YAŞ SEBZE VE MEYVE ÜRETİCİ BİRLİKLERİNİN TABİ OLDUĞU ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 –
15/1/1997 tarihli ve 22878 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yaş Sebze ve Meyve Üretici Birliklerinin Tabi Olduğu Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“b) Üretici birliği: Bakanlıktan üretici birliği belgesi alanları,”
MADDE 2 –
Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Üretici birlikleri
MADDE 4 –
Üreticilerce ilgili kanunlara göre kurulan kooperatif ve kooperatif üst kuruluşlarından, üretici birliği belgesi alanlar 552 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında üretici birliği olarak kabul edilir.
29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununa göre kurulan birliklerden, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde öngörülen şartları taşıyanlara üretici birliği belgesi verilebilir. Belge alanlar, 552 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında üretici birliği olarak kabul edilir.”
MADDE 3 –
Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Üretici birliği belgesi
MADDE 5 –
Üretici birliği belgesi verilmesinde aşağıda belirtilen şartlar aranır:
a) İlgili kanunlara göre kooperatif, kooperatif üst kuruluşu ya da tarımsal üretici birliği olarak kurulmuş olması,
b) Ortak veya üye sayısının en az 50 olması,
c) Ortak veya üyelerinin ziraat odasına kayıtlı olması,
d) Sebze ve meyve üzerinde faaliyet göstermesi,
e) Anasözleşme veya tüzüklerindeki amaç bölümünde ortak veya üyelerinin ürettiği sebze ve meyveleri pazarlamak, ortaklık veya üyelik şartları bölümünde ise sebze ve meyve üreticisi olmak ibaresine yer verilmesi.
Üretici birliği belgesi almak isteyenler bir dilekçe ile Bakanlığa başvurur. Dilekçeye aşağıdaki belgeler eklenir.
a) En az 50 ortak veya üyeyi gösterir ilgili ziraat odasınca tasdikli liste,
b) Üretici birliği belgesi alınmasına ve ilgilendirilmek istenen toptancı haline ilişkin yönetim kurulu kararı,
c) Anasözleşme veya tüzüğünün aslı ya da kurumca onaylı örneği,
d) Sebze ve meyve üzerinde faaliyette bulunulduğuna ilişkin yetkililerce imzalı taahhütname.
Yapılan inceleme sonucunda, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdığı anlaşılanlara üretici birliği belgesi verilir.”
MADDE 4 –
Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 6 – Üretici birlikleri ilke olarak birlik merkezine en yakın toptancı haliyle ilgilendirilir. Üretici birliklerinin toptancı hallerle ilgilendirilmelerinde, üretim bölgesinin konumu, ulaşım imkânları, ilgililerin talebi ve hal kapasiteleri gibi hususlar göz önünde tutulur.”
MADDE 5 –
Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Üretici birlikleri, ortağı veya üyesi olmayan üreticiler tarafından satılmak üzere kendilerine teslim edilen ya da gönderilen yaş sebze ve meyveleri komisyoncu sıfatıyla alıp onlar hesabına satamaz.”
MADDE 6 –
Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesine aşağıdaki üçüncü fıkra eklenmiştir.
“Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen şartları taşımadıkları veya sonradan kaybettikleri anlaşılanlar ile 7 nci madde hükümlerine bir takvim yılı içinde üç kez aykırı hareket eden üretici birliklerinin üretici birliği belgesi Bakanlıkça iptal edilir. Üretici birliği belgesi iptal edilenlere, belgenin iptaline ilişkin Bakanlık kararını takip eden bir yıl içinde yeniden üretici birliği belgesi verilmez.”
MADDE 7 –
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 8 –
Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
HAYVANLARDA SOY KÜTÜĞÜ VE ÖN SOY KÜTÜĞÜ ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; damızlık amaçlı hayvanların yetiştirilmesi, kayıt altına alınması ve hayvan ıslahı çalışmalarının yürütülmesini sağlamak üzere soy kütüğü ve ön soy kütüğü sistemini oluşturmaktır.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; sığır, koyun, keçi, manda ve arı yetiştiriciliğinde soy kütüğü ve ön soy kütüğü sisteminin gerektirdiği kayıtlar ile verilerin depolanması, değerlendirilmesi, değerlendirme sonuçlarının yayınlanması, ıslah programı, belgelendirme ve ıslahla ilgili yapılacak iş ve işlemleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 10 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
b) Birlik: Her türden hayvan için ıslah esas olmak üzere yetiştirme, pazarlama faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla gerçek ve tüzel kişiliği haiz yetiştiriciler ile kurum ve kuruluşların il bazında oluşturdukları yetiştirici birliklerini,
c) Damızlık: Irkına, tipine ve verimine özgü özellikleri gösteren vasıflı ve damızlık belgeli hayvanları,
ç) Damızlık belgesi: Ana ve babası bilinen ve kayıt sisteminde kayıtlı damızlık hayvanlara verilen belgeyi,
d) Islah programı: Türkiye koşullarına uyumlu kaliteli damızlıklar elde etmek amacıyla ulusal veya bölgesel olarak planlanan ıslah çalışmalarını düzenlemek ve yönlendirmek amacıyla yapılan çalışma planını,
e) İl müdürlüğü: Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüklerini,
f) Kayıt sistemi: Hayvansal üretimin ve/veya ıslah programının gereği, toplanması öngörülen bilgilerin kaydedildiği, depolandığı ve değerlendirildiği tür bazında tutulan kayıt ortamını,
g) Merkez birliği: İl yetiştirici birliklerinin bir araya gelerek oluşturdukları ve faaliyetleri tüm yurdu kapsayacak şekilde her türden hayvan için ayrı kurulmuş merkez birliklerini,
ğ) Ön soy kütüğü: Sadece yetiştirme kayıtları tutulan işletmelerde mensup olduğu ırkın özelliklerini taşıyan hayvanlar için oluşturulan kayıt sistemini,
h) Soy kütüğü: Yetiştirme ve verim kayıtları tutulan işletmelerde mensup olduğu ırkın özelliklerini taşıyan hayvanlar için oluşturulan kayıt sistemini,
ı) Yetiştirici: Hayvanların mülkiyet hakkını üzerinde bulunduran gerçek veya tüzel kişiyi, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yetki, Başvuru ve Denetleme
Yetki
MADDE 5 – (1) Soy kütüğü ve ön soy kütüğü çalışmaları aşağıda belirtilen kuruluşlar tarafından yürütülür:
a) İllerde; il müdürlüğü ve/veya birliklerin kurulduğu illerde, merkez birliğine üye ve merkez birliği aracılığıyla Bakanlıktan yetki almış olan birlik,
b) Ülke genelinde; Bakanlık ve/veya Bakanlıktan yetki almış merkez birliği.
(2) Soy kütüğü ve ön soy kütüğü sisteminin gerektirdiği tüm işlemler; soy kütüğüne kayıtlı işletmelerde birlikler, ön soy kütüğüne kayıtlı işletmelerde il müdürlükleri ve/veya birlikler tarafından yapılır.
(3) Bakanlık, birliklere teknik hizmetler, sağlık hizmetleri ve eğitim konusunda gerektiğinde ayni ve nakdi destek sağlayabilir.
Başvuru
MADDE 6 – (1) Soy kütüğü ve ön soy kütüğü sistemini yürütmek isteyen birlikler, içeriği merkez birliklerince belirlenen başvuru dosyasını hazırlayarak merkez birliğine müracaat eder. Merkez birliği en geç otuz işgünü içerisinde incelemesini yapar. Uygun görmemesi durumunda birliğe gerekçeli yazılı cevap verir. Uygun görmesi durumunda onay için birlik adına Bakanlığa başvurur. Bakanlık başvuruyu inceler ve en geç on beş işgünü içerisinde cevaplar.
(2) Bakanlık tarafından başvurunun uygun bulunması durumunda il müdürlüğü bilgilendirilir.
(3) Soy kütüğüne kayıtlı olmak isteyen yetiştirici, birliğe müracaat eder. Birlik kuruluş belgesindeki koşulları taşıyan, asıl veya geçici üye olan her yetiştirici ve işletmesindeki tüm hayvanlar soy kütüğü kapsamındadır.
(4) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait hayvanlar soy kütüğü kapsamına alınacak ise üyelik şartı aranmaz. Bu kapsamdaki iş ve işlemler, merkez birliği ile yapılacak protokolle belirlenir.
(5) İşletmesini ve hayvanlarını ön soy kütüğüne kayıt ettirmek isteyen yetiştiriciler, yetkili kuruluşlara müracaat eder, uygun görülenler sisteme dâhil edilir.
(6) Ülke içerisinde, suni tohumlama ve embriyo transferi yapılan her sığır ve sığırın sahibi yetiştirici soy kütüğü veya ön soy kütüğüne kaydedilir.
Denetleme
MADDE 7 – (1) Soy kütüğü çalışmalarına yetki verilen merkez birliği Bakanlık tarafından, birlik ise merkez birliği ve/veya Bakanlık tarafından denetlenir. Kurallara ve taahhütlerine uymayanlar yazılı olarak uyarılır. En geç üç ay sonra yapılan denetimde uymamanın devamı durumunda soy kütüğü çalışmalarını yürütme yetkisi geri alınır. Birliğin yetkisinin alınması durumunda soy kütüğü çalışmaları iptal edilir ve tüm işletmeler ön soy kütüğü kapsamına alınarak, çalışmalar il müdürlüğünce yürütülür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Genel Hususlar
Kayıt
MADDE 8 – (1) Suni tohumlama ve embriyo transferi yapılan her sığır ve işletmesi ile ülke içerisinde yapılan tüm suni tohumlama ve embriyo transferi bilgileri soy kütüğü ve ön soy kütüğü sistemine kayıt edilir.
Belgelendirme
MADDE 9 – (1) Ferdi, koloni, sürü bazında hayvanların satılması halinde yetiştiricinin birliğe talebi üzerine; içeriği ve şekli Bakanlık tarafından belirlenen damızlık belgesi verilir. Birlik olmayan illerde talep, il müdürlüğü üzerinden merkez birliğine yapılır. Bakanlıkça belirlenen kriterlere sahip olmayan hayvanlara damızlık belgesi düzenlenmez.
(2) Belge ücreti, Bakanlığın uygun görüşü ile merkez birliği tarafından belirlenir.
Bildirim
MADDE 10 – (1) Hayvanın başka bir şahsa satılması durumunda hayvan sahibi ve alıcısı tarafından; kesilmesi, ölmesi gibi sürü dışına çıkması durumlarında hayvan sahibi tarafından bir ay içerisinde soy kütüğü ve ön soy kütüğü sistemine işletilir.
Soy kütüğü
MADDE 11 – (1) Soy kütüğü, asgari aşağıdaki konu ve faaliyetleri içerir:
a) Tanımlama,
b) Soy bilgileri,
c) Islaha konu olabilecek özellik ve bilgileri,
ç) Üremeye esas bilgiler,
d) Sürüden ayrılma bilgileri,
e) Veri tabanı oluşturulması ve verilerin depolanması,
f) Verilerin değerlendirilmesi ve sonuçların yayınlanması,
g) Islah programı,
ğ) Damızlık belgesi verilmesi.
(2) Soy kütüğü ve soy kütüğü içerisinde ıslah programı kapsamındaki verilerin toplanması ile ilgili tüm iş ve işlemler merkez birliği tarafından yürütülür.
Ön soy kütüğü
MADDE 12 – (1) Ön soy kütüğü, asgari aşağıdaki konu ve faaliyetleri içerir:
a) Tanımlama,
b) Soy bilgileri,
c) Üremeye esas bilgiler,
ç) Sürüden ayrılma bilgileri,
d) Veri tabanı oluşturulması ve verilerin depolanması,
e) Verilerin değerlendirilmesi ve sonuçların yayınlanması,
f) Damızlık belgesi verilmesi.
Tanımlama
MADDE 13 – (1) Hayvanlar, ait oldukları türün özelliklerine göre ferdi, sürü veya koloni bazında tanımlanır.
Sığırlarda ıslaha konu olacak asgari özellik ve bilgiler
MADDE 14 – (1) Sığırlarda asgari aşağıdaki özellik ve bilgiler aranır:
a) Her bir ineğin verdiği süt miktarı ve ıslah programı kapsamındaki ineklerde sütün içeriği (yağ, protein ve benzeri) belirlenir. Islah amaçlarındaki değişiklik ve piyasa talepleri doğrultusunda Bakanlıkça diğer verim veya özellikler eklenebilir.
b) Soy kütüğüne kayıtlı ineklerde süt verim kontrolü yapılır.
c) İllerde süt verim kontrollerini yapma yetkisi Bakanlık tarafından soy kütüğü sistemini yürütmeye yetkili kılınan birliğe aittir.
Veri tabanı
MADDE 15 – (1) Veri tabanı, Bakanlık tarafından yetki verilmiş merkez birliği tarafından oluşturulur.
(2) Soy kütüğü ve ön soy kütüğü sisteminde tutulan tüm kayıtlar merkez birliğinde depolanır.
(3) Veri tabanından Bakanlık yararlanabilir.
(4) Veri tabanı oluşturulması ve geliştirilmesinde Bakanlık destek verebilir.
Verilerin değerlendirilmesi
MADDE 16 – (1) Soy kütüğü ve ön soy kütüğü sistemindeki tüm kayıtlar, yapılacak ıslah ve Bakanlık ve/veya merkez birliğinin belirleyeceği diğer çalışmalarda kullanılmak üzere değerlendirilir.
(2) Verilerin değerlendirilmesine ve damızlık değer tahmini yapılması veya yaptırılmasına Bakanlık ve/veya merkez birliği yetkilidir.
Islah programı
MADDE 17 – (1) Ülkesel ıslah programları, Bakanlık ve merkez birliği tarafından hazırlanır. Islah programları Bakanlık tarafından onaylandıktan sonra tür bazında hazırlanacak talimatla uygulamaya konulur.
(2) Islah programlarında yapılacak her türlü değişiklik Bakanlığın onayına sunulur.
(3) Islah programlarında; ıslah amacı, sürü büyüklüğü, kayıtlı sürü büyüklüğü, programın süresi, faaliyet planı ve diğer teknik detaylar belirlenir.
(4) Bir ıslah programı kapsamındaki popülasyonda birden fazla kuruluş ıslah programı yürütemez.
(5) Bakanlık uygulamayı izlemek ve programdan sapma olması durumunda yazılı uyarıdan altı ay sonra yapılacak denetimi takiben onayını geri çekebilir.
(6) Sığırlarda ıslah programını yürütecek kuruluşlar, sperma üretme istasyonuna sahip veya bir sperma üretme istasyonu ile sözleşme yapar.
(7) Islah programı kapsamındaki sığırlar soy kütüğüne kayıtlı olmalıdır.
(8) Sperma üretme istasyonuna sahip olup boğalarını test etmek isteyen kuruluş, merkez birliği ile işbirliği protokolü yapar.
Damızlık belgesi
MADDE 18 – (1) Soy kütüğü ve ön soy kütüğüne kayıtlı hayvanların satılması durumunda, damızlık belgesi verilir.
(2) Damızlık belgesi düzenleme ve onaylama yetkisi, Bakanlık ve/veya merkez birliğine aittir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Talimatlar
MADDE 19 – (1) Bakanlık;
a) Tür bazında damızlık belgesinin şekil ve içeriğini,
b) Tür bazında doğum, çoğalma, tohumlama, embriyo transferi ve çiftleştirmeye ilişkin bilgilerle ilgili çalışmaların usul ve esaslarını,
c) Tür bazında sürüden ayrılma bilgileri ile ilgili çalışmaların usul ve esaslarını,
ç) Islaha konu olabilecek özellik ve bilgiler ile bunlarla ilgili yapılacak çalışmaların usul ve esaslarını,
d) Soy kütüğü ve ön soy kütüğünde yer alması gereken asgari soy bilgilerinin neler olacağını,
e) Soy kütüğü ve ön soy kütüğüne girecek işletme ve hayvanlarla ilgili kriterler ve yetiştiricilerin uyacakları hususları, çıkaracağı talimatlarla belirler.
İdari yaptırımlar
MADDE 20 – (1) Soy kütüğü ve ön soy kütüğünde kayıtlı hayvanlarla ilgili Bakanlıkça belirlenen esaslara aykırı olarak sahte belge düzenleyenlere, sunanlara veya belgede tahrifat yaparak ilgilileri yanıltanlara, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi hükmü uygulanır.
(2) Hayvanın başka bir şahsa satılması, kesilmesi, ölmesi gibi sürü dışına çıkması durumlarını bir ay içerisinde soy kütüğü ve ön soy kütüğü sistemine işletmeyen hayvan sahipleri veya alıcıları hakkında 5996 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi hükmü uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 21 – (1) 6/12/2001 tarihli ve 24605 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvanlarda Soykütüğü ve Önsoykütüğü Esasları ile Çalışma Usulleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 22 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 23 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
Madde 1- Kapsam maddesinde ifade edilen misafirhaneler ile lokallerin kullanılma usul ve esaslarının belirtilmesidir.
Kapsam
Madde 2- Bu yönetmelik, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatında tesis edilmiş ve tesis edilecek misafirhaneler ile lokalleri kapsar.
Tanımlar
Madde 3- Bu yönetmeliğin uygulanmasında,
a) Bakanlık, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığını,
b) Bağlı kuruluş, Orman Genel Müdürlüğü, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,
c) Daire Başkanlığı, Bakanlık ve bağlı kuruluşların İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığını,
d) Bölge Müdürü, Orman Bölge Müdürü ve Köy Hizmetleri Bölge Müdürünü,
e) İl Müdürü, Bakanlık il Müdürü, Köy Hizmetleri İl Müdürü ve Orman İşletme Müdürünü,
f) Müessese Müdürü, Araştırma Müesseseleri Müdürünü,
g) Yönetmelik, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı ile bağlı kuruluşları Misafirhane ve Lokalleri İşletme Yönetmeliğini,
ı) Personel, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatında görevli personeli
i) Yetkili amir, misafirhane veya lokalin bağlı olduğu İl Müdürlüğünü, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Faydalanma Usul ve Esasları
Misafirhane ve lokallerden faydalanacaklar
Madde 4- Misafirhane ve lokallerden öncelikle, Bakanlık ile Bakanlığa bağlı ve ilgili kuruluşların mensupları, emeklileri ve bunların bakmakla yükümlü oldukları kimseler ve Bakanlıkta görev yapmış ve ayrılmış olanlar ile bunların bakmakla yükümlü oldukları kimseler faydalanır.
Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlarla yukarıda sayılanlar dışında kalan kimselerin misafirhane ve lokallerden faydalanmaları yetkili amirin iznine bağlıdır.
Faydalanma şekil ve süreleri
Madde 5- Geçici görev, hastalık, kurs, eğitim, sportif faaliyet, tabii afet v.b. gibi nedenler dışında misafirhanede kalma süresi en çok 15 gündür.
Ancak, gerekli hallerde bu süre yetkili amirin izni ile uzatılabilir. İkametgâhı misafirhanenin bulunduğu yerde olanlar yetkili amirce kabul edilecek geçerli bir sebep olmadıkça misafirhaneden faydalanamazlar.
Ancak, misafirhanenin bulunduğu mahalde göreve atanan personel yetkili amirin izni ile ev tutup yerleşinceye kadar en çok iki ay süre ile misafirhaneden faydalanabilir.
Lokallerde, genel ahlaka uygun davranışlarda bulunulması esastır. Politik amaçlı toplantı, seminer düzenlenemeyeceği gibi propaganda mahiyetinde siyasi tartışma yapılamaz.
Hiçbir surette kumar oynanamaz. Ancak kumar gayeli olmamak şartıyla kağıt, tavla, satranç gibi oyunlar oynanabilir.
İbraz edilecek belgeler
Madde 6- Misafirhanede kalacak, görevli memura kimlik belgelerini, beraberinde eşi olanlar evlenme cüzdanı ile bakmakla yükümlü oldukları kişilerin nüfus cüzdanlarını ibraz mecburiyetindedir.
Günlük ücretin hesaplanması
Madde 7- Günlük ücret, mer’i olan memur maaş katsayısının 10 TL. ile çarpılması suretiyle bulunur. Bu ücret bir gecelik konaklama ücretidir. (örnek: 128 x 10 = 1280 TL.)
Yasalarla, memur katsayısında meydana gelecek artışlar yürürlük tarihi itibariyle bu ücretlerin belirlenmesinde esas alınır.
Alınacak ücretler
Madde 8- a) Geçici görev, hastalık, kurs, eğitim, sportif faaliyetler, tabii afet v.b. nedenlerle misafirhanede kalacak bakanlık personeli ve bunların bakmakla yükümlü oldukları kimselerden yemek, telefon v.b. giderler dışında günlük ücretin 1/3 ‘ü oranında ücret alınır.
Diğer sebeplerle misafirhaneden istifadesi söz konusu olan 4. maddede sayılan personel ile bunların bakmakla mükellef oldukları yakınlarından günlük ücret tam olarak alınır.
b) Bakanlıktan emekli olanlar ve çalışıp da ayrılanlarla bunların bakmakla yükümlü oldukları kimseler, çalışan bakanlık personeli gibi işlem görürler.
c) 7.nci maddede belirtilen günlük ücret, misafirhaneden faydalanma sürelerine göre ilk 15 gün için aynen, zaruri sebeplerle uzatılan en fazla 15 günlük ek süre için, 2 katı olarak uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Misafirhanede Kalacakların Uyacakları Hususlar
Demirbaş ve mefruşatın kullanılmasında özen gösterilmesi
Madde 9- Misafirhanede kalanlar ile lokallerden istifade edenler, gerek kendilerine tahsis edilen odalarında, gerekse misafirhane ve lokallerin diğer bölümlerinde bulunan demirbaş ve diğer malzemeye zarar verdikleri takdirde bunu tazmin ile yükümlüdürler.
Riayet edilecek hususlar
Madde 10- Misafirhanede kalanlar ve lokallerden istifade edeceklerin riayet edecekleri hususlar, misafirhane ve lokal amirinin sorumlu olduğu amirce ayrıntılı olarak tesbit edilerek gerekli yerlere asılır.
Usullere uymayanlar hakkında yapılacak işlem
Madde 11- Bu yönetmelikte 10.ncu maddeye göre tesbit olunan hususlara uymayanlar misafirhane ve lokallerden derhal çıkarılır.
Kıymetli eşya
Madde 12- Yanlarında para ve para hükmündeki kıymetli evrakla, mücevher ve bunun gibi kıymetli eşya bulunan kimseler, bu eşyalarını resepsiyona makbuz karşılığı teslim etmedikleri takdirde eşyalarının kaybı halinde kendileri sorumludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Mali Hükümler
Tahsil olunan ücretler
Madde 13- Misafirhanelerde kalanlardan tahsilat makbuzu karşılığı alınan günlük ücret, yemek, telefon v.b. ücretler, genel muhasebe prensipleri çerçevesinde, misafirhane işletme defterinde usulüne uygun olarak kayıt edilir.
Misafirhane ve lokallerin zaruri ihtiyaçları için, gelirlerden yapılacak harcamaların misafirhane amirinin sorumlu olduğu, amirin belirleyeceği esaslar dâhilinde mutlaka fatura, fiş ve benzeri yasal belgelere dayanılarak yapılması ve bu belgelerin işletme defterine kayıt edilmesi gereklidir.
Yemek hizmetleri
Madde 14- Misafirhanede uygulanacak yemek ve diğer hizmetlere ilişkin ücretler, çalışanlara sosyal destek sağlayacak şekilde günün şartlarına göre belirlenir.
Yemek hizmetinden yararlanma
Madde 15- Misafirhane kafeteryasından, misafirhanede kalanlar ve diğer bakanlık mensupları faydalanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yönetim Esasları
Misafirhane ve lokallerin yönetimi
Madde 16-Misafirhaneler ile lokallerin yönetim ve hesap işlemleri merkezde ilgili birimin, taşrada sorumlu İl Müdürlüğü ve Müessese Müdürlüklerinin yetkililerince denetlenebileceği gibi, görevlendirilecek veya o kuruluşun teftişinde bulunan müfettişler ile gerektiğinde merkezden görevlendirilecek yetkilileri tarafından da teftiş ve kontrole tabi tutulurlar.
Misafirhaneler ve lokallerin ilgili ve sorumluları, müfettişlerin veya kontrole yetkili görevlilerin talep etmeleri halinde, misafirhanelerin her türlü kayıt, defter, dosya ve belgeleri göstermek, teftiş ve kontrollerine yardımcı olmak zorundadır.
Personel kadrosu
Madde 17- Yönetmelik kapsamında bulunan misafirhaneler ile lokallerin personel ihtiyacı, kapasite ve diğer hizmetler dikkate alınarak merkezde Daire Başkanı, taşrada İl Müdürü veya Müessese Müdürlüğünce belirlenerek istihdamı sağlanır.
Demirbaş ve mefruşatın sağlanması
Madde 18- Misafirhane ve lokallerde kullanılacak zorunlu demirbaş malzeme ve mefruşat, yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre Daire Başkanlığı, Bölge Müdürlüğü, İl Müdürlüğü veya Müessese Müdürlüğünce sağlanarak, genel ayniyat usul ve esaslarına göre kullanılır.
Tutulacak kayıtlar ve kullanılacak formlar
Madde 19- a) Misafir kayıt defteri,
b) Gelen ve giden evrak defteri,
c) İşletme defteri,
d) Gelir ve gider belgeleri dosyası,
e) Evrak zimmet defteri,
f) Demirbaş kayıtları dosyası, tutulur.
Bu Maddenin (a), (b), (e), (f) bentlerinde belirtilen defterler Daire Başkanı, Bölge Müdürü, İl Müdürü veya Müessese Müdürlüğünce usulüne uygun hazırlanarak kullanılır. (c) ve (d) maddelerinde yer alan defter ve belgeler ise resmi örneklerine uygun olarak temin edilip ilgili amirin tasdiki ile kullanılır.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Döner sermayeli işletmeler
Madde 20- Döner sermaye işletmelerine ait misafirhanelerin işletme ve yönetimi döner sermaye işletmelerinin mevcut mevzuatına göre yürütülür.
Diğer Hususlar
Madde 21- İş bu yönetmelikte açıklık bulunmayan hususlarda, konuya ilişkin mevzuatın ilgili hükümleri ve genel hükümleri uygulanır.
Madde 22- Misafirhanede kalanlar, kalma sürelerinin sonunda, misafirhane yetkililerine başvurarak ilişkilerini kesmek zorundadır.
Madde 23- Misafirhaneler ile lokallerin yönetim ve işletmelerine dair bakanlık ve bağlı kuruluşlarca daha önce çıkarılmış ilgili ve benzer genelge, tamim ve emirler, iş bu yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yürürlükten kalkar.
Yürürlük
Madde 25- Bu yönetmelik onayı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 26- Bu yönetmelik hükümlerini Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı yürütür.
Resmi Gazete Tarihi: 06.01.2005 Resmi Gazete Sayısı: 25692
ELEKTRONİK İMZA KANUNUNUN UYGULANMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1 – Bu Yönetmeliğin amacı; elektronik imzanın hukuki ve teknik yönleri ile uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 – Bu Yönetmelik; bildirim ve sertifikasyon süreçlerine, güvenli elektronik imza oluşturma ve doğrulama verileri ile araçlarına, elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı, Kurum, nitelikli elektronik sertifika sahibi ve üçüncü kişilerin yükümlülüklerine, denetime, faaliyetin sona erme hallerine, zaman damgasına, yabancı elektronik sertifikalara, güvenliğe, teknik ve mali hususlara ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
Madde 3 – Bu Yönetmelik 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 – Bu Yönetmelikte geçen;
Kanun: 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununu,
Kurul: Telekomünikasyon Kurulunu,
Kurum:Telekomünikasyon Kurumunu,
ESHS: Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısını,
Arşiv: Bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen ve ESHS’nin saklamakla yükümlü olduğu bilgi, belge ve elektronik verileri,
Bildirim Şartları: Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen şartları,
Denetim: ESHS’nin her türlü faaliyet ve işleyişinin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunun incelenerek; muhtemel hata, noksanlık, usulsüzlük ve/veya suistimallerin tespit edilmesi ve ilgili mevzuatta öngörülen yaptırımların uygulanması amacıyla yapılan çalışmalar bütününü,
Dizin: Geçerli sertifikaları içinde bulunduran elektronik depoyu,
Erişim Verisi: Güvenli elektronik imza oluşturma araçlarına erişim için kullanılan parola, biyometrik değer gibi verileri,
İnceleme: Kuruma yapılan bildirimin gerekli şartları sağlayıp sağlamadığını tespit etmek amacıyla yapılan çalışmalar bütününü,
İptal Durum Kaydı: Kullanım süresi dolmamış sertifikaların iptal bilgisinin yer aldığı, iptal zamanının tam olarak tespit edilmesine imkan veren ve üçüncü kişilerin hızlı ve güvenli bir biçimde ulaşabileceği kaydı,
Kurumsal Başvuru: Bir tüzel kişiliğin çalışanları veya müşterileri veya üyeleri veya hissedarları adına yaptığı nitelikli elektronik sertifika başvurusunu,
Nitelikli Elektronik Sertifika: Kanunun 9 uncu maddesinde sayılan nitelikleri haiz elektronik sertifikayı,
Özetleme Algoritması: İmzalanacak elektronik verilerin sabit uzunlukta bir özetinin çıkarılmasında kullanılan algoritmayı,
Sertifika Özet Değeri: Sertifikanın, özetleme algoritması ile elde edilen çıktısını,
Sertifika İlkeleri: ESHS’nin işleyişi ile ilgili genel kuralları içeren belgeyi,
Sertifika Uygulama Esasları: Sertifika ilkelerinde yer alan hususların nasıl uygulanacağını detaylı olarak anlatan belgeyi,
Sertifika Mali Sorumluluk Sigortası: ESHS’nin, Kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucu doğacak zararların karşılanması amacıyla yaptırmakla yükümlü olduğu sigortayı,
Zaman Damgası İlkeleri: Zaman damgası ve hizmetleri ile ilgili genel kuralları içeren belgeyi,
Zaman Damgası Uygulama Esasları: Zaman damgası ilkelerinde yer alan hususların nasıl uygulanacağını detaylı olarak anlatan belgeyi,
ifade eder.
Bu Yönetmelikte yer almayan tanımlar için Kanunda yer alan tanımlar geçerlidir.
İlkeler
Madde 5 – Bu Yönetmeliğin uygulanmasında aşağıdaki temel ilkeler göz önüne alınır;
a) Objektif nedenler aksini gerektirmedikçe, niceliksel ve niteliksel devamlılık, güvenilirlik, ayrımcı olmama, düzenlilik, verimlilik, açıklık, şeffaflık ve kaynakların etkin kullanılması,
b) Tüketici haklarının korunması,
c) Hizmet kalitesinin sağlanması,
d) Etkin ve sürdürülebilir rekabet ortamının sağlanması ve devamına yönelik uygulamaların teşvik edilmesi,
e) Uluslararası standartların dikkate alınması,
f) Elektronik imza kullanımının yaygınlaşması için yeni yatırımların ve uygulamaların özendirilmesi,
g) Elektronik sertifika sahibinin, talep ettiği hizmet ya da ürünler dışında herhangi bir hizmeti ya da ürünü satın almak zorunda bırakılmaması,
h) Bir hizmetin ya da ürünün diğer bir hizmetin ya da ürünün ücreti yoluyla desteklenmesinden veya karşılanmasından kaçınılması.
İKİNCİ BÖLÜM
Bildirim Süreci
Bildirimin Yapılması
Madde 6 – Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri, ESHS olma talebini içeren dilekçeyi ve Ek-1’de yer alan bilgi ve belgeleri eksiksiz olarak Kuruma ibraz etmek suretiyle bildirimde bulunur. ESHS yapmış olduğu bildirimde, bildirim şartlarını sağladığını ayrıntılı bir biçimde gösterir.
Bildirimin İncelenmesi ve Sonuçları
Madde 7 – Kurum, yapılan bildirimi derhal incelemeye alır ve incelemeyi iki (2) ay içinde sonuçlandırır. Bildirim şartlarını eksiksiz olarak yerine getiren ESHS, bildirim yaptığı tarihten iki (2) ay sonra faaliyete geçer.
Kurum, inceleme sonucunda bildirim şartlarından bir veya birkaçının eksikliğini veya yerine getirilmediğini tespit ederse, bu eksikliklerin giderilmesi için ESHS’ye bir (1) ayı geçmemek üzere bir süre verir. ESHS bu sürenin sonuna kadar faaliyette bulunamaz. ESHS, Kurum tarafından verilen süre içinde bildirim şartlarındaki eksiklikleri giderdiğini ispatlayan bilgi ve belgeleri Kuruma sunar. Bu şartları sağladığı Kurum tarafından tespit edilen ESHS, bildirim yaptığı tarihten itibaren iki (2) aylık sürenin tamamlanmış olması halinde faaliyete geçer. Kurum, vermiş olduğu sürenin sonuna kadar bildirim şartlarındaki eksiklikleri gidermeyen ESHS’nin ESHS olma vasfını kaybettiğine karar verir.
Bildirimdeki Değişiklikler
Madde 8 – ESHS, faaliyete geçtikten sonra, yapmış olduğu bildirimde herhangi bir değişiklik meydana gelmesi halinde, bu değişiklikleri yedi (7) gün içinde Kuruma bildirir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sertifikasyon Süreci
Nitelikli Elektronik Sertifika Başvurusu
Madde 9 – ESHS, nitelikli elektronik sertifika vereceği kişilerin kimliğini; nüfus cüzdanı, pasaport, sürücü belgesi gibi fotoğraflı ve geçerli resmi belgelere göre tespit eder. Nitelikli elektronik sertifika verilecek kişi kimlik tespiti esnasında bizzat hazır bulunur.
ESHS, nitelikli elektronik sertifika verilecek kişinin kimliğinin birinci fıkra hükümlerine göre önceden tespit edilmiş olduğu hallerde veya kurumsal başvurularda kimlik tespiti için bizzat hazır bulunma şartını aramayabilir. Kurumsal başvuru sahibi, adına başvuruda bulunduğu kişilerin nitelikli elektronik sertifika taleplerini yazılı olarak belgelendirir. Nitelikli elektronik sertifika başvurusu sırasında sertifika verilecek kişiye ait kimliğin doğru ve güvenilir biçimde tespit edilmesinden ESHS sorumludur.
ESHS, nitelikli elektronik sertifika sahibinin diğer bir kişi adına hareket edebilme yetkisinin, mesleki veya diğer kişisel bilgilerinin sertifikada yer alması durumunda, bu bilgileri resmi belgelere dayanarak eksiksiz, doğru ve güvenilir biçimde tespit eder; sertifika verilecek kişiden, sertifika vermek için gerekli olan bilgiler hariç bilgi talep edemez. ESHS, bu bilgileri nitelikli elektronik sertifika sahibinin onayı olmaksızın üçüncü kişilere iletemez ve başka amaçlarla kullanamaz.
Nitelikli Elektronik Sertifikanın Oluşturulması
Madde 10 – (Değişik:RG-04/02/2006-26070)
ESHS, nitelikli elektronik sertifika başvurusundan sonra sertifikayı oluşturur ve sertifika sahibine teslim eder. Nitelikli elektronik sertifikanın geçerlilik süresi sözleşme ve/veya taahhütnameler ile belirlenir.
Nitelikli Elektronik Sertifikanın Yayımlanması
Madde 11 – ESHS, sertifika sahibinin onayını almak kaydıyla nitelikli elektronik sertifikayı kamuya açık bir dizinde yayımlar. ESHS, dizin hizmetinin kesintisiz olarak verilmesini sağlar.
Nitelikli Elektronik Sertifikanın Yenilenmesi
Madde 12 – Nitelikli elektronik sertifika, geçerlilik süresinin sona ermesinden önce sertifika sahibinin veya sertifika sahibinin onayını almak koşuluyla kurumsal başvuru sahibinin talebi doğrultusunda ESHS tarafından yenilenebilir. ESHS nitelikli elektronik sertifikayı, sertifika sahibine ait bilgilerin geçerliliğini doğrulayarak yeniler.
Nitelikli Elektronik Sertifikanın İptal Edilmesi
Madde 13 – Nitelikli elektronik sertifikanın iptaline ilişkin talepler; ESHS, sertifika sahibi ve sözleşme ile belirlenen kişiler tarafından yapılabilir. ESHS; bu duruma ilişkin taleplerin yapılabilmesini, asgari olarak telefonla ve kesintisiz sağlar. ESHS nitelikli elektronik sertifika sahibini söz konusu durum hakkında bilgilendirir. Kurumsal başvurularda başvuru sahibi de bilgilendirilir.
İptal talebinin alınmasından sonra nitelikli elektronik sertifika derhal iptal edilir. İptal edilen nitelikli elektronik sertifika, geçerlilik süresi sonuna kadar iptal durum kayıtlarında yer alır. ESHS, nitelikli elektronik sertifikalara ilişkin iptal durum kaydını herhangi bir kimlik doğrulamasına gerek olmaksızın ücretsiz ve kesintisiz olarak kamu erişimine açık tutar. Kayıtların bir sonraki güncelleme zamanı söz konusu kayıtlarda açıkça gösterilir. ESHS, nitelikli elektronik sertifikayı geçmişe yönelik olarak iptal edemez.
ESHS’nin imza oluşturma verisinin çalınması, kaybolması, gizliliğinin veya güvenilirliğinin ortadan kalkması ya da sertifika ilkelerinin değişmesi gibi sertifika sahibinin kusurunun bulunmadığı durumların sonucunda nitelikli elektronik sertifikaların ESHS tarafından iptal edilmesi ve yenilenmesi halinde, yenileme işlemleri için hiçbir ücret talep edilemez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yükümlülükler
ESHS’nin Yükümlülükleri
Madde 14 – ESHS; nitelikli elektronik sertifika verilecek kişiyi nitelikli elektronik sertifika vermeden önce asgari olarak;
a) Kanunda öngörülen sınırlamalar saklı kalmak üzere, güvenli elektronik imzanın elle atılan imza ile eşdeğer olduğuna,
b) İmza oluşturma verisini ve aracını başkasına kullandırmamasına,
c) Nitelikli elektronik sertifikanın kullanımı ile ilgili usul ve sınırlamaların kapsamına,
d) Nitelikli elektronik sertifikanın iptal durumuna,
e) Nitelikli elektronik sertifika sahibi ile arasında çıkacak uyuşmazlıklarda başvurulabilecek alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına,
f) (Değişik:RG-04/02/2006-26070) Sözleşmenin ve/veya taahhütnamelerin hüküm ve şartlarında meydana gelecek değişikliklere,
ilişkin yazılı olarak bilgilendirir.
ESHS;
a) Geçerlilik süresi sona eren nitelikli elektronik sertifikaları,
b) Nitelikli elektronik sertifika başvurusunda talep edilen bilgi, belge ve elektronik verileri,
c) Sertifika ilkelerini ve sertifika uygulama esaslarını,
d) Zaman damgası ilkelerini ve zaman damgası uygulama esaslarını,
e) Geçerlilik süresinin sona ermesinden itibaren kendi sertifikasını,
f) Nitelikli elektronik sertifika yönetimine ilişkin tüm işlemlere, bu işlemlerin yapıldığı zamana ve işlemleri yapan kişiye veya kişilere ait bilgileri içeren kaydı,
en az yirmi (20) yıl süreyle saklar.
ESHS;
a) Sertifika uygulama esaslarının sertifika sahibini veya üçüncü kişileri ilgilendiren bölümlerini ve sertifika ilkelerini internet sayfasında yayımlamakla,
b)Nitelikli elektronik sertifika, zaman damgası ve elektronik imza ile ilgili hizmetlere ait ücretleri, bunları uygulamaya koyduktan sonra en geç onbeş (15) gün içinde Kuruma bildirmekle,
c) Sertifika mali sorumluluk sigortası yaptırmakla,
d) Nitelikli elektronik sertifika sahibine imza oluşturma aracı vermesi durumunda, bu aracın güvenli imza oluşturma aracı olmasını sağlamakla,
yükümlüdür.
Nitelikli Elektronik Sertifika Sahibinin Yükümlülükleri
Madde 15 – Nitelikli elektronik sertifika sahibi;
a) Nitelikli elektronik sertifika almak için gerekli tüm bilgi ve belgeleri eksiksiz ve doğru olarak sağlamakla,
b)ESHS’ye vermiş olduğu bilgilerde değişiklik meydana gelmesi halinde ESHS’yi derhal bilgilendirmekle,
c) İmza oluşturma verisini kendisi üretmesi durumunda Elektronik İmza ile İlgili Süreçlere ve Teknik Kriterlere İlişkin Tebliğ ile belirlenen algoritmaları ve parametreleri kullanmakla,
d) İmza oluşturma ve doğrulama verilerini sadece elektronik imza oluşturma ve doğrulama amaçlı olarak ve nitelikli elektronik sertifikanın içerdiği kullanıma ve maddi kapsama ilişkin sınırlamalar dahilinde kullanmakla,
e) İmza oluşturma verisini başkalarına kullandırmamakla ve bu konuda gerekli tedbirleri almakla,
f) İmza oluşturma verisinin gizliliğinden veya güvenliğinden şüphe etmesi durumunda ESHS’yi derhal bilgilendirmekle,
g) Güvenli elektronik imza oluşturma aracını kullanmakla,
h) İmza oluşturma ve doğrulama verilerinin ESHS’ye ait olmayan yerlerde ve araçlarla üretilmesi durumunda gerekli güvenliği sağlamakla,
i)İmza oluşturma aracının veya erişim verisinin kaybolması, çalınması, güvenilirliğinden şüphe edilmesi durumunda ESHS’yi derhal bilgilendirmekle,
yükümlüdür.
Üçüncü Kişilerin Yükümlülükleri
Madde 16 – Üçüncü kişiler;
a) Sertifikanın “nitelikli elektronik sertifika” olup olmadığını kontrol etmekle,
b) Nitelikli elektronik sertifikanın iptal ve geçerlilik durumunu kontrol etmekle veya güvenli elektronik imza doğrulama aracı kullanmakla,
c) Nitelikli elektronik sertifikanın kullanımına yönelik herhangi bir kısıtlamanın olup olmadığını kontrol etmekle,
yükümlüdür.
Kurumun Yükümlülükleri
Madde 17 – Kurum, ESHS’lerin bildirim sürecine ve faaliyet durumuna ilişkin bilgileri internet sayfasında yayımlar.
Kurum, elektronik imzaya ilişkin yaptığı çalışmalarla ve sektörün durumuyla ilgili yıllık durum raporu hazırlar ve internet sayfasında yayımlar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Teknik Hususlar ve Güvenlik
İmza Oluşturma ve Doğrulama Verileri
Madde 18 – ESHS, kendi imza oluşturma ve doğrulama verileri ile sertifikasını Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde oluşturur ve imza oluşturma verisini hiçbir şekilde bu sınırların dışına çıkaramaz.
ESHS’ye ait imza oluşturma ve doğrulama verilerinin geçerlilik süresi on (10) yılı aşamaz.
ESHS, faaliyete geçmesini müteakip yedi (7) gün içinde; sertifikasının sertifika özet değerini ve özetleme algoritmasını kendi internet sayfasında yayımlar, ulusal yayın yapan en yüksek tirajlı üç (3) gazetede ilan vermek suretiyle kamuoyuna duyurur ve gazete ilanlarının bir örneğini Kuruma iletir.
Güvenlik Kriterleri
Madde 19 – ESHS özel hukuk tüzel kişisi ise, kurucu ortakları, tüzel kişiliği temsile yetkili yöneticileri ve istihdam ettiği veya ettirdiği personeli; gerçek kişi ise kendisi, temsile yetkili yöneticileri ve istihdam ettirdiği personeli taksirli suçlar hariç olmak üzere, affa uğramış olsalar bile ağır hapis veya altı (6) aydan fazla hapis yahut basit veya nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtekarlık, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, kara para aklama veya devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı ya da iştirak veya bilişim alanındaki suçlar nedeniyle hüküm giymemiş olmalıdır.
ESHS; bilgi güvenliği, elektronik imza teknolojileri ve veri tabanı yönetimi alanlarında yeteri kadar teknik personel istihdam eder veya ettirir. Teknik personel, konusunda yeterli mesleki deneyime sahip ya da ilgili alanlarda eğitim almış olmalıdır. ESHS organizasyon şemasında istihdam ettiği veya ettirdiği tüm personelinin görev tanımını ve dağılımını belirler.
ESHS; güvenli sistem ve cihazlar kullanır, bu sistem ve cihazlar ile bunların bulunduğu bina veya alanın korunmasını sağlar.
ALTINCI BÖLÜM
Mali Hususlar
Nitelikli Elektronik Sertifika, Zaman Damgası ve İlgili Hizmetlerin Ücretleri
Madde 20 – Nitelikli elektronik sertifika, zaman damgası ve ilgili hizmetlere ait ESHS’lerin uymakla yükümlü olduğu ücretlerin alt ve üst sınırlarının belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından tespit edilir.
İdari Ücret
Madde 21 – (Değişik:RG-17/10/2006-26322)
Kurum ESHS’den bir önceki yıla ait nitelikli elektronik sertifika, zaman damgası ve elektronik imzalarla ilgili hizmetlerin net satışlarının binde dördü ( % 0,4) kadar idari ücret alır. ESHS, bu ücretin tespit edilebilmesini teminen sunmuş olduğu hizmetler ile bu hizmetlere ilişkin hesapları ayrıştırır. İdari ücretin tamamı Nisan ayının son iş gününe kadar Kuruma ödenir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Denetim Usul ve Esasları
Madde 22-28 – (Mülga: RG-30/03/2007-26478)
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Faaliyetin Sona Ermesi
Kurum Tarafından Faaliyete Son Verilmesi
Madde 29 – Kurum, yaptığı denetim sonucunda, ESHS’nin faaliyetinin devamı sırasında bildirim şartlarından birini veya birkaçını kaybettiğini tespit etmesi halinde ESHS’ye bu eksikliğin giderilmesi için bir (1) aya kadar süre verir ve bu süre içinde ESHS’nin faaliyetini durdurur. Kurum, vermiş olduğu sürenin sonunda eksikliğin giderilmemesi veya Kanunun 18 inci maddesindeki suçların işlendiği tarihten itibaren geriye doğru üç (3) yıl içinde üçüncü kez işlenmiş olması halinde ESHS’nin faaliyetine son verir.
Birinci fıkrada geçen faaliyete son verme hallerinden birinin gerçekleşmesi ile faaliyetine son verilen ESHS, faaliyete son verme kararının tebliği tarihinden itibaren onbeş (15) gün içinde faaliyette bulunan herhangi bir ESHS ile nitelikli elektronik sertifikaların devri konusunda anlaşabilir. Kurum, taraflar arasında anlaşma sağlanması durumunda, faaliyetine son verilen ESHS’nin oluşturduğu nitelikli elektronik sertifikaların anlaşma sağlanan ESHS’ye devredilmesine karar verir. Faaliyetine son verilen ESHS ile faaliyette bulunan herhangi bir ESHS arasında onbeş (15) gün içinde nitelikli elektronik sertifikaların devrine ilişkin anlaşma sağlanamaması durumunda Kurum, sertifikaların herhangi bir ESHS’ye devrine re’sen karar verir. Nitelikli elektronik sertifikaları devralan ESHS sertifika yenileme işlemlerini başlatır ve devir kararının tebliği tarihinden itibaren bir (1) ay içinde bu işlemleri tamamlar. Kurum, uygun görmesi halinde, bir (1) ayı geçmemek üzere ek süre verebilir.
ESHS, Kurumun faaliyete son verme kararının tebliğinden itibaren elektronik sertifika, zaman damgası ve elektronik imzalarla ilgili hizmetleri sağlayamaz. Ancak, sertifika yenileme işlemleri tamamlanıncaya kadar iptal durum kaydı hizmetini devam ettirir.
Faaliyetine son verilen ESHS nitelikli elektronik sertifikaları devralan ESHS’ye kimlik doğrulamada kullanılan belgeleri, dizini, arşivi ve sertifika yenileme işlemlerinin tamamlanmasından sonra iptal durum kaydını devreder ve kendi imza oluşturma verisi ile yedeklerini imha eder.
Kurum, nitelikli elektronik sertifikaları re’sen devredebileceği herhangi bir ESHS’nin bulunmaması durumunda, faaliyetine son verdiği ESHS’nin oluşturduğu nitelikli elektronik sertifikaların iptal edilmesine karar verir. Faaliyetine son verilen ESHS son iptal durum kaydını oluşturduktan sonra kendi imza oluşturma verisi ile yedeklerini imha eder, geçerlilik süresi en geç sona eren nitelikli elektronik sertifikanın geçerlilik süresi sonuna kadar iptal durum kaydı hizmetini devam ettirir ve arşivi en az yirmi (20) yıl süreyle saklar.
Kurum, nitelikli elektronik sertifikaların devrine ilişkin kararları internet sayfasında yayımlar. Faaliyetine son verilen ESHS devire ilişkin kararları nitelikli elektronik sertifika sahiplerine elektronik posta ile duyurur ve internet sayfasında yayımlar.
ESHS’nin Faaliyetine Son Vermesi
Madde 30 – ESHS faaliyetine son vereceği tarihten en az üç (3) ay önce durumu Kuruma yazılı olarak bildirir. ESHS, faaliyetine son verme kararının Kuruma bildirilmesinden itibaren nitelikli elektronik sertifika başvurusu kabul edemez ve yeni nitelikli elektronik sertifika oluşturamaz.
ESHS faaliyetine son vereceği tarihten en az üç (3) ay önce faaliyetine son verme kararını internet sayfasında yayımlar, sertifika sahiplerine elektronik posta ile bildirir ve ulusal yayın yapan en yüksek tirajlı üç (3) gazetede ilan vermek suretiyle kamuoyuna duyurur.
ESHS; faaliyetine son verme tarihine kadar geçerlilik süresi sona ermeyecek ve kullanımı faaliyette bulunan herhangi bir ESHS tarafından sağlanabilecek nitelikli elektronik sertifikaları, faaliyete son verme tarihinden bir (1) ay öncesine kadar faaliyette bulunan herhangi bir ESHS’ye devredebilir. Faaliyetine son veren ESHS devir hususunda sertifika sahiplerini elektronik posta ile bilgilendirir. Nitelikli elektronik sertifikaların devredilmesi halinde sertifikaları devralan ESHS sertifika yenileme işlemlerini başlatır ve bir (1) ay içinde bu işlemleri tamamlar. Kurum, uygun görmesi halinde, bir (1) ayı geçmemek üzere ek süre verebilir.
Nitelikli elektronik sertifikaları devreden ESHS sertifikaları devralan ESHS’ye kimlik doğrulamada kullanılan belgeleri, dizini, arşivi ve sertifika yenileme işlemlerinin tamamlanmasından sonra iptal durum kaydını devreder ve kendi imza oluşturma verisi ile yedeklerini imha eder.
Faaliyetine son verme tarihinden bir (1) ay öncesine kadar nitelikli elektronik sertifikaların devredilememesi veya nitelikli elektronik sertifikaların kullanımının faaliyette bulunan herhangi bir ESHS tarafından sağlanamaması durumunda, faaliyetine son vermek isteyen ESHS nitelikli elektronik sertifikaları faaliyete son verme tarihinde iptal eder. Faaliyetine son veren ESHS son iptal durum kaydını oluşturduktan sonra kendi imza oluşturma verisi ile yedeklerini imha eder, geçerlilik süresi en geç sona eren nitelikli elektronik sertifikanın geçerlilik süresi sonuna kadar iptal durum kaydı hizmetini devam ettirir ve arşivi en az yirmi (20) yıl süreyle saklar.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Diğer Hükümler
Zaman Damgası ve Hizmetleri
Madde 31 – ESHS, zaman damgası ve hizmetlerini sağlamakla yükümlüdür. Nitelikli elektronik sertifika sahibi, bu hizmeti talep etmesi halinde alır.
Yabancı Elektronik Sertifikaların Kabul Edilmesi
Madde 32 – Yabancı elektronik sertifikaların hukuki sonuçlarına ve kabul edilmesine ilişkin şartlar milletlerarası anlaşmalarla belirlenir.
Milletlerarası anlaşma bulunmaması halinde, yabancı bir ülkede kurulu bir ESHS tarafından verilen elektronik sertifikaların Türkiye’de kurulu bir ESHS tarafından kabul edilmesi için asgari olarak;
a) Yabancı elektronik sertifikanın, Kanunda ve bu Yönetmelikte yer alan nitelikli elektronik sertifikanın teknik şartlarını taşıması,
b) Yabancı ESHS’nin kurulu bulunduğu ülkede ESHS olarak faaliyet göstermesi,
gerekir.
Türkiye’de kurulu bir ESHS, kabul edeceği yabancı elektronik sertifika ile ilgili aşağıdaki belgeleri, sertifikaların kullanımına başlanmadan bir (1) ay önce Kuruma verir;
a)Elektronik sertifikalarını kabul edeceği yabancı ESHS’nin kendi sertifikasının örneği,
b)Yabancı ESHS’nin kurulu bulunduğu ülkede ESHS olduğuna dair yetkili merciden alınmış belge,
c) Yabancı elektronik sertifikanın, Kanun ve bu Yönetmelikte yer alan nitelikli elektronik sertifikanın teknik şartlarını taşıdığına dair bilgi ve belgeler.
Kurum, yabancı ESHS’ye ait bilgileri internet sayfasında yayımlar.
Kabul edilen yabancı elektronik sertifikaların kullanılması sonucunda doğacak her türlü zarardan sertifikaları kabul eden Türkiye’deki ESHS de sorumludur.
Faaliyet Raporu
Madde 33 – ESHS, Kuruma her yıl Mart ayı sonuna kadar bir önceki yıla ilişkin rapor verir. Rapor asgari aşağıdaki unsurları içerir;
a) Oluşturulan sertifika türleri ve sayıları,
b)Her bir sertifika türüne göre iptal edilen sertifika sayısı,
c)ESHS’nin geçmiş yıla ait mali durumunu gösterir bilgi ve belgeler,
d)Varsa kendisine devredilen sertifikaların durumuna ilişkin bilgiler,
e)ESHS’nin bir sonraki yıla ait pazar öngörüleri,
f) Kurum tarafından istenecek diğer bilgi ve belgeler.
Teknik Hususlara İlişkin Tebliğ
Madde 34 – Nitelikli elektronik sertifika başvurusu, sertifikanın oluşturulması, yayımlanması, yenilenmesi, iptali ve arşivleme süreçleri dahil olmak üzere ESHS’nin işleyişine, imza oluşturma ve doğrulama verilerine, sertifika ilkelerine ve sertifika uygulama esaslarına, imza oluşturma ve doğrulama araçlarına, ESHS’nin faaliyetleri için kullandığı sistem, cihaz ile fiziki güvenliğine, personeline, zaman damgasına ve hizmetlerine ilişkin uyulması gereken teknik kriterler tebliğ ile belirlenir. Kurum gerekli görülen hallerde tebliği günceller.
Hüküm Bulunmayan Haller
Madde 35 – Elektronik imzayla ilgili bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller için Kurul Kararı ile düzenleme yapılır.
Geçici Hükümler
Geçici Madde – ESHS, Kurum tarafından nitelikli elektronik sertifika, zaman damgası ve ilgili hizmetlere ait ücretlerin alt ve üst sınırları belirleninceye kadar, 5 inci maddede yer alan genel ilkeler çerçevesinde nitelikli elektronik sertifika, zaman damgası ve ilgili hizmetlere ilişkin ücretleri belirleyebilir.
Yürürlük
Madde 36 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 37 – Bu Yönetmelik hükümlerini Telekomünikasyon Kurulu Başkanı yürütür.
EK-1
Bildirimde Sunulacak Bilgi ve Belgeler
ESHS olmak isteyen kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri, yapacakları bildirimde aşağıdaki bilgi ve belgeleri Kuruma sunar:
1) İletişim Bilgileri: Adı/unvanı ve tüm birimlerine ait iletişim bilgileri (adres, telefon, faks, e-posta adresi, internet adresi),
2) Şirket ile İlgili Belgeler: Ticari şirket ise; şirketin kuruluş Ticaret Sicil Gazetesi, vergi levhası, şirketin imza sirküleri, ticaret sicil belgesi ve şirketi temsile yetkili kişi/kişilerin adli sicil kayıtları ve iletişim bilgileri,
3) Personel: Organizasyon şeması, istihdam ettiği kişilerin ESHS personeli olduğunu gösterir sosyal güvenlik kuruluşundan alınmış belge, istihdam ettiği ve ettirdiği tüm personelin adli sicil kayıtları ile teknik personelin özgeçmişi ve uzmanlığını ispatlayan belgeleri,
4) Sertifika İlkeleri ve Sertifika Uygulama Esasları,
5) Zaman Damgası İlkeleri ve Zaman Damgası Uygulama Esasları,
6) Kendi Sertifikasının Örneği,
7) Sertifika Mali Sorumluluk Sigortası: Sertifika mali sorumluluk sigortası için sigorta şirketi ile yaptığı sözleşmenin bir örneği,
8) (Değişik:RG-04/02/2006-26070) Sözleşme ve/veya Taahhütnameler Örneği: Taahhütnamelerin ve/veya nitelikli elektronik sertifika sahipleri ile yapacağı sözleşmenin birer örneği,
9) Hizmet Sözleşmesi: Hizmet alması durumunda, hizmet aldığı taraf ile imzaladığı sözleşmenin bir örneği,
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; mesafeli sözleşmelere ilişkin uygulama usul ve esaslarını belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 −
(1) Bu Yönetmelik; yazılı, görsel ve elektronik ortamda veya diğer iletişim araçları kullanılarak ve tüketicilerle karşı karşıya gelinmeksizin yapılan, malın veya hizmetin tüketiciye anında veya sonradan teslimi ya da ifası kararlaştırılan sözleşmelere uygulanır.
(2) Bu Yönetmelik hükümleri;
a) Bankacılık ve sigortacılık ile ilgili,
b) Otomatik makineler aracılığıyla yapılan satışlar ile ilgili,
c) Halka açık telefon kullanımı suretiyle telekomünikasyon hizmeti verenlerle akdedilen,
ç) Taşınmaz satış, kiralama ve taşınmaza ilişkin diğer haklarla ilgili,
d) Artırma veya eksiltme yoluyla akdedilen, sözleşmelere uygulanmaz.
(3) 5 inci, 6 ncı, 7 nci ve 8 inci maddeler ile 9 uncu maddenin birinci fıkrası;
a) Gıda maddelerinin, içeceklerin ya da diğer günlük tüketim maddelerinin, satıcının düzenli teslimatları çerçevesinde tüketicinin meskenine veya işyerine götürülmesine ilişkin,
b) Seyahat, konaklama, lokantacılık, eğlence sektörü gibi alanlarda hizmet veren sağlayıcılarla kurulan ve sağlayıcının belirli bir tarihte veya zaman dilimi içinde sözleşme konusu hizmet edimini sunma yükümlülüğü altına girdiği, sözleşmelere uygulanmaz.
Dayanak
MADDE 3 −
(1) Bu Yönetmelik, 23/2/1995 tarihli ve 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 9/A ve 31 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 −
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakan: Sanayi ve Ticaret Bakanını,
b) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
c) Hizmet: Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan mal sağlama dışındaki her türlü faaliyeti,
ç) Kredi veren: İlgili mevzuat gereği tüketicilere nakit kredi vermeye yetkili olan banka, özel finans kuruluşu ve finansman şirketlerini,
d) Mal: Alışverişe konu olan taşınır eşyayı ve elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi malları,
e) Mesafeli sözleşme: Yazılı, görsel, telefon ve elektronik ortamda veya diğer iletişim araçları kullanılarak ve tüketicilerle karşı karşıya gelinmeksizin yapılan ve malın veya hizmetin tüketiciye anında veya sonradan teslimi ya da ifası kararlaştırılan sözleşmeleri,
f) Sağlayıcı: Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye hizmet sunan gerçek veya tüzel kişileri,
g) Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri,
ğ) Sürekli veri taşıyıcısı: Tüketicinin, kendisine kişisel olarak gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun olarak makul bir süre incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini sağlayan ve kaydedilen bilgiye aynen ulaşılmasına imkân veren her türlü araç veya ortamı,
h) Tüketici: Bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişiyi,
ı) Uzaktan iletişim aracı: Mektup, katalog, telefon, faks, radyo, televizyon, elektronik posta mesajı, internet gibi fiziksel olarak karşı karşıya gelinmeksizin sözleşme kurulmasına imkân veren her türlü araç veya ortamı, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Mesafeli Sözleşmelere İlişkin Genel Düzenlemeler
Ön bilgiler ve bilgilendirme formu
MADDE 5 −
(1) Tüketici, mesafeli sözleşmenin kurulmasından önce aşağıdaki bilgilerin tamamını içerecek şekilde açık, anlaşılır ve kullanılan uzaktan iletişim aracına uygun bir şekilde satıcı veya sağlayıcı tarafından bilgilendirilir.
a) Satıcı veya sağlayıcının isim, unvan, açık adres, telefon ve varsa diğer erişim bilgileri.
b) Sözleşme konusu mal veya hizmetin temel nitelikleri.
c) Tüm vergiler dâhil olmak üzere mal veya hizmetin Türk Lirası olarak satış fiyatı.
ç) Varsa teslim masrafları.
d) Ödeme ve teslim veya ifa ile ilgili bilgiler.
e) Cayma hakkının kullanılmasının şartları ve bu hakkın nasıl kullanılacağı.
f) Uzaktan iletişim aracının kullanım bedelinin olağan ücret tarifesi üzerinden hesaplanmadığı durumlarda, bu iletişim aracının kullanılması nedeniyle tüketicilere yüklenen ilave maliyeti.
g) Mal veya hizmete ilişkin fiyat dâhil taahhütlerin geçerlik süresi.
ğ) Sözleşme konusunu, sürekli veya dönemsel olarak ifa edilen bir mal veya hizmet ediminin oluşturduğu hâllerde söz konusu sözleşmenin asgari süresi.
h) Belirsiz süreli veya süresi bir yıldan fazla olan borç ilişkilerinin feshedilme şartları.
ı) Tüketicilerin şikâyet ve itirazları konusunda başvuruların, Bakanlıkça her yıl Aralık ayında belirlenen parasal sınırlar dâhilinde tüketicinin mal veya hizmeti satın aldığı veya ikametgâhının bulunduğu yerdeki tüketici sorunları hakem heyetine veya tüketici mahkemesine yapılabileceğine ilişkin bilgi.
(2) Satıcı veya sağlayıcı, mallar için sözleşme konusu mal tüketiciye ulaşmadan, hizmetler için de sözleşmenin ifasından önce makul bir sürede, birinci fıkrada yer alan bilgilerin tamamını içeren bilgilendirme formunu yazılı olarak veya bir sürekli veri taşıyıcısı vasıtasıyla tüketiciye ulaştırmak zorundadır. Telefon gibi sözlü uzaktan iletişim araçlarının kullanıldığı durumlarda, satıcı birinci fıkrada yer alan bilgilerin tamamını içeren bilgilendirme formunu en geç mal teslimi sırasında tüketiciye teslim etmek zorundadır.
(3) Birinci fıkrada belirtilen bilgilerin, kullanılan uzaktan iletişim araçlarına uygun olarak ve iyiniyet ilkeleri çerçevesinde ergin olmayanlar ile ayırtım gücünden yoksun veya kısıtlı erginleri koruyacak şekilde ticari amaçlarla verildiğinin belirtilmesi zorunludur.
(4) Telefon gibi sözlü uzaktan iletişim araçlarının kullanılması durumunda, ayrıca her görüşmenin başında satıcı veya sağlayıcının kimliğinin ve görüşmenin ticari amacının tüketiciye açık bir şekilde bildirmesi zorunludur.
Ön bilgilerin teyidi
MADDE 6 −
(1) Tüketici, 5 inci maddede belirtilen ön bilgileri edindiğini yazılı olarak teyit etmedikçe satıcı veya sağlayıcı tarafından sözleşme akdedilemez. Elektronik ortamda yapılan sözleşmelerde teyit işlemi, yine elektronik ortamda yapılır.
Cayma hakkı
MADDE 7 −
(1) Mesafeli sözleşmelerde tüketici, yedi gün içerisinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin bu süre içinde yazılı olarak veya bir sürekli veri taşıyıcısıyla bildirilmesi yeterlidir.
(2) Cayma hakkı süresi, malın teslimine ilişkin sözleşmelerde, tüketicinin malı teslim aldığı günden itibaren, diğer sözleşmelerde ise sözleşmenin akdedildiği günden itibaren işlemeye başlar.
(3) Satıcı veya sağlayıcının 5 inci ve 6 ncı maddelerde belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmemesi hâlinde, cayma hakkı süresi üç aydır. Bu süre, malın teslimine ilişkin sözleşmelerde, tüketicinin malı teslim aldığı günden itibaren, diğer sözleşmelerde ise sözleşmenin akdedildiği günden itibaren işlemeye başlar. Ancak 5 inci ve 6 ncı maddelerde belirtilen yükümlülüklerin, üç aylık süre içerisinde yerine getirilmesi hâlinde, birinci fıkrada belirtilen yedi günlük cayma hakkı süresi, söz konusu yükümlülüklerin yerine getirildiği günden itibaren işlemeye başlar. Cayma hakkının kullanıldığına dair irade beyanının bu süre içinde yazılı olarak veya bir sürekli veri taşıyıcısıyla bildirilmesi yeterlidir.
(4) Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça tüketici, aşağıdaki sözleşmelerde cayma hakkını kullanamaz.
a) Cayma hakkı süresi sona ermeden önce, tüketicinin onayı ile hizmetin ifasına başlanan hizmet sözleşmeleri.
b) Fiyatı borsa veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda belirlenen mallara ilişkin sözleşmeler.
c) Tüketicinin istekleri veya açıkça onun kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan, niteliği itibariyle geri gönderilmeye elverişli olmayan ve çabuk bozulma tehlikesi olan veya son kullanma tarihi geçme ihtimali olan malların teslimine ilişkin sözleşmeler.
ç) Tüketici tarafından ambalajının açılmış olması şartıyla, ses veya görüntü kayıtlarına, yazılım programlarına ve bilgisayar sarf malzemelerine ilişkin sözleşmeler.
d) Gazete, dergi gibi süreli yayınların teslimine ilişkin sözleşmeler.
e) Bahis ve piyangoya ilişkin hizmetlerin ifasına ilişkin sözleşmeler.
f) Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler ve tüketiciye anında teslim edilen gayri maddi mallara ilişkin sözleşmeler.
(5) Tüketiciye, borcunun tamamen veya kısmen ifası için, satıcı veya sağlayıcı veya onunla işbirliği içinde olan bir üçüncü kişi tarafından kredi verildiği mesafeli sözleşmelerde, tüketicinin bu maddedeki hükümler dâhilinde cayma hakkını kullanması durumunda kredi sözleşmesi de herhangi bir tazminat veya cezai şart ödeme yükümlülüğü söz konusu olmaksızın sona erer. Ancak bunun için cayma bildiriminin kredi verene de yazılı olarak iletilmesi gerekir. Tarafların karşılıklı iade yükümlülükleri saklıdır.
Cayma hakkının kullanılmasının sonuçları
MADDE 8 −
(1) Tüketicinin cayma hakkını kullanması hâlinde satıcı veya sağlayıcı, cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren en geç on gün içerisinde almış olduğu toplam bedeli ve tüketiciyi borç altına sokan her türlü belgeyi tüketiciye hiçbir masraf yüklemeksizin iade etmek ve yirmi gün içerisinde de malı geri almakla yükümlüdür.
(2) Teslim alınmış olan malın değerinin azalması veya iadeyi imkânsız kılan bir nedenin varlığı cayma hakkının kullanılmasına engel değildir. Ancak değer azalması veya iadenin imkânsızlaşması tüketicinin kusurundan kaynaklanıyorsa satıcıya malın değerini veya değerindeki azalmayı tazmin etmesi gerekir. Malın mutat kullanımı sebebiyle meydana gelen değişiklik ve bozulmalar değer azalması sayılmaz.
Sözleşmenin ifası
MADDE 9 −
(1) Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, satıcı veya sağlayıcı, tüketici tarafından kendisine siparişin iletildiği günden itibaren en geç otuz gün içinde sipariş konusunu ifa eder. Bu süre tüketiciye daha önceden yazılı olarak veya bir sürekli veri taşıyıcısıyla bildirilmek koşuluyla en fazla on gün uzatılabilir.
(2) Sipariş konusu mal ya da hizmet ediminin yerine getirilmesinin imkânsızlaştığı hâllerde tüketicinin bu durumdan haberdar edilmesi ve ödemiş olduğu toplam bedelin ve onu borç altına sokan her türlü belgenin en geç on gün içinde kendisine iade edilmesi gerekir. Malın stokta bulunmaması durumu, mal ediminin yerine getirilmesinin imkânsızlaşması olarak kabul edilmez.
(3) Satıcı veya sağlayıcı, aşağıdaki şartları sağlaması hâlinde tüketiciye eşit kalite ve fiyatta başka bir mal veya hizmet tedarik edebilir.
a) Sözleşmede kararlaştırılmış olması.
b) Haklı bir nedenle sözleşme konusu mal veya hizmetin tedarik edilemeyeceğinin anlaşılması.
c) Tüketicileri açık ve anlaşılabilir bir şekilde bilgilendirerek onaylarını alması.
Sipariş edilmeyen mal ve hizmetler
MADDE 10 −
(1) Sipariş edilmeyen malın teslimi veya hizmetin sunulması durumunda; mal veya hizmetin kullanılması veya tüketilmesi hariç olmak üzere satıcı veya sağlayıcı tüketiciye karşı herhangi bir hak ileri süremez. Bu hâllerde tüketicinin sessiz kalması, sözleşmenin kurulmasına yönelik bir kabul beyanı olarak yorumlanamaz ve tüketicinin malı geri göndermek veya muhafaza etmek gibi bir yükümlülüğü yoktur.
Kartla ödeme
MADDE 11 −
(1) Mesafeli sözleşmelerde ödemenin kredi kartı, banka kartı veya benzeri bir ödeme kartı ile harcama belgesi düzenlenmeksizin yapıldığı durumlarda, kartın bir başkası tarafından hukuka aykırı şekilde kullanılması hâlinde; 23/2/2006 tarihli 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu ve 10/3/2007 tarihli ve 26458 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işlem yapılır.
Bilgilerin saklanması ve ispat yükümlülüğü
MADDE 12 −
(1) Satıcı veya sağlayıcı, tüketicinin bilgilendirilmesine ve cayma hakkını kullanabilmesine ilişkin sistemi kurmak ve yazılı, sesli veya elektronik ortamdaki bu bilgileri üç yıl boyunca saklamakla yükümlüdür.
(2) Satıcı veya sağlayıcı elektronik ortamda tüketiciye teslim edilen gayri maddi malların veya sunulan hizmetlerin teslimatının ayıpsız olarak yapıldığını ispatla yükümlüdür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 13 −
(1) 13/6/2003 tarihli ve 25137 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mesafeli Sözleşmeler Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 14 −
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 15 −
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
İŞ KANUNUNA İLİŞKİN FAZLA ÇALIŞMA VE FAZLA SÜRELERLE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ
(06.04.2004 tarihli, 25425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve Kapsam
Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı, ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle 4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde belirtilen haftalık normal çalışma süresinin dışında yapılacak fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaya ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
Madde 2 — Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3 — Bu Yönetmelikte geçen:
a) Fazla çalışma: İş Kanununda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmaları,
b) Fazla sürelerle çalışma: Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle 45 saatin altında belirlendiği durumlarda bu çalışma süresini aşan ve 45 saate kadar yapılan çalışmaları ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Ücreti
Madde 4 — Fazla çalışmanın her saati için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen tutarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.
Fazla sürelerle çalışmalarda her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmi beş yükseltilmesiyle ödenir.
Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen hallerde, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu yolla bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin, yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmi beş fazlası fazla sürelerle çalışma ücretidir.
Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı İş Kanununun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir.
Fazla Çalışmada Sınır
Madde 5 — Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olamaz. Bu süre sınırı, işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkindir.
Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma sürelerinin hesabında yarım saatten az olan süreler yarım saat, yarım saati aşan süreler ise bir saat sayılır.
Serbest Zaman
Madde 6 — Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi, isterse işverene yazılı olarak başvurmak koşuluyla, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat on beş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir.
İşçi hak ettiği serbest zamanı, 6 ay zarfında işverene önceden yazılı olarak bildirmesi koşuluyla ve işverenin, işin veya işyerinin gereklerine uygun olarak belirlediği tarihten itibaren iş günleri içerisinde aralıksız ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır.
İşçinin bu kanundan ve sözleşmelerden kaynaklanan tatil ve izin günlerinde serbest zaman kullandırılamaz.
Fazla Çalışma Yapılamayacak İşler
Madde 7 — Aşağıda sayılan işlerde fazla çalışma yaptırılamaz.
a) İş Kanununun 63 üncü maddesinin son fıkrası uyarınca sağlık kuralları bakımından günde ancak 7,5 saat ve daha az çalışılması gereken işlerde,
b) Aynı Kanunun 69 uncu maddesinin l inci fıkrasındaki tanıma göre gece sayılan gün döneminde yürütülen işlerde (şu kadar ki, gündüz işi sayılan çalışmalara ek olarak bu Yönetmelikte öngörülen fazla çalışmalar gece döneminde yapılabilir),
c) Maden ocakları, kablo döşemesi, kanalizasyon, tünel inşaatı gibi işlerin yer ve su altında yapılanlarında.
Fazla Çalışma Yaptırılmayacak İşçiler
Madde 8 — Aşağıda sayılan işçilere fazla çalışma yaptırılamaz.
a) 18 yaşını doldurmamış işçiler,
b) İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile önceden veya sonradan fazla çalışmayı kabul etmiş olsalar bile sağlıklarının elvermediği işyeri hekiminin veya Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı hekiminin, bunların bulunmadığı yerlerde herhangi bir hekimin raporu ile belgelenen işçiler,
c) İş Kanununun 88 inci maddesinde öngörülen Yönetmelikte belirtilen gebe, yeni doğum yapmış ve çocuk emziren işçiler,
d) Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçiler.
Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçilere fazla sürelerle çalışma da yaptırılamaz.
Fazla Çalışma Yaptırılacak İşçinin Onayı
Madde 9 — Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma yaptırmak için işçinin yazılı onayının alınması gerekir. Zorunlu nedenlerle veya olağanüstü durumlarda yapılan fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma için bu onay aranmaz.
Fazla çalışma ihtiyacı olan işverence bu onay her yılbaşında işçilerden yazılı olarak alınır ve işçi özlük dosyasında saklanır.
Fazla Çalışmanın Belgelenmesi
Madde 10 — İşveren, fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma yaptırdığı işçilerin bu çalışma saatlerini gösteren bir belge düzenlemek, imzalı bir nüshasını işçinin özlük dosyasında saklamak zorundadır. İşçilerin işlemiş olan fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma ücretleri normal çalışmalarına ait ücretlerle birlikte, 4857 sayılı İş Kanununun 32 ve 34 üncü maddeleri uyarınca ödenir. Bu ödemeler, ücret bordrolarında ve İş Kanununun 37 nci maddesi uyarınca işçiye verilmesi gereken ücret hesap pusulalarında açıkça gösterilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yürürlük ve Yürütme
Yürürlük
Madde 11 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 12 — Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.
TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNUNUN UYGULANMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi: 11/2/2010 No: 2010/139
Dayandığı Kanunun Tarihi: 29/5/2009 No: 5901
Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi: 6/4/2010 No: 27544
Yayımlandığı Düsturun Tertibi: 5 Cilt: 49
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türk vatandaşlığının kazanılmasına, kaybına, ispatına ve çok vatandaşlığa ilişkin işlemlerin yürütülmesinde uygulanacak usul ve esasları belirlemek, uygulamada birliği sağlamaktır.
Dayanak
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, 29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 46 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Aile kütüğü: Nüfus olaylarına ilişkin kayıtların kâğıt veya elektronik ortamda tutulduğu kütüğü,
b) Bakanlık: İçişleri Bakanlığını,
c) Çocuk: Onsekiz yaşını tamamlamamış olan kişiyi,
ç) Çok vatandaşlık: Türk vatandaşının aynı anda birden çok vatandaşlığa sahip olmasını,
d) Dış temsilcilik: Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan büyükelçiliğini, başkonsolosluğunu veya konsolosluğunu,
e) Ergin: 4721 sayılı Türk Medenî Kanununa göre ergin olan kişiyi,
f) Genel Müdürlük: Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünü,
g) Göçmen: Türk soyundan ve Türk kültürüne bağlı olup yerleşmek amacıyla tek başına veya toplu halde Türkiye’ye gelip 5543 sayılı İskân Kanunu uyarınca göçmen olarak kabul edilen kişiyi,
ğ) İdari birim: Kişilerin kayıtlı bulundukları aile kütüklerinin ait olduğu mahalle veya köyü,
h) İkamet: Yabancının yasal ikamet izniyle Türkiye’de bulunmasını,
ı) İl müdürlüğü: İl nüfus ve vatandaşlık müdürlüğünü,
k) Kurum: Genel Müdürlük dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarını,
l) Mavi Kart: Kanunun 28 inci maddesi kapsamına girenlere verilen kartı,
m) Mutad mesken: Kişinin yerleşim yerini,
n) Nüfus kaydı: Aile kütüğüne işlenmiş kişisel durum siciline ilişkin bilgilerin tümünü,
o) Nüfus kayıt örneği: Aile kütüğüne işlenmiş kişisel bilgilerin özetlerini gösteren belgeyi,
ö) Nüfus müdürlüğü: İlçe nüfus müdürlüğünü,
p) Nüfus olayı: Doğum, ölüm, evlenme, boşanma, evlat edinme, tanıma, kayıt düzeltme, soy bağının düzeltilmesi ve gaiplik gibi kişisel durum sicilinde değişiklik meydana getiren olayı,
r) Sistem: Merkezi Nüfus İdaresi Sistemini veya sadece Kimlik Paylaşımı Sistemini,
s) Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası: 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununa göre her Türk vatandaşı için verilen ve onbir rakamdan oluşan numarayı,
ş) Türk vatandaşı: Türkiye Cumhuriyeti Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan kişiyi,
t) Veri giriş formu: Nüfus olaylarına ilişkin bilgilerin elektronik ortamda tutulması ve istatistikî bilgilerin elde edilmesi amacıyla Merkezi Nüfus İdaresi Sistemine göre hazırlanan formu,
u) Yabancı: Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişiyi,
ü) Yabancı kimlik numarası: Türkiye’de herhangi bir amaçla en az altı ay süreli ikamet eden yabancıların kayıtlarına ulaşmak amacıyla elektronik ortamda verilen, onbir rakamdan oluşan numarayı,
v) Yabancılar kütüğü: Türkiye’de herhangi bir amaçla en az altı ay süreli Yabancılara Ait İkamet Tezkeresi verilen yabancıların kayıtlarının tutulduğu kütüğü, ifade eder.
Vatandaşlık hizmetlerinin yürütülmesi
MADDE 4 –
(1) Türk vatandaşlığının kazanılmasına, kaybına, ispatına ve çok vatandaşlığa ilişkin işlemler; yurt içinde Bakanlık, yurt dışında ise dış temsilcilikler tarafından yürütülür.
(2) Vatandaşlık işlemlerinin kâğıt veya elektronik ortamda yürütülmesine Bakanlık yetkilidir.
İKİNCİ BÖLÜM
Türk Vatandaşlığının Kazanılması
Türk vatandaşlığını kazanma yolları
MADDE 5 –
(1) Türk vatandaşlığı, doğumla veya sonradan olmak üzere iki yolla kazanılır.
Doğumla kazanılan vatandaşlık
MADDE 6 –
(1) Doğumla kazanılan Türk vatandaşlığı, soy bağı veya doğum yeri esasına göre kendiliğinden kazanılır.
Soy bağı esasına göre kazanılan vatandaşlık
MADDE 7 –
(1) Soy bağı esasına göre kazanılan Türk vatandaşlığı, Türk vatandaşı ana veya baba ile soy bağının kurulmasıyla kendiliğinden kazanılan vatandaşlıktır. Yapılan bildirim üzerine doğumdan itibaren Türk vatandaşlığı kazanılır.
(2) Türkiye içinde veya dışında evlilik birliği içinde Türk vatandaşı anadan doğan veya babadan olan çocuk, doğumundan itibaren Türk vatandaşlığını kazanır.
(3) Türkiye içinde veya dışında evlilik birliği dışında Türk vatandaşı anadan doğan, yabancı babadan olan çocuk, doğumundan itibaren Türk vatandaşlığını kazanır.
(4) Türkiye içinde veya dışında evlilik birliği dışında Türk vatandaşı babadan olan ve yabancı anadan doğan çocuk, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine göre, Türk vatandaşı babaya soy bağı ile bağlanması halinde doğumundan itibaren Türk vatandaşlığını kazanır.
Onsekiz yaşını tamamladıktan sonra doğuma ilişkin yurt dışından yapılan bildirimler
MADDE 8 –
(1) Yurt dışında yaşayan ve onsekiz yaşını tamamladığı halde doğumuna ilişkin bildirimde bulunulmayan kişilerin aile kütüğüne tescili, Türk vatandaşı ana veya babadan dolayı Türk vatandaşlığını kazandıklarının Bakanlıkça yapılacak inceleme sonucunda tespiti halinde mümkündür.
Onsekiz yaşını tamamladıktan sonra doğuma ilişkin yurt dışından yapılan bildirimlerde başvuru ve yapılacak işlemler
MADDE 9 –
(1) Türk vatandaşı ana veya babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazandığını iddia ederek başvuruda bulunan kişi adına müracaat makamlarınca aşağıda belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir ve karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir:
a) İsteği belirten form dilekçe.
b) Müracaat makamlarınca sistemden alınan, Türk vatandaşı ana veya babaya ait nüfus kayıt örneği.
c) Türk vatandaşı ana veya babadan birinin ya da her ikisinin aynı zamanda yabancı bir devlet vatandaşı olması halinde kimliğini ispata yarayacak belge.
ç) Talepte bulunan kişinin aynı zamanda yabancı bir devlet vatandaşı olması halinde kimliğini ispata yarayacak belge.
d) Medenî hal belgesi ve evli ise evlenme belgesi, boşanmış ise boşanmayı kanıtlayan belge, dul ise eşine ait ölüm belgesi.
e) Kişinin ana ve babasından, bunlardan birisinin ya da her ikisinin ölmüş olması halinde ise varsa kardeşlerinden, kardeşleri yoksa üçüncü derece yakınlarından, müracaat makamlarınca alınacak ve yakınlık derecelerini belirten ifade tutanağı.
f) Doğum belgesi.
g) Doğum belgesine dayanılarak düzenlenen doğum tutanağı.
(2) Bakanlıkça gerekli görülen hallerde, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen belgelerle birlikte, ilgilinin vatandaşlığının ispatına esas olabilecek başka belgelerin de ibraz edilmesi istenebilir.
Onsekiz yaşını tamamladıktan sonra doğuma ilişkin yurt dışından yapılan bildirimlere ait karar
MADDE 10 –
(1) Bakanlıkça yapılacak inceleme ve araştırma sonucunda Türk vatandaşı anadan doğduğu veya babadan olduğu tespit edilen kişinin, doğumundan itibaren Türk vatandaşı olduğu aile kütüğüne tescil edilir.
(2) Türk vatandaşı anadan doğduğu veya babadan olduğunu ispata yarayacak yeterli bilgi ve belge bulunmaması halinde, ilgili kişinin bu yöndeki talebi Bakanlıkça reddedilir.
Doğum yeri esasına göre vatandaşlığın kazanılması, başvuru ve yapılacak işlemler
MADDE 11 –
(1) Türkiye’de doğan ve ana ve babanın belli olmaması veya vatansız bulunması ya da millî kanunları gereğince ana ve babadan dolayı vatandaşlık kazanamaması gibi nedenlerle herhangi bir devletin vatandaşlığını kazanamayan çocuk, doğumundan itibaren Türk vatandaşlığını kazanır.
(2) Doğum yeri esasına göre Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin başvurularda müracaat makamlarınca aşağıda belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir ve karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir:
a) İsteği belirten form dilekçe.
b) Çocuğun Türkiye’de doğduğunu ispatlayan doğum belgesi.
c) Doğum belgesine dayanılarak düzenlenen doğum tutanağı.
ç) Çocuğun ana ve babadan dolayı herhangi bir devletin vatandaşlığını kazanamadığını ispatlayan belge.
d) Ana ve babanın vatansız olması halinde temini mümkün ise bu durumu ispatlayan belge.
Doğum yeri esasına göre vatandaşlığın kazanılmasına ilişkin karar
MADDE 12 –
(1) Bakanlıkça yapılacak inceleme ve araştırma sonucunda; 11 inci maddede belirtilen şartları taşıdığı tespit edilen çocuk, doğumundan itibaren Türk vatandaşlığını kazanır ve yerleşim yerinin bulunduğu idari birimin son hanesinden bir sonraki haneye tescil edilir.
(3) Türkiye’de bulunmuş çocuk, 29/9/2006 tarihli ve 2006/11081 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 32 nci maddesine göre aile kütüğüne tescil edilir.
Sonradan kazanılan vatandaşlık
MADDE 13 –
(1) Türk vatandaşlığının sonradan kazanılması, yetkili makam kararı veya evlat edinilme ya da seçme hakkının kullanılması ile mümkündür.
Yetkili makam kararıyla vatandaşlığın kazanılması
MADDE 14 –
(1) Yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığının kazanılması aşağıdaki yollarla olur:
a) Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılması.
b) Türk vatandaşlığının istisnai olarak kazanılması.
c) Türk vatandaşlığının yeniden kazanılması.
ç) Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılması.
Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılması
MADDE 15 –
(1) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı, aşağıdaki şartları taşıması halinde Bakanlık kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir:
a) Kendi millî kanununa, vatansız ise 4721 sayılı Türk Medenî Kanununa göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak.
b) Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet etmiş olmak.
c) Türkiye’de yerleşmeye karar verdiğini; Türkiye’de taşınmaz mal edinmek, iş kurmak, yatırım yapmak, ticaret ve iş merkezini Türkiye’ye nakletmek, çalışma iznine tabi olarak bir iş yerinde çalışmak ve benzeri davranışlarla teyit etmiş olmak veya Türk vatandaşı ile evlenmek, ailece müracaat etmek, daha önce Türk vatandaşlığını kazanmış olan ana, baba, kardeş ya da çocuk sahibi olmak veya eğitimini Türkiye’de tamamlamak.
ç) Genel sağlık bakımından tehlike teşkil eden bir hastalığı bulunmamak.
d) Toplum içinde birlikte yaşamanın gerektirdiği sorumluluk duygusu ile davranarak iyi ahlak sahibi olduğunu göstermek, davranışları ile çevresine güven vermek, toplumca hoş karşılanmayan ve toplum değerlerine aykırı kötü alışkanlığı bulunmamak.
e) Toplumsal yaşama uyum sağlayabilecek düzeyde Türkçe konuşabilmek.
f) Türkiye’de kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olmak.
g) Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak.
(2) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancılardan, birinci fıkrada sayılan şartlarla birlikte, taşıdıkları devlet vatandaşlığından veya vatandaşlıklarından çıkma şartı da aranabilir. Bu takdirin kullanılmasına ilişkin esasların tespiti Bakanlar Kurulunun yetkisindedir.
Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılmasında müracaat makamlarınca başvurunun işleme alınması ve uygulanacak esaslar
MADDE 16 –
(1) Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılmasında müracaat makamı yerleşim yerinin bulunduğu valiliklerdir.
(2) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı hakkında müracaat makamınca ön inceleme yapılarak;
a) Kendi millî kanununa, vatansız ise 4721 sayılı Türk Medenî Kanununa göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmayan,
b) Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet etmeyen,
c) Yasal ikamet izni olmaksızın veya yasal olmakla birlikte Türkiye’de yerleşme niyetini göstermeyen; sığınma veya iltica başvuru sahibi, sığınmacı, öğrenim, turistik, öğrenim gören çocuğuna refakat, tedavi gibi amaçlarla ikamete bağlandığı anlaşılan,
ç) Herhangi bir suçtan dolayı yargılaması devam eden veya hükümlü ya da tutuklu olan,
d) 17 nci maddede belirtilen belgeleri ibraz edemeyen, kişilerin başvurusu kabul edilmez ve bu husus yazılı olarak ilgilisine bildirilir.
Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılmasında başvuru için gerekli belgeler
MADDE 17 –
(1) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen ve başvuru için gerekli şartları taşıyan yabancı adına müracaat makamınca aşağıda belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir:
a) İsteği belirten form dilekçe.
b) Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge, vatansız ise temininin mümkün olması halinde buna ilişkin belge.
c) Kişinin kimlik bilgilerini gösteren doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği gibi belge ve evli ise eş ve çocuklarının aile bağını kanıtlayan nüfus kayıt örneği veya benzeri belge.
ç) Medenî hal belgesi ve evli ise evlenme belgesi, boşanmış ise boşanmayı kanıtlayan belge, dul ise eşine ait ölüm belgesi.
d) Türk vatandaşı birinci veya ikinci derece yakınları varsa bu kişilere ait müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği.
e) Kişinin genel sağlık bakımından tehlike teşkil edecek bir hastalığı bulunmadığına dair, usul ve esasları Sağlık Bakanlığınca belirlenmiş olan sağlık raporu.
f) Türkiye’de kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağladığına ilişkin gelirini veya mesleğini ispatlayan çalışma izni, vergi levhası, taahhütname veya benzeri belge.
g) Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz olarak beş yıl ikamet ettiğine dair il emniyet müdürlüğünden alınacak yurda giriş ve çıkış tarihlerini gösteren belge.
ğ) Başvuru tarihinden ileriye doğru vatandaşlık işlemlerinin sonuçlandırılmasına yetecek süreli ikamet tezkeresi.
h) Herhangi bir suç nedeniyle hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı bulunuyorsa onaylı bir örneği.
ı) Kişinin doğum tarihinin ay ve günü bulunmuyorsa, doğum tarihinin tamamlanması için ülkesinin yetkili makamlarından alınmış belge, belgenin temin edilememesi halinde ise 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 39 uncu maddesi gereğince işlem yapılmasını kabul ettiğine dair imzalı beyanı.
i) Hizmet bedelinin Maliye veznesine yatırıldığını gösteren makbuz.
(2) Dosyası tamamlanan yabancı hakkında il emniyet müdürlüğünden soruşturma yapılması istenir.
Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılmasında il emniyet müdürlüğünce yapılacak soruşturmaya ilişkin usul ve esaslar
MADDE 18 –
(1) İl emniyet müdürlüğünce Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancının;
a) Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından Türk vatandaşlığını kazanmasına engel teşkil edecek bir halinin bulunup bulunmadığı,
b) İyi ahlak sahibi olup olmadığı,
c) Hangi tarihte Türkiye’ye geldiği, ikamet tezkeresinin hangi amaçla verildiği, müracaat tarihinden geriye doğru ne kadar süre ülkemizde ikamet ettiği, bu süre içinde yurt dışına çıkış yapıp yapmadığı, yapmış ise tarihleri ve süresi, tespit edilir ve elde edilen bilgiler soruşturma formuna yazılır.
(2) Soruşturması tamamlanan yabancının dosyası il müdürlüğüne iade edilir. İl müdürlüğünce dosya, komisyona gönderilir.
Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılmasında komisyon tarafından yapılacak işlemler ve uygulanacak esaslar
MADDE 19 –
(1) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı;
a) Başvuruda aranan şartları taşıyıp taşımadığı,
b) Soy durumu,
c) Türkçe konuşma yeterliliği,
ç) Geçimini ne şekilde sağladığı,
d) Türkiye’nin toplumsal yaşamına uyum sağlayıp sağlamadığı,
hususlarının tespiti için komisyon tarafından mülakata tabi tutulur. Mülakat sonucunda oluşan kanaat vatandaşlık mülakat formuna açık bir şekilde yazılır. Komisyon ayrıca 17 nci maddede belirtilen belgelerin dosyada bulunup bulunmadığını da tespit eder.
(2) Yabancının soy durumu; Türk kültürüne yakınlığı, örf ve adet birlikteliği ile geldiği bölge ve ana veya babanın soyu esas alınarak; Türk soylu, yabancı soylu veya soyu tespit edilemeyen şeklinde belirlenir.
(3) Doktor raporu ile tespit edilmesi halinde, konuşamayan ve duyamayanların mülakatları, bunların işaretlerinden anlayanlar aracılığıyla ya da okuma ve yazma biliyorlarsa yazılı olarak yapılır.
(4) Komisyonca yapılan inceleme ve araştırma sonucunda aranan şartları taşıdığı anlaşılan yabancının dosyası il müdürlüğünce, karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir.
(5) Komisyonca yapılan inceleme ve araştırma sonucunda aranan şartları taşımadığı anlaşılan yabancının dosyası Bakanlığa gönderilmez ve il müdürlüğünce ilgilisine bu yolda gerekli tebligat yapılır.
Türk vatandaşlığının istisnai olarak kazanılması, başvuru için gerekli belgeler ve yapılacak işlemler[1]
MADDE 20 –
(1) Kanunun 12 nci maddesinde sayılan hallerde yabancı, istisnai olarak Türk vatandaşlığını kazanabilir.
(2) (Ek: 12/12/2016-2016/9601 K.)[2] Aşağıdaki şartlardan herhangi birini sağlayan yabancı, Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında (Değişik: RG-19.09.2018-30540) Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir:
a) En az (Değişik: RG-19.09.2018-30540) 500.000 Amerikan Dolan veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında sabit sermaye yatırımı gerçekleştirdiği (Değişik: RG-19.09.2018-30540) Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca tespit edilen,
b) En az (Değişik: RG-19.09.2018-30540) 1.000.000 250.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında taşınmazı tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi koyulmak şartıyla satın aldığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca tespit edilen,
c) En az (Değişik: RG-19.09.2018-30540) 50 kişilik istihdam oluşturduğu (Değişik: RG-19.09.2018-30540) Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca tespit edilen,
ç) En az (Değişik: RG-19.09.2018-30540) 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında mevduatı üç yıl tutma şartıyla Türkiye’de faaliyet gösteren bankalara yatırdığı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilen,
d) En az (Değişik: RG-19.09.2018-30540) 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında Devlet borçlanma araçlarını üç yıl tutmak şartıyla satın aldığı (Değişik: RG-19.09.2018-30540) Hazine ve Maliye Bakanlığınca tespit edilen.
e) (Değişik: RG-19.09.2018-30540) En az 500.000 Amerikan Dolan veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında gayrimenkul yatırım fonu katılma payı veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payını en az üç yıl elinde tutma şartıyla satın aldığı Sermaye Piyasası Kurulunca tespit edilen.
(3) Türk vatandaşlığını istisnai olarak kazanmak isteyen yabancı hakkında Bakanlığın yazılı talimatı üzerine müracaat makamlarınca aşağıda belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir: a) İsteği belirten form dilekçe. b) Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge, vatansız ise temininin mümkün olması halinde buna ilişkin belge.
c) Medenî hal belgesi ve evli ise evlenme belgesi, boşanmış ise boşanma belgesi, dul ise eşine ait ölüm belgesi.
ç) Kişinin kimlik bilgilerini gösteren doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği gibi belge ve evli ise eş ve çocuklarının aile bağını kanıtlayan nüfus kayıt örneği veya benzeri belge.
d) Türk vatandaşı birinci veya ikinci derece yakınları varsa bu kişilere ait müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği.
e) Kişinin doğum tarihinin ay ve günü bulunmuyorsa, doğum tarihinin tamamlanması için ülkesinin yetkili makamlarından alınmış belge, belgenin temin edilememesi halinde ise 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 39 uncu maddesi gereğince işlem yapılmasını kabul ettiğine dair imzalı beyanı.
f) Hizmet bedelinin Maliye veznesine yatırıldığını gösteren makbuz.
(4) Tamamlanan dosya karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir.
(5) Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre vatandaşlığa alınacak kişilerin müracaatları, gerekli görülen hallerde Bakanlıkça alınır ve üçüncü fıkrada belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir.[3]
(6) (Ek: 12/12/2016-2016/9601 K.) İkinci fıkrada belirtilen parasal değerlerin belirlenmesinde, tespit tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (Değişik: RG-19.09.2018-30540) efektif satış kuru ve/veya çapraz döviz kuru esas alınır.
(7) (Ekli: RG-19.09.2018-30540) İkinci fıkra kapsamında yapılacak vatandaşlık kazanma başvuruları ile ilgili süreci takip etmek amacıyla İçişleri Bakanlığı bünyesinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı temsilcilerinden oluşan bir komisyon kurulabilir.
(8) (Ekli: RG-19.09.2018-30540) İkinci fıkra kapsamında yapılacak yatırım türleri arasında belirtilen süreyi tamamlamak amacıyla geçişkenlik mümkündür.”
Göçmen işlemleri
MADDE 21 –
(1) 5543 sayılı İskân Kanununa göre göçmen olarak kabul edilen kişilerin vatandaşlık dosyası il bayındırlık ve iskân müdürlüğünce düzenlenir ve Bakanlığa gönderilir. Türk vatandaşlığını kazanmak üzere Bakanlığa gönderilen yabancının dosyası incelenir ve kişinin Türk vatandaşlığını kazanması için Bakanlar Kuruluna teklifte bulunulur. Bakanlar Kurulu kararı ile Türk vatandaşlığı kazanılabilir.
(2) Göçmen olarak Türk vatandaşlığını kazanamayan yabancı eş ve çocuklar için 37 nci maddedeki hükümler uygulanır.
Türk vatandaşlığının yeniden kazanılması
MADDE 22 –
(1) Kanunun 13 üncü ve 43 üncü maddelerinde belirtilen kişiler, millî güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla Türkiye’de ikamet şartı aranmaksızın, Türk vatandaşlığını yeniden kazanabilirler. (2) Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen kişiler ise millî güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak ve Türkiye’de üç yıl ikamet etmek şartıyla Türk vatandaşlığını yeniden kazanabilirler.
Türk vatandaşlığının yeniden kazanılmasında başvuru için gerekli belgeler ve yapılacak işlemler
MADDE 23 –
(1) Türk vatandaşlığını yeniden kazanmak isteyen kişi adına müracaat makamlarınca aşağıda belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir ve Bakanlığa gönderilir:
a) İsteği belirten form dilekçe.
b) Müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği.
c) Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge, vatansız ise temininin mümkün olması halinde buna ilişkin belge.
ç) Medenî hal belgesi.
d) Kişi Türk vatandaşlığını kaybettikten sonra varsa medenî halinde meydana gelen değişikliklere ilişkin belge.
e) Evli ise eş ve çocuklarının aile bağını gösteren nüfus kayıt örneği veya benzeri belge.
f) Türk vatandaşlığını kaybettikten sonra kişinin kimlik bilgilerinde değişiklik olmuş ise bunu gösteren belge.
g) Kanunun 14 üncü maddesi uyarınca Türk vatandaşlığını yeniden kazanmak isteyen kişinin, başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz olarak üç yıl ikamet ettiğine dair il emniyet müdürlüğünden alınan yurda giriş ve çıkış tarihlerini gösteren belge ve başvuru tarihinden ileriye doğru vatandaşlık işlemlerinin sonuçlandırılmasına yetecek süreli ikamet tezkeresi.
ğ) Hizmet bedelinin Maliye veznesine yatırıldığını gösteren makbuz.
Kayıt dışı kalanlar
MADDE 24 –
(1) Herhangi bir nedenle Türk vatandaşlığını kaybetmiş ve yapılan yersel yazımda kayıt dışı kalmış olanların Türk vatandaşlığını yeniden kazanmaları halinde; bu kişiler Türk vatandaşlığını kaybettikleri tarihte kayıtlı oldukları idari birime, varsa ana, baba ve kardeşlerinin kayıtlı olduğu haneye, yoksa o idari birimin son hanesinden bir sonraki haneye tescil edilirler ve kayıtlarına nüfus olayları işlenir.
(2) Türk vatandaşlığından çıkma izni almış ana veya babanın çıkma izninden önce doğan ve aile kütüğüne tescil edilmemiş çocuk, ana veya babanın kapalı kaydının bulunduğu haneye tescil edilir. Tescil işleminden sonra çocuk için çıkma izni ile ilgili işlem yapılmak üzere Bakanlık bilgilendirilir. Bakanlıkça ana ve babaya bağlı olarak çıkma izni işlemi yapılarak kaydı kapalı hale getirilir.
Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılması ve müracaat makamlarınca başvurunun işleme alınmasında uygulanacak esaslar
MADDE 25 –
(1) Kanunun 16 ncı maddesinde sayılan şartları taşıyanlar evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunabilir.
(2) Başvuruda bulunan yabancı hakkında müracaat makamlarınca araştırma yapılır. Araştırma sonucunda yabancının;
a) Bir Türk vatandaşı ile üç yıldan beri evli olmadığı,
b) Evliliğin boşanma veya müracaat tarihinden önce ölüm gibi nedenlerle son bulduğu,
c) Herhangi bir suçtan dolayı yargılamasının devam ettiği veya hükümlü ya da tutuklu olduğu,
ç) 26 ncı madde uyarınca istenen belgeleri ibraz edemediği, anlaşıldığı takdirde başvurusu kabul edilmez ve bu hususta ilgilisine gerekli tebligat yapılır.
(3) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancının eşi, sonradan Türk vatandaşlığını kazanmış ise evlilikte geçen sürenin hesaplanmasında Türk vatandaşlığını kazanma tarihi esas alınır.
Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılmasında başvuru için gerekli belgeler
MADDE 26 –
(1) Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunan yabancı adına müracaat makamlarınca aşağıda belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir:
a) İsteği belirten form dilekçe.
b) Türk vatandaşı eşe ait müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği.
c) Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge, vatansız ise temininin mümkün olması halinde buna ilişkin belge.
ç) Kişinin kimlik bilgilerini gösteren doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği gibi belge.
d) Yerleşim yeri Türkiye’de bulunuyor ise en son tarihli ikamet tezkeresi.
e) Herhangi bir suç nedeniyle hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı bulunuyor ise onaylı bir örneği.
f) Kişinin doğum tarihinin ay ve günü bulunmuyorsa, doğum tarihinin tamamlanması için ülkesinin yetkili makamlarından alınmış belge, belgenin temin edilememesi halinde ise 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 39 uncu maddesi gereğince işlem yapılmasını kabul ettiğine dair imzalı beyanı.
g) Hizmet bedelinin Maliye veznesine yatırıldığını gösteren makbuz.
Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılmasında yurt içinde yapılan başvurularda yapılacak işlemler ve uygulanacak esaslar
MADDE 27 –
(1) Evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen ve başvuruda aranan şartları taşıdığı anlaşılan yabancı adına 26 ncı maddede belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir ve yabancı hakkında il emniyet müdürlüğünden soruşturma yapılması istenir.
Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılmasında il emniyet müdürlüğünce yapılacak soruşturmaya ilişkin usul ve esaslar
MADDE 28 –
(1) İl emniyet müdürlüğünce evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancının;
a) Aile birliği içinde yaşayıp yaşamadığı,
b) Evlilik birliği ile bağdaşmayacak şekilde fuhuş yapmak ve fuhuşa aracılık etmek gibi davranışlarının olup olmadığı,
c) Türk vatandaşlığını kazanmasında millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir halinin bulunup bulunmadığı, hususları araştırılır ve oluşan olumlu veya olumsuz kanaat soruşturma formuna açık bir şekilde yazılır. Soruşturma formuna soruşturmaya ilişkin tutanaklar da eklenir.
(2) Soruşturması tamamlanan yabancının dosyası il müdürlüğüne iade edilir. Dosya gerekli inceleme ve araştırma yapılmak üzere il müdürlüğünce komisyona gönderilir.
Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılmasında komisyon tarafından yapılacak işlemler ve uygulanacak esaslar
MADDE 29 –
(1) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı ve eşi, komisyon tarafından ayrı ayrı ve birlikte mülakata tabi tutulmak suretiyle evliliğin gerçek bir evlilik ya da Türk vatandaşlığını kazanmak amacıyla yapılmış bir evlilik olup olmadığı araştırılır.
(2) Mülakat sonucunda oluşan kanaat evlenme yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin mülakat formuna yazılır. İl müdürlüğünce dosya karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir.
Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılmasında yurt dışından yapılan başvurularda yapılacak işlemler ve uygulanacak esaslar
MADDE 30 –
(1) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen ve başvuru için gerekli şartları taşıyan yabancı adına 26 ncı maddede belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir.
(2) Konsolosluk işlemlerinden sorumlu muavin konsolos veya daha üst yetkili tarafından yabancı kişi ve eşi ayrı ayrı ve birlikte, evliliğin gerçek bir evlilik ya da Türk vatandaşlığını kazanmak amacıyla yapılmış bir evlilik olup olmadığının tespiti için mülakata tabi tutulur.
(3) Mülakat sonucunda oluşan olumlu veya olumsuz kanaat evlenme yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin mülakat formuna açık bir şekilde yazılır.
(4) Yabancının bulunduğu devletin kanunları izin verdiği takdirde sabıka kaydı istenir ve yabancının Türk vatandaşı eşi ile evlilik kaydının resmi makamlarda bulunup bulunmadığı araştırılarak elde edilen bilgi ve belgeler dosyaya eklenir ve karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir.
Evliliğin iptalinde iyiniyetin korunması
MADDE 31 –
(1) Evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanan kişi, evliliğinin butlanına karar verilmesi halinde Türk vatandaşlığını kaybeder. Ancak, evlenme ile Türk vatandaşlığını kazanan yabancı, Bakanlıkça yapılacak inceleme sonucunda evlenmede iyiniyetli olduğunun tespiti durumunda Türk vatandaşlığını muhafaza eder.
(2) Butlanına karar verilmiş evlenmeden olan çocuk ise ana ve babalarının evlenmede iyiniyetli olup olmadıklarına bakılmaksızın Türk vatandaşlığını muhafaza eder.
Türk vatandaşlığının evlat edinilme yoluyla kazanılması
MADDE 32 –
(1) Bir Türk vatandaşı tarafından evlat edinilen ve müracaat tarihinde ergin olmayan yabancı; millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla, Türk vatandaşlığını kazanabilir.
(2) Evlat edinilen kişi, Türk vatandaşlığını kazandıktan sonra evlat edinen ile arasındaki evlatlık ilişkisinin herhangi bir şekilde son bulması halinde, Türk vatandaşlığını muhafaza eder.
(3) Bir Türk vatandaşı tarafından evlat edinilen ve müracaat tarihinde ergin olan yabancı hakkında 15 inci maddedeki hükümler uygulanır.
Türk vatandaşlığının evlat edinilme yoluyla kazanılmasında başvuru ve yapılacak işlemler
MADDE 33 –
(1) Evlat edinilme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunulan yabancı adına müracaat makamlarınca aşağıda belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir ve karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir:
a) Evlat edinenin isteğini belirten form dilekçe.
b) Doğum belgesi.
c) Doğum belgesine dayanılarak düzenlenen doğum tutanağı.
ç) Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge, vatansız ise temininin mümkün olması halinde buna ilişkin belge.
d) Evlat edinen kişiye ait müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği.
e) Hizmet bedelinin Maliye veznesine yatırıldığını gösteren makbuz.
Türk vatandaşlığının seçme hakkı ile kazanılması, başvuru ve yapılacak işlemler
MADDE 34 –
(1) Ana veya babaya bağlı olarak iradesi dışında Türk vatandaşlığını kaybetmiş olan ve ergin olmalarından itibaren üç yıl içinde Türk vatandaşlığını kazanmak üzere yazılı bildirimde bulunan kişiler, seçme hakkını kullanmak suretiyle Türk vatandaşlığını kazanabilirler.
(2) Seçme hakkını kullanmak suretiyle Türk vatandaşlığını kazanmak isteyenlerden, aranan şartları taşıdığı anlaşılanlar adına müracaat makamlarınca aşağıda belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir ve karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir:
a) İsteği belirten form dilekçe.
b) Müracaat makamlarınca sistemden alınan ve kişinin kapalı kaydını gösteren nüfus kayıt örneği.
c) Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge, vatansız ise temininin mümkün olması halinde buna ilişkin belge.
ç) Medenî hal belgesi.
d) Kişi Türk vatandaşlığını kaybettikten sonra varsa medenî halinde meydana gelen değişikliklere ilişkin belge.
e) Evli ise eş ve çocuklarının aile bağını kanıtlayan nüfus kayıt örneği veya benzeri belge.
f) Kişi Türk vatandaşlığını kaybettikten sonra varsa kimlik bilgilerindeki değişikliği gösteren belge.
g) Hizmet bedelinin Maliye veznesine yatırıldığını gösteren makbuz.
Türk vatandaşlığının sonradan kazanılmasına ilişkin işlemler ve karar vermeye yetkili makamlar
MADDE 35 –
(1) Türk vatandaşlığının sonradan kazanılmasına ilişkin müracaat makamlarınca düzenlenerek Bakanlığa gönderilen dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda varsa eksik olan bilgi ve belgeler tamamlatılır.
(2) Kanunun 11 inci, 12 nci, 16 ncı ve 17 nci maddelerine göre yabancının Türk vatandaşlığını kazanmasında millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir halinin bulunup bulunmadığının tespiti için Millî İstihbarat Teşkilâtı Müsteşarlığından ve Emniyet Genel Müdürlüğünden arşiv araştırması istenir.
(3) Kanunun 13 üncü, 14 üncü ve 43 üncü maddelerine göre yeniden Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen kişinin millî güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir halinin bulunup bulunmadığının tespiti için Emniyet Genel Müdürlüğünden arşiv araştırması istenir.
(4) Millî İstihbarat Teşkilâtı Müsteşarlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünce yabancının millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir halinin bulunup bulunmadığı tespit edilerek araştırmanın sonucu açık bir şekilde bildirilir.
(5) Kanunun 11 inci, 16 ncı ve 17 nci maddelerine göre Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen kişilerden aranan şartları taşıyanlar Bakanlık kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilirler.
(6) Kanunun 12 nci maddesine göre Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen kişilerden aranan şartları taşıyanlar Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilirler.
(7) Kanunun 13 üncü maddesine göre yeniden Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen kişiler ile Kanunun 34 üncü maddesine göre Türk vatandaşlığını kaybedip, 14 üncü maddesine göre yeniden Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen kişilerden aranan şartları taşıyanlar Bakanlık kararı ile Türk vatandaşlığını yeniden kazanabilirler.
(8) Kanunun 29 uncu maddesine göre Türk vatandaşlığı kaybettirilip, 14 üncü maddesine göre yeniden Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen kişiler ile Kanunun 43 üncü maddesine göre yeniden Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen kişilerden aranan şartları taşıyanlar Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı ile Türk vatandaşlığını yeniden kazanabilirler.
(9) Kanunun 21 inci maddesine göre seçme hakkını kullanmak suretiyle Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen kişilerden, yapılan inceleme sonucunda aranan şartları taşıyanlar Bakanlık kararı ile Türk vatandaşlığını kazanırlar.
(10) Kanunun 42 nci maddesine göre Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarından, yapılan inceleme sonucunda aranan şartları taşıdığı anlaşılanlar Bakanlık kararı ile Türk vatandaşlığını kazanırlar.
(11) Türk vatandaşlığını sonradan kazanmak isteyen kişilerden aranan şartları taşımayanların talepleri ise Bakanlıkça reddedilir.
(12) Türk vatandaşlığını sonradan kazanan kişilerin varsa yabancılar kütüğündeki kaydı ile bağ kurularak buradaki kayıt kapalı hale getirilir.
Türk vatandaşlığının sonradan kazanılmasının geçerliliği ve sonuçları
MADDE 36 –
(1) Türk vatandaşlığının sonradan kazanılması yetkili makamca verilen karar tarihinden itibaren hüküm ifade eder.
(2) Türk vatandaşlığını kazanan kişinin eş ve çocukları için 37 nci maddedeki hükümler uygulanır.
Türk vatandaşlığının sonradan kazanılmasının eş ve çocuklar bakımından sonuçları
MADDE 37 –
(1) Türk vatandaşlığının sonradan kazanılması, eşin vatandaşlığına tesir etmez.
(2) Türk vatandaşlığını birlikte kazanan ana ve babanın çocukları ana ve babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanır.
(3) Evlilik birliği içinde ana veya babadan birinin Türk vatandaşlığını kazanması durumunda, Türk vatandaşı olmayan eşin muvafakat etmesi halinde çocuk, ana veya babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanır.
(4) Türk vatandaşlığını kazanan ana veya babanın Türk vatandaşlığını kazandığı tarihte velayeti kendisinde bulunan çocuğu, Türk vatandaşı olmayan eşin muvafakat etmesi halinde ana veya babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanır.
(5) Muvafakat verilmemesi halinde ana veya babanın mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki hâkim kararına göre işlem yapılır.
(6) Ana veya babadan birinin ölmüş olması halinde çocuk, Türk vatandaşlığını kazanan ana veya babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanır.
(7) Türk vatandaşlığını kazanan ananın evlilik birliği dışında doğan çocuğu anaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanır.
(8) Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuran ana veya babanın çocuklarının ana veya baba ile birlikte işlem görmesi esastır. Ana veya babanın Türk vatandaşlığını kazandığı tarihte kendileri ile birlikte işlem görmeyen çocukları ergin olduktan sonra Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvurdukları takdirde haklarında 15 inci maddedeki hükümler uygulanır.
Ana veya babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığının kazanılmasında başvuru için gerekli belgeler
MADDE 38 –
(1) Türk vatandaşlığını kazanma başvurusunda bulunan ana veya babaya bağlı olarak işlem gören çocuklar için aşağıda belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir:
a) Çocuk evlilik birliği içinde dünyaya gelmiş ve ana veya babaya bağlı olarak işlem görecek ise;
1) Doğum belgesi,
2) Doğum belgesine dayanılarak düzenlenen doğum tutanağı,
3) Ana veya babanın muvafakat belgesi,
4) Ana ve babaya ait evlenme belgesi,
b) Çocuk boşanma ile son bulan evlilikten dünyaya gelmiş ve ana veya babaya bağlı olarak işlem görecek ise;
1) Doğum belgesi,
2) Doğum belgesine dayanılarak düzenlenen doğum tutanağı,
3) Velayet kararı,
4) Diğer eşin muvafakat belgesi,
c) Çocuk ölüm ile son bulan evlilikten dünyaya gelmiş ve ana veya babaya bağlı olarak işlem görecek ise;
1) Doğum belgesi,
2) Doğum belgesine dayanılarak düzenlenen doğum tutanağı,
3) Ana ve babaya ait evlenme belgesi,
4) Ana veya babaya ait ölüm belgesi,
ç) Çocuk evlilik birliği dışında dünyaya gelmiş ve anasına bağlı olarak işlem görecek ise;
1) Doğum belgesi,
2) Doğum belgesine dayanılarak düzenlenen doğum tutanağı,
3) Çocuğun doğduğu tarihte ananın bekâr olduğunu gösteren medenî hal belgesi,
d) Çocuk evlilik birliği dışında dünyaya gelmiş ve babaya bağlı olarak işlem görecek ise;
1) Doğum belgesi,
2) Doğum belgesine dayanılarak düzenlenen doğum tutanağı,
3) Çocuk ile baba arasında soy bağının kurulduğuna dair belge,
4) Ananın muvafakat belgesi,
5) Velayet kararı.
(2) Türk vatandaşlığını yeniden kazanmak isteyen ana veya babaya bağlı olarak işlem gören, aile kütüğünde kayıtlı çocuk için doğum belgesi ve doğum tutanağı istenmez.
(3) Ana veya babası Türk vatandaşlığını kazanmış çocuğun doğum tutanağına ana adı, baba adı ve soyadı nüfus kaydına göre yazılır. Ana veya baba çocuğa Türkçe ad verebilir. Bu takdirde doğum tutanağına, verilen Türkçe ad yazılır.
Başvuru belgelerinin temin edilememesi
MADDE 39 –
(1) Türk vatandaşlığını kazanma müracaatında bulunan yabancının vatansız olması veya uyruğunda bulunduğu devlet makamlarından bu Yönetmelik hükümleri gereğince istenen belgeleri alamaması ya da bu makamlarca istenen belgelerden herhangi birinin düzenlenememesi halinde, bu durum Bakanlığa bildirilir ve alınacak talimata göre işlem yapılır.
(2) Bakanlıkça temin edilemeyen belgenin istenmemesi yolunda talimat verilmesi halinde, ilgili kişiden söz konusu belge veya belgelerde bulunması gereken bilgileri içeren yazılı beyanı alınır. Türk vatandaşlığının yalan beyan veya vatandaşlığı kazanmaya esas teşkil eden unsurları gizlemesi sonucunda alındığının sonradan tespiti halinde vatandaşlığa alınma kararı iptal edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Türk Vatandaşlığının Kaybı
Türk vatandaşlığının kaybı halleri
MADDE 40 –
(1) Türk vatandaşlığı, yetkili makam kararıyla veya seçme hakkının kullanılması suretiyle kaybedilir.
Yetkili makam kararı ile vatandaşlığın kaybı
MADDE 41 –
(1) Yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığı aşağıdaki hallerde kaybedilir: a) Türk vatandaşlığından izin almak suretiyle çıkma. b) Türk vatandaşlığını kaybettirme. c) Türk vatandaşlığını kazanma kararının iptali.
Türk vatandaşlığından izin almak suretiyle çıkma ve başvuru için gerekli belgeler
MADDE 42 –
(1) Türk vatandaşlığından çıkma izni isteyen ve Kanunun 25 inci maddesinde aranan şartları taşıyan kişiler için müracaat makamlarınca aşağıda belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir ve karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir:
a) İsteği belirten form dilekçe.
b) Müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği.
c) Kişi, yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmış ise buna ilişkin belge, henüz kazanmamış ise kazanmak istediği devlet vatandaşlığına kabul edileceğine ilişkin teminat belgesinin onaylanmış örneği.
(2) Yabancı bir devlet vatandaşlığının kazanıldığını gösteren belge veya teminat belgesinin dış temsilcilikçe onaylanmış örneğinde veya başvurunun Bakanlığa intikal ettirildiği yazıda; kime ait olduğu, niteliği, geçerlilik süresi, düzenleyen makam gibi belgenin kapsadığı bilgilerin belirtilmesi halinde ayrıca tercüme aranmaz.
(3) Ana veya babaya bağlı olarak işlem görecek çocuğun, ana veya babanın kazandığı ya da kazanacağı yabancı devlet vatandaşlığını kazanamayacağının anlaşılması halinde, bu husus müracaat makamlarınca başvurunun Bakanlığa intikal ettirildiği yazıda mutlaka bildirilir.
(4) Çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden ana veya babaya bağlı olarak işlem gören çocuk için diğer eşin muvafakat belgesi, muvafakat edilmemesi halinde ise hâkim kararı istenir.
Türk vatandaşlığından çıkma iznine ilişkin işlemler ve karar vermeye yetkili makam
MADDE 43 –
(1) Bakanlıkça yapılan inceleme sonucunda, Türk vatandaşlığından çıkma izni isteyen kişi hakkında hazırlanan dosyada varsa eksik olan belgeler tamamlatılır.
(2) Türk vatandaşlığından çıkma izni isteyen kişi hakkında Emniyet Genel Müdürlüğünden, Kaçakçılık İstihbarat Harekât ve Bilgi Toplama Daire Başkanlığından ve Millî Savunma Bakanlığından arşiv araştırması istenir. Yapılan araştırmaların sonucu Bakanlığa bildirilir.
(3) Aranan şartları taşıdığı anlaşılan kişilere Bakanlık kararı ile Türk vatandaşlığından çıkma izni verilir. Aranan şartları taşımayanların talepleri ise Bakanlıkça reddedilir.
Türk vatandaşlığından çıkma izin belgesi ve Türk vatandaşlığından çıkma belgesi
MADDE 44 –
(1) Türk vatandaşlığından çıkmasına izin verilen kişilerden henüz yabancı devlet vatandaşlığını kazanmamış olanlara Bakanlıkça Türk vatandaşlığından çıkma izin belgesi ve Türk vatandaşlığından çıkma belgesi birlikte düzenlenerek müracaat makamına gönderilir.
(2) Türk vatandaşlığından çıkmasına izin verilen kişilerden yabancı devlet vatandaşlığını kazandığını belgeleyenlere ise Bakanlıkça sadece Türk vatandaşlığından çıkma belgesi düzenlenerek müracaat makamına gönderilir.
Türk vatandaşlığından çıkma izin ve Türk vatandaşlığından çıkma belgelerinin teslim edilmesi
MADDE 45 –
(1) Başka bir devlet vatandaşlığını kazanmış olan kişiye müracaat makamlarınca Türk vatandaşlığından çıkma belgesi teslim edilir.
(2) Başka bir devlet vatandaşlığını kazanmamış olan kişiye müracaat makamlarınca önce Türk vatandaşlığından çıkma izin belgesi teslim edilir. Türk vatandaşlığından çıkma belgesi, ilgilinin yabancı devlet vatandaşlığını kazandığını belgeleyene kadar dosyasında muhafaza edilir. Yabancı devlet vatandaşlığının kazanıldığına dair belge ibraz edildiğinde Türk vatandaşlığından çıkma belgesi ilgilisine teslim edilir.
Çıkma izin ve çıkma belgelerinin geçerlilik süresi
MADDE 46 –
(1) Türk vatandaşlığından çıkma izin ve çıkma belgesi, karar tarihinden itibaren iki yıl geçerlidir.
(2) Çeşitli nedenlerle karar tarihinden itibaren iki yıl içerisinde ilgiliye teslim edilemeyen çıkma izin ve çıkma belgeleri, kararın ve belgelerin iptal edilmesi için müracaat makamınca Bakanlığa iade edilir.
(3) Türk vatandaşlığından çıkmasına izin verilen kişinin Kanunda aranan şartlardan birini kaybettiğinin müracaat makamlarınca tespiti halinde, çıkma izin ve çıkma belgeleri teslim edilmez. Kişi hakkında alınan kararın ve belgelerin iptal edilmesi için Bakanlığa iade edilir.
Çıkma izninin sonuçları
MADDE 47 –
(1) Türk vatandaşlığından çıkmasına izin verilen kişi, çıkma belgesini imza karşılığında teslim aldığı tarihten itibaren Türk vatandaşlığını kaybeder ve yabancı muamelesine tabi tutulur.
Çıkma belgesini teslim eden makamlarca yapılacak işlemler
MADDE 48 –
(1) Müracaat makamınca; çıkma belgesini teslim almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişi ve birlikte işlem gören çocuğunun aile kütüğündeki kaydının kapalı hale getirilmesi için form düzenlenir ve düzenlenen form, ilgilinin kaydının bulunduğu yerin nüfus müdürlüğüne gönderilir.
Nüfus müdürlüklerince yapılacak işlemler
MADDE 49 –
(1) Müracaat makamlarınca düzenlenerek gönderilen forma dayanılarak Türk vatandaşlığını kaybetme işlemi kişinin aile kütüğüne işlenerek kayıt kapalı hale getirilir. İşlemi yapan nüfus müdürlüğünce dayanak belgelerinin bir örneği, elektronik ortamdan alınan çıktıları ve varsa ekleri ile birleştirilerek ait olduğu özel kütüğüne, ikinci örneği ise arşivlenmek üzere Genel Müdürlüğe gönderilecek olan özel kütüğe ek konulmadan takılır.
(2) Türk vatandaşlığından çıkmasına izin verilen kişilerin aile kütüklerindeki kayıtları Genel Müdürlükçe de kapalı hale getirilebilir.
Türk vatandaşlığını kaybetmenin eş ve çocuklar bakımından sonuçları
MADDE 50 –
(1) Çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığının kaybedilmesi, eşin vatandaşlığına tesir etmez.
(2) Türk vatandaşlığını birlikte kaybeden ana ve babanın çocuğu da Türk vatandaşlığını kaybeder.
(3) Ana veya babadan birisinin Türk vatandaşlığını kaybetmesi halinde, Türk vatandaşlığını kaybeden kişinin talepte bulunması ve diğer eşin de muvafakat etmesi kaydıyla çocuk ana veya babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybeder. Muvafakat edilmemesi durumunda hâkim kararına göre işlem yapılır.
(4) Ana veya babadan birinin ölmüş olması halinde çocuk, Türk vatandaşlığını kaybeden ana veya babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybeder.
(5) Ana ya da babadan birinin yabancı olması halinde çocuk, Türk vatandaşlığını kaybeden ana ya da babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybeder.
(6) Türk vatandaşlığını kaybeden ananın evlilik birliği dışında doğan çocuğu anasına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybeder.
(7) Türk vatandaşlığının kaybı, çocuğu vatansız kılacak ise bu madde hükmü uygulanmaz.
Türk vatandaşlığından çıkma izni kararının iptali ve düzeltilmesi
MADDE 51 –
(1) Türk vatandaşlığından çıkma izin ve çıkma belgeleri teslim edilmeden önce müracaat makamlarınca ilgilinin nüfus kaydı sistemden kontrol edilerek çıkma izin ve çıkma belgelerinde yer alan kimlik bilgileri ile sistemde yer alan kimlik bilgileri karşılaştırılır. Yapılan karşılaştırma sonucunda:
a) Evlenme, boşanma, evlat edinme, evliliğin feshi veya butlanı ya da kayıt düzeltme gibi olaylar sonucunda kişinin nüfus kayıtlarında değişiklik meydana gelmiş ise belgeler teslim edilmez, gerekli düzeltme yapılmak üzere Bakanlığa iade edilir.
b) Kararda kişinin kimliğine ilişkin bilgilerde maddi hata olduğunun anlaşılması halinde belgeler, gerekli düzeltme yapılmak üzere Bakanlığa iade edilir.
c) İlgilinin ölümü veya Türk vatandaşlığından çıkma talebinden vazgeçmesi halinde belgeler iptal edilmek üzere Bakanlığa iade edilir.
Çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilere tanınan haklar
MADDE 52 –
(1) Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve kendileri ile birlikte işlem gören çocukları; millî güvenliğe ve kamu düzenine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam ederler. Ancak bu durumdaki kişilerin askerlik hizmetini yapma yükümlülükleri ile seçme ve seçilme, kamu görevlerine girme ve muafen araç veya ev eşyası ithal etme hakları yoktur. Söz konusu kişilerin sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı olup, bu hakların kullanımında ilgili kanunlardaki hükümlere tabidirler.
(2) Bu kişilerin Türkiye’deki ikamet, seyahat, çalışma, yatırım, ticari faaliyet, miras, taşınır ve taşınmaz iktisabı ile ferağı gibi konulara yönelik işlemler, ilgili kurum ve kuruluşlarca Türk vatandaşlarına uygulanmakta olan mevzuat çerçevesinde yürütülür.
Mavi Kart düzenlenmesi
MADDE 53 –
(1) Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilere, talepleri halinde 52 nci maddede sayılan haklardan faydalanabileceklerini gösteren Mavi Kart düzenlenerek verilir.
(2) Mavi Kart yurt dışında dış temsilcilikler, yurt içinde ise il müdürlüklerince düzenlenir. Gerekli görülen hallerde Genel Müdürlükçe de Mavi Kart düzenlenebilir.
(3) Mavi Kart almak için; talebi belirten dilekçe, iki adet fotoğraf ve yabancı devlet vatandaşı olduğunu gösteren kimlik belgesi veya pasaport ile birlikte müracaat makamlarına başvurulur.
(4) Mavi Kart; nüfus cüzdanı, pasaport veya kimlik belgesi olarak kullanılamaz, kurumlardan hizmet alınması sırasında yabancı kimlik belgesi ile birlikte ibraz edilir.
(5) Mavi Kartın kapsamı, şekli, ebadı ile yürürlük, değiştirme ve geçerlilik tarihlerini belirlemeye, taklit, tahrif ve sahtecilikten korumak maksadıyla üzerine konulacak güvenlik unsurlarını, basım ve kişiye teslim edildiği aşamada uygulanacak sistem ve teknolojiyi, kaybı ve değiştirilmesi halinde yapılacak işlemleri tespit etmeye Bakanlık yetkilidir.
(6) Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden ve nüfus kaydında bu yolda açıklama bulunan kişilerin 52 nci madde ile tanınmış olan hakları kullanmalarında nüfus kayıt örneği ya da sistemden alınacak belge de yeterlidir.
Mavi Kartın düzenlenmesinde uygulanacak esaslar
MADDE 54 –
(1) Mavi Kart, doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişi ve kendisi ile birlikte işlem gören çocuğuna kapalı nüfus kayıtları esas alınarak düzenlenir.
(2) Mavi Kartın düzenlenmesinde, Türk vatandaşlığının kaybından sonra kimlik bilgilerinde meydana gelen değişiklikler dikkate alınmaz.
(3) Çocuk adına düzenlenen Mavi Karta, istenmesi halinde fotoğraf yapıştırılabilir.
(4) Mavi Karta yapıştırılacak fotoğraflarda Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 131 inci maddesinde belirtilen esaslar gözönünde bulundurulur.
(5) Mavi Kartın düzenlenip ilgilisine tesliminden sonra kart bilgileri, elektronik ortamda ya da kağıt ortamda tutulur.
(6) Mavi Kartın kaybedilmesi veya kullanılmaz hale gelmesi durumunda yetkili makamlar tarafından kart yenilenir.
(7) Mavi Kartın düzenlemesinde tereddüde düşülmesi halinde Bakanlıktan görüş alınır.
Mavi Kartın imhası
MADDE 55 –
(1) Mavi Kartın imhası, düzenlemeye yetkili makamlar tarafından yapılır.
(2) Mavi Kart sahibi kişinin Türk vatandaşlığını yeniden kazanması halinde Mavi Kart, nüfus cüzdanını düzenleyip veren makam tarafından geri alınarak imha edilir.
(3) Geri alınan veya kurumlarda unutulan ya da vatandaşlar tarafından bulunarak nüfus müdürlüğüne teslim edilen Mavi Kartların seri ve numaraları elektronik ortamda ya da kâğıt ortamda imha tutanağına geçirilir. Bu çıktılar oluşturulan imha komisyonu tarafından imzalanır.
Türk vatandaşlığının kaybettirilmesi, karar ve tescil
MADDE 56 –
(1) Resmi makamlarca tespit edilen ve haklarında Bakanlıkça yapılan inceleme ve araştırma sonucunda Kanunun 29 uncu maddesinde belirtilen eylemlerde bulunduğu anlaşılan kişilerin Türk vatandaşlığı Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı ile kaybettirilebilir.
(2) Kaybettirme kararları şahsidir, ilgilinin eş ve çocuklarına tesir etmez.
(3) Türk vatandaşlığı kaybettirilen kişi adına bildirim formu düzenlenir ve bu forma dayanılarak nüfus kaydı, gerekli açıklama yapılarak kapatılır.
(4) Yapılan işlem sonucunda alınan karar ilgili kurumlara bildirilir.
(5) Türk vatandaşlığının kaybettirilmesi, Bakanlar Kurulu kararının Resmi Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren hüküm ifade eder.
Türk vatandaşlığını kazanma kararının iptali
MADDE 57 –
(1) Türk vatandaşlığını kazanma kararının, ilgilinin yalan beyanı veya vatandaşlığı kazanmaya esas teşkil eden unsurları gizlemesi sonucunda alındığının sonradan tespiti halinde kararı veren makam tarafından iptal edilir.
(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen hususların herhangi bir şekilde öğrenilmesi halinde Bakanlıkça ilgili hakkında araştırma ve soruşturma yapılır veya yaptırılır. Soruşturma sonucunda Türk vatandaşlığının kazanılmasına esas teşkil eden hususların gizlendiğinin veya yalan beyanın kanıtlanması halinde, Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin karar, kararı veren makam tarafından iptal edilir.
Türk vatandaşlığını kazanma kararının iptalinin geçerliliği ve sonuçları
MADDE 58 –
(1) İptal kararı ilgili kişiye bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanan eş ve çocuğu hakkında da hüküm ifade eder. İptal kararı, karar tarihinden itibaren geçerlidir. Türk vatandaşlığını kazanma tarihi ile kararın iptal edildiği tarih arasında Türk vatandaşı olarak yapılmış olan işlemler hakkında iptal kararı uygulanmaz.
(2) İptal kararı, Türk vatandaşlığını kazanan kişinin Türk vatandaşlığını kazandıktan sonra doğan çocuğuna ve evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanan eşine tesir etmez.
(1) Türk vatandaşlığını aşağıda belirtilen nedenlerle kazanmış olan ve ergin olmalarından itibaren üç yıl içinde Türk vatandaşlığından ayrılmak üzere yazılı bildirimde bulunan kişiler Türk vatandaşlığından ayrılabilirler:
a) Ana ya da babadan dolayı soy bağı nedeniyle doğumla Türk vatandaşı olanlardan yabancı ana veya babanın vatandaşlığını doğumla veya sonradan kazananlar.
b) Ana ya da babadan dolayı soy bağı nedeniyle Türk vatandaşı olanlardan doğum yeri esasına göre yabancı bir devlet vatandaşlığını kazananlar.
c) Evlat edinilme yoluyla Türk vatandaşlığını kazananlar.
ç) Doğum yeri esasına göre Türk vatandaşı oldukları halde, sonradan yabancı ana veya babasının vatandaşlığını kazananlar.
d) Sonradan Türk vatandaşlığını kazanmış ana veya babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazananlar.
(2) Türk vatandaşlığının kaybı ilgili kişiyi vatansız kılacak ise seçme hakkı kullanılamaz.
Türk vatandaşlığının seçme hakkı ile kaybında başvuru ve yapılacak işlemler
MADDE 60 –
(1) Müracaat makamlarınca, seçme hakkını kullanmak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybetmek isteyenlerin 59 uncu maddede aranan şartları taşıyıp taşımadıkları tespit edilir. Aranan şartları taşıyan kişiler adına aşağıda belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir ve karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir:
a) İsteği belirten form dilekçe.
b) Kişinin kazandığı devlet vatandaşlığını gösteren belge.
c) Müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği.
Türk vatandaşlığının seçme hakkı ile kaybında karar
MADDE 61 –
(1) Bakanlıkça yapılan inceleme sonucunda, aranan şartları taşıyan kişi Bakanlık kararı ile Türk vatandaşlığını kaybeder.
(2) Türk vatandaşlığını kaybeden kişinin aile kütüğündeki kaydı gerekli açıklama yapılarak kapalı hale getirilir.
(3) Aranan şartları taşımayan kişinin talebi Bakanlıkça reddedilir.
(4) Seçme hakkı ile Türk vatandaşlığının kaybı, bu hakkın kullanılmasına dair şartların varlığının tespitine ilişkin Bakanlık kararı tarihinden itibaren hüküm ifade eder.
(5) Seçme hakkını kullanarak Türk vatandaşlığının kaybı kişinin eşine tesir etmez, çocuklar hakkında ise 50 nci maddedeki hükümler uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ortak Hükümler
Türk vatandaşlığının ispatı
MADDE 62 –
(1) Türk vatandaşlığının ispatı herhangi bir şekle tabi değildir.
(2) Aşağıdaki resmi kayıt ve belgeler, aksi sabit oluncaya kadar ilgilinin Türk vatandaşı olduğuna karine teşkil eder:
a) Nüfus kayıtları.
b) Nüfus ve uluslararası aile cüzdanları.
c) Pasaport veya pasaport yerine geçen belgeler.
Vatandaşlık ihtilafları
MADDE 63 –
(1) Bir kişinin Türk vatandaşı olup olmadığı konusunda tereddüde düşüldüğü takdirde bu husus Bakanlıktan sorulur. Bakanlıkça ilgili kişinin Türk vatandaşı olup olmadığı ilgili mevzuat ve uluslararası anlaşmalar çerçevesinde incelenerek sonuç ilgili makama bildirilir.
(2) Ana veya babadan dolayı Türk vatandaşı olduğu iddiasında bulunan kişi iddiasını kanıtlayacak her türlü bilgi ve belge ibraz edebilir. Kişi tıbbi raporlara dayanılarak mahkemece verilmiş olan tespit kararı da ibraz edebilir. Herhangi bir belge ibraz edilememesi veya ibraz edilen belgelerle iddia edilen ana ya da baba arasında bağ kurulamaması durumunda talep reddedilir.
Vatandaşlık işlemlerinde müracaat makamı ve usul
MADDE 64 –
(1) Türk vatandaşlığının kazanılması, kaybı, ispatı ve çok vatandaşlığa ilişkin başvurular yurt içinde yerleşim yerinin bulunduğu valiliğe, yurt dışında ise dış temsilciliklere bizzat veya bu hakkın kullanılmasına ilişkin özel vekâletname ile yapılır. Posta yoluyla yapılan müracaatlar kabul edilmez.
(2) Ergin olmayan veya ayırt etme gücünden yoksun bulunan kişilerin vatandaşlıkla ilgili başvuruları veli ya da vasileri tarafından yapılır.
(3) Yurt içinde çok vatandaşlığın tesciline yönelik bildirimler doğrudan yerleşim yerinin bulunduğu nüfus müdürlüğüne de yapılabilir.
(4) Birden fazla devlet vatandaşlığına sahip olup, Türk vatandaşlığını kazanma müracaatında bulunan kişinin işlemlerinde Bakanlıkça yapılacak araştırma sonucunda daha sıkı ilişki halinde bulunduğu tespit edilen devlet vatandaşlığı esas alınır.
(5) Vatandaşlığa ilişkin müracaat ve işlemlerde Türk vatandaşı olanlarda Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, yabancı olanlarda ise yabancı kimlik numarası esas alınır.
(6) Vatandaşlık işlemlerinde başvuru tarihi olarak kişinin form dilekçesinin müracaat makamınca evrak kaydına alındığı tarih esas alınır.
Maddi hataların düzeltilmesi
MADDE 65 –
(1) Türk vatandaşlığının kazanılmasına veya kaybına ilişkin düzeltme ya da tamamlama kararı, kararı veren makam tarafından alınır.
(2) Türk vatandaşlığının kazanılmasına veya kaybına ilişkin olarak verilen kararlarda yer alan kişi bilgilerinin dayanağına uygun olarak yazılmadığının ya da eksik olduğunun sonradan anlaşılması halinde düzeltme kararı alınmak suretiyle hatalı bilgiler düzeltilir, eksik olan bilgiler ise tamamlanır.
(3) Türk vatandaşlığının kazanılmasına veya kaybına ilişkin olarak dayanağına uygun şekilde tesis edilen nüfus kayıtları üzerinde mahkeme kararı olmadan herhangi bir düzeltme işlemi yapılamaz.
Vatandaşlık kararının geri alınması
MADDE 66 –
(1) Türk vatandaşlığının kazanılması veya kaybına ilişkin kararların, hukuki şartlar oluşmadan veya mükerrer ya da sehven verildiği sonradan anlaşıldığı takdirde kararı veren makam tarafından geri alınır. Geri alınan karar, ilk karar tarihinden itibaren hükümsüz hale gelir.
Yabancı makamlarca verilmiş olan resmi belgelerin tasdik işlemleri
MADDE 67 –
(1) Yabancı makamlarca verilmiş olan resmi belgelerin tasdik işlemleri Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 167 nci maddesine göre yapılır.
(2) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancıların başvuru sırasında ibraz ettikleri yabancı makamlardan alınan diploma, pasaport gibi belgelerin Türkçe tercümeli ve noter tasdikli olması yeterlidir.
(3) Gerekli görülen hallerde ikamet tezkerelerinin aslına uygunluğunun tasdiki il müdürlüklerince de yapılabilir.
Muvafakat
MADDE 68 –
(1) Türk vatandaşlığını kazanma veya kaybetme müracaatında bulunan ana veya babaya bağlı olarak işlem gören çocukla ilgili muvafakat noter huzurunda verilir. Ancak müracaat makamında işlemi yapan memur huzurunda da muvafakat verilebilir.
(2) Yetkili yabancı makamlar huzurunda düzenlenen muvafakat belgesi, 67 nci maddedeki hükümlere göre işleme alınır.
Vatandaşlık başvuru inceleme komisyonu
MADDE 69 –
(1) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancıların başvuru için gerekli şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, illerde oluşturulan komisyon tarafından yapılır.
(2) Komisyon, il valisi veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında, il müdürlüğü, il emniyet müdürlüğü, il jandarma komutanlığı, il millî eğitim müdürlüğü ve sosyal hizmetler il müdürlüğünden en az şube müdürü düzeyinde görevlendirilen temsilcilerden oluşur. Komisyon başkanı gerekli gördüğü hallerde diğer birim temsilcilerini görüşlerini almak üzere komisyona davet edebilir.
Komisyonun çalışma usul ve esasları
MADDE 70 –
(1) Komisyonun sekretarya hizmetleri il müdürlüğü tarafından yürütülür.
(2) Komisyon, başkan olmaksızın toplanamaz, üye tam sayısının en az üçte ikisi ile toplanır ve kararlar toplantıya katılanların oy çokluğu ile alınır. Oylamada eşitlik olması halinde başkanın taraf olduğu görüş kabul edilir. Karara katılmayan temsilci, gerekçesini yazılı olarak belirtir.
(3) Komisyon, gündem olması halinde en geç onbeş gün içinde toplanır. Komisyonun toplanacağı tarihler, komisyon başkanınca iş yoğunluğuna göre belirlenir.
(4) Komisyon, Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancılarda aranan başvuru şartlarının bulunup bulunmadığını inceler ve kanaatini belirtir
Yabancının ikameti ve ikamet sürelerinin hesaplanması
MADDE 71 –
(1) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı için ikamet sürelerinin geçerliliği ve hesaplanmasında aşağıdaki esaslara göre işlem yapılır:
a) Yabancının Türkiye’de ne kadar süre ile ikamet ettiği il emniyet müdürlüğünce verilen ikamet tezkeresi ve Türkiye’ye giriş ve çıkış tarihlerini gösteren belge ile belirlenir.
b) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı, aranan ikamet süresi içinde toplam altı ayı geçmemek üzere Türkiye dışında bulunabilir. Türkiye dışında geçirilen toplam altı ayı geçmeyen süre, öngörülen ikamet süresi içinde değerlendirilir.
c) Yabancının ikamet süresi içinde toplam altı aydan fazlasını Türkiye dışında geçirmesi ya da geçerli ikamet izni olmaksızın veya ikamet izni almadan altı aydan fazla Türkiye’de bulunması ikamet süresini keser ve bu tarihten önceki ikamet süreleri dikkate alınmaz.
ç) Yasal ikamet izni olmaksızın veya yasal olmakla birlikte Türkiye’de yerleşme niyetini göstermeyen; sığınma veya iltica başvuru sahibi, sığınmacı, öğrenim, turistik, öğrenim gören çocuğuna refakat, tedavi gibi amaçlarla alınan ikamet tezkeresiyle ya da diplomatik veya konsüller ayrıcalıkla bağışıklık sağlayan yabancı misyon personeli kimlik kartıyla Türkiye’de ikamet edilmesi Türk vatandaşlığının kazanılmasında geçerli ikamet olarak kabul edilmez.
d) Türk vatandaşlığının kazanılmasında kabul edilmeyen ikamet nedenleri ile Türkiye’de bulunan kişinin sonradan geçerli sayılan bir nedenle ikamete bağlanması halinde önceki ikamet süreleri de hesaba katılır. Bu hüküm, turistik amaçlı ikamet tezkeresi ile Türkiye’de bulunanlar hakkında uygulanmaz.
Araştırma, soruşturma ve geçerlilik süresi
MADDE 72 –
(1) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı hakkında yerleşim yerinin bulunduğu güvenlik birimlerince soruşturma, Millî İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı ile Emniyet Genel Müdürlüğünce de arşiv araştırması yapılır. Komisyon tarafından gerekli görülmesi halinde kamu görevlileri aracılığı ile soruşturma yaptırılabilir.
(2) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı hakkında 28 inci madde uyarınca yerleşim yerinin bulunduğu güvenlik birimlerince yapılan soruşturma sonucunda evliliğin Türk vatandaşlığını kazanmak amacıyla yapılıp yapılmadığına dair olumlu veya olumsuz bir kanaate varılamaması halinde Türk vatandaşı eşin yakınlarının ifadelerine de başvurulmak suretiyle kanaat oluşuncaya kadar periyodik olarak soruşturma işlemine devam edilir.
(3) Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının usulleri ilgili kurumlarla birlikte Bakanlıkça belirlenir.
(4) Türk vatandaşlığını kazanmak veya kaybetmek isteyen kişi hakkında yapılan araştırma ve soruşturma bir yıl geçerlidir, ancak gerekli görülen hallerde bu süre beklenmeksizin yeniden araştırma ve soruşturma yaptırılabilir.
(5) İlgili kurumlarca yapılan araştırma sonucunda Anayasa ile kurulu devlet düzenini yıkma yolunda faaliyette bulunduğu, bu faaliyetlerde bulunanlarla işbirliği yaptığı veya bunları maddi olarak desteklediği, Türkiye Cumhuriyetinin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğüne karşı yurt içinde veya dışında, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlarla ilgili faaliyetlerde bulunduğu, isyan, casusluk ve vatana ihanet suçlarına katıldığı, silah ve uyuşturucu madde kaçakçılığı, insan kaçakçılığı ve insan ticareti yaptığı veya bunlarla ilişki içerisinde bulunduğu tespit edilenler ile taksirli suçlar hariç olmak üzere ertelenmiş, zamanaşımına uğramış, hükmün açıklanması geriye bırakılmış, paraya çevrilmiş veya affa uğramış olsa dahi, altı aydan fazla hapis cezası alanlar Türk vatandaşlığını kazanamaz.
(1) Başvuruda bulunan kişi adına istenen belgelerden birer adedi asıl, birer adedi fotokopi olmak üzere iki dosya düzenlenir. Dosyanın aslı, içerisindeki belgeleri gösteren dizi pusulasına bağlanarak Bakanlığa gönderilir, ikinci örneği ise müracaat makamında muhafaza edilir.
(2) Başvuruda bulunan kişi hakkında Bakanlıkça verilen kararın ilgilisine tebliğinden sonra müracaat makamınca muhafaza edilen dosya ilgili mevzuatına göre imha edilir.
(3) Başvuruda bulunan kişinin talebinin reddi halinde Bakanlıkta tutulan dosyası işlemden kaldırılarak ilgili mevzuatına göre işlem yapılır. Aynı kişinin yeniden müracaatta bulunması halinde usulüne uygun şekilde müracaat makamlarınca yeni bir başvuru dosyası düzenlenir.
Ad ve soyadın tescili
MADDE 74 –
(1) Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunan yabancılar Türkçe ad ve soyadı alabilir. Ancak kendi ad ve soyadlarını muhafaza etmek istedikleri takdirde kişinin ad ve soyadı 1353 sayılı Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun gereğince Türk harfleri ile yazılır ve aile kütüğüne tescil edilir. Konulan ön adlar iki adı geçmemek üzere ve kısaltma yapılmadan yazılır.
(2) Soyadı alınmasında Soyadı Nizamnamesinde belirtilen esaslar gözönünde bulundurulur. Soyadı tek kelime halinde yazılır. Ad ve soyadında çizgi, tire, nokta gibi işaretler kullanılmaz.
Denklik belgesi
MADDE 75 –
(1) Türk vatandaşlığını sonradan kazanmış kişilerin Türkçe ad ve soyadı seçmeleri halinde önceki ad ve soyadları nüfus kayıtlarına işlenir.
(2) Türk vatandaşlığını sonradan kazanan kişilere talepleri halinde; nüfus kayıtlarına dayanılarak önceki ad ve soyadlarını gösteren denklik belgesi Genel Müdürlükçe veya nüfus müdürlüklerince düzenlenir.
(3) Türk vatandaşlığını kazananların önceki ad ve soyadlarının nüfus kayıtlarında bulunmaması halinde; varsa kişinin Genel Müdürlükte bulunan dosyasındaki belgeler esas alınarak Türk vatandaşlığını kazanmadan önceki ad ve soyadının nüfus kaydına işlenmesi sağlanır ve buna dayanılarak denklik belgesi Genel Müdürlükçe veya nüfus müdürlüklerince düzenlenir.
(4) Dosyasındaki belgelerin yeterli olmaması halinde mevcut pasaport, doğum belgesi gibi kişinin Türk vatandaşlığını kazanmadan önceki ad ve soyadını gösterir belge ile dosyasındaki bilgilerin karşılaştırılması sonucu, aynı kişi olduğuna kanaat getirilmesi halinde Türk vatandaşlığını kazanmadan önceki ad ve soyadının nüfus kaydına işlenmesi sağlanır ve buna dayanılarak denklik belgesi Genel Müdürlükçe veya nüfus müdürlüklerince düzenlenir.
(5) Denklik belgesi için başvuran kişinin Genel Müdürlükteki dosyasına ulaşılamaması ya da kişinin ibraz ettiği belgelerle dosyasındaki bilgilerin karşılaştırılması sonucu aynı kişi olduğuna kanaat getirilememesi halinde talep reddedilir.
Formlar
MADDE 76 –
(1) Vatandaşlık işlemlerinde kullanılan formları hazırlamaya, gerekli düzenlemeleri yapmaya, uygulamaya koymaya ve uygulamadan kaldırmaya Genel Müdürlük yetkilidir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarının Türk vatandaşlığını kazanmasında başvuru için gerekli belgeler ve yapılacak işlemler
MADDE 77 –
(1) Kanunun 42 nci maddesinde belirtilen şartları taşıyanlardan Türk vatandaşlığını kazanmak isteyenler ile varsa birlikte işlem görecek çocukları adına aşağıda belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenerek Bakanlığa gönderilir:
a) İsteği belirten form dilekçe.
b) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlığını doğumla kazandığını gösteren yetkili makamlarca verilmiş belge.
c) Medenî hal belgesi ve evli ise evlenme belgesi, boşanmış ise boşanma belgesi, dul ise eşine ait ölüm belgesi.
ç) Evli ise eşinin, varsa ergin olmayan çocuklarının kimliklerini ve aile bağlarını kanıtlayan belge.
d) Varsa Türk vatandaşı birinci veya ikinci derece yakınlarına ait müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarının Türk vatandaşlığını kazanma başvurularında karar ve tescil
MADDE 78 –
(1) Bakanlıkça yapılan inceleme sonucunda aranan şartları taşıdığı anlaşılan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşı olan kişi, Bakanlık kararı ile Türk vatandaşlığını kazanır.
(2) Aranan şartları taşımayan kişinin talebi Bakanlıkça reddedilir.
(3) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlığını sonradan kazanmış olan yabancılar hakkında ise genel hükümler uygulanır.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarının Türk vatandaşlığını kazanmasının geçerliliği ve sonuçları
MADDE 79 –
(1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarının Türk vatandaşlığını kazanmaları, Bakanlığın karar tarihinden itibaren hüküm ifade eder.
(2) Türk vatandaşlığını kazanan kişinin eş ve çocukları hakkında 37 nci maddedeki hükümler uygulanır.
Çok vatandaşlık
MADDE 80 –
(1) Herhangi bir nedenle bir veya birden fazla yabancı devlet vatandaşlığını kazanan ve bu yolda yazılı bildirimde bulunan Türk vatandaşı hakkında yapılacak inceleme sonucunda, aile kütüklerindeki kimlik bilgileri ile ibraz ettiği yabancı devlet vatandaşlığı kimlik belgesindeki bilgilerin karşılaştırılması sonucu, aynı kişi olduğunun tespiti halinde nüfus kaydına çok vatandaşlığa sahip olduğuna dair açıklama yapılır.
Çok vatandaşlığa ilişkin bildirim
MADDE 81 –
(1) Herhangi bir nedenle bir veya birden fazla yabancı devlet vatandaşlığını kazanan kişilerden ergin olanların kendileri, ergin olmayanların ise veli ya da vasisi yurt içinde yerleşim yerinin bulunduğu nüfus müdürlüğüne, yurt dışında ise dış temsilciliklere yazılı bildirimde bulunur.
(2) Bildirim sırasında, nüfus cüzdanının veya örneğinin ve diğer devlet vatandaşlığının hangi tarihte kazanıldığını gösteren ve kişinin kimlik bilgilerini içeren belgenin ibraz edilmesi zorunludur.
Dış temsilciliklere yapılan çok vatandaşlığa ilişkin bildirimler
MADDE 82 –
(1) Dış temsilciliklere çok vatandaşlığa ilişkin form dilekçe ile yapılan bildirim üzerine; kişiye ait form dilekçe ile belgeler, ilgilinin kaydına çok vatandaşlığa ilişkin gerekli açıklamanın yapılması için doğrudan kayıtlı olduğu yerin nüfus müdürlüğüne gönderilir.
Çok vatandaşlığa ilişkin bildirimlerde nüfus müdürlüğünce yapılacak işlemler ve uygulanacak esaslar
MADDE 83 –
(1) Herhangi bir nedenle yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan ve form dilekçe ile nüfus müdürlüklerine ya da dış temsilciliklere bildirimde bulunan Türk vatandaşlarının çok vatandaşlık işlemleri nüfus müdürlüklerince yürütülür.
(2) Bildirim üzerine nüfus müdürlüğünce, ilgili kişilerin nüfus kayıtlarında yer alan adı, soyadı, doğum tarihi ve cinsiyet bilgileri ile sahip oldukları diğer devlet vatandaşlığını gösteren belgelerde yer alan kimlik bilgileri karşılaştırılır.
(3) Yapılan karşılaştırma sonucunda kimlik bilgilerinin uyması halinde ilgili veri giriş formu düzenlenir ve nüfus kaydına gerekli açıklama yapılır. Çok vatandaşlığa ait bildirim formuna diğer olaylar kütüğünden numara verilir ve dayanak belgeleri ile birlikte muhafaza edilir.
(4) Kimlik bilgilerinin farklı olması halinde bu kişilerin talepleri reddedilir.
(5) Yabancı devlet vatandaşlığının kazanılması sırasında yabancı ad ve soyadının seçildiğini gösteren yetkili makamlarca verilmiş belge ibraz edilmesi halinde, çok vatandaşlık işlemi yapılan kişinin nüfus kaydına almış olduğu yabancı ad ve soyadı da işlenir.
(6) Çok vatandaşlığa sahip olduğu halde bu yolda bildirimde bulunmayan Türk vatandaşlarının diğer devlet vatandaşlığı ile yapmış oldukları nüfus olayları, nüfus kayıtlarına işlenmez.
Çok vatandaşlık açıklamasının geçersiz hale getirilmesi
MADDE 84 –
(1) Çok vatandaşlığa sahip Türk vatandaşının herhangi bir nedenle taşıdığı diğer devlet vatandaşlığını kaybetmesi halinde; ergin olanın kendisi, ergin olmayanın ise veli ya da vasisi yurt içinde yerleşim yerinin bulunduğu nüfus müdürlüğüne, yurt dışında ise dış temsilciliklere yazılı olarak bildirimde bulunur.
(2) Bildirim sırasında, kişinin nüfus cüzdanı veya örneği ile diğer devlet vatandaşlığını hangi tarihte kaybettiğini gösteren ve kimlik bilgilerini içeren belge ibraz edilir.
(3) Dış temsilciliklere bildirimde bulunan kişilere ait form dilekçe ile belgeler gerekli işlem yapılmak üzere doğrudan ilgilinin aile kütüğünde kayıtlı olduğu yerin nüfus müdürlüğüne gönderilir.
(4) Yapılan karşılaştırma sonucunda kimlik bilgilerinin uyması halinde ilgili veri giriş formu düzenlenir ve çok vatandaşlığın geçersiz hale getirildiğine ilişkin gerekli açıklama yapılır.
(5) Kimlik bilgilerinin farklı olması halinde bu kişilerin talepleri reddedilir.
Vatandaşlık işlemlerinde çok vatandaşlığa sahip olan kişinin kimlik bilgilerinin farklı olması
MADDE 85 –
(1) Çok vatandaşlığa sahip olan kişinin vatandaşlık işlemleri için ibraz ettiği yabancı devlet vatandaşlığını gösteren kimlik belgesindeki bilgiler ile aile kütüğündeki kimlik bilgilerinin farklı olması halinde vatandaşlık işlemleri yapılmaz. Farklı kimlik bilgilerine sahip olan kişinin, aynı kişi olduğuna dair Türk mahkemelerince verilmiş tespit kararını ibraz etmesi halinde talebi yeniden değerlendirilir.
Tebligat
MADDE 86 –
(1) Türk vatandaşlığının kazanılmasına ve kaybına ilişkin kararlar müracaat makamları aracılığıyla ilgiliye tebliğ olunur.
(2) Kaybettirme kararları Resmi Gazetede yayımlanır ve yayımlandığı tarihte ilgilisine tebliğ edilmiş sayılır.
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
MADDE 87 –
(1) 4/5/2004 tarihli ve 2004/7275 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Türk Vatandaşı ile Evlenme Nedeniyle Türk Vatandaşlığının Kazanılmasına ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Vatandaşlarının Türk Vatandaşlığını Kazanmalarına İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Atıflar
MADDE 88 –
(1) Diğer mevzuatta 1/7/1964 tarihli ve 11742 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan mülga 11.2.1964 Tarihli ve 403 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğe ve mülga Türk Vatandaşı ile Evlenme Nedeniyle Türk Vatandaşlığının Kazanılmasına ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Vatandaşlarının Türk Vatandaşlığını Kazanmalarına İlişkin Yönetmeliğe yapılmış olan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.
Yürürlük
MADDE 89 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 90 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
11/2/2010 TARİHLİ VE 2010/139 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE
Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
Tarihi
Numarası
2010/139 Sayılı Yönetmeliğin Değişen Maddeleri
Yürürlüğe Giriş Tarihi
12/12/2016
2016/9061
20
12/1/2017
13/3/2017
2017/10008
20
5/5/2017
18/09/2018
Karar Sayısı:106
20
19/09/2018
[1] (1) 12/12/2016 tarihli ve 2016/9601 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle, bu maddeye birinci fıkrasından sonra gelmek üzere (2) numaralı fıkra eklenmiş ve mevcut fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.
[2] (2) 12/12/2016 tarihli ve 2016/9601 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle, bu maddeye birinci fıkrasından sonra gelmek üzere (2) numaralı fıkra eklenmiş ve mevcut fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.
[3] (3) 12/12/2016 tarihli ve 2016/9601 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “(b) bendine” ibaresi “(b) ve (c) bentlerine” şeklinde, “ikinci” ibaresi “üçüncü” şeklinde değiştirilmiştir.
ULUSLARARASI TARIMSAL EĞİTİM MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Uluslararası Tarımsal Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Bakanlıkça belirlenen tarım politikaları çerçevesinde yapacağı çalışmaları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik; Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlı Uluslararası Tarımsal Eğitim Merkezi Müdürlüğünün teşkilat yapısı ve görevleri ile ilgili usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanunu, 7/8/1991 tarihli ve 441 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
b) Eğitim: Bakanlıkça belirlenen tarım politikaları çerçevesinde; insan kaynaklarını geliştirmek amacıyla sürdürülen her türlü faaliyeti,
c) Katılım belgesi: Kurs sonunda yapılan sınavlarda başarısız olan kursiyerlere ya da başarı belgesi gerektirmeyen ve sınav yapılmayan eğitimlere katılan kursiyerlere Uluslararası Tarımsal Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından verilen belgeyi,
ç) Sertifika: Hizmet içi eğitim kursları sonunda yapılan sınavlarda başarılı olan kursiyerlere Uluslararası Tarımsal Eğitim Merkezi Müdürlüğünce, diğer kursların sonunda yapılan sınavlarda başarılı olan kursiyerlere Millî Eğitim Müdürlüğü ve Uluslararası Tarımsal Eğitim Merkezi Müdürlüğü işbirliğinde verilen belgeyi,
d) UTEM: Uluslararası Tarımsal Eğitim Merkezi Müdürlüğünü ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Teşkilat Yapısı ve Görevleri
Teşkilat yapısı
MADDE 5 –
(1) UTEM, Bakanlığın belirlediği tarım politikaları çerçevesinde, eğitim, yayın ve işletme faaliyetleri yürüten ve doğrudan merkeze bağlı taşra teşkilatıdır.
UTEM’in görevleri
MADDE 6 –
(1) UTEM’in, ulusal ve uluslararası düzeyde, doğal kaynakların etkin kullanılması, bitkisel, hayvansal ve su ürünleri üretiminin, tarımsal alanda bilişim teknolojilerinin, insan kaynaklarının, kırsal kalkınmada yönetim, işletim, destekleme ve idari organizasyonların geliştirilmesi kapsamında yapacağı görevler şunlardır:
a) Bakanlığın her kademedeki çalışanlarının mesleki ve kişisel yeterliliklerini geliştirici hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimi yapmak ve yaptırmak,
b) Kamu dışı tarım sektörünün gelişen ihtiyaçlarına yönelik talep odaklı tarımsal eğitim yapmak ve yaptırmak,
c) Kamu ve kamu dışı tarım sektörünün eğitim ihtiyaçlarını tespit etmek, verdiği eğitimlerin etkinliğini artırıcı araştırmalar yapmak, rapor düzenlemek ve Bakanlığa görüş ve önerilerde bulunmak,
ç) Çalışma konularıyla ilgili, uygulama tesisleri, işletmeleri ve dokümantasyon merkezi kurmak, mevcut olanların devamlılığını sağlamak,
d) Eğitimin niteliğine göre programın sonunda katılım belgesi veya sertifika vermek,
e) Hizmet içi eğitim programları dışında, sertifikaya götüren eğitim programlarını Millî Eğitim Bakanlığı ile işbirliği hâlinde düzenlemek,
f) Çalışma konularıyla ilgili ulusal ve uluslararası kuruluşlarla karşılıklı işbirliği çerçevesinde, eğitim çalışmaları yürütmek, tarımsal deneyim ve teknolojilerin aktarımını sağlayacak ortak projeler hazırlamak,
g) Çalışma konularında ulusal ve uluslararası nitelikte teknik araştırma, inceleme, değerlendirme ve organizasyonlar düzenlemek, yapılan bu tür organizasyonlara katılım sağlamak,
ğ) Çalışma konularında ulusal ve uluslararası panel, konferans, kongre, sempozyum, çalıştay gibi toplantı ve organizasyonlar düzenlemek, yapılan bu tür organizasyonlara katılım sağlamak,
h) Çalışma konularıyla ilgili öncelikle elektronik ortamda olmak üzere yazılı, görsel ve işitsel eğitim materyalleri hazırlamak, hazırlatmak,
ı) Ortak kurum kültürü oluşturmak ve geliştirmek amacıyla sosyal ve kültürel faaliyetler yapmak ve yaptırmak,
i) Uluslararası düzeyde ülkemiz tarımını ve Bakanlığı tanıtıcı faaliyetler yapmak,
j) Bakanlığın vermiş olduğu benzer görevleri yapmak.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
UTEM ile ilgili diğer hükümler
GEÇİCİ MADDE 1 –
(1) Personelin görevleri, nitelikleri ve kursiyerlerle ilgili hükümler, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç üç ay içerisinde Bakanlıkça belirlenir.
Yürürlük
MADDE 7 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 8 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
ULUSAL SÜT KONSEYİ KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 – 23/9/2008 tarihli ve 27006 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Süt Konseyi Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmeliğin 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununda belirtilen ulusal tarım politikaları çerçevesinde çalışmalar yapmak üzere; süt üreticilerinin oluşturdukları birlikler, dernekler, kooperatifler ve sanayicilerin oluşturdukları birlik, dernek, kooperatif temsilcileri ile bunlara üye olan gerçek ve tüzel kişiler, süt ile ilgili çalışmalar yapan araştırma ve eğitim kurumları, meslek odaları, tüketici örgütleri ile kamu kurum ve kuruluşlarının bir araya gelerek tüzel kişiliği haiz bir Ulusal Süt Konseyi kurmalarını sağlamak ve konseyin kuruluş, işleyiş, yönetim ile görev, yetki, denetim ve gelirleri kapsamında yer alan çalışma usul ve esasları düzenlemektir.”
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(ğ) Sanayici: Çiğ sütün işlenmesi, paketlenmesi ve pazarlanması için Bakanlıktan üretim izni almış gerçek veya tüzel kişilerin oluşturdukları birlik, dernek veya kooperatif temsilcileri ile bunlara üye olan gerçek ve tüzel kişileri,”
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“b) Sanayici Alt Grubu Üyeleri: Sütten elde edilen her türlü asıl ve yan ürünleri işleyerek yarı mamul ve mamul ürünlere dönüştüren ve bunları pazarlayan, gerçek veya tüzel kişilerin oluşturdukları ulusal çiğ süt üretiminin en az %10 unu işleme kapasitesine haiz birlik, dernek veya kooperatif temsilcileri ve bunlara üye olan gerçek veya tüzel kişiler ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) temsilcisi.
c) Kamu ve Kamuya Ait Araştırma Merkezleri ve Meslek Kuruluşları Alt Grubu Üyeleri: Bakanlık ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Türk Standartları Enstitüsü, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırmalar Kurumu, konuyla ilgili üniversiteler, enstitüler ve araştırma merkezleri, Tüketici Dernekleri Federasyonu, Türk Veteriner Hekimleri Merkez Konseyi, Ziraat Mühendisleri Odası ve Gıda Mühendisleri Odası.”
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 8 – (1) Kuruluşu takiben, üyelik şartlarına haiz 6 ncı maddede belirtilen alt gruplarda yer alan kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişiler konseye üye olabilir.”
MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(4) Genel Kurul Divanı, başkan ve iki kâtip üyeden teşekkül eder. Divan başkanı gizli oyla, diğer üyeler işaret oyu ile seçilir. Divan başkanı ve üyelerinin seçiminden sonra Genel Kurul toplantısına geçilerek gündem gereği yerine getirilir.”
MADDE 6 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 7 – Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
Resmi Gazete Tarihi: 10.03.2011 Resmi Gazete Sayısı: 27870
BİTKİKORUMA ÜRÜNLERİNİN TOPTAN VE PERAKENDE SATILMASI İLE DEPOLANMASI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİBÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Bakanlıkça onaylı bitki koruma ürünlerinin toptan veya perakende olarak satılması ve depolanması ile bu ürünleri toptan ve perakende satacak ve depolayacakların uyması gereken esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –(1) Bu Yönetmelik; Bakanlıkça onaylı bitki koruma ürünlerinin toptan ve perakende olarak satışında kimlerin yetkili olduğunu, bayi ve toptancıların sorumluluklarını, bitki koruma ürünlerinin depolanması ve satışlarının kontrolü ile ilgili usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –(1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 18 inci, 19 uncu, 31 inci, 32 nci, 39 uncu, 41 inci, 42 nci ve 43 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Askıya alma: Bu Yönetmelik kapsamında verilen izin belgesinin belirli bir süre ile geçersiz sayılması,
b) Bakanlık:(Değişik ibare:RG-30/5/2012-28308) Gıda, Tarım ve Hayvancılık,
c) Bayi: Bitki koruma ürünlerini perakende satan izin belgesi sahibi gerçek kişileri,
ç) Bitki koruma ürünü: Kullanıcıya farklı formlarda sunulan, bitki ve bitkisel ürünleri zararlı organizmalara karşı koruyan veya bu organizmaların etkilerini önleyen, bitki besleme amaçlı olanlar dışında bitki gelişimini etkileyen, koruyuculara ilişkin özel bir düzenleme kapsamında bulunmayan, ancak bitkisel ürünleri koruyucu olarak kullanılan, bitki ve bitki kısımlarının istenmeyen gelişmelerini kontrol eden veya önleyen, istenmeyen bitkileri yok eden, bir veya daha fazla aktif madde veya maddeleri içeren, sinerji yaratan veya güvenilirliği artıran maddeler gibi bileşenleri içeren preparatları,
d) (Değişik:RG-30/5/2012-28308) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,
e) İzin belgesi: Bitki Koruma Ürünleri Bayilik İzin Belgesi veya Bitki Koruma Ürünleri Toptancı İzin Belgesi veya Bitki Koruma Ürünleri Depo İzin Belgesini,
f) (Değişik:RG-30/5/2012-28308) İl müdürlüğü:İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüklerini,
g) İlçe müdürlüğü: Bakanlık ilçe müdürlüklerini,
ğ) Kanun: 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununu,
h) Kontrol görevlisi: Bitki koruma ürünü bayi veya toptancıları ile bu ürünlerin satış yerleri ve depolarını kontrolle görevlendirilmiş kişiyi,
ı) Perakende satış: Bitki koruma ürünlerinin, tüketicinin ihtiyaçları oranında yapılan satış şeklini,
i) Toptancı: Bitki koruma ürünlerini, toplu olarak ve büyük miktarlarda yalnızca Bitki Koruma Ürünü Bayilik İzin Belgesi sahiplerine satışını yapan izin belgesi sahibi gerçek kişileri,
ifade eder.
İKİNCİBÖLÜM
Yetki,İzin Belgesi, Nakil ile Bayi veya Toptancılıktan Vazgeçme
Yetki
MADDE 5 –(1) Bitki koruma ürünlerinin toptan ve perakende satışları, bitki koruma ürünleri bayi izin belgesi veya bitki koruma ürünleri toptancı izin belgesi sahibi gerçek kişiler tarafından yapılır.
Bayi veya toptancı izin belgesi alabilecekler
MADDE 6 –(1) Bitki koruma ürünleri bayi veya toptancı izin belgesi verilecek kişilerde aranacak şartlar şunlardır:
a) Türk vatandaşı olmak,
b) (Değişik:RG-27/7/2012-28366) Ziraat mühendisi veya eczacı veya ziraat teknisyeni veya bitki sağlığı ile ilgili dersleri alarak mezun olmuş tekniker olmak,
c) Yılda bir kez Bakanlıkça yapılacak veya yaptırılacak olan sınavda 100 tam puan üzerinden 70 ve üzeri puan almak.
(2) Birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen unvanıyurtdışında almış olanların, eşdeğerliliklerinin belgelendirilmesi ve yetkili idarelerce onaylanması zorunludur.
(3) Sınav tarihi, Bakanlık tarafından il müdürlüğü aracılığı ile en az üç ay önce ilan edilir.
(4) Sınav için müracaatlar, sınavın yapılacağıtarihten en az kırkbeş gün önce il müdürlüğüne yapılır. İl müdürlüğü bu müracaatları sınav tarihinden otuz gün önce Bakanlığa bildirir.
Sınav
MADDE 7 –(1) 6 ncı maddede belirtilen sınav, aşağıdaki konulardan oluşur:
a) Bitki koruma ürünleri hakkında mevzuat,
b) Bitki koruma ürünlerinin çevreye ve insan sağlığına etkileri ve korunma yolları,
c) Bitki koruma ürünlerinin uygulamaya hazırlanması, formülasyon şekilleri ve karışabilirlikleri,
ç) Tarım ürünlerinde bitki koruma ürünlerinin kalıntısebepleri ve kalıntının önlenmesi,
d) Bitki koruma ürünlerinde direnç ve yönetimi,
e) Bitki koruma ürünlerinin satışında barkod uygulamaları,
f) Bitki hastalık ve zararlıları ile yabancı otlar,
g) Toksikoloji ve ekotoksikoloji,
ğ) Entegre zararlı yönetimi, entegre ürün yönetimi ve organik tarım,
h) Zirai mücadele ve entegre mücadele teknik talimatları,
ı) Mesleki diğer konular.
Gerekli belgeler
MADDE 8 –(1) 6 ncı maddede belirtilen şartları taşıyıp bayi veya toptancı izin belgesi almak isteyenler, başvuru dilekçesi ekinde bayi veya toptancılık yapacakları ildeki il müdürlüğüne aşağıdaki belgelerle birlikte müracaat ederler.
a) Diploma veya mezuniyet belgesinin aslı veya kurumca onaylı sureti,
b) (Değişik:RG-4/4/2012-28254) 6 ncı maddede belirtilen sınavda başarılı olduğuna ilişkin yazılı beyan (Başvuru dilekçesinde belirtilir),
c) (Değişik:RG-4/4/2012-28254) Bayi veya toptancılık yapılacak yerin veya deponun açık adresi (Başvuru dilekçesinde belirtilir),
MADDE 9 – (1) Müracaatlar ve üçüncü bölümde belirtilen satış yerleri ve depo ile ilgili hususlar il müdürlüğünce incelenir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen inceleme sonucunda uygun görülenlere; faaliyet konusuna göre Ek-1’de yer alan Bitki Koruma Ürünleri Bayi İzin Belgesi veya Ek-2’de yer alan Bitki Koruma Ürünleri Toptancı İzin Belgesi veya Ek-3’te yer alan Bitki Koruma Ürünleri Depo İzin Belgesi il müdürlüğünce iki nüsha olarak düzenlenir. İl müdürlüğünce onaylanan belgelerin birinci nüshası ilgiliye verilir, ikinci nüshası il müdürlüğünce muhafaza edilir.
Bayinin veya toptancının nakli
MADDE 10 –(1) Bayinin veya toptancının;
a) Bulunduğu il içerisinde bir başka adrese,
b) Bulunduğu ilden bir başka ile,
nakli durumunda, nakil olunacak yerin adresini gösterir dilekçe ve izin belgesi ile birlikte il müdürlüğüne müracaat etmesi zorunludur.
(2) Birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen durumda, izin belgesi nakil olunacak ilin il müdürlüğüne gönderilir.
(3) Birinci fıkrada belirtilen durumda, eski izin belgesi iptal edilir. Yeni adres bilgileri dikkate alınarak 8 inci madde kapsamında il müdürlüğünce düzenlenen ve onaylanan izin belgesi bayi veya toptancıya verilir.
(4) Nakil talebinde bulunan bayi veya toptancılar, nakil işlemlerini dört ay içerisinde tamamlamamaları durumunda, izin belgeleri ikaza gerek kalmadan iptal edilmiş sayılır.
Bayi ve toptancılıktan vazgeçme
MADDE 11 –(1) İl müdürlüğüne dilekçe ile müracaat ederek bayi veya toptancılıktan vazgeçenlerin izin belgesi il müdürlüğünce iptal edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Satış ve Depo Yerleri
Perakende satış yerlerinde aranan şartlar
MADDE 12 –(1) Bitki koruma ürünlerinin perakende satışının yapılacağı yerlerde aşağıdaki şartlar aranır.
a) Satış yerleri, en az yirmi metrekare büyüklüğünde, tabanı su geçirmeyen, kolayca temizlenebilen, nem, yağmur ve güneşin etkilerinden korunmuş, temiz, gerektiğinde ısıtma ve havalandırma imkânına sahip olmalıdır.
b) Bitki koruma ürünlerinin olumsuz etkilerine maruz kalınmaması için satış yerlerinde muhafazalı bir oda bulundurulur.
c) Satış yerlerinde, zararlı kokuların giderilmesi için havalandırma düzeni, el ve yüz yıkanabilecek su ve lavabo tertibatı ve yeterli oranda yangın söndürme cihazı bulundurulur.
ç) Satış yerlerinde, bitki koruma ürünlerini muhafazaya elverişli, yeterli miktarda raf, dolap, kapalı bölme veya vitrin bulundurulur.
d) Satış yerleri, apartman katlarında, çevresine zarar verebilecek ev ve işyerleri arasında olamaz.
e) Satış yerlerinde, ilk bakışta görülebilecek ve okunabilecek şekilde ‘‘Bitki Koruma Ürünleri İnsan, Hayvan ve Çevre İçin Zehirli ve Tehlikelidir.” ifadesi asılı bulunur.
f) Çok zehirli bitki koruma ürünleri için özel raf ve bölmeler yapılır. Bu raf ve bölmelere ‘‘Çok Zehirli Bitki Koruma Ürünleri’’ ibaresi asılır.
g) Bitki koruma ürünleri, gruplarına göre ayrı ayrı bölmelerde muhafaza edilerek satışa sunulur. Bölmeler üzerine bitki koruma ürünü gruplarının ismi yazılır.
ğ) Yabancı ot ilaçları mutlaka ayrı bir bölmede muhafaza edilir. Bölmelere ‘‘Yabancı Ot İlaçları’’ ibaresi asılır.
h) Bayiler her ne suretle olursa olsun insan ve hayvan ilaçları ile gıdalarını satamazlar ve bitki koruma ürünleri ile bir arada bulunduramazlar.
ı) Satış yerlerinde yed-i emine alınacak bitki koruma ürünleri için ayrı bir bölme bulundurulur.
Toptan satış yerlerinde aranan şartlar
MADDE 13 –(1) Bitki koruma ürünlerinin toptan satışının yapılacağı yerlerde aşağıdaki şartlar aranır.
a) 12 nci maddenin birinci fıkrasının (b), (c), (ç), (d), (e), (f), (g), (ğ), (h) ve (ı) bentleri, toptan satış yerleri için de uygulanır.
b) Satış yeri, tabanı su geçirmeyen, kolay temizlenebilen, nem, yağmur ve güneşin etkilerinden korunur.
c) Satış yeri dışında, o yerin bitki koruma ürünü toptancısı olduğunu belirten bir levha bulundurulur.
ç) Satış yerinde, temizlikte kullanılan suların tahliyesi için, atık su deposu veya kanalizasyona irtibatlı bir kanal bulundurulur.
Depolarda aranan şartlar
MADDE 14 –(1) Bitki koruma ürünlerinin depolanacağı yerlerde aşağıdaki şartlar aranır.
a) Depo yeri, tüm belediye hizmetlerinin ulaşabildiği, su baskınlarının olmayacağı yerlerde, yangına karşı korunmuş, bitki koruma ürünü yükleme ve boşaltmaya uygun, trafiğe engel teşkil etmeyecek şekilde hakim rüzgarlara ters yönde olur.
b) Depo zemini, yağmur ve sel sularının depo içine girmeyecek şekilde toprak yüzeyinden yüksek ve tabanı en az yirmi metrekare alanında beton, kalebodur, parke gibi uygun malzeme ile kaplanmış, kolay temizlenebilen, sürekli kuru tutulabilen nitelikte olmalıdır. Temizlikte kullanılan suların tahliyesini sağlayan atık su deposu veya kanalizasyona irtibatlı bir kanal bulundurulur.
c) Depo tavanı ve duvarları, sıcak ve soğuğu geçirmeyen, su ve nemi çekmeyen malzemelerden yapılır.
ç) Pencereler, güneş ışınlarının doğrudan ilaçlar üzerine gelmesine engel olacak şekilde yapılmış veya camlar içten kalınca yağlıboya ile boyanmış, pencerelerin dış kısmında ise kafes teli veya kapak bulundurulur.
d) Kapılar, bitki koruma ürünlerinin depoya taşınmasına uygun büyüklükte, dayanıklı ve sağlam olmalıdır.
e) Raflar, radyatörlerden ve pencere önlerinden, her türlü ısı kaynaklarından uzak olarak yerleştirilir, çelik veya sağlam ahşap iskeletli, yeterli miktarda ve bitki koruma ürünlerinin ambalaj büyüklüklerine uygun ölçülerde olur.
f) Depoda, yeteri kadar lavabo, musluk ve temizlik malzemesi, sıcaklık kontrolü için ısıölçer alet bulundurulur. Isının 5-35 °C arasında olması sağlanır.
g) Depo, yeterli kapasitede havalandırma, yangın söndürme cihazına sahip ve elektrik tesisatı yönünden yangına karşı korunma tedbirleri alınır.
ğ) Depoda çalıştırılan işçi ve görevliler, bitki koruma ürünlerinin zehirlilikleri, korunma tedbirleri ile zehirlenme belirtileri hakkında bilgilendirilir.
h) Depoda, mevcut bitki koruma ürünleri ile girişi ve çıkışı yapılan bitki koruma ürünlerinin miktar ve imal tarihlerinin kaydedildiği bir defter ve deponun kapılarının dış kısımları üzerinde “Bitki Koruma Ürünü Deposudur” yazısı bulunan levhalar yerleştirilir.
ı) Depoda, döküntü, akıntı ve sızıntı yapan ambalajlar bulundurulmaz.
i) Depoda sadece bitki koruma ürünleri muhafaza edilir.
(2) Bitki koruma ürünleri; etkili madde guruplarına, formülasyon şekillerine, kullanım yerlerine ve ambalaj, cins, şekil ve büyüklüklerine göre tasnif edilir. Son kullanma tarihi en yakın olan ürünler, depodan ilk önce çıkarılabilecek şekilde yerleştirilir.
(3) Sıvı formülasyonlu bitki koruma ürünleri; raflarda istif edilmeli, raflarda istifin mümkün olmadığı durumlarda zemin üzerine ızgaralar yerleştirilerek, ızgaralar üzerine istifin altında kalan ambalajların delinmesine, kırılmasına veya yırtılmasına yol açmayacak şekilde, usulüne uygun olarak yerleştirilir.
(4) Islanabilir toz formülasyonlu bitki koruma ürünleri; fiber, sac veya kontrplak fıçı ambalajların dışında jüt, polietilen kâğıt, torba ve benzeri ambalajlarına konulduğunda en alttaki ambalaja yüzelli kilogramdan fazla ağırlık yüklenmeyecek şekilde istiflenilir.
(5) Toz formülasyonlu bitki koruma ürünleri raflarda istif edilir. Raflarda istifin mümkün olmadığı durumlarda zemin üzerine yerleştirilen ızgaralar üzerine duvardan yirmi santimetre, tavandan en az elli santimetre mesafe boşluk bırakılacak şekilde yerleştirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bayilerin ve Toptancıların Yetki ve Sorumlulukları
Bayilerin yetki ve sorumlulukları
MADDE 15 –(1) Bayiler aşağıdaki hususlardan sorumludurlar.
a) Bitki koruma ürünleri perakende satışlarının, izin belgesi sahibi kişiler nezaretinde yapılması esastır.
b) Bayiler, Bakanlıkça onayı bulunmayan, sahte ve kaçak bitki koruma ürünleri ile etiketsiz ve kullanma süresi geçmiş bitki koruma ürünlerini bulunduramaz ve satamazlar.
c) Bayiler, mevsiminde bölgeleri için gerekli bitki koruma ürünlerini yeterli miktarda bulundurmaktan sorumludurlar.
ç) Bayiler, bitki koruma ürünlerini Bakanlık teknik talimatlarında, reçetesinde ve etiketinde belirtilen esas ve konular dışında tavsiye edemezler.
d) Bayiler, il müdürlüğünce uygun görülmeden faaliyetlerine ara veremezler ve faaliyetlerini durduramazlar.
e) Bayiler, sayfaları il müdürlüğünce numaralanmış ve mühürlenmiş kontrol defteri tutmak zorundadırlar.
f) Bayiler, kükürt ve göztaşı dahil bitki koruma ürünlerinin orijinal ambalajlarını bozamaz ve açık olarak satamazlar.
g) Bayiler, kontrol görevlilerine; işyerlerini ve depolarını gezdirmek, bitki koruma ürünlerini, kontrol defterlerini göstermek ve istenilen bilgileri zamanında ve eksiksiz olarak temin etmek ve kontrol görevlilerinin isteyeceği çeşit ve miktarda bitki koruma ürünü numunesini vermek zorundadırlar.
ğ) Bayiler, yeri ve zamanı il müdürlüğünce belirlenen, yeni bilgilerin aktarılması için gerektiğinde düzenlenen kısa süreli kurslara katılırlar.
h) Bayiler, Bakanlıkça yed-i emine alınan bitki koruma ürünlerini ikinci bir emre kadar uygun depolama şartlarında muhafaza ederler.
ı) Bayiler, bitki koruma ürünlerini gezici olarak işyerleri ve depoları dışında satamazlar.
i) Bayiler, bitki koruma ürünlerinin etiketleri üzerinde sürşarj etiketi dışında herhangi bir değişiklik yapamazlar. Bakanlıkça ülke ihtiyaçları, piyasa koşulları, kamu yararı ve hizmetin gerekleri dikkate alınarak gerektiğinde belirlenen satış fiyatlarının üzerinde bitki koruma ürünü satamazlar.
j) Bayiler, bitki koruma ürünlerini, reçetesiz veya Bakanlıkça belirlenen şartlar dışında satamazlar. Reçete ile satılan bitki koruma ürünlerinin kayıtları düzenli olarak tutulur. Reçeteler beş yıl süre ile saklanır.
k) Bayiler, Bakanlıktan izin almış bayi, toptancı ve firmaların bitki koruma ürünlerini satın alırlar.
l) Bayiler, ilgili meslek kuruluşlarının talebi halinde, il müdürlüğü ile işbirliği içerisinde belirlenecek mesai saatlerine uymak zorundadırlar.
m) Fümigantlar, yalnız fümigasyon operatör belgesi olanlara satılır. Bayiler, sattıkları fümigantların miktarlarını en geç on gün içerisinde bulundukları yerin il müdürlüğüne bildirirler.
n) Bayiler, il müdürlüğü tamim ve emirlerini, işyerlerinde saklar ve gereğini yerine getirirler.
o) Bayiler, ilaçlamalarda kullanılan koruyucu araç ve gereçleri satışa hazır bulundurmaktan sorumludurlar.
ö) Bayiler, bitki koruma ürünü kapsamında olmayan, ancak bitki koruma ürünü gibi, etiketinde bitki koruma ürününü çağrıştıracak ifadeler yer alan preparatlar ile bu preparatların tanıtımı için kullanılan afiş, broşür ve benzeri tanıtım materyallerini bulunduramazlar.
p) Bayiler, çevre sağlığı ve güvenliği açısından satışyerlerinin ve depolarının adreslerini, ilgili itfaiye merkezine bildirmek zorundadırlar.
Toptancıların yetki ve sorumlulukları
MADDE 16 –(1) Toptancılar aşağıdaki hususlardan sorumludurlar.
a) Toptancılar, doğrudan doğruya çiftçilere veya tüketiciye perakende olarak bitki koruma ürünü satamazlar.
b) Toptancılar, bitki koruma ürünü alıp satmaya yetkili olmayan yerlere bitki koruma ürünü satamazlar. Yalnız bitki koruma ürünleri bayilik izin belgesi alan bayilere bitki koruma ürünü satabilirler.
c) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (d), (e), (f), (g), (ğ), (h), (ı), (i), (k), (l), (n), (ö) ve (p) bentleri toptancılar hakkında da uygulanır.
BEŞİNCİBÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Kontrol
MADDE 17 –(1) Bayi ve toptancılar, Genel Müdürlük veya il müdürlüğü veya ilçe müdürlüğünce yeterli sıklıkta ve gerekli görüldüğü hallerde kontrol edilir.
(2) Bayi ve toptancılar, kontrol görevlileri tarafından kontrol edilir.
(3) Kontroller, en az iki kontrol görevlisi tarafından yapılır. Tespit edilen eksiklikler kontrol defterine yazılır ve imzalanır.
(4) Sonraki kontrolde, önceki kontrollerde tespit edilerek kontrol defterine yazılan eksikliklerin giderilip giderilmediği öncelikle aranır.
Yaptırımlar
MADDE 18 –(1) Genel Müdürlük veya il müdürlüğü veya ilçe müdürlüğünce yapılan kontrollerde;
a) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen hususa aykırı davrandığı tespit edilen bayiler, il müdürlüğünce yazılı olarak ikaz edilir. İkaz edilen hususun tekrarı halinde bayilere, Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen idari para cezası verilir.
b) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (ç), (d), (e), (f), (h), (ı), (i), (k), (m), (n) ve (ö) bentlerinde belirtilen hususların herhangi birine aykırı davrandıkları tespit edilen bayilere, Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen idari para cezası verilir.
c) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (j) bendinde belirtilen hususa aykırı davrandığı tespit edilen bayilere, Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde belirtilen idari para cezası verilir.
ç) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen hususa aykırı davrandığı tespit edilen bayi veya toptancılara, Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen idari para cezası verilir.
d) 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile 15 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (d), (e), (f), (h), (ı), (i), (k), (n) ve (ö) bentlerinde belirtilen hususların herhangi birine aykırı davrandıkları tespit edilen toptancılara, Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen idari para cezası verilir.
e) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (c), (ğ), (l), (o) ve (p) bentlerinde belirtilen hususların herhangi birine aykırı davrandıkları tespit edilen bayiler ile yine aynı fıkranın (ğ), (l) ve (p) bentlerinde belirtilen hususların herhangi birine aykırı davrandıkları tespit edilen toptancılar, il müdürlüğünce yazılı olarak ikaz edilir. İkaz edilen hususların düzeltilmesi için süre verilir. İkaz edilen hususların verilen süre sonunda düzeltilmemesi durumunda, bayi veya toptancının izin belgesi, il müdürlüğünce bir aydan az olmamak üzere ikaz edilen husus düzeltilinceye kadar askıya alınır.
f) 12, 13 ve 14 üncü maddelerde belirtilen hususların herhangi birine aykırı davrandıkları tespit edilen bayi veya toptancılar, il müdürlüğünce yazılı olarak ikaz edilir. İkaz edilen hususların düzeltilmesi için süre verilir. İkaz edilen hususların verilen süre sonunda düzeltilmemesi durumunda, bayi veya toptancının izin belgesi, il müdürlüğünce bir aydan az olmamak üzere ikaz edilen husus düzeltilinceye kadar askıya alınır.
Cezaların uygulanması, tahsili ve itirazlar
MADDE 19 –(1) Bu Yönetmelikte belirtilen idari yaptırımlar, Kanunun 42 nci maddesi hükmüne göre uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 20 –(1) 11/10/2007 tarihli ve 26670 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Koruma Ürünlerinin Toptan ve Perakende Satılması ile Depolanması Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin 20 nci maddesiyle yürürlükten kaldırılan Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyarak, Bakanlıkça yapılan veya yaptırılan‘Bitki Koruma Ürünleri Bayi veya Toptancılık Sınavı’nda başarılı olanların, izin belgesi talebi ile müracaatları durumunda, bu Yönetmeliğin 12 veya 13 üncü maddelerinde belirtilen şartları da yerine getirmeleri halinde adlarına izin belgesi düzenlenir.
Yürürlük
MADDE 21 –(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 22 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini (Değişik ibare:RG-30/5/2012-28308) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
furkanlardanismanlik.com 