ZEYTİNCİLİĞİN ISLAHI YABANİLERİNİN AŞILATTIRILMASINA DAİR YÖNETMELİK

3 Nisan 1996-Sayı: 22600

ZEYTİNCİLİĞİN ISLAHI YABANİLERİNİN AŞILATTIRILMASINA DAİR YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1-

Bu Yönetmelik; ekolojik yönden uygun bölgelerde ve zeytin yetiştiriciliğine elverişli sahalarda zeytinlik kurulmasını sağlamak, mevcut zeytinliklerde ürünün miktar ve kalitesini yükseltmek ve maliyeti düşürmek, birim alandaki verimi artırmak, zeytinyağı ve sofralık zeytin işletmelerindeki teknolojik yapıyı günün koşullarına uygun hale getirmek üzere gerekli teknik, ekonomik, ticari ve sosyal tedbir ve organizasyonları sağlamak amacı ile hazırlanmıştır.

Kapsam

Madde 2 –

Orman sınırları dışında bulunan ve Devletin hüküm ve tasarrufunda olan yabani zeytinlik, antepfıstığı ve harnupluklar ve her nevi sakız çeşitleri ile orman sınırları dışında olup da 17.10.1983 tarih ve 2924 Sayılı Kanun kapsamında bulunmayan zeytin yetiştirmeye elverişli makilik ve fundalıkların Bakanlıkça tespiti, haritalandırılası, dağıtımı ve buralarda yeni zeytinlikler kurulması, mahsuldar zeytinliklerin bakımı ve muhafazası, zeytin ürününün değerlendirilmesi ile ilgili her türlü tesisin kurulması ve işletilmesi ile ilgili tedbirleri, teşvik ve yatırım esaslarını kapsar.

Hukuki Dayanak

Madde 3 –

Bu Yönetmelik; 26.1.1939 tarih ve 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkındaki Kanun’un 28.2.1995 tarih ve 4086 Sayılı Kanun’la değişik 17 inci maddesi hükmüne istinaden hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 –

Bu Yönetmelikte geçen:

Bakanlık            : Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

Genel Müdürlük   : Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğünü,

Enstitü                          : Bakanlığa bağlı Zeytincilik Araştırma Enstitülerini,

Müdürlük                       : Bakanlığa bağlı İl ve İlçe Tarım Müdürlüklerini,

Komisyon           : Mahallin, en büyük mülki amiri, Tarım İl veya İlçe Müdürü,  Müdürlüklerde görevli konu uzmanı ile o yerin Ziraat Odası, Zeytin Hastalık ve Zararlıları ile Mücadele Birliği ve en yakın Enstitüden birer temsilciden oluşan Komisyonu,

Yabani Zeytinlik              : Kendiliğinden çıkan ve aşı uygulanmamış zeytin ağaçları (Olea europaea oleaster) topluluğunu veya bunların diğer ağaçlarla topluluğunu,

Aşılı Zeytin                     : Tek tek veya toplu bir halde bulunan ve aşı uygulaması ile ürün vermesi beklenen zeytin ağaçları (Olea europaea sativa) topluluğunu,

Mahsuldar Zeytinlik          : Aşılı veya değişik yöntemlerle çoğaltılmış ürün veren zeytin ağaçları topluluğunu,

Bakım                           : Zeytin ağaçları için uygun mevsimlerde yapılan toprak işleme, gübreleme, sulama, budama ve ilaçlama gibi işlemleri,

İKİNCİ BÖLÜM

Görevli Kuruluşlar, Komisyon, Tesbit, İlan, Dağıtım ve Kredilendirme

Görevli Kuruluşlar

Madde 5 –

Bu Yönetmelikte ön görülen görevler; Enstitüler, Müdürlükler, mahalli Ziraat Odaları, Çiftçi Mallarını Koruma Başkanlıkları, Zeytin Hastalık ve Zararlıları ile ilgili Mücadele Birlikleri tarafından yerine getirilir.

Komisyon

Madde 6 –

Mahalli Müdürlüklerce sekreteryası yürütülen Komisyonun başkanı mahallin en büyük mülki amiridir. Mülki amirin bulunmadığı hallerde Komisyon Başkanı mahallin Tarım İl veya İlçe Müdürüdür.

Komisyon 6 üyeden oluşur. Komisyonda kararlar çoğunlukla alınır. Oyların eşitliği halinde başkanın oyu 2 oy sayılır.

Tesbit

Madde 7 –

26.l.l939 tarih ve 3573 Sayılı Kanun’a, 28.2.1995 tarih ve 4086 sayılı Kanun’un 7 inci maddesi ile eklenen EK·2 inci maddesinde belirtilen yerler hariç, orman sahaları dışında kalan ve Devletin hüküm ve tasarrufunda bulunan yabani zeytinlik, antepfıstığı ve harnupluklar ile her türlü sakız çeşitlerinin bulunduğu yerler ve 17.10.1983 tarih ve 2924 Sayılı Kanun kapsamında bulunmayan, orman sınırları dışında, zeytin yetiştirmeye elverişli fundalık ve makilik alanlar; Komisyonlarca belirlenir, detay rapor ve krokilere dayalı olarak haritalanır. Uygulama buna göre yapılır.

İlan

Madde 8 –

7 inci madde gereğince tespit edilen alanlar yerel koşullar dikkate alınmak suretiyle Bakanlıkça belirlenecek esaslara göre en az 25 dönümlük parçalar halinde parsellenir ve bilinen araçlarla ilan edilir.

Başvuru

Madde 9 –

Tespit ve ilan edilmiş bulunan parseller için; şartları uygun olanlar, köy muhtarlıkları, gerçek ve tüzel kişiler, dilekçe ile arazinin bulunduğu mahallin en büyük mülki amirine başvururlar.

Değerlendirme

Madde 10 –

Verilen dilekçeler, ilgili Komisyonlara havale edilir. Yabani zeytinlik sahaları ile makilik ve fundalık alanlardan zeytinlik haline dönüştürülecek yerler, öncelikle bu yerlerin dâhil olduğu köylerden toprak sahibi olmayanlara, yoksa bu sahalara en yakın köylerden toprak sahibi olmayanlara, zirai eğitim almış olanlara, ikinci derecede küçük çiftçilere ve bundan sonra da diğer istekliler şeklinde değerlendirilerek karara bağlanır. Komisyonca uygun görülen kararlar; Bakanlık Olur’una sunulur. Uygun görülmeyen talepler ise o yerin en büyük mülki amiri vasıtasıyla yazılı olarak ilgiliye bildirilir.

Tahsis

Madde 11 –

Müracaatları, Komisyonun değerlendirmesine göre Bakanlıkça onaylanan müracaat sahiplerinden, bu işlemleri yerine getireceklerine dair, bu yönetmeliğin 1 nolu ekinde örneği verilen Yükümlülük Belgesi alındıktan sonra, bu yönetmeliğin 2 nolu ekinde örneği verilen Kullanma Belgesi ile saha kendisine teslim edilir.

Bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde tahsis edilen araziye fidan dikecek olanlara; Devletçe maliyet bedeli üzerinden zeytin fidanı sağlanır. Bu amaçla Bakanlık gerekli tedbirleri alır.

Emvalin Tespiti, Nakil ve Tahsili

Madde 12 –

Zeytinlik kurmak üzere arazi tahsis edilenlere; arazi Kullanma Belgesi vermeden önce o arazi üzerinde mevcut kereste, odun ve kömür olarak kullanılabilecek emval Komisyonca miktar olarak tespit edilir ve bir tutanağa bağlanarak tahsis sahibinin imzası alınır.

Bundan sonra arazi Kullanma Belgesi yanında arazi üzerinde kalan emvali temizleme ve yerinden uzaklaştırma belgesi verilir.

Eğer bu emval başka bir yere nakledilecek ise diğer kanun ve mevzuatlara uygun nakil belgelerinin alınması sağlanır. Bu belgeler herhangi bir ücrete tabi değildir.

Emvalin getirisi tahsis edilene aittir. Ancak, tanınan süre içinde zeytinlik tesis edilmediği takdirde; süre bitim tarihindeki piyasa fiyatı üzerinden bu emvalin değeri, tahsis sahibine ödettirilir.

Tahsisin Kaldırılması

Madde 13 –

Yabani zeytinliği aşılamak ve verimli hale dönüştürmek üzere, zeytin ekolojisine dahil yerlerde fundalık ve makilik alanları temizleyip, zeytinlik haline getirmek üzere Kullanma Belgesi verilenlerden bu işlemleri beş yıl içersinde layıkıyla gerçekleştirmeyenlerin Kullanma Belgeleri iptal edilerek, tahsis edilen sahaların, tamamı geri alınır.

Tapu Verilmesi

Madde 14 –

28.2.1995 tarih ve 4086 sayılı Kanunla değişik 3573 sayılı zeytinciliğin ıslahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkındaki Kanun’un 3 üncü maddesi uyarınca Kullanma Belgesi ile saha tahsis edilenlere; Kullanma Belgesinin veriliş tarihinden itibaren beş yıllık süre verilir. Süre sonunda temizleme, aşılama, dikim ve bakım işlerini gereği gibi yerine getirenler tahsis edilen sahayı zeytinlik haline dönüştürdüklerini mahallin en büyük mülki amirine, dilekçe ile bildirirler.

Havale edilen dilekçe üzerine komisyon durumu inceler ve karara bağlar. Tapu verilmesinin uygun görülmesi halinde; Komisyon sahaların durumunu gösteren kroki ve rapor tanzim eder. Bu belgeler, mahallin en büyük mülki amirince Genel Müdürlüğe gönderilir.

Bu belgeler üzerinde Genel Müdürlükçe yapılan incelemeden sonra, tapu verilmesinin uygun görülmesi halinde durum Bakanlık Makamının Onayına sunulur. Alınan Onay gereği yapılmak üzere o yerin mülki amirine gönderilir.

Verilen İznin ve Tapunun İptali

Madde 15 –

Kullanma Belgesi ile saha tahsis edilenler; verilen süre içinde aşılama, temizleme, dikim ve bakım işlerini yapmazlarsa verilen izin, Bakanlıkça resen iptal edilir. Taşınmazın siciline verilen şerhe uymayanlara verilen tapular da Hazinece geri alınır.

Ek Tahsis

Madde 16 –

Aldığı sahaları süresi içinde mahsuldar hale getirenlere, müracaatları halinde, aynı miktarda yeniden saha tahsis edilir.

Kredilendirme

Madde 17 –

Zeytinlik kurmak üzere arazi tahsis edilenlere, yabani zeytinlikleri aşılı ve mahsuldar hale getirmeyi taahhüt edenlere Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasınca, mevzuatı dairesinde, tesis ve işletme kredisi verilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Zeytinliklerin Tesisi, Toprak İşleme, Bakım ve Budama, Hasat ve Zeytinliklerin Korunması

Zeytinlik Tesisi

Madde 18 –

Zeytinlikler, yabani zeytinliklerin aşılanması veya fidan dikimi şeklinde tesis edilir. Aşılamada ve dikim suretiyle tesiste; ekoloji dikkate alınarak çeşit seçimi, toprak hazırlanması, dikim şeklinin ve zamanının belirlenmesi Müdürlüklerin teknik tavsiyelerine uygun olarak yapılır.

Toprak İşleme

Madde 19 –

Zeytinliklerin, her yıl kış mevsiminde derin ve ilkbahar mevsiminde de sathi olmak üzere iki defa sürülüp tırmıklaması, en az iki yılda bir gübrelenmesi ve budanması mecburidir. Arazisi bu şekilde işlenmeye uygun olmayan yerlerde, dip ve ağacına uygun bakım işleri yerine getirilir. Meyilli arazilerde toprak ve su muhafaza tedbirleri alınır.

Bakım ve Budama

Madde 20 –

Zeytin yetiştiricileri bakım ve budama konularında Bakanlıkça açılacak kurslarda eğitilirler. Kursa katılanlara budayıcı belgesi verilir. Budayıcı belgesi olmayan eski budayıcılar Bakanlıkça belgelendirilir. Budayıcı belgesi olmayanlar kendi zeytinliği dışında budama yapamazlar.

Hasat

Madde 21 –

Zeytin hasadının zamanı ve nasıl yapılacağı çeşitlere, yörelere, iklime ve zeytinin değerlendirme amacına göre, Müdürlükler tarafından tespit ve ilan olunur. Bu tarihten evvel zeytin hasadı yapılamaz. Yalnız, hava şartları ile hastalık ve zararlıların etkisiyle dökülen dip zeytinleri toplanabilir.

Müdürlükler, zeytin mahsulünün el ile toplanması mümkün olan yerlerde sırıkla zeytin silkilmesini men edebilir.

Zeytin Hastalık ve Zararlıları ile Mücadele

Madde 22 –

Zeytin hastalık ve zararlıları ile mücadele zorunludur. Mücadele, Bakanlığın Teknik Talimatlarına uygun olarak yapılır. Hastalık ve zararlılarla ilaçlı mücadelenin yanında, hastalık ve zararlılara konukçuluk yapacak bitkilerin, budama artıklarının en kısa zamanda zeytinlikten çıkarılması ve imhası gereklidir.

Bu husus da, Zeytin Hastalık ve Zararlılarla Mücadele Birliği ile koordineli çalışır.

Zeytinlik Sahalarda Sanayi Tesisi Kurulmasının Önlenmesi

Madde 23 –

Zeytinlik sahaların içerisinde ve bu sahalara en az üç kilometre mesafede, zeytinyağı fabrikası hariç, zeytinin vegetatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bulunan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez.

Zeytinlikler içinde zeytinyağı fabrikası ve küçük ölçekli tarımsal sanayi işletmesi tesis etmek isteyenler, mahallin en                       büyük mülki amirine başvururlar. Bunun üzerine Müdürlüklerce yerinde yapılacak inceleme sonunda düzenlenecek rapor, Bakanlığa gönderilir.

Bakanlıkça uygun görüldüğü takdirde, ilgili mevzuat çerçevesinde mahallin en büyük mülki amiri tarafından gerekli izin verilir. Aksi takdirde olumsuz cevap başvuru sahibine yazı ile tebliğ edilir. İzin alınmaksızın yapılan fabrikaların işletilmesi yetkililerce men edilir. Kaçak işletildiği takdirde umumi hükümlere göre kanuni takibat yapılır.

Zeytinlik Alanlarının Daraltılmasının Önlenmesi

Madde 24 –

Zeytinlik sahaları daraltılamaz. Ancak belediye sınırları içerisinde bulunan zeytinlik sahalarının imar hudutları içerisine alınması halinde; alt yapı ve sosyal tesisler dâhil toplam yapılaşma; zeytinlik sahasının %10’unu geçemez.

Bu sahalardaki zeytin ağaçlarının sökülmesi, Bakanlığın fenni gerekçeye dayalı iznine tabidir. Bu iznin verilmesinde Bakanlığa bağlı Müdürlüklerin, Enstitülerin ve varsa Ziraat Odalarının uygun görüşü alınır.

28.2.1995 tarih ve 4086 sayılı Kanun’un yayımından önceki zeytinlik alanlar için kesinleşmiş imar planları geçerlidir.

Tapulu Zeytinlik Alanlarında İhtilafların Çözümü

Madde 25 –

Toprak ve ağaçların ayrı ayrı gerçek ve tüzel kişilere ait olduğu zeytinliklerde arazinin kıymeti yüksek ise toprak sahibine, ağaç kıymeti daha fazla ise ağaç sahibine, diğerinin malını satın alması teklif edilir. Uzlaşma sağlanamadığı takdirde, bu arazinin ilgililere taksimi, Komisyon tarafından gerçekleştirilir ve tapu kadastro mevzuatına göre işlem yapılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Zeytinin İşlenmesi ve İşletmeler

Zeytinin İşlenmesi

Madde 26 –

Zeytinyağı işletmelerine getirilen zeytinlerin en kısa zamanda işlenmesi mecburidir. Ayrıca zeytinlerin her nerede olursa olsun yüksekliği 50 cm.yi geçen yığın veya çuval içinde, istifi halinde; on günden fazla sürede bekletilmesi yasaktır.

Çeşitli sebeplerle dökülen dip zeytinler, ağaç üzerinden hasat edilen zeytinlerle karıştırılamaz ve beraberce yağa işlenemez veya bunlardan elde edilen yağlar birbirlerine karıştırılamaz.

İşletmeler

Madde 27 –

Zeytin ve zeytin ürünlerinin işlenmesi, depolanması, depo ve işletmelerin özellikleri, sağlık şartları, işletmelerde kullanılan her türlü alet, ekipman ve kapların nitelikleri sofralık zeytin işletmelerinin kuruluşu ve işletilmesinde 24/6/1995 tarih ve 560 sayılı “Gıdaların Üretimi Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname” ile “25/11/1994 tarih ve 22122 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sofralık Zeytinlerin Nitelikleri ile Zeytin Salamura hanelerinin ve Yarı Mamul Zeytin Muhafaza Ünitelerinin Teknik Şartları, Teknolojik Kontrol ve Muayeneleri ile ilgili Yönetmelik hükümlerine ve Bakanlıkça belirlenen sağlık ve temizlik şartlarına uyulması zorunludur.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Ödüllendirme ve Yaptırım

Ödüllendirme

Madde 28 –

500 ağaçtan az olmamak üzere zeytinliklerinde toprak işleme ve diğer teknik bakım tedbirlerini gereği gibi uygulayanlardan, Müdürlükler tarafından açılacak yarışmaya katılacakların zeytinlikleri, Komisyon tarafından incelenir. Birinci, ikinci ve üçüncü dereceyi kazananlara Bakanlıkça belirlenecek ödül verilir.

Modern budama aletleriyle aşı takımlarının yaygınlaştırılabilmesi için budama ustaları ile ehil üreticilere Bakanlıkça ücretsiz budama, aşı takımı ve malzemesi verilebilir.

Yaptırım

Madde 29 –

Zeytin üreticileri zeytinliklerine bu Yönetmelik hükümlerine göre bakmakla yükümlüdürler. Bu yükümlülükleri yerine getirmeyenlere, yetkililer tarafından yazılı bildirim yapılır. Buna rağmen bakım işlerini vaktinde yapmayanlar hakkında, yetkililerin göstereceği gerekçe üzerine, 3573 sayılı Kanun un 17 inci maddesinin ön gördüğü yaptırım uygulanır.

Zeytinliklere her çeşit hayvan sokulması, yerleşim sahaları hariç, zeytin sahalarına en az bir (1) Km. yakınlıkta koyun ve keçi ağılı yapılması yasaktır.

Ancak, çift sürme ve nakliyatta kullanılan hayvanlara ağızlık takılması şartı ile müsaade edilir.

Bu hükme riayet etmeyenlere 3573 sayılı Kanun’un 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının öngördüğü hükümler uygulanır.

Çiftçi Mallarını Korumakla yükümlü bulunanlarca düzenlenen tutanaklar eksi aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.

Zeytin ağaçlarını izinsiz kesenler veya sökenlerden 3573 sayılı Kanun’un 20 inci maddesi gereği ağaç başına iki milyon liradan beş milyon liraya kadar hafif para cezası alınır. Kesilen ve sökülen ağaçlar müsadere edilir.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Yürürlük

Madde 30 –

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 31 –

Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

YÜKÜMLÜLÜK BELGESİ

3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunun Bazı Hükümlerinin Değiştirilmesi ve Yürürlükten Kaldırılması Hakkında 4086 sayılı Kanun ve bu Kanuna ilişkin olarak yürürlüğe konulan …/…/1995 tarih ve ……. sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Yönetmelik Hükümleri dahilinde adıma kullanım hakkı verilecek olan zeytinlik alanda imar ve ihya hizmetlerini yapacağımı, bu mevzuat gereği, yükümlülüklerimi yerine getirmediğim takdirde; adı geçen Kanunda öngörülen uygulamaları itiraz etmeden kabul edeceğimi taahhüt ederim.

Kendisinin veya temsil ettiği tüzel kişiliğin :

Adı, Soyadı, Ünvanı      :

Adresi                            :

Adı, Soyadı                                     

                                                                                                                      İmza, Kaşe

Telefon                          :                                                                                    Tarih

Not : Bu belgeyi kendi adına imza edenler veya tüzel kişiler adına imza edenler, bu mevzuat gereği, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’na karşı sorumludurlar.

BRUSELLOZ İLE MÜCADELE YÖNETMELİĞİ

3 Nisan 2009 CUMA         Resmî Gazete     Sayı : 27189

YÖNETMELİK

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:

BRUSELLOZ İLE MÜCADELE YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, brusellozun kontrol ve eradikasyonu ile ilgili hususlar ile resmi olarak “Brusellozdan Ari Sürü” statüsünün kazanılması için uygulanacak kuralları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; sığır, koyun ve keçi cinsinden hayvanların brusellozdan korunması ile ilgili hususlar ile ulusal bir eradikasyon programının kuralları ve koşullarını kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik;

a) 8/5/1986 tarihli ve 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanununa dayanılarak,

b) “Sığır ve Domuzlarda Topluluk İçi Ticareti Etkileyen Hayvan Sağlığı Sorunları” ile ilgili 64/432/EEC sayılı Avrupa Birliği Konsey Direktifi ve 78/52/EEC sayılı “Sığırlarda Brusella Tüberküloz ve Enzotik Leukozun Hızlandırılmış Eradikasyonu Yönelik Ulusal Plan İçin Topluluk Kriterlerini Belirleyen” Avrupa Birliği Konsey Direktifi, 91/68/EEC sayılı “Koyun ve Keçilerin Topluluk İçi Ticareti Etkileyen Hayvan Sağlığı Sorunları” ile “Koyun ve Keçilerde Brusellosisin Eradikasyonu için Topluluğun Mali Tedbirlerini Ortaya Koyan” Avrupa Birliği Konsey Direktifine paralel olarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakan: Tarım ve Köyişleri Bakanını,

b) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

c) Besi sürüsü: Mezbahaya götürülmesi amaçlanan sığır cinsi hayvanlardan oluşan sürüyü,

ç) Bölge: Ülkenin en az 2000 km2 alana sahip ve yetkili birimin denetimine tabi ve içerisinde en az bir ilin bulunduğu bir bölümü,

d) B1 Tipi sığır sürüleri: Önceki klinik ve aşılama geçmişi ile serolojik durumu bilinmeyen sürüleri,

e) B2 Tipi sığır sürüleri: Önceki klinik ve aşılama geçmişi ile serolojik durumu bilinen ve Ek–3’e uygun bir şekilde B3 tipi ve B4 tipi sürüler statüsüne getirilmesi amaçlanan ve bu amaçla rutin izleme testlerinin yapıldığı sürüleri,

f) B3 Tipi sığır sürüleri: Ek–1’ de yer alan koşulları yerine getiren brusellozdan ari sürüleri (içerisinde Brusella S–19 aşılı hayvanlar bulunan),

g) B4 Tipi sığır sürüleri: Ek–1’ de yer alan koşulları yerine getiren resmi olarak brusellozdan ari sürüleri (Brusella S–19 aşısız hayvanlardan oluşan),

ğ) Damızlık ya da üretim hayvanı: Kültürel ve sportif aktivitelerde yer alan hayvanlar hariç olmak üzere, kesim amacı dışında, ıslah, süt ya da damızlık için yetiştirilen sığır cinsi hayvanları,

h) Isıl işlem: Kaynatma hariç ısıtmayı içine alan her türlü uygulamadan hemen sonra alkali fosfataz testinde negatif reaksiyona neden olan işlemi,

ı) İşletme: Yürürlükteki ulusal kuralların belirlediği şekilde sahip olunan, içinde hayvanların barındırıldığı ya da düzenli olarak tutulduğu tarımsal bir kuruluş ya da tesisleri,

i) M1 Tipi koyun ve keçi sürüsü: Önceki klinik ve aşılama geçmişi ile serolojik durumu bilinmeyen sürüyü,

j) M2 Tipi koyun ve keçi sürüsü: Önceki klinik ve aşılama geçmişi ile serolojik durumu bilinen ve Ek–4’e uygun olarak söz konusu işletmenin M3 tipi ya da M4 tipi statüsüne getirilmesinin amaçlandığı rutin izleme testlerinin yapıldığı bir sürüyü,

k) M3 Tipi koyun ve keçi sürüsü: Ek–2’ de yer alan koşulları yerine getiren brusellozdan ari koyun ve keçi sürüsünü (Brusella Rev–1 aşılı hayvanların da bulunduğu),

l) M4 Tipi koyun ve keçi sürüsü: Ek–2’ de yer alan koşulları yerine getiren, resmi olarak brusellozdan ari bir koyun ve keçi sürüsünü, (Brusella Rev–1 aşısız hayvanlardan oluşan),

m) Nakil araçları: Motorlu taşıtların, demiryolu taşıtlarının ve hava taşıtlarının yükleme için ayrılan bölümlerini, gemilerin ambarlarını ve kara, deniz veya hava taşımacılığında kullanılan konteynırları,

n) Resmi bruselloz testi: Sığırlar için Ek–3, koyun ve keçiler için Ek–4’ te tanımlanan serolojik testleri,

o) Resmi olarak brusellozdan ari bölge: Ülkenin, Ek–1’de yer alan koşulları yerine getiren bir bölgesini,

ö) Resmi veteriner hekim: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Merkez ve Taşra Teşkilatında görevli veteriner hekimi,

p) Sürü: Bir işletmede bir epidemiyolojik ünite olarak bulundurulan bir hayvan ya da hayvan grubunu, bir işletmede birden fazla hayvan grubunun bulunması durumunda, her bir sürünün ayrı bir birim oluşturacağını ve aynı sağlık statüsüne sahip olacağını,

r) Şüpheli hayvan: Bruselloz hastalığı taşıdığına dair belirtiler gösteren ancak resmi olarak hastalık teyidi yapılmamış sığır, koyun ve keçi cinsi hayvanları,

s) Yetkilendirilmiş veteriner hekim: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından yetkilendirilen ve resmi bir veteriner hekimin yetki ve sorumluluğu altında çalışan veteriner hekimi,

ş) Yetkili birim: Bakanlık il veya ilçe müdürlüğünü,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Önlemler

MADDE 5 – (1) Sığır, koyun ve keçi cinsi hayvanlarda brusellozun varlığı ya da varlığından şüphe edilmesi durumunda derhal yetkili birime bildirilmesi zorunludur.

(2) Sığır, koyun ve keçi cinsi hayvanlarda brusellozun tedavisine yönelik işlemlerin yapılması yasaktır.

(3) Bakanlık tarafından bruselloz için bir ulusal referans laboratuvarı belirlenir. Laboratuvar personeli ve laboratuvarda teşhis işlemlerinin yerine getirilmesi için gerekli şartların yerine getirilmesi gerekir. Ulusal referans laboratuvarının görev ve sorumlulukları Ek–3’ de belirtilmiştir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Sığır Cinsi Hayvanlar İçin Özel Hükümler

Sığır cinsi hayvanlarda bruselloz eradikasyon programı

MADDE 6 – (1) Bakanlıkça, Sığırlarda Bruselloz hastalığının eradikasyonu için program hazırlanır. Bu eradikasyon programının başarısı için aşağıdaki önlemler alınır;

a) Eradikasyon ve koruyucu tedbirler kapsamına alınan Ulusal sığır populasyonunun oranı, populasyonun tamamını kapsayana kadar her yıl artırılır.

b) Resmi veteriner hekimin gerekli prosedürü tamamlaması ile Sığır Brusellozu hastalığından dolayı kesilen hayvanların tazminatı, yetiştiricilere en kısa zamanda ödenir.

Sığır cinsi hayvanlarda kayıt ve kimliklendirme

MADDE 7 – (1) Sığır cinsi hayvanların kayıt ve kimliklendirmesinde;

a) Hayvan hareketlerinin resmi olarak izlenmesi amacıyla, yetkili birim sığırların kalıcı bir şekilde kayıt altına alınmasını ve kimliklendirilmesini sağlar.

b) Yetkili birim, eradikasyon programı kapsamındaki sığır sürülerinin sağlık durumlarına göre sınıflandırılmış bir şekilde resmi kaydını oluşturup güncel tutar.

Aşılama

MADDE 8 – (1) Aşılama aşı uygulanması halinde, bruselloza karşı aşılamanın resmi denetim altında yapılması sağlanır, ancak sürülerin resmi olarak brusellozdan ari statüsüne geçişi amacı ile Bakanlıkça belirlenen zamanda aşılama uygulamasına son verilir.

Sığır cinsi hayvanlarda bruselloz

MADDE 9 – (1) Bir sürüde bruselloz taşıdığından şüphe edilen hayvanların bulunması durumunda, yetkili birim tarafından hastalığın varlığı ya da bulunmadığının tespiti amacıyla en kısa zamanda resmi incelemeler başlatılır. İncelemelerin sonuçları alınana kadar geçen süre içinde yetkili birimler aşağıdaki hususları yerine getirir.

a) Sığır sürüsü resmi gözetim altında bulundurulur.

b) Bu sürüye hayvan giriş ve çıkışı yasaklanır, yalnızca yetkili birimin izni ile gecikmeksizin kesime sevk edilecek hayvanların hareketlerine izin verilir. Çiftlikte kastre edilmiş hayvanların kesime sevk edilmek üzere besi sürüsüne alınması şartı ile şüpheli hayvanların izole edilmesi sonrası, çiftlikte bulundurulmasına yetkili birim izin verebilir.

c) Sürüdeki şüpheli sığırlar izole edilir.

(2) Birinci fıkrada belirtilen hususlar, söz konusu sürü ve işletmede brusellozun varlığı ya da varlığından şüphe edilmesi durumunun ortadan kalktığının resmi olarak açıklanmasına kadar kaldırılmaz.

(3) Bruselloz bir sürüde resmi olarak tespit edildiğinde, yetkili birim hastalığın yayılmasını önlemek için gerekli önlemleri alır ve özellikle aşağıda belirtilen hususları sağlar;

a) Resmi veteriner hekim hastalık çıkan yerde gerekli muayeneyi yapar ve laboratuvar raporuna istinaden hastalık çıkış raporunu düzenler. Hayvan sağlık zabıtası komisyonu hastalık çıkış kararı alır ve ilan eder.

b) Yetkili birim tarafından kesime sevk için izin verilmesi dışında, söz konusu sığır sürüsüne hayvan giriş ve çıkışı yasaklanır. Kastre edilmiş sığırların çiftlikteki hareketleri için sürüdeki enfekte hayvanların ve yetkili birim tarafından enfekte olduğu kabul edilen sığırların izolasyonu ve kesim öncesi işaretlenmesi sonrası, kastre edilmiş olan hayvanların mezbahaya sevki öncesi besi sürülerine alınmasına yetkili birim izin verebilir.

c) Bruselloz hastalığına yakalandığı resmi olarak tespit edilen hayvanlar ile bunlar tarafından enfekte edilmiş olma ihtimali bulunan hayvanlar sürü içinde izole edilir.

ç) Bruselloz hastalığına yakalandığı resmi olarak tespit edilen hayvanlar kesimlerine kadar izole edilir ve işaretlenir.

d) Enfekte ineklerin sütleri, uygun ısıl işlemlerinden geçirildikten sonra aynı çiftlikteki hayvanların beslenmesinde kullanılabilir.

e) Enfekte bir sürüdeki ineklerden elde edilen sütler, uygun ısıl işlemden geçirilmek amacı dışında süt işleme tesislerine nakledilemez, çiğ süt olarak satışa sunulamaz.

f) Muayene için alıkonulması dışında, fötuslar, doğum sonrası brusellozdan ölmüş olan yeni doğan buzağılar veya plasentalar derhal imha edilir.

g) Enfekte inek ve buzağılarla veya plasentalar ile temas etmiş olan saman, çöp veya diğer maddeler, yakılır ya da dezenfekte edildikten sonra gömülerek derhal imha edilir.

ğ) Ahırlardan ya da hayvanlar tarafından kullanılan diğer bölmelerden çıkan gübre, çiftlik hayvanlarının kesinlikle ulaşamayacağı bir yerde tutulur, uygun bir dezenfektanla muamele edilir ve en az üç hafta süre ile bekletilir. Bu gübrenin enfekte olmayan gübre ya da toprak ile örtülmesi durumunda dezenfektan kullanılmayabilir. Eğer gübre ile aynı anda toplanmıyorsa, enfekte hayvanların kullandığı bölmelerden çıkan sıvı atıklar dezenfekte edilir.

h) Enfekte sürüden karantinanın kaldırılması için, sürüden enfekte hayvanlar ayrıldıktan en az otuz gün sonra birinci test, birinci testten otuz–altmış gün sonra ikinci test yapılır. Son iki testte tüm sürü negatif sonuç verdiğinde, ikinci testten altı ay sonra üçüncü test yapılır. Bu son testte de sürünün tamamı negatif sonuç verdiğinde karantina kaldırılır. Herhangi bir testte pozitif hayvan tespit edildiğinde test periyodu yeniden başlatılır.

ı) Serolojik olarak pozitif bulunmuş Brusellalı sığırlar tazminatlı olarak kesime sevk edilirler. Kesimi gerçekleştirilen sığırların etleri hakkında, ilgili mevzuata göre işlem yapılır. Enfekte sığırların hayvan yemi olarak kullanılması planlanan karkasları, yarım karkasları, kol ya da butları, parçaları ve sakatatı kontaminasyona yol açmayacak şekilde işleme tabi tutulurlar. İmha edilecek karkasların, imha edildiği tesislerin resmi kontrolü yapılır ve brusellozun yayılmasını önleyecek önlemler alınır.

Sığır cinsi hayvanlarda bruselloz tespiti

MADDE 10 – (1) Yetkili birim, bakteriyolojik, allerjik veya serolojik muayene sonrası bruselloz taşıdığı resmi olarak tespit edilen sığır cinsi hayvanların sahibine resmi olarak test sonuçları ve bununla ilgili yükümlülükleri hakkında resmi bildirimde bulunur. Yetkili birim tarafından enfekte sığırların resmi gözetim altında ve otuz günü geçmemek şartıyla kestirilmeleri sağlanır.

Brusellozla enfekte alanlar

MADDE 11 – (1) Yetkili birim enfekte alanlarda aşağıdaki hususların yerine getirilmesini sağlar;

a) Hayvanların kesiminden sonra ve yeni hayvan temininden önce kullanılan ahırlar ve diğer bölmeler ile hayvanlar için kullanılan bütün konteynırlar, ekipman ve diğer malzemeler resmi veteriner hekim ya da resmi veteriner hekim gözetiminde, yetkilendirilmiş veteriner hekim tarafından verilen talimata uygun olarak resmi denetim altında temizlenir ve dezenfekte edilir. Bu tür hayvanların üzerinde bulunmuş olduğu meralar bu hayvanların uzaklaştırılmasını müteakip altmış gün süre ile kullanılmaz. Yetkili birim istisna olarak, yalnızca kastre edilmiş olan ve bu meraları yalnızca kesim amaçlı terk edecek hayvanlar için ve besi sürülerine katılıp daha sonra kesimi amaçlanan hayvanlar için bu yasağı kaldırabilir.

b) Enfekte bir sürüden hayvanların, hayvan materyallerinin veya bu tür hayvanlarla temas etmiş olan madde ve malzemelerin taşınmasını müteakip bütün nakil araçları, konteynırlar ve ekipman temizlenir ve dezenfekte edilir. Bu tür hayvanlar için kullanılan yükleme alanları da kullanım sonrası temizlenir ve dezenfekte edilir.

c) Kullanılan dezenfektan ve onun konsantrasyonları yetkili birim tarafından belirlenir.

Sığır Brusellozu ile enfekte hayvanların kesimi sonrası yapılacaklar

MADDE 12 – (1) Yetkili birim, enfekte sığır cinsi hayvanların kesiminden sonra aşağıdaki hususları sağlar;

a) Enfekte bir sürüye ya da sürüden dışarı, yetkili birimin yalnızca gecikmeksizin kesim için sevkine izin verdiği hayvanlar dışında hiçbir hayvanın girişine ve çıkışına izin verilmez. Yetkili birim, kastre edilmiş hayvanların besi sürülerine katılıp daha sonra kesim amaçlı hareket kapsamında olmak koşuluyla çiftlik içi hareketlerine izin verebilir.

b) Söz konusu sürüde hastalığın elimine edildiğinin tespiti amacıyla resmi bruselloz testlerinin gerçekleştirilmesi zorunludur.

c) Enfekte sığır sürülerine, yetiştirme amacıyla oniki aylıktan büyük hayvanların bruselloz yönünden bir ya da iki resmi serolojik teste tabi tutulmadan girişine izin verilmez. Sürüde bütün sığırlar yedi aydan küçükken Bakanlık tarafından tespit edilen bir aşı ile aşılanmış ise bu testlerin yalnızca onsekiz aylık yaşı geçmiş olan hayvanlarda uygulanması gereklidir.

Sığır cinsi hayvanların bruselloz açısından sınıflandırılması

MADDE 13 – (1) Yetkili birim, sığır sürülerinin sağlık durumlarına göre kontrol ve eradikasyon programı kapsamında B1 Tipi, B2 Tipi, B3 Tipi ve B4 Tipi sığır sürüleri şeklinde sınıflandırılmalarını sağlar.

(2) Yetkili birim B1 Tipi ve B2 Tipi sürülerde, bu sürüler B3 ve B4 Tipi sürü statüsünü kazanana kadar resmi serolojik testlerin yapılmasını sağlar.

Sığır cinsi hayvan nakilleri

MADDE 14 – (1) Yetkili birim, B1 Tipi sürülerden B2 Tipi sürülere hayvan naklinde;

a) Oniki aylık yaştan büyük hayvanların hareket öncesi otuz gün içinde resmi bruselloz testine tabi tutulmasını ve bu işlemin yapıldığını gösteren resmi veteriner hekim tarafından verilmiş belgenin hareket sırasında hazır bulundurulmasını,

b) Yeni sürüye gelişte izole edilmelerini ve en az altmış gün süre ile izole şekilde tutulmalarını, hayvanlar oniki aylıktan büyükse B2 Tipi sürüye kabulünden önce resmi bruselloz testine daha tabi tutulmasını,

sağlar.

(2) Yetkili birim, B2 Tipi sürüden diğer bir B2 Tipi sürüye hayvan naklinde;

a) Oniki aylık yaştan büyük hayvanlar hareket öncesi otuz gün içinde resmi bruselloz testine tabi tutulmuş ve bu işlemin yapıldığını gösteren belge resmi veteriner hekim tarafından verilmiş ise, nakil sırasında daha düşük sağlık statüsüne sahip olan hayvanlarla temas ettirilmemesini sağlar.

(3) Yetkili birimi, B3 ve B4 Tipi sürüler arasında hayvanların taşınmasında Ek–1’ de yer alan şartlara uyulmasını sağlar.

Sığır cinsi hayvan hareketlerinin kontrolü ve izlenmesi

MADDE 15 – (1) Yetkili birim, hayvan hareketlerinin kontrolü ve izlenmesiyle ilgili olarak aşağıdaki hususların gerçekleşmesini sağlar;

a) Brusellozun elimine edildiği sığır sürülerinin diğer kaynaklardan yeniden enfeksiyonunu (reenfeksiyon) önlemek için resmi kontrol tedbirleri alınır.

b) Eradikasyon kapsamına alınan bütün sürüler ve bu sürüler arasındaki hayvan hareketleri resmi izlemeye tabi tutulur.

c) Brusellozdan ari ve resmi olarak brusellozdan ari sürülere ve bu sürülerden dışarı hayvan hareketleriyle ilgili önlemler çerçevesinde, hareket kontrol önlemleri uygulanabilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Koyun ve Keçi Cinsi Hayvanlarla İlgili Özel Hükümler

Koyun ve keçi cinsi hayvanlarda bruselloz hastalığından eradikasyon

MADDE 16 – (1) Koyun ve keçilerde brusellozun eradikasyonu için program hazırlanır. Bu eradikasyon programının başarısı için aşağıdaki önlemler alınır;

a) Programı uygulayacak ve koordine edecek yetkili birimler belirlenmelidir.

b) Koyun ve keçi yetiştiriciliği yapılan çiftliklerin kayıt altına alınması sağlanmalıdır.

c) Koyun ve keçi hareketlerinin izlenmesini mümkün kılan bir kimliklendirme ve kayıt sistemi oluşturulmalıdır.

ç) Koyun ve keçi işletmeleri M1 Tipi, M2 Tipi, M3 Tipi ve M4 Tipi koyun ve keçi sürüleri şeklinde sınıflandırılmalıdır.

d) M1 Tipi ve M2 Tipi sürülerde, bu sürüler M3 ve M4 Tipi sürü statüsünü kazanana kadar resmi serolojik testlerin yapılması sağlanmalıdır.

e) Bruselloz aşılamasının yapılacağı ve yasaklanacağı bölgeler belirlenmelidir.

f) Koyun ve keçi brusellozunun eradikasyonu için ayrılan ulusal bütçeyi ve kalemler bazında dağılımı göstermelidir.

g) Bir işletmede bruselloz taşıdığından şüphe edilen bir hayvan bulunması durumunda, yetkili birim en kısa zamanda hastalığın varlığını ya da olmadığını tespit için gerekli incelemelerin yapılmasını sağlamalıdır. Bu incelemeler sonuçlanana kadar yetkili birim tarafından;

1) İşletme resmi gözetim altında tutulur.

2) Yetkili birimin kesime sevkine izin verdiği hayvanlar dışında işletmeye ve işletmeden dışarıya bütün hayvan hareketleri yasaklanır.

3) İşletme içindeki şüpheli hayvanlar izole edilir.

ğ) (g) bendinde belirtilen hususlar söz konusu işletmede brusellozun varlığının ya da varlığından şüphe edilmesi durumunun ortadan kalktığının resmi olarak tespit edilmesine kadar devam eder.

h) Bir sürüde brusellozun varlığı resmi olarak tespit edildiğinde, yetkili birim hastalığın yayılmasını önlemek için aşağıdaki tedbirleri alır;

1) Koyun ve keçilerde laboratuvar raporuna istinaden bruselloz hastalığı tespit edildiğinde resmi veteriner hekim hastalık çıkış raporu düzenler. Hayvan sağlık zabıtası komisyonu hastalık çıkış kararı alır ve ilan eder.

2) Söz konusu sürüye ve sürüden dışarıya yetkili birimin kesime sevkine izin verdiği hayvanlar dışında bütün hareketler yasaklanır.

3) Brusellozun varlığı resmi olarak tespit edilmiş olan hayvanlar kesim zamanına kadar izole edilirler ve işaretlenirler.

4) Sürüde bulunan diğer hayvanlar resmi bruselloz testine tabi tutulurlar. Koyun ve keçilerde çıkan bruselloz hastalığı sebebiyle alınan karantina tedbirleri son yavru atmadan otuz gün sonra dezenfeksiyon yapılarak kaldırılır.

5) Bir sürüde enfekte hayvanlardan elde edilen sütler uygun bir şekilde izole edilerek, uygun ısıl işlemine tabi tutularak yalnızca bu işletmede yem maddesi veya peynir yapımında kullanım amacıyla değerlendirilebilir.

6) Enfekte bir sürüdeki enfekte olmayan hayvanlardan elde edilen sütler yalnızca uygun ısıl işlemine tabi tutulduktan sonra işletme dışına çıkarılabilir.

7) Muayene amacıyla alıkonulma dışında brusellozdan dolayı ölü doğmuş olan yavrular, fötuslar ya da plasentalar imha edilir.

8) Enfekte hayvan veya hayvanlarla ya da plasentalarla temas etmiş olan saman, çöp ya da diğer maddeler yakılır ya da yetkili birim tarafından onaylanan bir dezenfektan madde ile dezenfekte edildikten sonra gömülerek derhal imha edilir. Ancak kullanılacak malzemeler söz konusu ise bunlar tekrar kullanılmadan önce belirtilen dezenfektan madde ile dezenfekte edilir.

9) Ahırlardan ya da hayvanlar tarafından kullanılan diğer bölmelerden çıkan gübre çiftlik hayvanlarının kesinlikle ulaşamayacağı bir yerde tutulur. Yetkili birim tarafından onaylanan uygun bir dezenfektanla dezenfekte edilir ve en az üç hafta süre ile bekletilir. Bu gübre hiçbir şekilde ticari bahçe bitkileri üzerine yaymak için kullanılmaz. Bu gübrenin bir tabaka toprak ile örtülmesi durumunda dezenfektan kullanılmayabilir. Eğer gübre ile aynı anda toplanmıyorsa, enfekte hayvanların kullandığı bölmelerden çıkan sıvı atıklar da dezenfekte edilir.

(2) Yetkili birim, bakteriyolojik veya serolojik muayene sonrası bruselloz taşıdığı resmi olarak tespit edilen hayvanların, sahibine resmi olarak test sonuçları ve bununla ilgili zorunlulukları hakkında resmi bildirimde bulunur. Enfekte hayvanlar mümkün olan en kısa zamanda ve en geç otuz gün içinde resmi denetim altında kesime sevk edilir. Yetkili birim çeşitli zorlukları göz önünde alarak bu süreyi kırkbeş güne çıkarabilir. Kesimi gerçekleştirilen koyun ve keçilerin etleri hakkında, ilgili mevzuata göre işlem yapılır.

(3) Eradikasyon programının başarısı için aşağıda belirtilen hususlar sağlanmalıdır;

a) Enfekte olduğu resmi olarak tespit edilen hayvanların kesimi sonrasında ve sürüye yeni hayvan temini öncesinde ahırlar ve diğer sürü bölmeleri ve hayvanlar için kullanılan bütün konteynırlar, ekipman ve diğer gereçler resmi veteriner hekim ya da resmi veteriner hekim gözetiminde, yetkilendirilmiş veteriner hekimler tarafından verilen talimata uygun olarak resmi gözetim altında temizlenir ve dezenfekte edilir. Üzerinde bu tür hayvan bulunmuş olan meraların hayvanların uzaklaştırılmasından sonra en az altmış gün süre ile yeniden kullanımına izin verilmez.

b) Enfekte bir sürüden hayvanların, bu hayvanlara ait maddelerin veya bu hayvanlarla temas etmiş olan bütün materyalin taşınmasından sonra tüm nakil araçları, konteynırlar ve ekipman temizlenir ve dezenfekte edilir. Bu tür hayvanlar için kullanılan yükleme alanları da kullanım sonrası temizlenir ve dezenfekte edilir.

c) Kullanılacak dezenfektan ve konsantrasyonları yetkili birim tarafından tespit edilir.

ç) Yetkili birim tarafından kesime sevk amacıyla izin verilmesi dışında, enfekte işletmeden içeri ve dışarı hiçbir hayvan hareketine izin verilmez.

d) Söz konusu enfekte sürüde brusellozun elimine edildiği tespit edilene kadar resmi bruselloz testleri yapılır.

e) Enfekte hayvanların kesiminden sonra geride kalan altı ayın üzerindeki damızlık amaçlı hayvanlar bir ya da daha fazla resmi bruselloz testine tabi tutulmadıkça, işletmeye yeni damızlık hayvan girişi yapılamaz. Sürüde bütün koyun ve keçiler yedi aydan küçükken Bakanlık tarafından tespit edilen bir aşı ile aşılanmış ise bu testlerin yalnızca onsekiz aylık yaşı geçmiş olan hayvanlarda uygulanması gereklidir.

f) Yayladan dönmüş olan bir koyun ya da keçide bruselloz teşhis edildiğinde, enfekte hayvan, otlama, sağım ve yaylada diğer işletmelere ait koyun ve keçilerle belli aralıklarla bir arada bulunan koyun ve keçilerden ise hayvanların ait olduğu bütün sürüler özellikle yayla, mera ve sağıma hayvan veren bütün sürüler büyük bir enfekte sürü olarak kabul edilirler ve hastalığın elimine edildiği tespit edilene kadar resmi bruselloz testlerine tabi tutulurlar.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Düzenleme yetkisi

MADDE 17 – (1) Bakanlık, Bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak üzere düzenleyici işlemler çıkarmaya yetkilidir.

(Değişik: R.G.-04.07.2012-28343) “(2) Bu Yönetmelikte yer alan serolojik test sonucuna bağlı hastalık takibi ve tazminat ödemelerine ait uygulama esasları Bakanlıkça belirlenir.”

Yürürlük

MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

Ek–1

RESMİ OLARAK BRUSELLOZDAN ARİ VE

BRUSELLOZDAN ARİ SIĞIR SÜRÜLERİ

A – Sığır cinsi hayvanlar

1– Burada ifade edilen “sığır cinsi hayvanlar” resmi olarak brusellozdan ari sürülerden besi amacı ile gelen ve yetkili birim tarafından damızlıkta kullanılmayacağı garanti edilen ve sonuçta doğrudan mezbahaya gönderilecek olan erkek hayvanlar hariç bütün sığır cinsi hayvanları ifade etmektedir.

B – Resmi olarak sığır brusellozu hastalığından ari statü

1– Bir sığır sürüsü aşağıdaki koşulların varlığında resmi olarak brusellozdan aridir;

a) Sürüde bruselloza karşı aşılanmış hiçbir sığır bulunmaz. (en az üç yıl öncesinde aşılanmış dişi hayvanlar istisnadır).

b) En az altı aydır sürüdeki bütün sığırlarda brusellozun klinik belirtileri görülmemelidir.

c) Sürüdeki oniki ayın üzerindeki bütün sığırlar Ek–3’ e uygun olarak aşağıda belirtilen test rejimlerinden birine tabi tutulmalı ve negatif sonuç vermelidir;

(1) Üç aydan fazla ve oniki aydan kısa aralıklarla yapılan, Ek–3’te belirtilmiş resmi iki serolojik testin menfi olması.

(2) Ek–3’te tanımlanan resmi bir serolojik testi müteakip en erken altı hafta sonra süt örneklerinden üçer aylık aralıklarla yapılan üç testin menfi olması.

ç) Resmi olarak brusellozdan ari bir sürüden gelen ve sürüye katılan ve oniki ayın üzerindeki bir sığırın Ek–3’e uygun olarak serum aglütinasyon testinde her ml.’de 30 IU’dan az titre vermesi ya da Bakanlık tarafından tespit edilen prosedüre uygun olarak, sürüye katılmadan önceki otuz gün ya da sürüye katıldıktan itibaren otuz günlük süre içinde yapılan testte negatif sonuç vermesi, ikinci durumda hayvan/hayvanlar diğer hayvanlardan fiziksel olarak izole edilirler ve negatif oldukları kanıtlanana dek diğer hayvanlarla doğrudan ya da dolaylı yoldan temas etmeleri önlenir.

C – Resmi olarak sığır brusellozu hastalığından ari statünün devamı

1– Bir sığır sürüsü, aşağıda belirtilen koşulları yerine getirmesi durumunda resmi olarak brusellozdan ari statüsünü devam ettirir;

2– Her yıl aşağıda belirtilen ve Ek–3’e uygun olarak yapılan testlerde negatif sonuç vermelidir.

a) En az üçer aylık aralıklarla üç kez yapılan süt ring testi.

b) En az üçer aylık aralıklarla üç kez yapılan süt ELISA testleri.

c) En az üç ay ara ile yapılan iki süt ring testi ve bunu müteakip en az altı hafta sonra Ek–3’te belirtilen resmi bir serolojik testi.

ç) En az üç ay ara ile yapılan iki süt ELISA testi ve bunu müteakip en az altı hafta sonra Ek–3’te belirtilen serolojik testi.

d) En az üç ay en çok oniki ay ara ile yapılan iki resmi serolojik testi.

3– Bakanlık ülke genelinde ya da ülkenin bir bölümünde resmi olarak brusellozdan ari statüsü bulunmaması, ancak bütün sığır sürülerinin resmi olarak brusellozla mücadele programına dahil edilmesi durumunda rutin testlerin sıklıklarını aşağıdaki şekilde değiştirebilir.

a) Sığır sürülerinin %1’inden daha azının enfekte olması durumunda her yıl en az üç ay ara ile iki süt ELISA testi veya bir serolojik test yapılması yeterli olabilir.

b) Sığır sürülerinin en az %99,8’inin en az dört yıldır resmi olarak brusellozdan ari olarak tanındığı durumlarda, on iki aylık yaşın üzerindeki bütün hayvanların test edilmesi şartı ile kontrollerin arasındaki süre iki yıla çıkarılabilir ya da her yıl test yapılmaya devam edilirse test işlemi yirmidört ayın üzerindeki hayvanlarla sınırlı tutulabilir. Kontrollerin Ek–3’te belirtilen resmi serolojik testlerden birisi kullanılarak yapılması zorunludur.

4– Resmi olarak brusellozdan ari bir sürüden gelen ve sürüye katılan ve oniki ayın üzerindeki sığırlar Ek–3’e uygun olarak serum aglütinasyon testinde her ml.’de 30 IU’dan az brusella titresi vermiştir ya da Bakanlık tarafından onaylı test ile sürüye katılmadan önceki otuz gün ya da sürüye katıldıktan itibaren otuz günlük süre içinde yapılan testte negatif sonuç verecektir, ikinci durumda hayvan/hayvanlar diğer hayvanlardan fiziksel olarak izole edilecek ve negatif oldukları kanıtlanana dek diğer hayvanlarla direkt ya da indirekt temas etmeleri önlenecektir.

5– C başlığının 4 üncü bendine bağlı kalmaksızın brusellozdan ari bir sürüye ait sığırlar, resmi olarak brusellozdan ari sürülere, en az onsekiz aylık iseler ve bruselloza karşı aşılanmış iseler ve aşılamanın bir yıl öncesinden daha fazla zaman önce yapılmış olması şartıyla dahil edilebilirler. Bu tür hayvanların yeni sürüye katılmadan otuz gün öncesine kadar her ml.’de 30 IU’dan daha düşük brusella aglütinasyon titresi vermiş olması ve komplement fiksasyon testinde ya da Bakanlık onaylı bir başka testte negatif sonuç vermiş olması şarttır. Bununla birlikte brusellozdan ari bir sürüden resmi olarak brusellozdan ari bir sürüye dişi bir sığır dahil edileceği zaman yukarıdaki şartlar uyarınca bu sürü, son aşılanmış hayvanın sürüye dahil edildiği tarihten itibaren iki yıl süre ile brusellozdan ari bir sürü olarak kabul edilecektir.

Ç – Resmi olarak sığır brusellozu hastalığından ari statünün askıya alınması, iptal edilmesi

1– Bir sığır sürüsünün resmi olarak brusellozdan ari statüsü aşağıdaki durumlarda askıya alınır;

a) Bu Ek’in B ve C başlıklarında yer alan koşulların yerine getirilmemesi.

b) Laboratuvar testleri sonucu veya klinik temele dayanarak bir ya da daha çok sayıda hayvanda brusellozdan şüphe edildiğinde, şüpheli hayvanların kesilmesi halinde ya da diğer hayvanlarla doğrudan ya da dolaylı temaslarının önlenerek izole edilmeleri halinde.

(1) Şüpheli hayvan kesildiğinde ve o hayvanın test için mevcut olmaması durumunda, askıya alınma durumunun kaldırılması için Ek–3’e uygun olarak yapılan iki aglütinasyon testinde sürüde oniki aylık yaşın üzerindeki bütün hayvanların her ml. için 30 IU’den daha düşük brusella aglütinasyon titresi vermiş olması gereklidir. Birinci test enfekte hayvanın uzaklaştırılmasından en az otuz gün sonra, ikinci test ise en az altmış gün sonra yapılır.

(2) Şüpheli hayvanın sürüdeki hayvanlardan izole edildiği durumlarda, hayvanın sürüye yeniden katılması ve statünün yeniden kazanılması için, Serum Aglütinasyon testinde her ml. için 30 IU’dan daha düşük aglütinasyon titresi vermesi ve komplement fiksasyon testinde negatif sonuç vermesi veya Bakanlık tarafından bu amaç için onaylanmış başka bir test kombinasyonunda negatif sonuç vermesi gerekmektedir.

2– Laboratuvar test sonuçlarına ve epidemiyolojik incelemelere dayanarak bir sürüde brusella enfeksiyonunun varlığı tespit edilirse, bu sürünün resmi brusellozdan ari statüsü iptal edilir. Bu durumdaki sürünün statüsünü tekrar kazanabilmesi için salgın sırasında sürüde bulunan tüm sığırlar, sürü kontrol testine tabi tutulacaktır. Oniki aylık yaşın üzerindeki bütün sığırlar, enfekte hayvanların sürüden uzaklaştırılmasından en az otuz gün sonra yapılan ilk test ve ilk testten altmış gün sonra yapılan ikinci testte negatif sonuç vermelidir. Salgın sırasında gebe olan dişi hayvanlarla ilgili olarak son kontrolün salgın sırasında gebe olan son hayvanın buzağılamasından en az yirmibir gün sonra yapılması gereklidir.

D – Sığır brusellozu hastalığından ari statü

1– Bir sığır sürüsü, bu Ek’in B başlığının (b) bendi ve (c) bendi ile alt bentlerinde belirtilen koşulları yerine getirdiğinde ve aşağıda tarif edildiği şekilde aşılama uygulandığında brusellozdan aridir;

a) Dişi sığırlar üç – altı aylık yaşta iken canlı S–19 aşısı (canlı suş) ile aşılanmıştır.

b) Canlı S–19 aşısı ile aşılanan otuz aylıktan küçük sığırlar serum aglütinasyon testinde her ml. için 30 IU’dan yukarı ve 80 IU’dan aşağı aglütinasyon titresi verebilirler ancak bu hayvanların bu durumda, oniki aydan daha az zaman önce aşılanmış olmaları halinde komplement fiksasyon testinde, 30 EEC ünitesinden daha aşağı sonuç vermesi ya da diğer bütün durumlarda 20 EEC ünitesinden daha aşağı sonuç vermeleri gerekmektedir.

E – Sığır brusellozu hastalığından ari statünün devamı

1– Bir sığır sürüsü aşağıda belirtilen koşulları yerine getirmesi durumunda brusellozdan ari statüsünü devam ettirir;

a) Bu Ek’in C başlığının ikinci fıkrasında belirtilen test rejimlerinden birisine tabi olmalıdır.

b) Sürüye giren sığırlar bu Ek’in C başlığının dördüncü fıkrasında belirtilen şartları taşımalı ya da;

(1) Brusellozdan ari sürülerden gelmiş olması ve oniki ayın üzerindeki sığırların sürüye gelişinden otuz gün öncesine kadar ya da sürüye girdikten sonra izolasyon durumunda iken serum aglütinasyon testinde her ml. için 30 IU’dan aşağı aglütinasyon titresi vermeli ve Ek– 3’e uygun olarak yapılan komplement fiksasyon testinde negatif sonuç vermeli veya,

(2) Brusellozdan ari sürüden gelmesi ve otuz aylık yaştan küçük olması, canlı S–19 aşısı ile aşılanmış olması, serum aglütinasyon testinde her ml. için 30 IU’dan yukarı fakat 80 IU’ dan düşük aglütinasyon testi vermelidir. Ancak bu durumda oniki aydan daha az zaman öncesinde aşılanmış dişi hayvanların komplement fiksasyon testinde 30 EEC ünitesinden düşük sonuç vermesi ve diğer bütün durumlarda ise 20 EEC ünitesinden düşük sonuç vermeleri gerekmektedir.

F – Sığır brusellozu hastalığından ari statünün askıya alınması, iptal edilmesi

1– Bir sığır sürüsünün brusellozdan ari statüsü aşağıdaki durumlarda askıya alınır;

a) Bu Ek’in D ve E başlıklarında belirtilen şartların yerine getirilmemesi veya,

b) Laboratuvar test sonuçlarına ve epidemiyolojik incelemelere dayanarak otuz aydan büyük bir ya da daha fazla sayıda sığırın bruselloz taşıdığından şüphe edilirse şüpheli hayvanlar kesilir ya da diğer hayvanlarla doğrudan veya dolaylı temaslarının önleneceği şekilde izole edilirler. Hayvanların izole edilmesi durumunda bunların sürüye yeniden katılması için serum aglütinasyon testinde her ml. için 30 IU’dan düşük aglütinasyon titresi vermesi ve komplement fiksasyon testinde ya da Bakanlık onaylı diğer testlerde negatif sonuç vermesi gerekmektedir. Hayvanların kesilmesi ve testler için mevcut olmaması durumunda askı halinin kaldırılabilmesi için Ek–3’e uygun olarak sürüde oniki aydan büyük bütün sığırlarda yapılan iki serum aglütinasyon testinde her ml. için 30 IU’dan düşük aglütinasyon titresi elde edilmesi gerekmektedir. Testlerden ilki hayvanların uzaklaştırılmasından otuz gün sonra ikincisi ise bundan altmış gün sonra yapılacaktır.

c) Eğer bu başlığın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen testlerin yapılacağı hayvanlar otuz aylıktan küçük ise ve canlı S–19 aşısı ile aşılanmışlarsa, bunların serum aglütinasyon testlerinde 30 IU’dan yukarı fakat 80 IU’dan aşağı sonuçları negatif olarak kabul edilecektir. Ancak bu durumda komplement fiksasyon testinde oniki aydan daha az zaman öncesinde aşılanmış olan dişi hayvanlar için 30 EEC ünitesinden düşük sonuç alınması ve veya diğer bütün durumlarda 20 EEC ünitesinden düşük sonuç alınması gereklidir.

2– Laboratuvar test sonuçlarına ve epidemiyolojik incelemelere dayanarak bir sürüde brusella enfeksiyonunun varlığı tespit edilirse bu sürünün brusellozdan ari statüsü iptal edilir. Bu durumdaki sürünün statüsünü tekrar kazanabilmesi için salgın sırasında sürüde bulunan tüm sığırlar, sürü kontrol testine tabi tutulur. Oniki aylık yaşın üzerindeki aşılanmamış bütün sığırların, ilk testin, enfekte sığır(lar)ın sürüden uzaklaştırılmasından en az otuz gün sonra yapıldığı ve altmış gün aralıklı iki testte negatif sonuç vermeleri şarttır. Salgın sırasında gebe olan dişi hayvanlarla ilgili olarak son kontrolün salgın sırasında gebe olan son hayvanın buzağılamasından en az yirmibir gün sonra yapılması gereklidir. Eğer burada belirtilen testlerin yapılacağı hayvanlar otuz aylıktan küçük ise ve canlı S–19 aşısı ile aşılanmışlarsa bunların serum aglütinasyon testlerinde her ml. için brusella titrelerinin 30 IU’dan yukarı fakat 80 IU’dan aşağı sonuçları negatif olarak kabul edilecektir. Ancak bu durumda komplement fiksasyon testinde oniki aydan daha az zaman öncesinde aşılanmış olan dişi hayvanlar için 30 EEC ünitesinden düşük sonuç alınması veya diğer bütün durumlarda 20 EEC ünitesinden düşük sonuç alınması gereklidir.

G – Resmi olarak Sığır Brusellozundan ari bölge

1– Ülke ya da bir bölümü Bakanlık tarafından tespit edilen kurallara göre aşağıda belirtilen koşulları yerine getirmesi durumunda resmi olarak brusellozdan ari ilan edilecektir;

a) En az son üç yıldır brusella enfeksiyonundan dolayı hiçbir atık vakasının olmaması, hiçbir B.Abortus izolasyonunun yapılmış olmaması ve sürülerin her takvim yılının otuzbir Aralık tarihinde hesaplandığı şekilde en az %99,8’inin beş yıl aralıksız resmi olarak brusellozdan ari statüsünü kazanmış olmalıdır.

b) Her sığır küpelenerek kayıt altına alınacaktır.

c) Atık vakaları zorunlu olarak bildirilecek ve gerekli inceleme yapılacaktır.

2– Ülke ya da bir bölümünün resmi olarak brusellozdan ari ilan edilmesi için ayrıca;

a) Bu başlığın birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen koşullar sağlanmaya devam edecek ve brusellozdan kaynaklandığından şüphe edilen atık vakalarının bildirimi ile incelenmesi zorunlu olacaktır.

b) Statünün kazanılmasını müteakip ilk beş yıllık sürede her yıl sürülerin en az %20’sinde yirmidört ayın üzerindeki bütün sığırların Ek–3’e uygun olarak yapılan serolojik testlerinde negatif sonuç vermeleri ya da sütçü sığır sürülerinde Ek–3’e uygun olarak yapılan süt örneklerinin muayenesinde negatif sonuç alınması gereklidir.

c) Bruselloz ile enfekte olduğundan şüphe edilen her sığır yetkili birime bildirilmekte ve en az iki resmi serolojik kan testinden ve uygun örneklerden mikrobiyolojik muayenenin dahil olduğu bruselloz yönünden resmi epidemiyolojik incelemeye tabi tutulmaktadır.

ç) Bu başlığın (c) bendinde belirtilen testlerde negatif sonuç alınana kadar devam edecek olan şüpheli dönemde, sürünün resmi olarak brusellozdan ari statüsü askıya alınır. Ayrıca şüpheli sığırların temas ettiği ve epidemiyolojik olarak bağlantılı olan diğer sürülerin de resmi brusellozdan–ari statüleri askıya alınır.

d) Ari ilan edilen bölgede yayılma gösteren bir bruselloz salgını söz konusu olduğunda bütün sığırlar kesime tabi tutulurlar. Kalan şüpheli türlere ait hayvanlarda uygun testler yapılır ve barınaklar ve ekipman temizlenir ve dezenfekte edilir.

3– Ek–1’de belirtilen amaçlara uygun olarak bir serolojik test ile ya bir serum aglütinasyon testi, buffered brusella antijen testi, komplement fiksasyon testi, plazma aglütinasyon testi, plazma ring testi, mikro–aglütinasyon testi ya da Ek–3’te tarif edilen individüel kan ELISA testi ifade edilmektedir. Bakanlık tarafından tespit edilen prosedüre uygun olarak onaylanmış ve Ek–3’te tarif edilmiş diğer diyagnostik testler de Ek–1 amaçları doğrultusunda kabul edilir. Süt testi ile, Ek–3’e uygun olan bir sütte ring testi ya da sütte ELISA ifade edilmektedir.

Ek–2

RESMİ OLARAK BRUSELLOZDAN (B. melitensis) ARİ

VE BRUSELLOZDAN ARİ KOYUN VEYA KEÇİ SÜRÜSÜ

A – Resmi olarak koyun keçi brusellozu hastalığından ari statü

1– Bir koyun veya keçi sürüsü aşağıdaki koşulların varlığında resmi olarak brusellozdan (B. melitensis) aridir;

a) Bruselloza (B. melitensis) duyarlı bütün hayvanlarda en az son oniki aydır brusellozun (B. melitensis) klinik belirtileri görülmez.

b) En az iki yıl önce genç Rev–1 aşısı ile ya da Bakanlık tarafından tespit edilen prosedüre uygun olarak onaylanmış başka bir aşı ile aşılanmış hayvanların dışında aşılanmış hiçbir koyun ve keçi bulunmamalıdır.

c) Altı ayın üzerindeki bütün koyun ve keçiler, altı ay ya da daha fazla aralıkla Ek–4’ e uygun olarak yapılan iki testte negatif sonuç vermelidir.

ç) Bu başlığın (c) bendinde belirtilen testleri müteakip, sürüde, yalnızca sürüde doğmuş olan koyun ve keçiler bulunmalı ya da resmi olarak brusellozdan ari sürülerden gelen koyun ve keçilerden oluşmalıdır.

B – Resmi olarak koyun keçi brusellozu hastalığından ari statünün devamı

1– Bir koyun keçi sürüsü aşağıda belirtilen koşulları yerine getirmesi durumunda resmi olarak brusellozdan ari statüsünü devam ettirir;

2– Resmi olarak brusellozdan (B. melitensis) ari koyun veya keçi işletmelerinin resmi olarak brusellozdan ari olarak tanınan bir bölgede bulunmaması durumunda ve içerisine ariliği tespit edildikten sonra hayvan girişi olan işletmelerde, altı ayın üzerindeki hayvanları temsil edici sayıda koyun ve keçiler yılda bir kontrole tabi tutulur. Sürünün resmi brusellozdan (B. melitensis) ari statüsünü devam ettirmesi için bu testlerin sonuçlarının negatif olması gereklidir. Her işletmede test edilecek temsili hayvan sayısı aşağıdaki şekilde tespit edilmelidir.

a) Altı ayın üzerindeki kastre edilmemiş bütün erkek hayvanlar.

b) Son testten sonra işletmeye getirilmiş olan bütün hayvanlar.

c) Üreme yaşına (cinsel olgunluğa) ulaşmış olan dişilerin % 25’i ya da sağımdaki hayvanlarda her işletme için minimum 50 hayvan, 50’den az sayıda dişi hayvan varsa tüm dişi hayvanlar.

3– Koyun ya da keçi işletmelerinin %99’undan fazlasının resmi olarak brusellozdan (B. melitensis) ari olarak ilan edildiği, resmi olarak brusellozdan ari bir bölge için, resmi olarak brusellozdan ari koyun ve keçi işletmelerinin kontrol sıklığı, resmi olarak brusellozdan ari olmayan işletmelerin resmi kontrol altına alınması veya eradikasyon programına dahil edilmiş olması şartı ile üç yıla uzatılabilir.

C – Resmi olarak koyun keçi brusellozu hastalığından ari statünün iptali

1– Bir koyun keçi sürüsünün resmi olarak brusellozdan ari statüsü;

a) Bir ya da daha fazla sayıda koyun ya da keçinin bruselloz (B. melitensis) taşıdığından şüphe edilmesi durumunda, işletmenin resmi olarak brusellozdan ari statüsü yetkili birim tarafından iptal edilir. Ancak hayvan ya da hayvanlar derhal itlaf edilir veya hastalığın resmi tespitine kadar izole edilirse veya hastalık şüphesi resmi olarak kaldırılırsa statü şartlı olarak askıya alınabilir.

b) Brusellozis (B. melitensis) tespit edildiğinde şartlı olarak askıya alma durumunun yetkili birim tarafından kaldırılması için, bütün enfekte hayvanların ya da enfeksiyona duyarlı tüm hayvan türlerinin kesilmesi ve en az üç ay ya da daha fazla aralıkla Ek–4’ e uygun olarak yapılan iki testte işletmedeki altı aylıktan yaşlı bütün hayvanların negatif sonuç vermesi gerekir.

2– Yetkili birim, enfekte sürü, resmi olarak brusellozdan (B. melitensis) ari olarak tanımlanan bir bölgede yer alıyorsa;

a) Sürüdeki bütün enfekte hayvanları ve bütün enfeksiyona duyarlı hayvan türüne ait hayvanları kestirir.

b) Epidemiyolojik bir inceleme yaptırır ve enfekte sürü ile epidemiyolojik bağlantısı bulunan sürülerde bu başlığın birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen testlerin yapılmasını sağlar.

3– Bakanlık bu Ek’in B başlığı kapsamında bir bruselloz salgınının tespit edilmesi durumunda, yeni bruselloz (B. melitensis) salgını ile ilgili koşulları gözden geçirerek, gerekli gördüğünde bölgenin statüsünün askıya alınmasına ya da iptaline karar verebilir. Statünün iptali durumunda yeniden statü kazanılmasının şartları aynı prosedüre uygun olarak belirlenecektir.

Ç – Resmi olarak koyun keçi brusellozu hastalığından ari sürüye yeni hayvan katılması

1– Resmi olarak brusellozdan ari bir koyun veya keçi sürüsüne yeni koyun ve keçilerin katılmasına aşağıdaki koşullar yerine getirilmediği sürece izin verilmez;

a) Resmi olarak brusellozdan ari koyun ve keçi sürülerinden gelen koyun ve keçiler olmalıdır.

b) Brusellozdan ari bir işletmeden gelmesi ve;

(1) Bakanlığın belirlediği şekilde, küpelenerek tanımlanmış olmaları,

(2) Bruselloza karşı kesinlikle hiç aşılanmamış olmaları veya aşılanmışlarsa bunun iki yılı aşkın bir süre öncesinde gerçekleşmiş olması gereklidir. Ayrıca iki yaşın üzerindeki dişi hayvanlar yedi aydan önce aşılanmışlarsa da sürüye katılabilirler ve

(3) Bulundukları sürüde resmi gözetim altında izole edilmiş olmaları ve bu tür izolasyon sırasında Ek–4’ e uygun olarak en az altı hafta ara ile yapılan iki testte negatif sonuç vermiş olmaları gereklidir.

D – Resmi olarak koyun keçi brusellozundan ari bölge

1– Ülke ya da bir bölümünün Bakanlık tarafından resmi olarak brusellozdan ari olarak tanımlanması için;

a) İçerisinde bulunan koyun ve keçi işletmelerinin en az %99,8’inin resmi olarak brusellozdan ari işletmeler olmalıdır veya,

b) Aşağıda belirtilen koşulları yerine getirmesi gereklidir.

(1) En az beş yıldır koyun ve keçi brusellozu bildirimi zorunlu bir hastalık olmalıdır.

(2) En az beş yıldır hiçbir koyun ve keçi brusellozu resmi olarak tespit edilmemelidir.

(3) Aşılama en az üç yıldır yasaklanmış olmalıdır.

c) Ülke ya da bir bölümünde Bakanlık tarafından tespit edilen koşullara uyulmalıdır.

2– Yukarıda açıklanan koşulların yerine getirilmesi yanında,

a) Ülke ya da bir bölümünün resmi olarak brusellozdan ari (B. melitensis) olarak tanımlanmasından sonraki ilk yıl içinde sürü ya da mezbaha düzeyinde rastgele kontroller yapıldığında, %99 güven aralığında işletmelerin %0.2’sinden daha azının enfekte olarak tespit edilmesi ya da altı ayın üzerindeki bütün koyun ve keçilerin en az %10’unun Ek–4’ e uygun olarak yapılan testlerinde negatif sonuç vermeleri gereklidir.

b) Ülke ya da bir bölümünün resmi olarak brusellozdan ari (B. melitensis) olarak tanınmasından sonraki ikinci yıl içinde işletme ya da mezbaha düzeyinde rasgele kontroller yapıldığında %95 güven aralığında işletmelerin %0.2’sinden daha azının enfekte olarak tespit edilmesi ya da altı ayın üzerindeki bütün koyun ve keçilerin en az %5’inin Ek–4’ e uygun olarak yapılan testlerinde negatif sonuç vermeleri gereklidir.

c) Bu başlığın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şartlarda, Bakanlık tarafından tespit edilen prosedüre uygun olarak değişikliğe gidilebilir.

E – Koyun keçi brusellozu (B. melitensis) hastalığından ari statü

1– Bir koyun veya keçi sürüsü aşağıdaki koşulların varlığında brusellozdan (B. melitensis) aridir;

a) Bruselloza (B. melitensis) duyarlı bütün hayvanlar en az son oniki aydır brusellozun (B. melitensis) klinik belirtilerini göstermemelidir.

b) Koyun veya keçilerin tamamı ya da bir kısmı Genç Rev–1 aşısı veya Bakanlıkça belirlenen prosedüre uygun olarak onaylanmış bir başka aşı ile aşılanmıştır. Hayvanlar üç – altı aylık yaşta iken aşılanmış olmalıdır.

c) Test sırasında sürüde onsekiz ayın üzerindeki bütün aşılanmış koyun ve keçilerde en az altı ay ara ile Ek–4’ e uygun olarak yapılan iki testte negatif sonuç alınmalıdır.

ç) Aşılanmamış ve test sırasında altı ayın üzerindeki bütün koyun ve keçilerde en az altı ay ara ile Ek–4’e uygun olarak yapılan iki testte negatif sonuç alınmalıdır.

d) Sürüde bruselloz testlerinin uygulanmasından sonra, sürüye katılan bütün koyun ve keçiler ya bu işletmede doğmuş ya da brusellozdan ari bir sürüden gelmiş olmalıdır.

2– Brusellozdan ari olduğu yetkili birimce tespit edildikten sonra yukarıda belirtilen şartlar yerine getirilmeye devam edilmelidir.

F – Koyun keçi brusellozu (B. melitensis) hastalığından ari statünün devamı

1– Bir koyun keçi sürüsü aşağıda belirtilen koşulları yerine getirmesi durumunda brusellozdan ari statüsünü devam ettirir;

a) Sürüde mevcut koyun ve keçi sayısını temsil edici sayıda hayvan yılda bir kez teste tabi tutulur. İşletmenin statünü koruması testlerin negatif çıkmasına bağlıdır.

b) Sürüde test edilecek temsili hayvan sayısı aşağıdaki şekilde tespit edilmelidir.

(1) Altı ayın üzerindeki kastre edilmemiş ve aşılanmamış bütün erkek hayvanlar,

(2) Onsekiz ayın üzerindeki bütün kastre edilmemiş ve aşılanmış olan erkek hayvanlar,

(3) Son testten sonra sürüye getirilmiş olan bütün hayvanlar,

(4) Üreme yaşına (cinsel olgunluğa) ulaşmış olan dişilerin % 25’i ya da sağımdaki hayvanlarda minimum elli hayvan, elliden az sayıda dişi hayvan varsa bütün dişi hayvanlar test edilir.

G – Koyun keçi brusellozu (B. melitensis) hastalığından ari statünün iptali

1– Bir koyun keçi sürüsünün brusellozdan ari statüsü;

a) Bir ya da daha fazla sayıda koyun ya da keçinin bruselloz (B. melitensis) taşıdığından şüphe edilmesi durumunda, sürünün brusellozdan ari statüsü yetkili birim tarafından iptal edilir. Ancak hayvan ya da hayvanlar derhal itlaf edilir veya hastalığın resmi tespiti yapılana kadar izole edilirse veya hastalık şüphesi resmi olarak kaldırılırsa statü şartlı olarak askıya alınabilir.

b) Brusellozis (B. melitensis) tespit edildiğinde şartlı olarak askıya alma durumunun yetkili birim tarafından kaldırılması için, bütün enfekte hayvanların ya da enfeksiyona duyarlı tüm hayvan türlerinin kesilmesi ve en az üç ay ya da daha fazla aralıkla Ek–4’ e uygun olarak aşağıda belirtilen hayvanlarda yapılan iki testte negatif sonuç alınması gereklidir.

(1) Onsekiz aylık yaşın üzerindeki bütün aşılanmış hayvanlar,

(2) Altı aylık yaşın üzerindeki bütün aşılanmamış hayvanlar.

Ğ – Koyun keçi brusellozu (B. melitensis) hastalığından ari sürüye yeni hayvan katılması

1– Brusellozdan ari bir koyun veya keçi sürüsüne yeni koyun ve keçilerin katılmasına aşağıdaki koşullar yerine getirilmediği sürece izin verilmez;

a) Brusellozdan (B. melitensis) ari ya da resmi olarak ari bir işletmeden gelen koyun ve keçiler olmalıdır.

b) (a) bendinde belirtilen işletmelerin dışındaki işletmelerden gelen hayvanların aşağıda yer alan şartları yerine getirmesi gerekmektedir.

(1) Hayvanların Bakanlıkça belirlenen şekilde küpelenerek tanımlanmış olmalıdır.

(2) Bruselloza (B. melitensis) duyarlı türlere ait bütün hayvanlar, en az oniki aydır brusellozun (B. melitensis) klinik belirtileri görülmeyen sürülerden gelmelidir.

c) Son iki yıl içinde aşılanmamış olmaları veya,

(1) Bulundukları sürüde resmi veteriner hekim gözetimi altında izole bir şekilde tutulmuş olmaları ve bu süre içinde Ek–4’ e uygun olarak en az altı ay ara ile yapılan iki teste negatif sonuç vermiş olmalı veya,

(2) Üç – altı aylık yaşta ve varış yeri olan sürüye girişlerinden en az onbeş günden öncesinden Genç Rev–1 aşısı ile ya da Bakanlık tarafından tespit edilen prosedüre uygun olarak onaylanmış olan diğer bir aşı ile aşılanmış olmaları gerekmektedir.

H – Brusellozdan ari koyun veya keçi sürüsünün, resmi olarak brusellozdan ari sürü statüsü kazanması

1– Brusellozdan (B. melitensis) ari bir koyun veya keçi işletmesinin resmi olarak brusellozdan (B. melitensis) ari bir sürü statüsü kazanması için aşağıdaki koşulların yerine getirildiği minimum iki yıllık bir sürenin geçmesi gerekmektedir;

a) Sürüde en az iki yıl önce bruselloza karşı (B. melitensis) aşılanmış hayvan bulunmamalıdır.

b) İkinci yılın sonunda Ek–4’ e uygun olarak yapılan testte altı ayın üzerindeki bütün hayvanların negatif sonuç vermeleri gerekir.

c) İki yıllık süre boyunca bu Ek’in Ğ başlığında belirtilen koşullara uygunluk devam etmelidir.

Ek–3

ETKENİN TANIMLANMASI, BRUSELLOZ TESTLERİ

VE REFERANS LABORATUVARLARI

A – Etkenin tanımlanması

1 – Abort materyalinde, vajinal akıntılarda veya sütte Brusella organizmalarının morfolojilerinin modifiye asit–fast ya da immünspesifik boyama ile gösterilmeleri, özellikle de serolojik testlerle desteklendiğinde, brusellozun varlığına işaret eden bulgulardır. İzolasyondan sonra faj lizis ve/veya oksidatif metabolizma testleri, kültürel, biyokimyasal ve serolojik kriterler ile tür ya da biyovarın tanımlanacaktır. Kullanılan teknik ve vasatlar ile bunların standardizasyonu ve sonuçların yorumlanması OIE Diyagnostik Testler ve Aşılarla İlgili Standartlar Rehberi’nde, Sığır Brusellozu ve Koyun Keçi Brusellozu teşhisi için belirtilen güncel uygulamalarla uyumlu olacaktır.

B – Bruselloz testleri

1– İmmunolojik testler.

2– Standartlar.

a) Roz Bengal testi (RBT), serum aglütinasyon testi (SAT), komplement fiksasyon testi (CFT) ve süt ring testinde (MRT) kullanılan bütün antijenlerin hazırlanmasında Brusella abortus biyovar 1 Weybridge suş No 99 ya da USDA suşu 1119–3 kullanılır.

b) RBT, SAT, CFT ve MRT için standart referans serum OIE uluslararası referans standart serumu (OIEISS) olup bu serum WHO ikinci uluslararası anti–Brusella abortus serumu (ISAbS) olarak da isimlendirilmiştir.

c) ELISA testleri için standart referans serumlar aşağıda belirtilmiştir;

(1) OIEISS,

(2) Zayıf pozitif OIE ELISA standart serumu (OIEELISAWPSS),

(3) Kuvvetli pozitif OIE ELISA standart serumu (OIEELISASPSS),

(4) Negatif OIE ELISA standart serumu (OIEELISANSS).

ç) OIEISS, OIEELISAWPSS, OIEELISASPSS ve OIEELISANSS kendilerinden yola çıkılarak, her bir test için oluşturulması zorunlu olan ikincil ulusal referans standartlarının (çalışma standartları) hazırlandığı uluslararası birincil standartlardır.

3– Serum ya da sütte sığır brusellozunun tespitinde kullanılan enzim–linked immunosorbent assay (ELISA) veya diğer bağlayıcı testler aşağıdaki gibidir;

a) Materyal ve ayıraçlar, kullanılan teknik ve sonuçların yorumlanması OIE Diyagnostik Testler ve Aşılarla İlgili Standartlar El Kitabı yer alan prensipler ile uyumlu olmalı ve en azından laboratuvar ve diyagnostik çalışmaları içermesi gerekmektedir.

b) Testin standardizasyonu.

(1) Test prosedürünün individüel serum örnekleri için standardizasyonu:

Negatif serum içinde (ya da negatif toplu serum örnekleri içinde) hazırlanan OIEISS’in 1/150 ön–dilüsyonu veya OIEELISAWPSS ‘ın 1/2 ön–dilüsyonu veya OIEELISASPSS’ın 1/16 ön–dilüsyonunun pozitif reaksiyon vermesi gerekir.

Negatif serum içinde (ya da negatif toplu serum örnekleri içinde) hazırlanan OIEISS’ın 1/600 ön–dilüsyonu veya OIEELISAWPSS’ın 1/8 ön–dilüsyonu veya OIEELISASPSS’ın 1/64 ön–dilüsyonunun negatif reaksiyon vermesi gerekir. OIEELISANSS’ın daima negatif reaksiyon vermesi gerekir.

(2) Havuz serum örneklerinin test prosedürünün standardizasyonu:

Negatif serum içinde (ya da negatif toplu serum örnekleri içinde) hazırlanan ve havuzu oluşturan örnek sayısı kadar negatif serumla tekrar dilüe edilen OIEISS’ın 1/150 ön–dilüsyonuveya OIEELISAWPSS’ın 1/2 ön–dilüsyon veya OIEELISASPSS’ın 1/16 ön–dilüsyonunun pozitif reaksiyon vermesi gerekir. OIEELISANSS’ın daima negatif reaksiyon vermesi gerekir.Testin, serumlarından havuz oluşturulmuş bir hayvan grubu içerisindeki tek bir hayvanda enfeksiyon belirtisini yeterli düzeyde tespit etmeye yeterli olması gerekmektedir.

(3) Havuz oluşturulmuş süt veya peynir altı suyu test prosedürünün standardizasyonu:

Negatif serum içinde (ya da negatif toplu serum örnekleri içinde) hazırlanan ve negatif süt ile 1/10 oranında tekrar dilüe edilen OIEISS’ın 1/1000 ön–dilüsyonu veya OIEELISAWPSS’ın 1/16 ön–dilüsyonu veya OIEELISASPSS’ın 1/125 ön–dilüsyonunun pozitif reaksiyon vermesi gerekir.1/10 negatif süt içinde dilüe edilmiş olan OIEELISANSS’ın daima negatif reaksiyon vermesi gerekir.Testin, süt veya peynir altı suyu örneklerinden havuz oluşturulmuş bir hayvan grubu içerisindeki tek bir hayvanda enfeksiyon belirtisini yeterli düzeyde tespit etmeye yeterli olması gerekmektedir.

4– Sığır brusellozunun teşhisinde ELISA testlerinin kullanım koşulları;

a) Serum örneklerinde ELISA testleri için yukarıda belirtilen kalibrasyon koşullarının kullanılarak, ELISA’nın diyagnostik sensitivitesinin içinde bulunulan epidemiyolojik durum göz önüne alınarak, RBT veya CFT’ye eşit ya da daha yüksek olması gerekmektedir.

b) Havuz oluşturulmuş süt örneklerinde ELISA testleri için yukarıda belirtilen kalibrasyon koşullarının kullanılarak, ELISA’nın diyagnostik sensitivitesinin içinde bulunulan epidemiyolojik durumla birlikte ortalama ve beklenen en iyi yetiştirme sistemleri göz önüne alınarak MRT’ye eşit ya da daha yüksek olması gerekmektedir.

c) ELISA testlerinin sürü statüsünün tespiti ve korunmasında sertifikasyon amacı ile kullanıldığı durumlarda serum örneklerinden havuz oluşturulmasında test sonuçlarının hiçbir şüpheye yer vermeksizin havuzda yer alan münferit hayvan ile ilişkili olduğunu ortaya koyacak şekilde oluşturulması gerekmektedir. Hayvanlardan alınan individüel serum örneklerinde teyit edici testlerin de uygulanması zorunludur.

ç) ELISA testleri bir çiftlikte sağımdaki süt ineklerinin en az %30’undan toplanan sütlerden hazırlanan bir süt örneğinde kullanılabilir. Bu metot kullanılacağı zaman muayene için alınan örneklerin, kendilerinden süt örneği alınan ilgili hayvanlarla şüpheye yer vermeyecek şekilde bağlantısının kurulabilmesini sağlamak amacı ile gerekli önlemler alınmalıdır. Münferit hayvanlardan alınan serum örneklerinde teyit edici testlerin yapılması zorunludur.

5– Komplement fiksasyon testi (CFT).

a) Antigen, fenol–salin (NaCl %0,85 (m/v)) ve veronal bufferda fenol %0,5 % (v/v) (hacim/hacim) içindeki bakteriyel süspansiyondan oluşur. Antijenlerin konsantre durumda dağıtımında kullanılan dilüsyon faktörünün şişe etiketinde belirtilmesi gerekir. Antijen 4 °C’de saklanmalı ve dondurulmamalıdır.

b) Sığır serumunun inaktivasyonu 56 ila 60 °C arasında, otuz – elli dakika süre ile yapılmalıdır.

c) Test prosedürü içinde gerçek bir reaksiyon oluşturmak için total hemoliz için gerekli olan minimum dozdan daha yüksek dozda bir komplement dozu kullanılmalıdır.

ç) Komplement fiksasyon testinin yapılmasında, her defasında aşağıdaki kontrollerin yapılması zorunludur;

(1) Serumun anti–komplementer etkisi,

(2) Antijenin kontrolü,

(3) Sensitize (duyarlı hale gelmiş) alyuvarların kontrolü,

(4) Komplementin kontrolü,

(5) Pozitif serum kullanılırken reaksiyon başlangıcındaki sensitivitenin kontrolü,

(6) Negatif serum kullanılarak reaksiyonun spesifisitesinin kontrolü.

d) Sonuçların hesaplanması: CFT testte sonuçlar, Ulusal Standart anti Brusella Abortus Serum (USAbS) a göre yapılır. USAbS, 1 ml.’sinde 1000 internasyonal Komplement Fikzasyon Ünitesi (ICFTU) ihtiva eder. Serum International Standart Serum (OIEISS) baz alınarak standardize edilmiştir. CFT inde kullanıldığı zaman alınan titre TUSAbS (OIEISS) olarak verilir. Test edilen serumun titresi ise TTESTSERUM olarak verilir. Test sonucu, test edilen serumun her ml deki ICFTU ni gösterecek şekilde verilir. Elde edilen titrenin ICFTU nin hesaplanmasında kullanılan Faktör (F) titrenin ICFTU e dönüştürülmesi için kullanılır ve aşağıdaki formül ile hesaplanır;

F = 1000 × 1/ TUSAbS(OIEISS)

Test serumunun her ml. sindeki internasyonal CFT ünitesinin (ICFTUTESTSERUM) hesaplanmasında kullanılan formül;

ICFTUTESTSERUM = F × 1/ TUSAbS

Örnek: Uygulanan CFT testinde TUSAbS titresi 1/1280 de pozitif reaksiyon vermiş ve TTESTSERUM titresi 1/320 de pozitif vermiş bir serumun ICFTU nin hesaplanması;

F= 1000 × 1/1/1280= 1000 × 0.0078125 = 0.78125

ICFTUTESTSERUM = 0.78125 × 320 = 250

Örnek serum 250 ICFTU ihtiva eder. 20 ICFTU ve üzeri olarak tespit edilen titreler pozitif olarak kabul edilir.

e) Sonuçların yorumlanması; ml.’de yirmi ya da daha fazla ICFTU içeren bir serum pozitif kabul edilir.

6– Süt ring testi (MRT).

a) Antijen fenol salin (NaCl %0,85 (m/v) ve fenol %0,5 (v/v)) içindeki bakteriyel süspansiyonun hematoksilen ile boyanmasıyla meydana gelir. Antijen 4 °C’de saklanır ve dondurulmaz.

b) Antijen sensitivitesi OIEISS ile bağlantılı olarak antijenin OIEISS’in negatif sütte 1/500 dilüsyonunda pozitif reaksiyon verirken 1/1000 dilüsyonda negatif sonuç verecek şekilde standardize edilmesi gerekmektedir.

c) Ring testi çiftlikteki her süt yayığı içeriği ya da dökme tankı içeriğini temsil edecek örneklerde yapılmalıdır.

ç) Süt örnekleri dondurulmamalıdır, ısıtılmamalıdır ya da aşırı şekilde sallanmamalıdır.

d) Reaksiyon aşağıda sıralanan metotlardan biri kullanılarak gerçekleştirilmelidir;

(1) 1 ml hacimde bir süt örneğinin en az 25 mm. lik yükseklikte bir süt kolonunda, boyalı standardize antijenlerden birinin ya 0,03 ml ya da 0,05 ml miktarında eklenmesi,

(2) 2 ml hacimde bir süt örneğinin en az 25 mm. lik yükseklikte bir süt kolonunda, boyalı standardize antijenlerden birinin 0,05 ml miktarında eklenmesi,

(3) 8 ml. hacminde süte standardize boyalı antijenlerden birinden 0,08 ml miktarında eklenmesi.

e) Süt ve antijen karışımlarının pozitif ve negatif çalışma standartları ile birlikte 37 °C’de altmış dakika inkübe edilmesi gerekir. Bunu müteakip 4 °C’de onaltı – yirmidört saatlik ilave bir inkübasyon testin duyarlılığını artırır.

f) Sonuçların yorumlanması.

(1) Negatif reaksiyon: renkli süt, renksiz krema,

(2) Pozitif reaksiyon: Tıpatıp aynı renkte süt ve krema veya renksiz süt ve renkli krema.

7– Roz bengal pleyt Test (RBT).

a) Antijen pH of 3,65 ± 0,05’de roz bengal boyası ile boyanmış Brusella antijen dilüenti içinde tamponlu bir bakteriyel süspansiyondan oluşur. Kullanıma hazır olarak dağıtımı yapılacak antijenin 4 °C’de muhafaza edilmesi ve dondurulmaması gerekmektedir.

b) Antijen hücre konsantrasyonuna bakılmaksızın hazırlanmalı fakat sensitivitesi OIEISS ile bağlantılı olarak antijenin 1/45 serum dilüsyonda pozitif ve 1/55 dilüsyonda negatif sonuç verecek şekilde standardize edilmesi gerekir.

c) RBT şu şekilde yapılmalıdır;

(1) Serum (20–30 µl) beyaz zemin (tuğla) ya da emaye pleyt üzerinde eşit hacimde antijen ile karıştırılır ve 2 cm çapında bir zon oluşması beklenir. Karışım ortam sıcaklığında dört dakika süre ile hafifçe sallanır ve sonra uygun ışık altında aglütinasyon yönünden incelenir.

(2) Otomatik metot kullanılabilir fakat bunun en az manüel metot kadar duyarlı olması zorunludur.

(3) Sonuçların yorumlanması; kenarlarda aşırı bir kuruma olmadığı sürece gözle görülebilir herhangi bir reaksiyon pozitif olarak kabul edilir. Pozitif ve negatif çalışma standartları her test serisinde bulunmalıdır.

8– Serum aglütinasyon testi (SAT).

a) Antijen fenol salinde (NaCl %0,85 (m/v) ve fenolde %0,5 (v/v)) bakteriyel süspansiyondan oluşur. Formaldehit kullanılmamalıdır. Konsantre durumda dağıtımı söz konusu olan antijenin dilüsyon faktörünün şişe etiketi üzerinde belirtilmesi koşuluyla dağıtımı yapılabilir. Antijen süspansiyonuna final test dilüsyonuna serum aglütinasyon testinde yanıltıcı pozitiflerin oranını düşürmek için 5mm EDTA ilave edilebilir. Daha sonra antijen süspansiyonunda pH yeniden 7,2’ye ayarlanmalıdır.

b) OIEISS 1 000 uluslararası aglütinasyon birimi içerir.

c) Antijen hücre konsantrasyonuna bakılmaksızın hazırlanır fakat sensitivitesi OIEISS ile bağlantılı olarak antijenin ya 1/600–1/1000 final serum dilüsyonunda %50 aglütinasyon vereceği şekilde ya da 1/500–1/750 final serum dilüsyonunda %75 aglütinasyon vereceği şekilde standardize edilmelidir. Ayrıca tanımlanmış serum paneli kullanılarak yeni ve önceden standardize edilmiş olan antijen beçlerinin reaktivitelerinin karşılaştırılması önerilmektedir.

ç) Test ya tüplerde ya da mikropleytlerde yapılır. Antijen ve serum dilüsyonları karışımı 37 °C’de onaltı – yirmidört saat inkübe edilmelidir. Her serum için en az üç dilüsyon hazırlanmalıdır. Şüpheli serum dilüsyonları pozitiflik limiti içinde okunan reaksiyonun median tüpte okunmasını sağlayacak şekilde (ya da mikropleyt metodunda gözde) düzenlenmelidir.

d) Sonuçların yorumlanması; bir serumun Brusella aglütinasyonunun derecesi her ml.’de IU cinsinden ifade edilir. 30 ya da daha yukarı IU içeren bir serum pozitif olarak kabul edilir.

C – cELISA testi

1– Kompetitif enzyme linked immunosorbent assay (cELISA) testi.

2– cELISA için kullanım şartları;

a) cELISA ticari amaçlı sertifikalandırmalarda kullanılamaz.

b) cELISA’nın örneğin indirekt ELISA’dan daha yüksek spesifisiteye sahip olduğu gösterilmiştir. Bu nedenle serolojik testlerin sonuçlarının değerlendirilmesini destekleyici bir metot olarak kullanılabilir.

3– Test prosedürü, OIE Diyagnostik Testler ve Aşılarla İlgili Standartlar El Kitabına uygun olarak gerçekleştirilecektir.

Ç – Ulusal Referans laboratuvarları

1– Ulusal Referans laboratuarları.

2– Ulusal Referans laboratuvarlarının görev ve sorumlulukları;

a) Ülkede kullanılan test metodunun güvenilirliğini gösteren geçerlilik çalışmalarının sonuçlarının onaylanması,

b) Kullanılan ELISA kitlerinde havuz oluşturulacak maksimum örnek sayısının tespiti,

c) Standart ikincil ulusal referans serumlarının (çalışma standartları) uluslararası birincil standart seruma karşı kalibre edilmesi,

ç) Ülkede kullanılan antijenlerin ve ELISA kit beçlerinin kalite kontrolleridir.

Ek–4

RESMİ BRUSELLOZ (B. melitensis) TESTLERİ

A –Testler

1– Roz Bengal Testi;

a) Rose Bengal testi koyun veya keçi sürülerinde resmi olarak brusellozdan ari ve brusellozdan arilik statüsünün elde edilmesinde izleme (screening) testi olarak kullanılabilir. Testin uygulanması Ek–3’e göre yapılır.

b) Roz Bengal testini uygularken, işletmedeki hayvanlardan %5’ten fazlası pozitif reaksiyon verirse, işletmedeki her hayvan üzerinde komplement fiksasyon metodu ile bir test daha uygulanır.

2– Komplement–fiksasyon testi;

a) Komplement–fiksasyon testi bütün münferit hayvan testlerinde kullanılmalıdır.

b) Komplement–fiksasyon testi koyun veya keçi işletmelerinde işletmenin resmi olarak brusellozdan ari veya brusellozdan ari statüsü elde edilmesinde kullanılabilir.

c) 20 ya da daha yüksek CFT birim/ml. içeren serumlar pozitif olarak kabul edilir.

3– Kullanılan antijenler ulusal referans laboratuvarı tarafından onaylanmalıdır. İkinci uluslararası standart anti brusella abortus serumuna karşı standardize edilmelidir.

4– Çalışma serumu standart serumla standardize edilmelidir ve Merkez Veteriner Laboratuvarı, Weybridge, Surrey, İngiltere tarafından hazırlanan ikinci uluslararası standart anti brusella abortus serumuna uyumlu olmalıdır.

B – Bulaşıcı Epididimitis (Brusella ovis) Resmi Testi

1– Komplement–fiksing testi;

a) Kullanılan spesifik antijen ulusal referans laboratuvarı tarafından onaylanmalı ve uluslararası standart anti brusella ovis serumuna karşı standardize edilmelidir.

b) Çalışma serumu Merkez Veteriner Laboratuvarı, Weybridge, Surrey, İngiltere tarafından hazırlanan uluslararası standart anti brusella ovis serumu ile standardize edilmelidir. Her ml. için 50 ya da daha yüksek uluslararası birim içeren bir serum pozitif olarak kabul edilir. 

TOHUMLUK SERTİFİKASYON İŞLEMLERİNDE YETKİ DEVRİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

3 Nisan 2012 SALI                                 Resmî Gazete                                    Sayı : 28253

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

TOHUMLUK SERTİFİKASYON İŞLEMLERİNDE YETKİ DEVRİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1 – 13/1/2008 tarihli ve 26755 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumluk Sertifikasyon İşlemlerinde Yetki Devri Yönetmeliğinin başlığı ve 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“TOHUMCULUK HİZMETLERİNDE YETKİ DEVRİ YÖNETMELİĞİ”

“MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Bakanlıkça yürütülen tohumculuk hizmetlerinden tohumluk sertifikasyon işlemleri ve piyasa denetimiyle ilgili yetki devri esaslarını belirlemektir.”

MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, alan kontrolleri, numune alma, laboratuvar analizleri ve belgelendirilme ile piyasa denetimi konularında yetki devrinin şartları, alan kontrolleri, numune alma, laboratuvar analizleri ve belgelendirme konularında yetki devredilecek birlik, kamu kurum ve kuruluşları, özel hukuk tüzel kişileri ve üniversitelerle, piyasa denetiminde yetki devredilecek birlik, kamu kurum ve kuruluşları ve üniversitelerin teknik ve fiziki şartlarına ilişkin usul ve esaslar ile yetki devrinin geri alınmasında uygulanacak iş ve işlemleri kapsar.”

MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c), (ç), (f), (g), (k) ve (m) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı fıkraya aşağıdaki (o), (ö) ve (p) bentleri eklenmiş ve aynı fıkranın (ı), (j), (l) ve (n) bentleri yürürlükten kaldırılmıştır.

“c) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

ç) Genel Müdürlük: Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünü,”

“f) Özel kontrolör: 8/8/2010 tarihli ve 27666 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumluk Kontrolör Yönetmeliği hükümlerine göre, tohumluk kontrolörü kartı sahibi Bakanlık çalışanları dışındaki gerçek kişileri,

g) Resmi kontrolör: Tohumluk Kontrolör Yönetmeliği hükümlerine göre, tohumluk kontrolörü kartı sahibi Bakanlık çalışanlarını,”

“k) Tohumluk üreticisi: 15/5/2009 tarihli ve 27229 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği hükümlerine göre tohum, fidan, fide, süs bitkisi üretici belgesi sahibi gerçek veya tüzel kişileri,”

“m) TTSM: Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğünü,”

“o) Birlik: Türkiye Tohumcular Birliğini,

ö) Bitki sağlığı kontrol kuruluşu: Bakanlıkça bitki sağlığı kontrolleri için yetkilendirilmiş kuruluşları,

p) EPPO: Avrupa ve Akdeniz Bitki Koruma Örgütünü,”

MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“b) Alan kontrol kuruluşları depo kontrolü yapmaya ve numune almaya da yetkilidir.

c) Alan kontrolleri yetkisi Genel Müdürlükçe belirlenen bitki grupları için verilir.”

MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“b) Yetki alan kuruluşlar aynı zamanda tohumluk üreticisi ise, yalnızca kendi ürettikleri tohumlukların analizlerini yapar ve belgelendirir.

c) Yetki devri Bakanlıkça belirlenen sertifikasyon sınıflarındaki tohumluk üretimleri için geçerlidir.”

MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“c) Üzerinde çalıştığı bitki türünde analiz yapabilecek, ISTA veya EPPO kurallarına uygun bir laboratuvara sahip olmak.”

MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 17 – (1) Denetim, 18 inci maddede belirtilen Komisyon tarafından, iki aşamada yapılır. Komisyon, yapılan denetimlere ilave olarak, hakem testleri sonuçlarını ve resmi sertifikasyon veya bitki sağlığı kontrol kuruluşlarının şahit numuneler üzerinde yaptığı analiz sonuçlarını da değerlendirir ve sonucu nihai bir raporla Genel Müdürlüğe bildirir. Yapılacak denetimler aşağıda belirtilmiştir:

a) Büro denetimi: Tutulan kayıtların izlenebilirliğini tespit etmek amacıyla şirket tarafından gösterilen arşivlerde, yılda en az bir kez yapılan denetimdir.

b) Laboratuvar denetimi: Bitki türleri üzerinde laboratuvarda yapılan analizlerin, komisyon tarafından izlenmesine yönelik denetimdir.

c) Şahit numunelerin denetimi: Resmi sertifikasyon veya bitki sağlığı kontrol kuruluşları tarafından yapılan denetimdir. Resmi sertifikasyon veya bitki sağlığı kontrol kuruluşu gönderilen şahit numunelerden yılda en az yüzde onunu analize tabi tutar ve yapılan analizlerin sonucunu komisyona sunulmak üzere Genel Müdürlüğe ve ilgili kuruluşa gönderir. Denetimler için yapılan analizler ücrete tabidir.

(2) Resmi sertifikasyon kuruluşları tarafından yapılan analizlere itiraz edilmesi durumunda, nihai karar TTSM veya referans bitki sağlığı laboratuvarı tarafından verilir.”

MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğe, 18 inci maddeden sonra gelmek üzere, aşağıdaki Dördüncü Bölüm ile 18/A, 18/B, 18/C ve 18/Ç maddeleri eklenmiş; mevcut Dördüncü Bölüm, Beşinci Bölüm olarak değiştirilmiştir.

“DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Piyasa Denetimine İlişkin Yetki Devri Esasları

Genel esaslar

MADDE 18/A – (1) Piyasa denetimi; tohumlukları yetiştiren, işleyen ve satışa hazırlayan, dağıtan ve satan gerçek veya tüzel kişileri kapsar.

(2) Piyasa denetimine ilişkin yetki devri ile ilgili genel esaslar aşağıda belirtilmiştir:

a) Piyasa denetim yetkisi devri birlik, kamu kurum ve kuruluşları ve üniversitelere yapılır.

b) Bakanlık denetim yetkisini kısmen veya tamamen; süreli veya süresiz devredebilir.

c) Yetki devri yapılanın, belirlenen şartlara uymaması halinde, devredilen yetki Bakanlıkça geri alınır.

ç) Denetim yetkisini kullanan kişilerin veya kurumların, kasti olarak resmi kontrollerdeki kuralları ihlal ettiği belirlendiğinde, bunların düzenledikleri belgeler iptal edilir. Yetkileri Bakanlıkça geri alınır.

d) Belirli bir süreyle devredilen denetim yetkisi, süre bitiminde Bakanlıkça geri alınabilir veya belirlenen şartlarla yeniden devredilebilir.

e) Bakanlık denetim yetki devri yapılan kuruluşun, bu yetkiyi nasıl kullandığını denetleme hakkına sahiptir.

Yetki devredilecek denetim konuları

MADDE 18/B – (1) Bakanlık aşağıda belirtilen denetim konularını kısmen veya tamamen devredebilir:

a) Bakanlıkça yetkilendirme yapılmadan faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişilerin tespiti.

b) İlgili alt birliğe üye olmayan gerçek veya tüzel kişilerin tespiti.

c) Piyasaya sürülen çeşitlerin mevzuat çerçevesinde kayıtlı olup olmadığının denetimi.

ç) Piyasaya sürülen tohumlukların standartlara uygun olup olmadığının denetimi.

d) Ticarete arz edilen tohumlukların ambalajlı ve etiketli olup olmadığı ve üzerindeki bilgilerin doğruluğunun denetimi.

e) Tohumlukların satıldığı, teşhir edildiği veya depolandığı ortamların teknik talimatlara uygun olup olmadığının tespiti.

Başvuru ve denetim yetki devri sözleşmesi

MADDE 18/C – (1) Denetim yetkisi devri talep eden kuruluşlar Genel Müdürlüğe aşağıdaki bilgi ve belgelerle müracaat eder:

a) Talep edilen denetim yetkisine ait detaylı başvuru dilekçesi.

b) Devredilen yetkilerin kaç personel ile hangi zaman dilimi içinde kullanılacağına dair ayrıntılı rapor.

(2) Genel Müdürlükçe uygun görülen denetim yetkisi devri başvuruları, bir sözleşme çerçevesinde devredilir. Yetki devri sözleşmesi, Genel Müdür ve yetki devri yapılan kuruluş yetkilisi tarafından imzalanır. Yetki devri sözleşmesinde; yetki devrinin içeriği, süresi, kapsamı, yetki devri yapılan kuruluş tarafından yapılacak iş ve işlemler, başvuru sahibinin taahhüdü gibi hususlar ile Genel Müdürlükçe uygun görülen diğer hususlar yer alır.

Denetim yetki devri yapılan kuruluşların yükümlülükleri

MADDE 18/Ç – (1) Denetim yetkisi devri yapılan kuruluş aşağıdaki hususları yapmakla yükümlüdür:

a) Yetki devri sözleşmesinde yer alan hususları, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu ve 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile bu kanunlara dayanılarak hazırlanan alt düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirmek.

b) Başvuru dosyasında gerçekleştirmeyi taahhüt ettiği hususları, süresinde gerçekleştirmek ve bu konuda Genel Müdürlüğe bilgi vermek.

c) Yetki devri yapılan konularla ilgili olarak Bakanlıktan gelen bilgi ve belge taleplerine cevap vermek.

ç) Bakanlık tarafından yapılacak denetimlerde Bakanlık görevlilerinin talep ettiği bilgi ve belgeleri sunmak.

d) Yetki devri kapsamında yapmış olduğu işlemlerle ilgili kayıtları, on yıl süreyle muhafaza etmek.

e) Bakanlık tarafından davet edilen eğitim ve toplantılara katılmak.

f) Piyasa denetimlerini yeterli sayıda ve Bakanlıkça eğitilmiş personel ile yürütmek.”

MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan Yetki Devri Yapılacak Bitki Türleri tablosu yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 10 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 11 – Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
13/1/200826755
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
14/9/200826997

ZEYTİNCİLİĞİN ISLAHI, YABANİLERİNİN AŞILATTIRILMASINA DAİR YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

3 Nisan 2012 SALI                               Resmî Gazete                                    Sayı : 28253

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

ZEYTİNCİLİĞİN ISLAHI, YABANİLERİNİN AŞILATTIRILMASINA DAİR YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1 – 3/4/1996 tarihli ve 22600 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Zeytinciliğin Islahı Yabanilerinin Aşılattırılmasına Dair Yönetmeliğin 4 üncü maddesine aşağıdaki tanımlar eklenmiştir.

“Küçük Ölçekli Tarımsal İşletme: Üretim faktörlerini kullanarak, bitkisel ve/veya hayvansal ürünlerin üretimi için tarımsal faaliyet yapan ve işletme içerisinde tarımsal ürünlerin üretimden sonra koruma ve/veya işlemesini yaparak mamul veya yarı mamul hale getirmeye yönelik ekonomik faaliyette bulunan elli kişiden az yıllık çalışan istihdam eden işletmeler,

Zeytinlik Saha: Orman sınırları dışında bulunan ve Devletin hüküm ve tasarrufunda olan yabani zeytinlik, antepfıstığı ve harnupluklar ve her nevi sakız çeşitleri veya şahıs arazisi olan tapuda bu şekilde kayıtlı sahalar ile orman sınırları dışında olup da 17/10/1983 tarihli ve 2924 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında bulunmayan zeytin yetiştirmeye elverişli makilik ve fundalıklardan oluşan en az 25 dekarlık alan,”

MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 23 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 23– Zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az üç kilometre mesafede zeytin ağaçlarının bitkisel gelişimini ve çoğalmalarını engelleyecek kimyevi atık, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez. Bu alanlarda yapılacak zeytinyağı fabrikaları ile küçük ölçekli tarımsal işletmelerin yapımı ve işletilmesi Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın iznine bağlıdır. Ancak; alternatif alan bulunmaması ve Çevresel Etki Değerlendirme Raporu (ÇED)’na uygun olması, bitkilerin vegetatif ve generatif gelişimine zarar vermeyeceği Bakanlık araştırma enstitüleri veya üniversiteler tarafından belirlenmesi durumunda;

a) Jeotermal kaynaklı teknolojik sera yatırımları,

b) Bakanlıklarca kamu kararı alınmış plan ve yatırımlar,

c) Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretim tesisleri,

ç) İlgili Bakanlıkça kamu kararı alınmış madencilik faaliyetleri petrol ve doğal gaz arama ve işletme faaliyetleri,

d) Savunmaya yönelik stratejik ihtiyaçlar,

için, yukarıda belirtilen faaliyetlerde bulunmak isteyenler, ilgili Bakanlıkların onaylı belgeleri ile mahallin en büyük mülki amirine başvurur. Müracaat sahibi, çevrede oluşabilecek ÇED raporu ile belirlenmiş zararları önleyecek tedbirleri almak koşulu ve dikim normlarına uygun, eşdeğer büyüklükte il/ilçe müdürlüğünce uygun görülecek alanda zeytin bahçesi tesis eder.

Olumsuz cevap başvuru sahibine yazı ile tebliğ edilir. İzin alınmaksızın yapılan faaliyetlerin yürütülmesi yetkililerce men edilerek, umumi hükümlere göre kanuni takibat yapılır.

Bu madde kapsamında valiliklerce verilen kararlara yapılan itirazlar, Bakanlık tarafından değerlendirilerek karara bağlanır.”

MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 27 – Zeytin ve zeytin ürünlerinin işlenmesi, depolanması, depo ve işletmelerin özellikleri, sağlık şartları, işletmelerde kullanılan her türlü alet, ekipman ve kapların nitelikleri sofralık zeytin işletmelerinin kuruluşu ve işletmesinde 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile bu Kanun hükümleri uyarınca çıkarılacak yönetmelik ve diğer mevzuata göre Bakanlıkça belirlenen sağlık ve temizlik şartlarına uyulması zorunludur.”

MADDE 4 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5 – Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI`NA BAĞLI 867 SAYILI KANUNA TABİ KURUMLARIN İŞLETİLMESİNE AİT YÖNETMELİK

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI`NA BAĞLI 867 SAYILI KANUNA TABİ KURUMLARIN İŞLETİLMESİNE AİT YÖNETMELİK (1)

Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi :  27.4.1959, No: 4/11542

Dayandığı Kanunun Tarihi         :  29.5.1926, No: 867

Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi :  30.5.1959, No: 10218

Yayımlandığı Düsturun Tertibi    :  3, Cildi: 40, S. 1005

Madde 1 – 867 sayılı kanuna göre idare edilen müessese ve çiftliklerle 2654 sayılı kanuna tabi İnekhaneler, Muhasebei Umumiye Kanunu ile Artırma, Eksiltme ve İhale Kanunu hükümlerine tabi olmayıp hususi bir müessese gibi ve aşağıda yazılı maddelerde zikredilen esaslar dahilinde idare olunurlar.

İdare uzuvları, vazife ve salahiyetleri:

İdare Heyeti:

Madde 2 – Müessese müdürünün başkanlığı altında bir idare heyeti teşkil edilir. İdare heyeti karalarda 5, pamuk ıslahı ve islah edilmiş pamuk tohumu üretme müesseseleri ile merinos çiftliklerinde 4 ve pamuk üretme çiftlikleri ve inekhanelerde 3 kişiden teşekkül eder.

İdare heyetini teşkil edecek azalar, müessese müdürü tarafından ve müessese memurları arasından seçilerek Ziraat Vekilinin tasvibine arz olunur.

Müdür, müdür muavini ve mesul muhasip idare heyetinin tabii azasıdır. Görülecek lüzum üzerine ilgili mevzularda diğer şube şef, mütehassıs veya vekili de idare heyetine iştirake davet olunurlar.

İdare heyeti kararları zapta geçer ve azalar tarafından imza olunur. Kararlar ekseriyetle verilir. Reyler müsavi olduğu takdirde müdürün bulunduğu taraf çoğunluğu teşkil eder.

İstinkaf veya muhalefet edenler sebeplerini kararın altına yazmaya ve imza etmeye mecburdurlar.

İdare heyetinin salahiyet ve vazifeleri:

Madde 3 – A) Müessese bütçesinin tanzimi.

B) Bütçede maddeden maddeye münakale yapılması.

———————-

(1) Bu yönetmeliğin başlığı 15.1.1982 tarih ve 8/4193 sayılı Kararname ile yürürlüğe konulan yönetmelikle yukarıdaki şekilde; metin içerisinde geçen “Ziraat Vekaleti” terimi ise “Tarım ve Orman Bakanlığı” şeklinde değiştirilmiştir.

C) Bu talimatnameye tabi müesseseler arasında ödünç olmak şartiyle para veyahut kıymetlendirilecek mal veya vesaitçe yardım yapılması.

D) Vadeli tediyatla satış icrası.

E) Müessesenin bilanço, kar ve zarar ve envanter cetvelleri ile aylık çalışma ve senelik faaliyet raporunun tanzim ve tastikı.

F) Vazifesinin ifasında suihali görülen hizmetlilere verilcek inzibati cezaların tayini.

(C. D) bentlerinde yazılı hususlar için Ziraat Vekaletinin emir ve muvafakatı alınır.

Madde 4 – İdare heyeti, yukarıda yazılı işlerle, salahiyeti dahilinde bulunan mümasili diğer işleri yapar ve en az haftada bir defa toplanır.

Fen Heyeti:

Madde 5 – Hayvancılık müesseselerinde mütehassıs ve veterinerlerden müteşekkil bir Fen Heyeti kurulur. Pamuk ıslahı ve ıslah edilmiş pamuk tohumu üretme müesseselerinde, fen heyeti 123 üncü maddeye göre hazırlanacak talimat mucibince teşekkül eder.

Fen heyeti, 15 günde bir normal olarak, lüzumu halinde müdürün daveti üzerine içtima ederek yapılmış ve yapılacak işler hakkında karar ittihaz eder.

Fen heyeti toplantısında, şubelerin çalışmaları hakkında fikir teatisinde bulunulur.

İDARİ İŞLER

Memur ve hizmetli istihdamı:

Kadro kabulü:

Madde 6 – Müessese idaresine ait iş ve hizmetlerin ifası için müessese döner sermaye bütçesinde yeteri kadar ücretli memur ve hizmetli kadrosu ihdas ve kabul edilebileceği gibi muvakkat hizmetlerin yapılması için bütçedeki tahsisatı dahilinde lüzumu kadar amele çalıştırılır.

Müessesede istihdam edilecek ücretli memur ve hizmetlilere ait kadrolar Ziraat Vekaletinin tasdikından sonra mer`iyete girer.

Müdürün vazife ve salahiyetleri:

Madde 7 – Her müessesenin idaresi bir müdüre tevdi olunur. Müdür, idaresi kendisine mevdu müessesenin en büyük amiri olup işbu Talimatname dairesinde ve Ziraat Vekaletinin prensip ve programına uygun olarak müessese işlerini tedvir eder. Şubelere gerekli direktifleri verir. Bunlar arasında koordinasyonu temin eder ve müessese işlerinin müessese menfaatlarına en uygun yollardan yürütülmesini sağlar.

İta amirliği:

Madde 8 – Müessese müdürü, müessesenin ita amiridir. Gaybubetinde aynı işi müdür muavini (Müdür muavini olmayan müesseselerde vekili) yapar.

Bir şubeye ait işlerin başka memurlara yaptırılması:

Madde 9 – Gerekli görülen hallerde müessese müdürü bir şubeye ait işlerin bir kısmını ayırarak bunların idaresini diğer münasip memurlardan birisine tevdi edebilir.

Bu takdirde mezkür memurlar, uhdelerine tevdi olunan işler dolayısiyle şube şefleri gibi salahiyetli ve mesuldürler.

Birinci derecede imza salahiyeti:

Madde 10 – Müessese müdürü birinci derecede imza salahiyetini haiz olup idari işlerde re`sen ve mali muamelatta bu Talimatnamenin hükümlerine göre mesul muhasip ve tahakkuk memurlariyle müştereken mesuldür.

Madde 11 – Müdür her türlü evrakı imza, muhaberatı icra ve mukaveleleri teati eder. Gerek davacı ve gerekse davalı sıfatı ile mahkemelerde, icra dairelerinde ve diğer kaza mercilerinde müesseseyi temsil eder.

Madde 12 – Müessese müdürü Vekaletten mezuniyet almaksızın müessese işlerini tanzim etmek üzere yerine bir vekil bırakmak ve Vekalete bildirmek suretiyle müesseseden 10 gün ayrılabilir.

Daha fazla müddet için önceden Vekaletten müsaade alır.

Müdür, müessese memur ve hizmetlilerini döner sermaye işleri için yurt içinde ahar bir mahalle göndermeye salahiyetlidir.

Madde 13 – Müdür, her çeşit davaları ve icra işlerini takip ve intaç için Ziraat Vekaletinin önceden muvafakatı alınmak şartiyle mukaveleli avukat veya dava vekili çalıştırabilir.

Aylık ve yıllık çalışma raporu:

Madde 14 – Müessese müdürü, her ay Vekalete fenni, idari ve mali hususata ait olmak üzere bir aylık çalışma raporu ve sene sonunda da o yıla ait müessesenin bir senelik icraatını ve yapılan işleri ve elde edilen neticeleri gösterir bir faaliyet raporu tanzim ederek Ziraat Vekaletine gönderir.

Tayin ve vazifeden çıkarma salahiyeti:

Madde 15 – Müessese bütçelerinden ücret alan memurlarla daimi hizmetlilerin ve amelelerin, usulü dairesinde tayin ve tavzifleri ve bunların vazifeden çıkarılmalarına müsssese müdürü salahiyetlidir.

İzin yetkisi

Madde 16 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Müdür, atanması Müessese Müdürü tarafından yapılan müessese elemanlarına 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa, 1475 sayılı İş Kanununun ilgili maddelerine ve toplu iş sözleşmesinde belirtilen esaslara göre izin verir.

Müdür Muavini:

Madde 17 – Müdür muavini, müdür tarafından kendisine tevdi olunan vazifeleri, müdürün umumi direktiflerine uyarak ifa eder. Müdürün izinli veya seyahatta bulunduğu zamanlarda ona vekalet eder. Bu müddet zarfında müessese işlerinin yürütülmesinden mesuldür.

Mesuliyete iştirak:

Madde 18 –  Mahiyeti ve hudutları müdür tarafından yazı ile bildirilecek hususlara münhasır kalmak üzere müdür, muavinine birinci derecede imza salahiyetini verebilir. Bu salahiyetin kullanılmasından doğacak mesuliyet doğrudan doğruya müdür muavinine aittir.

Şube mütehassısları veya şefleri:

Madde 19 – A) Şube mütehassısları veya şefleri; şubelerine ait bütün teknik ve idari işleri tedvire salahiyetli ve mesul oldukları gibi tahakkuk memuru olmaları sıfatiyle de gelir ve giderden, tanzim ettikleri evrakın sıhhatinden ve kanunlara mutabakatından mesuldürler.

B) Müdür ve muhasibin imzasına iktiran etmeyen masraflardan, tahsisat harici ifa olunan hizmetler sebebiyle vakı olacak sarfiyattan ve tahakkukat hatalarından mesuldürler.

C) Şubelerine ait bütün tesisat, bina ve demirbaşların, daima temiz, bakımlı ve kullanılmaya hazır bir halde tutulmasını sağlarlar, bunların zayi ve harap olmalarından ve şubelerine ait kıymetli evrak vesairenin hüsnü suretle muhafazasından mesuldürler.

D) Kendi şubelerine mütaallik bütün ihtiyaçların, bütçedeki ödenek dâhilinde temin ve mübayaasını yazılı olarak müdüre bildirirler.

E) Şubedeki vazifeli memur ve hizmetlilerle amelenin, müdürden sonra amiridirler.

Amelenin işe alınıp çıkarılmaları hususunda, müdür tarafından şube mütehassına yazılı olarak salahiyet verilebilir.

F) Ziraat Vekaletinin umumi prensiplerine, kanunlara ve talimatnamelere en uygun, plan ve programları, mütaakip yıla ait iş programı ile şube bütçe layihasını tanzim ve vaktinde müdüre tevdi ederler.

G) Şubesi çalışmalarını, diğer şubelerin tam bir işbirliği ile ve ahenk içinde yürütülmesini temin ederler.

H) Program, plan ve bütçede belirtilen işleri düzenli ve aksaksız olarak zamanında tahakkuk ettirirler ve faaliyetleri hakkında aylık raporlarını, mütaakip ayın ilk haftası içinde müdüre verirler.

İ) Kendi şubelerine ait bütün faaliyetlerini, en makül ve anlayışlı tasarruf zihniyeti içinde başarmağa çalışırlar.

I) Yıllık çalışma programında belirtilen işlerden herhangi birinin tamamen veya kısmen tahakkukuna engel olan arıza, sebep ve hadiseleri, bunların izalesinin veyahut zararlı tesirlerinin hafifletilmesini mümkün kılacak tedbirlere mütaallik mütalaalarını müdüre yazılı olarak bildirirler. Aksi halde doğacak zarardan mesuldürler.

J) Müessese idare heyetinde görüşülen ve şubeleriyle ilgili olan mevzuların müzakeresinde müdürlükçe davetleri anında iştirake mecburdurlar.

K) Müdür tarafından verilen idari ve teknik emir ve talimatı şube mütahassıs veya şefleri yerine getirmekle mükelleftirler. Ancak bu emir ve talimatın mevzuata aykırı bulunduğunu yahut bu emrin tatbikatı halinde müessesenin büyük masraflara düçar olabileceği mütalaa edildiği takdirde, bu kanaatlarının mesnedini açıklamak suretiyle emrin teyidini yazılı olarak müdürden isterler. Bu takdirde mesuliyet münhasıran müdüre ait olmak şartiyle verilen emri yerine getirirler.

Madde 20 – Şubesince hazırlanan iş programının idare heyetince ve müessese müdürlüğünce tetkik edilerek lazım gelen çıkartma ve ilavelerin yapılmasına idare heyetleri salahiyetlidirler.

Madde 21 – Şube şefi ve çırçır fabrikası işleten müesseselerde fabrika şefi, fabrika müştemilatı ile bina ve ambarlarında, yangına karşı tedbirler almak ve yangın talimatnamesini yerine getirmekle mükellef olup yangından doğacak zararlardan re`sen mesuldürler.

Muhasebe işleri:

Madde 22 – Müessesenin hesap işleri müessese mesul muhasibi tarafından yürütülür.

Mesul muhasip:

A) Bütün alım, satım, inşa, tamir, bakım, kiraya verme, kiralama, taşıma ve taşıtma ve müessese ile ilgili bilumum işlerle bütün ödeme ve tahsil muamelelerinin muhasebesini tutar.

B) Mali muamelatı ifa ve ikmal ve sarfiyatı kontrol ederek tahsisat tecavüzüne meydan vermez.

C) Aylık mizan cetvelleri ile o aya ait masraf müfredat cetvellerini ve aylık hesap hülasa cetvellerini, ay sonlarında ve yıllık bilanço, kar ve zarar hesaplarını ve hesabıkatiyi tanzim ve bir ay içinde Ziraat Vekaletine tevdiini temin eder.

D) Ayniyat, ambar ve vezne işlerinin usulü dairesinde kayıtlarının düzenle tutulmasını, terkinlerin ve muamelelerin usulüne uygun bir şekilde ifasını tanzim, takip ve temin eder.

E) Müessesenin bütün alacak ve borçlarının, zamanında tahsil ve tediyesini takip, gerekli hesaplar hakkında icap eden muameleleri ifa ve intaç eder. Müessesenin yeni yıl bütçesi hakkında şubelerden gelen teklifleri müessese idare heyeti kararına uygun bir şekilde tevhit ederek, nihai bütçe layihasını hazırlar.

F) Mesul muhasip ikinci derecede imza salahiyetini haiz olup; muhasebe muamelatının düzenle yürütülmemesinden, alacakların takipsiz bırakılmasından, tahsisat tecavüzleri ile muamelatın mevzuata aykırı ifasından re`sen ve diğer mali muamelelerde müdür ile müştereken mesuldür.

G) Mesul muhasibin hastalığı veya mezuniyeti hallerinde, bu vazife muhasebe refiki tarafından, muhasebe refiki olmayan yerlerde mesul muhasibin teklifi ve müessese müdürünün tasvip edeceği diğer bir muhasebe memuru tarafından yürütülür.

Ancak bir ayı tecavüz edecek ayrılık hallerinde mesul muhasibe vekalet edecek kimse Ziraat Vekaletinin teklifi ile Maliye Vekaletince tayin olunur.

Muhasebe işini bu suretle yürütecek olan memur bu vazifeyi ifa ettiği müddetçe mesul muhasip hakkındaki hükümlere tabidir.

H) Mesul muhasip müessese kasasını her akşam tadat ederek kasa mevcudunun defter kayıtlarına uygunluğu  hakkında kasa defterine veznedar ile birlikte meşruhat verir. Müessese müdürü ve mesul muhasip ayrıca lüzum gördükleri takdirde her an vezneyi tetkik ve teftiş edebilirler.

İ) Mesul muhasip, gerek varidat ve gerekse masraflara ait bilumum evrakı müspite ile makbuzların muhafazasından ve bunlardan doğacak zararlardan re`sen mesuldür.

I) Mesul muahisibin, kanun ve nizama muvafakat, tertibe mutabakat hakkında vaki olacak itirazı üzerine müessese müdürü tarafından yazılı olarak mesuliyet deruhde edildiği takdirde, mesul muhasip bunu tediyeye mecburdur.

Bu takdirde mesuliyet deruhde evrakı tediye evrakına bağlanır.

K) Tahakkuk evrakının noksan olması, istihkak sahibinin hüviyeti, kadro fevkinde istihdam, tahsisat harici sarfiyat dolayısiyle muhasiplerce vaki olacak itirazlar nazara alınır.

Vezne işleri:

Madde 23 – Veznedar, Kefalet Kanununa göre kefalet aidatına tabi ve bütün vezne muamelatından mesul muhasipliğe karşı mesuldür. Ayrılışı halinde tebriyesi mesul muhasip tarafından yapılır.

Veznedar müessese müdürünün ve mesul muhasibin imzalarını havi olmayan tediye evrakı muhteviyatını ödemez.

Veznedar:

A) Piyasadan mübayaa edilen malzemenin bedellerini ve amele ücretlerini, lüzumu halinde müessese müdür ve muhasibinden alacağı yazılı emre uyarak mahallinde tediye edebilir.

B) Kendisine tevdi edilmiş bulunan para ve kıymetli vesaikı muhafaza eder ve kayıtlarını tutar.

C) Vezne mevcudunun, defter ve kayıtlar ile tetabuk etmemesinden ve veznedeki kıymetlerin ziyaından veya eksiltmesinden doğrudan doğruya mesuldür.

D) Veznedarın, izin veya mazeretle muvakkaten ayrılması halinde, bu vazife müessese müdürü tarafından muhasebe memurları arasında kefaletli birisine tevdi olunur.

Vezne işini bu suretle yürütecek olan memur bu vazifeyi ifa ettiği müddetçe veznedar hakkındaki hükümlere tabidir. Ancak bir ayı tecavüz edecek ayrılık hallerinde veznedara vekalet edecek kimse Ziraat Vekaleti tarafından tayin olunur.

Ayniyat ve ambar işleri:

Madde 24 – Müessese ayniyat ve ambar memurları, Kefalet Kanununa göre kefalet aidatına tabi ve bütün muamelattan mesul muhasibe karşı mesuldürler.

Ayrılışları halinde terbiyeleri mesul muhasip tarafından yapılır.

Ayniyat ve ambar memurları:

A) Müesseseye ait tesisat ve demirbaşlar ile gerek müessese tarafından imal ve istihsal edilen ve gerekse hariçten satın alınarak ambara giren bilümum madde, eşya ve malzemenin, muhafazasından mesul olup bunların ve bina ve arazinin kayıtlarını tutmakla mükelleftirler.

B) Ayniyat ve ambar memurları, kapalı veya açık ambarlarda bulunan bilümum madde, eşya ve malzemenin; yangın, çürüme, bozulma ve akıp sızma vesaire gibi her türlü tehlike ve zararlardan korunmasını devamlı surette takip ve temin ederler. Bunlara karşı gerekli tedbirleri alırlar ve bizzat alamıyacakları tedbirler için yazılı olarak müessese müdürlüğüne ihbar ve teklifte bulunurlar.

C) Ayniyat ve ambar memurları, zimmetlerinde bulunan demirbaşlarla ambardaki eşya ve malzemeyi, ancak müessese müdürünün yazılı emri ile ve makbuz mukabilinde verirler. Bu takdirde bunların mesuliyeti teslim alana aittir.

D) Ayniyat ve ambar memurları, herhangi bir suretle hasara uğrayan demirbaşlar hakkında icap eden zabıtları tutarlar. Demirbaştan çıkarılacak veya imha edilecek olanlar için gerekli muameleyi tekemmül ettirerek zamanında mesul muhasibe tevdi ederler.

E) Ayniyat ve ambar memurlarının izin veya mazeret ile muvakkaten ayrılmaları halinde bu vazife, muhasebe memurlarından veya müessesenin diğer memurlarından kefaletli birisine tevdi olunur.

Demirbaş ve ambar işini bu suretle yürütecek olan memur, bu vazifeyi ifa ettiği müddetçe bu memurlar hakkındaki hükümlere tabidir.

Ayniyat ve ambar memurunun, bir ayı tecavüz eden ayrılışı halinde, vekalet edeceklerin tayinlerindeki usule  göre tayinleri yapılır.

F) Müessesenin ambarı, müessese müdürünün tensip edeceği bir komisyon marifetiyle her mali yıl sonunda vezin ve tadat edilerek, gerekli cetveller hazırlanır. Ambar fazlası zuhur ettiği takdirde müesseseye irat kaydolunur.

Tedbirsizlik veya dikkatsizlik neticesi, zayi olan ve hasara uğrayan demirbaşlarla normal fire üstündeki noksanlıklar için, bir hüküm istihsaline hacet kalmaksızın defter kaydı üzerinden, defter kaydı rayiç kıymetinden düşük olduğu takdirde rayiç esas alınmak suretiyle tazmin ettirilir.

Ambar ve ayniyat memurlarının sui taksiri olmadan vukubulan zayiat, idare heyetinin kararı ve Vekaletin tasdikıyla kayıttan düşülür.

Hesap usulleri:

Madde 25 – Müesseselerin hesap usulleri; (Sabit ve Mütedavil Sermayeli

Müessese ve İdarelere Mahsus Hesap Talimatnamesi) hükümlerine göre yürütülür.

Bu usulün değiştirilmesi ve zaruretlere göre başka bir sistemin tatbiki lazım geldiği takdirde, Maliye Vekâletinin muvafakatı alınır.

Bütçenin tanzimi ve tasdikı:

Bütçe ve iş programı:

Madde 26 – Hayvancılık müesseseleri ile zirai müesseselerin bütçe yılları mali sene iptidasında başlar.

Madde 27 – Müessese bütçeleri, müesseselerce hazırlanarak Ziraat Vekaletine gönderilir ve alakalı dairelerce tetkikini mütaakip Ziraat Vekaletince tasdik edilerek mer`iyete girer.

Madde 28 – Bütçelerin tanziminde, ücretler, işletme ve idare masrafları ile yatırımlar, ayrı ayrı fasıllarda gösterilir ve müesseselerin senelik iş programı bütçeye bağlanır.

Madde 29 – Hiç bir müessese kabul edilen bütçede yazılı tahsisattan fazla sarfiyat yapamaz.

Fasıl ve maddeler arasında münakale:

Madde 30 – Bütçede fasıldan fasıla yapılacak münakaleler müessese müdürünün teklifi üzerine Ziraat Vekaleti tarafından yapılır.

Maddeler arasında yapılacak münakaleleri idare heyeti kararına iktiran ettirmek suretiyle müessese müdürü re`sen yapmakla beraber neticeyi en geç bir ay içinde mucip sebepleri ile birlikte Ziraat Vekaletine bildirir.

Hesap dönemi ve faaliyet raporu:

Aylık evrak:

Madde 31 – Mesul muhasip tarafından müessesenin bir aylık gelir ve giderlerine ait evrakı müspitelerle yevmiye defteri sureti o ayı takip eden ayın en geç 10 uncu gününe kadar, idare hesabı da mali yılın hitamından itibaren bir ay zarfında Divanı Muhasebata gönderilir ve Divanı Muhasebatça tetkik ve vizeleri yapılarak ilama bağlanır.

İş programı:

Madde 32 – Sene sonunda, müessese bütçesinde ve iş programında, kabul edilen hizmetlerin ifasına ait bir faaliyet raporu tanzim olunarak bir ay içerisinde Vekalete gönderilir. Faaliyet raporu müessesenin ilmi ve teknik çalışmalarına ait bütün dökümanlarla idari işlere ait bilcümle malümatı ihtiva eder.

VARİDAT

Varidatın nev`i:

Madde 33 – Sabit ve mütedavil sermayeli müesseselerin varidatı:

A) Alelümum hayvan istihsallerinden,

B) Alelümum hayvan mahsulleri ve mamullerinden,

C) Zirai mahsul ve mamullerden,

D) Faiz ve aciyodan,

E) Lüzumu kalmayan ve hurdalaşan menkul ve gayrimenkulların satış bedellerinden,

F) Mütaahhitlerden kesilecek gecikme cezalarından,

G) Tazminat ve irat kaydolunan teminat akçelerinden,

J) Kiraya verilecek veya satılacak malzeme, alet, edevat ve depo kira satış bedellerinden,

K) Müessesenin iştigal mevzuundaki işlerden elde edilecek her türlü satış ve karlardan,

L) Teberrular vesair çeşitli varidattan,

teşekkül eder.

SERMAYE

Sermaye nev`i:

Madde 34 – Müesseselerin mütedavil sermayeleri:

A) Ziraat Vekaleti bütçesine konulacak tahsisattan verilecek paralardan,

B) Bilançosu mucibince meydana gelen safi karlardan,

C) Damızlık, kasaplık ve iş hayvanları satış bedellerinden,

Ç) Paraya tahvili mümkün ambar mevcudundan,

D) Müesseseye lüzumlu tesislerle, bina ve demirbaşların ve diğer ayni hakların muhasebe kayıtlarına göre kıymetlendirilmiş tutarları yekünundan,

terekküp eder.

MÜTEFERRİK HÜKÜMLER

Paranın muhafazası:

Madde 35 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Müessesenin parası T.C.Merkez Bankasına, bulunmadığı yerlerde ise T.C.Ziraat Bankasına yatırılır.

İmza salahiyeti:

Madde 36  – Bankalardan para müessese müdürü ile mesul muhasibin müşterek imzası ile çekilir.

Kasada bulunacak para:

Madde 37 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Müessese kasasında lüzum ve ihtiyaca göre 100.000.- liraya kadar para bulundurulabilir. Fazlası T.C. Merkez Bankasına, yoksa T.C. Ziraat Bankasına yatırılır.

Memur ve işçi gündeliklerinin ödenmesi sırasında bunlara yeter miktarda müessese kasasında para bulundurulabilir.

Alacakların terkini:

Madde 38 – Müessesenin iştigal mevzuuna giren işlerin tabii icaplarından olarak bir güna ihmal ve süiistimal eseri olmadan tahassül edecek hesap bakiyeleri ile tahsil kabiliyeti kalmamış olan alacakların terkini, idare heyeti kararına bağlandıktan sonra müessese müdürünün teklifi üzerine Ziraat Vekaleti tarafından yapılır.

Canlı demirbaş terkini:

Madde 39 – Müessesede mevcut küçük baş hayvanların demirbaştan terkinleri, müessese idare ve fen heyeti kararına iktiran etmek suretiyle müessese müdürlüğünce yapılarak Vekalete bildirilir.

Büyük baş hayvanların demirbaştan terkinleri ise, müessese idare ve fen heyetince tanzim olunan teknik raporun Vekaletçe tetkik edilerek tasdikından sonra yapılır.

Cansız demirbaş kayıt silimi:

Madde 40 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Cansız demirbaşlarda, satınalma ve kayıttaki değerleri 5.000.- liraya kadar olanların (5.000 lira dahil) kayıtlarının silinmesi işlemi bununla ilgili evrakın idare hey`etince incelenip kabul edilmesinden sonra Müessese Müdürlüğünce yapılır.

Bu kıymetten fazla olan ve kayıtlarının silinmesi gereken demirbaş ve mefruşatla Ziraat alet ve makinalarının, motorlu ve motorsuz nakil vasıtalarının seyyar ve sabit makinaların demirbaş kayıt silme işlemleri müessesece düzenlenen evrakın Bakanlıkça onaylanmasından sonra yapılır.

Avans ve kredi:

Madde 41 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Tahakkuk ve ita emri işlemlerinin tamamlanmasına tahammülü olmayan çeşitli ve acele olan masraflar için Müessese Müdürünün tayin edeceği mutemede 50.000 liraya kadar avans verilebilir.

Hayvan ve Hayvan mahsulleri ile Zirai mahsüllerin, müessese haricinde yapılacak satış, nakil vesair işleri ve olağanüstü hallerde müessese haricinden derhal temin ve müesseseye sevki icap eder maddelerin, hayvansal ve bitkisel hastalıklara ait ilaç ve diğer işlerin yerine getirilmesi için memur edilen kimselere bu işin yapılmasıyla sınırlı kalmak üzere bütçedeki ödeneğe dayanılarak 100.000 liraya kadar avans itası uygundur.

Bundan başka Tarım ve Orman Bakanlığının müsaadesi alınmak şartıyla bankalar nezdinde ihtiyaç nisbetinde kredi açtırılabilir.

Mutemetlere verilen avans ve kredinin mahsubu:

Madde 42 – Mutemet aldığı avanstan sarfettiği meblağa ait evrakı müspiteyi, bir ay zarfında muhasebeye vermeğe ve hesabını kapatmağa mecburdur. İcabında ibraz olunacak sarf evrakı muhteviyatı kadar yeniden avans verilebilir. Şu kadar ki mali yılı nihayetinde mutemetler aldıkları avanslardan bakiye kalan meblağı, henüz mahsubunu yaptırmadığı evrakı müspite ile birlikte muhasebeye tevdi etmeğe ve avans hesabını kapatmağa ve mesul muhasip de bu hesabı aramağa mecburdur.

Aksi takdirde avans bakıyesini zimmetine geçirmiş sayılarak hakkında umumi hükümlere göre kanuni takibat yapılır.

Müessese müdürü ve mesul muhasip, lüzum gördükleri takdirde mutemedin zimmetindeki avansın hesabını isteyebilirler ve diledikleri takdirde derhal bunun mahsubunun yapılmasını emrederler.

Mutemet bu emri yerine getirmekle mükelleftir.

Mutavassıt ücreti ve avansı:

Madde 43 – Pamuk, hububat ve çayır ekim ve çapalama ve hasadı gibi mühim ve müstacel hususlara münhasır kalmak şartiyle, mutavassıtlarca amele temini, mahalli örf ve teamülden olan yerlerde, bu mutavassıtlara, keza teamüle uyularak bir ücret verileceği gibi mutavassıt ücreti ile çalıştırılacak amele yevmiyelerine mahsuben karşılık aranmaksızın iş ve işçi bulma bürolarınca mukaveleleri tescil edilmek şartiyle mutabık kalınacak miktarda avans verilebilir. İşin hitamında mutavassıt, (Elçi) ücreti ile amele ücretlerinin hesaplanarak verilen avanstan mahsubu yapılır.

Mütaahhitlere verilecek avans miktarı:

Madde 44 – Şartname ve mukavelenamelerinde tasrih edilmek şartiyle mütaahhitlere, Türkiye`de faaliyette bulunan bankaların vereceği teminat mektubu karşılığında, taahhüt bedelinin % 50 sini geçmemek şartiyle avans verilebilir.

Mütaahhitlere verilecek avans ve mahsubu:

Madde 45 – Hükmü gelecek yıllara sari mukavelelere istinaden mütaahhitlere verilen avansların mahsupları tesbit olunan şartlara göre yapılmak üzere, hizmetin ifa olunduğu seneye kadar devredilebilir.

Bu suretle devrolunan avanslar, hizmetin ifa olunduğu sene bütçelerinde (Geçen ve eski seneler mahsubatı) namı ile açılacak bir fasıldan mahsup edilir ve bu miktar tahsisat olarak bütçeye ilave olunur.

Akreditifle tediye:

Madde 46 – Bir taahhüt mevzuu olarak dış memleketlerde yapılacak tediyeler, tesbit olunacak şartlarına göre açılacak akreditifle yapılabilir.

Senesi içinde sarfedilmeyen veya mahsubu yapılmayan akreditif ertesi seneye devredilebilir. Bu takdirde (Eski yıllar mahsubatı) namı altında bir taraftan bütçe giderleri hesabına zimmet ve akreditif hesabına da matlup kaydı suretiyle mahsubu icra olunur.

Harcırah ve zaruri masrafların tediyesi:

Madde 47 – Müessesede çalışan memur, hizmetli ve yevmiyelilerin harcırah ve zaruri masrafları Harcırah Kanunu hükümlerine göre müessese bütçesindeki tahsisattan ödenebilir.

ALIM VE SATIM

Usuller:

Madde 48 – Müessesenin alım, satım, inşa, tamir, bakım, kiraya verme, kiralama, taşıma ve taşıttırma işleri aşağıda yazı usullere göre yapılır.

a) Kapalı zarf,

b) Açık artırma veya eksiltme,

c) Fiyat ve teklif isteme,

ç) Pazarlık,

d) Emanet.

İşin icabına göre bu usullerden hangisinin tatbik edileceği (49 uncu)maddede yazılı makamlar tarafından tayin edilir.

Usullerin tatbikı:

Madde 49 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Yukarıda yazılı işlerden kapalı zarf, açık artırma ve eksiltme usullerinde, miktar ne olursa olsun ihaleye çıkartılmasına, muhammen veya keşif bedeli 500.000 liraya kadar (500.000 lira dahil) pazarlıkla veya emaneten yapılmasına Müessese Müdürü yetkilidir.

Fiat ve teklif isteme usulü ile yapılacak işlerle 500.000 liradan fazla işlerin pazarlık veya emanet sureti ile yapılmasına, 500.000 liradan fazla olan işlere ait bütün ihalelerin tastik veya reddine Tarım ve Orman Bakanı yetkilidir.

Madde 50 – (Değişik: 15.1.1982  – 8/4193 K.)

48 inci maddede yazılı işlerden 50.000 liraya kadar (50.000 lira dahil) çeşitli ve acele olanları, Müessese Müdürünün tayin edeceği bir veya birkaç memur tarafından pazarlıkla satın alınır.

Bu hususla ilgili işlemler Müessese Müdürünün onayı ile tamamlanır. Bu onay işlemi adı geçen memurların sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

Damızlık hayvanların reforme ve satışları:

Madde 51 – (Değişik: 1.8.1961 – 5/1512 K.)

Hayvancılık müesseselerinde mevcut büyükbaş damızlık hayvanlarla merinos ve karagül koyunlarının reformeleri ve sıfat dağıtılması, Veteriner İşleri Genel Müdürlüğünün ait oldukları Şube Müdür ve Mütahassısları ile Müessese Fen Heyetinden müteşekkil bir komisyon tarafından yapılır.

Bakanlıktan Müesese Müdürüne verilecek salahiyete binaen sıfat tevzii ve reforme işleri müessese Fen Heyetince de yapılabilir.

Küçükbaş hayvanlarla kanatlı hayvanların reformeleri ise müesseseler Fen Heyetleri tarafından yapılır ve Bakanlığa bilgi verilir.

Reforme edilen bu hayvanlar arasında köylü damızlığına yarayanlar tercihan perakende ve toplu olarak köylülere ve damızlıkta kullanılmak üzere diğer yetiştiricilere pazarlıkla satılır.

Damızlığa yaramayan ve kasaplık için ayrılan büyük ve küçükbaş hayvanlarla kanatlı hayvanlar müessesece bu Yönetmelik hükümlerine göre satılır.

Haralarda reforme edilip gerek köylü ve gerekse yetiştiricilere satılan damızlık atlar ancak Tarım Bakanlığının müsaadesiyle ecnebi memleketlere ihraç olunabilir.

Erkek damızlıklar Tarım Bakanlığınca tesbit edilecek bareme göre, dişi damızlıklar Müessese Fen Heyetince takdir edilecek ve Tarım Bakanlığınca tasdik olunacak bedel üzerinden pazarlıkla yetiştiricilere satılır.

Kasaplık hayvan satışı:

Madde 52 – (Değişik: 12.8.1961 – 5/1541 K.)

Her türlü kasaplık hayvanların alım ve satımı ile bütün ziraat ve hayvan mahsul ve mamulleri ve sair maddeleri toptan veya perakende olarak müesseselerde, pazar ve panayırlarda veya ticaret merkezleriyle, borsa ve kombinalarda alınıp satılabileceği gibi açılacak hususi ticarethanelerde de satılabilir.

FİYAT VE TEKLİF İSTEME

Fiyat ve teklif isteme usulü:

Madde 53 – İşin mahiyet ve özellikleri veya olağanüstü ve acele hallerin zaruri kıldığı sebepler dolayısiyle fiyat ve teklif isteme tatbik olunur.

Fiyat ve teklifin kimlerden ve nasıl isteneceği:

Madde 54 – Her türlü inşaat, tamirat ve tesisat işlerinde liyakat ve iktidarları tanınmış olan firma veya şahıslara yazı ile başvurulmak veya münasip görülecek gazetelerle ilan yapılmak suretiyle teklif istenir.

Fiyat ve teklif isteme evrakı:

Madde 55 – Fiyat ve teklif isteme evrakı başlıca davetname, teklifname, özel şartname, genel şartname, mukavelename, proje vesair fenni evraktan teşekkül eder.

İşin icabına ve hususiyetine göre bu evrakın bir kısmından vazgeçilebilir.

Teklif müddeti ve tekliflerin mukayesesi:

Madde 56 – Fiyat ve teklif istemelerde, münasip bir müddet tayin edilir.

Müddeti içinde verilmeyen teklifler nazarı itibara alınmaz.

Müddetin bitiminde teklifler komisyon tarafından aleni olarak açılır. Ve mukayeseleri yapılır. Bu mukayeselerde vasıf, müddet ve fiyat itibariyle müssesenin menfaatına en uygun teklif bir kararla belirtilir.

KAPALI ZARF

Kapalı zarf usulünde teklif mektubu ve adi zarf:

Madde 57 – Kapalı zarf usulü ile yapılacak artırma veya eksiltmelerde teklif mektubu mühürlü veya imzalı bir zarf içine konulur. Bu zarf muvakkat teminata ait makbuz veya banka teminat mektubu ve diğer istenilen vesikalarla birlikte başka bir zarfa konularak bu zarfta mühürlenir veya imzalanır. Bu dış zarfın üzerine yalnız teklif mektubunun hangi işe ait olduğu yazılır.

Teklif mektubunda şartnamelerin tamamen okunup kabul edildiğinin kaydedilmesi ve teklif olunan fiyatların veya tenzilatın hem yazı ve hem de rakamla açık olarak yazılması, kazıntı ve silinti olmaması lazımdır.

Teklif mektubunun verilmesi:

Madde 58 – Teklif mektupları, ilanda gösterilen saate kadar sıra numaralı makbuzlar karşılığında komisyon reisliğine verilir. Makbuz numaraları zarfın üzerine yazılır.

Teklif mektupları posta ile gönderilmiş olduğu takdirde postada vuku bulacak gecikmeler müesseseyi ilzam etmez.

Dış zarfın açılması:

Madde 59 – Zarflar numara sırası ile birer birer açılarak artırma veya eksiltmeye girmek için aranılan umumi ve hususi şartların yerine getirilmiş olup olmadığı, muvakkat teminatın miktar, şekil, v.s. bakımlarından uygunluğu incelenir ve neticede kimlerin artırma veya eksiltmeye kabul edildiği orada bulunanlara bildirilir.

Kabul edilmiyen tekliflerin iç zarfları açılmadan kendilerine veya vekillerine geri verilir.

Zarfların açılmasına karar verilmesi:

Madde 60 – İç zarflar açılmadan önce istekli veya vekilinden gayrısı oradan çıkarılır. Ve teklif mektupları birer birer açılarak yüksek sesle okunur.

(57, 58, 59 ve 60 ıncı) maddelerde zikredilen hususlara uygun olmıyan ve içinde şartname dışında kayıtlar bulunan teklifler nazarı itibara alınmaz. Ancak pul, imza ve adres, ticaret ve esnaf odaları vesikası ve yeterlik belgesi vesaire gibi şekle ait noksanlıklar komisyon huzurunda derhal tamamlanır.

Tekliflerin tetkiki neticesinde en uygun bedel teklif edene, yetkili makamın tasdiki şartiyle ihalenin yapıldığı veyahut şartnameye muhalif olmıyan bazı teknik hususların tetkiki için kararın, komisyonca tayin edilecek muayyen bir güne bırakıldığı hazır bulunanlara tefhim olunur.

YÖNETMELİKLER, AĞUSTOS 1992 (Ek – 12)

Komisyon kararında kabul edilen teklifin hülasası ve kabul edilmemiş teklifler bulunduğu takdirde sebepleri ve ihale yapılmamış ise bunun da sebebi yazılır.

Birkaç istekli tarafından aynı fiyatın teklif edilmesi:

Madde 61 – Birkaç istekli tarafından aynı fiyat teklif edildiği ve bunlarda uygun görüldüğü takdirde, talipler hazır ise aynı celsede aralarında açık eksiltme yapılır, hazır değilse 48 saat zarfında yeni teklif vermeleri bu taliplere bildirilir. Bu ikinci defa yapılan tekliflerde birbirinin aynı olursa kura ile ihale yapılır ve keyfiyet bir zabıtla tevsik edilir.

Hazır bulunmıyan teklif sahipleri:

Madde 62 – Artırma veya eksiltme esnasında hazır bulunmıyan veya noterden tasdikli vekaletnameyi haiz vekil göndermiyen teklif sahipleri ihalenin icra tarzına itiraz edemezler.

İhale kararının bildirilmesi:

Madde 63 – İhale kararının tasdik veya reddi keyfiyeti, ihalenin tasdik veya reddi tarihinden itibaren şartnamesinde başkaca kayıt yoksa 15 gün içinde talibe bildirilir.

İşbu müddetin hitamında tebligatın postaya verildiği tarih esas alınır.

Bu müddet zarfında tebligat postaya verilmediği takdirde, istekli taahhüdünden vazgeçebilir.

Bu vazgeçmeden dolayı müessese zarara uğrarsa alakalılar hakkında kanuni takibat yapılır.

AÇIK ARTIRMA VEYA EKSİLTME

Açık artırma veya eksiltme ihalesine iştirak şartları:

Madde 64 – Açık artırma veya eksiltmede istekliler ilan olunan saatte, bu hususta yazılı zaptın tanzimine kadar teminatlarını vermek şartiyle artırma veya eksiltmeye iştirak ederler. Komisyonca evrak tetkik edilerek durumları şartnameye uymıyan isteklilerin ihaleye iştirak edemiyecekleri kendilerine tefhim olunur ve bu husus bir zabıtla belirtilir.

Pey sürülmesi ve karara varılması:

Madde 65 – Zaptın tanziminden sonra reis isteklileri şartnameyi imzaya ve pey sürmeye davet eder. Sürülen peyler bir karar kağıdına yazılır. Peyden el çekenler durumu bu kağıda yazarlar ve imza ederler. İmza etmiyen olursa komisyonca karar kağıdının altına şerh verilir. Artırma veya eksiltmeye pey sürme isteği kesildikten sonra son pey uygun görüldüğü takdirde komisyonca yetkili makamın tasdik şartına bağlı kalmak üzere ihalenin kendisine yapıldığı bildirilir ve bu husus karar kağıdı altına yazılarak imzalanır.

Açık artırma veya eksiltmenin adabı:

Madde 66 – Açık artırma veya eksiltmelerde isteklilerin rağbetini kıracak sözler söylenmesi veya talipler arasında anlaşmaya daveti ima edecek işaretler yapılması ve artırma veya eksiltmenin doğruluğunu bozacak şekillerde müzakere ve münakaşalara girişilmesi yasaktır.

Bu yasağa karşı gelenler, komisyon kararı ile artırma veya eksiltme yerinden uzaklaştırılırlar ve tutulacak zabıt varakası üzerine haklarında kanuni takibat yapılır.

PAZARLIK

Pazarlığın tarifi:

Madde 67 – Pazarlık usulü, işin fiyat ve şartlarında karşılıklı fedakarlık yaparak bir anlaşma zemininin tesbit edilmesinden ibarettir.

Sınırlı olmayan haller:

Madde 68 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

İşin muhammen veya keşif bedelinin yalnız Beşyüzbin lirayı geçmesi halinde dahi aşağıda yazılı özellikleri taşıyan işlerin pazarlıkla yapılmasına müessese yetkilidir.

a) Yalnız bir kimse elinde bulunan işlerin yaptırılması veya eşyanın alınması,

b) Müessese hizmetleri için gayrimenkullerin kira ile tutulması (alınacak kararlarda tercih nedenleri açıkca belirtilir) ve taşıma işleri,

c) Tabii afetler dolayısıyla meydana gelen işlerle evvelce düşünülmeyen ve olağanüstü bir durumun çıkması üzerine acele olarak yapılması gereken işler,

d) Müteahhit nam ve hesabına yapılacak işler.

Resmi dairelerle yapılacak artırma ve eksiltme işleri:

Madde 69 – Resmi daireler ve müesseseler ve sermayesinin en az yarısı amme hükmi şahıslarına ait bulunan müessese ve teşekküller arasında artırma ve eksiltme işleri kıymet takdiri suretiyle yapılır.

EMANET

Emanet usulünün tarifi:

Madde 70 – Emanet usulü, bu usulle yapılmasına karar verilen işlerin müessesenin personel, makina ve vasıtalarını kullanmak suretiyle doğrudan doğruya Emanet Komisyonunca yapılmasından ibarettir.

Emanet Komisyonu lüzum ve menfaat gördüğü takdirde bu işleri diğer usullere başvurmadan ve araya bir mütaahhit girmeden kısmen veya tamamen işçiliğini taşaronlara yaptırabileceği gibi işçi ve nakil vasıtası çalıştırılmak suretiyle de meydana getirilebilir. Emanet işleri için muktezi malzeme Emanet Komisyonunca satın alınır.

Şartnamelere derç olunacak umumi hükümler:

Madde 71 – Şartnamelerde taahhüdün taallük ettiği maddelerin veya işlerin mahiyetine göre konulacak hususi ve fenni şartlardan başka umumi surette aşağıdaki hususlar kaydolunur.

a) Taahhüdün tallük ettiği iş ve maddelerin mahiyeti, miktar ve vasıfları ve gayrimenkullerin kiralama veya kiraya verilmelerinde bunların yerleri, hudutları,

b) Satın alınacak eşyanın yerli olup olmıyacağı ve yaptırılacak hizmetler için yalnız yerli vasıta ve maddelerden faydalanıp faydalanılmıyacağı,

c) Taahhüdün müddeti, ne zaman başlıyacağı ve taahhüdün vaktinde yapılmaması veya tamamlanmaması halinde alınacak cezalar,

ç) Taahhüdün yapılacağı yer, teslim ve tesellüm müddetleri, taahhüt bedelinin ödeme tarzları ve yerleri,

d) Vergi, rüsum ve masrafların hangi tarafa ait olduğu,

e) Muvakkat ve kati teminat miktarları,

f) Taahhüdün bir kısmını veya tamamını yapamıyanların teminatı üzerinde müessesenin haiz olduğu haklar,

g) İhale kararının yetkili makam tarafından tasdik veya red edildiğinin kaç gün içinde mütaahhide bildirileceği ve aksi halde mütaahhidin taahhüdünü yapıp yapmamakta muhtar olduğu,

h) İhaleye girebilme şartları ve ihaleye giremiyecek olanlar.

İlan:

Madde 72 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Kapalı zarf, açık artırma veya eksiltme usulleriyle yapılacak ihalelerde, iş ihale gününden evvel en az on gün içinde uygun aralıklarla iki defa, işin yaptırılacağı müessese merkezine en yakın vilayette çıkan gündelik gazetelerin birisiyle ilan edilir. Gündelik gazete çıkmayan yerlerde 10 gün içinde iki defadan az gazete çıkmış ise bu kadar ilan yeterli bulunur.

Muhammen veya keşif bedeli 1.000.000 lirayı aşan işlerden yukarıda tarif edilen şekilde ilanlara ilave olarak Ankara ve İstanbul`da çıkan gündelik birer gazetede bir defa ilan edilir.

Komisyonca lüzum görüldüğü taktirde bu ilanlara ilave olarak münasip görülecek başka yerlerde de ilan yaptırılabilir.

Yabancı memleket gazetelerinde ilan:

Madde 73 – Aynı veçhile kapalı zarf ve açık artırma veya eksiltme usullerinden birisiyle yaptırılacak işin, mahiyeti icabı olarak ecnebi memleketlerdeki firmaların iştiraki uygun görülen hallerde, keyfiyet yetkili makamca tayin olunacak yabancı memleketlerde çıkan bir veya mütaaddit gazete ile ilan olunur.

Yabancı memleketlerde yapılacak ilanın, memleketin uzaklığına ve ilandan beklenen fayda ve neticelere göre ihaleden kaç gün evvel yaptırılması gerektiği yetkili makamca tesbit olunur.

İlanın ve ihalenin hükümsüz sayılması:

Madde 74 – 72, 73 ve 75 inci maddelerdeki kayıt ve şartlara uymıyarak yapılan ilanlar hükümsüzdür. Bu takdirde ilanın yeniden yapılması lazımdır. Aksi halde yapılan ihale muteber sayılmaz ve akit yapılmış ise bozulur. Ancak işin müstaceliyetine veya ihalenin yapılmasında müessesenin menfaatı gözününde bulundurulmak ve Ziraat Vekaletinin muvafakatı alınmak suretiyle yapılan ihala muteber sayılabilir.

İhalenin muteber sayılmaması veya akdin bozulması hallerinde mütaahhidin teminatı geri verilir. Ayrıca bu mektup için ihtiyar etmiş olduğu masraflarla ihale evrakı bedeli ve yapıştırdığı pulların parası, müsebbiplerine tazmin ettirilmek üzere idarece mütaahhide ödenir, mütaahhit başkaca hiç bir masraf ve bu sebebe müstenit zarar ve ziyan iddiasında bulunamaz.

İlanlarda yazılması lazım gelen hususlar:

Madde 75 – Kapalı zarf, açık artırma veya eksiltme usulleriyle yapılacak ihalenin ilanlarında aşağıdaki hususların yazılması lazımdır.

a) Taahhüt mevzuunun cinsi, mahiyeti, miktarı ve muhammen veya keşif bedeli,

b) Şartname, plan, model, harita ve diğer evrakın, bedelli veya bedelsiz olarak nereden alınacağı,

c) Artırma veya eksiltmenin hangi saatte ve nerede yapılacağı,

ç) Artırma veya eksiltmenin hangi usul ile yapılacağı,

d) Muvakkat teminat miktarı,

e) İsteklilerden bazı vesikalar istenecek ise bunların nelerden ibaret olduğu,

f) Kapalı zarf usulünde teklif mektuplarının hangi tarih ve saate kadar nereye teslim edileceği.

Fiyat ve teklif usulünde ilan:

Madde 76 – Fiyat ve teklif isteme ve pazarlık usulüyle yapılacak ihale için yetkili makam münasip gördüğü şekil ve surette ilan yaptırabilir.

İlan yapıldıktan sonra şartname ve fenni evrak üzerinde değişiklik yapılamıyacağı:

Madde 77 – İlanlar yapıldıktan sonra şartnamelerde ve fiyata tesir edecek

şeylerle model, fiyat ve diğer evrak üzerinde değişiklik yapılamaz. Mutlaka değişiklik yapılması icap ediyorsa bu takdirde mucip sebep ve zaruretler bir zabıtla belirtilerek evvelce yapılan ilan hükümsüz sayılır ve keyfiyet yeniden ilan olunur.

İhale gününün tatile rastlamaması:

Madde 78 – İlanda bildirilen ihale günü resmi tatil günlerine rastlarsa tekrar ilana lüzum olmaksızın tatilden sonra gelen ilk iş gününde aynı saatte ihale yapılır.

İlan yapılması zorunlu olmayan haller:

Madde 79 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Muhammen veya keşif bedeli 250.000 liradan az olan işlerle, 68 inci maddenin

a, b, c fıkralarında ve 69 uncu madde de yazılı işler için ilan yapılması zorunlu değildir.

TEMİNAT

Geçici teminat:

Madde 80 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

48 inci maddede yazılı işlere gireceklerden işin muhammen veya keşif bedeli üzerinden % 3 geçici teminat alınır.

Kesin teminat:

Madde 81 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

48 inci maddede yazılı işlerin ihalesi halinde geçici teminatın iki misli kesin teminat alınır.

Keşif ve sözleşmenin dışında kalmış fakat yapılması ihaleden sonra kararlaştırılmış işler ile değişen fiat esasına göre ihale edilmiş işler de kesin teminat, artan iş veya fiat farkı olarak ödenecek bedel oranında artırılır.

Teminat alınması zorunlu olmayan haller:

Madde 82 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Muhammen veya keşif bedeli 50.000.- liradan aşağı olan işlerden, gerek geçici ve gerekse kesin teminat alınıp alınmaması hususunda idari makam yetkilidir.

Hiç teminat aranmıyan haller:

Gerek memleket dahilinde ve gerekse yabancı memleketlerden araya bir mutavassıt girmeksizin doğrudan doğruya firma veya fabrikalardan satın alınacak her nevi malzeme, avadanlık ve yedek parçalarla sabit teçhizat vesaire için teminat alınmasına imkan olmıyan hallerde, Ziraat Vekaletinin muvafakatı ile kısmen veya tamamen muvakkat teminat veya kati teminat alınmıyabilir.

Fiyat ve teklif isteme usulünde teminat:

Madde 83 – Fiyat ve teklif isteme usulü ile yapılacak ihalelerde, muvakkat teminat olarak 80 inci maddedeki nispetlere bağlı kalmaksızın maktu bir miktar tesbit olunur. İhale kararı tasdik edildikten sonra, bu miktar 80 inci maddeye göre bulunan kati teminat haddine çıkarılır.

Devlet daire ve teşekküllerden teminat istenmiyeceği:

Madde 84 – Müessese ile resmi daireler ve müesseseler ve sermayesinin en az yarısı hükmi şahıslara ait bulunan müessese ve teşekküller arasında yapılacak alım, satım işleriyle girişilecek taahhütler dolayısiyle bu müesseselerden geçici ve kati teminat alınmaz.

Muvakkat ve kati teminat olarak alınacak şeyler ve bunların teslim yeri:

Madde 85 – Muvakkat ve kati teminat olarak şunlar alınır:

a) Tedavülde bulunan Türk Parası,

b) Türkiye`de faaliyette bulunan bankaların verecekleri teminat mektupları,

c) Devlet iç istikraz tahvilleri, Devlet bütçesinden ödenmeleri meşrut kısa veya uzun vadeli Hazine tahvil veya bonoları, (Resülmaldan kalan kısmın itibari kıymeti üzerinden)

ç) Borsada kayıtlı esham ve tahvilattan Maliye Vekaletince tayin edilecek olanlar, (Borsa Fiyatının % 15 noksanı ile).

Bu teminatlardan, teminat akçeleri ile nakit mahiyetindeki evrakın ihaleye girecekler tarafından doğrudan doğruya müessese veznelerine yatırmaları mecburidir. Bunları ihale komisyonları alamaz. Kendisine ihale yapılanların banka teminat mektupları ihaleden sonra müessese veznesine teslim edilir. Diğerlerininki geri verilir.

Esham ve tahvilatta % 15 den fazla düşüklük vuku bulması:

Madde 86 – 85 inci maddenin (ç) fıkrasında yazılı esham ve tahvilat kıymetlerinde % 15 ten fazla düşüklük vuku bulursa; mütaahhit kendisine yapılacak tebligatın ertesi gününden itibaren müessesece tayin olunacak müddet içinde teminatı, bu esaslarda istenilen miktara çıkarmağa mecburdur.

Müessesenin tayin edeceği müddet bir aydan fazla olamaz. Mütaahhit bu müddet içinde isteği yerine getirmezse protesto çekmeğe ve hüküm almağa hacet kalmaksızın, sözleşmeyi bozmağa  veya mütaahhidin alacağından bir miktarını tevkife, müessese salahiyetlidir.

Muvakkat teminatın katiye çevrilmesi:

Madde 87 – Mütaahhit ihalenin tasdikinin kendisine veya kanuni ikametgahına tebliği tarihinden itibaren (Tatil günleri hariç) azami 10 gün içinde muvakkat teminatı kati teminat miktarına çıkarmağa ve mukaveleyi imzaya mecburdur. Bu mecburiyete riayet etmediği takdirde ihale feshedilerek muvakkat teminatı irat kaydolunur ve iş mütaahhit nam ve hesabına 45 gün içinde ihaleye çıkarılır.

Kati teminatın geri verilmesi:

Madde 88 – Taahhüdün sözleşme ile şartnameye uygun olarak tamamen yapıldığı usulüne göre sabit olduktan ve mütaahhidin, müessese ile ilişiği kesildikten sonra kati teminatı geri verilir.

İhalenin yapılacağı şehir ve binanın tayini ve saat ayarı:

Madde 89 – İhalenin hangi şehir veya kasabalarda ve hangi binalarda icra edileceği şartnamelerde belirtilir.

Artırma veya eksiltmelerin açılması zamanı memleket saat ayarı ile resmi çalışma saatleri bitmezden en az bir saat evvel olmak şartiyle tesbit olunur. Bu saatin tatbikinde mahallin merkez postanesinin saati esas alınır.

Mütaahhidin sebebiyet verdiği fesih hali:

Madde 90 – Mütaahhit, mukavelename ve eklerinde tayin olunan vecibelerden her hangi birisine riayet etmediği takdirde, müessesece kendisine ihtarname yazılarak bir mühlet verilir. Bu mühlet içinde mütaahhit ihtarnameye rağmen vecibelerini yerine getirmezse başka bir ihtar ve merasim yapmağa ve hüküm almağa hacet kalmaksızın müessese sözleşmeyi feshetmeye salahiyetlidir. Bu takdirde mütaahhidin kati teminatı para ise doğrudan doğruya, banka kefaleti ise bankadan tahsil edilerek, esham ve tahvilat ise borsada satılarak müessesece irat kaydolunur.

Yeniden yapılan ihale sebebi ile müessesenin maruz kalacağı her türlü maddi zararlar kati teminat miktarını geçtiği takdirde geçen miktar mütaahhitten hükmen tahsil olunur. Geri kalan işlerin başka bir mütaahhide ihalesinden lehine bir fark hasıl olursa sözleşmesi feshedilen mütaahhit bu farktan hiç bir hak istiyemez.

Mütaahhidin sebebiyet verdiği fesihten sonra işe devam edilmesi:

Madde 91 – Mütaahhidin sebebiyet verdiği fesihten sonra yetkili makam tarafından 20 gün içinde delailin tesbiti için bir taraftan salahiyetli mahkemeye müracaat edilmekle beraber, diğer taraftan taahhüdün geri kalan kısmı mütaahhit nam ve hesabına fesih tarihinden itibaren en çok 60 gün içinde bu talimatnamedeki usullerden birisiyle eksiltme veya artırmaya konulur. Bu eksiltme veya artırma şartnamesinde ilk şartnamenin keşif veya muhammen bedeli ile taahhüdün ifasına ait müddeti haiz olmak üzere diğer şartlar aynen muhafaza olunur.

İstekli çıkmadığı takdirde eksiltme veya artırmanın bitimi tarihinden itibaren 15 gün içinde intaç edilmek üzere ihale muamelesi tekrarlanır.

Yine istekli çıkmazsa artık mütaahhidin alakası kalmaksızın yeniden tesbit edilecek şartlarla iş 48 inci maddede yazılı usullere göre artırma veya eksiltmeye çıkarılabilir.

Fiyat ve teklif isteme usulü ile yapılmış ihalelerde, mütaahhidin sebebiyet vermesi üzerine taahhüdün feshi halinde, yukarıdaki hususlar aynen tatbik olunur. Şu kadar ki ihaleler fiyat ve teklif isteme usulü ile icra edilir.

Mütaahhidin sebebiyet vermediği fesih hali:

Madde 92 – 72, 73, 74 üncü maddelerde belirtilen sebepler yüzünden ihale veya mukavelenin feshi cihetine gidilmesi halinde keyfiyet salahiyetli makamın muvafakatı ile kesinleşir ve hesap kesme sitüasyonu yapılır.

İhalelere talip çıkmaması veya ihalenin reddi halinde yapılacak muamele:

Madde 93 – İhalelere talip çıkmaması veya ihalenin yapılmaması veya yapılan ihalenin hükümsüz sayılması veyahut ihale kararının tasdik edilmeyip red edilmesi hallerinde, yetkili makam, hiç bir kayıt ve şarta tabi olmaksızın işi 48 inci maddedeki usullerden herhangi birisi ile ve şartları değiştirerek veya değiştirmiyerek yeniden ihaleye çıkarmağa veya kaldırmağa ve ihaleye çıkarılması halinde yine talip zuhur etmezse tekrarlamağa salahiyetlidir.

İş miktarının artma veya eksilmesi:

Madde 94 – Mukavelenamenin tatbiki sırasında taahhüt edilen işde değişiklik zarureti hasıl olduğu veya keşif dışında kalmış ve fakat görülen zaruret üzerine yapılması ihaleden sonra kararlaştırılmış işler çıktığı ve bu yüzden işin bedelinde artma veya eksiltme hasıl olduğu takdirde, mütaahhit ihale bedeli tutarının % 30 u içinde kalan fazla veya eksik işleri aynı mukavelename hükümleri dahilinde yapmağa mecburdur. Mütaahhit bu suretle işin gerek artmış ve gerekse eksilmiş olmasından dolayı (Müddet hariç) hiç bir talep ve iddiada bulunamaz.

Fazla veya noksan olan miktar taahhüt bedelinin % 30 unu tecavüz ettiği takdirde, mukavele feshedilerek geri kalan kısmı yeniden eksiltmeye çıkarılır. Ancak, bu fazla işlerin idare menfaati bakımından aynı mütaahhide yaptırılmasına zaruret görüldüğü ve mütaahhit de kabul ettiği takdirde Vekaletin tasvibine iktiran etmek şartiyle aynı fiyat ve mukavele hükümleri dairesinde işbu fazla işler aynı mütaahhide yaptırılabilir.

Artırma veya eksiltmeye girme şartları:

Madde 95 – Müessese tarafından ihaleye çıkarılan işlere girecek olan isteklilerin kanuni ikamet göstermeleri, istenilen teminatı vermeleri ve ayrıca müessese tarafından istenecek belgeleri ibraz etmeleri şarttır.

Şirketlerin artırma ve eksiltmeye girme şartları:

Madde 96 – Artırma ve eksiltmelere girecek şirketler 95 inci maddedeki şartları yerine getirmekle beraber ayrıca şu vesikaları da göstermeğe mecburdurlar:

a) İdare merkezlerinin bulunduğu yer mahkemesinden veya siciline kayıtlı bulunduğu ticaret odasından veya sair resmi bir makamdan, şirketin sicile kayıtlı ve halen faaliyette bulunduğuna dair bir vesika, (Bunun davet tarihinden sonraki tarihli olması şarttır.)

b) Şirketin sirküleri veya şirket namına tekliflerde bulunacak kimselerin bu şirketin vekili olduğunu gösterir tasdikli vekaletname,

c) Yabancı şirketlerin artırma veya eksiltmelere girebilmeleri için aynı vesikaları Türk konsolosluklarına  veya Türkiye Hariciye Vekaletine tasdik ettirmeleri şarttır.

İhaleye giremiyecek olanlar:

Madde 97 – Aşağıda yazılı kimseler, gerek doğrudan doğruya ve gerekse bilvasıta ihalelere giremezler:

a) İhale komisyonlarının çalışmalarına esas teşkil edecek ilk veya son işlerin evrakını hazırlıyan, imzalıyan, tamamlıyan, ihaleyi yapan ve ihale neticelerini tatbik edecek olanlar,

b) Müessese müdür ve müdür muavini ile ihale komisyonu reis ve azalarının ana, baba, kardeş, evlat, karı, koca ve bunların dahil bulundukları ortaklıklar.

(Anonim ortaklıklar hariç)

İş bedelinin tahmin ve keşfi:

Madde 98 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

İnşa, tesis ve tamir işlerinin muhammen veya keşif bedelleri, ilgili müessese tarafından tayin ve tesbit olunur.

Tayin ve tesbit edilen bu bedel 500.000 lirayı geçtiği taktirde Bakanlığın onayına sunulması şarttır.

48 inci maddenin b, c, ç fıkralarında yazılı işlerin muhammen bedelleri, ilgili müessese tarafından Borsa, Ticaret Odası, Belediye veya Fen adamlarından veya bilirkişilerden tahkik edilmek suretiyle tesbit ve keyfiyet bir tutanakla tevsik edilir.

İhaleye giremiyecek olanlarla ihale ve akit yapılması:

Madde 99 – İhaleye giremiyeceği 97 nci maddede yazılı kimselerden birisi bilerek veya bilmiyerek eksiltmeye girdiği takdirde, üzerine ihale yapılmış bulunursa, bu ihale bozularak muvakkat teminatı irat kaydolunur. Sözleşme yapılmış ise aynı veçhile sözleşme bozularak kati teminatı irat kaydolunur ve işin gerisi için 92 nci maddedeki hükümlere göre muamele yapılır.

Taahhüdün başkasına devri:

Madde 100 – Mütaahhit, taahhüt eylemiş olduğu işi kısmen veya tamamen hiç bir sebep ve bahane ile başkasına devredemez. Devredilebilmesi için müessesenin yazılı müsaade ve muvafakatını alması şarttır. Bu muvafakatı almadan işi devrettiği takdirde mukavelename bozulur ve kati teminatı müessese tarafından irat kaydolunur ve hakkında 90 ıncı madde hükümleri tatbik olunur.

Mütaahhidin ölümü:

Madde 101 – Mütaahhidin ölümü halinde, müessese mukaveleyi feshedilmiş saymaya veya 15 gün içinde müracaat etmek ve bir ay içinde teminat yatırmak şartiyle işi aynı mukavelename ve eklerindeki hükümlerle varislerinden talip olanlara devretmeğe salahiyetlidir.

Mukavelenamenin feshedilmiş sayılması halinde, mütaahhidin yaptığı işlerin kati hesabı hazırlanarak alacak ve vereceğin mahsubu yapıldıktan sonra iş bedelinden ve teminattan artanı varislerine verilir.

Mütaahhidin iflası:

Madde 102 – Mütaahhit iflas ederse, iflasın ilanı tarihinden itibaren mukavele feshedilir ve kati teminatı irat kaydolunur. Bu takdirde müessesenin teminattan fazla bir zararı olursa umumi hükümlere göre takibat yapılır.

KOMİSYONLAR

Alım, satım ve ihale komisyonu:

Madde 103 – Müesseselerde yapılacak alım, satım, inşa, tamir, bakım, kiraya verme, kiralama, taşıma ve taşıtma işleri müessese müdürünün riyaseti altında müdür muavini, muhasebeci ve işin taallük ettiği şube mütehassıs veya şefinin iştiraki ile teşekkül edecek komisyon tarafından yapılır.

Komisyon kararı ekseriyetle verilir.  Muhalif kalan aza muhalefet sebebini kararın altına yazarak imzaya mecburdur.

Reyler müsavi olduğu takdirde müdürün bulunduğu taraf çoğunluğu teşkil eder.

Küçük inşaat ve tamirler:

Madde 104 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Muhammen veya keşif bedeli 100.000.- liraya kadar olan çeşitli acele olan inşa ve tamir işlerini müessesenin vasıta ve elemanlarından faydalanmak suretiyle yaptırmaya Müessese Müdürü yetkilidir.

Eksiltme evrakının bedeli:

Madde 105 – Şartnameler, isteklilerine, satın alma komisyonunca tayin edilecek bir bedel mukabilinde verilir.

Mukavele akdinin mecburi olmadığı haller:

Madde 106 – İkmal ve teslim müddeti 15 günü tecavüz etmiyen hallerde, mütaahhitle mukavele akdi mecburi değildir.

Bir müessese ihtiyacının diğer bir müessese tarafından temini:

Madde 107 – Bir müessesenin hasıl olan bir kısım ihtiyacı o müessese müdürünün talebi üzerine başka bir müessese tarafından bu talimatnamedeki esaslar dairesinde o müessese nam ve hesabına temin edilebilir.

Gelecek senelere sari mukavele akdi:

Madde 108 – 48 inci maddede yazılı işler için cari yıl bütçesine konulan tahsisatın % 50 sini tecavüz etmemek ve Ziraat Vekaletinden müsaade alınmak şartiyle gelecek senelere sari taahhüde girişilebilir.

Emanet komisyonu:

Madde 109 – Salahiyetli makamca emanet usulü ile yapılmasına karar verilen inşa, tamir ve bakım işleri müessese müdürünün tayin edeceği 3 kişilik bir komisyon tarafından yapılır.

Bunlardan birisi reis, diğer birisi de mutemet olur. İşin hitamında yapılacak kati hesabın salahiyetli makamın tasdikı halinde, emanet komisyonu ibra edilmiş olur.

Muayene komisyonu:

Madde 110 – Müessesece mübayaa edilen bilümum makina, alet, edevat, yem, yiyecek maddeleri ile müessesece istihsal edilip muayenesi icap eden malzeme vesaireyi muayene etmek üzere müessese müdürünün intihap edeceği en az iki kişilik bir muayene komisyonu teşkil olunur.

Muayene komisyonunca kabul muamelesi tekemmül ettirilmemiş olanlar tesellüm edilemez ve kullanılamaz.

UMUMİ HÜKÜMLER

Ortaklık ve işbirliği:

Madde 111 – Müesseseler, hayvan islahı ve yetiştirilmesi mevzularında,Ziraat Vekaletince belirtilecek esaslar dairesinde Yapağı Tİftik Anonim Şirketiyle işbirliği yapabilirler.

Memur ve hizmetlilere müessese mahsul ve mamulatının satışı:

Madde 112 – Müessese memur ve hizmetlilerine, kendilerinin ve ailelerinin istihlak edeceği nisbette idare heyetince tesbit edilecek bedelle müessese mahsul ve mamulleri, bedeli mukabilinde satılabilir.

Tesbit edilecek bu bedel istihlak tarihindeki fiyattan aşağı olamaz.

Sigorta usulü:

Madde 113 – Her müessesede kendi kendini sigorta usulü tatbik olunur. Bunun için müessese varidatının % 1-2 si nispetinde bir meblağ ayrılarak bankada saklanır.

Lüzumu halinde fabrikalar ve bazı tesis ve maddelerin sigorta ettirilmesine yukarıdaki fıkra mani değildir.

Amortisman usulü:

Madde 114 – Bütçelerinde kabul edilecek tahsisata binaen müesseseler, demirbaş ve sabit kıymetler amortisman karşılığı olarak bir meblağı, milli bankalarda ayrı bir hesapta bloke eder.

Bu paranın ihtiyaç halinde bir kısmı ile yeniden amorti edilen maddelerin mübayaasına Vekalet salahiyetlidir.

İş elbisesi verilmesi ve iaşe:

Madde 115 – Müessesenin daimi hizmetlileri ile binicilik ve sürücülük okulu talebelerine bir resmi elbise ile çizme veya ayakkabı ve çamaşır verilir.

Arazi, atelye ve laboratuvarda çalışanlara da her sene bir yazlık elbise veya iş tulumu ile çizme veya ayakkabı verilir.

(Ek: 8.12.1959 – 4/12480 K.) Müesseselerde çalıştırılan hizmetlilerle işçiler, işin gerektirdiği nispette bu müesseseler bütçelerinden iaşe olunabilirler.

Müessese vasıtalarından faydalanılması:

Madde 116 – Müessese memur ve hizmetlileri ile sürekli işçilerin çocuklarının, tahsillerini yapmaları için en yakın mekteplere gidip gelmeleri müessese vesaiti ile parasız olarak temin olunur.

Tedavi ücreti:

Madde 117 – Memleket içindeki resmi ve hususi sağlık müesseselerinde yatarak veya ayakta tedavileri lüzumu fennen tesbit edilen ve mütedavil sermayeden ücret alan memurların, tedavi ve yol masrafları ile tedavi edilmekte iken ölenlerin cenaze masrafları ve vazife esnasında hastalanan veya yaralanan hizmetlilerin ve işçi sigortalarına tabi bulunmıyan müteferrik işçilerin, resmi ve hususi sağlık müesseselerindeki tedavi masrafları ve müessese tabibi tarafından tanzim veya tasdik edilen ve harice yaptırılan reçete bedelleri müessese bütçesinden ödenebilir.

Ev kirası ve elektrik ücreti:

Madde 118 – Şehir ve kasaba haricindeki müessese memur ve hizmetlileri, müessesenin mevcut binalarında parasız olarak ikamet ederler.

Memur ailelerinin müessese vasıtaları ile nakilleri:

Madde 119 – Müessesede ikamet eden memur ve hizmetlilerin aileleri, müessese işlerine halel getirmemek şartiyle tesbit edilecek esaslar dairesinde müesseseye yakın şehir veya kasabaya, müessese vasıtasiyle parasız olarak gidip gelebilirler.

İstikraz:

Madde 120 – (Değişik: 1.8.1961 – 5/1512 K.)

Önceden Tarım Bakanlığının muvafakatı, Maliye Bakanlığının müsaadesi alınmak ve tamamen istihsale matuf olmak şartiyle 867 sayılı kanuna göre idare edilen her müessese için milli bankalardan 1.500.000 liraya kadar istikraz aktedilebilir.

Yangın işleri:

Madde 121 – Her müessesenin yangın tehlikesinden korunması için yangın talimatnamesine göre gerekli tedbirler ittihaz edilir ve tedbirler hakkında 6 ayda bir Vekalete rapor verilir.

Arşiv tesisi:

Madde 122 – Ziraat Vekaletince tesbit edilecek esaslara göre müesseselerde bir arşiv tesis edilir. Ve bu hususta yapılan işler aylık raporlarda bildirilir.

Vazife ve iş talimatnamesi:

Madde 123 – Bu talimatname esasları dairesinde Ziraat Vekaletinin tasdikinden geçmek suretiyle müesseseler için ayrı bir vazife ve iş talimatı yapılır.

Madde 124 – Bu Talimatname neşri tarihinde mer`iyete girer.

Madde 125 – 867 sayılı kanuna ait 19/6/1936 tarihli ve 2/4858 sayılı, 2654 sayılı kanuna tabi inekhanelere ait 12/8/1942 tarihli ve 2/18578 sayılı kararnamelerle kabul edilen talimatname ve zeyilleri mer`iyetten kaldırılmıştır.

Madde 126 – Bu talimatnamenin hükümlerini tatbike Ziraat Vekili salahiyetlidir.

——————————————————————————–

27.4.1959 TARİH ve 4/11542 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI

İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN

YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE

——————————————————————————–

Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği

Yürürlüğe Koyan Kararnamenin

——————————————————————————–

Farklı Tarihte

Tarihi             Numarası       Yürürlüğe Giren      Yürürlüğe

                                  Maddeleri           Giriş Tarihi

——————————————————————————–

 8.12.1959          4/12480           –               Yürürlük tarihi

                                                      öngörülmemiştir.

  1.8.1961          5/1512            –                 18.8.1961

 12.8.1961          5/1541            –                  1.9.1961

 15.1.1982          8/4193            –                 25.3.1982

——————————————————————————–

           19.8.1958 TARİH ve 4/10672 SAYILI BAKANLAR KURULU TARİHİ

           İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN

           YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE

——————————————————————————–

                     Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği

                         Yürürlüğe Koyan Kararnamenin

——————————————————————————–

                                      Farklı Tarihte

Tarihi            Numarası           Yürürlüğe Giren     Yürürlüğe

                                        Maddeleri        Giriş Tarihi

——————————————————————————–

SANAYİ KAYNAKLI HAVA KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ

Resmi Gazete Tarihi: 03.07.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27277

SANAYİ KAYNAKLI HAVA KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –(1) Bu Yönetmeliğin amacı, sanayi ve enerji üretim tesislerinin faaliyeti sonucu atmosfere yayılan is, duman, toz, gaz, buhar ve aerosol halindeki emisyonları kontrol altına almak; insanı ve çevresini hava alıcı ortamındaki kirlenmelerden doğacak tehlikelerden korumak; hava kirlenmeleri sebebiyle çevrede ortaya çıkan umuma ve komşuluk münasebetlerine önemli zararlar veren olumsuz etkileri gidermek ve bu etkilerin ortaya çıkmamasını sağlamaktır.

Kapsam

MADDE 2 –(1) Bu Yönetmelik;

a) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) İşletmelerin kurulması ve işletilmesi için gerekli esasları, işletmeden çıkan hava emisyonları ve işletmenin etki alanı içerisinde hava kirliliğinin önlenmesinin tetkik ve tespiti ile, yakıtların, ham maddelerin ve ürünlerin üretilmesi, kullanılması, depolanması ve taşınmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.

b) Aşağıdaki hususları kapsamaz:

1) 9/7/1982 tarihli ve 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu ile Türkiye Atom Enerjisi Kurumuna verilen yetki alanına giren, insan sağlığı ve çevrenin nükleer yakıt ve diğer radyoaktif maddelerin radyasyonundan korunmasında; ilgili tesis, alet ve düzenekleri.

2) Açık ortam hariç olmak üzere iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamına giren işyeri ortam havasını.

3) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) İşletme, 29/4/2009 tarihli ve 27214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesi kapsamında yer almıyorsa, işletmeyi oluşturan tesis/tesislerin iç ortamında hiçbir emisyonun oluşmadığı durumlarda ve bu kapsamda hava alıcı ortamına baca, kapı, pencere ya da benzeri açıklıklardan herhangi bir emisyonun söz konusu olmadığı tesis, alet ve düzenekleri ve alan kaynaklı emisyonların oluşmadığı faaliyetleri.

Dayanak

MADDE 3 –(1) Bu Yönetmelik 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 3, 8, 9, 10, 11, 12 ve 13 üncü maddelerine ve 1/5/2003 tarihli ve 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2, 3, 9, 10, 13, 29 ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Az Atıklı Teknolojiler: Sanayi tesislerinden kaynaklanan atıkların üretim prosesinin son aşamasında arıtılmasına dayalıteknolojik seviye yerine tercih edilen ve temiz üretim tekniklerini temel alan, kirletmeyen, temiz ve az atıklı teknolojileri,

b) Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,

c) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

ç) Biyokütle: Ahşap koruyucuları tatbik edilmiş veya kaplama işlemine bağlı olarak halojenli organik birleşikler ihtiva eden ve bu tür atıkları içeren özellikle inşaat ve yıkımdan kaynaklanan ahşap atıklar hariç olmak üzere, ihtiva ettiği enerjiyi kazanmak için yakıt olarak kullanılabilen tarım veya ormancılıktan sağlanan bitkisel bir maddenin kendisini, tamamı ya da bir kısmından elde edilen tarım ve ormancılık kaynaklı bitkisel atıkları, gıda işleme sanayiinden kaynaklanan bitkisel atıkları, ham kağıt hamuru üretiminden kaynaklanan bitkisel atıkları, şişe mantarını ve ahşap atıklarını,

d) Deneme izni: İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin mevzuat kapsamında verilen izini,

e) Dış Hava: Çalışma mekanları hariç, troposferde bulunan dış ortamlardaki havayı,

f) Dizel Motorları: Kendiliğinden sıkıştırmalı ateşlemeli motorları,

g) Emisyonlar: Yakıt ve benzerlerinin yakılmasıyla; sentez, ayrışma, buharlaşma ve benzeri işlemlerle; maddelerin yığılması, ayrılması,taşınması ve diğer mekanik işlemler sonucu bir tesisten atmosfere yayılan hava kirleticileri,

ğ) Emisyon Envanteri: Sınırları belirlenmiş herhangi bir bölgede, hava kirletici kaynaklardan belli bir zaman aralığında atmosfere verilen kirleticilerin listesi, miktarı ve bunların toplam kirlilik içindeki paylarını gösteren bilgileri,

h) Emisyon Faktörü: Herhangi bir faaliyetten veya ekipmandan kaynaklanan belirli bir kirleticinin birim hammadde, birim yakıt, birim hacim, birim zaman, birim alan için ortalama emisyon miktarını,

ı) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) Emisyon Ölçüm Raporu: Çevre izin veya lisans başvuru dosyasının bu Yönetmelik kapsamında hazırlanan hava emisyonları bölümüne esas raporu,

i) Emisyon Kaynağı: Atmosfere emisyon veren baca veya baca dışı kaynakları,

j) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) Emisyon Ölçüm Raporu Geçerlilik Süresi: İlk ölçüm tarihi esas alınarak, Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik (Değişik ibare:RG-13/4/2012-28263) kapsamındaki işletmeler için emisyon ölçüm raporu geçerlilik süresi iki yılı,

k) Gaz Motorları: Otto çevrimi, kıvılcım ateşlemeli ateşleme sistemine sahip motorları,

l) Hava Kalitesi: İnsan ve çevresi üzerine etki eden çevre havasında, hava kirliliğinin göstergesi olan kirleticilerin artan miktarıyla azalan kalitelerini,

m) İçten Yanmalı Motorlar: Gaz motorları ve dizel motorlarını,

n) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

o) İşletme Sahası İçi: Üzerinde doldurma, ayırma, eleme, taşıma, kırma, öğütme işlemlerinin yapıldığı, madde depolanan, boşaltılan, tesisler arasındaki alanı,

ö) İş Termin Planı: Tesis sahibi tarafından hazırlanacak ve bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülükleri ve sınır değerleri sağlayacak proses ve baca gazı arıtım tesislerinin gerçekleştirilmesi sürecinde yer alan proje, ihale, inşaat ve işletmeye alma gibi işlerin zamanlamasını gösteren planı,

p) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) Çevre İzni: Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte düzenlenen izni,

r) Kısa Vadeli Değer (KVD): Maksimum günlük ortalama değerler veya istatistik olarak bütün ölçüm sonuçları sayısal değerlerinin büyüklüğüne göre dizildiğinde, ölçüm sonuçlarının % 95 ine tekabül eden değeri, çöken tozlar için farklı olarak aşılmaması gereken maksimum aylık ortalama değerleri,

s) Kısa Vadeli Sınır Değer (KVS): Maksimum günlük ortalama değerleri veya sayısal değerlerinin büyüklüğüne göre dizildiğinde, istatistik olarak bütün ölçüm sonuçlarının % 95 ine tekabül eden değer olan ve Ek-2 Tablo 2.2 de verilen değeri aşmaması gereken değeri,

ş) Kirletici: Doğrudan veya dolaylı olarak insanlar tarafından dış havaya bırakılan ve insan sağlığı üzerinde ve/veya bütün olarak çevre üzerinde muhtemel zararlı etkileri olan her türlü maddeyi,

t) Kritik Bölge: Bir yıl boyunca yapılan hava kalitesi ölçüm sonuçlarına göre kısa vadeli sınır değerlerin en az on beş gün aşıldığı yerleri,

u) Kritik Meteorolojik Şartlar: Atmosferde alt sınırı yerden yedi yüz metre veya daha az yüksekte olan enversiyon tabakasında hava sıcaklığının en az 2°C/100 m arttığı ve yerden 10 m. yükseklikte ölçülen rüzgar hızının on iki saatlik ortalamada 1,5 m/s den az olduğu kritik meteorolojik durumu,

ü) Mevcut Tesis: Bu Yönetmeliğin yayımlanmasından önce kurulmuş veya Çevresel Etki Değerlendirmesi mevzuatına göre kurulması uygun bulunan tesisleri,

v) Piyasaya arz edilen sıvı yakıtlar: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenen/düzenlenecek mevzuatla üretimi, yurtdışı ve yurtiçi kaynaklardan temini ve piyasaya arzına izin verilen sıvı yakıtlar ile kalorifer yakıtını,

y) Teknolojik Seviye: Sürekli işletilmesinde başarısı tecrübeyle sabit, kıyaslanabilir metotlar, düzenekler ve işletme şekilleriyle kontrolleri yapılabilen; emisyon sınırlama tedbirlerini pratikleştiren ve kullanışlı hale getiren, ileri ve ülke şartlarında uygulanabilir teknolojik metotlar, düzenekler, işletme biçimleri ve temizleme metotlarının geldiği seviyeyi,

z) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

aa) Uzun Vadeli Değer (UVD): Yapılan bütün ölçüm sonuçlarının aritmetik ortalaması olan değeri,

bb) Uzun Vadeli Sınır Değer (UVS): Yapılan bütün ölçüm sonuçlarının aritmetik ortalaması olan, Ek-2 Tablo 2.2 de verilen değeri aşmaması gereken değeri,

cc) Üretim Prosesi: Yakıtın ham madde ile birlikte muamele gördüğü veya yakıttan elde edilen enerjinin hammaddeyi veya ürünü kurutma, kavurma ve benzeri işlemlerde kullanıldığı ve bacasından proses kaynaklı baca gazı emisyonlarının ve yanma gazlarının birlikte çıktığı veya sadece proses kaynaklı baca gazı emisyonlarının çıktığı tesisleri,

çç) Üretmek: Ürün elde etmek, işlemek, üretim amacıyla tüketmek ve diğer kullanımları, ithalat ve diğer amaçlı nakliyatları,

dd) Yakma Tesisi: Yakıtın yakılması sonucunda, yakıt içeriğinde bulunan kimyasal enerjinin ısı enerjisine dönüştürülerek yararlanıldığı, buhar kazanı ve kızgın yağ kazanı, termik santral kazanı, gaz türbini, gaz motoru gibi sıcak su, buhar ve benzeri üreterek enerji sağlayan tesisleri,

ee)Yeni Tesis: Bu Yönetmeliğin yayımlanmasından sonra kurulacak olan tesisleri,

ff) Yetkili Merci: Çevre ve Orman Bakanlığı ve Valiliği

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İzne Tabi Tesisler, İzin Alma, İzne Tabi Olmayan Tesisler

İçin Uyulacak Esaslar

Hava emisyonu kapsamında değerlendirilen işletmeler

MADDE 5 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Hava emisyonu olan ve Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan işletmelerin kurulması ve işletilmesi için çevre izni alınması zorunludur. Bu işletmelerden kaynaklanan hava emisyonlarının değerlendirilmesinde bu Yönetmelik hüküm esas ve sınır değerlerine göre iş ve işlemler yapılır.

Hava emisyonu kapsamında değerlendirilen işletmelerin kurulması ve işletilmesinde uyulması gereken esaslar

MADDE 6 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Hava emisyonu kapsamında değerlendirilen işletmelerin kurulması ve işletilmesinde;

a) İşletmenin çevreye zararlı etkilerinin mevcut en iyi üretim ve/veya arıtım teknikleri uygulanarak azaltılmak suretiyle kirlilik oluşturmaması,

b) Bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uyulması,

c) Bu Yönetmelikte belirtilen emisyon sınırlarının aşılmaması,

ç) Tesis etki alanında Ek-2’de verilen hava kalitesi sınır değerlerinin aşılmaması,

d) İşletmede bulunan mevcut tesislerin baca gazı emisyonlarının bu Yönetmelikte belirtilen usullere uygun olarak işletmeci tarafından ölçtürülmesi, baca dışından emisyon yayan tesisler için hesaplama yöntemi kullanılarak saatlik kütlesel debilerin tespit edilmesi, (kg/saat)

e) İşletmede bulunan tesislerin bütünü için; Ek-2 Tablo-2.1’deki kütlesel debilerin aşılması halinde işletmeci tarafından, tesislerin etki alanında, Ek-2’de belirtilen esaslar çerçevesinde hava kirliliği seviyesinin ölçülmesi ve işletmenin kirleticiliğinin değerlendirilmesi amacıyla uluslar arası kabul görmüş bir dağılım modeli kullanılarak, hava kirlenmesine katkı değerinin hesaplanması,

f) Yeni kurulacak işletmelerde bulunan tesislerin baca gazı emisyonlarının kütlesel debi ve konsantrasyon olarak ve baca dışından emisyon yayan tesislerin atmosfere verdiği emisyonların saatlik kütlesel debilerinin tespit edilmesi,

g) Yeni kurulacak işletmede bulunan tesislerin bütünü için; Ek-2 Tablo-2.1’deki kütlesel debilerin aşılması halinde işletmeci tarafından; tesislerin etki alanında, işletmenin kirleticiliğinin değerlendirilmesi amacıyla bir dağılım modeli kullanılarak hava kirlenmesine katkı değerinin hesaplanması, işletmenin kurulacağı alanda hava kirliliğinin önemli boyutlara ulaştığı kuşkusu varsa, hava kalitesinin bu Yönetmelikte belirtilen usullere uygun olarak ölçülmesi,

ğ) İşletmenin kurulu bulunduğu bölgede hava kirleticilerin Ek-2’de belirlenen hava kalitesi sınır değerlerini aşması durumunda işletmeci tarafından, Valilikçe hazırlanan eylem planlarına uyulması

gerekmektedir.

Emisyon ön izni

MADDE 7 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)(1)

Çevre izni sürecinde hava emisyon başvurularının değerlendirmesi

MADDE 8 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında yapılan hava emisyonu başvuruları aşağıda belirtilen çerçevede değerlendirilir.

a) Çevre izin başvurusu Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte yer alan hüküm ve esaslara uygun olarak yapılır ve bu Yönetmeliğin hüküm ve esasları çerçevesinde değerlendirilir.

b) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte belirtilen sürelerde değerlendirilir ve sonuçlandırılır.

c) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesi (Değişik ibare:RG-13/4/2012-28263) kapsamındaki Ek-1 ve Ek-2’de yer alan işletmelerin aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesi kapsamında değerlendirilmesinde; çalışma usul ve esasları Valilikçe belirlenen en az bir üyesi İl Çevre ve Orman Müdürlüğü teknik elemanı olmak üzere Valilikçe oluşturulan Komisyon tarafından bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yerinde inceleme yapılır ve Valilik tarafından yerinde tespit raporu hazırlanır.

Hava emisyon başvurularının incelenmesi ve karar verilmesi

MADDE 9 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen hususlar yerine getirildikten sonra, aşağıda belirtilen hususlar çerçevesinde çevre izin dosyasındaki hava emisyon dokümanlarının incelenmesi yapılır ve karar verilir.

a) İşletme, Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alıyor ise ilgili Yönetmelikte belirtilen hususlar çerçevesinde hazırlanmış olan hava emisyonu dokümanları Bakanlıkça ve bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesi ve diğer hüküm, esas ve sınır değerleri kapsamında incelenir.

b) Hava emisyonu uygunluk kararı vermeye yetkili merci, gerekirse konu ile ilgili uzman kişi ve kuruluşların da görüşünü alır.

c) İşletmeciler gerek başvuru dokümanlarındaki (bilgi, belge, ölçüm) eksiklikleri gerekse Yönetmelik hüküm ve esasları çerçevesindeki eksiklikleri/uygunsuzlukları çevre izni süreci içinde gidermek ve yetkili mercie eksikliklerin giderildiğine dair belge, bilgi ve ölçüm raporu ve ilgili diğer belgelerin teslim edilmesinden yükümlüdür.

Çevre izni kapsamında hava emisyonu açısından değerlendirme (Değişik madde başlığı:RG-13/4/2012-28263)

MADDE 10 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Bu Yönetmelik hüküm ve esaslarının sağlanması durumunda; Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında çevre izni verilmesine hava emisyonu uygunluk kararı verilir.

(2) (Ek:RG-13/4/2012-28263) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin Ek-2’sinde yer alan “7. Gıda Endüstrisi, Tarım ve Hayvancılık” başlığı altındaki işletmeler, mezkûr Yönetmelik Ek-1 ve Ek-2 listelerinde başka bir grupta yer almıyorsa, söz konusu işletmeler için; çevre izni kapsamında emisyon ölçüm raporu hazırlanması ve işletmelerin hava emisyonu açısından değerlendirilmesi gerekmez.

Şartlı ve kısmi izin

MADDE 11 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)(1)

Kirlilikten kaynaklanan zararlar

MADDE 12 –(1) Bir işletmeden/tesisten kaynaklanan emisyonların etkilerinin komşu bir taşınmaza zarar vermesini önlemek amacıyla zararlı etkinin ortadan kaldırılması için gerekli tedbirlerin alınması faaliyet sahibinden yetkili merci tarafından istenir. Daha önce verilen ve kesinleşen bir izin bu Yönetmelik hükümlerine aykırılığın tespit edilmesi durumunda kaldırılır.

İzne tabi tesislerde yapılacak değişiklikler

MADDE 13 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)(1)

Teyit zorunluluğu

MADDE 14 – (Değişik:RG-13/4/2012-28263)

(1) İşletmeci veya işletme sahibi; çevre izni veya emisyon izni bulunan işletmeler için, emisyon iznine veya çevre iznine esas ölçüm raporunun tarihini esas alarak, Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğe göre çevre iznine ve lisansına tabi işletmelere iznin verildiği sırada öngörülen verilerden herhangi bir sapma olup olmadığını ve tesiste gerçekleştirilen iyileştirmeleri her iki yılda bir, rapor etmek zorundadır. Ölçüm raporu, standartlara uygun numune alma şartları ve ölçüm metotları dikkate alınıp, emisyon ölçümleri yapılmak suretiyle Ek-11’deki formata uygun olarak hazırlanır. Raporun bir nüshası işletmede muhafaza edilir, talepleri hâlinde yetkili mercilere veya denetimler sırasında denetim görevlilerine sunulur.

Ek düzenlemelerin uygulanması

MADDE 15 –(1) Ek düzenlemelerin uygulanmasında;

a) Bu Yönetmeliğin esaslarını yerine getirmek amacı ile (Değişik ibare:RG-30/3/2010-27537) (1) uygunluk kararıvermeye yetkili merci (Değişik ibare:RG-30/3/2010-27537) uygunluk kararı verildikten sonra gerektiğinde ek düzenlemeler isteyebilir. Bu ek düzenlemede Ek-9 daki esaslar dikkate alınır.

b) Yapılacak ek düzenleme, işletici ve işletilen tesis için aşırı ekonomik yük getiriyorsa ve teknolojik seviye bakımından uygulanabilir değilse bu konuda bir mecburiyet getirilemez. Ek düzenleme teknolojik olarak uygulanabilir olmakla beraber ancak belli bir süre sonra ekonomik hale gelecekse yetkili merci ek düzenlemenin bu süreden sonra uygulanmasını kabul edebilir. Bir ek düzenleme teknolojik olarak uygulanabildiği halde, ekonomik sebeplerle tesisi işleten tarafından uygulanamazsa (Değişik ibare:RG-30/3/2010-27537) (1) uygunluk kararı 17 nci madde hükümlerine göre iptal edilir.

c) Ek düzenleme tesisin yeri, yapısı ve işletmesi üzerinde önemli değişiklikler gerektiriyorsa, yapılacak değişiklikler 13 üncü maddede öngörülen hükümlere tabidir.

ç) Ek düzenlemeler, Geçici 2 ve Geçici 3 üncü maddelerde yer alan tesislere de getirilebilir.

İznin uzatılması

MADDE 16 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)(1)

Hava emisyonu konulu çevre izninin iptal edilmesi (Değişik başlık:RG-13/4/2012-28263)

MADDE 17 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) (Değişik cümle:RG-13/4/2012-28263) Bu Yönetmelik esaslarına göre işletme için verilen hava emisyonu konulu çevre izni;

a) Sürekli emisyon ölçümü yapılan tesislerde bir yıl içinde yapılan sürekli ölçüm sonuçlarının EK-3.d.1 de yer alan değerleri veya bir yıl içinde yapılan ölçümlerin %5 inde sınır değerlerinin aşılması halinde,

b) Yetkili merci tarafından bu Yönetmelik hükümlerine göre uygunluk kararı verilmesinden sonra, uygunluk kararı verilmesine mani olacak ek bilgiler edinilmişse ve/veya uygunluk kararının kaldırılmaması kamu menfaatini tehlikeye sokuyorsa,

c) Daha önce verilen uygunluk kararı henüz uygulamaya konulmadan, yetkili merci uygunluk kararı esaslarının değiştirilmesi sonucu uygunluk kararı veremiyor ise ve uygunluk kararının kaldırılmaması kamu menfaatini tehlikeye sokuyorsa,

ç) (Değişik:RG-13/4/2012-28263) İşletmecinin veya İşletme sahibinin, 14 üncü maddede belirtilen sürelerde yapılması gereken teyit ölçümlerini yaptırmadığının tespit edilmesi hâlinde;

iptal edilir.

İşletmenin adının değiştirilmesi ve/veya işletmenin devredilmesi

MADDE 18 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)(1)

Çevre iznine tabi olmayan işletmelerin kurulması,yapısal özellikler ve işletilmesinde aranacak şartlar

MADDE 19 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Çevre iznine tabi olmayan işletmeler için aşağıdaki şartlara uyulur:

a) Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından Resmî Gazete’de yayımlanmış standartlar ile ilgili mevzuatta yer alan hüküm ve teknik özelliklere uyulur. Hava kirliliğinin yoğun olduğu günlerde Valilikçe alınan kararlara uyulur.

b) Yetkili merci tarafından Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 13 üncü maddesi kapsamında gerekli görülmesi durumunda işletmeden kaynaklanan emisyonların ve hava kalitesinin ölçtürülmesi istenebilir. Bu ölçümler için yapılacak harcamaların karşılanması 27 nci maddede belirtilen şekilde yapılır.

c) Bu Yönetmelik hüküm esas sınır değerlerine uygun faaliyet göstermeyen bu kapsamdaki işletmeler Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 13 üncü maddesi kapsamında değerlendirilir.

İzne tabi olmayan tesisleri işletenlerin yükümlülükleri

MADDE 20 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)(1)

Çevre iznine tabi olmayan işletmelerin izlenmesi/denetlenmesi

MADDE 21 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Çevre iznine tabi olmayan işletmelerin 19 uncu maddede belirtilen esaslara uygun olarak faaliyet gösterip göstermediği Valilikçe bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak izlenebilir/denetlenebilir.

(Değişik madde başlığı:RG-30/3/2010-27537) (1)Çevre iznine tabi olmayan işletmeler için ek düzenlemeler

MADDE 22 –(1) Yetkili merci 19 uncu maddedeki hususların uygulanması için ek düzenlemeler getirebilir.

(2) (Ek:RG-30/3/2010-27537) (1) Çevre iznine tabi olmayan işletmeler Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 13 üncü maddesi kapsamında değerlendirilir.

Hava emisyonu tespiti ve sınırlaması

MADDE 23 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Emisyon tespiti ve sınırlamasında aşağıdaki şartlara uyulur.

a) İşletmeyi oluşturan tesislerin çevreye zararlı etkilerinin tespiti amacıyla yetkili merci, çevre iznine tabi veya çevre iznine tabi olmayan bir işletmenin işleticisine, yetkili merci tarafından belirlenmiş uzman bir kurum/kuruluş veya kişiye tesisinden çıkan emisyonu ölçtürmesini ve/veya bu emisyonun hava kirlenmesine katkı değerini hesaplatmasını ve/veya hava kirliliği seviyesinin ölçümünü yaptırmasını ister; böylece bir emisyon ve imisyon ölçüm raporu hazırlanır ve bedeli 27 nci maddede belirtildiği şekliyle karşılanır.

b) Hava kirliliğinin önemli boyutlarda olduğu kritik bölgelerde, çevre iznine tabi olan/olmayan işletmelerden kaynaklanan emisyonların miktarı ile zamana ve yere göre dağılımını gösteren hava kirlenmesine katkı değerini içeren bir emisyon ölçüm raporu yetkili merci tarafından istenebilir. Bu raporun her yıl yenilenmesi istenebilir.

c) Emisyonların ölçümünde Ek-2’de belirtilen, tesis etrafında yapılması gerekli görülen hava kirliliği ölçümlerini düzenleyen 6/6/2008 tarihli ve 26898 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliğindeki esaslar dikkate alınır. Tesis etki alanında hava kirliliğinin ölçümünde ise Ek-2’de yer alan esaslar dikkate alınır.

ç) Tesis etki alanında hava kirliliğinin tespitine yönelik yapılacak ölçümlerle ilgili koordinasyonu Valilik sağlar, bu ölçümler için yapılacak harcamalar 27 nci maddede belirtildiği şekilde karşılanır.

d) Yetkili merci hava kirliliğinin önemli boyutlarda olduğu kritik bölgelerde ve/veya kirlilik yükü büyük olan yeni tesisler için bu Yönetmeliğin Ek-2’si kapsamında hava kalitesi ölçümlerinin yapılmasını isteyebilir.

Emisyon ölçüm raporu

MADDE 24 –(1) Bakanlık, 14 üncü maddede ve 23 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen emisyon ölçüm raporunun içeriğini tespit eder (Ek-11). Emisyon ölçüm raporundaki bilgilerde işletmenin endüstriyel ve ticari sırları varsa işletme sahibinin/işletmecinin talebi üzerine bu bilgiler umuma ifşa edilemez.

(2) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) Bilimsel araştırmalarda kullanılmak üzere ve bilim kuruluşları tarafından talep edilmesi halinde, işletmeye ait endüstriyel ve ticari sırları dışında kalan bilgiler ve emisyon ölçüm sonuçları, işletmenin sahibi/işleticisi tarafından emisyon ölçüm raporunda yer alan bilgilerin kullanılmasında kesin bir yasaklama getirilmediği takdirde, bilgiyi talep eden kurum/kuruluş tarafından, işletmenin sahibi veya işleticisinden yazılı onay alınmak kaydıyla işletmenin ismi belirtilmeksizin, yetkili merci tarafından görevlendirilen personel denetiminde bilgilerin arşivlendiği bina dışına çıkarılmadan ve kopyalanarak çoğaltılmaksızın incelemeye açılabilir.

İzne tabi tesislerde yapılacak ilk ve periyodik ölçümler

MADDE 25 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)(1)

Sürekli ölçümler

MADDE 26 –(1) Sürekli ölçümlerde;

a) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) Yetkili merci tarafından sürekli ölçüm yapılmasına karar verilirken; bu Yönetmelik de sürekli ölçüm cihazı takılmasına esas teşkil eden değerler ve hükümler geçerli olmak üzere; Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesi kapsamındaki işletmelerin 23 üncü ve 25 inci maddeler kapsamındaki ölçümlerin yerine, bu ölçümlerin kayıt cihazlı ölçüm aletleriyle sürekli olarak yapılmasını isteyebilir. Ayrıca, yetkili merci gerekli görülmesi halinde bu ölçümlerin on line izlenmesine imkan tanıyacak donanımın kurulmasını işletmeciden isteyebilir.

b) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) Kritik bölgelerde veya hava kalitesi açısından kirlilik yükü fazla olan bölgelerde ve kirlenme ihtimalinin olduğu hallerde yetkili mercii gerekli gördüğü takdirde izne tabi olan/ olmayan işletmelerden emisyon ölçümlerinin kayıt cihazlı ölçüm aletleriyle sürekli olarak yapılmasını isteyebilir. Ayrıca, Valilik gerekli görülmesi halinde bu ölçümlerin on line izlenmesine imkan tanıyacak donanımın kurulmasını işletmeciden isteyebilir.

(2) Bu ölçümler için yapılacak harcamalar 27 nci maddede belirtildiği şekilde karşılanır.

Ölçümler için yapılacak harcamalar

MADDE 27 –(1) Emisyon ve tesis etki alanındaki hava kalitesinin belirlenmesi için yapılacak ölçümlerin masrafları işletmenin sahibi/işletmeci tarafından karşılanır.

Ölçüm sonuçları hakkında bilgi verilmesi

MADDE 28 –(1) 23, 25 ve 26 ncı maddelerde belirtilen ölçümlerin sonuçları işletmenin sahibi/işletmeci tarafından yetkili mercie verilir. Ölçüm kayıtları işletmenin sahibi/işletmeci tarafından en az beş yıl muhafaza edilir.

Toplam hava emisyonu sınırlaması

MADDE 29 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Valilik, sanayi tesislerinin yoğun olarak bulunduğu, toplam emisyon sınırlaması yapılacak kritik bölgelerde faaliyet gösteren işletmelerin tümünden herhangi bir anda dış havaya verilen toplam emisyonu sınırlandırıcı tedbirler isteyebilir. Toplam emisyon sınırlaması yapılacak kritik bölgeler Valilik tarafından belirlenir. Valilik, bu bölgelere kurulacak çevre iznine tabi olan veya olmayan yeni bir tesisin toplam emisyon miktarıyla ilgili olarak geçici veya sürekli sınırlandırma kararları alabilir veya yeni bir tesisin bölge içinde kurulmasına Planlama ve ÇED aşamalarında yapılan değerlendirmelerde dikkate alınarak uygunluk kararı vermeyebilir. Gerekli görülmesi halinde Bakanlık da bu yetkiyi kullanır.

Bölgesel kirlilik

MADDE 30 –(1) Koruma bölgeleri;

a) Bir bölgedeki işletmelerden, ulaşımdan ve ısınmadan kaynaklanan hava kirliliğinin insan ve çevresi üzerindeki zararlı etkileri normal tedbirlerle ortadan kaldırılamıyorsa bu bölgeler yetkili merci tarafından koruma bölgesi olarak ilan edilebilir. Yetkili merci koruma bölgelerinde,

1) Hareketli ve sabit tesisleri çalıştırmamaya,

2) Sabit tesisleri kurdurmamaya,

3) Hareketli ve sabit tesisleri sadece belirli zamanlarda çalıştırmaya veya bunlardan yüksek işletme teknikleri talep ederek çalıştırmaya,

4) Tesislerde yakıt kullandırmamaya veya sınırlı olarak kullandırmaya

yetkilidir.

b) Yetkili merci, kritik meteorolojik şartların mevcut olduğu veya olacağı, hava kirlenmelerinin çok hızlı artış gösterdiği bölgelerde, insan ve çevresi üzerinde meydana gelecek zararlara karşı;

1) Hareketli veya sabit tesisleri sadece belirli zamanlarda çalıştırmaya,

2) Önemli ölçülerde hava kirlenmelerine yol açabilen yakıtların tesislerde kullanılmasını yasaklamaya veya sadece kısıtlamaya

yetkilidir.

c) Hava kirliliğinin çok hızlı artış gösterdiği durumlarda 6/6/2008 tarihli ve 26898 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliğinde (HKDYY) belirlenen uyarı kademeleri uygulanır.

ç) Hava kalitesi sınır değerleri aşılarak, hava kirliliği Ek-2 de belirtilen değerlere ulaştığında, bölge özelliklerine göre alınacak tedbirler Valilikler tarafından tebliğ halinde yayımlanır. Bu tebliğler hazırlanırken Bakanlık görüşü alınır.

d) Her kademe için alınacak tedbirler düzenlenirken meteorolojik veriler göz önüne alınır. Sis, enverziyon, durgun meteorolojik şartlar ve izotermal durumlarda bir sonraki kademenin tedbirleri veya ilave tedbirler uygulanabilir. Nisbi nem miktarının % 90 ın üzerine çıkması halinde uyarı kademelerinin belirlenmesinde Ek-2 de verilen kirlilik derecelerinin % 10 eksiği esas alınır.

Yakıt ve hammadde belirlenmesi

MADDE 31 –(1) Yetkili merci, hava kirliliğinin ciddi boyutlara eriştiği zamanlarda ve bölgelerde, yakıt ve hammaddesi değiştirilebilen tesislerde hava kirliliğinin azaltılması amacıyla kullanılacak uygun nitelikte yakıt veya hammadde belirleyebilir.

Kaza sonucu emisyon

MADDE 32 –(1) Bir tesisten ihmal sonucu veya ihmale dayalı gereken tedbirlerin alınmaması sonucu normal çalışmasında öngörülenden fazla ve hava kirliliğine yol açacak şekilde emisyon yayılırsa veya hava kalitesini bozacak şekilde kimyasal maddeler hava alıcı ortamına atılırsa, işletme sahibi/işletmeci, emisyonun en kısa sürede normal seviyeye inmesi için gerekeni yapar. Yetkili merci, kaza sonucu çıkan emisyonun normal seviyeye indirilmesi için işletme sahibine veya işletmecisine gerekli tedbirleri almasını ister.

Yakıt özellikleri

MADDE 33 –(1) Hava kirliliğinin azaltılması amacıyla sanayi tesislerinde kullanılacak olan katı yakıt özellikleri Bakanlık tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşların görüşleri de alınarak belirlenir. Piyasaya arz edilen sıvı ve gaz yakıtların özelliklerinin belirlenmesinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarla koordineli çalışılır.

(2) Katı yakıtlar ithal ediliyorsa ithal işlemleri, Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından yayımlanan Dış Ticaret Standardizasyon Tebliği kapsamında ve ithal izni veren yetkili merci tarafından belirlenen hususlar çerçevesinde yapılır.

(3) İthal katı yakıt kullanan tesis/işletme ithalat iznine ilişkin belgenin bir kopyasını muhafaza eder. Denetimlerde yetkili merci tarafından istenmesi halinde ibraz eder.

(4) Sıvı yakıtları kullanan tesis/işletme sıvı yakıtlara ilişkin analiz raporlarını üç yıl saklar ve denetimlerde yetkili merci tarafından istenmesi halinde ibraz eder.

(5) Yakıt olmayan ancak katı yakıt olarak değerlendirilebilen biyokütlenin kullanım esasları Bakanlıkça belirlenir.

(6) Biyokütleyi katı yakıt olarak kullanan tesis bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır.

(Değişik madde başlığı:RG-30/3/2010-27537) (1)Hava emisyonu açısından çevre iznine tabi tesislerin izlenmesi/denetlenmesi

MADDE 34 –(1) (Değişik ibare:RG-30/3/2010-27537) (1) Hava emisyonu açısından çevre iznine tabi tesislerin izlenmesi/denetlenmesinde;

a) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) Çevre iznine tabi işletmelerde, faaliyetlerin Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirilip getirilmediğinin tespiti amacıyla yetkili merciin görevlendirdiği kişilerce izleme ve denetim yapılır. Bakanlık denetleme ve ceza yetkisini Çevre Kanununun 12 ve 24 üncü maddeleri gereğince devredebilir.

b) İşletme sahipleri ve işletmeciler;

1) Yetkili merciin görevlendirdiği kişilerin veya yetkili mercii temsil eden kişilerin işletmeye ve tesislere girmesi için izin vermeye,

2) Emisyon ve hava kalitesi değerlerinin belirlenmesi maksadı ile görevli kişiler tarafından testler yapılmasına, izin vermeye ve kolaylık göstermeye,

3) Görevli kişilere çevre mevzuatı kapsamında istenen ve gerekli olan doküman ve bilgileri vermeye

mecburdur.

4) Yetkili merciin isteği üzerine, işletme sahipleri işletmeci (a) ve (b) bentlerindeki çalışmalar sırasında işletme ve tesiste gerekli düzenlemeleri yapmak üzere istek üzerine işletmede çalışan görevlileri hizmete tahsis ederler. (a) ve (b) bentlerindeki çalışmaların yapılabilmesi için işletme sahipleri ve/veya işletmeciler iş güvenliği açısından gerekli olan koruyucu malzemeleri ve ulaşım araçlarını temin ederler.

c) (a) bendi hükümleri, 33 üncü madde kapsamına giren yakıtlar, ürünler, maddeler ve tesisleri de içine alır. Bu hususlar işletme sahipleri/işletmeci için de geçerlidir. Bu işletme sahipleri/işletmeciler yetkili merciin görevlendirdiği kişilerin veya yetkili merciyi temsil eden kişilerin örnek almasına, işletme/tesis içinde ve bacasında kontroller yapmasına izin verirler.

ç) Denetim işlemleri ile ilgili olarak yapılan testler ve ölçümlerin masrafları, (a) ve (b) bentlerinin hükümlerine göre örnek alınması, bunların analizi, test yapılması dolayısıyla ortaya çıkan masraflar, işletme sahipleri işletmeciler tarafından karşılanır.

d) Bilgi vermekle zorunlu işletme sahipleri/işletmeciler veya kanuni temsilcileri sorulan sorulara cevap vermekten kaçınırsa bu husus tutanakla kayda geçirilir.

e) (b), (c) ve (d) bentlerine göre elde edilen bilgi ve belgeler başka amaçlar için kullanılamaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Sera gazlarının azaltılması

MADDE 35 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)(1)

İdari yaptırımlar

MADDE 36 –(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren tesisleri işletenler ve/veya sahipleri;

a) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

b) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

c) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

ç) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

d) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

e) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) 6, 15, 22, 23, 26 ve 30 uncu maddeler ile getirilen icrası mümkün şartları ve talepleri zamanında yerine getirmezse,

f) 19, 26 ve 33 üncü maddelere göre getirilen şartlara ve taleplere icrası mümkün olduğu halde uymazsa,

g) 14 üncü maddede öngörülen bilgileri zamanında vermezse,

ğ) 23 ve 24 üncü maddelere göre verilmesi gereken emisyon raporunu eksiksiz ve zamanında vermezse,

h) 28 inci maddeye göre ölçüm sonuçlarını bildirmez veya ölçüm aleti grafiklerini ve ölçüm kayıtlarını muhafaza etmezse,

ı) 34 üncü maddeye göre; görevlilerin meskun yerlere veya taşınmazlara girmelerine veya test ve incelemeler yapmalarına izin vermezse; doğru ve tam bilgiyi, belgeleri veya kayıtları zamanında ibraz etmezse; iş gücü veya yardımcı malzemeleri hazır tutmazsa; örnek almaya izin vermezse,

i) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

j) 32 nci maddede belirtilen tedbirleri almazsa,

k) Bu Yönetmelikte belirtilen esas ve standartlara ve ek düzenlemelere uymazsa,

l) 22 nci maddeye göre getirilen ek düzenlemeye uymazsa, ek düzenlemeye uyuluncaya kadar,

m) İşletmeyi oluşturan tesislerin hava alıcı ortamında bozulmaya neden olacak şekilde hava kalitesi sınır değerlerini aşarak tehlikeli durum yarattığı takdirde,

n) Geçici 3 üncü madde kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmezse

Çevre Kanununun ilgili maddeleri uyarınca idari yaptırım uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 37 –(1) 22/7/2006 tarihli ve 26236 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstri Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Yeni emisyon sınır değerleri

GEÇİCİ MADDE 1 – (Değişik:RG-16/6/2012-28325)

(1) Organik, inorganik gaz ve buhar emisyonları ve kanserojen maddeler için, 1/1/2012 tarihinden itibaren,

(2) Organik, inorganik ve diğer özel toz emisyonları için; 1/1/2014 tarihinden itibaren,

Ek-1 de verilen sınır değerler geçerli olmayıp Ek-7 deki tablolar ve sınır değerler uygulanacaktır.

Emisyon izni almış işletmeler

GEÇİCİ MADDE 2 – (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) 2/11/1986 tarihli ve 19269 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğine, 7/10/2004 tarihli ve 25606 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğine, 22/7/2006 tarihli ve 26236 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstri Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğine ve 3/7/2009 tarihli ve 27277 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğine göre emisyon izin belgesini almış olan işletmeler Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin Geçici 1 inci maddesi uyarınca faaliyetlerini sürdürürler.

Emisyon izni almamış işletmeler

GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğine göre emisyon izni alma yükümlülüğü bulunan ancak bu yükümlülüğünü yerine getirmeyen ve 31/12/2007 tarihine kadar iş termin planı ile birlikte bu madde kapsamında yetkili mercie başvuru yapmış olan, hava kalitesi modelleme raporları ile birlikte ölçüm cihazlarının (istasyonlarının) alımı konusunda sipariş verildiğine dair bilgi ve belgeleri Valilik kanalı ile Bakanlığa sunan ve en geç 31/12/2008 tarihine kadar hava kalitesi ölçüm cihazlarının (istasyonlarının) alımına, montajına ve ölçümlere başlayan ve iş termin planları Bakanlıkça uygun görülen tesisler, tesis etki alanında Ek-2 de yer alan hava kalitesi sınır değerlerini sağlayarak faaliyet gösterecek şekilde her türlü önlemi almakla ve 31/12/2011 tarihine kadar iş termin planında yer alan işleri tamamlamak suretiyle emisyon izni almak için emisyon izin dosyası hazırlayarak yetkili mercie başvurmakla yükümlüdürler. (Ek cümle:RG-10/10/2011-28080) Bu kapsamdaki tesislerin işletmecileri, hava kalitesi ölçüm istasyonu sonuçlarının çevrimiçi izlenmesine imkân verecek donanımları kurmakla mükelleftir. 31/12/2008 tarihine kadar sürekli hava kalitesi ölçüm cihazlarının (istasyonlarının) montajını tamamlamamış ve/veya ölçüm işlemlerine başlamamış olan tesisler bu madde kapsamında değerlendirilemez.

(2) (Ek:RG-10/10/2011-28080)Özelleştirme sürecindeki termik santrallerden 31/12/2011 tarihine kadar birinci fıkra hükümlerinin gereklerine uygun hâle getirilmemiş olanların özelleştirme sürecine ilişkin planlamanın Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca Bakanlığa bildirilmesi ve özelleştirilmesi öncesinde, işletmelerin bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun sağlanması ve işletmecilerinin bu çerçevede alacakları tedbirlere ilişkin planlamalarını Bakanlığa sunmaları gerekir. Bu fıkra kapsamındaki tesislerin işletmecileri, özelleştirme sürecinin tamamlandığı tarihten itibaren üç ay içerisinde iş termin planlarını sunmak ve en geç iki yıl içerisinde çevre izni almak zorundadırlar. Özelleştirme sürecinin tamamlanıp tamamlanmadığına bakılmaksızın, bu tesisler için çevre iznini alma süresi 31/12/2017 tarihini geçemez.

(3)(3)Bu tesisler faaliyetlerini yukarıda belirtilen süreler içinde, tesis etki alanında Ek-2 de yer alan hava kalitesi sınır değerlerinin sağlanması ve hava kalitesinin ölçüm cihazları(istasyonları) ile sürekli izlenmesi ve ölçüm sonuçlarının kayıt altına alınması Valiliğe düzenli bildirimde bulunulması koşulu ile iş termin planlarına bağlı olarak sürdürebilir.

(4)(3)(Değişik:RG-10/10/2011-28080) Tesis etki alanında Ek-2’de yer alan hava kalitesi sınır değerleri sağlanamadığı takdirde 6, 15, 22, 23, 30, 31, 32 ve 36 ncı maddelerde yer alan hükümler uygulanır. Hava kalitesi ile ilgili kritik koşulların ortaya çıkması halinde 29 uncu madde ile ilgili hükümler geçerlidir.

(5)(3)Birinci fıkrada belirtilen sürelerde iştermin planı hazırlayarak yetkili mercie sunan ve hava kalitesi ölçümlerine başlayan tesisler iş termin planlarına uygun olarak faaliyet göstermelidir.

Emisyon izin belgesi geçerlilik süresi

GEÇİCİ MADDE 4 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

1/4/2010 tarihine kadar emisyon izin başvurusu yapılan dosyalar

GEÇİCİ MADDE 5 – (Ek:RG-30/3/2010-27537) (1)(Değişik:RG-13/4/2012-28263)

(1) 1/4/2010 tarihine kadar emisyon izni için başvuru dosyası hazırlayıp yetkili mercie başvurmuş olan işletmecilere ilişkin emisyon izni sürecinin, 1/4/2011 tarihine kadar sonuçlandırılamaması hâlinde, emisyon izni süreci hükümsüz kalır. Bu durumda çevre izni almak için, Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik çerçevesinde başvuruda bulunmak gerekir.

Yürürlük

MADDE 38 –(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 39 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.

____________

(1) Bu değişiklik 1/4/2010 tarihinde yürürlüğe girer.

(2) Bakınız- 14/4/2010 tarihli ve 27552 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan düzeltme.

(3)10/10/2011tarihli ve 28080 sayılı Yönetmelik değişikliği ile 3 üncü maddesinin birinci fıkrasından sonra gelmek üzere ikinci fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.

Yönetmeliğin eklerini görmek için tıklayınız

 Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
3/7/200927277
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
TarihiSayısı
1.30/3/201027537
2.10/10/201128080
3.13/4/201228263
4.16/6/201228325
5.10/11/201228463

Sayfa

EVSEL VE KENTSEL ARITMA ÇAMURLARININ TOPRAKTA KULLANILMASINA DAİR YÖNETMELİK

3 Ağustos 2010 SALI        Resmî Gazete     Sayı : 27661

YÖNETMELİK

Çevre ve Orman Bakanlığından:

EVSEL VE KENTSEL ARITMA ÇAMURLARININ TOPRAKTA KULLANILMASINA DAİR YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; arıtma çamurlarının toprakta kullanımında gerekli tedbirlerin alınması esaslarını sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, evsel ve kentsel atıksuların arıtılması sonucu ortaya çıkan arıtma çamurlarının toprağa, bitkiye, hayvana ve insana zarar vermeyecek şekilde, toprakta kontrollü kullanımına ilişkin teknik ve idari esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 11 inci maddesi ve 1/5/2003 tarihli ve 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2 nci ve 9 uncu maddesi gereğince hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,

b) Fırın kuru toprak: Kurutma fırınında105 ºC de sabit ağırlığa gelmiş toprak kütlesini,

c) Ham çamur:

1) Evsel ya da kentsel atıksuları işleyen arıtma tesislerinden, evsel ve kentsel atıksulara benzeyen bileşimdeki atık suları arıtan diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurlarını,

2) Fosseptik tanklarından ve diğer benzer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurlarını,

3) (1) ve (2) numaralı alt bentlerde sayılanlar dışındaki diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurlarını,

ç) Kanun: 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununu,

d) Kentsel atıksu: Evsel atıksu ya da evsel atıksuyun endüstriyel atıksu ve/veya yağmur suyu ile karışımını,

e) Kullanım: Stabilize arıtma çamurunun toprağın üzerine serilmesi veya toprağın üstüne ve içine herhangi bir biçimde uygulanmasını,

f) Kuru madde: Arıtma çamurunun organik madde kaybını önlemek amacıyla kurutma fırınında 70  °C de sabit ağırlığa gelinceye kadar kurutulması sonucunda geride kalan katı madde miktarını,

g) Orman: Tabii olarak yetişen ve emekle yetiştirilen ağaç ve ağaççık toplulukları yerleriyle birlikte orman sayılan alanları,

ğ) Stabilize arıtma çamuru: Biyolojik ayrışabilirliğinin ve kullanımından kaynaklanan sağlık tehlikelerini önemli ölçüde azaltmak üzere, biyolojik, kimyasal ya da ısıl işlemden, uzun süreli depolama ya da diğer uygun işlemlerden geçirilen evsel ve kentsel arıtma çamurlarını,

h) Tarım: Doğal kaynakları uygun girdilerle birlikte kullanarak yapılan her türlü üretim, yetiştirme, işleme ve pazarlama faaliyetlerini,

ı) Taşkın Alanları: Normal zamanlarda su altında bulunmayan, akarsu yatağı dışında bulunan, yağıştan meydana gelen aşırı akış neticesinde taşkınlara maruz kalmış ve tekrar maruz kalması muhtemel olan alanları,

i) Toprak: Minerallerin ve organik artıkların parçalanarak ayrışması sonucu oluşan, yeryüzünü ince bir tabaka halinde kaplayan, canlı doğal bir kaynağı,

j) Yanma Kaybı: Arıtma çamurunun organik madde kaybını önlemek amacıyla kurutma fırınında 70°C de sabit ağırlığa gelinceye kadar kurutulduktan sonra kül fırınında 775 °C de üç saat süre ile yakılması sonucu yanan veya kaybolan madde miktarını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Ham Çamur ve Stabilize Arıtma Çamurunun Kullanma Sınırlamaları ve Yasakları

Ham çamurun kullanma yasakları

MADDE 5 – (1) Ham çamurun toprakta kullanılması yasaktır.

Stabilize arıtma çamurunun kullanma sınırlamaları ve yasakları

MADDE 6 – (1) Stabilize arıtma çamurunun kullanılmasında aşağıda belirtilen sınırlama ve yasaklara uyulması zorunludur.

a) Stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanılabilmesi için EK I-B, EK I-C ve EK I-D de verilen değerlerin hiçbirinin aşılmaması şarttır.

b) Stabilize arıtma çamurunun uygulanacağı toprakta ağır metal içeriği EK I-A da verilen değerleri aşamaz. Topraktaki ağır metal konsantrasyonlarından birinin dahi EK I-A da verilen sınır değerleri aşması durumunda, stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanılması yasaktır.

c) Stabilize arıtma çamurunun meyve ağaçları hariç olmak üzere toprağa temas eden ve çiğ olarak yenilen meyve ve sebze ürünlerinin yetiştirilmesi amacıyla kullanılan topraklarda kullanılması yasaktır.

ç) Stabilize arıtma çamuru kullanım miktarı belirlenirken, yer üstü/yer altı sularının, toprağın kalitesinin bozulmaması ve bitkilerin besin maddesi gereksinimleri dikkate alınır.

d) Toprağın pH değeri 6 dan küçükse stabilize arıtma çamuru toprağa uygulanamaz.

e) Hayvan otlatma ya da hayvan yemlerinin hasadı yapılacak alanlarda stabilize arıtma çamurunun kullanılması durumunda özellikle coğrafi ve iklim durumları dikkate alınarak kullanımdan en az dört hafta sonra hayvan otlatılabilir ya da hayvan yemlerinin hasadı yapılabilir.

f) Stabilize arıtma çamurlarının, içme ve kullanma suyu temin edilen kıta içi yüzeysel su kaynaklarının havzalarında, içme ve kullanma suyu temin edilen yer altı sularının besleme havzalarında ve mutlak, kısa, orta mesafeli koruma alanlarında ve diğer yüzey sularına 300 metreden yakın olan alanlara uygulanması yasaktır.

g) Stabilize arıtma çamurlarının sulak alanlar, taşkın alanlarında ve taşkın tehlikesi olan alanlarda, don ve karla kaplı alanlarda, sature toprakta uygulanması yasaktır.

ğ) Yüzey akış tehlikesi olan alanlarda toprak muhafaza tedbirleri alınmadan stabilize arıtma çamurunun uygulanması yasaktır.

h) Stabilize arıtma çamurunun, toprakta on yıllık ortalama esas alınarak her yıl uygulanması halinde, toprağa verilebilecek maksimum ağır metal miktarı EK I-E de verilen değerleri aşamaz. Sınır değerlere erişmesi halinde toprakta kullanımın durdurulması zorunludur.

ı) Stabilize arıtma çamurunun doğal ormanlarda kullanımı yasaktır.

i) Organik madde içeriği %5’den fazla olan topraklarda stabilize arıtma çamuru uygulanmaz.

j) Organik madde içeriği %40’dan az olan stabilize arıtma çamurları toprağa uygulanmaz.

k) Kumlu tekstürlü topraklarda stabilize arıtma çamurları uygulanmaz.

l) Stabilize arıtma çamuru, taban suyu seviyesi yüzeyden 1 metreden daha sığ derinlikte olan yerlerde kullanılamaz.

m) 8/1/2006 tarihli ve 26047 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliğinde yer almayan endüstrilerin atıksularından elde edilen stabilize arıtma çamurları toprağa uygulanmaz.

n) Toprağa uygulanacak stabilize arıtma çamurunun pH değeri 6.0-8.5 arasında olmalıdır.

o) Kapasitesi bir milyon eşdeğer nüfusun üzerinde olan tesislerde oluşan arıtma çamurlarının en az %90 kuru madde değerine kadar kurutulması esastır. Ancak arıtma çamuru üreticileri %90 kuru madde değerine ulaşmadan kullanımının teknik ve ekonomik açıdan uygun olduğunu belgelemesi durumunda Bakanlıkça %90 kuru madde değerine ulaşması şartı aranmaz.

ö) Arıtma çamurunun eğimi %12 yi geçen alanlarda kullanılması yasaktır.

p) Stabilize arıtma çamuru, toprağa ekimden önce erken ilkbahar veya geç sonbaharda uygulanmalıdır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Stabilize Arıtma Çamurunun Toprakta Kullanılması, İnceleme ve Değerlendirme

Komisyonunun Oluşumu, Stabilize Arıtma Çamuru Üreticilerinin ve

Kullanıcılarının Yükümlülükleri

Stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanılması ile inceleme ve değerlendirme komisyonunun oluşumu

MADDE 7 – (1) Stabilize arıtma çamurlarının toprakta kullanılması izne tabidir. Stabilize arıtma çamuru üreticileri, kullanıma sunacakları stabilize arıtma çamuru için Stabilize Arıtma Çamuru Kullanım İzin Belgesi talebiyle aşağıda belirtilen bilgi ve belgelerle birlikte İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne başvuruda bulunurlar.

a) Stabilize arıtma çamurunun kullanılacağı bölgenin il, ilçe ve köy olarak yeri, parsel numarası ve kaç dekar olduğu,

b) Yıllık üretilen arıtma çamuru miktarı,

c) Kullanılacak stabilize arıtma çamurunun analiz belgesi (EK II-B),

ç) Uygulanacak toprağın analiz belgesi (EK II-A).

(2) Stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanımına yönelik yapılan başvurularda müracaat dosyası İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu tarafından incelenir. İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu; İl Çevre ve Orman Müdürlüğünün başkanlığında İl Tarım Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü taşra teşkilatı ve gerekli görülürse İl Çevre ve Orman Müdürlüğünce stabilize arıtma çamurunun kullanım alanına göre başka kurumlardan dahil edilecek üyelerden oluşur.

(3) İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu, bu Yönetmelikte yer alan kriterleri dikkate alarak incelemeyi yapar.

(4) İnceleme sonrası toprakta kullanımı uygun görülürse Stabilize Arıtma Çamuru Kullanım İzin Belgesi (EK-III) İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından üç yıllığına verilir.

Stabilize arıtma çamuru üreticilerinin ve kullanıcılarının yükümlülükleri

MADDE 8 – (1) Stabilize arıtma çamuru üreticileri, stabilize arıtma çamurunun kullanıma sunulmasından önce kullanıcılara aşağıdaki belgelerin bir örneğini vermekle yükümlüdür. Gerektiğinde kullanıcılar denetimler esnasında yetkililere belirtilen belgeleri ibraz etmekle yükümlüdürler.

a) Stabilize Arıtma Çamuru Kullanım İzin Belgesi (EK-III),

b) Stabilize Arıtma Çamuru Analiz Belgesi (EK II-B).

(2) Stabilize arıtma çamuru üreticileri, stabilize arıtma çamurlarıyla ilgili analizleri yapmak ve kayıtları tutmakla yükümlüdür.

a) Tutulacak kayıtlarda aşağıdaki bilgiler bulunur.

1) Arıtma çamurunun stabilize hale getirilmesi için uygulanan yöntem,

2) Stabilize arıtma çamurunun EK II-B de belirtilen parametre değerleri,

3) Üretilen stabilize arıtma çamuru miktarı ve toprakta kullanım miktarları,

4) Stabilize arıtma çamuru alıcılarının adları ve adresleri ile çamurun kullanılacağı alan (dekar),

5) Stabilize arıtma çamurunun kullanıldığı alanda yetiştirilen ürün çeşidi.

b) Bu kayıtlar yetkililere açık olup, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren her üç yılda bir toprakta stabilize arıtma çamurunun kullanımına ilişkin olarak; arıtma çamuru üreticileri ikinci fıkranın (a) bendindeki tüm bilgileri ve uygulamada karşılaşılan güçlükleri belirten raporu hazırlayarak İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne sunmakla yükümlüdürler.

c) Stabilize arıtma çamuru üreticileri, stabilize arıtma çamuru kullanılan toprağa ait, EK II-A’da belirtilen parametrelerin analizlerini on iki ayda bir İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne belgelendirmekle yükümlüdürler. Stabilize arıtma çamurunun birinci kullanım öncesinde, topraktaki tüm ağır metallerin konsantrasyonu, EK I-A da belirtilen sınır değerlerin % 50 sinden daha az ise, stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanımında topraktaki ağır metal analizlerinin izin verilen süre içerisinde ikinci ve üçüncü yıl tespiti yapılmaz.

ç) Stabilize Arıtma Çamuru Kullanım İzin Belgesi alan arıtma çamuru üreticileri, EK II-B de yer alan stabilize arıtma çamuru analiz belgesinde verilen parametrelerin analizlerini;

1) Günlük kuru çamur miktarı elli (50) tona kadar olanlar oniki ayda bir,

2) Günlük kuru çamur miktarı elli (50) tonun üzerinde olanlar altı ayda bir,

3) Arıtma kapasitesi günlük beşbin (5000) eşdeğer nüfus ya da kirlilik yükü üçyüz (300) kg biyokimyasal oksijen ihtiyacı (BOI5) altında olan ve temelde evsel atık suların arıtıldığı arıtma tesisi işletmecileri onsekiz ayda bir,

yaptırarak İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdürler.

d) Stabilize arıtma çamuru üreticileri tuttukları kayıt ve belgeleri en az 10 yıl saklamakla yükümlüdürler.

(3) Stabilize arıtma çamuru üreticileri, stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanılmasına ilişkin kullanım talimatı hazırlayarak kullanıcıya vermekle yükümlüdürler.

(4) Kullanıcı, stabilize arıtma çamuru uyguladığı her bir tarlasından elde ettiği ürün verimini, gelecekteki çamur uygulamalarına temel olmak üzere kaydını tutmakla yükümlüdür.

(5) Bu Yönetmelikte geçen toprak ve stabilize arıtma çamurunun EK II-A, EK II-B de verilen parametrelerin analizlerinin Bakanlıktan yetki almış laboratuvarlarda EK-IV de belirtilen esaslar çerçevesinde yapılması zorunludur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Denetim, Yaptırım, Raporlama ve Son Hükümler

Denetim

MADDE 9 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine uyulup uyulmadığının denetimi 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 21/11/2008 tarihli ve 27061 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevre Denetimi Yönetmeliği uyarınca gerçekleştirilir.

Yaptırımlar

MADDE 10 – (1) Bu Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında Çevre Kanununda öngörülen idari yaptırımlar uygulanır.

Raporlama

MADDE 11 – (1) İl Çevre ve Orman Müdürlükleri;

a) Stabilize arıtma çamurlarının toprakta kullanımıyla ilgili verilen kullanım izin belgesinin bir nüshasını izin verildikten 10 iş günü içerisinde,

b) Stabilize arıtma çamuru üreticilerinin 8 inci maddedeki tüm bilgileri ve uygulamada karşılaşılan güçlükleri belirten raporu her üç yılda bir,

Bakanlığa bildirir.

Stabilize arıtma çamuru kullanımı izin belgesi yükümlülüğü

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 31/5/2005 tarih ve 25831 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nin 10 uncu maddesi gereğince verilen “Stabilize Arıtma Çamuru Kullanımı İzin Belgesi” izin süresi bitimine kadar geçerli olup, tekrar Stabilize Arıtma Çamuru Kullanımı İzin Belgesi almak isteyen özel ve resmi kuruluşlar bu Yönetmeliğe göre başvuruda bulunmak zorundadırlar.

Yürürlük

MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.

EK I-A

TOPRAKTAKİ AĞIR METAL SINIR DEĞERLERİ

 Ağır Metal (Toplam)6≤pH<7mg. kg-1 Fırın Kuru ToprakpH≥7mg. kg-1 Fırın Kuru Toprak
Kurşun70100
Kadmiyum11,5
Krom 60100
Bakır50100
Nikel5070
Çinko150200
Civa0,51

EK I-B

TOPRAKTA KULLANILABİLECEK STABİLİZE ARITMA ÇAMURUNDA MÜSAADE EDİLECEK MAKSİMUM AĞIR METAL MUHTEVALARI

Ağır Metal (Toplam)Sınır Değerler (mg kg-1  kuru madde)
Kurşun 750
Kadmiyum 10
Krom 1000
Bakır 1000
Nikel 300
Çinko 2500
Civa 10

EK I-C

TOPRAKTA KULLANILACAK STABİLİZE ARITMA ÇAMURUNDAKİ ORGANİK BİLEŞİKLERİN KONSANTRASYONLARININ VE DİOKSİNLERİN SINIR DEĞERLERİ

Organik BileşiklerSınır değerler(mg kg-1 kuru madde)
AOX (Adsorblanabilen organik halojenler)500
LAS (Lineer alkilbenzin sülfonat)2 600
DEHP (Diftalat(2-ethylhexyl))100
NPE (Nonil fenol ile 1 ve 2 etoksi grubu olan nonil fenol etoksilatların toplamını içerir)50
PAH (Polisiklik aromatik hidrokarbon veya poliaromatik hidrokarbonların toplamı )6
PCB (28, 52, 101, 118, 138, 153, 180 sayılı poliklorlu bifenil bileşiklerinin toplamı)0.8
Dioksinlerng Toksik Eşdeğer.kg-1 kuru madde
PCDD/F Poliklorlu dibenzodioksin/dibenzofuranlar100

EK I-D

MİKROBİYOLOJİK ANALİZ

Arıtma çamuruna uygulanan stabilizasyon yöntemi sonucunda E. Coli’nin en az 2 Log10 (% 99) indirgenmesi sağlanmalıdır

EK I-E

TOPRAKTA ON YILLIK ORTALAMA ESAS ALINARAK BİR YILDA VERİLMESİNE MÜSAADE EDİLECEK AĞIR METAL YÜKÜ SINIR DEĞERLERİ

Ağır Metal (Toplam)Sınır Yük Değeri (g da-1yıl-1, kuru madde)
Kurşun225
Kadmiyum3
Krom300
Bakır300
Nikel90
Çinko750
Civa3

EK II-A

TOPRAK ANALİZ BELGESİ

 Toprak Örneğinin Alındığıİl 
İlçe 
Köy 
Faaliyet Sahibi (Adı Soyadı) 
Faaliyet Türü 
Toprak Örneğinin Alındığı Derinlik 
Numunenin Alındığı Tarih 
Numune Alan Kişinin Adı 
Yetiştirilecek ürün çeşidi 
Parsel No 
Stabilize Arıtma Çamurunun Kullanılacağı Alan(Dekar) 
Alanın Koordinatları 
ParametreSonuçlarAnaliz Metodu
Kurşun (mg kg-1 Fırın Kuru Toprak)     
Kadmiyum                ²  
Krom                           ²  
Bakır                            ²  
Nikel                            ²  
Civa                             ²  
Çinko                           ²  
Azot                             ²  
Fosfor                          ²  
pH  
Organik Madde (%)  
Elektriksel İletkenlik (dS m-1)  
Toprak Bünyesi  

Numune Analiz Tarihi: …/…/….

EK II-B

STABİLİZE ARITMA ÇAMURU ANALİZ BELGESİ

ParametreArıtma Çamuru AnaliziAnaliz Metotları
Kurşun    (mg kg-1 Fırın Kuru madde)  
Kadmiyum          ²         
Krom     ²         
Bakır     ²         
Nikel     ²         
Civa      ²         
Çinko    ²         
Azot      ²         
Fosfor   ²         
AOX                             ²  
LAS                              ²  
DEHP                           ²  
NPE                              ²  
PAH                              ²  
PCB                              ²  
PCDD/F       (ngTE/kg kuru madde)  
pH  
C/N  
Kuru Madde (%)  
Yanma Kaybı  
Organik Madde (%)  
Elektriksel İletkenlik (dS m-1)  
Nem (%)  
E.coli EMS/g  
Arıtma çamurunun stabilizasyonu için uygulanan yöntem 

Numune Analiz Tarihi: …/…/….

EK-III

STABİLİZE ARITMA ÇAMURU KULLANIM İZİN BELGESİ

İzin BelgesininTarihi:…/…/…..              Sayısı:………..
ArıtmaÇamuruÜreticisininAdı Soyadı 
Ticari Ûnvanı 
Adresi 
ArıtmaTesisininAdı   
Adresi  
KullanılacakArazininAdresi 
Parsel No 
Alanı (da) 
Alanın Koordinatları 
Yetiştirilecek ürün çeşidi 
Kullanılmasına İzin Verilen Maksimum Stabilize Arıtma Çamurunun Kuru Madde Miktarı (ton da-1.yıl) 
İzin Verilen Alanda Stabilize Arıtma Çamuru Kullanımının Tekrarlanma Süresi (yıl) 

Açıklama:

Bu izin belgesi yukarıda adı ve soyadı/ûnvanı yazılı müracaat sahibine …/…/……tarih ve …………. sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Evsel ve Kentsel Arıtma Çamurlarının Toprakta Kullanılmasına İlişkin Yönetmeliğin 7 nci maddesine istinaden 3 (üç) yıllığına verilmiştir.

İl Çevre ve Orman Müdürü

İmza-Mühür-Tarih

EK-IV

ÖRNEK ALMA VE ANALİZ METODLARI

Toprak Örneği Alma: Analiz için alınan temsili toprak örnekleri normalde, aynı amaçla tarım yapılan 50 dekarı aşmayan bir arazi üzerinden alınan 25 örneğin karıştırılmasıyla meydana getirilecektir. Ancak büyük ölçekli aynı amaçla tarım yapılan alanlardan Valiliğin onayı ile 200 dekarı aşmayan bir arazi üzerinden 25 örneğin karıştırılmasıyla temsili toprak örneği alınabilir.

Örneklerin toprak derinliği 25 cm’nin altında olması hali hariç, 25 cm derinlikten alınması gereklidir. Toprak derinliğinin bu değerin altında olması halinde örneğin alındığı derinlik 10 cm’nin altına düşmemelidir.

Stabilize Arıtma Çamuru Örneği Alma: Stabilize arıtma çamuru örneği stabilizasyon işleminden sonra, kullanıcıya gönderilmesinden önce ve çamur üretimini temsil edecek şekilde en az 25 farklı numunenin karıştırılmasıyla oluşturulur. 

Analiz Metodları: Ağır metal analizi kuvvetli asit parçalanmasını takiben gerçekleştirilmelidir. Referans analiz metodu asgari atomik absorpsiyon spektrometri olmalı ve her bir metal için tespit sınırı uygun sınır değerin % 10’undan yüksek olmamalıdır.

SANAYİ, TİCARET, TARIM VE ORMAN İŞLERİNDEN SAYILAN İŞLERE İLİŞKİN YÖNETMELİK

3 Eylül 2008 ÇARŞAMBA   Resmî Gazete     Sayı : 26986

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

SANAYİ, TİCARET, TARIM VE ORMAN İŞLERİNDEN SAYILAN İŞLERE İLİŞKİN YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Dayanak

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun uygulanması bakımından, hangi işlerin sanayi, ticaret, tarım ve orman işlerinden sayılacağını belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 4857 sayılı İş Kanununun uygulanması bakımından, sanayi, ticaret, tarım ve orman işlerinden sayılan işleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 4857 sayılı İş Kanununun 111 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

İKİNCİ BÖLÜM

İşlerin Kapsamı ve Belirleme Yetkisi

Sanayi, ticaret, tarım ve orman işleri

MADDE 4 – (1) 4857 sayılı İş Kanununun uygulanması bakımından sanayi, ticaret, tarım ve orman işleri kapsamında bulunan işler EK-I’de yer alan listede belirtilmiştir.

Kapsam belirleme yetkisi

MADDE 5 – (1) EK-I’de yer alan liste dışında kalan bir işin sanayi, ticaret, tarım ve orman işlerinin hangisi kapsamında sayılacağı hususunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilidir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelikler

MADDE 6 – (1) 28/2/2004 tarihli ve 25387 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sanayi, Ticaret, Tarım ve Orman İşlerinden Sayılan İşlere İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 7 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 8 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

EK-I

4857 SAYILI İŞ KANUNUNUN UYGULANMASI BAKIMINDAN

SANAYİ, TİCARET, TARIM VE ORMAN İŞLERİ LİSTESİ

A) Sanayiden Sayılan İşler

1 – Hammadde, yarı mamul ve mamul ürünlerin işlenmesi, temizlenmesi, şeklinin değiştirilmesi, süslenmesi, satış için hazırlanması işleri,

2 – Yardımcı ve tamamlayıcı işler dahil her türlü madenleri ve endüstriyel hammaddeleri arama ve topraktan çıkarma işleri,

3 – Madencilikten bağımsız maden ve cüruf ayıklama ve temizleme işleri,

4 – Mermer gibi kesilip parlatılabilen taş ocaklarında yapılan işler,

5 – Taş çıkarma, kırma, kesme işleri dahil taş, kil, kum ve kireç ocaklarında yapılan işler,

6 – Kaya tuzu üretimi ile deniz ve göllerden tuz üretimi işleri,

7 – Petrol ve doğalgaz arama işleri,

8 – Petrol ve doğalgaz kuyularının açılması işleri,

9 – Petrol ve doğalgaz kuyularının ve tabakalarının veya bitümlü kumların işletilmesi işleri,

10 – Petrol ve doğalgazın boru hatları ve karayolu ile taşınması işleri,

11 – Petrol ürünlerinin sıvılaştırılmış petrol gazı (SPG) dahil depolanması, taşınması, dolum ve dağıtımı (akaryakıt ve SPG istasyonları dahil) işleri,

12 – Her türlü canlı hayvanın kesilmesi, et ve et ürünlerinin üretilmesi işleri,

13 – Süt ve süt ürünlerinin üretilmesi işleri,

14 – Meyve ve sebze işlenmesi, konserveciliği, kurutmacılığı, sirke, turşu, salça, reçel, marmelat, meyve ve sebze suları imali işleri,

15 – Konserve, füme, salamura, marina gibi balık ve diğer su ürünlerinin temizlenmesi, paketlenmesi, dondurulması ve işlenmesi işleri,

16 – Gıda maddelerinin temizlenmesi, ayıklanması ve öğütülmesi işleri,

17 – Yem sanayi işleri,

18 – Fırıncılık, pastacılık, bisküvi ve diğer hamur işleri,

19 – Makarna, şehriye ve benzeri yiyecek maddeleri imali işleri,

20 – Yemek fabrikalarındaki üretim işleri,

21 – Şeker sanayi işleri,

22 – Kakao ve çikolata imali işleri,

23 – Nişasta, dekstrin ve glikoz imali işleri,

24 – Şekerlemeler ve diğer şekerli maddeler ile sakız imali işleri,

25 – Çay sanayi işleri,

26 – Çeşitli kuru yemişlerin hazırlanması işleri,

27 – Buz fabrikalarındaki işler,

28 – Soğuk hava tesislerindeki işler,

29 – Bitkisel yağların tasfiyesi ve çeşitli işlemlere tabi tutulması işleri,

30 – Başka yerde tasnif edilmemiş gıda maddelerinin imali ve çeşitli işlemlere tabi tutulması işleri,

31 – Alkollü içkiler imali işleri,

32 – Su, maden suyu ve soda dahil alkolsüz içki imali işleri,

33 – Tütün ve tütün ürünleri sanayinde yapılan işler,

34 – Çırçır fabrikaları işleri,

35 – Her çeşit iplik imali, dokuma sanayi, iplik büküm ve sarım işleri,

36 – Apre, boya, yazma ve basmacılık işleri,

37 – Halı ve kilim sanayi işleri,

38 – Örme sanayi işleri,

39 – İp, halat, sicim ve benzerleri sanayi işleri,

40 – Her çeşit ayakkabı imalatı işleri,

41 – Giyecek ve tuhafiye eşyası imalatı işleri,

42 – Mensucattan hazır eşya imalatı işleri,

43 – Ağacın mekanik işlenmesi işleri,

44 – Ağaç, saz ve mantardan eşya imalatı işleri,

45 – Her çeşit malzeme ile yapılan mobilya sanayi işleri,

46 – Döşemecilik işleri,

47 – Kâğıt hamuru, kâğıt ve mukavva imalatı işleri,

48 – Kâğıt hamurundan kâğıt ve mukavvadan eşya imali işleri,

49 – Basımevlerinde yapılan işler,

50 – Matbaacılık, yayıncılık ve bunlarla ilgili sanayi işleri,

51 – Ciltçilik, klişecilik ve diğer baskı işleri,

52 – Deri işleme sanayi işleri,

53 – Kürk işleme ve boyama sanayi işleri,

54 – Kauçuk sanayi işleri,

55 – Sanayide kullanılan esas kimya maddeleri ve suni gübreler imali işleri,

56 – Tenvir fişekleri, çocuk tabanca mantarı imalatı işleri,

57 – Mühimmat ve patlayıcı maddeler imalatı ve depolama işleri,

58 – Tuzlar, asitler, bazlar ve alkoller gibi kimyasal maddelerin imali işleri,

59 – Suni ipek ve diğer sentetik elyaf ile plastik maddelerin imali işleri,

60 – Sınai bitkisel ve hayvansal yağların üretimi işleri,

61 – Boya, vernik, cila, çözücü ve yapıştırıcı imali işleri,

62 – Başka yerde tasnif edilmemiş kimyasal maddelerin imalatı işleri,

63 – Petrol ve kömürden elde edilen muhtelif ürünlerin imali işleri,

64 – Pişmiş topraktan inşaat malzemesi imalatı işleri,

65 – Cam sanayi işleri,

66 – Porselen, fayans ve seramik sanayi işleri,

67 – Çimento ve hazır beton sanayi işleri,

68 – Çimento ve betondan eşya ve inşaat malzemesi imalatı işleri,

69 – Alçı taşı ocaklarından ayrı olarak işletilen alçı tozu ve alçıdan eşya imali işleri,

70 – Taş ocaklarından ayrı olarak işletilen kireç ocakları ve kireç imali işleri,

71 – Taş ve grafitten eşya imali işleri,

72 – Asbest üretimi ve asbestli malzeme imali işleri,

73 – Zımpara taşı ve kâğıdı imali işleri,

74 – Demir, çelik ve diğer metallerin imalat sanayi işleri,

75 – Metal dışı maddelerin imalatı işleri,

76 – Metalden mamul eşya sanayi işleri,

77 – Metaller dışındaki maddelerden diğer imalat işleri,

78 – Makine imalatı ve tamiratı işleri,

79 – Deniz nakil vasıtalarının inşası, tamiratı, sökümü ve batıkların çıkarılması işleri,

80 – Demiryolu nakil vasıtaları ve malzemesi imali ve tamiratı işleri,

81 – Motorlu araçlar imalatı ve tamiratı işleri,

82 – Motosiklet ve bisiklet imalatı işleri,

83 – Hava taşıtları imal ve tamiratı işleri ile havaalanlarındaki bakım, onarım, ikmal ve benzeri teknik destek hizmetleri,

84 – Taşımacılıkta kullanılan diğer araç ve malzemelerin imalatı işleri,

85 – Mesleki, fenni ve hassas aletlerin imali ve tamiratı işleri,

86 – Fotoğraf makineleri, optik alet ve malzemesi imalatı işleri,

87 – Saat imalatı işleri,

88 – Mücevherat ve kuyumculuk imalat işleri,

89 – Müzik aletleri imalatı işleri,

90 – Başka yerde tasnif edilmemiş imalata yönelik diğer işler,

91 – Yer üstü ve yer altında, su üstü ve su altında yapılan bina, set, baraj, yol, demiryolu, havai hat, tünel, metro, köprü, çelik yapı ve montajı, iskele, liman, dalgakıran, kanalizasyon, lağım, kuyu, kanal, duvar ve benzeri inşaat, onarım, düzeltme, değiştirme, söküm ve yıkım işleri ve bunlara yardımcı her türlü endüstriyel yapım işleri, her türlü prefabrik yapı elemanlarının üretimi ve işleri, sondaj, toprak kazı, yarma ve doldurma işleri, elektrik, sıhhi tesisat ve kalorifer-gaz tesisatı kurma işleri, dülgerlik, marangozluk, sıva, badana ve boya işleri, bu işlerde kullanılan sabit ve hareketli makine ve tesislerin kullanılması gibi işler,

92 – Bataklık kurutma, göl ve akarsu ıslah işleri,

93 – Telefon, telgraf, telsiz, radyo ve televizyon kurma işleri,

94 – Tarım ve orman işyeri ve işletmelerindeki yapı işleri,

95 – Elektrik ve her çeşit muharrik kuvvetleri elde etme, değiştirme, taşıma, kurma ve dağıtma işleri,

96 – Havagazı üretimi, havagazı ve doğalgazın dağıtım işleri,

97 – Isıtma ve enerji maksadıyla buhar üretim ve dağıtım işleri,

98 – Suların toplanma, tasfiye, tevzii, arıtım ve su şebekelerinin işletilmesi ve aynı işletme tarafından yapılan bakım ve tamir işleri,

99 – Çöp ve kanalizasyon hizmetleri işleri,

100 – Hammadde, yarı ve tam mamul ürünlerin istasyon, antrepo, iskele, liman, havaalanı, hipermarketler, serbest bölgeler ve özel gümrükleme sahaları ve benzeri yerlerde her türlü yükleme, boşaltma ve depolanması işleri,

101 – Bitki koruma ürünü veya teknik madde üretim tesislerinde yapılan işler,

102 – Radyoaktif maddelerle yapılan işler ile elektromanyetik ortamda yapılan işler.

B) Ticaretten Sayılan İşler

1 – Ham, yarı ve tam yapılmış her tür bitkisel, hayvansal veya endüstriyel ürün ve malları alım ve satım işleri,

2 – Mühendislik, müşavirlik gibi bilgi ve teknolojisi alımı ve satımı işleri,

3 – Hukuki hizmetler,

4 – Fotoğrafçılık işleri,

5 – Kuaför, berber ve güzellik salonlarında yapılan işler,

6 – Depoculuk, ambarcılık, antrepoculuk ve benzeri işler,

7 – Su ürünleri alımı ve satımı işleri,

8 – Lokanta, kafeterya, aşevleri ve diğer yeme-içme mekanlarında yapılan işler,

9 – Otel, pansiyon, kamp, yurt ve misafirhane gibi konaklama tesislerinde yapılan işler,

10 – Haberleşme hizmetleri,

11 – Bankacılık ve finans sektörü ile ilgili işler,

12 – Sigortacılık işleri,

13 – Komisyonculuk işleri,

14 – Emlakçılık işleri,

15 – Makine ve ekipmanların kiralanması ve finansal kiralama işleri,

16 – Başka yerde sınıflandırılmamış sosyal hizmetler,

17 – Sağlık hizmetleri,

18 – Eğitim hizmetleri,

19 – Bilimsel araştırma merkezleri ve laboratuvarlarda yapılan işler,

20 – Mesleki teşekküllerde yapılan işler,

21 – Kültür ve eğlence hizmetleri,

22 – Botanik ve hayvanat bahçeleri ve başka yerde sınıflandırılmamış kültürel faaliyet hizmetleri,

23 – Müzecilik işleri,

24 – Kütüphanecilik hizmetleri,

25 – Bina temizliği, halı yıkama, oto yıkama, kuru temizleme, çamaşırhaneler gibi temizlik işleri,

26 – Teleferik işletmeciliği,

27 – Taksi işletmeleri ve bununla ilgili hizmetler,

28 – Terminaller, park yerleri ve garajlar gibi karayolu nakliyatını kolaylaştıran hizmetler,

29 – Havaalanlarındaki yer hizmetleri,

30 – Demiryolu nakliyatı işleri,

31 – Karada, göl ve akarsularda insan veya eşya ve hayvan taşıma işleri,

32 – Başka yerde tasnif edilmemiş tamir işleri,

33 – Zirai mücadele ilaç bayiliği işleri.

C) Tarım ve Orman İşleri

1 – Her çeşit meyveli ve meyvesiz bitkiler; çay, pamuk, tütün, elyaflı bitkiler; turunçgiller; pirinç, baklagiller; ağaç, ağaççık, omca, tohum, fide, fidan; sebze ve tarla ürünleri; yem ve süs bitkilerinin yetiştirilmesi, üretimi, ıslahı, araştırılması, bunlarla ilgili her türlü toprak işleri, ekim, dikim, aşı, budama, sulama, gübreleme, hasat, harman, devşirme, temizleme, hazırlama ve ayırma işleri, hastalık ve zararlılarla mücadele, sulama birliklerince ortaklaşa ödeme usulü ile tarımsal sulama sistemlerinin işletilmesi, toprak ıslahı, çayır, mera, toprak ve su korunması gibi işler,

2 – Her türlü iş ve gelir hayvanlarının yetiştirilmesi, üretimi, ıslahı ve bunlarla ilgili bakım, güdüm, terbiye, kırkım, sağım ve ürünlerinin elde edilmesi, toplanması, saklanması ile bu hayvanların hastalık ve asalaklarıyla mücadele işleri,

3 – Ormanların korunması, planlanması (amenajman), yetiştirilmesi, işletilmesi, sınırlandırılması çalışmaları, yangınla mücadele çalışmaları, bunlara ait alt yapı çalışmaları ile etüt proje, ağaçlandırma, erozyon kontrolü, rehabilitasyon, orman içi mera ıslahı, aşılama, tohum ve ağaç ıslahı, tohum toplama, fidan üretimi, tohumlukların tesisi, ormancılık araştırma çalışmaları ile av yaban hayatı çalışmaları, milli park, orman içi dinlenme yerleri ve kent ormanlarının kurulması, bakımı, geliştirilmesi ve korunması işleri,          

4 – 20/4/1967 tarihli ve 854 sayılı Deniz İş Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kara ve su ürünleri avcılığı, yetiştiriciliği ve üreticiliği ile bu yoldan elde edilen ürünlerin saklanması ve taşınması işleri.

PATATES KİST NEMATODLARI İLE MÜCADELE HAKKINDA YÖNETMELİK

3 Ekim 2011 PAZARTESİ   Resmî Gazete     Sayı : 28073

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

PATATES KİST NEMATODLARI İLE MÜCADELE HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; patates kist nematodlarının varlığının ve yayılışının tespiti, yayılmasının önlenmesi, mücadelesinin yapılması ve eradike edilmesi amacıyla alınacak asgari önlemlere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik;

a) 11/6/2010  tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 15 inci maddesine dayanılarak,

b) Avrupa Birliğinin 11/6/2007 tarihli Patates Kist Nematodlarının Kontrolüne ilişkin 2007/33/EC sayılı Direktifine paralel olarak,

hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

b) Dayanıklı patates çeşidi: Yetiştirildiğinde patates kist nematodlarının üremesini önemli oranda engelleyen çeşidi,

c) Komisyon: Araştırma enstitülerinde görev yapan, konusunda uzmanı araştırmacılardan oluşan, çalışma usul ve esasları Bakanlık tarafından belirlenen Bitki Sağlığı Daimi Komisyonu,

ç) Korunmuş bölgeler: 12/1/2011 tarih ve 27813 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelik” kapsamında yer alan, bir veya birden fazla bölgede yerleşik olan, bir veya birden fazla zararlı organizmanın o bölge için endemik olmadığı, çevre koşulları söz konusu zararlı organizmanın yerleşmesine uygun olmasına rağmen o bölgede yerleşmemesi için korunan veya bu bölgelerde bulunmalarına rağmen eradikasyona tabi tutulan ve bu koşulların sağlandığı Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre uygun sürvey sonuçları ile kanıtlanarak tanınan, düzenli ve sistematik olarak izlenen, söz konusu organizmanın o bölgede ortaya çıkması durumunda bildirimi zorunlu olan ve özel önlem alınan bölgeleri,

d) Müdürlük: Bakanlık il ve ilçe müdürlüklerini,

e) Patates kist nematodları: Köklerde çatallanma, şişkinlik, kütleşme, enfeksiyonun başlangıcında bitkilerin toprak üstü aksamında ocaklar halinde zayıflama, gelişme geriliği, solgunluğa neden olan globodera rostochiensis (wollenweber) ve globodera pallida (stone) etmenlerini,

f) Resmi analiz: Tarladaki patates kist nematodlarının varlığını saptama amacını taşıyan belli bir yöntem kapsamındaki işlemleri,

g) Sorumlu resmi kurumlar: Müdürlükler ile Bakanlığa bağlı araştırma enstitüleri ve Bakanlığın görevlendireceği kurumları,

ğ) Sürvey: Patates kist nematodlarının dağılımını saptamak için belirli bir dönem boyunca yürütülen belli bir yöntem kapsamındaki işlemleri,

h) Zararlı organizma: Bitki veya bitkisel ürünlere zarar veren bitki, hayvan veya patojenik ajanların tür, strain veya biyotiplerini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Müdürlüklerin Görevleri, Sorumlu Resmi Kurumların Yetki ve Sorumlulukları, Analiz, Tüketim Amaçlı Üretim ve Kayıt Altına Alma

Müdürlüklerin görevleri

MADDE 4 – (1) Müdürlükler, bulaşıklık tespit edilen tarlalarda patates kist nematodları riski açısından bir tarladaki bitki sağlığı koşullarının homojen olduğunu teminen tarlayı oluşturan unsurları tanımlar. Bu yapılırken, güvenilir bilimsel ve istatistikî ilkeleri, patates kist nematodunun biyolojisini, tarlanın ekimini ve konukçu bitkilerin belirli üretim sistemlerini dikkate alır. Tarlanın detaylı tanımını oluşturan kriterleri Bakanlığa bildirir.

Sorumlu resmi kurumların yetki ve sorumlulukları

MADDE 5 – (1) Sorumlu resmi kurumlar, dikim amaçlı bitkilerin üretimine yönelik Ek-1’de listelenen bitkiler veya tohumluk patates üretimine yönelik patates tohumlarının dikileceği veya depolanacağı tarlalarda, patates kist nematodlarının varlığı yönünden resmi analizleri yapar.

(2) Birinci fıkrada belirtilen dikim amaçlı bitki ve tohumluk patateslerin dikileceği tarlalarda resmi analizler, bir önceki ürünün hasadı ile dikim arasındaki sürede tamamlanır. Patates yetiştirilmek istenen tarlada önceden yapılan resmi analiz süresince patates kist nematodlarına rastlanmadığı, Ek-1’in 1 inci maddesinde yer alan patates ve diğer konukçu bitkilerin bulunmadığı ve resmi analizler sonrasında da yetiştirilmediği bu resmi analizin sonuçlarını gösteren belge ile kanıtlanırsa sonraki resmi analizler daha erken yapılabilir.

(3) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihinden önce birinci fıkrada belirtilenlerin dışında yapılmış olan resmi analizlerin sonuçları, ikinci fıkrada belirtilen kanıt olarak değerlendirilebilir.

(4) Sorumlu resmi kurum tarafından patates kist nematodlarının yayılma riskinin olmadığı kanıtlandığı takdirde, birinci fıkrada belirtilen resmi analizler aşağıdaki hallerde yapılmayabilir:

a) Resmi olarak tanımlanan bir üretim alanında yetiştirilerek aynı yerde dikim amaçlı  bitki üretiminde kullanılan Ek-1’de listelenen bitkilerin dikiminde,

b) Resmi olarak tanımlanan bir üretim alanında yetiştirilerek aynı yerde tohumluk amaçlı kullanılacak tohumluk patateslerin dikiminde,

c) Hasat edilen bitkilerin Ek-3’ün Bölüm III (1)’inde bahsedilen resmi önlemlere tabi tutulması durumunda dikim amaçlı bitki üretiminde kullanılan Ek-1’in 2 nci maddesinde listelenen bitkilerin dikiminde.

(5) Sorumlu resmi kurumlar birinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen denetimlerden elde edilen sonuçları resmi kayıt altına alarak Bakanlığa bildirir.

Analiz

MADDE 6 – (1) Ek-1’in 1 inci maddesinde listelenen bitkilerin veya tohumluk patateslerin bulunduğu, dikilecek depolanacak veya dikim amaçlı bitki üretimi yapılacak tarlalar için, 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen patates kist nematodlarının resmi analizi Ek-2’de belirtilen analiz ve örneklemeye göre yapılır.

(2) Ek-1’in 2 nci maddesinde listelenen bitkilerin bulunduğu, dikilecek, depolanacak veya dikim amaçlı bitki üretimi yapılacak tarlalar için, 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen patates kist nematodlarının resmi analizi Ek-2’de belirtilen analiz ve örneklemeye göre yapılır veya Ek-3’ün Bölüm I’inde belirtildiği gibi doğrulama belgesini içerir.

Tüketim amaçlı üretim

MADDE 7 – (1) Sorumlu resmi kurumlar tarafından patates kist nematodlarının dağılımını saptamak amacıyla tohumluk patates üretilen tarlaların dışındaki tüketim amaçlı patates üretimi yapılan tarlalarda da resmi sürveyler yapılır.

(2) Patates kist nematodlarının resmi sürveylerdeki örnekleme ve analizler Ek-3’ün Bölüm II’si dikkate alınarak, Ek-2’nin 2 nci maddesinde belirtildiği gibi yapılır.

(3) Resmi sürveylerin sonuçları Ek-3’ün Bölüm II’si uyarınca yazılı olarak Bakanlığa bildirilir.

Kayıt altına alma

MADDE 8 – (1) 5 inci maddenin birinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen tüm resmi analizlerin sonuçlarında, patates kist nematodlarının bulunmadığının bildirilmesi durumunda Bakanlığın sorumlu resmi kurumları bu bilgiyi kayıt altına alır.

(2) 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen resmi analiz ile bir tarlanın patates kist nematodlarıyla bulaşık olduğu tespit edildiğinde, Bakanlığın sorumlu resmi kurumları bu bilgiyi kayıt altına alır.

(3) 7 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen resmi sürvey boyunca bir tarlanın patates kist nematodlarıyla bulaşık olduğu tespit edildiğinde, Bakanlığın sorumlu resmi kurumları bu bilgiyi kayıt altına alır.

(4) İkinci veya üçüncü fıkralarda belirtilen patates kist nematodlarıyla bulaşık olduğu resmen kayıt altına alınan tarladan gelen ve Ek-1’de listelenen patatesler veya bitkiler ile patates kist nematodlarıyla bulaşık olan toprakla temas eden patatesler ve bitkiler resmen bulaşık olarak nitelendirilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Mücadele Önlemleri, Bulaşık Alanda Yapılacak İşlemler, Bildirimler, Yasağın Kalkması ve Korunmuş Bölgelere Giriş

Mücadele önlemleri

MADDE 9 – (1) Sorumlu resmi kurumlar, 8 inci maddenin ikinci veya üçüncü fıkralarında tanımlandığı gibi bulaşık olduğu resmen kayıt altına alınmış bir tarlada;

a) Tohumluk amaçlı patates üretilmesine,

b) Ek-1’de listelenen konukçu bitkilerin çoğaltım amaçlı olarak dikilmesine veya depolanmasına,

izin vermez. Ancak, Ek-3’ün Bölüm III (1)’inde belirtilen, “Patates kist nematodlarının yayılma riskinin olmadığı” gibi resmi olarak onaylanmış önlemlere tabi olduğu durumlarda, Ek-1’in 2 nci maddesinde listelenen bitkiler bu tarlalarda yetiştirilebilir.

(2) Sorumlu resmi kurumlar, 8 inci maddenin ikinci veya üçüncü fıkralarında belirtildiği gibi bulaşıklığı resmen kayıt altına alınmış tohumluk patates üretimi dışında kalan patates dikilecek tarlalarda, patates kist nematodlarının en azından baskılanmasını amaçlayan resmi kontrol programı oluşturur. Bu program, patates kist nematodlarının konukçu bitkileri için özel üretim ve pazarlama sistemini, patates kist nematodlarının mevcut popülasyon karakteristiklerini, Ek-4’ün Bölüm I’inde tarif edildiği gibi nematoda en dayanıklı patates çeşitlerinin kullanımını ve uygun olduğu yerde diğer önlemleri kapsar.

(3) 10 uncu maddenin birinci fıkrasında belirtilenin dışındaki patates çeşitlerinin dayanıklılık durumu, Ek-4’ün Bölüm I’indeki standart puanlama tablosuna göre tespit edilir. Dayanıklılık testi Ek-4’ün Bölüm II’sinde düzenlenen esaslara göre yapılır.

Bulaşık alanlarda yapılacak işlemler

MADDE 10 – (1) Sorumlu resmi kurumlar, 8 inci maddenin dördüncü fıkrasında resmen bulaşıklığı bildirilen patates veya Ek-1’de listelenen bitkiler için aşağıdaki uygulamalara izin vermez:

a) Tohumluk patates ve Ek-1’in 1 inci maddesinde listelenen konukçu bitkiler, sorumlu resmi kurumun denetiminde, Ek-3’ün Bölüm III (1)’inde kabul edilen yöntemlerden uygun olanı kullanılarak nematodlardan arındırılıp, patates kist nematodlarının yayılma riski olmadığı bilimsel olarak kanıtlanmadıkça dikilemez.

b) Endüstriyel işlem veya sınıflandırma için ayrılmış patatesler, Ek-3’ün Bölüm III (2)’si uyarınca resmen onaylı önlemlere tabidir.

c) Ek-1’in 2 nci maddesinde listelenen bitkiler Ek-3’ün Bölüm III (1)’inde belirtilen resmi olarak onaylanmış önlemlere tabi tutularak temizlenmedikçe dikilemez.

Bildirimler

MADDE 11 – (1) Sorumlu resmi kurumlar, nematodun türü, patotipi veya virülens gruplarına bağlı olarak patates çeşitlerinin dayanıklılık durumlarını ve dayanıklılık durumlarının etkinliğinde herhangi bir değişiklik olması halinde bu durumu Bakanlığa bildirir.

(2) Birinci fıkrada belirtilen tüm durumlar için sorumlu resmi kurumlar, patates kist nematodlarının türleri ve uygulanabilirliği durumunda, söz konusu patotip veya virülens grubunun uygun bir yöntemle araştırılmasını ve doğrulanmasını sağlar. Bu çalışmaların detayları her yıl 31 aralık tarihine kadar Komisyona bildirilir.

(3) Resmen kabul edilmiş yöntemlerle patates kist nematodlarına dayanıklı olduğu belirlenen tüm yeni patates çeşitlerini, sorumlu resmi kurumlar her yıl en geç 31 ocak tarihine kadar Komisyona bildirir. Ayrıca yeni türlerin, patotiplerin, virülens gruplarının veya popülasyonların hangi çeşitlere karşı dayanıklı olduğunu, dayanıklılık derecesini ve saptandığı yılı Bakanlığa bildirir.

Yasağın kalkması

MADDE 12 – (1) Ek-3’ün Bölüm III (3)’ünde belirtilen resmi önlemlerden sonra, eğer patates kist nematodlarının varlığı tespit edilmezse, sorumlu resmi kurumlar tarafından 5 inci maddenin beşinci fıkrası, 8 inci maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen tüm resmi kayıtlar güncellenir ve tarlaya konulan tüm kısıtlamalar kaldırılır.

Korunmuş bölgelere giriş

MADDE 13 – (1) Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelik’te yer alan korunmuş bölge şartlarının sağlanması halinde, sorumlu resmi kurumlar, karantina listesinde bulunan zararlı organizma veya bitkilerin, klon seleksiyonu ve deneme veya bilimsel amaçlarla korunmuş bölgelere girmesine izin verebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Ek önlemler

MADDE 14 – (1) Sorumlu resmi kurumlar, iller bazında patates kist nematodlarına karşı mücadele veya yayılmalarını engelleme amacıyla ek önlemleri benimseyebilir. Bu önlemler Komisyona ve diğer resmi kurumlara bildirilir.

(2) Yönetmelikte bilimsel esaslara göre yapılacak değişikliklerde Komisyonun tavsiye kararları esas alınır.

İdari yaptırımlar

MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelikte alınan önlemlere uymayan ve aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 38 inci maddesinin ilgili hükümlerine göre idari yaptırımlar uygulanır.

Yürürlük

MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

Ek-1

YÖNETMELİĞİN 5, 6, 8, 9 VE 10 UNCU MADDELERİNDE BELİRTİLEN BİTKİLERİN LİSTESİ

(1) Köklü konukçu bitkiler:

Capsicum spp.,

Lycopersicon lycopersicum (L.) Karsten ex Farw.,

Solanum melongena L.

(2) a) Köklü diğer bitkiler:

Allium porrum L.,

Beta vulgaris L.,

Brassica spp.,    

Fragaria L.,

Asparagus officinalis L.

b) Ek-3 Bölüm III(1)’de belirtildiği gibi resmen kabul edilmiş önlemlere tabi olmayan, paketleme veya başka yollarla saksılı bitki veya kesme çiçek üretiminde yer almayan, nihai tüketicilere satış için ayrılmış olmayan, toprakta yetişen ve üretim amaçlı aşağıda listelenen bitkilerin soğan, yumru ve rizomları:

Allium ascalonicum L.,

Allium cepa L.,

Dahlia spp.,

Gladiolus Tourn. Ex L.,

Hyacinthus spp.,

Iris spp.,

Lilium spp.,

Narcissus L.,

Tulipa L.

Ek-2

ÖRNEKLEME VE ANALİZ

(1) Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen resmi analizler için örnekleme ve analize ilişkin olarak:

a) Örnekleme; birim alan 0-1 hektar olarak belirlenir. Bütün tarlayı temsil edecek şekilde, genişliği en az 5 metre ve uzunluğu en çok 20 metre, tercihen dikdörtgen şeklinde, en az 100 noktadan, asgari 1500 ml toprak             numunesi alınır. Örneğin tamamı, kistlerin tanımlanması, patotipi veya virülensliğinin belirlenmesi gibi daha sonra yapılacak incelemelerde kullanılır.

b) Analiz; globodera rostochiensis ve globodera pallida için, EPPO (Avrupa ve Akdeniz Bitki Koruma Organizasyonu)  standartlarında tanımlanmış Zirai Mücadele Teknik Talimatına bağlı olarak yapılır.

(2) Yönetmeliğin 7 nci maddesindeki tüketim amaçlı üretime yönelik resmi sürvey için analiz ve örneklemeye istinaden:

a) Örnekleme:

— 1 inci maddenin (a) bendinde belirtilen toprak örneği oranı, en az 400ml/ha olmalı,

—  Köklerde makroskobik inceleme sırasında belirti görüldüğü takdirde en az 400 ml toprak örneği tekrar alınmalı veya

— İzlenebilir patates üretimi yapılan tarlalarda hasat sonrası en az 400 ml’lik toprak örneği alınır.

b) Analiz 1 inci maddenin (b) bendin belirtilen şekilde yapılır.

(3) Aşağıdaki şartlar sağlandığı takdirde 1 inci maddede belirtilen standart örneklemenin aksine toprak örneği miktarı 400 ml toprak/ha’a düşürülebilir. Şayet;

a) Resmi analizden 6 yıl öncesine kadar tarlada patatesin veya Ek-1’in 1 inci maddesinde listelenen konukçu bitkilerin yetişmediği veya mevcut olmadığına dair resmi bilgi varsa,

b) 1500 ml toprak/ha örnek alınarak son iki analizde patates kist nematodlarının bulunmadığı ve patates veya Ek-1’in 1 inci maddesinde listelenen bitkilerin olmadığı, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasına göre resmi analizi istenenlerin dışında kalan bitkilerin ilk resmi analizden sonra yetiştirildiği durumlarda,

c) 1500 ml toprak/ha’lık standart örnekte yapılan son resmi analizde hiç kist  nematodu bulunmamışsa veya bulunan kistler canlı değilse ve patates veya Ek-1’in 1 inci maddesinde listelenen bitkilerin olmadığı, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasına göre resmi analiz gerektirenlerin dışında son resmi analizden bu yana aynı tarlada yetiştirildiği durumlarda,

Bu Yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihinden önce yürütülen diğer resmi  analizlerin sonuçları (b) ve (c) bentlerinde belirtilen resmi analizler olarak kabul edilebilir.

(4) 1 ve 3 üncü maddelerde belirtilen standart örneklemenin aksine örnekleme oranı sırasıyla 8 ha ve 4 ha’dan daha geniş tarlalar için azaltılabilir. Buna göre:

a) 1 inci maddede belirtilen standart oran ilk 8 ha alan için geçerlidir. Daha sonraki ilave her bir hektar alan için en az 400ml/ha oranında örnekleme yapılır.

b) 3 üncü maddede belirtilen azaltılan oran ilk 4 ha için standart örnekleme oranında yapılır. Ancak, ilave her bir hektar alan için en az 200 ml/ha oranında örnekleme yapılır.

(5) 3 ve 4 üncü maddelerde belirtilen azaltılmış örnekleme hacminin kullanımı, söz konusu tarlada patates kist nematodlarına rastlanana kadar Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen resmi analizler kapsamında devam edebilir.

(6) 1 inci maddede belirtilen standart örneklemenin aksine ISPM (Bitki Sağlığı Önlemlerine Yönelik Uluslararası Standartlar)’e göre sürveyi yapılmış, koruma altına alınmış ve patates kist nematodlarının bulunmadığı bildirilen bir alanda bulunan tarlalarda, örnekleme oranı en az 200 ml toprak/ ha’a azaltılabilir. Bu tip alanlar Bakanlığa bildirilir.

(7) Her durumda toprak örneği alma miktarı her tarla için en az 100 ml olmalıdır.

Ek-3

BÖLÜM I

DOĞRULAMA

(1) Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen, aşağıda verilen doğrulama kriterlerinden biri ile karşılaşıldığında, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen resmi analizler yapılır.

a) Son 12 yıl içinde yapılan resmi analiz sonuçlarına göre, tarlada patates kist nematodu bulunmamışsa,

b) Son 12 yıl içinde tarlada patates ve Ek-1’in 1 inci maddesinde listelenen diğer konukçu bitkiler yetiştirilmemişse.

BÖLÜM II

SÜRVEYLER

(1) Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen resmi sürveyler; aynı yıla ait toplam yemeklik patates üretim alanın en az % 0.5’inde yürütülür. Tohumluk patates üretimi için belirlenmiş alanlar bu oranın dışındadır. Elde edilen sürvey sonuçları 12 aylık dönem halinde yılsonunda Bakanlığa bildirilir.

BÖLÜM III

RESMİ ÖNLEMLER

(1) Yönetmeliğin 5, 9, 10 ve Ek-1’in 2 nci maddeleri için belirtilen resmen kabul edilmiş önlemler:

a) Patates kist nematodlarının yayılma riski içermeyen uygun yöntemlerle dezenfeksiyonu,

b) Patates kist nematodlarının yayılma riski içermeyen uygun yıkama veya fırçalama yoluyla patatesin üzerindeki toprağın arındırılması,

işlemlerini içerir.

(2) Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen resmi önlemler patates kist nematodlarının yayılma riski içermeyen atık yok etme prosedürleriyle sınıflandırma ve işlemeye gönderilmesini içerir.

(3) Yönetmeliğin 12 inci maddesinde belirtilen resmi önlemler, Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen ve bulaşık olarak resmen kaydedilen tarlada Ek-2’de özellikleri verilen yöntemlerden biri kullanılarak yeniden örnekleme yapılabilir. Bu yeniden örnekleme en az 6 yıllık bir süreden sonra veya son patates üretiminden sonra yapılan değerlendirmelerde patates kist nematodlarının bulunması durumunda yapılır. Bu süre, resmi olarak onaylı kontrol yöntemlerinin alınması durumunda en az üç yıla düşürülebilir.

Ek-4

BÖLÜM I

DAYANIKLILIK DURUMU

Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtilen patates çeşitlerinin patates kist nematodlarına karşı duyarlılık durumu aşağıda belirtilen standart skala değerine göre ölçülür.

9 puan en yüksek düzeyde dayanıklılığı gösterir.

Oransal Duyarlılık (%)Değer
<19
1,1-38
3,1-57
5,1-106
10,1-155
15,1-254
25,1-503
50,1-1002
> 1001

BÖLÜM II

DAYANIKLILIK TESTİ İÇİN PROTOKOL

1. Test karantina şartlarında tarlada, serada veya iklim odalarında yapılır.

2. Test en az 1 litre toprak (veya uygun yetiştirme ortamı) içeren saksılarda yapılır.

3. Test süreci boyunca toprak sıcaklığı 25 °C’yi geçmez ve yeterli sulama yapılır.

4. Her bir test için dikimde kontrol çeşidin tamamı veya bir gözü kullanılır. Biri hariç tüm gövdelerin atılması önerilir.

5. Patates çeşidi  ‘Desiree’, her testte standart duyarlı kontrol çeşidi olarak kullanılır. Yerel çeşitlerin tamamı hassas kontrol çeşit olarak eklenebilir. Eğer araştırmalar diğer çeşitlerin daha uygun veya daha erişilebilir olduğunu gösterirse, standart duyarlı kontrol çeşidi değiştirilebilir.

6. Aşağıdaki Patates kist nematodlarının standart popülasyonu olarak Ro1, Ro5, Pa1 ve Pa3: kullanılır.

Ro1:Ecosse popülasyonu

Ro5: Harmerz popülasyonu

Pa1: İskoç popülasyonu

Pa3: Chavornay popülasyonu

Diğer yerel patates kist nematodu populasyonları eklenebilir.

7. Standart popülasyonun tanımlanması için uygun yöntemler kullanılır. Testlerde en az iki dayanıklı çeşit veya dayanıklılık kapasitesi bilinen iki farklı standart klonun kullanılması önerilir.

8. Patates kist nematodu inokulumu (Pi), beş yumurta ve larva/1 ml toprak olarak belirlenmelidir. 1 ml toprağa verilecek Patates kist nematodu sayısının açılım denemelerine göre belirlenmesi tavsiye edilir. Patates kist nematodları kist olarak veya larva yumurta karışımı olarak inokule edilebilir.

9. İnokulum kaynağı olarak kullanılan patates kist nematodlarının canlılık oranı en az % 70 olmalıdır. Kistler 6-24 aylık olmalı ve kullanım öncesine kadar en az 4 ay boyunca 4°C de saklanması önerilir.

10.Test edilecek patates kist nematodu popülâsyonu ve patates çeşitleri en az dörttekrarlı (saksılar) olarak denenmelidir. Standart duyarlı kontrol çeşit için en az 10 tekrar kullanılması önerilir.

11.Testin süresi en az 3 ay olmalıdır. Denemeler sökülmeden önce kistlerin olgunluğu kontrol edilmelidir.

12.Dört tekerrürlü denemede yer alan kistler, her saksı için ayrı ayrı sayılır.

13.Dayanıklılık testi sonunda, standart duyarlı kontrol çeşidindeki son popülasyon, en az dört tekerrürden elde edilen yumurta ve larva sayıları ile tüm tekerrürlerden elde edilen kistler sayılarak belirlenir.

14.Standart duyarlı kontrol çeşidinde üreme oranı en az 20x(Pf/Pi) olmalıdır.

15.Standart duyarlı kontrol çeşidinde CV değeri % 35’i geçemez.

16.Test edilmiş patates çeşidinin duyarlılığı ile standart duyarlı kontrol çeşidi aşağıdaki formüle göre yüzde olarak belirlenir ve ifade edilir:

Pf test çeşidi/Pfstandart duyarlı kontrol çeşidix100.

17.Eğer test edilmiş patates çeşidi % 3’ten fazla duyarlılığa sahipse kist sayımı yeterlidir. Duyarlılığın % 3’ten az olduğu durumlarda, yumurta ve larvalar kist sayısına ek olarak sayılabilir.

18.İlk yılda test sonuçları bir çeşidin bir patotipe tamamen duyarlı olduğunu gösterirse bu testleri ikinci yılda tekrarlamak gerekmez.

19.Dayanıklılık testinin sonuçları başka bir yıl içinde yapılan bir diğer deneme tarafından onaylanır. Çeşidin iki yıllık denemede ortaya çıkan hassasiyetinin aritmetik ortalaması, standart değerler tablosuna bakılarak belirlenir.

BİTKİ KARANTİNASI YÖNETMELİĞİ

Resmi Gazete Tarihi: 03.12.2011 Resmi Gazete Sayısı: 28131

BİTKİ KARANTİNASI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

Amaç

MADDE 1– (1) Bu Yönetmeliğin amacı; bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin, Ülkemize giriş ve çıkışında bitki sağlığı açısından tabi olacağı hususlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2– (1) Bu Yönetmelik, ithale mani zararlı organizmaların belirlenmesi ile bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Ülkemize giriş ve çıkış işlemlerinde bitki sağlığı açısından tabi olacağı hususları ve yapılacak resmî kontrolleri kapsar.

(2) Serbest bölgelere yurtdışından getirilen, serbest bölgelerden Türkiye’ye ithal edilen ve serbest bölgelerden Türkiye gümrük hattı dışına gönderilen ürünler bu Yönetmelik hükümlerine tabidir.

Dayanak

MADDE 3– (1) Bu Yönetmelik,3/6/2011tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4– (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Ahşap ambalaj malzemesi: Ambalaj destek malzemesi dâhil bir malın korunması ya da taşınmasında kullanılan, kâğıt ürünleri hariç ahşap veya ahşap ürünlerini,

b) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

c) Bitki: Canlı bitkiler ile bunların derin dondurulmamış meyve ve sebzeleri, yumrular,soğansılar, soğanlar verizomlar, kesme çiçekler, yapraklı dallar, budama artığı yapraklar, yapraklar, bitki doku kültürleri, canlı polen, göz, kalem ve çelik gibi canlılığını koruyan belirli parçaları ile dikim amaçlı olan botanik tohumlarını,

ç) Bitki Sağlık Sertifikası: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bu Yönetmelikte öngörülen bitki sağlığı şartlarına uygun olduğunu gösteren, bir örneği Ek-7’de yer alan forma göre düzenlenmiş belgeyi,

d) Bitkisel ürün: Bitkisel menşeili, işlem görmemiş veya basit bir işlemden geçmiş, bitki tanımına girmeyen ürünleri,

e) Çıkış: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkışı ile ihracatını,

f) Dezenfeksiyon: Zararlı organizmaların yok edilmesi veya etkisiz hale getirilmesi amacıyla, fiziksel veya kimyasal yöntem ve maddeler kullanılması işlemini,

g) Diğer maddeler: Bitki sağlığı açısından zararlı organizma taşıma riski bulunan, bitki ve bitkisel ürünler dışında kalan maddeleri,

ğ) Dikim amaçlı bitki: Dikili olan ve dikili olarak kalacak bitkiler veya şaşırtma işlemi yapılacak bitkiler ile dikili olmayan fakat sonrasında dikilecek olan bitkileri,

h)Fümigasyon: Zararlı organizmaları imha etmek amacıyla, belirli sıcaklıktaki kapalı bir ortama, gaz halinde etki eden birfumigantıbelirli miktarda verme ve belirli bir süre ortamda tutma işlemini,

ı) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

i) Giriş: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Gümrük Bölgesine ve serbest bölgelere girişi, ithalatı ve transit işlemine tâbi tutulmasını,

j) ISPM: Bitki Sağlığı Tedbirlerine Yönelik Uluslararası Standartlar,

k)İnspektör: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkemize ve serbest bölgelere giriş, çıkış ve transit geçişi esnasında bitki sağlığı amaçlı her türlü resmi kontrolleri yaparak gerekli belgeleri düzenlemek üzere Bakanlık tarafından eğitilmiş ve resmî kontrol yetkisi verilmiş kontrol görevlisini,

l) İthalat: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin, serbest dolaşıma giriş rejimi, gümrük antrepo rejimi, dâhilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi ve geçici ithalat rejimiprosedürlerinetâbi tutulmasını,

m) Karantina: Zararlı organizmaların ülkeye girişini veya ülke içinde yayılmasını önlemek amacıyla, bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin kontrol altına alınmasını,

n) Karantinaya tabi zararlı organizma: Ek–1 ve Ek–2’de yer alan zararlı organizmaları,

o) Lot/Parti: Bir sevkiyatın, tek bir ürünün bileşim veorjinolarak homojen yapıda olduğu belli sayıdaki birimini,

ö) Menşei ülke: Bitkiler için bitkilerin yetiştirildiği ülkeyi, bitkisel ürünler için bitkisel ürünlerin elde edildiği bitkilerin yetiştirildiği ülkeyi, diğer maddeler için ise, bu maddelerin zararlılar tarafından ilk olarakbulaşıklığamaruz kaldığı ülkeyi,

p) Müdürlük: Zirai Karantina Müdürlüğünü, bu Müdürlüğün olmadığı yerlerde Bakanlık il veya ilçe müdürlüğünü,

r) Numune: Resmî kontrole tabi tutulacak Genel Müdürlükçe belirlenmiş büyüklükteki bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerden alınan örneği,

s) Odun: Endüstriyel, lif, yonga, kâğıtlık ve yakacak odun dâhil biçilmiş olsun olmasın, kabuklu veya kabuksuz tüm odunları,

ş) Onaylıfümigasyon: Bakanlıkça kabul edilmiş yönteme uygun olarak yapılanfümigasyonişlemini,

t) Paçal: Muayene edilecek ürünün tamamını temsil etmek üzere tesadüfî örnekleme metoduna göre seçilen ürün örneklerinin belli bir oranda karıştırılmasını,

u) Resmî kontrol: Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerin bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için,inspektörlerinverilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim, muayene, karantina, numune alma, analiz ve benzeri işlemleri,

ü) Transit: Serbest dolaşımda bulunmayan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Gümrük Bölgesi üzerinden geçerek yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye, yabancı bir ülkeden Türkiye’ye, Türkiye’den yabancı bir ülkeye, bir iç gümrükten diğer bir iç gümrüğe sevkini,

v) Yeniden İhracat (Re-Export): Ülkemize girişi yapılan ve Ülkemizden başka bir ülkeye ihraç edilecek bitki ve bitkisel ürünler için uygulanan ihracat işlemini,

y) Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası: Yeniden ihraç edilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için bir örneği Ek–8’de yer alan forma göre düzenlenmiş belgeyi,

z) Zararlı organizma: Bitki veya bitkisel ürünlere zarar veren bitki, hayvan veyapatojenikajanların tür,streyn(ırk) veyabiyotiplerini,

aa)(Değişik: RG-29/12/2013-28866)Zararlı organizmadan arî alan: İçerisinde belirli bir zararlı organizmanın var olmadığı bilimsel olarak kanıtlanan ve uygun olan hallerde bu koşulun resmi olarak sürdürüldüğü alanı,

bb)(Değişik: RG-29/12/2013-28866)Zararlı organizmadan arî üretim yeri: İçerisinde belirli bir zararlı organizmanın var olmadığı bilimsel olarak kanıtlanan ve uygun olan hallerde bu koşulun resmi olarak belirli bir süre için sürdürüldüğü üretim yerini,

cc)(Mülga: RG-29/12/2013-28866)

çç)(Ek: RG-29/12/2013-28866)Engelleme;

1) Zararlı organizmayı: İthal edilen bir sevkiyatın gözle muayene ya da test edilmesi sırasında zararlı organizma tespitini,

2) Sevkiyatı: İthal edilen bir sevkiyatın bitki sağlığı mevzuatına uygunsuzluğu nedeniyle reddedilmesi veya girişin kontrollü bir şekilde sağlanmasını,

dd)(Ek: RG-29/12/2013-28866)Giriş noktası: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkenin gümrük bölgesine ilk kez getirildiği yer olup; hava yoluyla gelişte hava limanı, deniz yoluyla gelişte deniz limanı ve kara yoluyla gelişte karasal sınırın geçildiği yerde o alandan sorumlu gümrük müdürlüğünün yerini,

ee)(Ek: RG-29/12/2013-28866)Sevkiyat: Bir ülkeden başka bir ülkeye taşınan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin gerektiğinde tek bir Bitki Sağlık Sertifikası kapsamına alınabilen (bir sevkiyat bir ya da birden fazla ticari mal ya da lottan meydana gelebilir) miktarını,

ifadeeder.

İKİNCİ BÖLÜM

Resmî Kontroller

Resmî kontrol

MADDE 5– (1) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Gümrük bölgesine ve serbest bölgelere girişi, ithalatı ve transit rejimine tabi tutulması ile Türkiye Gümrük bölgesinden çıkışı ile ihracatı resmî kontrole tabidir.

(2) Resmî kontroller;inspektörtarafından, bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin taşıması muhtemel zararlı organizmaların niteliğine göre yerinde muayene, numune alarak laboratuvarda muayene, numune alarak laboratuvarda detaylı muayene için analiz yapma veya yaptırma şeklinde yapılır.

(3) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bitki sağlığı konusundaki laboratuvar analizleri, analizi yapılacak ürünün taşıması muhtemel zararlı organizmaya göre; Zirai Karantina Müdürlükleri, Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü/İstasyonu Müdürlükleri, Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri ile Bakanlığa bağlı Bakanlıkça yetkilendirilmiş diğer araştırma enstitüsü/istasyonu müdürlüklerinde yapılır.

(4)İnspektörbu Yönetmelik kapsamında bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmî kontrolü için bunların bulunduğu her yere girebilir, nakil vasıtalarını kontrol edebilir, numune alabilir. Numuneler için herhangi bir bedel ödemez. Ürünün ilgilisi resmi kontrol sırasında her türlü yardım ve kolaylığı sağlamak, asgari kontrol şartlarını temin etmek, gerektiğinde ilave güvenlik tedbirlerini almakla yükümlüdür.

(5)İnspektörtarafından resmî kontrol sırasında, Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer alan karantinaya tabi zararlı organizmaların varlığı veya şüphesi durumunda gerekli koruma tedbirleri alınır.İnspektör, bu durumda koruma ve gözetim bölgelerinin oluşturulması ve karantinaya tabi zararlı organizmanın yayılmasının önlenmesi için gerekli kontrol, numune alma ve diğer incelemeleri yapmaya; karantinaya tabi zararlı organizmanın yayılmasına sebep olabilecek bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin imhası dâhil her türlü tedbiri almaya yetkilidir.

Giriş ve çıkış kapıları

MADDE 6(1)(Değişik: RG-29/12/2013-28866)

(1)Ek-5’te listelenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye giriş kapıları Bakanlığın uygun görüşü ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca yayımlanacak Tebliğ ile belirlenir.

(2) Bitki ve bitkisel ürünlerin ülkeden çıkış işlemleri bütün Gümrük İdarelerinden yapılabilir. Ancak alıcı ülkelerin bitki sağlığı gereklilikleri doğrultusunda bazı ülke ve ürünler için çıkış kapıları Genel Müdürlükçe sınırlandırılabilir.

(3) Bitki sağlığı sınır kontrol noktalarının taşıması gerekli asgari şartlar Bakanlıkça yayımlanan talimatla belirlenir. Bitki sağlığı sınır kontrol noktası olarak onaylanan giriş kapılarının bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmi kontrolü için bu talimatta belirtilen asgari şartlara sahip olması gereklidir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Giriş Kontrolü

İthalat kontrolü

MADDE 7(2)(Değişik: RG-29/12/2013-28866)

(1)Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeleri ithal etmek isteyen gerçek veya tüzel kişiler ya da kanuni temsilcileri, örneği Genel Müdürlükçe belirlenen ithalat başvuru formu ile müdürlüğe müracaat ederler. Başvuru formu ekinde ihracatçı ülke resmî bitki koruma servisi tarafından düzenlenmiş Bitki Sağlık Sertifikasının veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının aslı, gümrüğe beyan edilen uluslararası taşıma belgelerinin biri ile ürüne ait faturanın fotokopisi bulunur. İthalatçılar ve bunların kanuni temsilcileri ithalat öncesi aşağıdaki şartları yerine getirmiş olması gerekir.

a) Tüm ithalatçılar ya da bunların kanuni temsilcileri elektronik bilgi sisteminde kayıt altına alınarak bir sicil numarası verilir.

b) Tüm ithalatçılar ya da bunların kanuni temsilcileri yakın bir zamanda gelecek bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ithalini, önceden ilgili müdürlüklere bildireceklerdir. Bu bildirim deniz yoluyla nakliyatta sevkiyatın gelişinden en az 24 saat önce; hava yoluyla nakliyatta sevkiyatın gelişinden en az 4 saat önce; kara yoluyla nakliyatta ise sevkiyatın gelişinden en az 12 saat önce verilmelidir. Bu bildirim ek-10’da yer alan sevkiyat bildirimi formuna uygun olarak sicil numarası eşliğinde, giriş noktasındaki müdürlüğe yapılır.

(2) İthalat kontrolü; sevkiyat veya partinin belge kontrolü, beyan kontrolü ve bitki sağlığı kontrolü olarak üç aşamada yapılır.

a) Belge kontrolü; sevkiyat veya partiye ait müracaat dilekçesi ekinde bulunması gereken belgelerin, tam ve usulüne uygun tanzim edilip edilmediğinin ve ek-3’te belirtilen ülkeye girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve yetiştirme ortamlarının olup olmadığının kontrolüdür.

b) Beyan kontrolü; müracaat dilekçesi ekinde ibraz edilen belgelerin ithal edilmek istenen ürün ile uyumlu olup olmadığının kontrolüdür.

c) Bitki sağlığı kontrolü; belge ve beyan kontrollerinin tamamlanmasından sonra ithal edilmek istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin, ambalajlarının ve gerektiğinde nakil araçlarının ek-1 ile ek-2’de yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalardan arî olup olmadığı ve ek-4’te yer alan özel şartları taşıyıp taşımadığının tespiti ve ek-3’te belirtilen ülkeye girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve yetiştirme ortamlarının olup olmadığının kontrolüdür.

(3) Bu Yönetmelik kapsamına giren bitki ve bitkisel ürünlerin haricindeki eşyaların taşınmasında kullanılan ahşap ambalaj malzemelerinin resmî kontrolleri, risk esasına göre uygun sıklıkta azaltılmış kontrol şeklinde gümrük müdürlükleri ile işbirliği içerisinde yapılır.

(4)İnspektör, ithal edilecek bitki ve bitkisel ürünler ile diğer maddelerin resmî kontrolü sırasında bulduğu zararlı organizmanın ek-1 ve ek-2’deki listelerde yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalardan olup olmadığını laboratuvar testi ile teyit ettirir.

(5) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeleri içerdiği beyan edilmemiş sevkiyatlarda; bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin varlığından kuşkulanmak için makul nedenler olduğu durumlarda, bu Yönetmeliğin şartlarının karşılanmasını sağlamak için, bu sevkiyatlar üzerinde de resmi kontroller yapılır.

Transit kontrolü

MADDE 8– (1) Serbest dolaşımda bulunmayan bitki ve bitkisel ürünlerin Türkiye Gümrük Bölgesi üzerinden geçerek yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye, yabancı bir ülkeden Türkiye’ye, Türkiye’den yabancı bir ülkeye, bir iç gümrükten diğer bir iç gümrüğe sevk edilmesi transit işlemine tabidir.

(2) Bitki ve bitkisel ürünün ithalatçısı veya taşıyıcısı ya da bunların kanuni temsilcileri tarafından Müdürlüğe, örneği Genel Müdürlükçe belirlenen transit formu ile müracaat edilir.

(3) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler, zararlı organizmaların ülkemiz topraklarına bulaşmasına ve yayılmasına izin vermeyecek şekilde kapalı ve mühürlü taşıma araçları ileinspektörtarafından belge, beyan ve gerektiğinde bitki sağlığı kontrolüne tabi tutularak, bitki sağlığı açısından risk taşımaması halinde transit geçişine izin verilir.

(4) Ek-3’te listelenen ithali yasak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler gümrük statüleri değişmeden muhafazalı frigorifik ve kapalıkonteynırtaşıma araçları ile transit edilirler. Bunlar hiçbir şekilde indirme, boşaltma ve aktarma işlemine tabi tutulamazlar.

(5) İthal edilmemiş ancak zararlı istilası veya bulaşmasına maruz kalmaksızın ülkemizden transit geçiş halinde olan bitki ve bitkisel ürünler için Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmez.Ancak ithali gerçekleştirilmemiş, transit rejimi kapsamındaki bitki ve bitkisel ürünlerin, parçalara ayrılması, başka bir sevkiyat ile birleştirilmesi, taşıma aracında veya ambalajında bir değişiklik olması durumunda, ihracatçı ülkenin Bitki Sağlık Sertifikası alınarak gerekli kontroller yapılır, uygun olduğu takdirde Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir ve buna ihracatçı ülke Bitki Sağlık Sertifikasının tasdikli bir sureti eklenir.Eğer sevkiyat zararlı organizma istilası veya bulaşmasına maruz kalmışsa, ithalatçı ülkenin şartlarının karşılanması halinde menşei ülke belirtilerek Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir ve ürünün transit geçişinin devamı sağlanır.

Geçici boşaltma

MADDE 9– (1) Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek; ithalatı, yeniden ihracatı (Re-Export) veya transit geçişi yapılacak olan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin, gümrük sorumluluğundaki depo veya antrepolara geçici olarak boşaltılmasına, gerekli bitki sağlığı kontrolleri yapıldıktan sonra Müdürlük tarafından izin verilir.

(2) Geçici Boşaltma İzni almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler ile kanuni temsilcileri örneği Genel Müdürlükçe belirlenen Geçici Boşaltma Başvuru Formu ile Müdürlüğe müracaat ederler. Müdürlük, gerekli bitki sağlığı kontrollerini yaptıktan sonra söz konusu ürünlerin depo veya antrepolara geçici boşaltılması için örneği Genel Müdürlükçe belirlenen geçici boşaltma izin yazısını tanzim ederek ilgili Gümrük Müdürlüğüne gönderir.

Girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler

MADDE 10– (1) Ek-3 listesinde yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye girişi yapılamaz.

(2) 8 inci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla yabancı bir ülkeden gelip Türkiye gümrük bölgesi üzerinden yabancı bir ülkeye transit geçiş yapacak olan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için birinci fıkra hükmü uygulanmaz.

Girişi yasak olan zararlı organizmalar

MADDE 11– (1) Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalar ile söz konusu listelerde yer almayan ve zararlı risk analizi sonucu Ülkemiz açısından riskli bulunan zararlı organizmaların ve bu organizmalar ile bulaşık olan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye girişi yapılamaz.

Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin tabi olduğu özel şartlar

MADDE 12– (1) Ülkeye ithalatı yapılmak istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin tabi olduğu özel şartlar Ek-4’te belirlenmiştir. Bu şartları taşımayan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ithalatına ve serbest bölgelere girişine izin verilmez.

Resmî kontroller sonucu bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelere ilişkin engelleme ve bildirim

MADDE 13 – (Başlığı ile birlikte değişik: RG-29/12/2013-28866)

(1) Ülkeye girişi yapılmak istenen bitki ve bitkisel ürünler ile diğer maddelerin; ek-1 ve ek-2’de listelenen karantinaya tabi zararlı organizmalarla bulaşık bulunması, ek-3’te yer alması, ek-4’te belirlenen özel şartları taşımaması ya da belgelerinin eksik olması veya uygun olmaması ve eksik belgenin temin edilememesi veya belgelerdeki eksikliğin giderilememesi durumunda sevkiyat engellenir.Ürün sahibi ve ilgili gümrük müdürlüğü yazı ile bilgilendirilir. Bu ürünler; gümrük mevzuatına uygun olarak on gün içinde ihracatçı ülkeye iade edilir veya imha edilir. İmha işlemi giderleri mal sahibinden karşılanmak üzereinspektörve gümrük teşkilatından bir memur ile mal sahibi veya temsilcisinin önünde yapılır.

(2) Ülkeye girişi yapılmak istenen bitki ve bitkisel ürünler ile diğer maddelerin ek-1 ve ek-2’de yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalar dışında, Ülkemizde varlığı bilinen ve mücadeleye tabi herhangi bir zararlı organizma ile bulaşık bulunması durumunda zararlı organizma engellenir.Fümigasyonveya dezenfeksiyon işlemi ile zararlı organizmadan arındırılması mümkün ise giderleri ilgilisi tarafından karşılanmak üzerefümigasyonveya dezenfeksiyon işlemi yapılır. İşlem sonrası yapılan resmî kontrolde zararlı organizmalardan arî bulunması halinde ülkeye girişine izin verilir.

(3) Ülkeye girişine izin verilmeyen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelere ait Bitki Sağlık Sertifikasının ön yüzüne kırmızı mürekkepli yazı ile “Türkiye’ye girişi yasaktır” ibaresi yazılarak iptal edilir ve ilgilisine iade edilir. Ancak birden fazla parti ürünü temsil eden Bitki Sağlık Sertifikasında partinin bir kısmı kabul edilip bir kısmı reddedilecek ise Bitki Sağlık Sertifikasının aslı alınarak ilgilisine, “Türkiye’ye girişi yasaktır” ibaresini içeren tasdikli bir sureti verilir.

(4) Aşağıda belirtilen nedenlerle engellenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerle ilgili olarakinspektörtarafından iki iş günü içinde ek-9’da yer alan Bildirim Formu İngilizce olarak düzenlenir ve mühürlenir, elektronik ortamda ve postayla Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlük tarafından ilgili ülkeye engellemeye ilişkin bildirimde bulunulur ve giriş kapılarına bilgi verilir. Bildirim formlarında “TR İl Trafik Kodu-Yılı-Bildirim Sıra No” şeklinde referans numarası oluşturulur:

a) Herhangi bir zararlı organizma ile bulaşık bulunması,

b) Ek-1 ve ek-2 listelerinde bulunan karantinaya tabi zararlı organizmalar ile bulaşık bulunması,

c) Ürüne ait belgelerde aşağıda belirtilen eksiklik ve uyumsuzlukların bulunması,

1) Bitki Sağlık Sertifikasının bulunmaması,

2) Bitki Sağlık Sertifikası üzerindeki onaylanmamış değişiklikler ve silinmeler,

3) Sahte Bitki Sağlık Sertifikaları,

4) Bitki Sağlık Sertifikasındaki eksik bilgiler.

ç) İthali yasaklanmış ürünlerin bulunması,

d) Sevkiyatın içinde kısmen yasaklanmış bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bulunması,

e) Usulüne uygun yapılmayanfümigasyonve dezenfeksiyon işlemlerinin tespiti.

(5) İthal edilmek istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ek-1 ve ek-2’de yer almayan ve ülkemizde varlığı bilinmeyen herhangi bir zararlı organizma ile bulaşık bulunması halinde ithaline izin verilmez ve zararlı risk analizi yapılır. Zararlı risk analizi sonuçlandırılıncaya kadar karantina tedbirleri alınır ve riskli bulunması durumunda ithaline izin verilmez.

Posta veya kargo ile ithalat

MADDE 14– (1) Posta veya kargo ile gelen bitki ve bitkisel ürünlerin, bu Yönetmelik hükümlerine göre kontrolü yapılarak ülkeye girişine izin verilir.

(2) İçerisinde bitki ve bitkisel ürünler bulunan kolilerin üzerine koyu ve büyük harflerle Türkçe ve İngilizce olarak “BİTKİ-PLANT” kelimesi yazılır.

Araştırma amaçlı ithalat

MADDE 15– (1) Araştırma, deneme ve çeşit ıslahı amacıyla yapılacak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ithalatı Bakanlığın belirleyeceği esaslar dâhilinde yapılır.

Zararlı organizma ithalatı

MADDE 16– (1) Araştırma amacıyla zararlı organizmaların ithalatı Bakanlığın iznine tabidir. Bakanlığa bağlı araştırma kuruluşları, Bakanlıkça araştırma yetkisi verilmiş kuruluşlar ile üniversiteler dışındaki kişi veya kuruluşlar zararlı organizma ithal edemezler.

(2) Zararlı organizma ithal edecek kuruluşlar ithalat işleminden önce ithal edecekleri zararlı organizmaya ait bilgileri, bu organizmanın ithal amacı ve kullanım yerini ve hangi gümrük kapısından ülkeye getireceklerini içeren, örneği Genel Müdürlükçe belirlenen Zararlı Organizma İthalat Başvuru Formu ile Bakanlığa müracaat ederek ön izin almak zorundadırlar.

(3) Bakanlık yeterli teknik ve bilimsel alt yapısı bulunan kuruluşlara ithal izni verir. İthal izninin bir örneği ithalatın yapılacağı ildeki Müdürlüğe gönderilir.

(4) Zararlı organizma ve kültürleri taşınma esnasında parçalanmayacak, açılmayacak tarzda sağlam ve özel hazırlanmış ambalaj içerisinde, ambalaj üzerine organizmanın bilimsel ismi yazılı olarakinspektörkontrolünden sonra araştırma kuruluşunun sorumlu personeli tarafından bitki ve bitkisel ürün ithalatına yetkili ithal kapılarında teslim alınır.

(5) Zararlı organizma ve kültürleri araziye çıkarılmaz, sadece kontrol edilebilen kapalı ortamlarda kullanılır. Araştırma sonlandırıldığında zararlı organizma usulüne uygun olarak yok edilir.

(6) Bakanlık, araştırma amaçlı zararlı organizma ithalatında gerektiği hallerde konunun uzmanı olan kişilerin görüşlerini de alarak ilave şartlar getirebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İhracat

İhracat kontrolleri

MADDE 17– (1) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeleri ihraç etmek isteyen gerçek veya tüzel kişiler veya bunların kanuni temsilcileri, örneği Genel Müdürlükçe belirlenen ihracat başvuru formu ile Müdürlüğe müracaat ederek ihraç edilecek bitki ve bitkisel ürünlerin resmî kontrolünü talep ederler.

(2) İhracı yasak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler hariç olmak üzere; ürünün taşıması muhtemel zararlı organizma, bulunduğu yer gibi özellikleri dikkate alınarak resmî kontroller yapılır.

(3) İhraç edilmek istenilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile bunların ambalajları, alıcı ülkenin bitki sağlığı şartları açısından resmî kontrole tabi tutulur. Gerektiğinde ilave laboratuvar analizleri yapılır veya yaptırılır.

(4) Analizler, özelliğine göre 5 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen laboratuvarlarda yaptırılır.

(5) Alıcı ülkenin bitki sağlığı şartlarını taşıyan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için Ek-7’deki örneğe uygun olarak ve ISPM-12 kurallarına göre Bitki Sağlık Sertifikası bir asıl ve iki suret olarak düzenlenir. Aslı ve bir sureti ihracatçıya verilir. Bir sureti Müdürlükte muhafaza edilir. İhracatçının talebi doğrultusunda istenilen miktarda tasdikli sureti kendisine verilir.

(6) Bitki Sağlık Sertifikası ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmesinden itibarenondörtgün içinde bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler çıkış yapmak zorundadır. Bu süre içerisinde çıkış işlemi gerçekleşmeyen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler yeniden kontrol edilir.

(7) İhraç edilmek istenen ancak yapılan resmî kontrol sonucu alıcı ülke bitki sağlığı şartlarını sağlayamayan ürünler için, ürün sahibine veya temsilcisine bilgi verilir.

(8) Bitki Sağlık Sertifikasının düzenlenmesi sırasında, gerekli bilgilerin Bitki Sağlık Sertifikasındaki ilgili bölümüne sığmaması durumunda bu bilgiler liste halinde Bitki Sağlık Sertifikasına eklenir. Bu ekler Bitki Sağlık Sertifikası ile aynı seri numarası tarih, imza ve mührü taşımalıdır. Bitki Sağlık Sertifikasının ilgili bölümünde bu bölüme ait gerekli bilgilerin ek olarak verildiği belirtilir.

(9) İhraç edilecek bitki ve bitkisel ürün Ülkemizde üretilmemiş ve üretim alanı veya yetiştirilme devreleri ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulan bitki ve bitkisel ürün ise Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir ve menşei ülkenin Bitki Sağlık Sertifikasının tasdikli sureti eklenir. Üretim alanı veya yetiştirilme devreleri ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulmayan bitki ve bitkisel ürünler için ithalatçı ülkenin Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası talebinin olmadığı durumlarda menşei ülke belirtilerek Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir.

(10) Bitki Sağlık Sertifikası ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmesi esnasında sonradan ilaveleri önlemek için boş kalan bölümlere “None/Yok” ibaresi yazılır veya o bölüm bloke edilerek kapatılır.

(11) Resmî kontrolü yapılarak Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmiş bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler, çıkışına kadar gerek görüldüğü hallerde yeniden resmî kontrole tabi tutulabilir. Yeniden resmî kontrole tabi tutulan ürünlerin ilk kontroldeki hallerine aykırılık görüldüğü takdirde, mevcut Bitki Sağlık Sertifikası iptal edilir. Ürün ile ilgili gümrük işlemleri başlatılmış ise ürünün çıkışı engellenmek üzere gümrük müdürlüğüne bilgi verilir.

Geri dönen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler

MADDE 18– (1) İhraç edilen ancak çeşitli nedenlerle geri dönen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için örneği Genel Müdürlükçe belirlenen iade ürün başvuru formu ile Müdürlüğe müracaat edilir. İade ürün başvuru formu ekinde; ihraç edilen ürünün tamamı iade edilmişse ürüne ait Ülkemiz Bitki Sağlık Sertifikasının aslı, ürünün bir kısmı iade edilmiş ise sureti, gümrük çıkış beyannamesi ve ürüne ait faturanın fotokopisi bulunur.

(2) Geri dönme sebebi de dikkate alınarak, geri dönen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ihraç edilen bitki ve bitkisel ürün ile aynı olduğunun tespiti yapıldıktan sonra, Ek-1 ile Ek-2’de yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalardan arî bulunup bulunmadığının tespiti yapılır.

(3) Resmî kontrol sonucunda bu Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşılan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye girişine izin verilir. Bu Yönetmelik hükümlerine göre ülkeye girişi uygun görülmeyen bitki ve bitkisel ürünler, bitki sağlık şartlarını taşıyorsa üçüncü bir ülkeye ihraç edilir veya imha edilir.

(4) Geri dönen bitki, bitkisel ürünler ile diğer maddelerin Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalar dışında Ülkemizde varlığı bilinen ve mücadeleye tabi herhangi bir zararlı organizma ile bulaşık bulunması durumundafümigasyonveya dezenfeksiyon işlemi ile zararlı organizmadan arındırılması mümkün ise giderleri sahibi tarafından karşılanmak üzerefümigasyonveya dezenfeksiyon işlemi yapılır; işlem sonrası yapılan resmî kontrolde zararlı organizmalardan arî bulunması halinde girişine izin verilir.

(5) İhraç edilen ürünün ithalatçı ülke tarafından iade edilmesi durumunda, geri dönen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerle ilgili işlemleri gerçekleştiren Müdürlük tarafından iki gün içinde Genel Müdürlük bilgilendirilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Bitki Sağlık Sertifikaları

Bitki Sağlık Sertifikası ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası

MADDE 19– (1) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye girişinde, menşei veya ihracatçı ülkenin resmî bitki koruma servisince Ek-7 veya Ek-8’de yer alan formlara göre veya bu formlardaki bilgileri kapsayan başka bir formatta ISPM-12 kurallarına uygun olarak Türkçe ve İngilizce dillerinden biriyle düzenlenmiş Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası bitki, bitkisel ürün veya diğer maddelerin beraberinde bulunmalıdır.Diğer dillerde yazılmış Sertifikalara ise yeminli tercüman onaylı Türkçe tercümesi eklenir.

(2) Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası Türkiye’ye hitaben yazılır, ihracatçı ülkenin ilgili servisinin mührü, tarih ve yetkilinin adı, soyadı ile imzasını içerir.

(3) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ithalinde Ek–4’te yer alan ve Bitki Sağlık Sertifikasında veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmesi istenen özel şartlar, Bitki Sağlık Sertifikasının veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının ilgili bölümüne ek bildirim şeklinde açık olarak yazılır veya ilgili madde ve fıkralara atıfta bulunulur.Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasına üretim alanı ile ilgili bilgiler içeren ek bildirim yazılamaz.

(4) Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası üzerinde herhangi bir silinti veya kazıntı bulunamaz, yapılan değişiklik ve düzeltmeler ilgili resmî bitki koruma servisi tarafından onaylanır.

(5) Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası sevkiyat tarihinden en fazla on dört gün önce düzenlenir. Ancak kontrol tarihi ve düzenlenme tarihi ayrı ayrı belirtilen Sertifikalarda; ürünün kontrol tarihi ile ürünün sevk tarihi arasındaki süre en fazla on dört gündür.

(6) Bitki Sağlık Sertifikasının veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının aslı olmadan getirilen bitki ve bitkisel ürünlerin ithalatına izin verilmez. ISPM-12’ye göre düzenlenmiş ve Bakanlıkça uygun görülen ülkelerin elektronik Bitki Sağlık Sertifikaları ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikaları da geçerli kabul edilir.

(7) İthal edilecek bitki ve bitkisel ürün, ihracatı yapan ülkede üretilmemiş ve üretim alanı veya yetiştirilme devreleri ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulan bitki ve bitkisel ürün ise, ürün beraberinde Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının aslı ile menşei ülke tarafından düzenlenmiş Bitki Sağlık Sertifikasının aslı veya tasdikli bir sureti de bulunur.Üretim alanı veya yetiştirilme devreleri ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulmayan bitki ve bitkisel ürünler için, ihracatçı ülke tarafından menşei ülke belirtilerek Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenebilir.

(8) Avrupa Birliği (AB) üyesi bir ülkede üretilerek başka bir AB üyesi ülkeden ülkemize ihraç edilen, üretim alanı veya yetiştirilme devreleri ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulan bitki ve bitkisel ürünler için, ihraç eden AB üyesi ülke tarafından menşei ülke belirtilerek, üretim yeri bilgilerini de içeren Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenebilir.

(9) Bitki Sağlık Sertifikası taşıması gerekli bitki ve bitkisel ürünlerin listesi Ek-5’te belirtilmiştir.

(10)(Değişik:RG-17/5/2012-28295)İhraç edilecek bitki ve bitkisel ürünler için düzenlenecek Bitki Sağlık Sertifikaları, 17ncimadde hükümlerine göre düzenlenir.

Bitki Sağlık Sertifikasının aranmayacağı durumlar

MADDE 20– (1) Bitki Sağlık Sertifikasının aranmayacağı durumlar, aşağıda belirtilmiştir.

a) Yolcu beraberinde tüketim amacıyla getirilen ve üç kilogramı geçmeyecek miktardaki taze ve kuru meyve ve sebzeler,

b) Ticari amaç dışında gelen bir adedi aşmayacak çiçek buketleri ile çelenkler,

c) Yabancı memleketlerdeki gerçek ve tüzel kişiler tarafından resmî daire ve kurumlara veya hayır kurumlarına tüketim amacıyla bağış olarak gönderildiği Bakanlıkça kabul edilen bitki ve bitkisel ürünler,

içinBitki Sağlık Sertifikası aranmaz ve bunların giriş kapılarında bitki sağlığı kontrolleri yapılarak temiz olanların girişine izin verilir.

(2) Genel Müdürlük zararlı organizmaların bulaşma ve yayılmasını önlemek amacıyla yolcu beraberinde gelen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için kısıtlama getirebilir.

(3) Ülkemize giriş yapmak amacıyla eşya beraberinde gelen ISPM-15’e göre işaretlenmiş ahşap ambalaj malzemelerinde, Bitki Sağlık Sertifikası aranmaz.

ALTINCI BÖLÜM

Numune Alma ve Analiz

Numune alma ve analize gönderilmesi

MADDE 21– (1)İnspektör, resmî kontrollerde bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin genelmakroskopikkontrolünü yapar.

(2)İnspektörbitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmî kontrolleri için gerekli olduğu durumlarda numune alır.

(3) Numune, her parti, herlotve her bitki grubu, gerektiğinde ise her çeşit için kendi aralarında ayrı ayrı olmak üzere; parti, lot ve bitki grubunu temsil edecek şekilde alınır.

(4) Numune; zararlı organizmalardan, zararlı organizmalar ile bulaşık bitki ve bitkisel ürün kısımlarından, zararlı organizma bulunması muhtemel bitki ve bitkisel ürün kısımlarından veya ürün homojen dağılıma sahip ise tesadüfî örnekleme metoduna göre hazırlanan paçaldan yeterli miktarda örneği Genel Müdürlükçe belirlenen numune alma tutanağı ile alınır.

(5) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin sahibi veya yetkilisi, görevliinspektöregerekli miktarda numuneyi vermek zorundadır. Alınan numuneler için herhangi bir bedel ödenmez.

(6) Bu Yönetmelik esaslarına uygun olarak alınan numuneler ambalajlanıp mühürlenerek, etiketlenir ve en seri şekilde laboratuvara analize gönderilir.

(7) Numune alma usul ve esasları Genel Müdürlük talimatı ile belirlenir ve Bakanlığın kurumsal internet sitesinde yayımlanır.

İtiraz ve itirazın değerlendirilmesi

MADDE 22– (1) Bitki ve bitkisel ürün sahibi veya temsilcisi, bu Yönetmelik esaslarına göre alınan numunelerin analiz sonucuyla ilgili itirazını, sonucun kendisine bildirilmesinden itibaren yedi gün içerisinde, numuneyi alan Müdürlüğe yazılı olarak yapar. Analiz, itirazın yapıldığı Müdürlükte yapılmamış ise numuneyi alan Müdürlük itirazı analizin yapıldığı Müdürlüğe bildirir.

(2) İtirazı değerlendirmek üzere, analizi yapan Müdürlük tarafından bir komisyon oluşturulur. Bu komisyon; Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü, Araştırma İstasyonu Müdürlükleri ile laboratuvarı olan Karantina Müdürlüklerinde görevli, yapılan analizle ilgili üç konu uzmanından oluşur. İtiraza konu analizi yapan uzman bu komisyonda yer alamaz.

(3) Komisyon, analizi yapan uzmandan bütün bilgi, belge, preparat ve fotoğrafları incelemek üzere alır. Komisyon gerekli gördüğü takdirde numuneyi alaninspektörünbilgisine başvurabilir.

(4) Komisyon, analiz yöntemi ve sonuçlarını inceler. İnceleme sonucunda analiz sürecinde bir eksiklik veya hata tespit edilmez ise sonuç kesindir ve itiraz edilemez.

(5) Komisyonca yapılan inceleme sonucunda analiz sürecinde bir eksiklik veya hata tespit edilirse komisyonda görevli uzmanlar tarafından varsa mevcut numunelerden yoksa yeniden numune alınarak komisyonca belirlenen laboratuvarda analiz tekrarlanır. Tekrarlanan analiz sonucu kesin olup itiraz edilemez.

(6) İtirazla ilgili olarak analiz ücreti, komisyon üyelerinin harcırah, konaklama ve yol giderleri gibi masraflar itirazı yapan tarafından ödenir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İdari yaptırımlar

MADDE 23– (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlara 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 38 inci madde hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelikler

MADDE 24– (1)10/2/2009tarihli ve 27137 sayılı ResmîGazete’deyayımlanan Zirai Karantina Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

(2)14/10/2004tarihli ve 25613 sayılı ResmîGazete’deyayımlanan Zirai Karantina Numune Alma ve Analiz Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE 1– (1)15/3/2012tarihinden önce düzenlenen Bitki Sağlık Sertifikaları ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikaları için yürürlükten kaldırılan Zirai Karantina Yönetmeliği hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

Yürürlük

MADDE 25– (1) Bu Yönetmelik15/3/2012tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 26– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

—————————

(1)Bu maddenin birinci fıkrası5/1/2014tarihinde yürürlüğe girer.

(2)Bu maddeninbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri1/1/2015tarihinde yürürlüğe girer.

 Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
3/12/201128131
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
TarihiSayısı
1.      17/12/201128145
2.      17/5/201228295
3.      9/8/201228379
4.      14/12/201228497
5.16/1/201328530
6.29/12/201328866

Yönetmeliğin eklerini görmek için tıklayınız