RG-24/10/2018-30575) Elektronik Fon Transferi/Kıymetli Maden Transferi Ücreti

3.2. Havale Ücreti

3.3. (Değişik: RG-10.02.2020-31035) Uluslararası Fon Transferi Ücreti

4.Kredi Kartları_

4.1. Yıllık Üyelik Ücreti

4.2. Ek Kart Yıllık Üyelik Ücreti

4.3. (Değişik: RG-10.02.2020-31035) Mülga

4.4. Nakit Avans Çekim Ücreti

 ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­5. Diğer_

5.1. Kiralık Kasa Ücreti

5.2. Kampanyalı Ürün veya Hizmetler Ücreti

5.3. (Değişik: RG-10.02.2020-31035) Aracılık Hizmetleri Ücreti

5.4. Arşiv – Araştırma Ücreti

5.5. Onaya Bağlı Bildirim Ücreti

5.6. Başka Kuruluş ATM’sinden Yapılan İşlem Ücreti

5.7. (Değişik: RG-10.02.2020-31035) Mülga

5.8. (Değişik: RG-10.02.2020-31035) Mülga