GERÇEK KİŞİLER VE ÖZEL HUKUK TÜZEL KİŞİLERİ İLE KAMU KURUM VE KURULUŞLARINCA AÇILACAK AİLE DANIŞMA MERKEZLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

25 Şubat 2009 ÇARŞAMBAResmî Gazete     Sayı: 27152

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünden:

GERÇEK KİŞİLER VE ÖZEL HUKUK TÜZEL KİŞİLERİ İLE KAMU KURUM VE KURULUŞLARINCA AÇILACAK AİLE DANIŞMA MERKEZLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca açılan aile danışma merkezlerinin personel standardı ile ücret tarifelerini, açılış, işleyiş, denetim, devir işlem ve esaslarını belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca açılan Aile Danışma Merkezlerini kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) ) Bu Yönetmelik, 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu’nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (8) numaralı alt bendi, 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi ile 34 ve 35 inci maddeleri hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aile danışmanı:

Merkezde aile danışmanlığı hizmetlerini yürütmek üzere bu Yönetmelikte belirtilen eğitimi tamamlamış meslek elemanı personeli,

b) Aile danışmanlığı:

Merkezde görevli aile danışmanı tarafından, ailenin sınırları ve aile üyeleri arasındaki ilişkiler üzerinde çalışarak aile üyeleri arasındaki bozuk ilişkileri düzeltmeyi ve bu süreçte kazanılan yeni iletişim ve etkileşim kalıpları sayesinde, aile bireylerinin sorun çözme yeteneklerini güçlendirmeyi amaçlayan özel teknik ve stratejileri içeren hizmeti,

c) Aile danışma merkezi:

Toplumun ve ailenin gelişmesi için; bireyin katılımcı, üretken ve kendine yeterli hale gelmesi amacıyla koruyucu, önleyici, eğitici, geliştirici, rehberlik ve rehabilite edici işlevlerini, gerekirse diğer kuruluşlar ve gönüllülerle işbirliği içerisinde sunmakla görevli bulunan gündüzlü sosyal hizmet kuruluşlarını,

ç) Ailelere yönelik psiko-sosyal hizmetler:

Merkezde görevli meslek elemanlarınca, ailenin ve aile bireylerinin refah mutluluk ve bütünlüğünü güçlendirmek amacıyla, bireylerin aile içi ilişkileri, toplumsal yaşama uyumları ve ailenin her türlü işlevlerinin yerine getirilmesi ile ilgili sorunlarını önleme ve çözme kapasitelerini geliştirecek, bireylere ya da gruplara yönelik koruyucu-önleyici, eğitici-geliştirici ve rehabilite edici tüm program ve çalışmaları,

d) Genel müdürlük:

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünü,

e) İl veya İlçe müdürlüğü:

İl veya İlçe Sosyal Hizmetler Müdürlüğünü,

f) Kamu kurum ve kuruluşları:

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü dışında kalan ve kendi kuruluş Kanunlarına göre, Aile Danışma Merkezi açma ve bu hizmeti sunma konusunda yetkisi bulunan kamu kurum ve kuruluşlarını,

g) Merkez:

Aile danışma merkezini,

ğ) Meslek elemanı:

Merkezde ailelere yönelik psiko-sosyal hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilecek sosyal hizmet, psikoloji, çocuk gelişimi ve eğitimi, psikolojik danışma ve rehberlik, tıp, hemşirelik alanlarından birinde asgari dört yıllık lisans eğitimini tamamlamış personeli,

h) Özel hukuk tüzel kişileri:

Özel hukuk kurallarına göre oluşmuş kâr amacı güden tüzel kişiler ile kâr amacı gütmeyen tüzel kişileri, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Merkezin Açılışı, Devri, Nakli ve Personel Değişikliği

Açılış başvurusu

MADDE 5 –

(1) Merkez açmak isteyen gerçek kişiler bizzat, özel hukuk tüzel kişileri ile kendi kuruluş Kanunlarında Merkez açma yetkisi bulunan kamu kurum ve kuruluşları, bir temsilci ya da Merkez Müdürü aracılığıyla İl veya İlçe Müdürlüğüne yazılı olarak başvururlar.

(2) Başvuru sırasında aşağıda belirtilen belgeler üç nüsha olarak istenir;

a) Merkezde çalışacak tüm personel için,

1) İş Kanunu hükümlerine göre istihdam edilecek personel için, İş Kanunu hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş iş sözleşmesi,

2) Öğrenim durumunu gösterir belgenin aslının ibrazı ile İl veya İlçe Müdürlüğünce onaylı örneği,

3) Adli sicil kaydına ilişkin yazılı beyan,

4) Aile danışmanlarının ve meslek elemanlarının, bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde sayılan nitelikleri taşıdığını gösteren belgeler,

b) Merkez müdürünün veya özel hukuk tüzel kişileri temsilcisinin, açılış başvurusu yapmaya yetkili olduğuna ilişkin belge,

c) Merkezin adı, adresi ve telefon numarası,

ç) Merkezin hizmet vereceği binanın ya da bağımsız bölümün iskân durumu hakkında Belediye İmar Müdürlüğü’nden alınacak iskân raporu örneği ya da üniversitelerin ilgili bölümlerinden alınacak statik raporu örneği,

d) Yangın güvenliği yönünden İtfaiye Müdürlüğünden alınacak rapor,

e) Merkezin tüm mekânlarını ve kullanım amaçlarını gösterir krokisi,

f) Merkezin, bir apartman katında veya toplu konut alanlarındaki müstakil bir binada hizmete açılması halinde yönetim planında belirtilen yetkiye dayanılarak apartman veya toplu konut yöneticilerinden alınacak izin belgesi,

g) Merkezin bu Yönetmeliğe uygun olarak belirlenmiş amacı, çalışma gün ve saatleri, ilk görüşme, danışmanlık seansları, vaka tartışma toplantıları, meslek elemanlarının yararlanacağı mesleki yönlendirme çalışmaları, personelin nitelik ve görevleri ve belirtilmesi istenen diğer hususları gösteren iç hizmet yönergesi,

ğ) Özel hukuk tüzel kişileri için ticaret sicil gazetesi, vergi levhası ve imza sirkülerinin birer örneği,

h) Gerçek kişiler için, T.C. Kimlik Numarası beyanı ve adli sicil kaydına ilişkin yazılı beyan.

Açılış izni

MADDE 6 –

(1) Merkezin hizmete açılması, İl veya İlçe müdürlüğünün teklifi Valiliğin onayı ile gerçekleşir. Açılış izni alınmadan faaliyete geçilmez.

Devir, nakil ve personel değişikliği

MADDE 7 –

(1) Merkezin bir başka kişi ya da kuruluşa devri halinde, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) ve (ğ) bentlerinde belirtilen belgeler; gerçek kişiler için (h) bendinde belirtilen belge,

(2) Merkezin hizmet binasının değişikliği halinde bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (c), (ç), (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen belgeler,

(3) Merkez personelinden birinin ayrılması halinde, Merkez müdürünce en geç beş işgünü içinde İl veya İlçe müdürlüğüne durum bildirilir ve otuz gün içinde yeni alınacak personel için bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen belgeler, üçer dosya olarak hazırlanır ve İl veya İlçe müdürlüğüne teslim edilir.

(4) Devir ve nakil durumunda açılış izin onayı yenilenir.

Merkez müdürüne vekalet

MADDE 8 –

(1) Merkez müdürünün izinli/sağlık izinli olacağı ya da görevden ayrılacağı durumlarda yerine vekalet edecek meslek elemanı veya aile danışmanı İl veya İlçe müdürlüğüne bildirilir. Merkez müdürünün görevden ayrılması halinde en geç onbeş iş günü içerisinde yeni Merkez müdürü görevlendirilir ve yeni Merkez müdürü için bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen belgeler hazırlanır ve İl veya İlçe müdürlüğüne teslim edilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Merkez Personelinin Sayısı, Nitelikleri, Görev ve Yetkileri

Merkez personelinin sayısı ve nitelikleri

MADDE 9 –

(1) Merkez açılabilmesi için, personelin unvan ve sayılarına ilişkin aşağıdaki (a) ve (b) bentlerinde belirtilen iki ayrı asgari standarttan biri uygulanır:

a) En az bir aile danışmanı ve bir meslek elemanı ile ihtiyaçlar doğrultusunda büro, teknik ve temizlik işlerini yürütecek personel ile sağlık, hukuk ve benzeri konularında danışmanlık hizmetlerini yürütecek personel çalışır.

b) En az üç meslek elemanı ve ihtiyaçlar doğrultusunda büro, teknik ve temizlik işlerini yürütecek personel ile sağlık, hukuk ve benzeri konularında danışmanlık hizmetlerini yürütecek personel çalışır.

(2) Merkez personelinin medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olması ve zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı bir fiilden dolayı hükümlü bulunmaması; yabancı olması halinde ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından çalışma izni almış olması şartı aranır.

(3) Meslek elemanlarından ikisi farklı alanlardan olmak üzere; çocuk gelişimi, sosyal hizmet, psikoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, hemşirelik, tıp alanlarından birinde meslek elemanlarının asgari dört yıllık lisans eğitimini tamamlamış olmaları ve en az yirmi beş saat temel danışmanlık becerileri eğitimi almış olmaları gerekir.

(4) Merkezdeki meslek elemanlarından veya aile danışmanlarından biri Merkez müdürü olarak görevlendirilir.

(5) Meslek elemanları ve aile danışmanları tamamlamış oldukları lisans eğitimlerine uygun kadro unvan ve derecelerinde görevlendirilir.

(6) Merkezde aile danışmanlığı hizmetlerinin verilebilmesi için en az bir aile danışmanı görevlendirilmesi gerekmektedir. Aile danışmanının, çocuk gelişimi, sosyal hizmet, psikoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, hemşirelik, tıp alanlarından birinde en az dört yıllık lisans düzeyinde eğitimi tamamlamış olmasının yanı sıra, en az yüz saati teorik olmak üzere aile danışmanlığı alanında bir eğitim programını başarıyla tamamlamış olması gerekir.

(7) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihe kadar en az beş yıl fiilen aile danışmanlığı yapmış olduğunu belgeleyenler için, altıncı fıkrada belirtilen eğitim koşulu bir defaya mahsus olmak üzere aranmaz. Bu kişiler için başvuru süresi bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıldır.

(8) İl veya İlçe Müdürlüğünce onaylanan aile danışmanı dışında, Merkez hizmetlerinden yararlananların bilgisi ve onayı dışında ve aile danışmanının gözetimi olmaksızın stajyer ya da herhangi bir ad altındaki kişiler aile danışma hizmetlerini sürdüremez.

Merkez personelinin görev ve yetkileri

MADDE 10 – (1) Merkez müdürünün görevleri;

a) Merkezin idari, mali ve teknik tüm işlerini ilgili mevzuat doğrultusunda yürütmek,

b) Merkez personelinin işbirliği ve eşgüdüm içinde çalışmasını sağlamak,

c) Merkez personelinin özlük hakları ve sicil ile ilgili işlerinin kanunlar, tüzükler ve yönetmelikler çerçevesinde yürütülmesini sağlamak,

ç) İdari görevlerinin yanı sıra mesleğinin gerektirdiği çalışmaları yapmaktır.

(2) Meslek elemanlarının ortak görevleri;

a) Sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler, eğitim çalışmaları ile Merkezin tanıtımına yönelik hizmetleri organize etmek,

b) Merkezde yapılacak çalışmaları planlamak,

c) Kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve üniversitelerle yapılacak çalışmalarda görev almak,

ç) Merkezin sunduğu hizmete yönelik araştırma ve inceleme yapmak,

d) Mesleki çalışmalarına ilişkin kayıtları düzenli olarak tutmak, değerlendirmek ve saklamak,

e) Görevlerini diğer meslek elemanları ile ekip çalışması anlayışı içinde sürdürmektir.

(3) Sosyal çalışmacının görev ve yetkileri;

Sosyal çalışmacı mesleğinin gerektirdiği tüm çalışmaların yanı sıra aşağıdaki görevleri yerine getirir:

a) Başvuran aile ve aile bireylerinin sorunlarının çözümü için mesleki çalışmalar yapmak. Bu çalışmalara ilişkin kayıtları düzenli tutmak, değerlendirmek ve saklamak,

b) Başvurularla ilgili yapacağı mesleki değerlendirmeler doğrultusunda mesleki danışmanlık ve rehberlik hizmeti vermek.

(4) Psikoloğun görev ve yetkileri;

Psikolog mesleğinin gerektirdiği tüm çalışmaların yanı sıra aşağıdaki görevleri yerine getirir:

a) Mesleki yöntem, test ve teknikleri kullanarak, başvuran aile ve aile bireylerinin durumlarını değerlendirmek ve psikolojik sorunlarının çözümüne yönelik çalışmalar yapmak. Bu çalışmalara ilişkin kayıtları düzenli tutmak, değerlendirmek ve saklamak,

b) Başvurularla ilgili yapacağı mesleki değerlendirme doğrultusunda mesleki danışmanlık ve rehberlik hizmeti vermek,

c) Ailelere yönelik olarak koruyucu ve önleyici psikolojik hizmet sunmak,

ç) Psikolojik sorunları olan bireyler için devlet hastaneleri ve üniversitelerin psikiyatri bölümleriyle işbirliği yaparak ortak programlar düzenlemek ve yürütmek.

(5) Çocuk gelişimcisinin görev ve yetkileri;

Çocuk gelişimci mesleğinin gerektirdiği tüm çalışmaların yanı sıra aşağıdaki görevleri yerine getirir:

a) Mesleki test, teknik ve yöntemleri kullanarak, çocukların gelişimlerini değerlendirmek, gelişim düzeylerine uygun eğitim programları hazırlamak, gelişimlerinde sapma belirlenen çocukları ve ailelerini kesin tanı, tedavi ve erken eğitim amacıyla uygun kurum veya kuruluşlara yönlendirmek, sonucunu izlemek ve sevk edildikleri kuruluşlardaki uzmanlarca işbirliği içinde Merkezde verilebilecek desteği organize etmek,

b) Başvurularla ilgili yapacağı mesleki değerlendirmeler doğrultusunda mesleki danışmanlık ve rehberlik hizmeti vermek. Ailelere çocukların gelişmeleri ve eğitimleri ile ilgili sorunlarında rehberlik ve danışmanlık yapmak ve gelişimi destekleyici eğitim programları önermek.

(6) Psikolojik danışma ve rehberlik mezunu öğretmenin görev ve yetkileri;

Psikolojik danışma ve rehberlik mezunu öğretmen, mesleğinin gerektirdiği tüm çalışmaların yanı sıra aşağıdaki görevleri yerine getirir:

a) Çocukların gelişimlerini değerlendirmek, sorunu olan çocukları ve ailelerini uygun kurum ve kuruluşlara yönlendirmek, sonucu izlemek ve sevk edildikleri kuruluşlardaki personelle işbirliği içinde Merkezde verilebilecek desteği organize etmek,

b) Mesleki danışmanlık ve rehberlik yapmak, ailelere çocukların eğitimleri ile ilgili sorunlarında rehberlik ve danışmanlık yapmak, eğitim programları önermek.

(7) Tabib ve hemşirenin görevi, mesleklerinin gerektirdiği tüm çalışmaların yanı sıra, Merkeze başvuran ailelere ve aile bireylerine koruyucu, önleyici sağlık eğitim hizmeti vermek ve eğitim programları düzenlemektir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Merkezin Fiziki Özellikleri, Dış Tabela ve Tanıtımı

Fiziki özellikler

MADDE 11 –

(1) Merkezde aşağıda belirtilen bölümler bulunur:

a) Bekleme salonu: Seans ücretlerini gösteren belge, Merkezin açılış onayı, Merkezde aile danışmanının görevli olup olmadığını gösteren belge, meslek elemanlarının öğrenim durumlarını gösteren belgeler ile İl veya İlçe Müdürlüğünün telefon numaralarını gösteren belge, Merkezin bekleme salonunun duvarlarında kolayca okunabilecek konumda asılı olur.

b) Görüşme odası: Merkezde en az iki görüşme odası bulunur, bu odaların bekleme odasına bitişik olmaması ya da ses yalıtımının yapılmış olması gerekir.

c) Personel odası: Merkezde en az bir personel odası bulunur.

ç) Ayrıca gereksinimler doğrultusunda yönetici odası, çocuk odası, eğitim-toplantı salonu, tuvalet, mutfak, depo, arşiv ve benzeri bölümler bulunur.

(2) Binanın özürlü aile bireyleri tarafından da kullanılacağı göz önüne alınarak, özürlü bireylerin kullanımına uygun hale getirilmesi için gerekli önlemler alınır.

Dış tabela ve merkezin tanıtımı

MADDE 12 –

(1) Tabeladaki diğer yazıların yarısından daha küçük olmamak ve okunabilir olmak üzere, Merkezin dış tabelasında Merkezde aile danışmanının görevli olup olmadığı mutlaka yer alır. Ayrıca tabelaya, açılış izninde belirtilen Merkez ismi ve unvanı ve isteğe bağlı olarak açılış izni veren Kurumun adı ile çalışanların isim ve unvanları yazılır.

(2) Merkezin tanıtımı için kullanılan yazılı diğer materyallerde de Merkezde aile danışmanının görevli olup olmadığı mutlaka belirtilir. Merkezde aile danışmanı görevli değilse, dış tabela ve Merkezi tanıtıcı materyallerde aile danışmanlığı hizmeti verileceğini ve ailelere yönelik psiko-sosyal hizmetler dışında bir hizmet verileceğini çağrıştıran bir sözcük yer alamaz, mevcut unvanın yabancı dildeki karşılığı yazılamaz. Tabela, ilan ya da reklâmlarda; yanlış algılamaya, haksız rekabete yol açabilecek yabancı sözcükler, resmi kurum isimleri, farklı kuruluşlara ait isimler kullanılamaz.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Sunulacak Hizmetler, Hizmet Ücret Tespit ve Tahsili

Sunulacak hizmetler

MADDE 13 –

(1) Merkezde ailelere yönelik psiko-sosyal hizmetler ile aile danışmanlığı hizmetlerinin yanı sıra, ailelerin ve aile bireylerinin refahını, mutluluk ve aile bütünlüğünü güçlendirmek amacıyla, bireylerin aile içi ilişkileri, toplumsal yaşama uyumları ve ailenin her türlü işlevlerinin yerine getirilmesi ile ilgili bilgi ve beceri kazandırmayı amaçlayan ücretsiz ve katılımı serbest olan seminer, panel ve benzeri programların ayda en az bir kez düzenlenmesi esastır. Bu programlar, İl veya İlçe Müdürlüğüne programın yapılacağı günden en az bir hafta önce bildirilir. Konular İl veya İlçe müdürlüğü ile birlikte belirlenir. Aile haftası gibi hizmet alanı ile ilgili özel gün kutlamalarına uyumlu programlar düzenlenir. Her ay düzenlenmesi gereken bu ücretsiz eğitim çalışmaları en fazla bir ay ertelenebilir, ancak tamamen iptali mümkün değildir.

(2) Merkezde bu Yönetmelikte tanımlanan hizmetlerin dışında bir hizmet verilemez, verildiğine ilişkin ilan ve reklâm verilemez.

(3) Aile danışmanının görevlendirilemediği Merkezlerde, ailelere yönelik ancak psiko-sosyal hizmetler verilebilir.

Ücret tespiti

MADDE 14 –

(1) Merkezde uygulanacak ilk görüşme ve seans ücretleri aşağıda belirtilen esaslara uygun olarak belirlenir;

a) Merkezde uygulanacak ailelere yönelik psiko-sosyal hizmetler, aile danışmanlığı, ilk görüşme ve seans ücretleri her mali yılın başlangıcından en geç iki ay sonra il düzeyinde kurulacak ücret tespit komisyonunca taban ve tavan olarak belirlenir.

b) Ücret tespit komisyonu: Valinin veya görevlendireceği bir vali yardımcısının başkanlığında; İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü, varsa İlçe Sosyal Hizmetler Müdürlükleri, Defterdarlık, İl Ticaret Odası, İl Belediye Başkanlığı ve İl Sağlık Müdürlüğü temsilcileri ile o ildeki Merkezlerin kendi aralarında belirleyecekleri en fazla üç temsilciden oluşur.

c) Ücret tespit komisyonu, başkan dışında en az beş üye ile toplanır ve oy çokluğu ile karar alır.

ç) Ücretler: Ücretler ailelere yönelik psiko-sosyal hizmetler ve aile danışmanlığı için ve ilk görüşme ve seanslar için ayrı ayrı olmak üzere ve taban-tavan olarak belirlenir.

d) Komisyonda belirlenen ücretler, Valiliğin onayından sonra yürürlüğe girer. Yeni ücretler, en geç, içinde bulunulan mali yılbaşını takip eden üçüncü aybaşından itibaren uygulanır.

e) Ücret tespiti, o ildeki sosyo-ekonomik şartlar dikkate alınarak, Merkezlerin personel sayıları ve nitelikleri kira, ısıtma ve diğer cari giderler hesaplanarak yapılır.

f) Ücret artış oranları, personel ücret artışları yüzdesi, elektrik-doğalgaz, su ve kira artışları yüzdesine göre tespit edilir.

Ücret tahsili

MADDE 15 –

(1) Merkezde uygulanacak ücretler, aile tarafından ödenir. İl düzeyinde belirlenen tavan ücretin üstünde ücret alınamaz.

Ücret belgesi verme zorunluluğu

MADDE 16 –

(1) Alınan ücret karşılığında aileye, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri gereğince düzenlenmiş bir belge verilir.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Gizlilik ilkesi

MADDE 17 –

(1) Mahkeme kararı dışında, Merkezden hizmet alan kişilerin kimlik bilgileri ile yaşadıkları sorunlar ve öngörülen mesleki çalışmalarla ilgili bilgiler gizlilik ilkesine uygun olarak saklanır ve açıklanmaz. Kayıt sisteminde ve mesleki yönlendirme çalışmalarında gizlilik ilkesine uyulur.

Denetim

MADDE 18 –

(1) Merkezler, İl veya İlçe müdürlükleri veya Genel Müdürlük yetkili elemanlarınca gizlilik ilkesine uygun olarak yılda en az bir kez denetlenir.

(2) Denetim sırasında görülen aksaklıkların önem derecelerine göre giderilmesi için üç aya kadar süre tanınır.

Merkezin kapatılması

MADDE 19 – (1) Merkezler;

a) Bu Yönetmelikte belirtilen hükümlere uyulmadığının İl veya İlçe müdürlüğü tarafından tespit edilmesi üzerine, yapılan yazılı uyarıya rağmen tespit edilen hususların verilen 3 aylık süre sonuna kadar düzeltilmemesi,

b) Denetimlerde görülen eksiklik ve aksaklıkların, tanınan 3 aylık sürenin sonuna kadar giderilmemesi,

c) Reklâm, tanıtım ve benzeri amaçla da olsa gizlilik ilkesinin ihlal edilmesi, durumlarının tespit edilmesi veya

ç) Sahibinin veya sahiplerinin bir dilekçe ile başvurması, durumlarında, İl veya İlçe Müdürlüğünün teklifi Valiliğin onayı ile kapatılır ve bu durum en geç bir ay içinde Genel Müdürlüğe bildirilir.

(2) Bu koşullarda kapatılan Merkezlerin yeniden açılmak istenmesi halinde bu Yönetmelik hükümlerine göre yeni açılış işlemi yapılır.

Daha önce açılmış merkezler

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki kişi ve kuruluşlarca daha önce açılmış Merkezler, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonraki bir yıl içerisinde açılış izin onayı almak zorundadır.

Yürürlük

MADDE 20 –

(1) Maliye Bakanlığı ve Sayıştay’ın görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 21 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürü yürütür.

ÖZEL ORMANLARDA VE HÜKMİ ŞAHSİYETİ HAİZ AMME MÜESSESELERİNE AİT ORMANLARDA YAPILACAK İŞ VE İŞLEMLER HAKKINDA YÖNETMELİK

25 Nisan 2002     PERŞEMBE          Sayı: 24736

Orman Bakanlığından:

ÖZEL ORMANLARDA VE HÜKMİ ŞAHSİYETİ HAİZ AMME MÜESSESELERİNE AİT ORMANLARDA YAPILACAK İŞ VE İŞLEMLER HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 —

Bu Yönetmeliğin amacı; Özel Ormanlara ve Amme Müesseselerine Ait ormanlara ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesini düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2 —

Bu Yönetmelik Özel Ormanların ve Amme Müesseselerine ait ormanların idaresi, muhafazası ile bu ormanlardaki yapılaşma esaslarını kapsar.

Dayanak

Madde 3 —

Bu Yönetmelik, 6831 sayılı Orman Kanunu uyarınca düzenlenmiştir.

Tanımlar

Madde 4 —

Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Orman Bakanlığını,

b) Genel Müdürlük: Orman Genel Müdürlüğünü,

c) Orman İdaresi: Orman Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra birimlerini,

ç) Bölge Müdürlüğü: Orman Bölge Müdürlüğünü,

d) İşletme Müdürlüğü: Orman İşletme Müdürlüğünü,

e) İnceleme ve Değerlendirme Raporu: Özel Orman sahiplerinin müracaatı üzerine Genel Müdürlükçe alınacak Bakanlık Oluruna dayanak teşkil etmek üzere taşradan gönderilecek raporu,

f) Özellik Oluru: Tapu ile sahipli olup 3 hektardan büyük bir orman sahasının Özel Orman statüsüne alınmasına dair Bakanlık Olurunu,

g) Özel Orman Amenajman Planı: Özelliği tasdik olunan bir özel ormana ait Amenajman Planını,

h) 2/B Maddesi: 6831 sayılı Orman Kanununun 1 inci maddesine göre orman sayılan yerlerden, 31/12/1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak kaybetmiş olan; tarla, bağ, bahçe, meyvelik, zeytinlik, fındıklık, fıstıklık (Antep fıstığı, çam fıstığı) gibi çeşitli tarım alanları veya otlak, kışlak, yaylak gibi hayvancılıkta kullanılmasında yarar olduğu tespit edilen araziler ile şehir, kasaba ve köy yapılarının toplu olarak bulunduğu yerleşim alanlarının Devlete ait ise Hazine adına, özel orman ise sahipleri adına, hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ise bu müesseseler adına orman sınırları dışına çıkarılmasını,

ı) Mesul Müdür: Özel Orman sahipleri birden fazla ise, bu Özel Ormana ait iş ve işlemleri yürütmek üzere noter kanalıyla Özel Orman sahipleri arasından seçilen veya Özel Orman sahiplerince dışarıdan tayin edilen ya da 6831 sayılı Orman Kanununun 53 üncü maddesi hükmüne göre orman idaresinin talebi üzerine mahkeme kararı ile atanan orman idaresine karşı sorumlu kişiyi,

i) 47 nci Madde Şerhi: 6831 sayılı Orman Kanununun 47 nci maddesi uyarınca, Amme Müesseselerine ait ormanların bölünerek şahıslara veya müesseselere toprağı ile birlikte devir ve temlik edilemeyeceği ve üzerinde 6831 sayılı Orman Kanununun 52 nci madde hükmü dışında inşaat yapılamayacağına dair tapu sicilindeki beyanlar hanesine konulacak şerhi,

j) 52 nci Madde Şerhi: 6831 sayılı Orman Kanununun 22/5/1987 tarihli ve 3373 sayılı kanunla değişik 52 nci maddesi uyarınca, ekim ve dikim suretiyle meydana getirilen hususi ormanlar hariç olmak üzere hususi ormanların 500 hektardan küçük parçalar teşkil edecek şekilde parçalanıp, başkalarına temlik ve mirasçılar arasında ifrazen taksim edilemeyeceği ve üzerinde aynı madde hükmü dışında inşaat yapılamayacağına dair tapu sicilindeki beyanlar hanesine konulacak şerhi,

k) Ön İzin: Özel orman veya amme müesseselerine ait orman alanı üzerinde 6831 sayılı Orman Kanununun 52 ve 17 nci maddelerine göre verilecek kesin izine dayanak olmak üzere ve gerekli belgelerin hazırlattırılması amacıyla Bakanlıkça verilecek izni,

l) Kesin İzin: Özel orman veya amme müesseselerine ait orman alanı üzerinde 6831 sayılı Orman Kanununun 52 ve 17 nci maddelerine göre imar planlamasına uygun inşaat yapılmak üzere Bakanlıkça verilecek izni, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Özel Ormanların veya Hükmi Şahsiyeti Haiz Amme Müesseselerine Ait Ormanların Tesisi, Kadastrosu ve 6831 sayılı Orman Kanununun 2/B Maddesi Uygulaması

Özel Ormanların veya Hükmi Şahsiyeti Haiz Amme Müesseselerine Ait Ormanların Tesisi

Madde 5 —

Yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre özel ormanlar veya hükmü şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlar üç şekilde tesis edilir.

a) Bakanlık oluru ile özel orman veya hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanların tesis edilmesi, aşağıdaki şekilde gerçekleştirilir.

Orman işletmesi müdür yardımcısının başkanlığında; ilgili işletme şefi ve varsa kadastro mülkiyet şefi veya bir başka işletme şefi veya teknik elemanın iştiraki ile bir heyet kurulur. Bu heyet marifetiyle yerin incelenmesi sonucu “Orman Sayılmayan Yerlerdeki Ağaç ve Ağaççıklardan Sahiplerinin Faydalanma Şekil ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik” uygulaması ile ilgili olarak, uygulama sırasında dikkate alınmak üzere tüm bölge müdürlüklerine örneği gönderilen ve Özel Orman veya Amme Müesseselerine ait ormanların tesisinde de kullanılabilecek nitelikte olan “Arazi İnceleme Tutanağı” düzenlenir. Arazi inceleme tutanağı esas alınmak suretiyle “İnceleme ve Değerlendirme Raporu” düzenlenip, bölge müdürlüğünce onaylanarak Genel Müdürlüğe gönderilir. Bu inceleme ve değerlendirme raporu dayanak alınmak suretiyle Bakanlık Makamından alınacak “Olur” ile özel orman veya hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait orman tesis edilir.

b) Mahkeme kararı ile özel orman veya hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanların tesis edilmesi, aşağıdaki şekilde gerçekleştirilir.

Özel orman veya hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanların tesisine dayanak alınacak mahkeme kararının; dava konusu ormanlık alanın vasıf, sahiplilik ve tabi olması gereken statüsü konuları bakımından irdelenmiş, orman idaresinin taraf olduğu ve Yargıtayca da onaylanmış hukuki bazda bütün işlemleri tamamlanarak kesinleşmiş olması gerekmektedir.

c) Orman kadastro çalışması sonucu özel orman veya hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait orman tesis edilmesi ise, Orman Kadastro Komisyonlarınca;

1) 9/7/1945 tarihli ve 4785 sayılı “Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine ve Bu Kanunun 1 inci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 2 nci maddesinde sayılan ve Devletleştirme dışında bırakılan ormanlar,

2) 24/3/1950 tarihli ve 5658 sayılı “Orman Kanununa Bazı Maddeler Eklenmesine ve Bu Kanunun 1 inci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Olan Kanuna Ek Kanun” uyarınca iade edilmiş ormanlar,

3) Kesinleşmiş Mahkeme ilamı ve Bakanlık Oluru ile tesis edilmiş özel ormanlar, ya da amme müesseselerine ait ormanlar,

4) 4785 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 13/7/1945 tarihinden sonra orman idaresi hasım gösterilerek açılan dava sonucunda alınan tapuların kapsadığı saha içerisinde kalan ormanlar,

5) Tapu ile sahipli arazi içerisinde bulunan ve 4785 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra tabii olarak ekim veya dikim yoluyla yetiştirilmiş ormanlar,

Üç hektardan büyük bulunmak ve tapuda gerçek ve tüzel kişiler adına kayıtlı olmak şartıyla, özel orman ya da amme müesseselerine ait orman olarak sınırlandırılırlar.

Sınırlandırmada; bu maddenin (c) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde yazılı ormanlarda Devletleştirme tarihindeki sınırlar, (3) numaralı alt bendinde yazılı ormanlarda Olur veya Mahkeme İlamındaki sınırlar, (4) ve (5) numaralı alt bentlerinde yazılı ormanlarda ise fiili sınırlar esas alınır.

Bu maddenin (b) ve (c) bentlerinde belirtilen mahkeme kararı ve orman kadastro çalışmaları, Bakanlık Makamından alınacak Özellik Oluruna dayanak teşkil eder.

Özel Ormanların veya Hükmi Şahsiyeti Haiz Amme Müesseselerine Ait Ormanların Kadastrosu ve 2/B Maddesi Uygulaması

Madde 6 —

Özel ormanların ve amme müesseselerine ait ormanların kadastrosu, 6831 sayılı Orman Kanununa göre aynı Kanunun 2/B Maddesi uygulaması hakkında Orman Kadastro Yönetmeliğinin 25 inci maddesi kapsamında yerine getirilir.

Amme müesseselerine ait ormanlarda orman kadastro komisyonlarınca tespit olunacak hudutları, özel orman sahipleri kadastro tarihinden itibaren 2 yıl içinde beton veya yontma taşlar dikmek ve sabit kayalar üzerine işaretler konmak suretiyle tespit etmeye mecburdurlar. Bu ormanların kadastrosunda komisyonların masrafı Devlete, kadastro işlerine ait diğer masraflar ilgililere aittir.

Yine 6831 sayılı Orman Kanununa göre Orman Kadastrosu, aynı Kanunun 2/B Maddesi uygulaması hakkında Orman Kadastro Yönetmeliğinin 41 inci maddesi gereğince tüzel kişiliğe sahip kuruluşlara ait ormanlarla gerçek kişilere ait orman sahipleri tarafından istendiği ve giderleri karşılandığı takdirde, orman kadastro komisyonlarınca 2/B maddesi uygulaması yönünden incelemeye tabi tutulur.

Bu gibi yerlerde 2/B maddesi uygulaması ile orman sınırları dışına çıkarılan yerler sahiplerine intikal eder.

Yürürlükteki 6831 sayılı Orman Kanununa göre bir defa 1 inci madde veya 2/B maddesi uygulaması yapılan özel orman ya da amme müesseselerine ait ormanlarda bu maksatla yeniden çalışılamaz.

Ayrıca, özel orman alanının orman idaresinin bilgisi dışında çeşitli nedenlerle ifraz ve parselasyon olaylarına konu edilmiş olması 2/B maddesi bazında yapılacak uygulamaya engel teşkil etmez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Özel Orman ve Hükmi Şahsiyeti Haiz Amme Müesseselerine Ait Ormanlarda Amenajman Planının Yapılması, Onaylanması, Mesul Müdür Tayini ve Tapu Siciline Şerh Verilmesi

Amenajman Planı

Madde 7 —

Özel orman ve amme müesseselerine ait ormanlarda amenajman planının yapılması, onaylanması ve uygulamasının takibi, aşağıdaki şekilde gerçekleştirilir.

a) Hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda amenajman planının yapılması, onaylanması ve uygulamasının takibi;

Amme müesseselerine ait ormanlar orman idaresi tarafından parasız olarak tanzim edilecek harita ve amenajman planlarına göre ya sahiplerince işletilir veya işletilmesi başkasına verilebilir. Yapılan plana uyulup uyulmadığını orman idaresi kontrol eder.

Söz konusu planların tanzim ve onay işi Genel Müdürlük “Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı” ile “Kadastro ve Mülkiyet Dairesi Başkanlığı” tarafından müştereken, uygulamasının takibi ve kontrolü ise “Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı” ile mahalli orman idaresi tarafından müştereken yürütülür.

b) Özel ormanlarda amenajman planının yaptırılması, onaylanması ve uygulamasının takibi;

Özel orman amenajman planları özel orman sahipleri tarafından Orman Amenajman Planlarının Düzenlenmesi, Uygulanması, Denetlenmesi ve Yenilenmesi Hakkında Yönetmelik ve 22/12/1994 tarihli ve Orman Genel Müdürlüğünün Hususi (özel) Ormanların Amenajman Planları Düzenlenmesine İlişkin İş ve İşlemler konulu 4870 sayılı tamimi esaslarına göre yaptırılır.

Özel orman sahibi tarafından yaptırılan amenajman planı, mülkiyet ve amenajman tekniği yönünden, “Kadastro ve Mülkiyet Dairesi” ile “Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı” elemanlarınca kontrol edilir. Varsa eksiklikleri giderildikten sonra bu dairelerin ilgili şube müdürleri ve daire başkanları tarafından planın uygulanmasında sakınca olmadığı belirtilip, imza ile tasdik olunur.

Özel orman amenajman planlarının sahipleri tarafından yaptırılıp tasdik ettirilmemesi halinde plan orman idaresi tarafından yaptırılarak masrafı iki yıl içinde dört eşit taksit halinde sahiplerinden alınır.

Amenajman planının uygulanmasının takibi ve kontrolü ise, “Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı” ile mahalli orman idaresi tarafından müştereken yürütülür.

Mesul Müdür Tayini

Madde 8 —

Özel orman sahipleri birden fazla ise içlerinden birini veya bir başkasını orman idaresine karşı mesul müdür olarak tayin etmek zorundadırlar.

Özel orman sahiplerince, bu şart özel orman tesisi olurunun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde yerine getirilmediği takdirde, orman idaresince Sulh Hukuk Mahkemesinde hasımsızdan dava açılarak mesul müdür tayin edilmesi istenir.

Mahkeme kanalı ile atanacak mesul müdürün, özel orman mülk sahipleri veya mahalli resmi kişiler (Köy veya Mahalle Muhtarı, Belde Belediye Başkanı) arasından seçilmesine özen gösterilir.

Özel orman mülk sahiplerinin tamamını temsil eder mahiyette noter kanalı ile atanacak olan mesul müdür, amenajman planlarına göre özel ormanın işletilmesi ve muhafazası ile ilgili tüm iş ve işlemlerde orman idaresine karşı sorumludur.

Mahkeme kararı ile atanmış olan mesul müdür, orman idaresi ile yapılacak özel ormanlara ait idari ve teknik konularla ilgili iş ve işlemleri yürütür. Ancak, kesim, nakil, yapılaşma ve benzeri gibi doğrudan faydalanmaya yönelik işleri ise, özel orman mülk sahiplerinden vekâlet veya onay aldığı özel ormanın bölümlerinde yürütebilir.

Atanmış olan mesul müdür bu görevini vekâleten bir başkasına devredemez. Özel orman sahipleri veya atamaya yetkili merci tarafından mesul müdürün azledilmesi halinde yerine bir mesul müdür tayin edilir ve tayin edilen mesul müdür orman idaresine bildirilir.

Tapu Siciline Şerh Verilmesi

Madde 9 —

Hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda 6831 sayılı Orman Kanununun 47 nci, özel ormanlarda da 52 nci madde hükümlerine göre ilgili orman işletme müdürlüklerince, mahalli kadastro müdürlüğüne özel ormanlara ait gerekli bilgi ve belgeler gönderilerek tapu siciline şerh verilmesi temin edilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Özel Ormanlarda ve Amme Müesseselerine Ait Ormanlarda İnşaat İzni

İnşaat İzni

Madde 10 —

Şehir, kasaba ve köy yapılarının toplu olarak bulunduğu yerlerdeki özel orman veya amme müesseselerine ait orman alanlarında 6831 sayılı Orman Kanununun 17 nci maddesine göre izin alınmak ve yatay alanın (%6) yüzde altısını geçmemek koşuluyla imar planlamasına uygun inşaat yapılabilir.

İnşaatların yapılmasında orman alanlarının tabii vasıflarının korunmasına özen gösterilir. Ormanın kapalılık durumu, arazinin topoğrafik yapısı da göz önünde bulundurulmak suretiyle ormanın en zayıf olduğu ve alt yapı hizmetlerinin en uygun götürülebileceği yerde izin verilir. Kamu eline geçecek tesisler de dahil olmak üzere yapılacak her türlü alt yapı ile diğer sosyal, ticari ve idari amaçlı tesisler ve bunlar arasındaki bağlantı yolları dahil imar planı, genel Özel Orman alanının maksimum yüzde altısını (%6) geçemez.

İzin verilirken, 6831 sayılı Orman Kanununa göre konusu itibari ile daha özel kanun konumunda olan; 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu, 3621 sayılı Kıyı Kanunu ile 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve 3194 sayılı İmar Kanunu ayrıca göz önünde bulundurulur.

Genel Müdürlüğün 202 sayılı “Orman Yolları Planlaması ve İnşaat İşlerinin Yönetilmesi Hakkında Tebliğ” esaslarına göre ormanın devamlılığı ve işletilmesine yönelik yol şebeke planları tanzim edilir. Bu planlar Genel Müdürlük İnşaat ve İkmal Dairesi Başkanlığınca onaylanır. Onaylanan bu planlar dâhilinde yapılan yollardan bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen imar planı dışında kalan yollar Orman Kanununun 52 nci maddesine göre verilen % 6’ lık yapılaşma kapsamına dâhil değildir.

Müracaat

Madde 11 —

İnşaat yapmak üzere izin isteyen özel orman mülk sahipleri ya da amme müesseselerine ait orman sahibi bir dilekçe ile ilgili bölge müdürlüğüne müracaat ederler.

Dilekçeye özel ormanın ya da amme müesseselerine ait ormanın tapusu, orman tesisi ile ilgili belgeler, (Bakanlık Oluru, Mahkeme Kararı veya Orman Kadastro Komisyon Kararı) ile özel orman alanını gösterir harita eklenir. Bu harita üzerinde ayrıca inşaat yapılması istenilen ve bu nedenle de izin işlemine konu edilmek istenilen saha yeri veya alternatif saha yerleri işaretlenir. Köşe noktalarının koordinatları belirtilir.

Ön İzin İnceleme Raporu Tanzimi

Madde 12 —

Mahallinde Bölge Müdür Yardımcısı başkanlığında, Kadastro ve Mülkiyet Şube Müdürü, ilgili İşletme Müdürü veya İşletme Müdür Yardımcısı ve ilgili İşletme Şefi ile ölçme işlerinde uzman bir eleman tarafından özel orman sahibi veya mesul müdürünün, amme müesseselerine ait ormanlarda ise müesseseden bir temsilcinin iştiraki ile izin istenilen saha arazide incelenir ve yapılaşma talebi rapora bağlanır.

Bu raporda;

a) Özellik oluruna esas belgenin yüzölçümü,

b) Tapu belgesi,

c) Tapuya konulmuş şerhler,

ç) Sahiplilik durumu,

d) Arazi ve orman kadastrosu ile ilişkisi,

e) Mesul müdür atanmasına ait belge,

f) Amenajman planı,

g) Varsa imar planı uygulaması iznini etkileyebilecek özel konularla ilişkisi (SİT ve benzeri), hakkında bilgi verilir.

Ayrıca ormanın tabii vasfının korunmasına özen gösterilmek suretiyle imar planlamasına açılan yüzde altı (% 6) saha yeri veya alternatif yerleri, köşe koordinat değerleri belirtilmek ve haritası üzerinde çeşitli renklerde taralı olarak gösterilmek suretiyle işaretlenir.

Ön İzin

Madde 13 —

Genel Müdürlüğe intikal eden ön izin inceleme raporu ilgili dairesince tetkik edilir. Bakanlık Onayına sunulur. Uygun görülenlere Bakanlık Oluru ile 24 ay süreli ön izin verilir.

Bu süre içinde 1/1000 ölçekli mevzii imar planı, ağaç röleve planı, ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) olumlu belgesi ve yerleşim planı ile mimari proje istenir. 24 aylık süre içinde bu plan ve projenin hazırlanmaması halinde; özel orman sahibi veya mesul müdürünün ya da amme müesseselerine ait orman sahibinin müracaatı halinde ve orman idaresince kabul olunabilecek gerekçe gösterilmek koşulu ile bu süre bir defaya mahsus olmak üzere 12 ay daha uzatılır. Bu süre içerisinde işlemlerin bitirilmemesi durumunda izin iptal edilir. 2 yıl müddetle aynı yer için yeni müracaat kabul edilmez.

Kesin İzin İnceleme Raporu

Madde 14 —

Ön izin süresi içinde istenilen belgeler amme müesseselerine ait orman sahibi, özel orman sahibi veya mesul müdür tarafından bölge müdürlüğüne verilir. İlgili bölge müdürlüğünde bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinde belirtilen heyet tarafından bu belgeler incelenir. Arazi üzerinde kontrol edilir. Uygunluğu halinde tasdik edildikten sonra Genel Müdürlüğe gönderilir.

Söz konusu kesin izin inceleme raporunda;

a) Ön izin oluru,

b) İnşaat yapılacak yüzde altı (% 6) kesin sahanın yeri,

c) İlgili mercilerce onaylı mevzii imar planı,

ç) Yerleşim planı,

d) Mimari proje,

e) Bölge müdürlüğünce onaylı ağaç röleve planı,

f) Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Belgesi,

hakkında bilgilere yer verilir.

Bu arada, imar ve yerleşim planları dip notuna özellikle; bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasındaki ilkeler doğrultusunda inşaat yapılacağı hususunda özel not konulması mutlaka temin edilir.

Kesin İzin

Madde 15 —

Genel Müdürlükçe kesin izin inceleme raporu ve eki belgeler değerlendirilir ve uygun görülmesi halinde kesin izin verilir.

Kesin izin verildikten sonra imar planlaması ve uygulaması ile ilgili görev ve sorumluluk imar mevzuatı çerçevesinde ilgili mercilere aittir.

Saha Teslimi, İlgili Kanunlar Gereği Alınacak Payların Tahsilatı, Taahhütname Alınması

Madde 16 —

Kesin izin oluru alındıktan sonra ilgili işletme müdürlüğünce, talep sahibi olan amme müesseselerine ait orman sahibi ya da özel orman mülk sahibi veya mesul müdürüne iadeli taahhütlü posta ile tebliğ olunur.

21/2/2001 tarihli ve 4629 sayılı Bazı Fonların Tasfiyesi Hakkında Kanunun Geçici 1 inci maddesi hükümleri doğrultusunda; Tebligat tarihinden itibaren en geç bir ay içinde kesin izin oluruna dayanak olan, yetkili birimlerce onaylı toplam proje maliyet tutarının yüzde üç (% 3) lük kısmına tekabül eden Orman Köylülerinin Kalkınmalarının desteklenmesi amacıyla 6831 sayılı Orman Kanununun Ek 3 üncü maddesinin (c) bendi gereğince kesilecek pay ile yüzde bir (% 1) lik kısmına isabet eden 4122 sayılı Milli Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolu Seferberlik Kanununun 9 uncu maddesinin (c) bendi gereğince alınacak pay tutarları tahsil edildikten ve noter kanalı ile örneğine uygun taahhüt senedi alındıktan sonra bir tutanakla saha teslimi yapılır.

Noter tasdikli taahhüt senedi örneği ile Orman Kanunu ve Milli Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolu Seferberlik Kanunu gereği alınan payların tahsil makbuzları ile saha teslim tutanağının birer örnekleri işlem dosyasında bulundurulmak üzere ilgili bölge müdürlüğüne ve Genel Müdürlüğe gönderilir.

İnşaat Süresi

Madde 17 —

3194 sayılı İmar Kanununun 29 uncu maddesinde belirtilen süreler içinde inşaatlara başlanılması ve tamamlanması esastır. Belirtilen sürelerde tamamlanamaması durumunda bu Kanunun 29 uncu maddesinde belirtilen şekil ve şartlara uyulur.

İnşaatların Kontrol İşleri

Madde 18 —

Saha tesliminden sonra arazideki yapılaşmalar ve inşaatın devamı sırasında ilgili işletme müdürlüğünce izin sahasında izin koşullarına uyulup uyulmadığı takip edilir. Verilen izin sahası dışında herhangi bir taşma olduğunda kanuni takibata geçilir. Genel Müdürlüğe bilgi verilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İnceleme Giderlerinin Karşılanması, Özel Ormanların ve Amme Müesseselerine Ait Ormanların İdaresi ve Muhafazası

İnceleme Giderlerinin Karşılanması

Madde 19 —

Özel ormanların veya amme müesseselerine ait ormanların ilk tesisinde özellik oluruna esas raporun hazırlanmasında görevlendirilen heyetin giderleri Devlet tarafından karşılanır.

Ancak; yüzde altı (% 6) yapılaşma izni için müracaatlar sonucu ilk incelemeyi yapan heyetin, ön izin süresi içinde düzenlenen plan ve projelerin kontrolü için giden heyetin ayrıca kesin izinden sonra saha teslimi için giden elemanların gündelikleri ile zorunlu olarak kullanılması gerekiyorsa Devlete ait resmi araçların akaryakıt giderleri özel ormanlarda özel orman sahipleri, amme müesseselerine ait ormanlarda ise ilgili amme idaresi bütçesi tarafından karşılanır.

Amme müesseselerine ait orman sahibinin ya da özel orman sahibinin veya mesul müdürünün müracaatı üzerine 2/B maddesi uygulaması yapılan ormanlarda orman kadastro komisyonlarının her türlü giderleri ve gündelikleri orman sahipleri tarafından karşılanır.

Yukarıda açıklanan incelemelere katılan elemanlara orman sahiplerince ödenecek gündeliklerin hesabında 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri esas alınır.

İdare ve Muhafaza

Madde 20 —

Özel ormanların ya da amme müesseselerine ait ormanların idare ve muhafazası Devletin kontrol ve murakabesi altında olmak üzere ormanın mülk sahiplerine aittir.

Özel Orman Kayıt ve Takip Defteri Tutulması

Madde 21 —

Genel Müdürlük merkezinde, bölge müdürlüklerinde ve ilgili işletme müdürlüklerinde “Özel Orman Kayıt ve Takip Defteri” tutulur. Bütün özel orman ve amme müesseselerine ait ormanlar ile bu ormanlarda yapılan işlemler muntazaman bu deftere işlenir.

Söz konusu defterde; anılan özel ormanın ili, ilçesi, köyü, bölge müdürlüğü, amenajman planına, orman kadastrosuna, 24/3/1950 tarihli ve 5658 sayılı Orman Kanununa Bazı Maddeler Eklenmesine ve Bu Kanunun 1 inci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Olan Kanuna Ek Kanun hükümleri gereği Bakanlık iade oluruna, Bakanlık özellik oluruna göre yüzölçümleri, mesul müdürü, amenajman planı, tapu belgesi, tesis şekli, 47 veya 52 nci madde şerhi, yapılaşma durumu, işlem safhası hakkında bilgilere yer verilir.

Özel Ormanların ve Amme Müesseselerine Ait Ormanların Denetimi

Madde 22 —

Özel ormanlarda ve amme müesseselerine ait ormanlarda bu Yönetmelik esaslarına göre yapılacak bütün iş ve işlemler mahalli orman idaresince denetlenir.

ALTINCI BÖLÜM

Son Hükümler

Yürürlükten Kaldırılan Hükümler

Madde 23 —

Bakanlığın 30/9/1994 tarihli ve KM.2.GN.2/600 sayılı Talimatı yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak bu Talimata göre verilmiş bulunan izin hakları saklı tutulur.

Yürürlük

Madde 24 —

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 25 —

Bu Yönetmelik hükümlerini Orman Bakanı yürütür.

ORMAN SAYILAN ALANLARDA VERİLECEK İZİNLER HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

25 Haziran 2009 PERŞEMBE           Resmî Gazete     Sayı : 27269

YÖNETMELİK

Çevre ve Orman Bakanlığından:

ORMAN SAYILAN ALANLARDA VERİLECEK İZİNLER HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1 – 22/3/2007 tarihli ve 26470 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Orman Sayılan Alanlarda Verilecek İzinler Hakkında Yönetmeliğin 62 nci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“(2) Ancak ilgili birimlerce izne konu projenin yapılmasına ilişkin kamulaştırma maksadıyla kamu yararı kararı alınması halinde; mahkeme kararına göre ihtilaflı yerin orman sınırları dışında kalması durumunda, talep sahibinden, kamulaştırmadan doğacak bedellerin ödeneceğine ve her türlü sorumluluğun yerine getirileceğine dair taahhüt senedi alınarak izin verilir.

(3) Mahkeme neticesinde ihtilaflı yerin orman sınırları dışında kalması halinde verilen izin iptal edilir. Ancak alınan bedeller iade edilmez, teminat faizsiz olarak iade edilir.”

MADDE 2 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3 – Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin

Tarihi                Sayısı

22/3/2007          26470

İŞYERİ AÇMA VE ÇALIŞMA RUHSATLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

Resmî Gazete Tarihi: 10.08.2005 Resmî Gazete Sayısı: 25902

İŞYERİ AÇMA VE ÇALIŞMA RUHSATLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi: 14/7/2005           No   : 2005/9207

Dayandığı Kanunun Tarihi               :  24/4/1930           No    : 1593

                                                              4/7/1934             No    : 2559

                                                              14/6/1989           No    : 3572

                                                              12/4/2000           No    : 4562

                                                              10/7/2004           No    : 5216

                                                              22/2/2005           No    : 5302

                                                              3/7/2005             No    : 5393

Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi     :  10/8/2005           No    : 25902

Yayımlandığı Düsturun Tertibi         : 5                         Cilt   : 44

19/4/2019 tarihli ve 30750 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 18/4/2019 tarihli ve 1003 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca bu Yönetmelik Cumhurbaşkanlığı Yönetmeliği bölümüne eklenmiştir.

 

BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1- 

Bu Yönetmeliğin amacı, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesinde uygulanacak esas ve usulleri düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2- 

Bu Yönetmelik, sıhhî ve gayrisıhhî işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesine dair iş ve işlemleri kapsar.

Dayanak

Madde 3- 

Bu Yönetmelik, 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, 15/5/1930 tarihli ve 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun, 4/7/1934 tarihli 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu, 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun, 12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu, 9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.(1)(2)

Tanımlar

Madde 4- 

Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden;

a) (Değişik: RG-17/4/2021-31457-C.K.-3835/1 md.) Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesini, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi, organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini, endüstri bölgesi sınırları içinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını ve teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketi ile bölgede yer alan AR-GE ve tasarım faaliyetinde bulunan firmalar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlüklerini,

_____________

(1) 9/6/2020 tarihli ve 31150 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2626 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle, bu fıkraya “24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu,” ibaresinden sonra gelmek üzere “15/5/1930 tarihli ve 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun,” ibaresi eklenmiştir.

(2) 25/8/2022 tarihli ve 31934 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5987 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle, bu fıkraya “12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu,” ibaresinden sonra gelmek üzere “9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu,” ibaresi eklenmiştir.

4730

b) Gayrisıhhî müessese: Faaliyeti sırasında çevresinde bulunanlara biyolojik, kimyasal, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden az veya çok zarar veren veya vermesi muhtemel olan ya da doğal kaynakların kirlenmesine sebep olabilecek müesseseleri,

c) (Değişik: RG-17/4/2021-31457-C.K.-3835/1 md.) Birinci sınıf gayrisıhhî müessese: Konutlardan ve insan ikametine mahsus diğer yerlerden mutlaka uzak bulundurulmaları gereken müesseseleri,

d) (Değişik: RG-17/4/2021-31457-C.K.-3835/1 md.) İkinci sınıf gayrisıhhî müessese: Konutlardan ve insan ikametine mahsus diğer yerlerden mutlaka uzak bulundurulmaları gerekmeyen, bununla birlikte müessesenin faaliyetinin gerektirdiği durumlarda izin verilmeden önce civarında ikamet edenlerin esenlik ve istirahati hususunda konumu, tesisatı ve vaziyeti itibarıyla bir zarar vermeyeceğine kanaat oluşması için inceleme yapılması gerekli müesseseleri,

e) (Değişik: RG-17/4/2021-31457-C.K.-3835/1 md.) Üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese: Konutların ve insan ikametine mahsus diğer yerlerin yanında açılabilmesi için sıhhî nezarete tabi tutulması yeterli olan müesseseleri,

f) Sıhhî müessese: Gayrisıhhî müesseseler dışında kalan her türlü işyerini,

g) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri, (1)

h) İçkili yer bölgesi: Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından valilik veya kaymakamlığın görüşü alınarak tespit edilen ve içerisinde şarap ve bira dahil her türlü alkollü içeceğin verilebileceği işyerlerinin açılabileceği bölgeyi,

ı) Doğal kaynaklar: Hava, su, toprak ve doğada bulunan cansız varlıkları,

j) Çevre sağlığı: İnsan sağlığının çevredeki fizikî, kimyevî, biyolojik, sosyal ve psiko-sosyal faktörlerle tespit edilen yaşam kalitesini,

k) (Değişik: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) İnceleme kurulu: Birinci sınıf gayrisıhhî müesseseler için yer seçimi ve tesis kurma, deneme veya açılma izni amacıyla inceleme yapan kurulu,

l) Yer seçimi ve tesis kurma izni: Birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerde tesisin yapılmasından önce söz konusu yerde kurulup kurulamayacağı konusunda ve   kurulacak yer, proje ve belgelerin uygun görülmesi durumunda müessesenin kurulması için yetkili idarece verilen izni,

m) Deneme izni: Gayrisıhhî müesseselerde onaylı projelerine göre yapılan müessesenin, planlanan şekilde çalışıp çalışmadığının ve doğal kaynakların kirlenmesini önlemek için alınan tedbirlerin yeterli olup olmadığının tespiti için yetkili idarenin izni ve denetimi altında belirli bir süre deneme mahiyetindeki faaliyetlere verilen geçici izni,

n) İşyeri açma ve çalışma ruhsatı: Yetkili idareler tarafından bu Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için verilen izni,

o) Mahallin en büyük mülkî idare amiri: İllerde valiyi, büyükşehir belediyesi hudutları     içinde kalanlar dahil ilçelerde kaymakamı,

p) Kolluk: Polis ve jandarma teşkilatını,

r) Konaklama yeri: Otel, motel, pansiyon ve kampingler gibi, asıl fonksiyonları müşterilerin geceleme ihtiyaçlarını sağlamak olan yerleri,

s) Organize sanayi bölgesi: 12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununa göre kurulan özel hukuk tüzel kişisini,

t) (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/2 md.) İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri,

u) (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/2 md.) Sınıf tespiti: Bu Yönetmelik ile sınıflandırması yapılmamış bir gayrisıhhî müessesenin kendi içinde kaçıncı sınıfta bulunduğunun tespiti amacıyla Sağlık Bakanlığınca yapılan tespiti ve sınıflandırmayı,

v) (Ek: RG-17/4/2021-31457-C.K.-3835/1 md.) Endüstri bölgesi: Ülke ekonomisini uluslararası rekabet edebilir bir yapıya kavuşturmak, teknoloji transferini sağlamak, üretim ve istihdamı artırmak, yabancı sermaye girişini hızlandırmak ve özellikle üretim maliyetleri açısından büyük ölçekli yatırımlar için uygun sanayi alanı oluşturmak üzere 9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu gereğince kurulacak üretim bölgelerini,

(1) Bu bentte yer alan “internet kafeler” ibaresi, 19/3/2007 tarihli ve 2007/18882 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Eki Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle “internet salonları” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

4731

y) (Ek: RG-17/4/2021-31457-C.K.-3835/1 md.) Teknoloji geliştirme bölgesi: Yüksek/ileri teknoloji kullanan ya da yeni teknolojilere yönelik firmaların, belirli bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü ya da AR-GE merkez veya enstitüsünün olanaklarından yararlanarak teknoloji veya yazılım ürettikleri/geliştirdikleri, teknolojik bir buluşu ticari bir ürün, yöntem veya hizmet haline dönüştürmek için faaliyet gösterdikleri ve bu yolla bölgenin kalkınmasına katkıda bulundukları, 26/6/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu gereğince aynı üniversite, yüksek teknoloji enstitüsü ya da AR-GE merkez veya enstitüsü alanı içinde veya yakınında kurulan; akademik, ekonomik ve sosyal yapının bütünleştiği siteyi veya bu özelliklere sahip teknoparkı,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Ortak hükümler

İşyerlerinde aranacak genel şartlar (1)

Madde 5- 

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır:

a) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak mevzuatta öngörülen tedbirlerin alınmış olması,

b) 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri; imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması,

Tapuda iş yeri olarak görünen yerlerde, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması durumunda yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, kat maliklerinin oy çokluğu ile aldığı kararın bulunması,

c) Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması,

d) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması,

e) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin, patlayıcı, parlayıcı, yanıcı ve benzeri tehlikeli maddeler üretilen, satılan, kullanılan, depolanan yerler ile gaz dolum tesislerine mevzuatın öngördüğü uzaklıkta bulunması,

f) (Ek: 23/5/2011 – 2011/1900 K.) Madencilik faaliyetleri sırasında patlayıcı madde kullanılan yerlerde 27/11/1973 tarihli ve 7/7551 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük, 14/8/1987 tarihli ve 87/12028 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzük ve 26/12/2003 tarihli ve 25328 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun tedbirlerin alınması,

g) Karayolu kenarındaki işyerleri için karayolu trafik güvenliğinin sağlanmış ve geçiş yolu izin belgesinin alınmış olması,(2)

h) Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri; patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı maddelerin üretildiği, satıldığı ve depolandığı işyerleri;  otuz kişiden fazla çalışanın bulunduğu her türlü işyerleri, ana giriş kapıları dışında cadde ve sokağa doğrudan bağlantısı olmayan ve birden fazla işyerinin bir arada bulunduğu iş hanı, çarşı ve benzeri işyerlerinde yangına karşı gerekli önlemlerinin alındığını gösteren itfaiye raporunun alınması, diğer işyerlerinde ise yangına karşı gerekli tedbirlerin alınmış olması,

_______________________

(1)   23/5/2011 tarihli ve 2011/1900 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğinin 1 inci maddesi ile  bu maddenin birinci fıkrasına (f) bendi eklenmiş diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiş ve metne işlenmiştir.

(2) 17/4/2021 tarihli ve 31457 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 3835 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 2 nci maddesiyle, bu bende “karayolu trafik güvenliğinin sağlanmış” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve geçiş yolu izin belgesinin alınmış” ibaresi eklenmiştir.

4732

ı) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden meyhane, bar, kahvehane, kıraathane, elektronik oyun merkezi, internet salonu ile açıkta alkollü içki satılan işyerlerinin okul, yurt, mabet bina ve tesislerine mevzuatın öngördüğü uzaklıkta bulunması,(1)

j) Sınaî, tıbbî ve radyoaktif atık üreten işyerlerinde bu atıkların toplanması, taşınması, depolanması, işlenmesi ve bertarafı konusunda gerekli tedbirlerin ve izinlerin alınmış olması,

k) Engellilerin işyerine giriş ve çıkışları için gereken kolaylaştırıcı tedbirlerin alınmış olması,

l) Yabancı uyrukluların işyeri açması ve çalıştırması konusunda, yabancılarla ilgili mevzuat hükümlerine uyulması.

m) (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.; Değişik: 10/11/2014-2014/7002 K.) Ekmek fırınlarının bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda açılmış olması (Ancak, alışveriş merkezleri içinde bulunan 1000 m2 ve üstü alana sahip hipermarket, süpermarket, grossmarket ve megamarket gibi adlarla açılan işyerleri bünyesinde yer alan fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz.),

 n) (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.)Yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvıların depolanması amacıyla kullanılan tesis ve düzeneklerde, işyeri açma ve çalışma ruhsatında kayıtlı hacimden fazla ve başka kategoriden sıvı depolanmaması, bu tesis ve düzeneklerde gerçekleştirilecek tadilatların ruhsata işlenmeden faaliyete geçirilmemesi.

o) (Ek: 12/12/2016-2016/9607 K.) Sıvılaştırılmış petrol gazı tüp dağıtım merkezleri ve perakende satış yerleri ile bunların varsa tüp depolamak için kullandığı yerlerde işyerlerine giren ve çıkanların tespiti amacıyla gerekli kamera kayıt sisteminin kurulması (Bu sistem aracılığıyla elde edilen kayıtlar otuz gün süre ile saklanır ve kayıtlar yetkili makamlar haricindeki kişi ve kuruluşlara verilemez.).

Yetkili idareler, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapacakları denetimlerde bu hususların yerine getirilip getirilmediğini kontrol eder.

(Değişik üçüncü fıkra: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) Turizm işletme belgeli tesisler,  işletme belgesinin düzenlenmesine esas hususlarla ilgili olarak sadece Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından denetlenir. Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm alan ve merkezlerinde Çevresel Etki Değerlendirmesi olumlu kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi gerekli değildir kararı verilen ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında yer alan yatırımlar için işyeri açma ve çalışma ruhsatı, yetkili idareler tarafından başka bir işleme gerek kalmaksızın onbeş gün içinde verilir.

Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri için bu hususlar işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden önce yerinde kontrol edilir.

(1) 25/1/2020 tarihli ve 31019 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2048 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle, bu bende “elektronik oyun merkezi” ibaresinden sonra gelmek üzere “, internet salonu” ibaresi eklenmiştir.

4732-1

(Ek fıkra: 29/6/2010 – 2010/671 K.) Fabrika, şantiye, nakliye filosu ve benzeri işletmelerin ticari amaç dışında kendi faaliyetlerinin gerekli kıldığı yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvıların depolanması veya kendi araçlarına yakıt ikmali yapılması amacıyla kullanılan düzenekler, özel mevzuatındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, bu Yönetmelik ekindeki depolama hacimleri esas alınarak gayrisıhhî müessese olarak ruhsatlandırılır.

(Ek fıkra: 23/5/2011 – 2011/1900 K.) Maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı olarak üretim yapılan geçici tesislerle ilgili bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun 7 nci maddesinde yer alan hususlar öncelikle dikkate alınır.

(Ek fıkra: 12/3/2012-2012/2958 K.) Birden fazla işyerinin bir arada bulunduğu iş hanı, çarşı ve benzeri işyerlerinde yangına karşı gerekli önlemlerin alındığını gösteren itfaiye raporu bu binaların yönetimi tarafından alınır ve yapıda değişiklik olmadığı sürece buralardaki işyerleri için ayrıca münferit itfaiye raporu aranmaz. Yangın tedbirlerini etkileyecek şekilde yapıda değişiklik yapılması durumunda yalnızca yapısında değişiklik yapılan işyerinin sahibinden münferit itfaiye raporu istenir.

İşyeri açılması

Madde 6- (Değişik birinci fıkra: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.

İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz. Ruhsat, Örnek 5’te yer alan bilgileri içerecek şekilde düzenlenir.

İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.

Bu Yönetmeliğe göre yapılacak her türlü ruhsat başvurusunda, müracaat sahibine başvuruyu kabul eden görevlinin adı, soyadı ve unvanı ile başvurunun yapıldığı tarih ve saati gösteren Örnek 6’da yer alan alındı belgesi verilir. Ayrıca, başvuru ve beyan formu ile ekli evrakın verilmesi sırasında başvuruyu kabul eden görevli tarafından yapılacak ön incelemede tespit edilen noksanlıklar, müracaat sahibine verilen alındı belgesinde gösterilir. Bu Yönetmelikte belirtilen ruhsatlandırmaya ilişkin süreler eksik belgelerin yetkili idareye verilmesi ile başlar.

16/12/2003 tarihli ve 25318 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği ekindeki listede yer alan işletmelerle, birinci sınıf gayrisıhhî müessese grubunda yer alan işletmelerin aynı olması durumunda, yetkili idareler ruhsat verirken Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) dosyasında yer alan belgelere göre işlem yapar.

4732-2

Bildirim (1)

Madde 7-

Yetkili idareler tarafından verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının örnekleri aylık olarak sigorta il müdürlüğüne ve ilgili ise ticaret siciline veya esnaf siciline gönderilir. (1)

Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri için düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneği en geç yedi gün içinde yetkili idare tarafından kolluğa gönderilir.

İşletmecinin değişmesi ve işyerinin nakli

Madde 8-

(Değişik birinci fıkra: RG-17/4/2021-31457-C.K.-3835/3 md.) Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adresin değişmemesi kaydıyla iş yerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenir. Ancak devredilmek istenen iş yerinin fiziki durumu ve ruhsat dosyasındaki bilgi ve belgelerin işletmecinin kusuru sebebiyle faaliyet konusuyla ilgili bu Yönetmelik kapsamında karşılanması gereken mevzuat hükümlerine aykırı olması halinde, söz konusu aykırılıklar ve noksanlıklar giderilmeden yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenemez.

(Ek fıkra: 12/3/2012-2012/2958 K.) Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ile gayrisıhhî müesseseler hariç olmak üzere, sıhhî işyerleri için adresin değişmemesi kaydıyla faaliyet konusunun değiştiği durumlarda ruhsat başvurusunda bulunulması halinde, dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni faaliyet konusu ile ilgili şartlar karşılanmak kaydıyla başvuru sahibi adına tekrar ruhsat düzenlenir.

İşyerine yeni ortak alınması veya ortaklardan birinin ayrılması durumunda yeni ruhsat düzenlenmez.

İşyerinin başka bir adrese nakledilmesi halinde yeniden ruhsatlandırılması esastır.

Mahalle, cadde, sokak ve benzeri yerlerin isim veya numaralarının değişmesi nedeniyle aynı işyeri için yeni ruhsat düzenlenmez. Ruhsatta yer alan bilgiler güncellenir.

İşyeri sahibinin ölümü halinde, yeni ruhsat düzenlenmeksizin kanunî mirasçıları adına eski ruhsatın intibakı yapılır.

Ruhsatın yenilenmesi veya intibakı gereken hallerde yetkili idareye en geç üç ay içinde müracaat edilmesi zorunludur. Bu süre mirasçılar için altı ay olarak uygulanır. Süresi içinde müracaat yapılmadığının yetkili idarelerce tespiti durumunda tespit tarihinden itibaren onbeş günlük süre verilir. Bu süre sonunda ruhsat yenilenmediği veya intibak yaptırılmadığı hallerde ruhsat iptal edilir.

Yönetmelikte yer almayan işyerleri

Madde 9-

Bu Yönetmelik kapsamına girmesine rağmen adı ve nitelikleri belirtilmeyen sıhhî bir işyerinin açılması halinde, benzeri işyerleri için öngörülen esaslara göre işlem yapılır.

(Değişik fıkra: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/4 md.) Bu Yönetmelik ile sınıf tespiti yapılmamış gayrisıhhî müesseseler için sınıf tespiti; ilgili tesisin neden olabileceği kirleticilerin nitelik ve niceliği ile izalesi konusundaki proje ve açıklama raporu, neden olabileceği çevre sağlığı riskleri, açıklamalı proses akım şeması, eğer kurulu ise kapasite raporu (yoksa kişinin beyanı), toplam motor gücü, toplam personel sayısı ve tesisin diğer özelliklerine ilişkin bilgi ve belgeler dikkate alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından yapılarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bildirilir.(2)

––––––––––––––

(1) 12/3/2012 tarihli ve 2012/2958 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Eki Yönetmeliğin 10 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “ilgili ise ticaret siciline” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya esnaf siciline” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.

(2) 25/8/2022 tarihli ve 31934 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5987 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 2 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “yapılır.” ibaresi “yapılarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bildirilir.” şeklinde değiştirilmiştir.

4733

Birden fazla faaliyet konusu bulunan işyerleri

Madde 10-

Adresi ve işleticisi aynı olan ve birden fazla faaliyet konusu bulunan işyerlerine, ana faaliyet dalı esas alınarak tek ruhsat düzenlenir. Talî faaliyet konuları ruhsatta ayrıca belirtilir.

Aynı adreste bulunsa bile ana faaliyet konusu veya işletmecisi farklı olan işyerlerine ayrı ayrı ruhsat düzenlenir.

İşyerlerinin depo olarak kullandıkları yerler, işyeri açma ve çalışma ruhsatında gösterilir.

(Ek fıkra: 23/5/2011 – 2011/1900 K.) Gayrisıhhî müesseseler kapsamına giren maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı olarak üretim yapılan geçici tesisler için birlikte veya ayrı ayrı verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatı, ÇED kapsamındaki madencilik faaliyetleri için ÇED koordinatları içindeki alanı, bunun dışındaki madencilik faaliyetleri için maden ruhsat alanının tamamı ile geçici tesisleri kapsar.  Maden ruhsat sahasındaki faaliyetler esas alınarak maden ruhsat sahibi adına ya da maden ruhsat sahibinin muvafakati bulunmak kaydıyla işletmeci adına işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenir. Ancak, aynı maden ruhsat sahasında bulunsa bile işletmecisi farklı olan maden üretim faaliyetleri ve bu faaliyetlere dayalı olarak üretim yapılan geçici tesisler için ayrı ayrı işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenir.

(Ek fıkra: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/3 md.) Gayrisıhhî müesseselerde tâlî faaliyet konuları, ana faaliyet konusunun sınıfıyla aynı veya alt düzeyde olacak şekilde belirlenir.

Ruhsatın işyerinde bulundurulması

Madde 11- İşyeri açma ve çalışma ruhsatı, işyerinde herkesin görebileceği şekilde asılır.

İKİNCİ KISIM

Sıhhî İşyerleri

BİRİNCİ BÖLÜM

Ruhsatların Düzenlenmesi ve Kesinleşmesi

Ruhsatın düzenlenmesi

Madde 12- 

Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir.

Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılmasında bu Yönetmeliğin dördüncü kısmında belirtilen süreler geçerlidir.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı müracaatı sırasında bu Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında başka herhangi bir belge istenemez ve başvuru formundaki beyana göre ruhsat işlemleri sonuçlandırılır.

İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi

Madde 13-

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.

Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır.

İKİNCİ BÖLÜM

Aranacak Şartlar

Aranacak şartlar

Madde 14-

Sıhhî işyerlerinin ruhsatlandırılması sırasında bu Yönetmelikte belirtilen genel şartların yanı sıra sınıflarına ve özelliklerine göre Ek 1’de belirtilen şartlar aranır.

4734

ÜÇÜNCÜ KISIM

Gayrisıhhî Müesseseler

BİRİNCİ BÖLÜM

Kurullar

İnceleme kurulları

Madde 15-

İl özel idarelerinde birinci sınıf gayrisıhhî müesseseleri inceleme kurulu, beş kişiden az olmamak üzere valinin veya görevlendireceği yetkilinin başkanlığında çevre, sağlık, hukuk, imar ve tarım birimleri görevlileri, sanayi ve ticaret il müdürlüğü temsilcisi, ilgili meslek odalarının temsilcileri ile tesisin özelliğine göre gerektiğinde vali tarafından belirlenecek diğer kuruluş temsilcilerinden oluşur.

(Mülga İkinci Fıkra: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) 

Büyükşehir belediyelerinde birinci sınıf gayrisıhhî müesseseleri inceleme kurulu, beş kişiden az olmamak üzere büyükşehir belediye başkanı veya görevlendireceği yetkilinin başkanlığında çevre, sağlık, hukuk, imar ve küşat birimleri görevlileri, sanayi ve ticaret il müdürlüğü temsilcisi, ilgili meslek odalarının temsilcileri ile tesisin özelliğine göre belediye başkanı tarafından belirlenecek diğer kuruluş temsilcilerinden oluşur.

İl belediyelerinde birinci sınıf gayrisıhhî müesseseleri inceleme kurulu, üçüncü fıkrada belirtilen esasa göre oluşturulur.

(Mülga Beşinci Fıkra: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) 

Kurulların oluşturulması sırasında yeterli teknik ve uzman elemana sahip olmayan belediyeler, kurulların oluşturulması için valilikten eleman görevlendirilmesini talep edebilir.(1)

(Değişik yedinci fıkra: RG-17/4/2021-31457-C.K.-3835/4 md.) Organize sanayi bölgelerinde ve endüstri bölgelerinde inceleme kurulu oluşturulmaz. Tesisin özelliğine göre ilave olarak bırakılacak sağlık koruma bandı; organize sanayi bölgesinde organize sanayi bölgesi yönetim kurulu kararı, endüstri bölgelerinde ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının izni ile tespit edilir.

(Ek fıkra: 23/5/2011 – 2011/1900 K.) Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümlerine göre ÇED olumlu kararı alınmış olan maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı olarak üretim yapılan geçici tesisler için inceleme kurulu oluşturulmaz.

İKİNCİ BÖLÜM

Başvuru ve Açılma Ruhsatı

Sağlık koruma bandı

Madde 16-

Sanayi bölgesi, organize sanayi bölgesi ve endüstri bölgeleri ile bu bölgeler dışında kurulacak birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerin etrafında, sağlık koruma bandı konulması mecburîdir. Sağlık koruma bandı mülkiyet sınırları dışında belirlenemez ve bu alan içinde mesken veya insan ikametine mahsus yapılaşmaya izin verilmez.

(Mülga İkinci Fıkra: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) 

–––––––––––––––––––––––––––

(1)   19/3/2007 tarihli ve 2007/11882 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yönetmeliğin 5 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “valilik veya kaymakamlıktan” ibaresi “valilikten” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

4735

Sağlık koruma bandı, inceleme kurulları tarafından tesislerin çevre ve toplum sağlığına yapacağı zararlı etkiler ve kirletici unsurlar dikkate alınarak belirlenir. Sağlık koruma bandı, sanayi bölgesi sınırı esas alınarak tespit edilir. ÇED raporu düzenlenmesi gereken tesislerde bu rapordaki mesafeler esas alınır.

Başvuru

Madde 17-

Gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye başvurur.

(Ek fıkra: 23/5/2011 – 2011/1900 K.) Maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki geçici tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatı il özel idareleri tarafından verilir. Maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere bağlı geçici tesislere dayalı olarak üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler Örnek 7’de yer alan formu doldurarak il özel idaresine başvurur. Başvurularda bu formda yer alanlar dışında başka bir bilgi ve belge istenilmez. Maden arama faaliyetleri işyeri açma ve çalışma ruhsatına tabi değildir. Ancak, arama ruhsat dönemi içinde üretim yapılması halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınması zorunludur. Madencilik faaliyetleri için işyeri açma ve çalışma ruhsatı Örnek 8’de yer alan bilgileri içerecek şekilde düzenlenir.

(Ek fıkra: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/4 md.) 10/9/2014 tarihli ve 29115 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğine göre verilen geçici faaliyet belgesi, bu madde ile 21 inci, 22 nci ve 23 üncü maddelerin uygulanmasında çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi yerine geçer.

Yer seçimi ve tesis kurma izni

Madde 18-

Birinci sınıf gayrisıhhî müesseseleri inceleme kurulu, ilgilinin başvurusundan itibaren en geç yedi gün içinde tesisin kurulacağı yeri mahallinde inceleyerek, Örnek-3’teki yer seçimi raporu formunu düzenler ve görüşünü bildirir. Yer seçimi inceleme kurulunun raporu, ilgili birimin teklifi üzerine yetkili idarenin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından üç gün içinde değerlendirilerek yer seçimi ve tesis kurma izni kararı verilir.

(Mülga İkinci Fıkra: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) 

Yer seçimi ve tesis kurma izni, tesisin imara uygun olması şartıyla verildiği tarihten itibaren beş yıl süreyle geçerlidir. Bu süre sonunda açılma izni alınmadığı takdirde, ilgilinin başvurusu üzerine yer seçimi ve tesis kurma izni iki yıl daha uzatılır.

(Mülga Dördüncü Fıkra: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) 

Yer seçimi ve tesis kurma izni muafiyeti

Madde 19-

(Değişik: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) 

Çevresel Etki Değerlendirmesi raporu düzenlenmesi gereken tesisler için düzenlenen Çevresel Etki Değerlendirmesi olumlu belgesi ve raporu, yer seçimi ve tesis kurma izni yerine geçer.

Deneme izni

Madde 20-

Projesine uygun olarak inşa edilmiş birinci sınıf gayrisıhhî müesseselere yetkili idarenin gerekli görmesi veya işyeri sahibinin müracaatı halinde, inceleme kurulunun önerisi üzerine yetkili idarenin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından süresi bir yılı geçmemek üzere deneme izni verilebilir. (Mülga İkinci Cümle: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) 

Deneme izni, bu süreçte açılma ve çalışma ruhsatı yerine geçer.

Açılma ruhsatı

Madde 21-

Yer seçimi ve tesis kurma izni verilmiş veya deneme izni sonunda çalışmasında sakınca bulunmadığı anlaşılan birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerin çalışabilmesi için müracaatı takip eden yedi gün içinde yetkili idarenin inceleme kurulu tarafından yerinde inceleme yapılır. Çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi (…)(1) mevzuat hükümlerine uygun olan yerler için diğer tüm bilgi ve belgeler de dikkate alınmak suretiyle, Örnek 4’teki açılma izni raporu düzenlenir ve yetkili idareye sunulur. Yetkili idarenin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından üç gün içerisinde işyeri açma ruhsatı düzenlenir. (2)

–––––––––––––––––––––––––––

(1) 19/3/2007 tarihli ve 2007/11882 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yönetmeliğin 10 uncu maddesiyle bu arada  yer alan “veya analizi” ibaresi  madde metninden çıkarılmıştır.

(2) 23/5/2011 tarihli ve 2011/1900 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yönetmeliğin 5 inci  maddesi ile bu fıkrada  yer alan “Deşarj ve emisyon izin belgesi” ibaresi “Çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

4736

Birinci sınıf gayrisıhhî müessese başvuru ve beyan formunda yer alan bilgiler esas alınarak bir ay içinde yapılan denetimlerde, beyan edilen hususlara aykırı bir durumun tespiti halinde ilgililer hakkında gerekli kanunî işlem yapılır. Aykırılık ve noksanlıklar toplum ve çevre sağlığı açısından bir zarar doğurmuyorsa, tedbirlerin alınması ve noksanlıkların giderilmesi için bir yılı geçmemek üzere süre verilir. Verilen süre içinde aykırılık ve noksanlıklarını gidermeyen işletmelerin faaliyeti söz konusu aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar durdurulur.

(Mülga Üçüncü Fıkra: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) 

(Mülga Dördüncü Fıkra: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) 

Ruhsatın verilmesinden sonra yetkili idare tarafından yapılacak denetim sonucunda toplum ve çevre sağlığı açısından zararlı olan işletmelerin faaliyeti, noksanlıklar ve aykırılıklar giderilinceye kadar derhal durdurulur.

Yer seçimi ve tesis kurma izni ile ruhsat için gerekli belgeler

Madde 22-

Birinci sınıf gayrisıhhî müesseseler için aşağıdaki belgeler istenir:

a) Yer seçimi ve tesis kurma için gerekli belgeler;

1) Başvuru formu,

2) Sanayi bölgeleri, organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgeleri içindekiler hariç işletmenin kurulacağı yeri gösteren plan örneği, birinci sınıf gayrisıhhî müesseseler kapsamında yer alan madencilik tesislerinde ise maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı olarak üretim yapılan geçici tesislerin yerleşiminin son durumunu gösteren uygun ölçekli harita,(1)

3) İlgili inceleme kurulu tarafından hazırlanacak yer seçimi ve tesis kurma raporu,

4) Çevre kirlenmesini önlemek amacıyla alınacak tedbirlere ait kirleticilerin nitelik ve niceliğine göre hazırlanmış proje ve açıklama raporları (…)(2)

5) Şehir şebeke suyu bulunmayan yerlerde içme ve kullanma suyunun hangi kaynaktan sağlandığı ile suyun bakteriyolojik ve kimyasal analiz raporu.

6) (Ek: 23/5/2011 – 2011/1900 K.) Madencilik faaliyetlerinde bunlara ilave olarak maden arama ruhsatı veya işletme ruhsatı ile Çevresel Etki DeğerlendirmesiYönetmeliği kapsamında alınmış karar.

b) Ruhsat için gerekli belgeler;

1) Başvuru formu,

2) Sağlık koruma bandının işaretlendiği vaziyet planı örneği, birinci sınıf gayrisıhhî müesseseler kapsamında yer alan madencilik tesislerinde ise sağlık koruma bandının işaretlendiği ve maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı olarak üretim yapılan geçici tesislerin yerleşiminin son durumunu gösteren uygun ölçekli harita, (3)

3) Yangın ve patlamalar için gerekli önlemlerin alındığına dair itfaiye raporu,

4) (Değişik: 12/3/2012-2012/2958 K.) Sorumlu müdürün adı, soyadı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ve sorumlu müdür sözleşme tarihinin beyanı,

5) (Değişik: 23/5/2011 – 2011/1900 K.) Çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi.

6) (Mülga: 23/5/2011 – 2011/1900 K.)

7) (Değişik: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) Açılma izni raporu.

(a) ve (b) bentlerinde istenilen belgelerden ÇED kapsamında hazırlanarak ilgili idareye verilenler ruhsatlandırma sürecinde yeniden istenmez.

(Ek fıkra: 23/5/2011 – 2011/1900 K.) Maden mevzuatı uyarınca ruhsat veya sertifika alan başvuru sahiplerinden tapu ya da kira sözleşmesi istenmez. Maden üretim faaliyetleri veya bu faaliyetlere bağlı geçici tesisler için çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesini müteakip işletme faaliyete geçtikten sonra bir yıl içinde il özel idaresine verilir.

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

(1)   23/5/2011 tarihli ve 2011/1900 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yönetmeliğin 6 ıncı maddesi ile bu alt bende “birinci sınıf gayrisıhhî müesseseler kapsamında yer alan madencilik tesislerinde ise maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı olarak üretim yapılan geçici tesislerin yerleşiminin son durumunu gösteren uygun ölçekli harita,” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.

(2)   19/3/2007 tarihli ve 2007/11882 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yönetmeliğin 7 nci maddesiyle, 22 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendindeki “veya yatırım sürecinin hızlandırılması amacı ile yetkili makamca uygun görülen durumlarda, bir yıl içerisinde üretim sürecinin gerektirdiği atık limitlerini sağlayacak projenin ve raporların hazırlatılmasına ilişkin müteşebbisçe verilen taahhütname,” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.

(3)   23/5/2011 tarihli ve 2011/1900 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yönetmeliğin 6 ıncı maddesi ile bu alt bende “birinci sınıf gayrisıhhî müesseseler kapsamında yer alan madencilik tesislerinde ise sağlık koruma bandının işaretlendiği ve maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı olarak üretim yapılan geçici tesislerin yerleşiminin son durumunu gösteren uygun ölçekli harita,” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.

4737

İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler (1)

Madde 23-

(Değişik: 19/3/2007 – 2007/11882 K.)

İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder.

Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır.

Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir.

Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.

İkinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idare tarafından bir ay içinde kontrol edilir. Bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yetkili idareler tarafından yasal hükümler uygulanır.

Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsat, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından ayrıca yasal işlem yapılır.

İkinci sınıf gayrisıhhî müesseselerden yakıcı, parlayıcı, patlayıcı ve tehlikeli maddelerle çalışılan işlerle oksijen LPG dolum ve depoları, bunlara ait dağıtım merkezleri, perakende satış yerleri,  akaryakıt ile sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğalgaz istasyonları, atık işleme sanayi tesisleri ve benzeri yerlere müsaade verilmezden evvel civarında ikamet edenlerin sıhhat ve istirahatleri üzerine gerek tesisatları ve gerekse vaziyetleri itibarıyla bir zarar vermeyeceğine kanaat oluşturulması için yetkili idarelerce inceleme yapılması zorunludur. Bu müesseselerin etrafında yetkili idareler tarafından belirlenecek mesafede sağlık koruma bandı bırakılması mecburidir. Söz konusu yerlerin üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese olarak açılması durumunda sıhhî nezarete tabi tutulması yeterlidir.(2)

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Denetim ve Diğer Hükümler

Denetim

Madde 24- 

Gayrisıhhî müesseseler, çevre ve toplum sağlığı açısından yetkili idareler tarafından denetlenir. Yetkili idarenin en üst amiri veya görevlendireceği kişi gerekli tedbirleri almak veya aldırmakla sorumludur.

Sorumlu müdür tayini

Madde 25-

Birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerde, işletmenin faaliyet alanında mesleki yeterliliğe sahip bir sorumlu müdür çalıştırılması zorunludur.

(Ek fıkra: 12/3/2012-2012/2958 K.) Birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerde, ruhsat başvurusu sırasında beyan edilen sorumlu müdür sözleşmesinin işyerinde bulundurulması zorunludur. Yetkili idareler tarafından yapılacak denetimlerde sorumlu müdür sözleşmesinin işyerinde bulunmaması veya bu sözleşmeyle ilgili hatalı beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde onbeş gün içinde bu eksikliğin giderilmesi istenir. Bu süre sonunda eksikliklerin giderilmemesi hâlinde bu işyerleri hakkında işyeri ruhsatının iptaline ilişkin hükümler uygulanır. Ruhsat başvurusunda bu sözleşmeyle ilgili gerçeğe aykırı beyanda bulundukları tespit edilen işyeri sahipleri hakkında suç duyurusunda bulunulur.

Gayrisıhhî müesseselerin sanayi bölgelerinde kurulması

Madde 26-

Bir gayrisıhhî müessesenin, öncelikle kendi türündeki işyerlerine mahsus sanayi bölgesinde kurulması esastır.

Sanayi bölgesi içindeki gayrisıhhî müesseselerden, diğer tesislere zarar verebilecek olanlar için sanayi bölgesi içinde sağlık koruma bandı oluşturulması istenebilir.

Tesislerde yapılacak değişiklik ve ilave

Madde 27-

Gayrisıhhî müesseselerde yetkili idarenin izni olmadan kirlilik yükünü artıracak herhangi bir değişiklik ve ilâve yapılamaz.

–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

(1)   Bu madde başlığı 19/3/2007 tarihli ve 2007/11882 sayılı Bakanalar Kurulu Kararı eki Yönetmeliğin 8 inci maddesiyle “Tesise diğer kuruluşlarca izin verilmesi durumu” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

(2) 25/8/2022 tarihli ve 31934 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5987 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 5 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “sıkıştırılmış doğalgaz istasyonları” ibaresinden sonra gelmek üzere “, atık işleme sanayi tesisleri” ibaresi eklenmiştir.

4738

Ruhsat değişikliği gerektiren haller

Madde 28-

Gayrisıhhî müesseselerde işletmenin faaliyet alanının değişmesi durumunda yeniden ruhsat alınması zorunludur.

(Mülga fıkra: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/5 md.)  

Gayrisıhhî müesseselerin yeniden sınıflandırılması veya tesiste yapılan bir değişiklik neticesinde bir alt sınıfa geçen tesislerin yeniden ruhsat alması gerekmez. Ancak gayrisıhhî müesseselerin yeniden sınıflandırılmasında yapılan değişiklik neticesinde üst sınıfa geçmiş olan tesislerin bir yıl içinde yeni sınıfa göre açılma ruhsatı alması zorunludur.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Umuma Açık İstirahat ve Eğlence Yerleri

BİRİNCİ BÖLÜM

İçkili Yer Bölgesi

İçkili yer bölgesinin tespiti

Madde 29-

İçkili yer bölgesi, mülkî idare amirinin genel güvenlik ve asayiş durumu hakkındaki görüşü doğrultusunda belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından tespit edilir.

İçkili yer bölgesi haricinde içkili yer açılamaz.

İçkili yer bölgesi olarak tespit edilemeyecek yerler

Madde 30- 

İçkili yer bölgesi;

a) Hükümet binaları, hapishane ve ıslah evleri; her türlü mabet, dini kurum ve kuruluşlar; sanat müesseseleri, maden ocakları, inşaat yerleri; patlayıcı, parlayıcı, yanıcı ve benzeri tehlikeli maddeler üretilen, satılan ve depolanan yerler ile gaz dolum tesisleri yakınında,

b) Konaklama yerleri hariç olmak üzere, otoyolları ve karayollarının her iki tarafında sınır çizgisine iki yüz metreden yakın mesafe içinde,

c) Otogar ve otobüs terminallerinde,

d) Resmî ve özel okul binaları, ilk ve orta öğretim öğrencilerinin barındığı öğrenci yurtları ile anaokullarına yüz metreden yakın mesafe içinde,

tespit edilemez.

222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamına girmeyen eğitim-öğretim kurum ve tesisleri ile öğrenci yurtları ve (a) bendinde belirtilen yerler için mahallî şartlar dikkate alınarak belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından belirli bir mesafe, tayin ve tespit edilir.

Karar ve krokinin hazırlanması

Madde 31–

Tespit edilen içkili yer bölgesi, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından karar şeklinde tutanağa geçirilir ve karara adres bilgilerinin bulunduğu tasdiklenmiş ölçekli kroki eklenir.

İKİNCİ BÖLÜM

Umuma Açık İstirahat ve Eğlence Yerinin Açılması

Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması

Madde 32-

Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler Örnek-1’de yer alan başvuru ve beyan formu ile yetkili idareye başvurur.

Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir.

İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır.

Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir.

Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır.

(Değişik cümle: RG-25/1/2020-31019-CK-2048/2 md.) Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri, internet salonu gibi umuma açık yerler ile alkollü içkilerin açık olarak satışının yapıldığı yerlerin; örgün eğitim kurumları, özel öğretim kursları, yükseköğretim hariç öğrenci yurtları ile anaokullarından, kapıdan kapıya en az yüz metre uzaklıkta bulunması zorunludur. Özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ile okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumları için bu zorunluluk aranmaz. Ancak söz konusu özel öğretim kurumlarıyla yukarıda belirtilen türdeki işyerleri aynı binada bulunamaz.

4739

Turizmin yoğun olduğu yörelerdeki okulların tatil olduğu dönemlerde yukarıda belirtilen işyerleri ile okullar arasında yüz metre şartı aranmaz.

Sabit veya seyyar olarak kullanılan kara, deniz, hava ve her çeşit taşıma araçlarının umuma açık istirahat ve eğlence yeri olarak kullanılmasının istenmesi halinde, deniz araçları için bağlı olduğu veya bulunduğu liman başkanlığının, diğerleri için ilgili kurum ve kuruluşların uygun görüşü alınır.

İzin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılır.

Kollukça, izin almadan açıldığı tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerleri düzenlenecek bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare yapılan bildirim üzerine izin almadan açılan yeri kapatarak en geç üç gün içinde kolluğa bilgi verir.

(Ek onbirinci fıkra: RG-17/4/2021-31457-C.K.-3835/5 md.) Gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler kapsamında açıkta alkollü içki satışı ve sunumu yapılan iş yerleri ile nargilelik tütün mamulünün sunumu yapılan iş yerlerine kesinleşmemiş ruhsat düzenlenir. Kesinleşmemiş ruhsat düzenlenen bu yerler bir aylık süre içinde açık alkollü içkilerin satışının ve sunumunun yapılabilmesi için gerekli olan, açık alkollü içki satış belgesi ile nargilelik tütün mamulünün sunumu suretiyle satışının yapılabilmesi için gerekli olan, nargilelik tütün mamulü sunum uygunluk belgesini yetkili idareye ibraz ederek ruhsatlarını kesinleştirir. Bu maddedeki belgeleri süresi içinde ibraz edilmeyen iş yerleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatları iptal edilerek yetkili idareler tarafından kapatılır.

Açılış ve kapanış saatleri

Madde 33-

Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılış ve kapanış saatleri belediye sınırları içinde belediye encümeni, bu yerler dışında il encümeni tarafından tespit edilir.

İskele, istasyon, hava meydanı, terminal, garaj, benzin istasyonu ve benzeri yerler ile kara, deniz ve hava ulaşım merkezleri ile fuar, panayır, sergi ve pazar kurulması gibi zorunluluk arz eden yer ve zamanlarda, sabahçı kahvesi ve benzeri diğer tesislere, bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alınmak suretiyle yetkili idare tarafından geçici veya sürekli izin verilebilir.

Mesafe ölçümü

Madde 34-

Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri, internet salonu gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin açılmasına izin verilirken mesafe ölçümünde, bina ve tesislerin varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları; kapıların birden fazla olması durumunda en yakını esas alınır. Yüz metre uzaklığın ölçümünde, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya yolu kullanılarak, yaya kurallarına göre gidilebilecek en kısa mesafe dikkate alınır.(1)

Bu tür yerlerin açılmasına izin verilirken, o yerin en az yüz metre civarında okul bulunup bulunmadığının yanı sıra bu işyerlerinin özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ve okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumları ile aynı binada olup olmadığı ve içkili yer bölgesinde bulunup bulunmadığı yetkili idarelerce tespit edilir.

Mes’ul müdür

Madde 35-

Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin sahibinin tüzel kişi olması durumunda, işyerini idare etmek üzere bir mes’ul müdür görevlendirilir. Gerçek kişiler de işyerine mes’ul müdür görevlendirebilir. Görevlendirilen mes’ul müdür yetkili idareye bildirilir.

(Ek fıkra: 12/3/2012-2012/2958 K.) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde, ruhsat başvurusu sırasında mes’ul müdürün adı, soyadı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ve mes’ul müdür sözleşme tarihinin beyanı yeterlidir. Yetkili idareler tarafından yapılacak denetimlerde mes’ul müdür sözleşmesinin işyerinde bulunmaması veya bu sözleşmeyle ilgili hatalı beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde onbeş gün içinde bu eksikliğin giderilmesi istenir. Bu süre sonunda eksikliklerin giderilmemesi hâlinde bu işyerleri hakkında işyeri ruhsatının iptaline ilişkin hükümler uygulanır. Ruhsat başvurusunda mes’ul müdür sözleşmesiyle ilgili gerçeğe aykırı beyanda bulundukları tespit edilen işyeri sahipleri hakkında suç duyurusunda bulunulur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Umuma Açık İstirahat ve Eğlence Yerlerinde Çalıştırılacak Kişiler

Çalıştırılacak kişilerde aranacak şartlar

Madde 36-

Kanunî istisnalar saklı kalmak üzere; eğlence, oyun, içki ve benzeri amaçlı umuma açık yerlerde onsekiz yaşından küçükler çalıştırılamaz.

(Değişik ikinci fıkra: 12/3/2012-2012/2958 K.) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde çalıştırılacak kişilerin adı, soyadı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, adlî sicil ve bulaşıcı hastalığı bulunmadığına dair beyanlarının yetkili idareye verilmesi şarttır.

_____________

(1) 25/1/2020 tarihli ve 31019 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2048 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 3 üncü maddesiyle, bu fıkraya “elektronik oyun merkezleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “, internet salonu” ibaresi eklenmiştir.

4740

(Değişik üçüncü fıkra: 12/3/2012-2012/2958 K.) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde çalıştırılacak kişilerin, bulaşıcı hastalığı bulunmadığına dair resmî sağlık kurumundan alınacak sağlık raporu, bu kişiler işe başlamadan önce temin edilir ve bu kişiler çalıştığı sürece altı ayda bir yenilenerek işyerinde hazır bulundurulur. Bu raporlar ruhsat verme aşamasında yetkili idare tarafından istenmez; ancak, yapılacak denetimlerde bu raporların görevlilere gösterilmesi gerekir.

Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde, genel kadın olarak tescil edilenler çalıştırılamaz.

(Değişik beşinci fıkra: 12/3/2012-2012/2958 K.) Sahneye münhasır olarak sanatını icra edecek sanatçılar için yukarıdaki bilgi ve belgeler istenmez.

Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir.

Yabancıların umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde çalışmaları yabancılarla ilgili mevzuat hükümlerine tabidir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Kolluk denetimi

Madde 37-

Kolluk, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini genel güvenlik ve asayiş yönünden denetler. Denetimler sırasında tespit edilen mevzuata aykırı hususlar, yetkili idarelere gereği yapılmak üzere bildirilir.

Canlı müzik yayını

Madde 38-

Lokantalara, içkili yerlere ve meskûn mahal dışında bulunan çay bahçelerine, halkın huzur ve sükûnu ile kamu istirahatı açısından sakınca bulunmaması kaydıyla yapılacak ölçüm ve kontrolü müteakip, yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği kişinin kararıyla canlı müzik izni verilir. Canlı müzik izni ruhsata işlenmez. Ancak görevliler sorduğu zaman gösterilebilecek şekilde işyerinde bulundurulur.

Canlı müzik izni verilen yerlerde, belirlenen saatler dışında ve ilgili mevzuatta belirtilen ses seviyelerinin üstünde halkın huzur ve sükûnunu bozacak şekilde yayın yapılması durumunda izin iptal edilir. Bu hususlar, canlı müzik izni verilirken işletme sorumlusuna tebliğ edilir.

İşletme sorumluları, canlı olarak veya elektronik cihazlarla yapılan müzik yayınının tespit edilen saatleri aşmamasını ve gerekli ikaz levhalarının asılmasını sağlar.

Geçici süreyle faaliyetten men ve idarî para cezası

Madde 39-

(Değişik birinci fıkra: 12/12/2016-2016/9741 K.) 2559 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde sayılan hususların tespiti halinde belirtilen işyerleri otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle; bu işyerlerinin mevzuat hükümlerine aykırı olarak ruhsatsız işletildiğinin tespiti halinde ise süresiz olarak ya da ruhsat alıncaya kadar mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından faaliyetten men edilir. Faaliyetten men’e ilişkin onay uygulanmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare en geç üç işgünü içinde faaliyetten men’e ilişkin kararı işyerini mühürlemek suretiyle uygulayarak buna ilişkin tutanağın bir suretini ilgili mülki makama gönderir. Yetkili idare, işyerinin faaliyetten men’ine ilişkin kararı süresinde uygulamazsa, sorumluluğu yetkili idareye ait olmak üzere kapatma kararı kolluk güçleri tarafından re’sen uygulanır ve yetkili idareye bilgi verilir.

(Değişik ikinci fıkra: 12/3/2012-2012/2958 K.) 36 ncı maddeye aykırılığın veya 2559 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen hususların tespiti hâlinde, yetkili idare tarafından 2559 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen usûle göre idarî para cezası uygulanır.

Faaliyetten men kararının uygulanması

Madde 40-

Geçici süreyle faaliyetten men kararı aşağıdaki esaslar çerçevesinde yerine getirilir:

a) Kapatma kararı işyeri sahibine veya kanunî temsilcisine tebliğ edilir ve kapatma işlemine hazırlanması için azami yirmi dört saat süre tanınır.

b) Kapatma işleminde işyeri sahibi ve/veya kanunî temsilcisi hazır bulundurulur.

c) Kapatılan yerden, kapanma süresince bozulabilecek mallar ile kişinin özel ve zarurî eşyalarının çıkarılmasına izin verilir.

d) Kapatma işleminde yangın, su baskını, hırsızlık gibi durumları önleyici tedbirler alınır.

e) İşyerinin pencere ve kapıları kapatılmak suretiyle dışarıyla teması kesilir.

4741

f) İşyerinin dışa açılan bütün kapıları mühürlenir.

g) Kapatma tutanağında kapatma nedeni, tarihi ve saati belirtilir ve hazır bulunanlar tarafından imzalanır.

h) İşyeri sahibi veya kanunî temsilcisinin imzadan kaçınması halinde, bu durum tutanakta belirtilir.

Kapatılan yerin tekrar açılmasında da açılış tarihi ve saati yazılarak açma ve teslim tutanağı hazır bulunanlar tarafından imzalanır.

Süresinden önce açılma

Madde 41- Geçici süreyle faaliyetten men işlemine karşı açılan davanın idare aleyhine sonuçlanması halinde umuma açık istirahat ve eğlence yeri bir tutanakla açılarak işyeri sahibi veya kanunî temsilcisine teslim edilir.

İşyeri kapatılarak soruşturma evrakı ile birlikte adlî makama intikal ettirilen işletmeci veya mes’ul müdür hakkında Cumhuriyet savcılığınca takipsizlik veya mahkemece beraat kararı verilmiş olması veya kesin sahip değişikliği hallerinde mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından süresinden önce açılmasına karar verilebilir.

İşletme izninin iptali

Madde 42- 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanununun 8 inci maddesinde belirtilen fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı mahallin en büyük mülkî idare amirinin bildirimi üzerine yetkili idareler tarafından beş işgünü içinde iptal edilir.

2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununa göre verilen belgelerin, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından iptali halinde iptal işlemine ilişkin karar en geç yedi gün içinde yetkili idareye bildirilir.

Kimlik bildirme

Madde 43- Otel, motel, kamp ve benzeri her türlü konaklama yeri işleticisi, bu yerlerde yatacak olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya yabancı uyruklu kişilerin kimlik ve geliş-gidiş kayıtlarını ücretli veya ücretsiz, gündüz veya gece kalmalarına bakılmaksızın örneğine ve usulüne uygun şekilde, günü gününe tutmak ve kolluk denetimine hazır bulundurmak zorundadır.

Bu Yönetmelik kapsamına giren işletmelerin işletmecisi veya mesul müdürü, iş yerinde sürekli veya geçici olarak çalıştırılan kişinin ayrılışını, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununun uygulanmasına ilişkin yönetmelikteki örneğine uygun kimlik bildirme belgesi doldurmak suretiyle yirmi dört saat içerisinde bağlı bulunduğu kolluğa bildirir.

Kolluğa bildirilerek çalıştırılanlar için, işletici veya mes’ul müdür tarafından bir kimlik belgesi verilir ve bu belge her istendiğinde kolluğa gösterilir.

Korunması gerekenler ve yasaklar

Madde 44- Kendisini idare edemeyecek derecede sarhoş olanlara içki verilmesi, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 19 uncu maddesi hükümleri saklı kalmak üzere, onsekiz yaşından küçüklerin yanlarında ebeveynleri, veli veya vasileri olsa bile bar, pavyon, gazino, meyhane gibi içkili yerler ile kıraathane ve oyun oynatılan benzeri yerlere alınması ve onsekiz yaşından küçüklere her çeşit alkollü içki verilmesi ile nargilelik tütün mamulleri sunulması yasaktır.

Kumar kastı olmaksızın okey ve benzerleri ile her türlü kağıt oyunları ancak kahvehane ruhsatlı yerlerde oynanabilir.

4742

İnternet salonlarında bulunan bilgisayarlarda bilgi ve beceri artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki oyunların oynatılması serbesttir. Bu işyerlerinde, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Anayasal düzene, genel güvenliğe ve genel ahlaka zararı dokunacak internet sayfalarına erişimin sağlanması yasaktır. Bu sayfalara girilmemesi için bilgisayarların bu tür yayınları yapan sayfaların kapatılmasını sağlayacak güncel filtre yazılımlarının kullanımı zorunludur..(1)

BEŞİNCİ KISIM

Geçici ve Son Hükümler

Uygulamaya ilişkin esaslar

Madde 45-

(Değişik: RG-19/4/2019-30750-C.K.-1003/1 md.)

Bu Yönetmelikte yer alan hükümlerin uygulanmasına ilişkin olarak il özel idareleri tarafından istenecek görüşler İçişleri Bakanlığınca, diğer yetkili idareler tarafından istenecek görüşler ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca verilir. İçişleri Bakanlığı tarafından verilen görüşlerde, uygulama birliğinin sağlanması maksadıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının konuyla ilgili görüşü alınır.(2)

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

Madde 46-

19/10/1999 tarihli ve 99/13681 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Açılması İzne Bağlı Yerlere Uygulanacak İşlemler Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi sırasında istenecek belgelere ilişkin usûl ve esaslar

Ek Madde 1-

(Ek: 12/3/2012-2012/2958 K.)

Sıhhî ve gayrisıhhî işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması sırasında başvuru sahibi tarafından mevzuat gereği istenen herhangi bir belgenin aslının getirilmesi hâlinde, bu belgenin sureti, aslına uygunluğu kontrol edildikten sonra yetkili idarece görevlendirilen personel tarafından isim ve unvan yazılarak tasdik edilir. Başvuru sahiplerinden ayrıca belgelerin asıllarını veya noter onaylı suretlerini yetkili idareye teslim etmeleri istenemez.

Yetkili idare, kendi kayıtlarında bulunan ve değişmediği başvuru sahibince beyan edilen bilgi ve belgeleri başvuru sahiplerinden talep edemez.

 İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alma başvurusunda bulunan gerçek kişilerin kimlik bilgilerinin doğruluğunun tespitinde başvuru formunda beyan etmiş oldukları Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaraları esas alınır. Yetkili idare başvuru sahibinin kimlik bilgilerine Kimlik Paylaşım Sistemi üzerinden erişir. Başvuru sahiplerinden, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası beyanı dışında kimlik bilgilerinin teyidi için nüfus cüzdanı sureti, nüfus kayıt örneği, ikametgâh ilmühaberi, fotoğraf veya kimlik bilgilerine ilişkin başkaca bir belge talep edilemez.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alma başvurusunda bulunanların vergi mükellefiyet kaydı bilgileri başvuru formunda beyan etmiş oldukları vergi numaraları ve bağlı bulundukları vergi dairesi adı esas alınarak e-vergi levhası sorgulamasıyla teyit edilir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alma başvuruları sırasında başvuru sahiplerinden vergi levhası sureti veya vergi mükellefiyetine ilişkin başkaca bir belge talep edilemez.

–––––––––––––––––––––––––––

(1)   19/3/2007 tarihli ve 2007/11882 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yönetmeliğin 9 uncu   maddesiyle bu fıkrada yer alan “internet kafelerde”” ibaresi “internet salonlarında” olarak değiştirilmiş, “sağlayacak” ibaresinden sonra gelmek üzere “güncel” ibaresi eklenmiş  ve metne işlenmiştir.

(2) 25/8/2022 tarihli ve 31934 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5987 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 6 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca” ibaresi “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca” şeklinde ve “Çevre ve Şehircilik Bakanlığının” ibaresi “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının” şeklinde değiştirilmiştir.

4742-1

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alma başvurusunda bulunan ticaret siciline kayıtlı gerçek ve tüzel kişilerin ticaret sicil kayıtları hususunda başvuru formunda beyan etmiş oldukları ticaret sicil numaraları ve kayıtlı oldukları ticaret sicili müdürlüğünün adı esas alınır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alma başvuruları sırasında başvuru sahiplerinden ticaret odası kayıt belgesi veya ticaret sicil gazetesi talep edilemez. Başvuru sahibinin ticaret sicil gazetesi bilgileri Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi Müdürlüğünün kurumsal internet sayfası üzerinden yapılacak ticaret sicil gazetesi sorgulaması ile teyit edilir. Ancak, başvuru sahibinin ticaret sicil kayıtları 1/10/2003 tarihinden önce ticaret sicil gazetesinde yayımlanmış ise başvuru sahibinden ticaret sicil gazetesi talep edilir.

Başvuru sahibinin mülk sahibi olması ve tapu kayıtlarına idare tarafından erişilmesinin mümkün olduğu durumlarda, başvuru sahiplerinden tapu sureti alınmaz; yalnızca beyan ile tapu kayıtlarına ulaşılması için gerekli bilgiler alınır. Mülkiyet beyanının doğruluğu yetkili idarelerce Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) üzerinden teyit edilir.

Başvuru sahiplerinden başvuru sırasında ruhsat harçlarının yatırıldığına dair makbuzlar istenmez; beyan esas alınır. Harçların yatırıldığına dair beyanın doğruluğu yetkili idarece kendi kayıtlarından teyit edilir. 

Yetkili idare tarafından verilen ve daha önce verilmiş olan işyeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin bilgiler elektronik ortamda kayıt altına alınır ve gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla elektronik ortamda paylaşılmak üzere hazır hâle getirilir.

Başvuru sahiplerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvuru işlemleri sırasında istenen yapı kullanma izin belgesi bilgilerine Kimlik Paylaşım Sistemi üzerinden erişim için gerekli bilgiler başvuru sahiplerinden talep edilir. Yetkili idare, başvuru sahiplerine ait yapı kullanma izin belgesi bilgilerine Kimlik Paylaşım Sistemi üzerinden erişememesi durumunda yapı kullanma izin belgesinin suretleri veya kurumca onaylı suretlerini başvuru sahiplerinden talep edebilir.

Mesleki eğitim ve yeterlilik

Ek Madde 2-

(Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/6 md.)

Bu Yönetmelik kapsamında iş yeri açılabilmesi için, iş yeri sahibinin veya iş yerinde her bir meslek dalında çalıştırdıkları en az birer çalışanının, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında alınan ustalık belgesine ya da mesleki veya teknik ortaöğretim kurumlarının ilgili alanlarından mezun olduğunu gösterir diplomaya ya da üniversitelerin ilgili lisans ve ön lisans alan ve dalından mezun olduğunu gösterir diplomaya (transkript ile birlikte ibraz edilecek) ya da 1/1/2022 tarihi ve sonrasında Mesleki Yeterlilik Kurumunca mesleki yeterlilik belgesi verilen meslekler hariç olmak üzere 2/8/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununa göre faaliyet gösteren kurumlardan alınan kurs bitirme belgesine sahip olması gerekir. Birinci cümledeki belgelerin kapsamına girmeyen faaliyet konuları için bu belgeler aranmaz. İlgili diploma ve belgelerin yurt dışından alınmış olması halinde bunların ilgili mevzuata göre denkliğinin kabul edilmiş olması şarttır. Milli Eğitim Bakanlığının tanıdığı ve önceden alınmış diğer diplomalar ve kurs bitirme belgeleri, müktesep hak kapsamında değerlendirilir.(1)(3)

(Mülga ikinci fıkra: RG-17/4/2021-31457-C.K.-3835/6 md.)

Faaliyetten geçici süreyle men ve idarî para cezası

Ek Madde 3-

(Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/6 md.)

13 üncü maddenin birinci fıkrası, 21 inci maddenin ikinci fıkrası ve 23 üncü maddenin beşinci fıkrası uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde, bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun 1 inci maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verilir. Ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilir. Aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğinin tespiti halinde iş yeri hakkında verilmiş olan men kararı derhal kaldırılır. Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri bakımından 2559 sayılı Kanunun 6 ncı ve 8 inci madde hükümleri saklıdır.(2)

(Ek fıkra: RG-25/12/2020-31345-C.K-3327/1 md.)  Ana faaliyet konusuna tali faaliyet olarak vale hizmetini işleten işyerlerince yukarıdaki fıkrada belirtilen idari yaptırımlara rağmen aykırılık ve noksanlıkların faaliyetten men edilen süre içerisinde giderilememesi durumunda bu işyerlerine ait ruhsata işlenen tali faaliyet kısmı iptal edilir.

________________

(1) 17/4/2021 tarihli ve 31457 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 3835 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 6 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “açılacak iş yerlerinde” ibaresi “iş yeri açılabilmesi için” şeklinde, “çalıştırdıklarının” ibaresi “çalıştırdıkları en az birer çalışanının” şeklinde değiştirilmiştir.

(2) 17/4/2021 tarihli ve 31457 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 3835 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 7 nci maddesiyle, bu fıkraya “13 üncü maddenin birinci fıkrası” ibaresinden sonra gelmek üzere “, 21 inci maddenin ikinci fıkrası” ibaresi eklenmiştir.

(3) 25/8/2022 tarihli ve 31934 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5987 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 7 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “okulların” ibaresi “ortaöğretim kurumlarının” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya “mezun olduğunu gösterir diplomaya (transkript ile birlikte ibraz edilecek) ya da” ibaresinden sonra gelmek üzere “1/1/2022 tarihi ve sonrasında Mesleki Yeterlilik Kurumunca mesleki yeterlilik belgesi verilen meslekler hariç olmak üzere” ibaresi eklenmiştir.

4742-2

Geçici Madde 1-

Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce mevzuatına uygun olarak ruhsatlandırılmış bulunan işyerleri yeniden ruhsatlandırılmaz.

Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce yapılmış bulunan işyeri açma ve çalışma ruhsat başvuruları bu Yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılır.

Geçici Madde 2 –

(Ek:5/11/2012-2012/3986 K.)

Bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde güzellik salonlarında bulunan epilasyon ve depilasyon amaçlı cihazlar ile bu cihazların taşıdığı teknik özellikler sorumlu müdür tarafından yetkili idareye ve valilik aracılığıyla il sağlık müdürlüğüne bildirilir.(1)

Geçici Madde 3-

(Ek: 10/11/2014-2014/7002 K.)

Bu maddenin yayımı tarihinden önce yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi özel yapı şekline uygun olarak düzenlenen ve bu haliyle tapu kütüğüne tescil edilen yapılarda açılacak fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan ancak ayrık nizamda müstakil binada bulunmayan ekmek fırınları devredilemez.

Geçici Madde 4-

(Ek: 20/3/2017-2017/10085 K.)

(Danıştay Onuncu Dairesinin 12/11/2020 tarihli ve E.:2017/1846; K.:2020/4821 sayılı kararı ile iptal; Bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde güzellik salonlarında bulunan epilasyon ve depilasyon amaçlı cihazlar ile bu cihazların taşıdığı teknik özellikler sorumlu müdür tarafından yetkili idareye ve valilik aracılığıyla il sağlık müdürlüğüne bildirilir.)

Geciçi Madde 5-

(Ek: RG-25/1/2020-31019-CK-2048/5 md.)

(1) Bu Yönetmeliğin eki (EK-1)’de yer alan “SIHHÎ MÜESSESELER İÇİN SINIFLARINA VE ÖZELLİKLERİNE GÖRE ARANACAK NİTELİKLER” kısmının “E- KAHVEHANE, KIR KAHVESİ, OYUN SALONU, İNTERNET SALONU, ÇAY BAHÇESİ, ÇAY OCAĞI VE BENZERİ İŞYERLERİ” bölümündeki “f-İnternet Salonu” alt başlıklı bölümüne bu maddeyi ihdas eden yönetmelik değişikliği ile eklenen 12 nci, 14 üncü, 15 inci ve 17 nci maddeleri hükümlerine aykırı durumlar sırasıyla 4 yıl, 3 ay, 1 ay ve 3 ay içinde söz konusu hükümlere uygun hale getirilir.

Geçici Madde 6-

(Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/15 md.)

Bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik ile;

Bu Yönetmeliğin eki (EK-1)’de yer alan “SIHHÎ MÜESSESELER İÇİN SINIFLARINA VE ÖZELLİKLERİNE GÖRE ARANACAK NİTELİKLER” kısmının          “H- TİYATRO, SİNEMA, DÜĞÜN SALONU, SİRK, LUNAPARK, GÖSTERİ MERKEZİ VE DİĞER PARKLAR” bölümüne eklenen “f) Açık ve kapalı alanlarda bulunan oyun, eğlence, su, spor ve macera parkları ile teleferikler” alt bölümü hükümleri ile aynı kısma eklenen          “O- TAŞINMAZ TİCARETİ” bölümü hükümlerine,

Bu Yönetmeliğin eki (EK-2)’de yer alan “GAYRİSIHHÎ MÜESSESELER LİSTESİ” kısmının “C) ÜÇÜNCÜ SINIF GAYRİSIHHÎ MÜESSESELER” bölümünde değiştirilen       “1- ENERJİ SANAYİİ” alt bölümü hükümleri ile aynı bölümün “8- DİĞERLERİ” başlıklı alt bölümüne eklenen madde ve alt madde hükümlerine,

aykırı durumlar, 31/7/2023 tarihine kadar anılan hükümlere uygun hale getirilir.(2)(3)(4)

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi verilmiş toplu iş yerlerindeki ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılan iş yerleri, bu Yönetmelik hükümleri uyarınca faaliyet konusuyla ilgili aranması gereken metrekare şartından muaftır.

5/6/2018 tarihi itibarıyla gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olan ya da meslek odasına kayıtlı olarak taşınmaz ticaretiyle iştigal eden ruhsatlı veya ruhsatlandırılacak işletmeler, söz konusu tarihten sonra iş yeri adreslerini değiştirmedikleri sürece bu Yönetmelik uyarınca faaliyet konusuyla ilgili aranması gereken özel şartlardan muaftır. Devirlerde bu hüküm uygulanmaz.

Geçici Madde 7-

(Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/15 md.)

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ticari amaca yönelik verilen yapı kayıt belgesine sahip yapılarda açılmak istenen iş yerleri, faaliyet konusu itibarıyla ruhsatlandırma için gerekli olan can ve mal güvenliği ile ilgili bu Yönetmeliğin ve ilgili diğer mevzuatın amir hükümlerinde belirtilen şartları taşıması halinde yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın ruhsatlandırılır.

____________

(1) Danıştay 8. Dairesinin 30/5/2014 tarihli ve E:2013/2099 sayılı kararıyla bu maddenin yürütülmesi durdurulmuş olup, daha sonra söz konusu madde Danıştay Onyedinci Dairesinin 28/1/2016 tarihli ve E.: 2015/12196, K.: 2016/440 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.

 (2) 9/9/2020 tarihli ve 31239 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2945 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesi ile bu fıkrada yer alan “bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde” ibaresi “31/7/2021 tarihine kadar” şeklinde değiştirilmiştir.

(3) 30/7/2021 tarihli ve 31553 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4313 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesi ile bu fıkrada yer alan “31/7/2021” ibaresi “31/7/2022” şeklinde değiştirilmiştir.

(4) 25/8/2022 tarihli ve 31934 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5987 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 8 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “31/7/2022” ibaresi “31/7/2023” şeklinde değiştirilmiştir.

4742-3

Geçici Madde 8-

(Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/9 md.)

Bu maddenin yayımı tarihinden itibaren yirmi iş günü içinde güzellik salonlarında yer alan tüy alma uygulamalarına yönelik 600-1200 nanometre dalga aralığındaki yoğun atımlı ışık (IPL) ve sadece epilasyon endikasyonuyla üretilmiş 20j/cm2 enerji sınırını geçmeyen seri atışlı diode lazer ekipmanı ile bu ekipmanın cihaz tanımı ve spesifikasyonları, tasarım ve imalat bilgileri gibi teknik dokümantasyonuna ilişkin bilgiler, sorumlu müdür tarafından yetkili idareye ve valiliğe (il sağlık müdürlüğü) bildirilir.

Bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik ile bu Yönetmeliğin eki (EK-1)’de yer alan “SIHHÎ MÜESSESELER İÇİN SINIFLARINA VE ÖZELLİKLERİNE GÖRE ARANACAK NİTELİKLER” kısmının “J- GÜZELLİK SALONLARI” bölümünün yeniden düzenlenen 11 inci maddesinin (11.1) fıkrasının (11.1.2) bendinde yer alan akreditasyon şartı, 1/1/2025 tarihinde yürürlüğe girer. Söz konusu bent kapsamında çıkarılacak tebliğ, bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yürürlüğe konulur. Akreditasyon şartının yürürlüğe gireceği tarihe kadar mezkûr bentte yer alan muayene faaliyetini gerçekleştirecek kuruluşların, ISO/IEC 17020 standardına göre Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilmiş olması yeterlidir.

Yürürlük

Madde 47-

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 48-

Bu Yönetmelik hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.(1)

____________

(1) 19/4/2019 tarihli ve 30750 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1003 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 2 nci maddesi ile bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

14/7/2005 TARİHLİ VE 2005/9207 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE

   YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE İŞLENMEYEN HÜKÜMLER

1) 2010/671 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin Geçici Maddesi:

GEÇİCİ MADDE 1-

Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte mevzuata uygun olarak ruhsatlandırılmış bulunan güzellik salonları ile masaj salonları bir yıl içinde durumlarını bu Yönetmeliğe uygun hale getirmek zorundadır. Bu şartları yerine getirmeyen güzellik salonları ile masaj salonlarının işyeri açma ve çalışma ruhsatları iptal edilir.

4743

ÖRNEK 1 (Değişik: 12/3/2012-2012/2958 K.)

SIHHÎ İŞYERİ AÇMA VE ÇALIŞMA RUHSATI

BAŞVURU/BEYAN FORMU

T.C.

…………. İL ÖZEL İDARESİNE

…………….. BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

1- Adı-Soyadı :…………………………………………………

2- İşyerinin unvanı :……………………………………………….………

3- Faaliyet konusu :……………………………………………….………………

4- İşyerinin adresi :……………………………………………….………………

    Tel. no : ……….………… e-posta:……………….………………

5- Pafta, Ada, Parsel no :………………………………………………………………

6- Mülkiyet durumu : Kira □ (kira sözleşmesi) Malik□      (tapu sureti*)

7- İşyerinin kullanım alanı :……………….… m2

8- Kayıtlı olduğu vergi dairesi adı ve vergi no : …………………………………………..

9- Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası :…………………………….

10- Ustalık belge no :……………… (…)(1)

11- Ticaret sicil numarası ve kayıtlı olduğu ticaret sicili müdürlüğünün  adı:…………(Ticaret siciline kayıtlı olanlardan istenir.)

12- İşyerinin bulunduğu yer : Yerleşim yeri □    Sanayi bölgesi □ Endüstri bölgesi □

  Sanayi sitesi □ Diğer □………………

13- Çalışacak personel sayısı : ……………………………

14- İstenen ruhsatın türü : Sıhhî müessese □ Umuma açık istirahat ve eğlence yeri □

15-  Esnaf sicil numarası ve kayıtlı olduğu esnaf sicili müdürlüğünün  adı:…………(Esnaf siciline kayıtlı olanlardan istenir.)

16- Kat Mülkiyeti Kanununa tabi ise alınması gereken izin : Var □ Yok □

17- Özel yapı şeklini gerektiren işyeri ise gerekli izin : Var □ Yok □

18- Karayolu trafik güvenliği gerektiren işyeri ise gerekli izin :       Var □ Yok □

19- İtfaiye raporu gerektiren işyeri ise itfaiye raporu : Var □ Yok □

20- Umuma açık istirahat ve eğlence yeri ise mesafe krokisi :           Var □ Yok □

21- Özürlülerin giriş ve çıkışını kolaylaştıracak tedbirler : Var □ Yok □

22- Vale İşletmesi ile işyerleri arasında yapılan vale hizmet sözleşmesi: (2)   Var □      Yok      □

  Açmak istediğim işyeriyle ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin doğruluğunu beyan eder, işyerime açma ve çalışma ruhsatı verilmesini arz ederim.

 

Adı ve Soyadı İmza Kaşe (mevcut ise) Tarih

 

Gerçeğe aykırı beyanda bulunulması hâlinde beyan sahipleri hakkında ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır.

16, 19 ve 20 sıra no’lu belgelerin bu beyana tabi işyerleri için forma eklenmesi zorunludur.

17, 18 ve 22 sıra no’lu belgeler başvuru esnasında istenmeyecektir; ancak söz konusu belgenin işyerinde bulundurulması zorunludur.(3)

*Tapu bilgilerinin TAKBİS’ten temin edilmesinin mümkün olduğu hâllerde tapu sureti istenmez.

 

(1) 9/6/2020 tarihli ve 31150 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2626 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 7 nci maddesiyle, bu formun 10 uncu maddesinde yer alan “(Ticaret siciline kayıtlı olanlardan istenmez.)” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

(2) 25/12/2020 tarihli ve 31345 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 3327 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 2 nci maddesiyle bu başvuru/beyan formuna 21 inci maddesinden sonra gelmek üzere 22 nci madde eklenmiştir.

(3) 25/12/2020 tarihli ve 31345 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 3327 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 2 nci maddesiyle bu cümlede yer alan “17 ve 18” ibaresi “17, 18 ve 22” şeklinde değiştirilmiştir. 

4744

ÖRNEK 2 (Değişik: 12/3/2012-2012/2958 K.)

GAYRİSIHHÎ MÜESSESE AÇMA RUHSATI BAŞVURU/BEYAN FORMU

T.C.

…..……………. İL ÖZEL İDARESİNE

………………… BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

1- Tesisin adı veya unvanı :………………………………………………………

2- Tesisin sahibi              :………………………………………………………

3- Faaliyet konusu                 :………………………………………………………

4- Tesisin adresi                     :………………………………………………………

       Tel. no                                   : …………… e-posta:……………….………………            

5- Pafta, Ada, Parsel no   :………………………………………………………………

6- Mülkiyet durumu :    Kira □ (kira sözleşmesi)         Malik      □ (tapu sureti*)

7- İşyerinin kullanım alanı : Açık alan……………….… m2 Kapalı alan……………….… m2

8- İşyerinde yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvıların depolanması amacıyla bulunacak depoların hacmi** : 1. Depo….. 2. Depo….. 3. Depo….. 4. Depo….. 5. Depo….

9- İşyerinde yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvılardan depolanmasına izin verilenlerin sınıfı/sınıfları** :…….…………………………………

10- Kayıtlı olduğu vergi dairesi adı ve vergi no: ………………………………………..

11- Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası :…………………………….

12- Ustalık belge no  :……………………..…….(…)(1)

13- Ticaret sicil numarası ve kayıtlı olduğu ticaret sicili müdürlüğünün adı:………… (Ticaret sicilline kayıtlı olanlardan istenir.)

14- Sınıfı : Birinci sınıf □ İkinci sınıf □             Üçüncü sınıf □

15- Tesisin bulunduğu yer : Endüstri bölgesi □ Organize sanayi bölgesi□  Sanayi bölgesi□   Sanayi sitesi □     Yerleşim yeri□       Diğer□  ……

16- ÇED Yönetmeliği kapsamında olan tesisler için ÇED Olumlu Belgesi veya ÇED Gerekli Değildir Belgesi var mı?   Var □ Yok □

17- Karayolu trafik güvenliği gerektiren işyerleri için izin : Var □  Yok □

18- İtfaiye raporu gereken işyerleri için rapor : Var □         Yok □

19- Çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi    : Var □          Yok □ 

20- Tehlikeli atıklarla ilgili lisansa tabi ise belgesi : Var □     Yok □

Açmak istediğim işyeriyle ilgili olarak yukarıdaki bilgilerin doğruluğunu beyan eder, işyerime açma ve çalışma ruhsatı verilmesini arz ederim.

 

Adı ve Soyadı            İmza                                       Kaşe                                       Tarih

 

Gerçeğe aykırı beyanda bulunulması hâlinde beyan sahipleri hakkında ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır.

16, 18 ve 20 sıra no’lu belgelerin ikinci sınıf gayrisıhhî müesseseler ve tabi ise üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için forma eklenmesi zorunludur.

17 ve 19 sıra no’lu belgeler ikinci sınıf gayrisıhhî müesseseler ve tabi ise üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseselerden başvuru esnasında istenmeyecektir; ancak söz konusu belgelerin işyerinde bulundurulması zorunludur.

*Tapu bilgilerinin TAKBİS’ten temin edilmesinin mümkün olduğu hâllerde tapu sureti istenmez.

**Akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu niteliğindeki işyerleri için doldurulacaktır.

      

 

(1) 9/6/2020 tarihli ve 31150 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2626 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 8 inci maddesiyle, bu formun 12 nci maddesinde yer alan “(Ticaret siciline kayıtlı olanlardan istenmez.)” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

4745

Örnek 3(1)(2)

BİRİNCİ SINIF GAYRİSIHHÎ MÜESSESELERE AİT

YER SEÇİMİ VE TESİS KURMA RAPORU FORMU

1- Tesisin adı veya unvanı :………………………………………………………

2- Tesisin sahibi :………………………………………………………

3- Faaliyet konusu :………………………………………………………

4- Tesisin adresi :………………………………………………………

     Tel. no : …………………… e-posta:.……….………………

5- Pafta ve parsel no :………………………………………………………

6- Mülkiyet durumu : Kira  □                                  Malik □

7- İşyerinin kullanım alanı : Açık alan………… m2 Kapalı alan……………….… m2

8- İşyerinde yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvıların depolanması amacıyla bulunacak depoların hacmi(2)*:1.depo….. 2.depo….. 3.depo….. 4.depo….. 5.depo…..

9- İşyerinde yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvılardan depolanmasına izin verilenlerin sınıfı/sınıfları(2)*: …………………………………………………………………………

10- Tesisin bulunduğu yer : Endüstri bölgesi□ Organize sanayi bölgesi□ Sanayi bölgesi□ Sanayi sitesi □ Yerleşim yeri□ Diğer……………

11- Karayolu trafik güvenliği açısından izin gerektiriyor mu?  Evet □ Hayır □

12- İçme ve kullanma su kaynağı bulunup bulunmadığı, varsa mesafesi………………..

13- Yüzeysel su kaynağı bulunup bulunmadığı, varsa mesafesi………………………….

14- Yer altı su seviyesi durumu………………………………………

15- En yakın meskûn mahalle mesafesi……………………………

16- Hakim rüzgar durumu…………………………………………

17- Civarındaki yerleşim yerlerine göre arazinin seviyesi…………………………..

18- Tesisin kurulacağı yerin ve çevresinin halen ne amaçla kullanıldığı……………….

19- Sağlık koruma bandı mesafesi……………………………………………………

İnceleme kurulunun görüşü

Tesisin kurulması uygundur/uygun değildir. (Uygun değilse gerekçesi)

Başkan Üye Üye Üye Üye

* Akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış     doğal gaz istasyonu niteliğindeki işyerleri için doldurulacaktır. (2)

 

 

(1)  19/3/2007 tarihli ve 2007/11882 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yönetmeliğin 11 inci maddesiyle Bu formun 6 ncı sırasında yer alan karelerdeki “Kira” karesinden sonra gelen “(Kira sözleşmesi)” ve “Malik” karesinden sonra gelen “(Tapu sureti)” ibareleri ile 11 inci sırası metinden çıkarılmış ve 12, 13, 14, 15, 16, 17 ve 18 inci sıraları 11, 12, 13, 14, 15, 16 ve 17 nci sıra olarak değiştirilmiştir.

(2)  29/6/2010 tarihli ve 2010/671 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle 7 nci sıradan sonra gelmek üzere 8 inci ve 9 uncu  sıralar eklenmiş, diğer sıralar buna göre teselsül ettirilmiş ve formun sonuna açıklama cümlesi eklenmiştir.

4746

ÖRNEK 4 (Değişik: 12/3/2012-2012/2958 K.)

BİRİNCİ SINIF GAYRİSIHHÎ MÜESSESELERE AİT

AÇILMA İZNİ RAPORU FORMU

1- Tesisin adı veya unvanı :………………………………………………………

2- Tesisin sahibi                :………………………………………………………

3- Faaliyet konusu                :………………………………………………………

4- Tesisin adresi                    :………………………………………………………

       Tel. no                                  :………………… e-posta:………….………………             

5- Pafta, Ada,Parsel no         :…………………………………………………………

6- Mülkiyet durumu              : Kira □ (kira sözleşmesi)         Malik □ (tapu sureti*)

7- İşyerinin kullanım alanı : Açık alan…………… m2 Kapalı alan……….… m2

8-İşyerinde yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvıların depolanması amacıyla bulunacak depoların hacmi** : 1. Depo…. 2. Depo…. 3. Depo….. 4. Depo….5. depo…..            

9-İşyerinde yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvılardan depolanmasına izin verilenlerin sınıfı/sınıfları** :..……………………………………………………..

10- Tesisin bulunduğu yer : Endüstri bölgesi □ Organize sanayi bölgesi □ Sanayi bölgesi□     Sanayi sitesi □    Yerleşim yeri□  Diğer □  ……

11- ÇED Yönetmeliği kapsamında olan tesisler için ÇED Olumlu Belgesi veya ÇED Gerekli Değildir Belgesi var mı?            Var □  Yok □

12- Karayolu trafik güvenliği açısından uygun mu? Evet □      Hayır □

13- İtfaiye raporu gereken işyerleri için rapor : Var □       Yok □

14- Çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi :   Var □     Yok □

15- Tehlikeli atıklarla ilgili lisansa tabi ise belgesi : Var□         Yok □

16- Sağlık koruma bandı mesafesi uygun mu? Evet □  Hayır □

İnceleme kurulunun görüşü

1- Deneme izni verilmesi uygundur.

2- Açılma ruhsatı verilmesi uygundur.

3- Açılma ruhsatı verilmesi uygun değildir. (Gerekçe yazılacak)

 

Başkan             Üye                       Üye                           Üye                           Üye

 

Gerçeğe aykırı beyanda bulunulması hâlinde beyan sahipleri hakkında ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır.

9, 10, 11, 13, 14 ve 15 sıra no’lu belgelerin bu beyana tabi işyerleri için forma eklenmesi zorunludur.

12 sıra no’lu belge başvuru esnasında istenmeyecektir ancak söz konusu belgelerin işyerinde bulundurulması zorunludur

*Tapu bilgilerinin TAKBİS’ten temin edilmesinin mümkün olduğu hâllerde tapu sureti istenmez.

** Akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu niteliğindeki işyerleri için doldurulacaktır.

4747

Örnek 5 (Değişik: 29/6/2010 – 2010/671 K.)

T.C.

…………İL ÖZEL İDARESİ

…………BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI

…………………BELEDİYE BAŞKANLIĞI

İŞYERİ AÇMA VE ÇALIŞMA RUHSATI

Adı soyadı                              : ………………………………………………………

İşyerinin unvanı                   : ………………………………………………………

Faaliyet konusu                    : ………………………………………………………

İşyerinin adresi                     : ………………………………………………………

İşyerinin bulunduğu yer       Ada no:…..   Pafta no:….. Parsel no:…..

İşyerinin sınıfı                  : …..sınıf Gayrısıhhî Müessese □                 Sıhhî Müessese □

İşyerinde yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvıların depolanması amacıyla bulunacak depoların hacmi* : 1.depo…… 2.depo….… 3.depo.….. 4.depo.….. 5.depo .…..

İşyerinde yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvılardan depolanmasına izin verilenlerin sınıfı/sınıfları*                       :…….…………………………………………………

Ruhsatın tarih ve sayısı       : ………………………………………………………

 

                                 Adı Soyadı

                                       Unvanı

14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında düzenlenmiştir.

*Akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış      doğal gaz istasyonu niteliğindeki işyerleri için doldurulacaktır.

Örnek 6

BAŞVURU VE BEYAN FORMU ALINDI BELGESİ

Müracaat sahibinin adı soyadı :

İşyerinin unvanı :

Müracaatın alındığı tarih ve saat :

Kayıt no :

 

Varsa eksik belge :

1-

2-

3-

Müracaatı kabul eden memurun

Adı soyadı :

Unvanı :

İmza :

 

4747-1

 

Örnek 7 (Ek:23/5/2011-2011/1900 K.)

MADENCİLİK FAALİYETLERİ İÇİN GAYRİSIHHÎ MÜESSESE AÇMA RUHSATI

BAŞVURU/BEYAN FORMU

 

 1- İşyerinin adı veya unvanı:………………………………………..

2- İşyerinin adresi:…………………………………………………..

3- Faaliyet konusu (madenin cinsi):…………………………………

4- Vergi dairesi ve numarası:………………………………………..

5- Maden ruhsat numarası:…………………………………………..

6- 1/25.000 ölçekli pafta adı:…………………………………………

7- İşyeri açma ve çalışma ruhsatıkoordinatları:………………….

 

1.NOKTA 2.NOKTA 3.NOKTA 4.NOKTA 5.NOKTA

Sağa (Y) …………. …………. …………. …………. … ………….

Yukarı(X) …………. …………. …………. …………. … …………

 

6.NOKTA 7.NOKTA 8.NOKTA 9.NOKTA 10.NOKTA

Sağa (Y) …………. …………. …………. …………. … ………….

Yukarı(X) …………. …………. …………. …………. … ………….

 

8- İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alanı:………………………………

9- İşletme yöntemi:……………………………………………………

10- İşletme faaliyet alanının arazi mülkiyet durumu:

□ Hazine arazisi □ Orman arazisi □ Özel mülk □ Diğer

 

11- İşyerininGSM sınıfı: □ Birinci sınıf □ İkinci sınıf □ Üçüncü sınıf

 

12- ÇED Yönetmeliği kapsamında alınmış karar:

□ ÇED Olumlu Kararı □ ÇED Gerekli Değildir Kararı □ ÇED Kapsamı Dışında

 

13- Sorumlu müdür sözleşmesi: Var □ Yok □

14- Gerekiyorsa çevre izni veya çevre izin velisansbelgesi Var □ Yok □

 

Yukarıdaki bilgilerin doğru olduğunu beyan eder, işyerime açma ve çalışma ruhsatı verilmesini arz ederim.

 

Adı ve Soyadı İmza Kaşe Tarih

 

Not: Bu forma ÇED olumlu kararı ve ÇED raporu veya ÇED gerekli değildir kararı ve proje tanıtım dosyası ya da ÇED kapsamı dışındadır belgesi eklenir.

 

Sorumlu müdür sözleşmesi ile çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesini müteakip işletme faaliyete geçtikten sonra bir yıl içinde verilir.

 

4747-2

 

Örnek 8 (Ek:23/5/2011-2011/1900 K.)

T.C.

……………İL ÖZEL İDARESİ

 

MADENCİLİK FAALİYETLERİ İÇİN İŞYERİ AÇMA VE ÇALIŞMA RUHSATI

 1- İşyerinin adı veya unvanı:………………………………………..

2- İşyerinin adresi:…………………………………………………..

3- Vergi dairesi ve numarası:………………………………………..

4- Madencilik faaliyetinin konusu:………………………………….

5- Maden ruhsat numarası:…………………………………………..

6- 1/25.000 ölçekli pafta adı:…………………………………………

7- İşyeri açma ve çalışma ruhsatı koordinatları:………………….

 

1.NOKTA 2.NOKTA 3.NOKTA 4.NOKTA 5.NOKTA

Sağa (Y) …………. …………. …………. …………. … ………….

Yukarı(X) …………. …………. …………. …………. … …………

 

6.NOKTA 7.NOKTA 8.NOKTA 9.NOKTA 10.NOKTA

Sağa (Y) …………. …………. …………. …………. … ………….

Yukarı(X) …………. …………. …………. …………. … ………….

 

8- İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alanı:………………………………

9- İşletme yöntemi:……………………………………………………

10- İşyerinin GSMsınıfı:……………………………………………………

11- Veriliş tarihi:………………………………………………………

 

  Adı Soyadı

  Unvanı

  Mühür ve imza

 

 4748

 

EK-1

SIHHÎ MÜESSESELER İÇİN SINIFLARINA VE ÖZELLİKLERİNE GÖRE ARANACAK NİTELİKLER

A- İŞYERLERİNDE ARANACAK ASGARÎ ORTAK ŞARTLAR

1- İşyeri amaca uygun bir şekilde tasarlanmış, temiz ve aydınlık olacaktır.

2- İşyerinin havalandırma tertibatı bulunacak; ısıtma ve havalandırma soba, kalorifer veya klima sistemlerinden uygun olanı ile yapılacaktır.

3- Tek ruhsatla açılan ve birden fazla faaliyet alanı bulunan işyerlerinde her faaliyet dalı için ilgili bölümlerde öngörülen şartlar ayrıca aranacaktır.

4- On kişiden fazla çalışanı bulunan müstakil işyerlerinde dinlenme yeri, kıyafet değiştirme kabini, bay ve bayan için ayrı tuvalet bulunacaktır. Ancak birden fazla işyerinin bulunduğu iş hanı, iş merkezi, pasaj, gar, terminal gibi yerlerde ortak kullanıma ayrılmış yeter sayıda lavabo ve tuvalet varsa, buralarda açılan işyerleri için ayrıca tuvalet ve lavabo şartı aranmaz.

5- İşyerinde üretilen çöp ve benzeri atıkların toplanması ve muhafazası için gerekli tedbirler alınacak ve atık suyun uygun bir şekilde tahliye edilmesini sağlayacak bağlantı bulunacaktır.

6- Yiyecek ve içecek satılan, depolanan ve servisi yapılan işyerlerinde, yiyeceklerin hazırlandığı bölümlerin tabanları, duvarları ve yiyeceğin temas ettiği yüzeyler seramik, mermer, paslanmaz çelik gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir; tavanlar buğulanmayı, küflenmeyi, pislik birikmesini önleyecek; kapılar, kolay temizlenebilir ve gerektiğinde dezenfekte edilebilir nitelikte olacaktır.

Yiyecek hazırlama ve pişirme bölümünde oluşan buhar, koku, duman ve benzeri kirleticileri tahliye edecek baca sistemi kurulacaktır.

Bardak ve tabaklar cam veya porselen; kaşık, çatal ve bıçak paslanmaz çelikten olacaktır.

7- İtfaiye raporu alması gerekmeyen işyerlerinde çalışanların ve müşterilerin güvenliğini sağlamak amacıyla yangına karşı önlemler alınacaktır.

8- Umuma açık istirahat ve eğlence yerleriyle, kişilerin yoğun olarak giriş-çıkış yaptığı diğer işyerlerinde giriş ve çıkışlar ayrı kapıdan olacak ve yangına karşı ayrıca tahliye çıkışı bulunacak, yangın çıkışları ışıklı tabela ile gösterilecektir.

9- Umuma açık istirahat, eğlence ve konaklama yerleriyle lokantalarda ve pastanelerde şehir şebekesine bağlı su bulunacak, sigara içilen ve içilmeyen bölümler duvar veya camla ayrılacaktır.

10- Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, konaklama yerleri, düğün salonları, lokantalar ve benzeri işyerlerinde bulunan tuvaletlerin zeminleri ve duvarları mermer, seramik ve mozaik gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir malzemelerle kaplı olacaktır. Tuvalet ile mutfak yan yana olmayacaktır.

B- ET VE BALIK ÜRÜNLERİNİN SATILDIĞI YERLER

Et ve balık ürünlerinin satıldığı yerlerde ortak hükümlere ilave olarak aşağıdaki şartlar aranır:

1- Şehir şebekesine bağlı soğuk ve sıcak su tesisatı, şebeke suyu olmayan yerlerde içilebilir nitelikte depo tertibatlı yeterli su bulunacaktır.

2- Etlerin parçalandığı, işlendiği ve temas ettiği her türlü yüzey, malzeme ve makine kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir olacaktır.

3- Et ve balıkların satışa hazırlandığı kısımlar şeffaf ve müşteriler tarafından görülebilir şekilde düzenlenecektir.

4– Et ve balıkların muhafazası amacıyla işyerinin kapasitesine uygun soğutma tertibatlı dolap ve tezgah ile soğuk hava deposu bulunacaktır.

5- Sakatat ürünlerinin satıldığı işyerlerinde sakatat hazırlama bölmesi ve bol akan suyu olan bir havuz bulunacaktır.

6– Satışa arz sırasında camekanlı teşhir dolapları kullanılacaktır.

4749

C- BAKKAL, MARKET, ŞARKÜTERİ, KURUYEMİŞÇİ, BÜFE, MANAV, KANTİN VE EKMEK BAYİLERİ

Bakkal, market, şarküteri, kuruyemişçi, büfe, manav, kantin ve ekmek bayilerinde ortak hükümlere ilave olarak aşağıdaki şartlar aranır:

1- Birden fazla faaliyet konusunun bir arada bulunduğu 500 m2 den büyük işyerlerinde danışma birimi bulunacaktır.

2– Tüm tezgah ve raflar zeminden en az 15 cm yükseklikte olacaktır.

3– Soğuk meze, et ve süt ürünleri, sakatat ve balık gibi farklı gıda maddeleri için ayrı ayrı veya bölümlere ayrılmış soğutma tertibatlı dolap veya tezgah bulunacaktır.

4- Gıda maddeleri ile diğer maddeler farklı raf ve tezgahlarda satışa sunulacaktır.

5- Ekmekler ve unlu mamuller kapalı dolaplarda ve vitrinli tezgahlarda satışa sunulacaktır.

6– Kuruyemiş ve kuru kahve satılan işyerlerinde kavurma ve ısıtma işlemi yapılacak ise bunun için gereken donanım kurulacaktır.

7– (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.) Hipermarket, grosmarket ve megamarketlerde giriş ve çıkış olmak üzere iki kapı, çocuk emzirme yeri ile satış alanının en az yarısı kadar olmak üzere otopark ve yeteri kadar depo alanı bulunacaktır.

8- Manavlarda, sebze ve meyveler için kolayca yıkanabilecek şekilde yapılmış masa ve raflar olacak, iki metre yüksekliğe kadar duvarlar su geçirmez malzeme ile kaplanacaktır.

9- Mutfak uygun olduğu takdirde, kantinlerde tost ve ekmek arası yiyecek maddeleri satılabilir.

D- LOKANTA, AYAKTA YEMEK YENİLEN YERLER, KAFETERYA, YEMEĞİ PAKETTE SATAN YERLER VE BENZERİ İŞYERLERİ

Lokanta, ayakta yemek yenilen yerler, kafeterya, yemeği pakette satan yerler ve benzeri işyerlerinde ortak hükümlere ilave olarak aşağıdaki hükümler aranır:

a) Birinci sınıf lokantalar

1- Ustalık belgesine sahip en az iki aşçı bulunacaktır.

2– Mutfak; hazırlama, pişirme ve bulaşık yıkama yeri olmak üzere üç bölümden oluşacaktır. Bulaşık yıkamak için sıcak ve soğuk su tesisatı bulunacaktır.

3- Girişte yeterli büyüklükte bir antre bulunacaktır.

4- Giriş ve salon dahil bütün duvarları yağlı boya veya benzeri maddeler ile boyanmış veya kaplanmış olacaktır.

5- Isıtma, soğutma ve havalandırma kalorifer veya klima ile yapılacaktır.

6– Giriş ve salonun zemini ahşap parke, seramik veya mermer gibi kolay temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir madde ile kaplanacaktır.

7- İçki ve yemek servisi için yeterli sayıda tekerlekli servis masası bulunacaktır.

8– Masalar üzerinde iyi cins örtü ve peçete bulunacaktır.

9– Tabaklar tek tip ve iyi cins porselen veya camdan; çatal, kaşık, bıçak ise iyi cins paslanmaz çelikten olacaktır. Masalar üzerinde kristal, seramik veya porselen tablalar olacaktır.

10– Bay ve bayanlara ait sıcak suyu akan aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu, kurutma makineli veya peçeteli ayrı tuvaletler bulunacaktır. Ayrıca, çocuk temizliği yapılmak üzere çocuk odası ve çocuk tuvaleti bulunacaktır.

11– Mutfağın dışarıya açılan pencere ve kapılarında sineklik telleri bulunacaktır.

12– Garsonlar ve çalışanlar lokantanın belirlediği özel kıyafeti giyecektir.

4750

13– Lokantanın müşteri kapasitesine uygun otoparkı bulunacaktır.

14– Mutfak, müşterilerin doğrudan doğruya görebileceği şekilde dizayn edilecektir.

15– Müşteri kapasitesine yeterli bankolu vestiyer bulunacaktır.

b) İkinci sınıf lokantalar

1- Ustalık belgesi bulunan en az bir aşçı bulunacaktır.

2- Mutfak; hazırlama, pişirme ve bulaşık yıkama yeri olmak üzere üç bölümden oluşacaktır. Bulaşık yıkamak için sıcak ve soğuk su tesisatı bulunacaktır.

3- Mutfak, giriş ve salonun zemini seramik veya mermer gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir sert malzeme ile kaplı olacaktır.

4– Isıtma, soğutma ve havalandırma için yeterli tesisat bulunacaktır.

5– Masalar üzerinde örtü ve peçete bulunacaktır.

6– Mutfak salondan ayrı bir yerde olacak ve mutfağın dışarıya açılan kapı ve pencerelerinde sineklik telleri bulunacaktır.

7– Bay ve bayanlara ait aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu yeteri kadar tuvalet bulunacaktır.

c) Üçüncü sınıf lokantalar

1- Ustalık belgesi bulunan en az bir aşçı bulunacaktır.

2– Mutfak; hazırlama, pişirme ve bulaşık yıkama yeri olmak üzere üç bölümden oluşacaktır.

3- Zemin, seramik, mermer veya mozaik gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir sert malzeme ile kaplı olacaktır.

4– Havalandırma, en azından aspiratörle sağlanacaktır.

5– Bay ve bayanlara ait aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu yeteri kadar tuvalet bulunacaktır.

d) Ayakta yemek yenilen yerler, kafeterya, yemeği pakette satan yerler

1– Yemek pişirme ve kapları temizleme yeri olmak üzere en az iki bölümden oluşacaktır.

2– Havalandırma en azından aspiratörle sağlanacaktır.

e) Gezici piliç ve köfte satış yerleri

Gezici satıcılık işkolu altında faaliyette bulunan sıhhî müesseselerin, sattıkları ürünleri muhafaza etmek için merkez depoları ve satış yapmak için özel ızgara kasalı araçları bulunacaktır.

Gezici satış aracı için aranacak şartlar şunlardır:

1– Et veya tavuğun pişirilmesini sağlamak üzere özel ızgara kasası bulunacaktır.

2– Kasa paslanmaz çelikten imal edilmiş olacaktır.

3– Araçta, yeterli büyüklükte buzdolabı ve jeneratör bulunacaktır.

4– Standartlara uygun 200 litreden fazla hacimli çift tanklı gaz tesisatı bulunacaktır.

5– Sıcak ve soğuk su tertibatı bulunacaktır.

6– Aracın yemek hazırlama ve satış yeri hijyenik olacaktır.

f) (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.) Su ürünleri seyyar satış araçları

Su ürünlerinin perakende satışını yapacak seyyar satış araçlarında aşağıdaki şartlar aranır:

1- Araç kendinden hareket edebilir veya çekilebilir karavan tipi, kapalı kasalı olacaktır.

2– Tezgahlar paslanmaz olacaktır.

3– Camekanlı ve soğutuculu satış ve sergi dolabı bulunacaktır.

4– Soğutuculu ürün ve buz muhafaza dolabı bulunacaktır.

5– Kapasiteye uygun su deposu ve lavabo bulunacaktır.

6– Sıcak ve soğuk su tertibatlı musluklar ile el dezenfeksiyon sistemi bulunacaktır.

4750-1

7– Kesim ve dilimleme ekipmanları paslanmaz olacaktır.

8– Parazit kontrol lambası bulunacaktır.

9– Elektrik ve aydınlatma sistemi için jeneratör bulunacaktır.

10– Dışarıdan elektrik çekebilme donanımı bulunacaktır.

11– Atık su toplama deposu bulunacaktır.

E- KAHVEHANE, KIR KAHVESİ, OYUN SALONU, İNTERNET SALONU, ÇAY BAHÇESİ, ÇAY OCAĞI VE BENZERİ İŞYERLERİ

Kahvehane, kır kahvesi, oyun salonu, internet salonu, çay bahçesi ve çay ocağı ve benzeri işyerlerinde ortak hükümlere ilave olarak, sınıflarına ve türlerine göre aşağıdaki şartlar aranır:

a) Birinci sınıf kahvehaneler, çay bahçesi, kır kahvesi,

1– Sandalye ve masalar iyi cins malzemeden yapılmış olacaktır.

2– İkisi bölgesel veya yerel olmak üzere en az beş farklı günlük gazete bulunacaktır.

3– En az 100 farklı kitabın yer aldığı kütüphane kurulacaktır.

4– Masalar arasında, müşteri ve servis yapanların rahat geçebileceği kadar boşluk bırakılacaktır.

5- Girişte yeterli büyüklükte bir antre ve bankolu vestiyer bulunacaktır. Giriş ve salon dahil bütün duvarları yağlı boya veya benzeri maddeler ile boyanmış veya kaplanmış olacaktır.

6– Isıtma, soğutma ve havalandırma kalorifer veya klima ile yapılacaktır.

7– Giriş ve salonun zemini ahşap parke, seramik ve mermer gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir sert malzeme ile kaplanacaktır.

8– Bay ve bayanlara ait sıcak suyu akan aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu, kurutma makineli veya peçeteli yeteri kadar tuvalet bulunacaktır.

9– Ocağın bulunduğu yer duvar veya cam ile salondan ayrı olacak, dışarıya açılan pencere ve kapılarında sineklik telleri bulunacaktır.

10– Garsonlar ve çalışanlar, işyeri tarafından belirlenen özel kıyafeti giyecektir.

b) İkinci sınıf kahvehaneler

1– Sandalye ve masalar iyi cins malzemeden yapılmış olacaktır.

2– Biri bölgesel veya yerel olmak üzere en az üç farklı günlük gazete bulunacaktır.

3– En az 50 farklı kitabın yer aldığı kütüphane kurulacaktır.

4– Masalar arasından müşteri ve servis yapanların rahat geçebileceği kadar boşluk bırakılacaktır.

5– Girişte yeterli büyüklükte bir antre bulunacaktır. Giriş ve salon dahil bütün duvarları yağlı boya veya benzeri maddeler ile boyanmış veya kaplanmış olacaktır.

6– Isıtma, soğutma ve havalandırma için yeterli tesisat bulunacaktır.

7– Giriş ve salonun zemini seramik ve mermer gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir sert malzeme ile kaplı olacaktır.

8– Bay ve bayanlara ait aynalı, lavabolu ve sıvı sabunlu yeteri kadar tuvalet bulunacaktır.

9– Ocağın bulunduğu yer duvar veya cam ile salondan ayrı olacak, dışarıya açılan pencere ve kapılarında sineklik telleri bulunacaktır.

10– Garsonlar ve çalışanlar, işyeri tarafından belirlenen özel kıyafeti giyecektir.

4751

c) Üçüncü sınıf kahvehaneler

1– İyi cins malzemeden yapılmış sandalye ve masa bulunacaktır.

2– Biri bölgesel veya yerel olmak üzere en az iki adet günlük gazete bulunacaktır.

3– En az 25 farklı kitabın yer aldığı kütüphane kurulacaktır.

4– Masalar arasında müşteri ve servis yapanların rahat geçebileceği kadar boşluk bırakılacaktır.

5– İşyerinin zemini en az mozaik ve benzeri sert madde ile kaplı olacaktır.

6– Aynalı ve sıvı sabunlu en az bir tuvalet bulunacaktır.

7– Ocağın bulunduğu yer cam ile salondan ayrı olacaktır.

d) Oyun yeri

Bilgi ve maharet artırıcı, beden veya zeka geliştirici nitelikteki oyunların oynandığı işyerlerinde ortak hükümlere ilave olarak aşağıdaki şartlar aranır:

1– Girişte yeterli büyüklükte bir antre ve vestiyer bulunacaktır. Giriş ve salon dahil bütün duvarlar yağlı boya veya benzeri maddeler ile boyanmış veya kaplanmış olacaktır.

2– Isıtma, soğutma ve havalandırma kalorifer veya klima ile yapılacaktır.

3– Giriş ve salonun zemini kolay temizlenebilir, dezenfekte edilebilir nitelikte olan mozaik, mermer, parke ve benzeri sert madde ile kaplı olacaktır.

4– Bay ve bayanlara ait sıcak suyu akan aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu, kurutma makineli veya peçeteli yeteri kadar tuvalet bulunacaktır.

5– Gürültü çıkaran oyunlar veya oyun aletleri ayrı bir bölümde bulundurulacaktır.

6– Otomatik veya yarı otomatik, mekanik veya elektronik oyun aletleri arasında yeterli mesafe bırakılacaktır.

7– Çocuklar ve ebeveynlerin oturabilmeleri için yeterli sayıda koltuk bulundurulacaktır.

8– Gürültünün yayılmasını engellemek üzere ses izolasyonu yapılacaktır.

e) Çay ocağı

Çay ocaklarında, işyerlerinde aranacak ortak asgarî niteliklerden (2), (3), (6) ve (7) numaralı şartlar aranır. Bu işyerlerine masa ve sandalye konulamaz. Mekanı uygunsa tabure konulabilir.

Çay ocaklarında mutfağın uygun olarak düzenlenmesi şartıyla tost ve sandviç verilebilir.

f) İnternet salonu(1)

1- Sandalye ve masalar iyi cins malzemeden yapılmış üzeri kumaş veya deri ile kaplı bulunacaktır.

2– Masalar ve sırt sırta gelen sandalyeler arasında müşteri ve servis yapanların rahat geçebileceği kadar boşluk bırakılacaktır.(2)

3– Girişte yeterli büyüklükte bir antre bulunacaktır. Giriş ve salon dahil bütün duvarları yağlı boya veya benzeri maddeler ile boyanmış veya kaplanmış olacaktır.

4– Isıtma, soğutma ve havalandırma için yeterli tesisat bulunacaktır.

5– Giriş ve salonun zemini mozaik, mermer gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir sert madde ile kaplı olacaktır.

6– Bay ve bayanlara ait aynalı, lavabolu ve sıvı sabunlu yeteri kadar tuvalet bulunacaktır.

7– İşyerinde yiyecek ve içecek verilmesi halinde üçüncü sınıf lokantaların tabi olduğu şartlar aranır.

(1)   19/3/2007 tarihli ve 2007/11882 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yönetmeliğin  12 nci maddesiyle (f) alt başlığı “İnternet kafe” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

(2) 25/1/2020 tarihli ve 31019 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2048 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 4 üncü maddesiyle, bu maddeye “Masalar” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve sırt sırta gelen sandalyeler” ibaresi eklenmiştir.

4752

8– (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.) İşyerinde mekanik ve elektronik oyun alet ve makineleri bulunamaz.

9– (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.) İşyerlerinde sürekli güncellenen filtre programı kullanılması zorunludur.

10- (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.) İnternet salonlarında her türlü televizyon yayını yasaktır.

11- (Ek: RG-25/1/2020-31019-CK-2048/4 md.) İnternet salonu için ruhsat başvurusu yapacak kişilerde Milli Eğitim Bakanlığı onaylı bilgisayar işletmeni sertifikasına sahip olmak veya bitirdiği okulun ders müfredatında en az iki dönem bilgisayarla ilgili ders aldığını belgelemek şartı aranır; sorumlu müdür görevlendirilen hallerde ise bu şart, işyeri sahibi veya sorumlu müdürden birisi için aranır. Bu diploma ve belgelerin yurt dışından alınmış olması halinde bunların ilgili mevzuata göre denkliğinin kabul edilmiş olması şarttır.

12- (Ek: RG-25/1/2020-31019-CK-2048/4 md.) İnternet salonları zemin altı katlarda faaliyet gösteremez.

13- (Ek: RG-25/1/2020-31019-CK-2048/4 md.) Masalar en az 72×52 cm ölçülerinde olacak ve masa ile sandalye sırtı arasında en az 55 cm boşluk bulundurulacaktır.

14- (Ek: RG-25/1/2020-31019-CK-2048/4 md.) Pencereler, dışarıdan içerisinin görünmesini sürekli olarak engellemeyen perde, jaluzi vb. malzemeler ile kapatılacaktır.

15- (Ek: RG-25/1/2020-31019-CK-2048/4 md.) Duvarlarda, bilgisayar donanım birimlerinde (monitör, klavye, fare, yazıcı, tarayıcı, fare altlıkları vb.) ve bilgisayar yazılım birimlerinde (masaüstü ekran koruyucusu, masaüstü ekran arka planı vb.) ilgili mevzuatça yasaklanmış olan içeriklere sahip görseller, optik oyunlar, hologramlar (lazer fotoğraflar), sloganlar ve yazılar bulunamaz.

16- (Ek: RG-25/1/2020-31019-CK-2048/4 md.) İnternet salonlarında, ana faaliyet dışında başka bir faaliyette bulunulması yasaktır.

17- (Ek: RG-25/1/2020-31019-CK-2048/4 md.) İnternet salonlarında, kullanıcılar arası paravan, kabin veya ayırıcı gibi unsurlar bulundurulamaz ve özel oda türü uygulamalar yapılamaz.

F- PASTANELER

Pastanelerde ortak hükümlere ilave olarak, sınıflarına göre aşağıdaki şartlar aranır:

a) Birinci sınıf pastaneler

1– Ustalık belgesi bulunan en az iki personel bulunacaktır.

2– Mutfak; hazırlama, pişirme ve bulaşık yıkama yeri olmak üzere üç bölümden oluşacaktır. Bulaşık yıkamak için sıcak ve soğuk su tesisatı bulunacaktır.

3– Giriş ve salon dahil bütün duvarları yağlı boya veya benzeri maddeler ile boyanmış veya kaplanmış olacaktır.

4– Isıtma, soğutma ve havalandırma kalorifer veya klima ile yapılacaktır.

5– Giriş ve salonun zemini ahşap parke, seramik veya mermer gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir nitelikte olan sert madde ile kaplanacaktır.

6– Masalar üzerinde iyi cins örtü ve peçete bulunacaktır.

7– Kullanılan masalar üzerinde kristal, seramik veya porselen tablalar olacaktır.

8– Bay ve bayanlara ait sıcak suyu akan aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu, kurutma makineli veya peçeteli ayrı tuvaletler bulunacak, çocuk temizliği yapılmak üzere çocuk odası ve çocuk tuvaleti bulunacaktır.

9– Mutfağın dışarıya açılan pencere ve kapılarında sineklik telleri bulunacaktır.

10– Garsonlar ve çalışanlar işyerinin belirlediği özel kıyafeti giyecektir. 

11– Müşteri kapasitesine yeterli bankolu vestiyer bulunacaktır.

b) İkinci sınıf pastaneler

1– Ustalık belgesine sahip en az bir personel bulunacaktır.

2– Mutfak; hazırlama, pişirme ve bulaşık yıkama yeri olmak üzere üç bölümden oluşacaktır. Bulaşık yıkamak için sıcak ve soğuk su tesisatı bulunacaktır.

3– Zemin, seramik veya mermer gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir sert madde ile kaplı olacaktır

4– Isıtma, soğutma ve havalandırma için yeterli tesisat bulunacaktır.

5– Masalar üzerinde örtü ve peçete bulunacaktır.

6– Mutfak salondan ayrı bir yerde olacak ve mutfağın dışarıya açılan kapı ve pencerelerinde sineklik telleri bulunacaktır.

7– Bay ve bayanlara ait aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu yeteri kadar tuvalet bulunacaktır.

c) Üçüncü sınıf pastaneler

1– Ustalık belgesi bulunan en az bir personel bulunacaktır.

2– Mutfak; hazırlama, pişirme ve bulaşık yıkama yeri olmak üzere üç bölümden oluşacaktır.

3– Zemin seramik, mermer veya mozaik gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir sert madde ile kaplı olacaktır.

4– Havalandırma en azından aspiratörle sağlanacaktır.

5– Bay ve bayanlara ait aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu yeteri kadar tuvalet bulunacaktır.

G- GAZİNO, DANS SALONU, DİSKOTEK, PAVYON, TAVERNA, AÇIK HAVA GAZİNOSU, BAR, KOKTEYL SALONU VE BENZERİ EĞLENCE YERLERİ

Gazino, dans salonu, diskotek, pavyon, taverna, açık hava gazinosu, bar, kokteyl salonu ve benzeri eğlence yerlerinde ortak hükümlere ilave olarak aşağıdaki şartlar aranır:

4753

a) Birinci sınıf gazino, dans salonu, diskotek, pavyon, taverna, açık hava gazinosu, bar, kokteyl salonu

1– Mutfak bulunan gazino, dans salonu, diskotek, pavyon, taverna, açık hava gazinosu, bar, kokteyl salonunda birinci sınıf lokanta mutfaklarında aranan şartlar aranır.

2– Giriş ve salon dahil bütün duvarlar yağlı boya veya benzeri maddeler ile boyanmış veya kaplanmış olacaktır.

3– Isıtma, soğutma ve havalandırma kalorifer veya klima ile yapılacaktır.

4- Giriş ve salonun zemini ahşap parke, seramik veya mermer gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir sert madde ile kaplanacaktır.

5– Masalar üzerinde iyi cins örtü ve peçete bulunacaktır.

6– Kullanılan masalar üzerinde kristal, seramik veya porselen tablalar olacaktır.

7– Bay ve bayanlara ait sıcak suyu akan aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu, kurutma makineli veya peçeteli ayrı tuvaletler bulunacaktır.

8– Mutfağın dışarıya açılan pencere ve kapılarında sineklik telleri bulunacaktır.

9– Garsonlar ve çalışanlar işyerinin belirlediği özel kıyafeti giyecektir.

10– Müşteri kapasitesine yeterli bankolu vestiyer bulunacaktır.

11– Girişte boy aynası bulunacaktır.

12– Sanatçıların hazırlık yapmaları için sahne ile irtibatlı sıcak su ve lavabolu soyunma odaları bulunacaktır.

13– Uygun bir yerde amerikan bar bulunacaktır.

14– Orkestra yeri ve dans pisti bulunacaktır.

15– Gazinonun salondan ayrı bir yerinde hizmetliler için bir soyunma yeri bulunacaktır.

b) İkinci sınıf gazino, dans salonu, diskotek, pavyon, taverna, açık hava gazinosu, bar, kokteyl salonu

1– Mutfak bulunan gazino, dans salonu, diskotek, pavyon, taverna, açık hava gazinosu, bar, kokteyl salonunda ikinci sınıf lokanta mutfaklarında aranan şartlar aranır.

2– Zemin, seramik veya mermer gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir sert madde ile kaplı olacaktır.

3– Masalar üzerinde örtü ve peçete bulunacaktır.

4– Bay ve bayanlara ait aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu yeteri kadar tuvalet bulunacaktır.

5– Girişte salonun büyüklüğüyle orantılı bir antre bulunacaktır.

6– Girişte vestiyer bulunacaktır.

7– Havalandırma klima ile yapılacaktır.

8– Sanatçıların soyunmaları, makyaj ve benzeri hazırlıkları için uygun bir yer bulunacaktır.

9– Orkestra yeri ve dans pisti bulunacaktır.

10– Gazinonun salondan ayrı bir yerinde hizmetliler için bir soyunma yeri bulunacaktır.

H- TİYATRO, SİNEMA, DÜĞÜN SALONU, SİRK, LUNAPARK, GÖSTERİ MERKEZİ VE DİĞER PARKLAR (1)

Tiyatro, sinema, düğün salonları, sirk, lunapark ve gösteri merkezlerinde ortak hükümlere ilave olarak aşağıdaki şartlar aranır:

a) Birinci sınıf tiyatro, sinema ve gösteri merkezi

1– İlk koltuk sırasının perdeye uzaklığı en az yedi metre, her bir koltuk genişliği en az 50 cm, koltukların arka arkaya olan mesafesi en az 90 cm, sahneye paralel olan yollar en az bir metre ve sahneye dik olan yollar en az 150 cm olacaktır.

2– Salon ve balkon için ayrı ayrı her 400 koltuk için iki bay ve iki bayan olmak üzere en az dört tuvalet bulunacak, tuvalet sayısı kadar lavabo bulunacaktır.

3– Bekleme salonunun ve balkonun tuvaletler ile doğrudan doğruya irtibatı yok ise, bu bölümde en az bir bayan ve bay tuvaleti bulunacaktır.

(1) 9/6/2020 tarihli ve 31150 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2626 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 9 uncu maddesiyle bu bölüm başlığı “Tiyatro, Sinema, Düğün Salonları, Sirk, Lunaparklar ve Gösteri Merkezleri” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

 

4754

 

4– Salon, birinci, hususî ve balkon olarak üç bölüme ayrılacak ve bu bölümlerin her birinin en az 90 cm genişliğinde dışarıya doğru açılan en az iki giriş ve çıkış kapısı bulunacaktır.

5– Çıkış ve acil çıkış kapıları kırmızı uyarma ışık tertibatı ile belirlenecektir.

6– Şehir cereyanı kesildiğinde aydınlatma sağlamak üzere ve derhal devreye girebilecek yeter güçte jeneratör bulunacaktır.

7– Isıtma ve havalandırma merkezi sistem kalorifer veya klima ile yapılacaktır.

8– Giriş holü;

8.1– Zemini mozaik, üst tarafı dahil en az yağlı boya olacaktır.

8.2- Giriş ve çıkış kapıları ayrı olacak ve sinemanın kapasitesine göre artırılacaktır.

9– Bekleme salonunda yeteri kadar oturulacak yer bulunacaktır.

10– Salonda bir büfe bulunacaktır.

11– Salon ve balkon;

11.1- Duvarlar ses geçirmez ve akustiği sağlayacak, giriş ve çıkışlar ise ses ve ışık geçirmeyecek şekilde olacaktır.

11.2– Koltuklar ortopedik, deri veya kumaştan iyi cins malzeme ile kaplı olacak ve ayrıca kol dayama yerleri bulunacaktır.

11.3– Loca mevcut ise bu kısımlar salon ve balkon niteliklerine uygun olacak ve ayrıca askılığı bulunacaktır.

b) İkinci sınıf tiyatro, sinema ve gösteri merkezi

1– Sahne, sinemaskop filmler gösterilmesine uygun şekilde ve büyüklükte yapılmış olacaktır.

2– Makine dairesi;

2.1– Projesine uygun tamamen kagir olacak, makinistin herhangi bir tehlike anında burayı terk etmesi için ikinci bir kapısı bulunacaktır.

2.2– Herhangi bir yangın halinde alevlerin tehlikesini azaltmak için makine dairesinin kapı ve pencerelerinin dış tarafından 50 cm genişliğinde sağlı sollu saçtan bir markiz bulunacaktır.

2.3– Makine dairesindeki baca ve pencereler bu bölümün havalandırmasına yeterli nitelikte olacaktır.

3– Giriş ve salonun zemini ahşap parke, seramik veya mermer gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir sert madde ile kaplanacaktır.

4– Bay ve bayanlara ait sıcak suyu akan aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu, kurutma makineli veya peçeteli yeteri kadar tuvalet bulunacaktır.

c) Açık hava sineması

1- Etrafının duvarla ya da başka malzeme ile çevrilmesi halinde, buralarda göz estetiğini bozmayacak malzeme kullanılacaktır.

2– Sahne, kapalı sinemalardaki esaslara uygun olacaktır.

3– Sahne, bahçenin her tarafından gözükecek şekilde düzenlenecektir.

4- Bay ve bayanlara ait ayrı ayrı, aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu yeteri kadar tuvalet bulunacaktır.

5– Büfe ve çay ocağı bulunacaktır.

6– Yedek jeneratör bulunacaktır.

d) Düğün salonu

1– Giriş ve çıkış kapıları ayrı ayrı olmak üzere en az ikişer adet olacaktır.

2- Yangın çıkış kapısı dışa açılır ve çift kanatlı olacaktır.

3– Salondan ayrı uygun bir yerde bay ve bayanlara ait ayrı ayrı, aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu yeteri kadar tuvalet bulunacaktır.

4– Girişte bankolu vestiyer ve boy aynası olacaktır.

5– Isıtma kalorifer veya klima sistemiyle olacaktır.

6– Havalandırma klima ile yapılacaktır.

7– Salonda orkestra yeri ile oyun pisti olacaktır.

 

4755

 

8– Çalışanlar, sanatçılar ve gelin ile damat için soyunup giyinmeye elverişli ayrı ayrı odalar bulunacaktır.

9– Servis odası bulunacaktır.

10– Salonun dışında işçilerin soyunma dolapları bulunacaktır.

11– Zeminler kolay temizlenebilir özellikte olacaktır.

12– Mutfak, salondan ayrı bir yerde olacak ve mutfağın dışarıya açılan kapı ve pencerelerinde sineklik telleri bulunacaktır.

e) Sirkler ve lunaparklar

1– (Değişik: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/9 md.) (Değişik birinci cümle: RG-17/4/2021-31457-C.K.-3835/8 md.) Sirkler ve lunaparklardaki konstrüksiyon, ekipman ve makinelerin kontrolü ve bakımı ayda iki defadan az olmamak üzere düzenli olarak en az bir makine veya elektrik mühendisi ile birlikte en az bir makine veya elektrik teknisyeni tarafından yapılır. Düzenli kontrol ve bakımlar, bu maddede belirtilenlerin gözetimi altında yetkili teknik servisler tarafından da yapılabilir. Bakımların yetkili teknik servisler tarafından yapılmış olması, bu maddede belirtilen yetkili kişilerin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

2– Hareket eden makine ve oyun araçlarında emniyet kemeri bulundurulacaktır.

3– Can ve mal emniyeti için gerekli tedbirler alınacaktır.

4– Elektrik kesilmesinde otomatik devreye girecek yeterli kapasiteye sahip jeneratör bulunacaktır.

5– (Değişik: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/9 md.) Yarısı kadınlar, yarısı erkekler için olmak üzere her 50 kişi için en az birer adet modern tuvalet ve aynalı lavabo bulunacaktır. Buralar günlük olarak temizlenecektir. Bu yapılarda engellilerin erişiminin sağlanmasına yönelik tedbirler alınarak en az 1 kadın, 1 erkek olmak üzere engellilerin kullanımına ve erişilebilirlik standardına uygun tuvalet ayrılacaktır. Bu işletmelerin alışveriş merkezi, otel ve benzeri kompleks yapıda başka işletmeler bünyesinde faaliyet göstermesi halinde, kompleks yapının bu nitelikleri haiz tuvaletleri yeterlidir.

6– Zemin toz kaldırmayacak uygun malzeme ile kaplanacaktır.

7– Bilgi ve zeka geliştirici, yetenek ve maharete dayanan oyunlar dışında kumar ve benzeri şans oyunları oynatılmayacaktır.

8– Sirklerde oturma yerleri uygun nitelikte olacaktır.

9- Sirk ve lunaparklarda bulunan işyeri niteliğindeki yerler benzer işyerlerinde aranan şartları taşıyacaktır.

f) Açık ve kapalı alanlarda bulunan oyun, eğlence, su, spor ve macera parkları ile teleferikler (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/9 md.)

1- (Değişik birinci cümle: RG-17/4/2021-31457-C.K.-3835/8 md.) Parkurlar ve parklardaki konstrüksiyon, ekipman ve makinelerin kontrolü ve bakımı ayda iki defadan az olmamak üzere düzenli olarak en az bir makine veya elektrik mühendisi ile birlikte en az bir makine veya elektrik teknisyeni tarafından yapılır. Düzenli kontrol ve bakımlar, maddede belirtilenlerin gözetimi altında yetkili teknik servisler tarafından da yapılabilir. Bakımların yetkili teknik servisler tarafından yapılmış olması bu maddede belirtilen yetkili kişilerin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

2- Bilgi artırıcı ve zeka geliştirici, yetenek ve maharete dayanan oyunlar dışında kumar ve benzeri şans oyunları oynatılamaz.

3- Yarısı kadınlar, yarısı erkekler için olmak üzere her 50 kişi için en az birer adet modern tuvalet ve aynalı lavabo bulunacaktır. Buralar günlük olarak temizlenecektir. Bu yapılarda engellilerin erişiminin sağlanmasına yönelik tedbirler alınarak en az 1 kadın, 1 erkek olmak üzere engellilerin kullanımına ve erişilebilirlik standardına uygun tuvalet ayrılacaktır. Bu işletmelerin alışveriş merkezi, otel ve benzeri kompleks yapıda başka işletmeler bünyesinde faaliyet göstermesi halinde kompleks yapının bu nitelikleri haiz tuvaletleri yeterlidir.

4- Parkur ve parklarda bulunan iş yeri niteliğindeki yerler benzer iş yerlerinde aranan şartları taşıyacaktır.

5- (Ek: RG-17/4/2021-31457-C.K.-3835/8 md.) Teleferik sistemine ait olan alt ve üst istasyonlar ile alt sistemlerin tanzimi, bakımı, onarımı, kontrolü ve denetimi Kablolu Taşıma Tesisatı Yönetmeliği hükümleri kapsamında yerine getirilir.

I- OTEL VE PANSİYONLAR

Otel ve pansiyonlarda ortak hükümlere ilave olarak, sınıflarına göre aşağıdaki şartlar aranır:

a) Birinci sınıf otel

1– Isıtma, soğutma ve havalandırma, odalar dahil kalorifer veya klima ile yapılacaktır.

2– Bütün odalarda sürekli sıcak su bulunacaktır.

3– Zemin ahşap parke, seramik veya mermer gibi kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir madde ile kaplanacaktır.

4– Giriş ve salonlarda duvarlar alçı sıva, mermer veya lambri olacaktır.

5– Işıklandırma abajur, kristal, avize, aplik veya gizli ışık tertibatı ile yapılacaktır.

6– Bankolu bir müracaat yeri, telefon santrali ve vestiyer bulunacaktır.

7– Vestiyer duvarları lambri veya benzeri malzeme ile kaplı olacaktır.

8– Otel santraline bağlı olmayan kabinli bir telefon bulunacaktır.

9– Bekleme salonlarındaki koltuk, sehpa ve benzeri eşya iyi cins malzemeden yapılmış olacaktır.

10– Bekleme salonunda ve odalarda uydu yayını yapan televizyon sistemi bulunacaktır.

11– Dinlenme salonları;

11.1– Biri zemin katında olmak üzere en az iki salonu bulunacaktır.

11.2– Işıklandırma kristal avize, aplik veya gizli ışık tertibatı ile sağlanacaktır.

11.3– Mobilya iyi cins malzemeden olacaktır.

11.4– Pencerelerde iyi cins kumaş ve tül perdeler olacaktır.

11.5– Salonlardan birinde orkestra yeri televizyon ve bar bulunacaktır.

 

4756

 

11.6– Masa ve sehpalarda cam, porselen veya seramik tablalar olacaktır.

12– Otel, zemin hariç üç kattan fazla ise asansör bulunacaktır.

13– Katlarda servis odaları bulunacaktır.

14- Katlarda her 20 odaya en az 1 adet olmak üzere, bay ve bayanlara ait aynalı, fayanslı, lavabolu, sıvı sabunlu ayrı alaturka tuvaletler bulunacaktır.

15– Odalar;

15.1– Banyolu ve tuvaletli olacaktır.

15.2– Odaların % 20’si daire şeklinde olacaktır.

15.3– Işıklandırma gözü yormayacak şekilde olacak, abajurlu okuma lambası, santral ile bağlantılı telefon bulunacaktır.

15.4– Tercihen gömme gardırop, şifoniyer, bavul masası, tuvalet, boy aynası, koltuk ve sehpalar bulunacaktır.

15.5– Yatak ortopedik, yatak takımları iyi cins keten veya benzeri, yorganlar yarım kuş tüyü, yastıklar biri kuş tüyü olmak üzere iki adet olacak ve iyi cins battaniyeler bulunacaktır

15.6– Süit odalar; yatak, oturma odası, banyo olmak üzere en az üç kısım olacaktır.

15.7– Oturma odasında yeteri kadar koltuk ve sehpalardan başka, bir çalışma masası, masa lambası, bir radyo ve televizyon bulunacaktır.

16– Banyolar;

16.1– Küvet gömme olacaktır.

16.2– Alafranga tuvaletli, aynalı, fayanslı, lavabolu, havalandırma tesisatlı olacaktır.

16.3– Duşlu odalarda havalandırma, merkezi sistem veya klima ile sağlanacaktır.

17– Tuvaletlerin zemin ve duvarları kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir nitelikte olan birinci kalite mermer, seramik ve benzeri malzemeden olacaktır.

18– Birinci sınıf lokanta niteliğinde lokantası ve mutfağı bulunacaktır.

19– Birinci sınıf niteliğinde bay ve bayan berber salonu, manikürcü, sağlık ve fen koşullarına uygun çamaşırhanesi ve ütü yeri bulunacaktır.

20– Malzemelerin girmesi için ayrı bir servis kapısı, otoparkı olacaktır.

21– En az 150 cm genişliğinde yangın merdiveni bulunacaktır.

b) İkinci sınıf otel

1– Isıtma odalar dahil kalorifer veya klima ile yapılacaktır.

2– Bütün odalarda sürekli sıcak su bulunacaktır.

3– Zemin ahşap parke, seramik veya mermer gibi malzeme ile kaplanacaktır.

4– Giriş ve salonlarda duvarlar alçı sıva veya lambri olacaktır.

5– Bankolu bir müracaat yeri, telefon santralı ve vestiyer bulunacaktır.

6- Vestiyer duvarları lambri veya benzeri malzeme ile kaplı olacaktır.

7– Dinlenme salonu,

7.1– En az bir dinlenme salonu bulunacaktır.

7.2– Mobilya iyi cins malzemeden olacaktır.

7.3– Pencerelerde iyi cins kumaş ve tül perdeler olacaktır.

7.4– Salonda orkestra yeri ve uydu yayını alan televizyon bulunacaktır.

7.5- Masa ve sehpalarda cam, porselen veya seramik tablalar olacaktır.

7.6– Dinlenme salonlarındaki koltuk, sehpa ve benzeri eşya iyi cins malzemeden yapılmış olacaktır.

7.7– Klimalı soğutma sistemi olacaktır.

8- Odalar;

8.1– En az yarısı banyolu ve tuvaletli olacaktır.

8.2– En az % 10’u daire olacaktır.

8.3– Işıklandırma gözü yormayacak şekilde olacak, santrale bağlı telefon olacaktır.

8.4– Gardırop, şifoniyer, ayna, koltuk ve sehpalar bulunacaktır.

8.5-Yatak ortopedik, yatak takımları iyi cins olacaktır.

8.6– Oturma odasında yeteri kadar koltuk ve sehpalardan başka, bir çalışma masası, masa lambası, bir radyo ve televizyon olacaktır.

8.7– Dairelerde, yatak odası, banyo ve tuvalet olacaktır.

9– Katlarda yeteri kadar banyo ve tuvalet bulunacaktır.

10- Tuvalet ve banyolar kolay temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir malzeme ile kaplı olacaktır.

 

4757

 

11– Yemek verilmesi halinde, ikinci sınıf lokanta niteliğinde lokantası ve mutfağı bulunacaktır.

12– Odalarda yatak sayısı her beş metrekareye bir olmak üzere en fazla iki adet olacaktır.

13– Tuvaleti olmayan odalarda aynalı lavabo bulunacaktır.

14– En az 150 cm genişliğinde yangın merdiveni bulunacaktır.

c) Üçüncü sınıf otel ve pansiyon

1– Isıtma odalar dahil kalorifer veya soba ile yapılacaktır.

2– Zemin en az mozaik gibi malzeme ile kaplanacaktır.

3– Giriş ve salonlarda duvarlar alçı sıva, plastik veya yağlı boya ile kaplı olacaktır.

4– Müracaat yeri ve vestiyer bulunacaktır.

5– Dinlenme salonunda yeterli sayıda masa, sandalye ve televizyon bulunacaktır.

6– Dinlenme salonlarındaki koltuk, sehpa ve benzeri eşya iyi cins malzemeden yapılmış olacaktır.

7– Odalarda;

7.1– En az % 20’si banyolu ve tuvaletli olacaktır.

7.2– Gardırop, ayna, sandalye ve sehpa bulunacaktır.

7.3– Yatak ortopedik, yatak takımları iyi cins olacaktır.

8– Katlarda her 10 yatağa bir banyo ve tuvalet bulunacaktır.

9– Tuvalet ve banyolar kolay yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir nitelikte olacaktır.

10– Yemek verilmesi halinde üçüncü sınıf lokanta niteliğinde lokantası ve mutfağı bulunacaktır.

11– Odalarda yatak sayısı her beş metrekareye bir olmak üzere en fazla üç adet olacaktır.

J- (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.) GÜZELLİK SALONLARI (1)

Güzellik salonları için ortak hükümlere ilave olarak aşağıdaki şartlar aranır:

1– Salonun zemini düz, pürüzsüz, dezenfeksiyona uygun ve kolayca temizlenebilir özellikte döşenmiş olacaktır. Birim ve bölümler faaliyet alanlarının özelliğine göre beton, alçıpan, suntalam ve benzeri malzemelerle yapılmış bölmeler ile birbirinden ayrılacak, tüm birimlerde havalandırma ve aydınlatma yeterli olacak şekilde sağlanacaktır.

2– Isıtma, soğutma ve havalandırma kalorifer veya klima ile yapılacaktır.

3– Giriş ve salon dahil bütün duvarları yağlı boya veya benzeri maddeler ile boyanmış veya kaplanmış olacaktır.

4– İçerisinde işlemlerin gerçekleştirileceği cilt (yüz ve boyun) bakım birimi, epilasyon/depilasyon birimi, vücut bakım birimi, el ve ayak bakım birimi, bronzlaştırma birimi ile makyaj biriminden en az birinin bulunması zorunlu olmakla birlikte isteğe bağlı olarak kuaför birimi de bulundurulabilecektir. İçerisine yatak konulacak birim 6 m²’den küçük olmayacak ve birimlerin özelliğine göre mekanlar, müstakil ya da ortak mekan halinde düzenlenecektir.

5– Kişilerin kullanımına uygun şekilde döşenmiş, kişinin karşılandığı ve yapılacak uygulama ve işlemlere kadar beklediği, içerisinde sekreterya bölümünün yer aldığı en az 15 m² büyüklüğünde bir bekleme salonu; kişilerin kullanım alanlarından izole edilmiş ve atıklar için kapalı bir konteynır veya kabinin bulunduğu bir atık toplama birimi; uygulanacak işlemlerde kullanılan malzemelerin sterilizasyonunu sağlamak için kimyasal dezenfektanlar veya ısılı sterilizatörler veya UV sterilizatörlerin bulunduğu bir sterilizasyon birimi bulunacaktır.

 (1)    29/6/2010 tarihli ve 2010/671 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yönetmeliğin 8 inci maddesiyle (I) bölümünden sonra gelmek üzere  (J) ve (K) bölümleri eklenmiş, mevcut (J), (K) ve (L) bölümleri (L), (M) ve (N) bölümleri olarak teselsül ettirilmiştir.

 

4758

 

6– Çalışan personelin ustalık veya kalfalık belgeleri, güzellik salonunun çalışma izniyle ilgili belgeler ve ilgili esnaf odasından onaylı ücret tarifesi bekleme salonunun görünür bir yerine asılacaktır. Ayrıca her birimin girişinde birimin adının yazılı olduğu bir tabela bulunacaktır.

7– Devamlı akar şekilde sıcak su tertibatı ve ihtiyacı karşılayacak sayıda duş bulunacaktır.

8– Bay ve bayanlar için sıcak suyu akan, aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu, kurutma makineli veya peçeteli ayrı tuvaletler bulunacaktır.

9– Görevli personel, hizmetlerine uygun önlük veya üniforma giyecektir.

10– Güzellik salonunda, faaliyet gösterilen süre boyunca, güzellik uzmanı olan bir sorumlu müdür bulunacaktır. Sorumlu müdür, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında ilgili alanda ustalık belgesine veya bu konuda ön lisans veya lisans diplomasına (Ek ibare: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/10 md.) veya mesleki ya da teknik ortaöğretim kurumlarının ilgili alanlarından mezun olduğunu gösterir diplomaya veya en az dördüncü seviye kurs bitirme belgesine veya en az dördüncü seviye mesleki yeterlilik belgesine ya da yurtdışındaki eğitim kurumlarından alınmış ve ilgili mevzuata göre denkliği kabul edilmiş belgeye sahip kişi olacaktır. Sorumlu müdür, sadece bir salonda sorumlu müdürlük görevini üstlenebilecek ve sorumlu müdürlük yaptığı kuruluşta aynı zamanda mesleğini icra edebilecektir. Sorumlu müdür hem idari hem de uygulanan işlemlerden uygulayıcılarla birlikte sorumlu olacaktır. Sorumlu müdürün görev ve sorumlulukları şunlardır:

10.1– Açılış ve faaliyetler ile ilgili her türlü izin işlemlerini yürütmek.

10.2– İşleyişte tanımlanmış alt yapı ve hizmet kalite standartlarının korunması ve sürdürülmesini sağlamak.

10.3– Güzellik salonunun faaliyetlerinde, fiziki alt yapı, personel, cihaz ve malzemelerinde meydana gelen tüm değişiklikleri zamanında ruhsatlandırmaya yetkili makama bildirmek.

10.4– Güzellik salonunda, çalışma saatleri içerisinde hizmetlerin düzenli ve sürekli olarak yürütülmesini sağlamak, bu amaçla gerekli iç denetimleri yapmak.

10.5– Güzellik salonu adına ilgili belgeleri onaylamak.

10.6– Güzellik salonunda yapılacak denetimler sırasında yetkililere gerekli bilgi ve belgeleri vermek ve denetime yardımcı olmak.

10.7– Uygulanan işlemler sırasında oluşan tıbbî atıkların usulüne uygun şekilde imha edilmesini sağlamak.

10.8- Güzellik salonunda bulunan cihaz ve malzemelerin sterilizasyonunun yapılmasını sağlamak.

10.9– Çalışan personelin bulaşıcı hastalıklar yönünden periyodik muayenelerini yaptırmak.

11 – (Ek: 5/11/2012-2012/3986 K; Değişik: 20/3/2017-2017/10085 K.)  (Danıştay Onuncu Dairesinin 12/11/2020 tarihli ve E.:2017/1846; K.:2020/4821 sayılı kararı ile iptal) (Yeniden Düzenleme: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/10 md.) Güzellik salonlarında yer alan tüy alma uygulamalarına yönelik 600-1200 nanometre dalga aralığındaki yoğun atımlı ışık (IPL) ve sadece epilasyon endikasyonuyla üretilmiş 20j/cm2 enerji sınırını geçmeyen seri atışlı diode lazer ekipmanı ile bu ekipmanın cihaz tanımı ve spesifikasyonları, tasarım ve imalat bilgileri gibi teknik dokümantasyonuna ilişkin bilgileri yıllık olarak her yılın Aralık ayı sonu itibarıyla; yeni cihaz alınması durumunda ise yirmi iş günü içinde, sorumlu müdür tarafından yetkili idareye ve valiliğe (il sağlık müdürlüğü) bildirilir. Güzellik salonları, yetkili idarelerce her yıl Şubat ve Ağustos aylarında ve uygun görülecek diğer zamanlarda denetlenir. Güzellik salonlarında yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde il sağlık müdürlüğü temsilcisi de yer alır. Denetimler sonucu bu Yönetmeliğe aykırılıkların tespiti hâlinde ek 3 üncü maddeye göre işlem tesis edilir.

11.1- Cihazların denetimlerinde;

11.1.1- Sorumlu müdürün cihazların yalnızca tüy alma uygulamaları amacına yönelik üretildiğine ve belirtilen nanometre aralığı ile enerji sınırlarına uygun olarak kullanıldığına ilişkin yazılı beyanı alınır.

11.1.2- Yoğun atımlı ışık (IPL) cihazının nanometre aralığı ile seri atışlı diode lazer cihazının enerji sınırı tespiti için spektrofotometre ve lazer güç ölçümü kapsamlarında Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilmiş A Tipi muayene kuruluşlarından alınmış, dalga boyuna ve enerji sınırına ilişkin muayene raporları kontrol edilir. Bu raporlar, her yıl ve ayrıca her cihaz alımında veya cihaz başlığı değişiminde yenilenir. Muayene programının çerçevesi ve ilgili diğer hususlar Türk Akreditasyon Kurumunun görüşü alınarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca çıkarılacak tebliğ ile belirlenir.

11.1.3- Cihazların, Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT-2006/42/EC), Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği (2014/30/AB-2014/30/EU) ve Belirli Gerilim Sınırları İçin Tasarlanan Elektrikli Ekipman ile İlgili Yönetmelik (2014/35/AB-2014/35/EU) hükümleri ile TS EN 60204-1 Makinalarda Güvenlik – Makinaların Elektrik Donanımı – Bölüm 1: Genel Kurallar ve TS EN ISO 12100 Makinalarda Güvenlik – Tasarım İçin Genel Prensipler – Risk Değerlendirilmesi ve Risk Azaltılması standartlarına uygunluğuna ilişkin CE belgesi olması; 2/6/2021 tarihli ve 31499 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi gereğince kabul edilen ortak spesifikasyonların yürürlüğe giriş tarihinden itibaren piyasaya arz edilecek olan cihazların ise Tıbbi Cihaz Yönetmeliği hükümlerine uygunluğuna ilişkin ilgili belgeleri haiz olması ve CE işareti taşıması zorunludur. Cihazın tüy alma uygulamalarına yönelik epilasyon amacıyla üretilip üretilmediği bu belgelerden de ayrıca kontrol edilir.

12– Güzellik uzmanları, yetkili oldukları uygulamalardan ve bu uygulamalar sonucu oluşabilecek komplikasyonlardan sorumlu müdür ile birlikte sorumludur.

13– Güzellik uzmanının yapabileceği işlemler şunlardır:

4758-1

13.1– Cilt (yüz ve boyun) bakım biriminde:

a. Kozmetik preparatlarla ve cihazlarla yapılan her türlü cilt temizliği uygulaması.

b. Cildin her türlü bakımlarının yapılması.

c. Cilde çeşitli ürünlerin yedirilmesi suretiyle yapılan iontoforez uygulamaları.

d. Birimde gerçekleştirilen işlemlerin gerektirdiği masaj uygulamaları.

e. Makyaj uygulamaları.

f. Kozmetik amaçlı çizimle yapılan kaş şekillendirmeleri.

g. Protez kirpik ile ilgili uygulamalar.

h. Cilt tipine uygun ürün önerilmesi.

ı. Myo lifting ve pasif jimnastik uygulaması.

j. Vakum uygulamaları.

k. Refleksofizyolojik uygulamalar.

l. Sıcak ve soğuk uygulamalar.

13.2– Epilasyon/depilasyon biriminde:

a. (Değişik: 20/3/2017-2017/10085 K.) (Danıştay Onuncu Dairesinin 12/11/2020 tarihli ve E.:2017/1846; K.:2020/4821 sayılı kararı ile iptal) (Yeniden Düzenleme: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/10 md.) Tüy alma uygulamalarına yönelik 600-1200 nanometre dalga aralığındaki yoğun atımlı ışık (IPL) ve sadece epilasyon endikasyonuyla üretilmiş 20j/cm2 enerji sınırını geçmeyen seri atışlı diode lazer ekipmanı ile yapılacak epilasyon ve depilasyon işlemleri (Epilasyon işlemini gerçekleştirecek güzellik uzmanlarının, kullanacağı epilasyon cihazıyla ilgili bu Yönetmeliğin ek 2 nci maddesinde yer alan belgelerden veya Mesleki Yeterlilik Kurumundan alınan mesleki yeterlilik belgesinden birisine sahip olması zorunludur.).

b. Ağda uygulaması.

13.3– El ve ayak bakım biriminde:

a. Kozmetik preparatlar ve cihazlarla el ve ayak cildinin her türlü bakımının yapılması.

b. Manikür ve pedikür işlemleri.

c. Protez tırnak uygulamaları.

d. Tırnak süsleme.

13.4– Vücut bakım biriminde:

a. Vücutta çeşitli cihazlarla yapılan selülit giderici uygulamalar.

b. El ve alet ile lenf drenaj uygulaması.

c. Lifting uygulaması.

d. Elektrik akım sistemleri ile bakım.

e. Oksijen ve ozon ile bakım.

f. Vakum ve basınçla bakım.

g. Isı veren cihazlarla bakım.

h. SPA bakımları.

ı. Birimde gerçekleştirilen işlemlerin gerektirdiği masaj uygulamaları.

13.5– Bronzlaştırma biriminde: Bronzlaştırıcı solaryum uygulamaları.

13.6– Makyaj biriminde:

a. Artistik ve plastik makyaj uygulaması.

b. İleri makyaj uygulamaları.

c. Kaş ve kirpik şekillendirme.

d. Protez kirpik uygulaması.

e. (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/10 md.) Kalıcı makyaj işlemleri.

14- Birimlerde bulundurulması gerekli asgari araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:

14.1– Cilt (yüz ve boyun) bakım biriminde:

a. Cilt bakım cihazı (Frimatör veya yüksek frekans veya vakum sprey veya   iontoforez veya galvenik veya faradik akım ile kas stimülasyonu veya ultrason veya soft laser veya infraruj).

b. Vapozon (buhar/ozon cihazı).

c. Işıklı büyüteç.

d. Güzellik uzmanının kullanacağı maske ve önlük.

e. Uygulama yatağı/koltuğu ve uygulayıcı taburesi.

f. Kozmetik uygulamalarda kullanılan ürünler.

g. Ürün ve malzeme dolabı.

h. Lifting cihazları (Galvanik veya faradik akım uygulayan cihazlar ve/veya soft laser, infraruj, ultrason ve/veya vibrasyon cihazları ve/veya vakum cihazları).

ı. Cilt bakım uygulamalarına yönelik çeşitli el aparatları (Maske kabı, maske fırçası, tek kullanımlık spatula, el aynası, pamuk, sünger, cilt temizleme bezleri, saç için bant veya bone, havlu ve benzeri).

 

4758-2

 

14.2– Epilasyon/depilasyon biriminde:

a. Epilasyon cihazı (Termoliz Sistem ve Elektroliz Sistemleri kapsayan Blend Sistem).

b. Işıklı büyüteç.

c. Uygulama yatağı/koltuğu ve uygulayıcı taburesi.

d. Soyunma dolabı.

e. Yüzeysel cilt dezenfektanları.

f. Epilasyon ve depilasyon uygulamalarına yönelik sarf malzemeleri.

g. Kozmetik ürünler.

h. Depilasyon cihazları.

ı. Epilasyon/depilasyon uygulamalarına yönelik çeşitli el aparatları (Cımbız, makas, eldiven, maske ve benzeri).

14.3–  El ve ayak bakım biriminde:

a. Uygulama yatağı/koltuğu ve uygulayıcı taburesi.

b. Pamuk, sünger veya cilt temizleme bezleri.

c. El ayak bakımı için kullanılan ürünler.

d. Manikür ve pedikür uygulamalarına yönelik çeşitli el aparatları.

14.4–  Vücut bakım biriminde:

a. Elektro stimulasyon cihazı (Değişik akımlarla kas stimülasyonu yapan cihazlar ve pasif jimnastik cihazları).

b. Pressoterapi cihazı.

c. Derin ısı cihazı.

d. Ultrason cihazı.

e. Vakum cihazı.

f. İnfraruj cihazı.

g. Termostimulasyon cihazı.

h. Masaj cihazı (Vibrasyonlu cihazlar veya elektrikle çalışan vuruş yapan cihazlar veya manuel kullanılan ekipmanlar ve cihazlar).

ı. Lifting cihazı (Galvanik veya faradik akım uygulayan cihazlar veya soft laser, infraruj, ultrason veya vibrasyon cihazları veya vakum cihazları).

j. Lifting ürünleri.

k. Sauna çeşitleri veya buhar odaları veya basınçlı duşlar.

l. Yüzeysel ısı veren cihaz ve ekipmanlar.

m. Hidroterapi küveti ve ekipmanları.

n. Buhar veya ozon veya aromaterapi yapan cihaz ve ekipmanlar.

o. Vücut bakımı için kullanılan ürünler (Çeşitli yosunlar veya killer veya çamurlar veya parafin ve türevleri veya vücut bakım maskeleri veya bitkisel bakım ürünleri veya aromaterapi veya gemoterapi ürünleri).

p. Uygulama yatağı/koltuğu ve uygulayıcı taburesi.

r. Soyunma dolabı.

s. Uzunluk ve çevre ölçer.

t. Tartı aleti.

u. Duş kabini.

 

4758-3

 

14.5. Bronzlaştırma biriminde:

a. Solaryum cihazları.

b. Kişisel koruyucu gözlükler.

c. Cihazların temizliği için dezenfektanlar.

d. Soyunma dolabı.

14.6– Makyaj birimi:

a. Renkli kozmetikler.

b. Aplikatörler.

c. Takma kirpik.

d. Çizim kalemi.

e. Sterilizasyon için sıvı malzeme.

f. Makyaj uygulamalarına yönelik çeşitli el aparatları (Ayna, fırça, makas, cımbız, eldiven, maske ve benzeri).

15– Güzellik salonlarında yapılacak işlemlerde güzellik uzmanının sorumluluğu altında çalışacak personel 3308 sayılı Kanun kapsamında ilgili alanda kalfalık belgesine veya Milli Eğitim Bakanlığının ilgili mevzuatına göre açılmış okullar, kurumlar ya da kurslardan alınmış diploma veya kurs bitirme belgesine yahut meslek odalarından dalında alınan kalfalık belgesine veyahut yurtdışındaki eğitim kurumlarından alınmış ve ilgili mevzuata göre denkliği kabul edilmiş belgeye sahip olacaktır.

16– Güzellik salonlarında yasak olan faaliyetler aşağıda belirtilmiştir.

16.1– Güzellik salonlarının tanıtıcı reklam, tabela ve basılı belgelerinde güzellik merkezini çağrıştıracak ifadeler kullanılamaz ve açıkça “güzellik salonu” ifadesi kullanılır.

16.2– Güzellik salonlarında, kullanılan makine veya ürün ile ilgili kanıtlanmış etkilerinin dışında etki vadeden, tüketiciyi yanıltıcı reklâm faaliyetinde bulunulamaz.

16.3– (Değişik: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/10 md.) Güzellik salonlarında lazer veya IPL ile akne, cilt yenileme, vasküler damar tedavisi, pigmentli lezyon tedavisi ve benzeri hiçbir tıbbi işlem yapılamaz ve bunlara ilişkin hiçbir surette reklam ve diğer tür tanıtım faaliyetlerinde bulunulamaz.

16.4– Güzellik salonunda tıp fakültesi mezunu olan biri çalışsa bile mezoterapi, akupunktur, lipoelektro gibi her türlü (Değişik ibare: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/10 md.) invaziv girişimler ile tabip yetkisinde olan tıbbi işlemler yapılamaz. Beşeri tıbbi ürün tavsiye edilemez ve hastalıkların tedavisine ilişkin tavsiyelerde bulunamaz.

16.5– Güzellik salonlarında deriye veya deri altına enjeksiyonla müdahalede bulunmayı gerektiren işlemler yapılamaz.

16.6– Solaryum biriminde, bronzlaştırıcı solaryum uygulamaları dışındaki işlemler uygulanamaz.

16.7– Güzellik salonlarında, cilt bakım birimi ile vücut bakım biriminde gerçekleştirilen işlemlerin gerektirdiği masaj uygulamaları hariç masaj yapılamaz.

16.8– Güzellik salonlarında cildin bakımı ve desteklenmesine yönelik yüzeysel olarak % 30’luk oranın üzerinde alfa hidroksi asitler ve türevlerinin kullanımı suretiyle kimyasal ve bitkisel peeling uygulamaları ile cildin bakımı ve desteklenmesine yönelik mekanik peeling  uygulamaları yapılamaz.

16.9– Güzellik salonlarında yetkili kurumlar tarafından üretim izni verilen veya bu kurumlardan alınan izinle ithal edilmiş olan ürünler dışında ürün bulundurulamaz, kullanılamaz veya satılamaz.

 

4758-4

 

K- (Ek: 29/6/2010-2010/671 K.) MASAJ SALONLARI (1)

Masaj salonları için ortak hükümlere ilave olarak aşağıdaki şartlar aranır:

1– Salonun zemini düz, pürüzsüz, dezenfeksiyona uygun ve kolayca temizlenebilir özellikte döşenmiş olacaktır. Birim ve bölümler faaliyet alanlarının özelliğine göre beton, alçıpan, suntalam ve benzeri malzemelerle yapılmış bölmeler ile birbirinden ayrılacak, tüm birimlerde yeterli havalandırma ve aydınlatma sağlanacaktır.

2– Isıtma, soğutma ve havalandırma kalorifer veya klima ile yapılacaktır.

3– Giriş ve salon dahil bütün duvarları yağlı boya veya benzeri maddeler ile boyanmış veya kaplanmış olacaktır.

4– Kişilerin kullanımına uygun şekilde döşenmiş, kişinin karşılandığı ve yapılacak uygulama ve işlemlere kadar beklediği, içinde sekreterya bölümünün yer aldığı en az 15 m² büyüklüğünde bir bekleme salonu; içinde masaj yapılacak 6 m2 den küçük olmamak üzere hazırlanmış masaj masası bulunan uygulama odası; kıyafetlerin değiştirilebileceği soyunma odası; masajdan sonra dinlenmek için kullanılmak üzere dinlenme odası; sadece personelin kullanımı ve ihtiyaçlarının karşılanması için ayrılmış personel odası; kişilerin kullanım alanlarından izole edilmiş ve atıklar için kapalı bir konteynır veya kabinin bulunduğu bir atık toplama birimi; uygulanacak işlemlerde kullanılan malzemelerin sterilizasyonunu sağlamak için bir sterilizasyon birimi bulunacaktır.

5– Masaj salonunda; uygulanacak masaj tekniğine uygun masaj masası, destek minderleri, tabure, masaj uygulamalarında kullanılacak tekstil ürünleri, terlik, masaj kremi, masaj yağı, pudra, losyon gibi diğer tür ürünler bulunacaktır.

6– Çalışan personelin ustalık veya kalfalık belgeleri, masaj salonunun çalışma izniyle ilgili belgeler ve ilgili esnaf odasından onaylı ücret tarifesi bekleme salonunun görünür bir yerine asılacaktır. Ayrıca her birimin girişinde birimin adının yazılı olduğu bir tabela bulunacaktır.

7– Uygulama odalarının her birinde devamlı akar şekilde sıcak su tertibatı, duş kabini, tuvalet ve saç kurutma makinesi bulunacaktır.

8– Bay ve bayanlar için sıcak suyu akan aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu ve peçeteli ayrı tuvaletler bulunacaktır.

9– Görevli personel, hizmetlerine uygun beyaz önlük veya üniforma giyecektir.

10– Masaj salonunda bir sorumlu müdür bulunacaktır. Sorumlu müdür; Milli Eğitim Bakanlığının ilgili mevzuatına göre açılmış okullar, kurumlar veya kurslardan 520 saatlik genel masaj eğitimi sonunda alınmış diploma ile birlikte 3308 sayılı Kanun kapsamında ilgili alanda ustalık belgesine veya bu konuda ön lisans veya lisans diplomasına ya da yurtdışındaki eğitim kurumlarından alınmış ve ilgili mevzuata göre denkliği kabul edilmiş belgeye sahip olacaktır. Sorumlu müdür, sadece bir salonda sorumlu müdürlük görevini üstlenebilecek ve sorumlu müdürlük yaptığı kuruluşta aynı zamanda mesleğini de icra edebilecektir. Sorumlu müdür hem idari hem de uygulanan işlemlerden uygulayıcılarla birlikte sorumlu olacaktır. Sorumlu müdürün görev ve sorumlulukları şunlardır:

10.1– Açılış ve faaliyetler ile ilgili her türlü izin işlemlerini yürütmek.

(1)  29/6/2010 tarihli ve 2010/671 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yönetmeliğin 8 inci maddesiyle (I) bölümünden sonra gelmek üzere (J) ve (K) bölümleri eklenmiş, mevcut (J), (K) ve (L) bölümleri (L), (M) ve (N) bölümleri olarak teselsül ettirilmiştir.

 

4758-5

 

10.2– İşleyişte tanımlanmış alt yapı ve hizmet kalite standartlarının korunması ve sürdürülmesini sağlamak.

10.3– Masaj salonunun faaliyetlerinde, fiziki alt yapı, personel, cihaz ve malzemelerde meydana gelen tüm değişiklikleri zamanında, ruhsatlandırmaya yetkili makama bildirmek.

10.4– Masaj salonunda, çalışma saatleri içerisinde hizmetlerin düzenli ve sürekli olarak yürütülmesini sağlamak, bu amaçla gerekli iç denetimleri yapmak.

10.5– Masaj salonu adına ilgili belgeleri onaylamak.

10.6– Masaj salonunda yapılacak denetimler sırasında yetkililere gerekli bilgi ve belgeleri vermek ve denetime yardımcı olmak.

10.7– Uygulanan işlemler sırasında oluşan tıbbî atıkların usulüne uygun şekilde imha edilmesini sağlamak.

10.8– Masaj salonunda bulunan cihaz ve malzemelerin sterilizasyonunun yapılmasını sağlamak.

10.9– Çalışan personelin bulaşıcı hastalıklar yönünden periyodik muayenelerini yaptırmak.

11– Sorumlu müdür, salonda gerçekleştirilen uygulamalar sonucu oluşabilecek komplikasyonlardan sorumludur.

12– Masaj salonlarında, tedavi amaçlı masaj teknikleri uygulanamayacaktır. Sorumlu müdürün sorumluluğunda masaj tekniklerini uygulayacak personel ilgili alanda 3308 sayılı Kanunun 16 ncı maddesine göre alınmış kalfalık belgesine veya Milli Eğitim Bakanlığının ilgili mevzuatına göre açılmış okullar, kurumlar veya kurslardan 520 saatlik genel masaj eğitimi sonunda alınmış diploma veya kurs bitirme belgesine yahut yurtdışındaki eğitim kurumlarından alınmış ve ilgili mevzuata göre denkliği kabul edilmiş belgeye sahip olacaktır.

13– Masaj salonlarında yasak olan faaliyetler aşağıda belirtilmiştir.

13.1– Kullanılan makine veya ürün ile ilgili kanıtlanmış etkilerinin dışında etki vaad eden, tüketiciyi yanıltıcı reklam faaliyetinde bulunulamaz.

13.2– Yetkili kurumlar tarafından üretim izni verilen veya bu kurumlardan alınan izinle ithal edilmiş olan ürünler dışında ürün bulundurulamaz, kullanılamaz veya satılamaz.

13.3– Tıp fakültesi mezunu olan biri çalışsa bile mezoterapi, akupunktur, lipoelektro gibi her türlü invazif girişimler ile tabip yetkisinde olan tıbbi işlemler yapılamaz. Beşeri tıbbi ürün tavsiye edilemez ve hastalıkların tedavisine ilişkin tavsiyelerde bulunamaz.

13.4– Deriye veya deri altına enjeksiyonla müdahalede bulunmayı gerektiren işlemler yapılamaz.

13.5– Onsekiz yaş altındakiler çalıştırılamaz ve bu yaşın altında bulunan kişilere hizmet verilemez.

L- HAMAM, SAUNA VE BENZERİ YERLER (1)

Hamam ve saunalar için ortak hükümlere ilave olarak aşağıdaki şartlar aranır:

a) Hamamlar

1– Hamam soyunma, yıkanma ve dinlenme yeri olmak üzere üç bölümden oluşacaktır.

2– Çalışanların saç, sakal ve tırnakları kesilmiş ve temizlenmiş olacak, hastalıklarının bulunmadığına ilişkin sağlık raporu bulunacaktır. Bu raporlar altı ayda bir yenilenecektir.

(1)  29/6/2010 tarihli ve 2010/671 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yönetmeliğin 8 inci maddesiyle (I) bölümünden sonra gelmek üzere (J) ve (K) bölümleri eklenmiş, mevcut (J), (K) ve (L) bölümleri (L), (M) ve (N) bölümleri olarak teselsül ettirilmiştir.

 

4758-6

 

3– Müşteriler için kullanılan havlu ve benzeri takımlar ayrı olacak ve her kullanımdan sonra yıkanacak ve dezenfekte edilecektir.

4– Kese, lif, sünger gibi müşteri temizliğinde kullanılacak malzemeler sıhhî şartları haiz olacak ve her kullanımdan sonra usulünce temizlenecektir.

b) Saunalar

1– En az beş adet soyunma kabini bulunacaktır. Yıkanma yerlerinden başka en az iki adet soğuk ve sıcak duş yeri bulunacaktır.

2– Sauna odası en az 9 m3 olacaktır. Sauna odasının etrafı fırınlanmış gürgen ağacı ile kaplı olacak ve kademeli oturma yerleri bulunacaktır.

3– Sağlık ve hijyen yönünden saunaya girmesinde sakınca bulunan kişilere yönelik uyarıcı levhalar konulacaktır.

4– İç sıcaklığı gösteren termometreler bulundurulacaktır.

Hamam ve saunalar yetkili idareler tarafından özelliklerine ve sunduğu hizmet durumuna göre birinci sınıf, ikinci sınıf ve üçüncü sınıf olarak sınıflandırılabilir.

M- BERBER ve KUAFÖRLER(1)

Berber ve kuaförlerde ortak hükümlere ilave olarak, sınıflarına göre aşağıdaki şartlar aranır:

a) Birinci sınıf berber ve kuaför salonu

1– Çalışanlar ustalık ve kalfalık belgesine veya çıraklık sözleşmesine sahip olacaktır.

2– Çalışma masaları tek tip, kolay temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir mermer veya camdan olacaktır.

3– İşyeri, bekleme salonu ile çalışma bölümlerinden oluşacak, vestiyer ve yeteri kadar misafir koltuğu bulunacaktır.

4– Salonun zemini seramik, mermer veya ahşap parke gibi kolay temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir madde ile kaplı olacaktır.

5– Isıtma, soğutma ve havalandırma klima veya kaloriferle olacaktır.

6– Zemin ve duvarları seramik, mermer ve benzeri maddelerle kaplı en az bir adet lavabolu tuvalet bulunacaktır.

7– Çalışanlar işyerince belirlenen elbiseyi giyecektir.

8– Kullanılan tıraş malzemelerinden metal ve plastik olanlarının temizleneceği sterilizatör ve otoklav bulunacaktır.

9– Her bir müşteri için ayrı ayrı, yıkanmış havlu ve örtü kullanılacaktır.

10– Şehir şebekesine bağlı sıcak ve soğuk su bulunacaktır.

11– Müşterilerin randevuyla kabul edilebileceği sistem kurulacaktır.

12– Pencereler dışarıdan içerinin görünmesini engelleyecek şekilde dizayn edilecektir.

b) İkinci sınıf kuaför ve berber salonu

1– Çalışanlar ustalık ve kalfalık belgesine veya çıraklık sözleşmesine sahip olacaktır.

2– Çalışma masaları tek tip, kolay temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir mermer veya camdan olacaktır.

3– Çalışma masalarının bulunduğu duvar kısmı 1,5 metre yüksekliğe kadar fayans veya mermer kaplı olacaktır.

4– Salonun zemini seramik, mermer veya mozaik gibi temizlenebilir, yıkanabilir madde ile kaplı olacaktır.

5– Havalandırma aspiratörle yapılacaktır. Isıtma yeterli seviyede olacaktır.

6– Çalışanlar işyerince belirlenen elbiseyi giyecektir.

7– Her bir müşteri için ayrı ayrı yıkanmış havlu ve örtü kullanılacaktır.

8- Şehir şebekesine bağlı sıcak ve soğuk su bulunacaktır.

9- Pencereler dışarıdan içerinin görünmesini engelleyecek şekilde dizayn edilecektir.

c) Üçüncü sınıf kuaför ve berber salonu

1- Çalışanlar ustalık ve kalfalık belgesine veya çıraklık sözleşmesine sahip olacaktır.

2- Çalışanlar işyerince belirlenen elbiseyi giyecektir.

3- Şehir şebekesine bağlı akar sıcak ve soğuk su tesisatı bulunacak veya musluklu yeterli deposu bulunacaktır.

4- Pencereler dışarıdan içerinin görünmesini engelleyecek şekilde dizayn edilecektir.

5- Zemini su geçirmez madde ile kaplı olacak ve ızgaralı sifon bulunacaktır.

6- Duvarlar su geçmez madde veya yağlı boya olacaktır.

7- Çalışma masaları mermer veya su geçirmez bir madde ile kaplı olacaktır

8- Isıtma yeterli seviyede olacaktır.

9- Askılık bulunacaktır.

(1)   29/6/2010 tarihli ve 2010/671 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yönetmeliğin 8 inci maddesiyle (I) bölümünden sonra gelmek üzere (J) ve (K) bölümleri eklenmiş, mevcut (J), (K) ve (L) bölümleri (L), (M) ve (N) bölümleri olarak teselsül ettirilmiştir.

 

4758-7

 

N- TAKSİ DURAĞI VE YAZIHANESİ, KAPALI VE AÇIK OTOPARKLAR (…)(1)(2)

Taksi durağı ve yazıhanesi, kapalı ve açık otoparklarda ortak hükümlere ilave olarak aşağıdaki şartlar aranır: (2)

a) Taksi durağı

1– En az sekiz araba park edebilecek alana sahip olacaktır.

2– İşletme yazıhanesinde bir ecza dolabı bulunacaktır.

3– Park alanın tabanı beton, asfalt gibi etrafın kirlenmesine neden olmayacak bir madde ile kaplanacak ve birikinti sular toplama rögarlarına verilecektir.

4– Yollar üzerinde bulunan duraklar trafiğe mani olmayacak şekilde tespit edilecektir.

5– Telefon ve telsiz sistemi bulunacaktır.

6– Taksi duraklarında şoförlerin isimleri ve fotoğrafları görünür şekilde asılacaktır.

7– Taksilerde şoförle ilgili kimlik bilgileri müşterinin görebileceği şekilde asılacaktır.

8– Çalışanlar, işyerinin belirlediği kıyafeti giyecektir.

b) Kapalı otoparklar

1– Kullanış amacına uygun yapı kullanma izni belgesi olacaktır.

2– Araç giriş ve çıkışları trafiği aksatmayacak şekilde düzenlenecektir.

3– Otoparkta park eden araçların her türlü hasara karşı zorunlu sigortaları yaptırılmış olacaktır.

4– Yıkama yağlama dışında başka bir faaliyet gösterilmeyecektir.

5– Su ve diğer atıklar kanallara veya fosseptik çukurlarına akıtılacaktır.

6– Araçların park edeceği alanlar eni en az dört metre olacak şekilde işaretlerle ayrılacaktır.

7– Park için giren araç sahiplerine aracın plakası, cinsi ve park saatini gösteren belge verilecektir.

8– Park yerinin zemini beton veya mozaik olacaktır.

9– Park yerinin havalandırılması ve aydınlatılması için gerekli tesisat kurulacaktır.

10– Sıvılaştırılmış petrol gazı ve sıkıştırılmış doğalgaz kullanan araçların kapalı otoparka kabul edilmesi yasaktır.

c) Açık otoparklar

1- Açık otopark olarak kullanılan yerin mülkiyet sahibinden tapu tescil belgesine göre muvafakat alınacaktır.

2- Açık otoparkta yapılacak kontrol kulübesi prefabrike veya kolay taşınabilir bir malzemeden yapılacak olup, en az 9 m3 hacme sahip olacaktır.

3- İşyeri kapı numarası alınmış olacaktır.

4- Araç giriş ve çıkışları trafiği aksatmayacak şekilde düzenlenecek, trafik açısından uygun olacaktır.

5- Açık otoparkın park alanlarının zemini beton veya asfalt olacaktır.

6- Otoparkta park eden araçların her türlü hasara karşı zorunlu sigortaları yaptırılmış olacaktır.

7- Kat irtifakı veya kat mülkiyetini haiz ya da inşaata başlama izni alınan yerlerde açık otopark açılamaz.

8- Plan değişikliği veya mülkiyet değişikliği nedeniyle oluşacak durumlarda yeni malikin veya maliklerin muvafakati olmadan işletmeye devam edilemez.

d) (Mülga: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/10 md.) Oto galerileri

O- TAŞINMAZ TİCARETİ YAPILAN İŞ YERLERİ (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/11 md.)

Taşınmaz ticaretinde ortak hükümlere ilave olarak aşağıdaki şartlar aranır:

1- Faaliyet alanı, ilgili mevzuatı uyarınca bağımsız bölüm niteliğine sahip olacaktır.

2- Faaliyet alanı, en az yirmi metrekare olacaktır. Ancak birden fazla tacir veya esnaf ve sanatkârın faaliyet gösterdiği iş yerinde faaliyet alanı her bir tacir veya esnaf ve sanatkâr için beş metrekare artırılarak hesaplanacaktır.

3- İçinde idari büro ve kabul yeri ile dosyalama işleminin fiziksel olarak yapılması durumunda arşiv bölümü bulunacaktır.

4- İkamet amacıyla kullanılmayacaktır.

5- Taşınmaz ticaretinden başka ticari faaliyette bulunulmayacaktır.

6- Faaliyet sınıfı için aranması gereken genel şartlar ile bu bölümün ilgili maddelerindeki özel şartlar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden önce yerinde kontrol edilecektir.

Ö- VALE HİZMETİNİ TALİ OLARAK VEREN İŞYERLERİ İLE ASLİ OLARAK VEREN İŞLETMELER (Ek: RG-25/12/2020-31345-C.K-3327/3 md.)

Vale hizmetini tali olarak veren işyerleri ile asli olarak veren işletmelerde ortak hükümlere ilave olarak aşağıdaki şartlar aranır:

(1)   29/6/2010 tarihli ve 2010/671 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yönetmeliğin 8 inci maddesiyle (I) bölümünden sonra gelmek üzere (J) ve (K) bölümleri eklenmiş, mevcut (J), (K) ve (L) bölümleri (L), (M) ve (N) bölümleri olarak teselsül ettirilmiştir.

(2) 9/6/2020 tarihli ve 31150 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2626 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 10 uncu maddesiyle, bu bölüm başlığındaki “VE OTO GALERİLERİ” ibaresi başlıktan çıkartılmış, aynı bölümün birinci fıkrasındaki “kapalı ve açık otoparklar ve oto galerilerinde” ibaresi “kapalı ve açık otoparklarda” şeklinde değiştirilmiştir.

 

4758-8

 

1- Vale hizmeti veren sıhhi işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde bu hizmet ana faaliyet konusuna tali faaliyet olarak işlenir. Ruhsatına vale hizmetini işletmeyen işyerleri bu hizmeti veremez.

2- Vale hizmeti alan müşterilerin sahip olduğu haklar müşterilerin göreceği şekilde ilan edilir.

3- Vale hizmet bedeli müşterinin görebileceği şekilde tabelada belirtilir.

4- Araç içerisinde kıymetli eşya bırakılmamasına ilişkin uyarı yazısı bulundurulur.

5-  Kendi parseli içerisinde otoparkı olan işyerleri, ücretsiz otopark alanlarına müşteriyi yönlendirmek için yönlendirme işaretleri kullanır.

6- Vale noktalarında; vale hizmeti almanın zorunlu olmadığını belirtir levha herkesin göreceği şekilde asılır.

7- Vale hizmeti sunulan alanlarda vale görevlilerine değişik hava şartları için gerekli ekipmanlar sağlanır.

8- Araç teslim fişi bastırılıp vale görevlisine teslim edilir.

9- Vale/Garaj Sigorta poliçesi ve üçüncü şahıs mali mesuliyet sigorta poliçesi yaptırılır.

P- ÖZEL SPOR TESİSLERİ (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/11 md.)

1- Gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri tarafından spor çalışmaları yapmak, bedensel ve zihinsel yetenekleri geliştirmek, spor ve oyun ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla açılan özel spor tesislerinde (salon, stüdyo, akademi gibi açık, yarı açık ve kapalı yerleri) ortak hükümlere ilave olarak aşağıdaki şartlar aranır:

1.1- Kadın ve erkek sporcuların farklı günlerde ve saatlerde spor yaptığı tesislerde kullanım alanı 8 m²’den az olmamak üzere bir adet soyunma odası, bir adet duş alma kabini ve bir adet tuvalet; kadın ve erkek sporcuların aynı gün ve saatlerde spor yaptığı tesislerde ise aynı özelliklerde en az iki adet soyunma odası, iki adet duş alma kabini ve iki adet tuvalet bulunacak, duş alma kabinleri ve tuvaletler soyunma odalarının içinde olacaktır.

1.2- Tesiste sporcu sayısına yetecek kadar soyunma dolabı ve askılık bulunacaktır.

1.3- Kullanım alanı 15 m²’den az olmamak üzere en az bir adet dinlenme veya bekleme salonu bulunacaktır.

1.4- Spor çalışmasının yapıldığı yer sporcu sayısına göre yeterli olacaktır.

1.5- Tesislerde kapalı yerlerin ortam ısısı kış aylarında 18 °C derecenin altında, yaz aylarında 24 °C derecenin üstünde olmayacaktır.

1.6- Tesis zeminleri yapılan spor dallarının özelliklerine göre kapalı alanlarda tahta, parke, kauçuk, PVC ve benzeri malzemelerle; açık veya yarı açık alanlarda çim, asfalt, beton, tartan ve benzeri malzemelerle veya ilgili federasyon başkanlıkları tarafından belirlenen standartlara göre kaplanmış olacaktır.

1.7- Çalışma sırasında fiziki darbeleri önleyici tedbirleri sağlamak için çalışma alanında tehlike arz eden keskin kenarların sivri uçları darbeyi hafifletici yumuşak malzemelerle kaplanmış olacaktır.

1.8- Tesislerde spor çalışmalarını engelleyecek direk, sütun, hendek, çukur, toprak yığını, ağaç ve benzeri engeller bulunmayacaktır.

1.9- Tesislerin genelinde çalışır durumda aydınlatma ve havalandırma sistemi bulunacaktır.

1.10- Tesisin bütün üniteleri genel sağlığa uygun şartları taşıyacaktır.

1.11- Tesiste yapılacak faaliyetler esnasında gürültü, kirlilik gibi nedenlerle çevrenin rahatsız edilmemesine yönelik her türlü tedbir alınacaktır.

1.12- Tesisler, engellilerin kullanımını ve ihtiyaçlarını karşılayabilecek standartta olacaktır.

1.13- Tesislerin bulunduğu binalarda meyhane, bar, kahvehane, kıraathane, elektronik oyun merkezi, internet salonu ile açıkta alkollü içki satılan iş yerlerinin bulunması halinde tesislerinin girişleri ve çıkışları bağımsız ve kullanım alanları ayrı olacaktır.

1.14- İlgili spor federasyonu tarafından spor dalının fiziksel efor gerektirmediği yönünde karar alınmış olması halinde sadece bu spor dallarında faaliyet gösterecek tesislerde duş alma kabini ve soyunma odası bulunması şartı aranmayacaktır.

R- KUYUM TİCARETİ YAPILAN İŞ YERLERİ (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/11 md.)

1- Kuyum alımı, satımı ve onarımı yapılan iş yerlerinde ortak hükümlere ilave olarak aşağıdaki şartlar aranır:

1.1- Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenen tarihi ve kültürel niteliği haiz çarşılar hariç olmak üzere, ilgili mevzuatı gereğince bağımsız bölüm niteliğine sahip olacaktır.

1.2- Kuyum ticaretinden başka ticari faaliyette bulunulmayacaktır.

1.3- Çelik kasa, vitrin, banko kasa, kırılmaz vitrin camı ve alarm sistemi bulunacaktır.

1.4- İş yeri girişleri ve çıkışları ile iş yerinin içini ve işlem yapan kişilerin yüzünü net gösterecek şekilde ve sorumlu kuruluşlarca tespit edilecek sayıda ve standartta kamera kayıt sistemi kurulacaktır. Kamera kayıt sistemi aracılığıyla elde edilen kayıtlar doksan gün süre ile saklanır ve kayıtlar yetkili makamlar haricindeki kişi ve kuruluşlara verilemez.

1.5- 1.3 ve 1.4 fıkralarında yer alan sistemlerin çalışır vaziyette tutulması işletmecinin sorumluluğunda olup bakımları ve onarımları işletmeci tarafından her yıl düzenli olarak yaptırılacaktır.

1.6- Açılacağı yer itibarıyla genel güvenlik ve asayiş durumu yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşü alınmış olacaktır. Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, iş yeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir.

2- Faaliyet sınıfı için aranması gereken genel şartlar ile bu bölümdeki ilave şartlar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden önce yerinde kontrol edilecektir.

 

4759

 

EK-2

GAYRİSIHHÎ MÜESSESELER LİSTESİ

A) BİRİNCİ SINIF GAYRİSIHHÎ MÜESSESELER

1- ENERJİ SANAYİİ

1.1– Toplam ısıl gücü 20 megavat (MW) ve üzeri kapasitede olan yakma tesisleri ile termik enerji santralleri,

1.2– Nükleer enerji santralleri.

1.3- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Toplam ısıl gücü 10 megavat (MW) ve üzeri kapasitede olan fotovoltaik güneş enerjisine dayalı elektrik santralleri,

1.4- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Toplam ısıl gücü 20 megavat (MW) ve üzeri kapasitede olan tavuk veya büyükbaş hayvan dışkısından elektrik üretim tesisleri,

1.5- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Jeotermal kaynaklı seracılık tesisleri,

1.6- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Toplam biyogaz depolama kapasitesi 500 m3 ve üzeri olan atıklardan enerji ve gübre üretim tesisleri,

2- METALURJİ VE MAKİNE SANAYİİ:

2.1– Sıcak haddeleme tesisleri, her türlü demir çelik fabrikaları, metal boru üretim tesisleri, metal kaplama tesisleri,

2.1.1- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Krom kaplama tesisleri,

2.2– 50 ton/yıl ve üzerinde kapasiteye sahip her türlü demir ve demir dışı dökümhaneler ile soğuk haddeleme tesisleri,

2.3– (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.) 500 HP ve üzeri motor gücü kullanan her nevi elektromekanik, elektromanyetik madeni eşya imal, işleme, montaj, tamir, emayeleme, plastik ve benzeri maddelerle kaplama yerleri, tarım ilaçlama makine imalatı yapan işyerleri,

2.4- Gemi söküm yerleri ile 20 metre ve daha uzun boylarda gemi iskeleti ve gemi bölümleri imal ve tamir yerleri,

2.5- Kara, hava, demiryolu araçları, içten yanmalı motor ile iş makineleri üretim fabrikaları.

2.6- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Alüminyum aksesuarları, sac ve alüminyum tutunma boruları imalat tesisleri,

2.7- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) 1350 DWT ve üzeri ağırlıktaki deniz araçlarının ticari amaçlı liman, iskele ve rıhtım işletmeleri (yolcu taşıma amaçlı olarak kullanılan iskele ve limanlar hariç),

2.8- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Endüstriyel filtre üretim tesisleri,

3- MADEN SANAYİİ (Değişik: 23/5/2011-2011/1900 K.)

3.1- Çimento fabrikaları veya klinker üretim tesisleri ile 5 ton/saat ve üzeri kapasitede olan çimento öğütme, paketleme ve karıştırma tesisleri,

3.2-Seramik ve porselen fabrikaları,

3.3- Alçı, kireç ve benzeri fabrikaları,

3.4- Kapasitesi 75 ton/gün ve üzerinde olan ateşe dayanıklı tuğla, seramik borular, yapı tuğlası, kiremit ve benzeri kaba seramik ürünlerinin üretildiği ve pişirildiği tesisler,

3.5-Asbest madeni üretimi ve üretime yönelik tesisler ile asbest katkılı ürünleri işleme ve biçimlendirme tesisleri,

3.6-Kapasitesi 75 ton/gün ve üzerinde olan prefabrik konut malzemeleri, gaz beton ve metal yapı elemanları üretim tesisleri,

3.7- 25 hektar ve üzeri çalışma alanında (kazı ve döküm alanı toplamı olarak) açık işletmeler,

3.8- 150 hektarı aşan (kazı ve döküm alanı toplamı olarak) çalışma alanında açık işletme yöntemi ile kömür çıkarma ve cevher hazırlama tesisleri,

3.9-Biyolojik, kimyasal, elektrolitik ya da ısıl işlem yöntemleri uygulanan cevher zenginleştirme tesisleri,

3.10-Maden Kanununun 2 nci maddesinde yer alan I. Ve II. Grup madenlerin her türlü işlemden geçirilmesi (kırma, eleme, öğütme, yıkama ve benzeri) projelerinden 100.000 m3/yıl ve üzeri kapasitede olanlar.

4- KİMYA SANAYİİ

4.1-Temel organik kimyasalların üretildiği kimya tesisleri

4.1.1-  (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.) Alkoller, aldehitler, ketonlar, karboksilli asitler, esterler, asetatlar, eterler, peroksitler, yapay reçineler gibi oksijen içeren hidrokarbonlar, ayçiçeğini kabuğundan ayırıp iç üretim yapacak biyoyakıt üreten işyerleri,

4.1.2– Sülfürlü, fosforlu, halojenli hidrokarbonlar üretim tesisleri,

 

4760

 

4.1.3- Temel plastik hammaddeleri ile kimyasal elyaf (polimeriler, sentetik lif veya selüloz tabanlı lifler) üretim tesisleri,

4.1.4– Sentetik kauçuklar üretim tesisleri,

4.1.5– Sentetik, selülozik veya su bazlı boyalar ve pigmentler üretim tesisleri,

4.1.6– Madeni ve nebati, yüzey koruyucu ve kimyasalları (vernik, cila gibi) üretim tesisleri,

4.1.7– (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.) 75 ton/gün üzeri hazır sıva ve ıslak sıva üretim tesisleri, (1)

4.1.8– (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.) Yapışkan ambalaj, yara bandı, medikal bantlar ile endüstriyel bantlar üretim tesisleri, (1)

4.1.9- (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.)  Diğer organik kimyasalların ve karışımlarının üretim yerleri, sanayi tipi yapıştırıcı imal eden tesisler (polimerizasyon işlemi gerçekleştirilen tesisler.) (1)

(1)   29/6/2010 tarihli ve 2010/671 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yönetmeliğin 9 uncu maddesiyle bu alt başlıkta  yer alan (4.1.6) numaralı maddeden sonra gelmek üzere iki madde eklenmiş, mevcut (4.1.7) numaralı madde (4.1.9) olarak teselsül ettirilmiştir.

 

4761

 

4.2-Temel inorganik kimyasalların üretildiği tesisler

4.2.1– Amonyum klorür, potasyum klorat, potasyum karbonat, sodyum karbonat, perborat ve gümüş nitrat gibi kimyasalların üretildiği tesisler,

4.2.2– Amonyak, hidrojen, oksijen, azot, flor gibi gazlar ve bunların bileşiklerin üretim ve dolum tesisleri ile sülfür bileşikleri, karbon oksitler gibi oksitleyici bileşiklerin üretildiği tesisler,

4.2.3- Kromik asit, hidroklorik asit, fosforik asit, nitrik asit, sülfürik asit, oleum ve sülfürlü asit üretim ve depolanma tesisleri,

4.2.4– Amonyum hidroksit, potasyum hidroksit, sodyum hidroksit gibi bazik madde üretim tesisleri,

4.2.5-  Diğer inorganik kimyasalların ve karışımlarının üretim yerleri,

4.2.6- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Dağıtım ve toplam depolama kapasitesi 500 m³ ve üzeri olan medikal gaz satış yerleri,

4.2.7- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Medikal gaz depolama tesisleri,

4.3- Fosfor, azot veya potasyum tabanlı basit veya bileşik haldeki gübre üretim tesisleri,

4.4-Temel bitkisel sağlık ürünleri, tıbbî müstahzarat ürünleri ile biositlerin fabrikasyon olarak üretildiği tesisler,

4.5- Kimyasal veya biyolojik yöntemlerle ilaç hammaddelerinin üretildiği tesisler,

4.6- Patlayıcı madde üretim tesisleri ve depoları,

4.7- 1 ton/gün ve üzeri kapasiteli sabun üretim tesisleri ile sulfonlama yapılan deterjan fabrikaları,

4.8– (Değişik: 29/6/2010 – 2010/671 K.) Cam ve cam eşya üretim fabrikaları, ısıcam, temperli cam, baskılı cam imalat, kesme ve işleme tesisleri,

4.8.1- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Adblue, cam suyu, dizel yakıt katkısı üretim tesisleri,

4.9- Pleksiglas, poliester imalathaneleri,

4.10– Zirai mücadele ve halk sağlığı mücadele ilaçları üretim tesisleri,

4.11– Deri yakma eksraktları (zırnık) üretim tesisleri,

4.12– Pil, batarya ve akü imal tesisleri,

4.13– Her türlü film ve film banyosunda kullanılan kimyasal maddelerin üretildiği tesisler,

4.14– 50 HP ve üzeri motor gücü kullanan kauçuk ve lastik üretim ve kaplama ve lastik eşya üretim tesisleri, lastik fabrikaları ve kablo fabrikaları,

4.15– İlaç ve ilaç hammaddelerinin bir arada üretildiği tesisler,

4.16– Parlayıcı madde üretim tesisleri,

4.17– 100 HP ve üzeri motor gücü kapasitedeki plastik, plaksiglas, polyester gibi maddelerden eşya, oyuncak, reklam levhaları, izolasyon malzemeleri vb. yapan yerler,

4.18– Selüloz ve selüloit fabrikaları,

4.19- Asfalt ve zift üretme, işleme tesisleri,

4.20– Karpit, asetilen, sentetik benzin üretim ve dolum tesisleri,

4.21- Plastik hammaddesi üretim tesisleri,

4.22– Çocuk bezi ve kadın bağı üretim tesisleri.

4.23- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Boya üretim atölyeleri,

4.24- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) 50 HP ve üzeri motor gücü kullanan metalin kauçuk ile kaplama tesisleri,

4.25- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) 500 HP ve üzeri motor gücü kullanan metalin fosfalt ile kaplama tesisleri,

4.26- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) 500 HP ve üzeri motor gücü kullanan boru pazarlama, showroom ve pazarlama amaçlı üretim gösterisi,

4.27- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) PCR ve Real Time PCR mastermix kit üretim tesisleri,

5-PETROKİMYA SANAYİİ

5.1– (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.) Madeni yağ üretim tesisleri, petrol rafinerileri, petrokimya tesisleri, döküm çamuru ve madeni yağ konusunda faaliyet gösteren işletmeler,

5.2– Havagazı ve kok fabrikaları ile doğal gaz ve kömür gazlaştırma ve sıvılaştırma tesisleri,

5.3– Petrol, doğal gaz ve kimyasalları 10 kilometreden uzun ve 600 mm ve üzeri çaplı borularla taşıma tesisleri,

5.4– Sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz dolum tesisleri ile 30 ton ve üzeri kapasitede olan sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz ikmal istasyonları ve tüp depolama tesisleri,

5.5– Toplam depolama kapasitesi 500 m3 ve üzeri olan doğalgaz, petrokimya ve kimyasal ürün depolama tesisleri,

5.6- (Değişik: 29/6/2010 – 2010/671 K.) İçerisinde yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvıların depolanması amacıyla kullanılan 150 m3 ve üzeri depolama hacmine sahip depolama tesis ve düzenekleri,

5.7- (Ek: 19/3/2007-2007/11882 K.)  Biyodizel üretim yerleri.

5.7.1- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Biyodizel depolama tesisleri,

 

4762

 

6-GIDA MADDELERİ, İÇKİLER, YEMLER VE TARIMSAL ÜRÜNLER SANAYİİ

6.1– Şeker fabrikaları,

6.2– Bitkisel ham yağ veya rafine yağ elde edilen fabrikalar,

6.3– 10 ton/gün ve üzeri kapasiteli süt ve süt ürünleri üretim tesisleri,

6.4– Kırmızı et kombina ve 1 inci ve 2 nci sınıf mezbahalar ile kanatlı et kombina ve kesimhaneler,

6.4.1- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) 100 kesim ünitesi/gün ve üzeri büyükbaş ve küçükbaş kesim tesisleri (her bir kesim ünitesi eşdeğeri; 1 baş sığır, 2 baş devekuşu, 4 baş domuz, 8 baş koyun, 10 baş keçi, 130 baş tavşan),

6.4.2- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) 50.000 adet/gün ve üzeri tavuk ve eşdeğeri diğer kanatlılar kesim tesisleri (her bir kesim ünitesi eşdeğeri; 1 adet hindi = 7 adet tavuk),

6.5– (Değişik: 29/6/2010 – 2010/671 K.) Su ürünleri, salyangoz, kurbağa ve benzeri ürün işleme yerleri ile gemileri,

6.6– 500 ton/gün ve üzeri yem ve un fabrikaları,

6.7– Maya üretim tesisleri,

6.8– Fermantasyon ile alkollü içki üreten fabrikalar, malt tesisleri,

6.9– Kökeni hayvansal olan maddelerden balık unu, balık yağı, yem, yemlik, preparat vb. üretim tesisleri,

6.10– Endüstriyel nişasta üretim tesisleri,

6.11– Genetik olarak modifiye edilmiş organizmalar ile işlem yapılan yerler.

6.12– (Ek: 19/3/2007-2007/11882 K.) Üzüm çekirdeği, keten tohumu işleme ve paketleme tesisi.

6.13- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) 30 ton/gün ve üzeri kapasiteli zeytin işleme ve kontinü sistem zeytinyağı üretim tesisleri,

6.14- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Protein çözeltisi ve tozu üretim tesisleri,

6.15- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Evcil hayvanlar için hazır gıda imalatı,

6.16- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) 500 kg/gün ve üzeri kapasiteli kemik suyu ve tavuk suyu üretim tesisleri,

7-ATIK İŞLEME SANAYİ (Değişik Başlık: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.)

7.1– Atık yağ ve benzeri geri kazanım tesisleri,

7.2– Rendering tesisleri,

7.3– (Değişik: 29/6/2010 – 2010/671 K.) Tehlikeli ve tıbbi atık yakma tesisleri ve tıbbi atık sterilizasyon tesisleri,

7.4–  Katı atık depolama tesisleri,

7.5- Evsel ve endüstriyel katı atıklardan ham ve mamul madde üretim tesisleri,

7.6– Nükleer yakıtların yeniden işlenmesi veya çeşitli metotlarla bertaraf edilmesi ile ilgili tesisler.

7.7- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) 100 ton ve üzeri kapasiteli deniz araçlarından kaynaklanan atıkların toplanması tesisleri,

7.8- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Tehlikeli atık ara depolama ve atıktan üretilmiş yakıt üretim tesisleri,

7.9- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Arıtma çamurları bertaraf ve değerlendirme tesisleri,

7.10- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Atık barajı tesisleri,

7.11- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Atıkların işlenerek biyogaz elde edildiği ve toplam biyogaz depolama kapasitesi 500 m3 ve üzeri olan biyometanizasyon tesisleri,

7.12- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.)  Toplam ısıl gücü 20 megavat (MW) ve üzeri kapasiteli atık yakma tesisleri,

7.13- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Atık işleme entegre tesisleri,

8-TEKSTİL SANAYİİ

8.1– Boyama, apreleme, kasarlama ve benzeri işlem yapan dokuma fabrikaları ile 500 HP üzeri motor gücü kullanan konfeksiyon fabrikaları,

8.2– Sentetik elyaf iplik ve halı fabrikaları,

8.3– 100 HP üzeri motor gücü kullanan suni deri kürk ve muşamba imal yerleri,

8.4– 500 HP üzeri motor gücü kullanan işlenmiş deriden eşya imal yerleri.

8.5- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Blok ve levha sünger üretim tesisleri,

9-DİĞERLERİ

9.1– Ham deri işleme tesisleri,

9.2- Ağacın kimyasal prosese tabi tutulduğu (kontrplak, ağaç kaplama vb) ve suni tahta üretim tesisleri,

9.3– (Değişik: 29/6/2010 – 2010/671 K.) Her çeşit karton, mukavva ve mukavva entegre üretim fabrikaları, selülozik yumurta ve meyve viyolleri üretim tesisleri,

9.4– Bir üretim periyodunda 60.000 adet ve üzeri tavuk, 85.000 adet ve üzeri piliç veya eş değeri diğer kanatlılar, 30 kg ve üzeri 3.000 baş ve üzeri domuz besi çiftlikleri ve 900 baş ve üzeri dişi domuz üretim çiftlikleri,

9.5- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) 500 HP ve üzeri motor gücü kullanan römork çelik konstrüksiyon imalat tesisleri,

9.6- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) 50 ton/yıl üzeri kapasiteli cıvata saplama, sıcak dövme tesisleri,

9.7- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Özel amaçlı motorlu kara taşıtları imalat tesisleri,

9.8- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) 500 HP ve üzeri motor gücü kullanan rulo sac açma, doğrultma, boy kesme işlemi ve çelik konstrüksiyon üretim tesisleri,

9.9- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) 100 HP üzeri motor gücü kullanan su işletmeleri,

9.10- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Kâğıt üretimi tesisleri,

9.11- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Liman tesisleri,

9.12- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/12 md.) Kağıt toplama, ayırma ve geri dönüşüm işlemi sonrası gri karton üretim tesisleri,

B) İKİNCİ SINIF GAYRİSIHHÎ MÜESSESELER

1-ENERJİ SANAYİİ

1.1– Toplam ısıl gücü 20 MW altında kapasitede olan yakma tesisleri ile termik enerji santralleri,

1.2- Torba yakıt üretim tesisleri,

1.3– Odun kömürü imal yerleri,

1.4– Rüzgar enerji santralleri,

1.5– Jeotermal enerji santralleri ile bu enerjiden 5 MW ve üzerinde kullanan tesisler.

1.6– (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.)Hidroelektrik santralleri (HES).

1.7- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Toplam ısıl gücü 1-10 megavat (MW) arası kapasitede olan fotovoltaik güneş enerjisine dayalı elektrik santralleri,

1.8- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Biyokütlelerin gazlaştırılması ve yenilenebilir temiz enerji üretim tesisleri,

1.9- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Briket kömür imalat tesisleri,

1.10- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Ormansal ve tarımsal biyokütle pelet üretim tesisleri,

1.11- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Toplam biyogaz depolama kapasitesi 500 m3’ten az olan atıklardan enerji ve gübre üretim tesisleri,

1.12- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Toplam ısıl gücü 20 megavat (MW) altında kapasitede olan tavuk veya büyükbaş hayvan dışkısından elektrik üretim tesisleri,

2- METALURJİ VE MAKİNE SANAYİİ

2.1– Kurşun kalay ve benzeri maddelerden tüp, klişe ve harf gibi malzemelerin imal edildiği tesisler,

2.1.1- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Rafine kurşun üretim tesisi,

 

4762-1

 

2.2– 50 Ton/yıl dan düşük kapasiteye sahip her türlü demir ve demir dışı dökümhaneler ile soğuk haddeleme tesisleri,

2.3– (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.) 50-500 HP arası motor gücü kullanan her nevi elektro mekanik, elektromanyetik madeni eşya imal, işleme, montaj, tamir, emayeleme, plastik ve diğer maddelerle çeşitli metotlarla kaplama yerleri, tarım ilaçlama makine imalatı yapan işyerleri,

2.4– 20 HP den fazla motor gücü kullanan matbaalar ile baskı tesisleri,

2.5– 50-500 HP arası motor gücü kullanan her nevi fırça, tarak imal yerleri,

2.6– Balata imal yerleri,

2.7– Zımpara fabrikaları,

2.8– 20 metreden daha kısa boylarda gemi iskeleti ve gemi bölümleri imal ve tamir yerleri.

2.9– (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.) LPG oto dönüşüm tesisleri.

2.10- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.)Termal sprey yöntemiyle metal kaplama tesisleri,

2.11- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Elektroliz metal kaplama tesisleri,

2.12- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Konveyörlerden gemilere yükleme tesisleri,

2.13- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) 50-500 HP arasında motor gücü kullanan rulo sac açma, doğrultma, boy kesme işlemi ve çelik konstrüksiyon üretim tesisleri,

2.14- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Elektroliz yöntemiyle çinko kaplama tesisleri,

3- MADEN SANAYİİ (Değişik: 23/5/2011-2011/1900 K.) 

3.1- Her türlü tuz fabrikaları,

3.2- Alçı, kireç, tebeşir, kuvars taşı ve benzeri değirmenleri,

3.3-Kapasitesi 75 ton/günün altında olan ateşe dayanıklı tuğla, seramik borular, yapı tuğlası, kiremit ve benzeri kaba seramik ürünlerinin üretildiği ve pişirildiği tesisler,

3.4-Değirmen taşı ve bileği atölyeleri,

3.5-Volkanik taş işleyerek elde edilen hafif malzeme üretim tesisleri ile kapasitesi 75 ton/günden küçük olan prefabrike konut malzemeleri, gaz beton ve metal yapı elemanları üretim tesisleri,

3.6-Çimento, çakıl kum, cüruf ve benzeri maddelerden motor gücü kullanarak yapı yalıtım döşeme ve sair malzemeleri imal tesisleri,

3.7- Mozaik imal yerleri,

3.8- Maden cevheri depolama yerleri,

3.9- Kum ocakları, kum yıkama ve eleme tesisleri,

3.10- Hazır beton tesisleri,

3.11- 5 ton/saatten düşük kapasitedeki çimento öğütme ve paketleme tesisleri,

3.12- Kükürt eleme, öğütme ve paketleme tesisleri,

3.13- Her türlü madenin çıkarılması (birinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler kapsamında yer almayanlar)

3.14-5.000 m3/yıl ve üzeri kapasiteli blok ve parça mermer, dekoratif amaçlı taşların çıkartılması, işlenmesi ve yıllık 250.000m2ve üzeri kapasiteli mermer kesme, işleme ve sayalama tesisleri,

3.15-Karbondioksit ve diğer gazların çıkartıldığı, depolandığı veya işlendiği 10.000 ton/yıl ve üzeri kapasiteli tesisler,

3.16-1.000.000 m3/yıl ve üzerinde metan gazının çıkarılması ve depolanması,

3.17-Maden Kanununun 2 nci maddesinde yer alan ve birinci sınıf gayrisıhhî müesseseler kapsamında olmayan I. Ve II. Grup madenlerin her türlü işleme sokulması (kırma, eleme, öğütme, yıkama ve benzeri),

3.18-50.000 ton/yıl ve üzeri tuzun çıkarılması ile bu madenlerin her türlü işleme tesisleri,

3.19-Birinci sınıf gayrisıhhî müesseseler kapsamında yer almayan cevher hazırlama veya zenginleştirme tesisleri,

3.20– Yeraltı maden ocakları.

3.21- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Barit kırma ve öğütme tesisleri,

3.22- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Hafriyat kaynaklı toprak eleme, bahçe toprağı ve toprağı zenginleştiren elementler (torf, gübre, kil, taş) karıştırma, kırma, depolama ve satış yerleri,

3.23- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Seramik ve bakalit taşları üretim tesisleri,

3.24- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Toz kömür imal ve kömür eleme ve paketleme tesisleri,

3.25- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Kömür kurutma, boyutlandırma ve paketleme tesisleri,

 

4762-2

 

4- KİMYA SANAYİİ

4.1– (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.) Tutkal, zamk ve yapıştırıcı madde üretim tesisleri, sanayi tipi yapıştırıcı imal eden tesisler,

4.2– Her çeşit kozmetik ürünleri üretim tesisleri,

4.2.1- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Gülyağı, gülsuyu ve gül konkret üretim tesisleri,

4.3– Mürekkep üretme tesisleri,

4.4– 100 HP’den düşük motor gücü kapasitedeki plastik, pleksiglas, polyester gibi maddelerden eşya, oyuncak, reklam levhaları, izolasyon malzemeleri ve benzerlerini yapan yerler,

4.5– Sunî inci, boncuk ve benzerleri üretim yerleri,

4.6– Melamin eşya üretim yerleri,

4.7– Tuz ruhu, çamaşır suyu ve benzeri malzemeyi mamul maddelerden sulandırarak ve ambalajlayarak satışa sunan yerler,

4.8– Çamaşır sodası ve çivit imal yerleri,

4.9– 50 HP’den az motor gücü bulunan lastik kaplama ve lastik eşya üretim tesisleri, kablo fabrikaları,

4.10– Amonyum hidroksit, potasyum hidroksit, sodyum hidroksit gibi bazik madde depolama tesisleri,

4.10.1- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Üre, potasyum nitrat, amonyum sülfat, çinko sülfat, boraks, molibdat gibi ürünlerin karıştırılarak paketlenmesi tesisleri,

4.11– Madeni ve nebati boya, cila, vernik atölyeleri ile dolum ve paketleme yerleri,

4.12- (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.)  Zirai mücadele ve halk sağlığı mücadele ilaçları depoları ile paketleme ve toptan satış yerleri, haşerelere karşı insektisit, rodentisit ve mollusisit kullanarak mücadele yapmak isteyen işyeri (Özel ambalajlı ilaç miktarı 100 kg veya litre üzeri ise)

4.13– Sulfonlama yapılmayan deterjan fabrikaları ile 1 ton/günden düşük kapasiteli sabun üretim tesisleri,

4.14- Farmasotik teknolojilerin gerektirdiği fiziksel yöntemlerle mamul ilaç üreten tıbbi müstahzarat laboratuarları,

4.15– 50 HP’den düşük motor gücü bulunan kauçuk ve lastik üretim tesisleri, lastik imalat ve kaplama tesisleri ile kablo fabrikaları,

4.16– (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.)Zirkon silikat, seramik sır ve seramik boyası üretim tesisleri,

4.17– (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.)Varil ve IBC depo yıkama, boyama geri dönüşüm tesisleri,

4.17.1- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Tanker yıkama ve IBC tank temizleme tesisleri,

4.18– (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.)Havuzsuyu kimyasalları, yüzey dezenfektanları ve içme suyu dezenfektanları üretim tesisleri,

4.19– (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.)75 ton/gün altında hazır sıva ve ıslak sıva üretim tesisleri,

4.20– (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.)Zehirsiz fare yapıştırıcısı dolum tesisleri.

4.21- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.)  Kimyasal gübre depolama ve satış yerleri,

4.22- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Atık kâğıdın temizliğinde kullanılan yardımcı kimyasal madde üretim tesisleri,

4.23- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Asfalt plenti tesisleri,

4.24- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Deri sanayi yardımcı kimyasal maddeleri üretim tesisleri,

4.25- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) AUS azot düşürücü üretim tesisleri,

4.26- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Dağıtım ve toplam depolama kapasitesi 500 m³’ün altı medikal gaz satış yerleri,

4.27- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Karbon ve grafit üretim tesisleri,

4.28- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Kimyasal madde depolama, laboratuvar cam ve sarf malzemeleri tesisleri,

4.29- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) 50 HP’den düşük motor gücü kullanan metalin kauçuk ile kaplama tesisleri,

4.30- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) 50-500 HP arası motor gücü kullanan metalin fosfalt ile kaplama tesisleri,

4.31- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Asfalt plenti, büz boru ve baca tesisleri,

4.32- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) 50-500 HP arası motor gücü kullanan boru pazarlama, showroom ve pazarlama amaçlı üretim gösterisi,

4.33- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Asfalt üretim tesisleri,

4.34- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Hazır gelen camların kesilerek elektrik enerjisi kullanılan fırınlarda temperleme prosesine sahip ancak izabe (eritme) teknolojisine sahip olmayan temperli cam imalat tesisleri,

4.35- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Lastik üretim tesisi kaynaklı pişmemiş hamur hâlde telli kauçuk malzemenin tel çekme makinesinden geçirilmek suretiyle tel ile kauçuğun ayrılma tesisleri,

 

5- PETROKİMYA SANAYİİ

5.1- 30 ton altında sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz ikmal istasyonları ve tüp depolama tesisleri,

5.2- Toplam depolama kapasitesi 500 m3’ten az doğalgaz, petrokimya ve kimyasal ürün

depolama tesisleri,

 

4763

 

5.3– (Değişik: 29/6/2010 – 2010/671 K.) Marina, akaryakıt ve/veya otogaz istasyonları ile içerisinde yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvıların depolanması amacıyla kullanılan en az 8 m3’ten 150 m3’e kadar depolama hacmine sahip depolama tesis ve düzenekleri,

5.4– Petrol, doğal gaz ve kimyasalları 10 kilometreden uzun ve 600 mm’den küçük çaplı borularla taşıma tesisleri,

5.5– 250 kg-500 kg arasında kapasitedeki perakende sıvılaştırılmış petrol gazı tüp satış yerleri.

5.6- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Petrol boru hattı ile akaryakıt ikmali arasında oluşabilecek kaza ve sızıntıların çevreye zarar vermesinin önlenmesi tesisleri,

5.7- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Madeni yağ satış yerleri,

6- GIDA MADDELERİ, İÇKİLER, YEMLER VE TARIMSAL ÜRÜNLER SANAYİİ

6.1– 1 ton/gün -10 ton/gün arasında kapasiteli süt ve süt ürünleri üretim tesisleri,

6.2- 500 ton/gün’den az olan yem ve un fabrikaları,

6.2.1– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Hayvan yemi satış yerleri,

6.3– Kültür mantarı üretim tesisleri,

6.4– Makarna, irmik, gofret, bisküvi fabrikaları,

6.5– Çiğit fabrikaları,

6.6– Çay fabrikaları ve 500 kg/gün ve üzerindeki kapasitedeki çay paketleme tesisleri,

6.7– Mekanik olarak ve sızdırma yolu ile yağ imal yerleri hariç atölye mahiyetindeki yağ imal yerleri ile 25 ton/yıl kapasiteden büyük bitkisel ve hayvansal yağ depolama ve dolum yerleri,

6.7.1– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Bitkisel ham yağ depolama yerleri,

6.8- Glikoz, nişasta (endüstriyel nişasta hariç), dekstrin (kola) ve emsali maddeler üretim tesisleri,

6.9– Meşrubat üretim tesisleri,

6.10– Fruko, eskimo ve dondurmayı fabrikasyon halinde üreten tesisler,

6.11– Günlük olarak 1.000 kg/gün ve üzeri şeker veya şeker şerbetinden şekerli maddeler üreten tesisler,

6.12– (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.)  Meyve, sebze işleme yerleri ile konserve ve çeltik fabrikaları, ayçiçeğini kabuğundan ayıran iç üretim tesisleri,

6.13– Meyan kökü, şerbetçiotu vb. bitkilerin işlendiği tesisler,

6.14– Çiklet fabrikaları,

6.15– (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.) Günlük üretimi 1.000 kg/gün ve üzeri ekmek, sade pide ve ekmek çeşitleri üreten, asgari yüksekliği 3,5 metre ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde en az 400 m2; büyükşehir belediyesi olmayan illerde en az 300 m2; köy, belde ve ilçe belediye sınırları içinde en az 250 m2 ve üzeri genişlikteki yerler,

6.16– Dışarıya servis yaparak günde 500 adet/kişi ve üzerinde yemek üretimi yapan tesisler,

6.17– Hayvansal yağların eritildiği tesisler,

6.18– Buz üretim tesisleri,

6.19– Fabrikasyon olarak çerez üretim tesisleri,

6.20– İçme amaçlı doğal bitkilerin işlendiği ve paketlendiği tesisler,

6.21– 500 kg / günden büyük kapasitedeki bal dolum ve paketleme tesisleri,

6.22- Meyve, sebze, bakliyat ve hububatı olgunlaştırma kurutma, mumlama ve ambalajlama tesisleri,

6.23– Hazır gıdaların ambalajlandığı tesisler,

6.24– Gıda katkı maddesi üreten tesisler,

6.25– Mayonez, ketçap ve salata sosu üretim tesisleri,

6.26 –Her türlü meyve suyu üretme ve paketleme tesisleri,

 

4764

 

6.27- 500 kg/gün ve üzerinde fermente gıda (turşu, şalgam, sirke vb.) ürünleri üreten tesisler,

6.28– Yumurtanın konserve edildiği tesisler,

6.29– Fermantasyon ile alkolü içki üreten atölye mahiyetindeki tesisler,

6.30– Dondurulmuş gıda üretim tesisleri,

6.31– Çocuk mamaları ve ek besin üretim tesisleri,

6.32– İçecek tozu üretim tesisleri,

6.33– Toz şekerden küp şeker ve pudra şekeri üretim tesisleri,

6.34– Tahin, helva, pekmez ve çikolata üretim tesisleri,

6.35– (Değişik: 29/6/2010 – 2010/671 K.) Fındık, fıstık, badem, ceviz kırma ve kavurma tesisleri, 500 kg/gün ve üzeri fındık, ballı fındık, fıstık, badem, ceviz ezmesi dolum ve paketleme tesisleri,

6.36– Sakatat işleme tesisleri,

6.37– 75 kg / saat ve büyük kapasitede kavurma kapasitesine sahip kahve ve kuruyemiş hazırlama tesisleri,

6.38– 10 HP ve üzeri motor gücü kullanan balık temizleme (kılçık ayıklama) tesisleri ve soğuk hava depoları,

6.39– 500 kg/gün ve üzerindeki kapasitedeki haşhaş öğütme ve ezme tesisleri,

6.40– Gıda ışınlama yerleri,

6.41- 3 üncü sınıf kırmızı et mezbahaları.

6.42– (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.)Hammaddeden başlayarak preform ve polietilen tereftelat (pet) imalat ünitesi bulunan içme suyu şişeleme tesisleri.

6.43– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) 30 ton/gün altı kapasiteli zeytin işleme ve kontinü sistem zeytinyağı üretim tesisleri,

6.44– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Gıda ve çevre ölçüm ve analiz laboratuvarları,

6.45– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Probiyotik ürünler üretim tesisleri,

6.46– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Yumurtaların tasnifi, viyollenmesi, ambalajlanması ve kafes sistemleri tesisleri,

6.47– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Minarelli premix üretim tesisleri,

6.48– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Fonksiyonel/özel beyanlı gıda, takviye edici gıda ve genetik gıda üretim yerleri,

6.49– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.)  Bitkisel ekstrat üretim tesisleri,

6.50– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Kuluçkahane ve damızlık üretim tesisleri,

6.51– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Alabalık kuluçkahaneleri,

6.52– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Su ürünleri yetiştiriciliği tesisleri,

6.53– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Yemeklik sos ve çeşni imalat tesisleri,

6.54– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Toz, sıvı ve katı atıklar ile sebze, şurup, aromalar vb. gıda ürünleri geri dönüşüm tesisleri,

6.55– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) 100 kesim ünitesi/gün altı büyükbaş ve küçükbaş kesim tesisleri (her bir kesim ünitesi eşdeğeri; 1 baş sığır, 2 baş devekuşu, 4 baş domuz, 8 baş koyun, 10 baş keçi, 130 baş tavşan),

6.56– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) 1.000-50.000 adet/gün arası tavuk ve eşdeğeri diğer kanatlılar kesim tesisleri (her bir kesim ünitesi eşdeğeri; 1 adet hindi = 7 adet tavuk),

6.57– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Yumurta ve pastörize yumurta üretim tesisleri,

6.58– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Soda depolama ve nakliye tesisleri,

6.59– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Gıda mikrobiyolojisi ve gıda moleküler laboratuvarları,

6.60– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) 500 kg/gün ve altı kapasiteli kemik suyu ve tavuk suyu üretim tesisleri,

6.61– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) 500 kg/gün ve üzeri kapasiteli reçel, salça, tarhana üretim tesisleri,

7- ATIK İŞLEME SANAYİ (Değişik Başlık: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.)

7.1– Kumaş atıkları ve eski kumaşlardan yün imal tesisleri,

7.2- Kullanılmayan et ve hayvan cesetleri yakma tesisleri,

7.3– (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.) Katı atık ara transfer istasyonları, katı atık aktarma istasyonları,

7.4– Kompostlama tesisleri,

7.5– Nüfusu 50.000 ve üzeri olan yerleşim yerlerine ait atık su arıtma tesisleri,

7.6– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) 20-100 ton arası kapasiteli deniz araçlarından kaynaklanan atıkların toplanması tesisleri,

7.7– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Tehlikeli, tehlikesiz ve özel işleme tabi atıkların geri kazanım tesisleri,

7.8– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Atık akü geçici depolama tesisleri,

7.9– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Ambalaj atığı toplama, ayırma ve geri kazanım tesisleri,

7.10– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Çevre kirliliğine müdahale tesisleri,

7.11– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Atıkların işlenerek biyogaz elde edildiği ve toplam biyogaz depolama kapasitesi 500 m3’ten az olan biyometanizasyon tesisleri,

7.12– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Toplam ısıl gücü 20 megavat (MW) altı kapasiteli atık yakma tesisleri,

8- TEKSTİL SANAYİİ

8.1– 50-500 HP arasında motor gücü kullanan dokuma ve konfeksiyon tesisleri,

8.2– Çırçır fabrikaları,

8.3– Isıtıcı minder üretim tesisleri,

8.4– Yün, kıl, tiftik, kuş tüyü vb. yıkama ve işleme tesisleri,

8.5– 50-500 HP arasında motor gücü kullanan işlenmiş deriden eşya imal tesisleri,

8.6– 100 HP’den düşük motor gücü kullanan suni deri kürk ve muşamba imal tesisleri.

9-DİĞERLERİ

9.1– Yangın söndürme tüplerine dolum yapılan yerler,

9.2-Mum ve balmumu üretim tesisleri,

9.3– Camdan süs eşyası, ayna vb. madde üreten tesisler,

9.3.1– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Füzyon cam eşya ve cam eşya tezyinatı üretim tesisleri,

9.4– Halı ve kilim dokuma ve boyama atölyeleri,

9.5– Linteks, hidrofil pamuk üretim tesisleri,

9.6- 50 HP’den fazla motor gücü kullanan ağaç eşya işleme ve tamir yerleri,

 

4765

 

9.7- Tomruk ve kereste depoları,

9.8– (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.) Her nevi hurda depoları, katı atık depolama tesisleri ile evsel ve endüstriyel katı atıklardan ham ve mamul madde üretimi konusunda faaliyet gösteren işletmeler (metal, kağıt, karton, pet, plastik, cam hurda ve atıkları kaynağından karışık toplayarak biriktiren, depolandığı yerden alınarak cinslerine göre ayrıştıran ve nakliye edilebilmesi için preslenen, preslenmiş hurdaların ayrı ayrı depolanarak sonra geri kazanım firmalarına gönderen tesis),

9.8.1– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Atık elektrik ve elektronik eşya geçici depolama ve işleme tesisleri,

9.9– Steril katgüt üretim tesisleri,

9.10– Herhangi bir işlem yapılmayan ham deri depoları,

9.11– Bağırsak temizleme işleme yerleri ile işlenmiş bağırsaktan eşya üretim tesisleri,

9.12– Bitkisel yemler ve hazır preparatlardan karma yem üretim tesisleri,

9.13– Nakliyat, ticaret, komisyon, ithalat ve ihracat işleri ile ilgili depolar,

9.14– Bir üretim periyodunda 20.000-60.000 adet arası tavuk, 30.000-85.000 adet arası piliç veya eş değeri diğer kanatlı kapasitedeki tavuk veya piliç yetiştirme tesisleri, 30 kg ve üzeri, 1.000-3.000 baş arası domuz besi çiftlikleri ve 300-900 baş arası dişi domuz üretim çiftlikleri, 500 adet ve üzeri büyükbaş ve 1.000 adet ve üzeri kapasitedeki küçükbaş kapasiteli büyükbaş ve küçükbaş besi tesisleri,

9.15– Bitkisel liflerden sicim, halat, hasır vb. üretim tesisleri,

9.16– (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.)  Oto bakım ve servis istasyonları; kaporta, boya, motor bakımı, elektrik, oto egzozcuları,

9.17– Düğme, fermuar, şemsiye vb. üretim tesisleri,

9.18– Kibrit fabrikaları,

9.19– Gaz maskesi üretim tesisleri,

9.20– Kurşunkalem fabrikaları,

9.21– Tütün işleme ve sigara fabrikaları,

9.22- Nüfusu 50.000 ve üzerinde olan yerleşim birimlerine ait atık su arıtma tesisleri ile istihdam kapasitesi 20.000 ve üzerinde olan ihtisas ve karma organize sanayi bölgelerine ait atık su arıtma tesisleri.

9.23– (Ek: 19/3/2007-2007/11882 K.)  Organik gübre üreten işyerleri,

9.24– (Ek: 19/3/2007-2007/11882 K.)  Hurda kağıt balyalama tesisleri,

9.25– (Ek: 19/3/2007-2007/11882 K.)  Motorlu araç boyalarının kumlama yoluyla temizlendiği işyerleri,

9.26– (Ek: 19/3/2007-2007/11882 K.)  Tuvalet kağıdı, peçete, kağıt havlu üretimi yapan tesisler.

9.27– (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.)Oluklu mukavva üretim tesisleri,

9.28– (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.)Alüminyum ve çeşitli folyolardan gıda, tarım ve ilaç ambalaj maddeleri üretim tesisleri.

9.29- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/12 md.) Açık alanda sergilenen ikinci el motorlu kara taşıtı pazarları,

9.30– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Tarımda tozlaşma (polinasyon), arı ve biyolojik mücadele amaçlı böcek üretim tesisleri,

9.31– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Duş teknesi ve kabin üretim tesisleri,

9.32– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Farmasotik ile hücresel ürünler ve medikal cihaz kategorisine giren biyo malzemelerin üretim tesisleri,

9.33– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Endüstriyel tip buzdolabı ve soğutma sistemleri servis ve bakım tesisleri,

9.34– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Polistren dekoratif cephe elemanları tesisleri,

9.35– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Elektrostatik toz boyama tesisleri,

9.36– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Sera ortamında tohumun yeşertilerek fide haline getirilmesi tesisleri,

9.37– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) İş hijyeni ölçüm ve analiz laboratuvarları,

9.38– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) 1350 DWT altı ağırlıktaki deniz araçlarının ticari amaçlı liman, iskele ve rıhtım işletmeleri (yolcu taşıma amaçlı olarak kullanılan iskele ve limanlar hariç),

9.39– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Topraksız domates üreticiliği ve sera işletmeciliği,

9.40– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Otobüsler için hava kanalları, engelli rampası, kapı içi kaplama kumaşları, vagon, alüminyum profilleri, metal yüzeyleri temizleme, işleme ve boyama üretim tesisleri,

9.41– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Katı maddelerin depolandığı antrepo tesisleri,

9.42– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Hayvan satış yerleri,

9.43– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Yem katkı ve mikroorganizma ve blok mineral üretim tesisleri,

9.44– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Beton analiz laboratuvarları,

9.45– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Atık naylonlardan granül plastik üretim tesisleri,

9.46– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Araç parça yıkama tesisleri,

9.47– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Maden laboratuvarları,

9.48– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Ömrünü tamamlamış araçların sökümü ve geçici depolanması tesisleri,

9.49– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Arıtma mikroorganizmaları (bakteri) depolama ve üretim tesisleri,

9.50– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Mutfak dolabı granitinin kesilmesi ve montajı tesisleri,

9.51– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Soğuk asfalt yama tesisleri,

9.52– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Araç muayene istasyonları,

9.53– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Biyosidal ürün analiz raporu tesisleri,

9.54– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) 50 HP ve üzeri motor gücü kullanan karton bardak imalat tesisleri,

9.55– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Hava yastığı üretim tesisleri,

9.56– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) İçme suyu arıtma tesisleri,

9.57– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Organik toprak düzenleyici tesisleri,

9.58– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) 50 ton/yıl altı kapasiteli cıvata saplama, sıcak dövme tesisleri,

9.59– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) 50-500 HP arası motor gücü kullanan römork çelik konstrüksiyon imalat tesisleri,

9.60– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) 100 HP altı motor gücü kullanan su işletmeleri,

9.61– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Pet imalatı yapan su işletmeleri,

9.62– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Yapı ve zemin laboratuvarları (zemin sondajları),

9.63– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Hara ve aşım istasyonları,

9.64– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Balıkçı barınağı içerisinde bulunan konveyör yükleme bandı ve döküm yerine kamyonlarla getirilen kuvarsit madeninin herhangi bir işlem görmeden gemilere yüklenmesi işi yapılan tesisler,

9.65– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Bigbaglerde katı formda toz olarak kimyasal madde, elektronik malzeme, perde, tül, plastik hammadde ve ofis mobilyaları depolama veya antrepo yerleri,

9.66– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Pet preform ve pet şişe imalat tesisleri,

9.67– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Gıda, yem veya su gibi materyallerin analizinin yapıldığı laboratuvarlar,

9.68– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Toptan dezenfektan depoları,

9.69– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) 28/2/2018 tarihli ve 30341 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve Mikrobiyal Kaynaklı Gübrelere Dair Yönetmelik kapsamındaki sıvı gübre çözeltisi üretim tesisleri,

9.70– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Kan unu üretim tesisleri,

9.71– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Zirai tarımda böcek üretimi tesisleri,

9.72– (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/13 md.) Çinko, kalsiyum, magnezyum, sodyum, lityum ve benzeri stearat öğütme ve paketleme tesisleri,

C) ÜÇÜNCÜ SINIF GAYRİSIHHÎ MÜESSESELER

1- ENERJİ SANAYİİ (Değişik: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/13 md.)

1.1- Akü tamir yerleri,

1.2- Elektrik enerjisi ile çalışan araçların elektrik ihtiyacını temin edebilmeleri için otoparklarda, alışveriş merkezlerinin otopark alanı olarak ayrılmış yerlerinde, akaryakıt istasyonlarında veya yetkili idarece uygun görülecek ve imar planında bu amaca ayrılmış olan diğer yerlerde müstakil olarak kurulacak elektrikli araç şarj istasyonları,

1.2.1- Elektrikli araçların elektrik ihtiyacını temin edebilmeleri için otoparklar, alışveriş merkezleri veya akaryakıt istasyonlarında kurulacak elektrikli araç şarj istasyonları, kurulu bulunduğu iş yerinin ana faaliyet dalı esas alınarak düzenlenen ruhsatta tali faaliyet olarak belirtilir. (Ek cümle: RG-17/4/2021-31457-C.K.-3835/9 md.) Ancak araç şarj istasyonu ile istasyonun kurulacağı iş yerinin işletmecisinin farklı kişiler olması halinde araç şarj istasyonuna müstakil ruhsat düzenlenir.

1.2.2- (Ek: RG-17/4/2021-31457-C.K.-3835/9 md.) Tamamı aynı yetkili idare sınırları içinde olmak kaydıyla, müstakil olarak kurulan araç şarj istasyonu adresinden başka yerlerde bulunan ve istasyon tarafından uzaktan veya yerinde yönetilebilen ve yetkili idarenin uygun göreceği yerlerde bulunan araç şarj üniteleri, araç şarj istasyonu için düzenlenen ruhsatta belirtilerek istasyon ve tüm üniteler için tek ruhsat düzenlenir.

1.3- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/14 md.) Toplam ısıl gücü 1 megavat (MW) altı kapasitede olan fotovoltaik güneş enerjisine dayalı elektrik santralleri,

2- METALURJİ VE MAKİNE SANAYİİ

2.1– (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.)  50 HP’den az motor gücü kullanan veya motor kullanmaksızın iptidai usullerle çalışan her nevi elektromekanik, elektromanyetik yöntemle madeni eşya imal, işleme, montaj ve tamir atölyeleri, tarım ilaçlama makine imalatı yapan işyerleri,

 

4766

 

2.2- Harf dökümü yapmayan ve 20 HP’den az motor gücü kullanan matbaalar ve baskı yerleri.

3- MADEN SANAYİİ (Değişik: 23/5/2011 – 2011/1900 K.)  

 3.1- İnşaat malzemeleri depo ve satış yerleri,

3.2- Sırlı, sırsız, çanak, çömlek, küp ve benzeri toprak mamulleri üretim yerleri,

3.3- Çini atölyeleri,

3.4- Çakıl, kum, cüruf, çimento ve benzeri maddelerden motor gücü kullanmaksızın yapı, yalıtım, döşeme ve benzeri malzeme imal yerleri,

3.5- Maden Kanununun 2 nci maddesinde yer alan V. Grup sertifikalı ve yüzeyden toplama usulüyle yapılan madencilik faaliyetleri ile buna dayalı geçicitesisler,

3.6- İkinci sınıf gayrisıhhî müesseseler kapsamında yer alan faaliyet limitlerinin altında kalan madencilik faaliyetleri.

4- KİMYA SANAYİİ

4.1– Saf su ve asitli su üretim yerleri,

4.2– Fotoğraf filmi renklendirme ve boyama yerleri,

4.3– Kolonya ve benzeri tuvalet malzemeleri üretim yerleri,

            4.4– (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.)  Zirai mücadele ilaçları, insektisit, rodentisit, mollusisit ve benzeri maddelerin perakende satış yerleri, haşerelere karşı insektisit, rodentisit ve mollusisit kullanarak mücadele yapmak isteyen işyeri (Özel ambalajlı ilaç miktarı 100 kg veya litreden az ise),

4.5- Kuru temizleme yerleri,

4.6– Halk sağlığını koruma amaçlı haşere ile mücadele için kurulan ticari işyerleri.

4.7- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/14 md.) 50 HP’den düşük motor gücü kullanan metalin fosfalt ile kaplama tesisleri

4.8- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/14 md.) 50 HP’den düşük motor gücü kullanan boru pazarlama, showroom ve pazarlama amaçlı üretim gösterisi,

4.9- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/14 md.) Temel eczacılık ürünleri imalat tesisleri,

5-PETROKİMYA SANAYİİ

5.1- (Değişik: 29/6/2010 – 2010/671 K.)  Köy pompası ile içerisinde yanıcı ve parlayıcı madde kategorisindeki sıvıların depolanması amacıyla kullanılan 8 m3’e kadar depolama hacmine sahip depolama tesis ve düzenekleri,

5.2– Film halindeki plastikten naylon torba ve benzeri eşya yapan yerler,

5.3– 250 kg’dan düşük kapasitedeki perakende sıvılaştırılmış petrol gazı tüp satış yerleri.

6- GIDA MADDELERİ, İÇKİLER, YEMLER VE TARIMSAL ÜRÜNLER SANAYİİ

6.1– Un ve bulgur değirmenleri,

6.2– Tarhana vb. imal yerleri ,

6.3– Boza üretim yerleri,

6.4– 1 ton / günden düşük kapasiteli süt ve süt ürünleri üretim tesisleri,

6.5- Tuz öğütme yerleri,

6.6– Günlük olarak 1.000 kg’dan az şeker veya şeker şerbetinden şekerli maddeler vs. üreten yerler,

6.7– Tahıl, baharat, bakliyat ve gıda vb. ambalajlama yerleri,

6.8– 75 kg / saat den düşük kapasitede kavurma kapasitesine sahip kahve ve kuruyemiş hazırlama yerleri,

6.9– Karbonat ve kabartma tozu üretim ve ambalajlama yerleri,

6.10– Hamur, yufka, bazlama, simit, poğaça, kadayıf, mantı, pasta, börek ve benzeri unlu mamullerin üretim yerleri,

6.11– Kapasitesi 1 ton / günden az olan dondurma imal yerleri,

6.12- Dondurma külahı üretim yerleri

6.13- 10 HP’den az motor gücü kullanan balık temizleme (kılçık ayıklama) tesisleri ve soğuk hava depoları,

6.13.1- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/14 md.) Midye dolma imalathaneleri,

6.14- Süt depolama ve soğutma yerleri,

 

4767

 

6.15– Hazır preparatlardan karıştırılarak içecek yapılan yerler,

6.16– Gıda katkı maddesi paketleme yerleri,

6.17– Dışarıya servis yaparak günde 500 adet/kişi den az yemek üretimi yapan yerler,

6.18– (Değişik: 29/6/2010 – 2010/671 K.) Sanayi bölgeleri ile mesken amacıyla kullanılmayan müstakil binalarda kurulan süpermarket, hipermarket, grossmarket ve megamarketlerin bünyesinde, kendi müşterilerine satış yapan ve işyerinin bütünlüğünden duvar, bölme, bölüm ve benzeri şekilde ayrılmış bir şekilde üretim yapılan, elektrik enerjisi veya doğalgaz kullanılarak ekmek ve ekmek çeşitleri üreten işyerleri,

6.19– (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.)  Günlük üretimi 1000 kg/günden az olan ekmek, sade pide ve ekmek çeşitleri üreten büyükşehir belediyesi sınırları içinde en az 250 m2, büyükşehir belediyesi olmayan illerde en az 200 m2, köy, belde ve ilçe belediye sınırları içinde en az 100 m2 olması zorunlu yerler,

6.20- Mekanik olarak ve sızdırma yolu ile yağ imal yerleri ile 25 ton/yıl kapasiteden az bitkisel ve hayvansal yağ depolama ve dolum yerleri,

6.21- Mısır çerezi üretim tesisleri,

6.22– 500 kg/gün ve altında kapasitedeki bal dolum ve paketleme tesisleri,

6.23-Yumurta paketleme yerleri,

6.24- 500 kg/gün altında kapasitedeki haşhaş öğütme ve ezme tesisi,

6.25- 500 kg/gün altında kapasitedeki fermente gıda (turşu, şalgam, sirke vb.) ürünleri üreten tesisler,

6.26– 500 kg/gün altında kapasitedeki çay paketleme tesisi,

6.27– Et parçalama ve mamul madde üretim tesisi.

6.28– (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.) 500 kg/gün altındaki fındık, ballı fındık, fıstık, badem, ceviz ezmesi dolum ve paketleme tesisleri,

6.29– (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.) Çemen üretim tesisleri.

6.30- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/14 md.) Mineralli su alım tesisleri,

6.31- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/14 md.) Çiğköfte imalathaneleri,

6.32- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/14 md.) Mekanik usullerle domates ve biber salçası üretimi ve paketleme tesisleri,

6/A-ATIK İŞLEME SANAYİ (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/15 md.)

6/A.1- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/15 md.) 20 ton altında kapasitesi olan deniz araçlarından kaynaklanan atıkların toplanması tesisleri,

7-TEKSTİL SANAYİİ

7.1– Şapka ve keçe imal yerleri,

7.2- 50 HP’den az motor gücü kullanan dokuma ve konfeksiyon atölyeler ile işlenmiş deriden eşya imal eden yerler,

7.3– Bez ve benzeri dokumaya baskı yapılan yerler,

7.4– İşlenmiş veya kurutulmuş deri depoları,

7.5– Mamul süngerden eşya imal yeri.

8-DİĞERLERİ

8.1– Kağıttan çeşitli kırtasiye malzemesinin yapıldığı yerler,

8.2– 25 tondan az odun ve kömür bulunduran veya 5 HP gücünden az muharrik kuvvet kullanan odun ve kömür depoları,

8.3– Halı, elbise ve çamaşır yıkama ve temizleme yerleri,

8.4- 50 HP gücünden az motor gücü kullanan veya motor kullanmaksızın iptidai usullerle çalışılan her nevi ağaç eşya imal, işleme ve tamir yerleri

8.5– Tiftik, hububat, pamuk, yapağı vb. depolar,

8.6– Kuru kemik, boynuz, fildişi gibi hayvani malzemenin mekanik usul ve vasıtalarla işlendiği yerler,

8.7– Peruk ve suni çiçek yapım yeri,

8.8 –Termal su kullanan hamamlar,

 

4768

 

8.9- Otomobil yıkama tesisleri,

8.10-Oto lastik tamir atölyeleri,

8.11– Mobilya ve oto döşeme atölyeleri,

8.12– 50 HP’den az motor gücü kullanan ve işlenmiş deriden eşya imal eden yerler,

8.13– Bir üretim periyodunda 500-20.000 adet arası tavuk, 500-30.000 adet arası piliç veya eş değeri diğer kanatlı kapasitedeki tavuk veya piliç yetiştirme tesisleri, 30 kg ve üzeri, 10-1.000 adet arası domuz besi çiftlikleri ve 5-300 baş arası dişi domuz üretim çiftlikleri, 20 – 500 adet arası büyükbaş ve 100-1.000 adet arası kapasitedeki küçükbaş ve büyükbaş besi tesisleri,

8.14- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılan iş yerleri:

8.14.1- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Öncelikle faaliyet konusuyla ilgili toplu iş yerlerinde açılması esastır.

8.14.2- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Tapu kütüğünde dükkân, mağaza, ofis ve büro gibi iş yeri niteliğini haiz bağımsız bölüm olacaktır.

8.14.3- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Ana gayrimenkulün kayıtlı bulunduğu tapu kütüğünde, mesken olarak gösterilen bağımsız bölüm bulunmayacaktır.

8.14.4- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Açık ve kapalı faaliyet alanı büyüklüğü, en az altmış metrekaresi teşhir alanı olmak kaydıyla seksen metrekareden az olmayacaktır.

8.14.5- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Kapalı teşhir alanında sıvılaştırılmış petrol gazı ve sıvılaştırılmış veya sıkıştırılmış doğalgaz kullanan araç bulundurulmayacaktır.

8.14.6- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Giriş ve çıkış kapısı kolay tahliyeye imkan verecek nitelikte olacaktır.

8.14.7- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin Valilik görüşü alınacaktır.

8.14.8- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Aynı iş yerinde en fazla iki tacir veya esnaf ve sanatkâr ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal edecektir. Bu durumda, iş yerinin açık ve kapalı faaliyet alanı büyüklüğü, en az yüz yirmi metrekaresi teşhir alanı olmak kaydıyla yüz altmış metrekareden az olmayacaktır.

8.14.9- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) İş yerinde ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretinden başka ticari faaliyette bulunulmayacaktır. Bu hüküm, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılan iş yerlerine ilişkin diğer şartların karşılanması kaydıyla, işyeri açma ve çalışma ruhsatındaki ana faaliyet konusu ilk tescil motorlu kara taşıtı ticareti olan işletmelere uygulanmaz.

8.14.10- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Mali sorumluluk sigortası yaptırılacaktır.

8.14.11- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) İdari büro ve kabul yeri ile taşıt teşhir alanı aynı adreste olacak ve iş yerinin bulunduğu ana gayrimenkulün ortak kullanım alanları taşıt teşhir alanı olarak kullanılmayacaktır.

8.14.12- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Açık ve kapalı faaliyet alanı dışında yol, kaldırım ve benzeri yerlerde motorlu kara taşıtı teşhir edilmeyecektir.

8.14.13- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Faaliyet sınıfı için aranması gereken genel şartlar ile bu alt bölümün ilgili alt maddelerindeki özel şartlar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden önce yerinde kontrol edilecektir.

8.15- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Her türlü motorlu araç testi ve incelemesi yapan ekspertiz yerleri,

8.16- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Motorlu kara taşıtı kiralama işletmeleri:

8.16.1- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) İdari büro ile taşıtların bekletildiği yerin aynı yerde olması halinde faaliyet konusuyla uyumlu olacak şekilde 8.14.1, 8.14.2, 8.14.3, 8.14.5, 8.14.6, 8.14.7, 8.14.10, 8.14.12 ve 8.14.13 alt maddelerindeki hükümlere tabidir. Ancak idari büro ile taşıtların bekletildiği yerin farklı yerlerde olması halinde bu şartlar yalnızca taşıtların bekletildiği yer için aranır.

8.16.2- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Taşıtların bekletildiği yer, taşıt başına on metrekareden az olamaz.

8.16.3- (Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) İş yerinde taşıt kiralama faaliyetinden başka ticari faaliyette bulunulmayacaktır.

8.17- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/16 md.) Nükleer tıpta kullanılan radyoaktif referans ve kalibrasyon kaynakları üretim tesisleri,

8.18- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/16 md.) Orta gerilim indirici şalt merkezi, sayaç kalibrasyon birimi ve çalışma ofisleri,

8.19- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/16 md.) Binicilik tesisleri,

8.20- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/16 md.) Kedi veya köpek çiftlikleri,

8.21- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/16 md.) Kanatlı süs hayvanı yetiştiriciliği tesisleri,

8.22- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/16 md.) Distile su üretim tesisleri,

8.23- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/16 md.) 50 HP’den düşük motor gücü kullanan karton bardak imalat tesisleri,

8.24- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/16 md.) 50 HP’den düşük motor gücü kullanan rulo sac açma, doğrultma, boy kesme işlemi ve çelik konstrüksiyon üretim tesisleri,

8.25- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/16 md.) 50 HP’den düşük motor gücü kullanan römork çelik konstrüksiyon imalat tesisleri,

8.26- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/16 md.) Oto kurtarma ve yol yardım hizmetleri,

8.27- (Ek: RG-25/8/2022-31934-C.K-5987/16 md.) Ev ve süs hayvanı üretim, satış ve eğitim tesisleri,

 

4768-1/4769

 

     14 /7/2005 TARİHLİ VE 2005//9207 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE

Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği Yürürlüğe Koyan Kararnamenin

14/7/2005 Tarihli Yönetmeliğin Değişen Maddeleri

Yürürlüğe Giriş Tarihi

Tarihi

Numarası

19/3/2007

2007/11882

4, 5, 6, 9, 15, 16, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 44 ve Ek 1 ve Ek 2’deki maddeler, Örnek 1, Örnek 2, Örnek 3, Örnek 4

13/4/2007

29/6/2010

2010/671

5, Örnek 2, Örnek 3, Örnek 4, Örnek 5, Ek 1, Ek 2, İşlenmeyen Hüküm

25/7/2010

23/5/2011

2011/1900

5, 10, 15, 17, 21, 22, Örnek 2, Örnek 4, Örnek 7, Örnek 8,   Ek-2

3/7/2011

12/3/2012

2012/2958

5, 7, 8, 22, 25, 35, 36, 39, Ek Madde 1, Örnek 1, Örnek 2, Örnek 4

5/4/2012

5/11/2012

2012/3986

Geçici Madde 2, Ek 1

6/12/2012

10/11/2014

2014/7002

5, Geçici Madde 3

26/11/2014

12/12/2016

2016/9607

5

3/1/2017

12/12/2016

2016/9741

39

21/1/2017

20/3/2017

2017/10085

Ek-1, Geçici Madde 4

30/3/2017

Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği Yürürlüğe Koyan Cumhurbaşkanı Kararının

14/7/2005 Tarihli Yönetmeliğin Değişen Maddeleri

Yürürlüğe Giriş Tarihi

Tarihi

Numarası

18/4/2019

1003

45, 48

19/4/2019

24/1/2020

2048

5, 32, 34, Ek-1, Geçici Madde 5

25/1/2020

8/6/2020

2626

3, 4, 8, 9, 28, Ek Madde 2, Ek Madde 3, Geçici Madde 6, Geçici Madde 7, Örnek 1, Örnek 2, Ek 1, Ek 2

9/6/2020

8/9/2020

2945

Geçici Madde 6

9/9/2020

24/12/2020

3327

Ek Madde 3, Örnek 1, Ek 1

25/12/2020

16/4/2021

3835

4, 5, 8, 15, 32, Ek Madde 2, Ek Madde 3, Ek-1, Ek-2

17/4/2021

29/7/2021

4313

Geçici Madde 6

30/7/2021

24/8/2022

5987

3,9,10,17,23,45,Ek Madde 2, Geçici Madde 6, Geçici Madde 8, Ek-1, Ek-2

25/8/2022

 

 

BİTKİSEL GIDA VE YEMİN İHRACATINDA SAĞLIK SERTİFİKASI DÜZENLENMESİ VE İHRACATTAN GERİ DÖNEN ÜRÜNLER İÇİN UYGULAMA YÖNETMELİĞİ

25 Kasım 2011 CUMA       Resmî Gazete     Sayı : 28123

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

BİTKİSEL GIDA VE YEMİN İHRACATINDA SAĞLIK SERTİFİKASI DÜZENLENMESİ VE İHRACATTAN GERİ DÖNEN ÜRÜNLER İÇİN UYGULAMA YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; bitkisel gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler ile bitkisel yem ve yemlik maddelerin ihracat ve çıkış aşamalarında gıda ve yem güvenilirliğine yönelik, sağlık sertifikası düzenlenmesi, onaylanması ve ihracattan geri dönen ürünlerin yurtiçine girişinde uyulacak ve uygulanacak usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; bitkisel gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler ile bitkisel yem ve yemlik maddelerin ihracat ve çıkış aşamalarında gıda ve yem güvenilirliğine yönelik, gerekli kontrollerin yapılarak sağlık sertifikası düzenlenmesi, onaylanması ve ihracattan geri dönen ürünlerin yurt içine girişinde uygulanacak usul ve esasları kapsar.

(2) Alıcı ülke taleplerine göre özel mevzuatı yayımlanarak sertifika formatı ve içeriği ayrıca belirlenen bitkisel gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler ile bitkisel yem ve yemlik maddelerin ihracatında ve çıkışında; kendi özel mevzuatında yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 3/6/2011 tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 31, 32 ve 34 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen,

a) Analiz için numune alma: Üründen, varsa alıcı ülke kriterlerine veya Türk gıda veya yem mevzuatına uygunluğunu kontrol etmek amacıyla örnek alınmasını,

b) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

c) Beyanname: Üretici/İhracatçı veya temsilcisi tarafından düzenlenen, ürün ve/veya ürünler ile firma bilgilerinin ve taleplerinin yer aldığı ve ek-1’de yer alan Sağlık Sertifikası İhracatçı Beyannamesini,

ç) Ekli Liste: Üretici/İhracatçı veya temsilcisi tarafından düzenlenen, ürün ve ihracat bilgilerini içeren ek-2’de yer alan belgeyi,

d) Genel Müdürlük: Bakanlık Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

e) GGBS: Gıda Güvenliği Bilgi Sistemini,

f) İl/İlçe müdürlüğü: Yetkili il/ilçe gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğünü,

g) Kanun: 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununu,

ğ) Muayene ve analiz raporu: Resmi prosedür ile gönderilen numunelerin laboratuvarca yapılan analizleri sonucunda düzenlenen, analiz sonuçlarını gösteren raporu,

h) Resmi kontrol: Kanun kapsamındaki faaliyetlerin Kanun hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için kontrol görevlilerinin, verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim, muayene, karantina, numune alma, analiz ve benzeri kontrolleri,

ı) Sertifika: Gıda güvenilirliğine yönelik düzenlenen ve ek-3’te yer alan Sağlık Sertifikasını,

i) Uygunsuzluk: İhraç edilmek istenen ve/veya ihracattan geri dönen ürünün alıcı ülke ve/veya Türk gıda veya yem mevzuatına uyumsuz olma durumunu,

j) Ürün: Bitkisel gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler ile bitkisel yem ve yemlik maddeleri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler ve İhracat Başvurusu

Genel hükümler

MADDE 5 – (1) Bitkisel gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler ile bitkisel yem ve yemlik maddelerin ihracatı aşamasındaki kontrol işlemleri ve sertifika düzenlenmesine ilişkin uyulması gereken genel hükümler aşağıdaki gibidir:

a) Serbest bölgelerde faaliyet gösteren firmalar hariç olmak üzere, ihraç edilmek istenen ürünleri üreten firmanın Kanun gereği kayıt veya onay belgesine sahip olması zorunludur.

b) İhracatta öncelikli olarak alıcı ülke talepleri dikkate alınır. Sağlık için tehlike oluşturanlar hariç, ihracata konu edilecek ürünlerin Türk gıda veya yem mevzuatına uygun olmadığının ve bahse konu ürünlerin alıcı ülke tarafından kabul edileceğinin üretici/ihracatçı firma veya temsilcisi tarafından beyan edilmesi durumunda ürünler ihraç edilebilir.

c) Ürünün alıcı ülke kriterlerine uygunluğunun tespiti amacıyla il/ilçe müdürlüğü tarafından numune alınarak muayene ve analiz sonucuna göre ihracat işlemleri gerçekleştirilir.

ç) Alıcı ülkenin herhangi bir talebinin olmadığının üretici/ihracatçı veya temsilcisi tarafından beyan edilmesi durumunda; insan, hayvan ve bitki sağlığı açısından tehlike oluşturacağı düşünülen veya şüpheli haller dışında, üründen numune alınmadan sertifika düzenlenebilir.

İhracat başvurusu

MADDE 6 – (1) İhracat işlemleri, ihracatçı firma ve ihraç edilecek ürünlere ait bilgilerin üretici/ihracatçı veya temsilcisi tarafından GGBS’ye kaydının yapılmasıyla başlar.

(2) GGBS’ye kaydı yapılan ihracat işlemlerine ilişkin başvuru, kaydın yapıldığı tarihten itibaren en geç yedi gün içerisinde üretici/ihracatçı veya temsilcisi tarafından aşağıdaki belgelerle birlikte sertifika talep edilecek il/ilçe müdürlüğüne yapılır.

a) Ek-1’de yer alan Beyanname,

b) Ek-2’de yer alan Ekli Liste,

c) İthal edilmiş ürünün hiçbir değişikliğe uğramadan ihraç edilmek istenmesi durumunda fiili ithalat aşamasında düzenlenen ithalat uygunluk yazısı ve ithalata ilişkin gümrük beyannamesi.

(3) İl/İlçe müdürlüğü tarafından ihracat başvurusuna ait belgeler ve GGBS kaydı incelenerek, 5 inci maddenin (c) ve (ç) bentlerine göre işlemler gerçekleştirilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Numune Alma, Analiz Sonucunun Değerlendirilmesi ve Sertifika Düzenlenmesi

Numune alma ve analiz sonucunun değerlendirilmesi

MADDE 7 – (1) Numune alma ve itiraz hakkı konusunda ilgili mevzuat hükümleri geçerlidir.

(2) Analiz sonucunun alıcı ülke kriterleri ve/veya Türk gıda veya yem mevzuatına uygun olmaması durumunda ürünler yediemine alınır. Yediemine alınan ürünlerin raf ömrü süresi içerisinde, analiz sonucu tespit edilen kriterlerin uygun olduğu üçüncü bir ülkeye ihracatı söz konusu olduğunda; ihracata ilişkin gümrük beyannamesi ile fatura bilgilerinin kontrol edilmesinin ardından yediemin kaldırılır ve ürünün ihracatına izin verilir. Ayrıca;

a) Ürünün ilk analiz sonucu göz önünde bulundurularak, tespit edilen değerler için kabul kriterleri uygun olan ülkelere ihraç edilmesi kaydıyla; ambalaj değişikliği yapılmasına ya da özel işleme tabi tutulmasına izin verilebilir.

b) Ürünlerin gönderileceği alıcı ülke kriterlerinin karşılanmaması ancak başka bir firma tarafından aynı ürünlerin gönderilebileceği başka bir alıcı ülkenin kriterlerinin karşılanması kaydıyla; diğer ihracatçı firmaya “ihraç kaydı” ile ürünler devredilebilir ve bu ürünlerin ihracatına izin verilebilir.

(3) Laboratuvar analiz ve kargo ücretleri üretici/ihracatçı tarafından karşılanır.

Sağlık sertifikası düzenlenmesi ve onaylanması

MADDE 8 – (1) Aynı üretici tarafından üretilen, birden fazla ürünün aynı firma tarafından ihraç edilmek istenmesi durumunda; firma tarafından Ekli Liste düzenlenir. Ekli Liste, ihtiyaca göre aynı formatta kalmak şartıyla birden fazla sayfadan oluşabilir. İl/İlçe müdürlüğü tarafından verilen referans numarası ve tarihi, Sertifika ve Ekli Listenin ilgili bölümüne yazılır. Ekli Liste, “Kontrol Edilmiştir” kaşesi basılarak il/ilçe müdürlüğü mührü ile onaylanır.

(2) İhraç edilmek istenen ürünlerin, birden fazla üretici tarafından üretilmiş olması ya da aynı üreticiye ait farklı illerde veya aynı ilde farklı adreslerde üretilmesi durumunda ihraç edilecek ürünler için ayrı Sertifika düzenlenir.

(3) Ek-3’te yer alan Sağlık Sertifikası iki nüsha halinde düzenlenir.

(4) Sertifikanın geçerlilik süresi dört aydır. Raf ömrü dört aydan kısa olan ürünler için geçerlilik süresi, ürünün raf ömrü ile sınırlıdır.

(5) Firma tarafından alıcı ülkenin Ekli Listede yer alan ifadelere ek bir bilgi talebinde bulunması durumunda; mevzuat hükümlerine aykırı olmamak şartıyla Ekli Listeye bilgi ilave edilebilir.

(6) Sertifika, Türkçe/İngilizce dillerinde düzenlenir. Sertifikanın ihracatçı ya da alıcı ülke tarafından farklı bir dilde düzenlenmesinin talep edilmesi durumunda; düzenlenen mevcut Sertifikanın istenen dilde noter onaylı yeminli tercümesi üretici/ihracatçı firma veya temsilcisi tarafından yaptırılır.

(7) Alıcı ülke tarafından talep edilmesi durumunda; laboratuvar tarafından düzenlenen muayene ve analiz raporunun aslı veya onaylı kopyası Sertifikaya eklenebilir.

(8) Sertifikanın zayi olması durumunda, ülke genelinde yayım yapan gazetelerden birine zayi ilanı verilmek suretiyle Sertifikanın geçersizliği ilan edildikten sonra gazete ilanı bir dilekçeye eklenerek, il/ilçe müdürlüğüne başvurulur. İl/İlçe müdürlüğü tarafından söz konusu sertifikadaki bilgiler esas alınarak Sertifika yeniden düzenlenir.

(9) Sertifikanın okunamayacak şekilde tahrip olması durumunda, tahrip olmuş belgenin aslı bir dilekçeye eklenerek, il/ilçe müdürlüğüne başvurulur. Söz konusu Sertifikadaki bilgiler esas alınarak Sertifika yeniden düzenlenir. Daha önce düzenlenen Sertifika nüshaları iptal edilerek il/ilçe müdürlüğünde muhafaza edilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İhracattan Geri Dönen Ürünler

İhracattan geri dönen ürünler

MADDE 9 – (1) İhraç edilen ürünlerin çeşitli nedenlerle geri dönmesi durumunda:

a) İlgili gümrük müdürlüğünden il müdürlüğüne hitaben yazılmış uygunluk talep yazısı,

b) İhracata ilişkin gümrük beyannamesi,

c) Varsa, ihracat aşamasında Bakanlığımızdan alınmış sertifika veya sertifikalar,

ç) Ürüne ait çıkış faturası,

d) İthal edilen ürünün ihraç edildikten sonra geri dönmesi halinde gümrüğe yazılan ithalat uygunluk yazısı,

talep edilir.

(2) Belgelerin tamamlanmasının ardından ihracattan geri dönen ürünün, geri dönme nedeni de dikkate alınarak ihraç edilen ürünle aynı olduğuna dair tespit yapıldıktan sonra ürün resmi kontrole tabi tutulur. İnsan, hayvan ve bitki sağlığı açısından tehlike oluşturacağı düşünülen veya şüpheli hallerde üründen numune alınır.

(3) Resmi kontrol sonucunda Türk gıda veya yem mevzuatına uygun olan ürünlerin piyasaya arz edilmek üzere yurda girişine izin verilir. Sadece etiket bilgilerinden kaynaklanan bir uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda ise ek-4’te yer alan Etiket Taahhütnamesi alınarak ürünlerin yurda girişine izin verilir. Bu ürünler etiket bilgileri Türk gıda veya yem mevzuatına uygun hale getirildikten sonra piyasaya arz edilebilir.

(4) Resmi kontrol sonucunda Türk gıda veya yem mevzuatına uygun olmadığı tespit edilen ürünler hakkında firma bilgilendirilir. Firmanın yazılı talebi doğrultusunda aşağıdaki tedbirlerden bir veya birkaçı uygulanır:

a) Sağlık için tehlike oluşturanlar hariç, kanun hükümlerine uygun olmayan ürünler; alıcı ülke mevzuatına uygun olması ya da alıcı ülkeye ürünle ilgili açıklamalar yapılması ve alıcı ülkenin kabul etmesi durumunda yeniden ihraç edilebilir.

b) İhracattan geri dönen ürün özel işleme tabi tutulacaksa yurda girişine izin verilebilir. Yurda girişine izin verilen ürün özel mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Türk gıda veya yem mevzuatı veya gönderileceği ülkenin şartları ile uyumlu hale getirilmesi için seyreltme hariç, uygun olması durumunda dekontaminasyon dahil, bir kereye mahsus işlenir veya işleme tabi tutulabilir. Bakanlık, üreticiye/ihracatçıya veya ürünü işleyecek fiziki, asgari teknik ve hijyenik şartları uygun başka bir firmaya ait işletmede gerçekleştirilen özel işleme tabi tutma işleminin kendi kontrolü altında ve ulusal kurallara uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlar. İş ve işlemler tamamlandıktan sonra ürünün Türk gıda veya yem mevzuatına uygunluğu kontrol edilir. Uygun olan ürünlerin piyasaya arzına izin verilir. Uygun olmayan ürünlerin ilk kullanım amacı dahilinde piyasaya arzına izin verilmez.

c) İlgili mevzuatında belirtilen şartları karşılaması halinde, ürün özelliği ve kullanım amacı dikkate alınarak ürünün ilk kullanım amacı dışında başka bir kullanım amaçlı yurda girişine izin verilebilir. Bu durumda ihraç edilen gıdanın tekrar gıda, yemin ise tekrar yem veya yemin gıda olarak kullanım amaçlı yurda girişine izin verilmez.

ç) Bu maddenin (a), (b) ve (c) bentlerine göre değerlendirilmesi mümkün olmayan ürünler, Bakanlık gözetiminde işletmeci tarafından imha edilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Diğer hükümler

MADDE 10 – (1) Alıcı ülke talebi doğrultusunda ürüne ait son tüketim tarihi ürünün olması gereken raf ömründen daha kısa bir süre olarak belirlenmişse veya son tüketim tarihi belirtilmemişse; bu durum üretici/ihracatçı firma veya temsilcisi tarafından il/ilçe müdürlüklerine ihracat aşamasında beyan edilir. Ürünün ihracattan geri dönmesi durumunda; ürünün olması gereken son tüketim tarihi ile ilgili ihracatçı/üretici firma veya temsilcisinin bu beyanı esas alınır.

(2) Bakanlık, ihraç edilen ve ihracattan geri dönen ürünlerin giriş-çıkış gümrük kapılarını Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile birlikte belirler.

(3) Bilimsel çalışma amacıyla ve/veya analiz numunesi olarak ülke dışına gönderilecek ürünlerin insan tüketiminde kullanılmayacağı Ekli Listede belirtilmek kaydıyla; ihracatçı firmanın beyanı esas alınarak Sertifika düzenlenir. Kayıt veya onay ile ilgili bilgilerin Beyanname ve Sertifikada yer almasına gerek yoktur. Bu kapsamdaki ürünler 25 kg ya da 25 lt’den fazla olamaz.

(4) Spor ve diğer faaliyetlerle, yurtdışında ülkemizi temsil edecek kişi ve grupların kendi tüketimleri amacıyla götürecekleri, birden fazla üretici firma tarafından üretilen gıda maddeleri için tek bir Sertifika düzenlenir.

(5) Temsil ve fuar gibi yurt dışı organizasyonlarda ülkemizi temsilen teşhir edilmek/sergilenmek üzere gönderilecek, birden fazla üretici firma tarafından üretilen en fazla 500 kg ya da 500 litre ürün için tek bir Sertifika düzenlenir.

Saklı haklar

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Çalışma izni ve gıda sicili belgesine sahip işyerlerinin, Kanun ile kendilerine tanınan yasal süre içerisinde kayıt veya onay işlemleri tamamlanana kadar hakları saklıdır.

Yürürlük

MADDE 11 – (1) Bu Yönetmelik 13/12/ 2011 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

ORMAN SAYILAN ALANLARDA VERİLECEK İZİNLER HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

25 Haziran 2009 PERŞEMBE            Resmî Gazete                             Sayı : 27269

YÖNETMELİK

Çevre ve Orman Bakanlığından:

ORMAN SAYILAN ALANLARDA VERİLECEK İZİNLER HAKKINDA

YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1 – 22/3/2007 tarihli ve 26470 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Orman Sayılan Alanlarda Verilecek İzinler Hakkında Yönetmeliğin 62 nci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“(2) Ancak ilgili birimlerce izne konu projenin yapılmasına ilişkin kamulaştırma maksadıyla kamu yararı kararı alınması halinde; mahkeme kararına göre ihtilaflı yerin orman sınırları dışında kalması durumunda, talep sahibinden, kamulaştırmadan doğacak bedellerin ödeneceğine ve her türlü sorumluluğun yerine getirileceğine dair taahhüt senedi alınarak izin verilir.

(3) Mahkeme neticesinde ihtilaflı yerin orman sınırları dışında kalması halinde verilen izin iptal edilir. Ancak alınan bedeller iade edilmez, teminat faizsiz olarak iade edilir.”

MADDE 2 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3 – Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
22/3/200726470

TİCARİ AMAÇLI PATATESLERİN İZLENEBİLİRLİĞİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

26 Haziran 2010 CUMARTESİ                    Resmî Gazete                                        Sayı : 27623

YÖNETMELİK

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:

TİCARİ AMAÇLI PATATESLERİN İZLENEBİLİRLİĞİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1 – 29/4/2009 tarihli ve 27214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ticari Amaçlı Patateslerin İzlenebilirliği Hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesine aşağıdaki ikinci fıkra eklenmiştir.

“(2) Maliki ölmüş ancak tapuda mirasçıları adına intikalinin yaptırılamaması nedeniyle Çiftçi Kayıt Sistemine dahil olamamış arazilere üretim izni verilebilmesi için araziye ait muhtardan onaylı EK-6’daki taahhütnamenin dilekçe ekinde sunulması gerekir. Araziye patates dikenin, ya da kiraya verenin veraset ilamı almış olması şarttır. Ayrıca Çiftçi Kayıt Sistemine kaydı istenmez.”

MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğe ekteki “Her Bir Tarla İçin Düzenlenecek Taahhütname” başlıklı EK-6 eklenmiştir.

MADDE 4 – Bu Yönetmelik, 1/1/2010 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5 – Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

EK-6

HER BİR TARLA İÇİN DÜZENLENECEK TAAHHÜTNAME

…………yılında……………………………….ili………………..ilçesi………………………..bucağı……………………………köyü/mahallesi

…………………………..mevkiinde…………………………dekar alana sahip ekte tapu sureti bulunan tarlada patates dikmek istiyorum. Söz konusu tarla atadan kalma tapulu tarla olup, maliki ölmüş ancak veraset intikal işlemleri tamamlanamadığından tapuda adıma devri yaptırılamamıştır. Bu nedenle Çiftçi Kayıt Sistemine kayıt olunamadığını beyan ve taahhüt ederim.

         EKİ: Tapu sureti

                                                                                           Üretici

                                                                                      Adı ve Soyadı

                                                                                           İmza

                                                                   Onay

                                                              Adı ve Soyadı

                                                               Mühür-İmza

YATIRIM VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ AMACIYLA BEDELSİZ İRTİFAK HAKKI TESİS EDİLMESİNE VE BEDELSİZ KULLANMA İZNİ VERİLMESİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR

26 Mayıs 2007 CUMARTESİ           Resmî Gazete     Sayı : 26533

YÖNETMELİK

YATIRIM VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ AMACIYLA BEDELSİZ İRTİFAK HAKKI TESİS EDİLMESİNE VE BEDELSİZ KULLANMA İZNİ VERİLMESİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsama Dâhil İller ve Dayanak

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu usul ve esasların amacı, 29/1/2004 tarihli ve 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin (b) bendinde belirtilen illerde, en az on kişilik istihdam öngören yatırımlara girişen gerçek veya tüzel kişilere bedelsiz irtifak hakkı tesisi veya bedelsiz kullanma izni verilmesine ilişkin işlemleri düzenlemektir.

Kapsama dâhil iller

MADDE 2 – (1) Bu usul ve esaslar kapsamına;

a) Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığınca 2001 yılı için belirlenen fert başına gayri safi yurt içi hâsıla tutarı, 1500 ABD Doları veya daha az olan; Adıyaman, Afyonkarahisar, Ağrı, Aksaray, Amasya, Ardahan, Bartın, Batman, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Çankırı, Diyarbakır, Düzce, Erzincan, Erzurum, Giresun, Gümüşhane, Hakkâri, Iğdır, Kars, Kırşehir, Malatya, Mardin, Muş, Ordu, Osmaniye, Siirt, Sinop, Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tokat, Uşak, Van ve Yozgat illeri,

b) Devlet Plânlama Teşkilâtı Müsteşarlığınca, 2003 yılı için belirlenen sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasına göre, endeks değeri eksi olan; Artvin, Çorum, Elâzığ, Kahramanmaraş, Karaman, Kastamonu, Kilis, Kütahya, Nevşehir, Niğde, Rize, Trabzon ve Tunceli illeri,

c) Çanakkale ilinin Bozcaada ve Gökçeada ilçeleri, dâhildir.

(2) Karabük, Kırıkkale, Samsun ve Zonguldak illeri ise bu usul ve esaslar kapsamına dâhil değildir. Kapsama dâhil olmayan bu illerde 31/12/2006 tarihinde yürürlükte olan 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 5 inci maddesi hükümleri uygulanır.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu usul ve esaslar, 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 5 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

İKİNCİ BÖLÜM

Bedelsiz İrtifak Hakkı Tesis Edilebilecek ve Kullanma İzni Verilebilecek

Taşınmazlar İle Yararlanma Şartları

Teşvik kapsamındaki taşınmazlar

MADDE 4 – (1) Bu usul ve esaslar kapsamına; Hazineye, özel bütçeli kuruluşlara, il özel idarelerine veya belediyelere ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler dâhildir.

(2) Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlere ait işlemler Maliye Bakanlığınca; özel bütçeli kuruluşlara, il özel idarelerine, belediyelere ait taşınmazlar ile ilgili işlemler ise taşınmaz maliki idarelerce yürütülür.

(3) Özel bütçeli kuruluşlar, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (II) sayılı cetvelde belirtilen kamu idareleridir.

Teşvikten yararlanacak kişiler ve temel şartlar

MADDE 5 – (1) Bu usul ve esaslarda belirtilen teşviklerden; aşağıdaki şartları taşımaları şartıyla gerçek kişilerle, tüzel kişiler yararlanabilir:

a) Talep edilen taşınmazlar üzerinde gerçekleştirilecek yatırımda en az on kişilik istihdam öngörülmesi,

b) Yatırımın, 2 nci maddede belirtilen kapsama dâhil illerde yapılması,

c) Bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma iznine konu taşınmazların üzerinde gerçekleştirilecek yatırımın toplam tutarının, bu taşınmazların maliki idarelerce takdir edilecek rayiç değerinin üç katından az olmaması,

ç) Talep edilen taşınmazın bulunduğu ilçenin mülkî sınırları içinde organize sanayi veya endüstri bölgesi bulunması hâlinde, bu bölgelerde yer alabilecek yatırımlar için tahsis edilecek boş parsel bulunmaması,

d) Bu esas ve usullerde belirtilen diğer şartların yerine getirilmesi.

Teşvik şekli

MADDE 6 – (1) Teşvikten yararlanacak gerçek veya tüzel kişiler lehine; 4 üncü maddede belirtilen kamu idarelerine ait taşınmazlar üzerinde, kırkdokuz yıl süreli bağımsız ve sürekli nitelikli bedelsiz irtifak hakkı kurulabilir veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunması nedeniyle irtifak hakkı tesis edilemeyen taşınmazlar üzerinde ise, kırkdokuz yıl süreli bedelsiz kullanma izni verilebilir.

(2) Bu taşınmazlar üzerindeki kamuya ait ve ihtiyaç dışı bina ve müştemilât ile üzerinde henüz faaliyete geçmemiş yatırım bulunan taşınmazlar da bu kapsamda değerlendirilir.

Kapsam dışı tutulacak taşınmazlar

MADDE 7 – (1) Aşağıda belirtilen taşınmazların üzerinde irtifak hakkı kurulmaz veya kullanma izni verilmez;

a) Tapu kayıtlarında ihtiyatî tedbir, tapu tahsis belgesi, vakıf şerhi bulunan taşınmazlar,

b) Paylı ve elbirliği mülkiyetinde bulunan taşınmazlar,

c) Kamu hizmetlerinde kullanılan taşınmazlar,

ç) Kamu idarelerince üzerinde irtifak hakkı tesis edilmiş veya kiraya verilmiş olup; irtifak hakkı ve kira süresi sona ermemiş taşınmazlar,

d) Mülkiyeti ihtilâflı olan taşınmazlar,

e) İl kara yolları ağında kalması nedeniyle, 11/2/1950 tarihli ve 5539 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun gereğince Karayolları Genel Müdürlüğüne (Hazine) temlik olunacak taşınmazlar,

f) 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 98 inci maddesi gereğince teferruğ yolu ile edinilip de, edinme tarihinden itibaren bir yıl geçmemiş taşınmazlar,

g) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu kapsamındaki taşınmazlar,

ğ) 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirler ve Yapılacak Yardımlara Dair Kanun gereğince Bayındırlık ve İskân Bakanlığı emrine verilmesi veya tahsis edilmesi gereken taşınmazlar,

h) 18/12/1981 tarihli ve 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu kapsamında olup, Genelkurmay Başkanlığınca izin verilmeyen taşınmazlar,

ı) 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında olup; Kültür ve Turizm Bakanlığınca izin verilmeyen taşınmazlar,

i) 17/10/1983 tarihli ve 2924 sayılı Orman Köylülerinin Kalkındırılmalarının Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında kalan taşınmazlar,

j) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında olup, Kültür ve Turizm Bakanlığınca izin verilmeyen taşınmazlar,

k) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca, içme ve kullanma sularının koruma alanları kapsamında olup ilgili idarelerce izin verilmeyen taşınmazlar,

l) 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu uyarınca; millî park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanları içinde kalan ve Çevre ve Orman Bakanlığına tahsisi gereken taşınmazlar,

m) 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 23 üncü maddesine göre kamulaştırma yolu ile edinilip beş yıl süre ile bir kamu hizmetine tahsis edilmemesi nedeniyle, malikinin geri alma hakkını kullanabileceği bir yılı geçmemiş taşınmazlar ile bu Kanunun 30 uncu maddesine göre edinilen taşınmazlar,

n) 22/11/1984 tarihli 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu kapsamında olup, Tarım Reformu Genel Müdürlüğünce izin verilmeyen taşınmazlar,

o) 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi gereğince, Çevre ve Orman Bakanlığı ile Bakanlar Kurulunca tespit ve tefrik edilen yaban hayatı koruma ve geliştirme sahalarındaki taşınmazlar.

ö) 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunla değişik 19/10/1989 tarihli 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnameye göre, özel çevre koruma bölgesinde kalıp da Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığınca uygun görülmeyen taşınmazlar,

p) 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Kullanımı Kanunu kapsamında olup; Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca uygun görülmeyen taşınmazlar,

r) 19/9/2006 tarihli ve 5543 sayılı İskân Kanunu gereğince Bayındırlık ve İskân Bakanlığı emrine verilmesi gereken taşınmazlar,

s) Özel kanunları gereğince, üzerinde irtifak hakkı tesis edilmesi ya da kullanma izni verilmesi uygun görülmeyen taşınmazlar.

Hak kurulabilecek ve kullanma izni verilebilecek taşınmazlar

MADDE 8 – (1) Bu usul ve esasların 7 nci maddesindeki istisnalar dışında kalan taşınmazların üzerinde, bedelsiz irtifak hakkı kurulabilir veya kullanma izni verilebilir.

(2) Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup da tescili mümkün olan yerler, tescilden sonra irtifak hakkına konu edilebilir. Tescili mümkün olmayanlar için kullanma izni verilebilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Komisyon, Duyuru ve Başvurular

Komisyon

MADDE 9 –(1) Yatırımcıya verilecek arazi veya arsa üzerinde bedelsiz irtifak hakkı kurulması veya kullanma izni verilmesiyle ilgili olarak; vali veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında, taşınmazın sahibi olan ilgili idarenin mahallindeki en büyük memuru (defterdar, il özel idaresi genel sekreteri, belediye başkanı, bölge müdürü veya il müdürü) ile taşınmazdan sorumlu birim amiri (millî emlak müdürü, emlak işlerinden sorumlu müdürü gibi), bayındırlık ve iskân il müdürü, belediye ve mücavir alan sınırları içindeki taşınmazlar için ayrıca belediye imar müdürü ve yatırımın türüne göre ilgili bakanlığın il müdüründen oluşan bir komisyon kurulur.

(2) Komisyonun raportörlüğü, ilgili idarenin taşınmazından sorumlu birim amirliğince yapılır. Komisyon kararları oy çokluğu ile alınır.

Taşınmazlara kıymet takdiri yapılması

MADDE 10 –(1) Yatırıma konu taşınmazların; 9 uncu maddeye göre oluşturulan komisyon tarafından ön izin, bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni verilmesi için değerlendirmeye tâbi tutulmasından önce, bu komisyonun değerlendirme için toplanacağı tarih dikkate alınarak, ilgili kamu idarelerinin taşınmazlarını satmaya yetkili komisyonlarca kıymet takdiri yapılır.

(2) İlgili idareler tarafından belirlenen taşınmazlar dışında kalmasına karşın, yatırımcılar tarafından talep edilen yerler de yukarıdaki hükümler çerçevesinde değerlendirmeye tâbi tutulabilir.

Yatırıma elverişli yerlerin yatırımcılara duyurulması

MADDE 11 – (1) Yatırım yapmaya uygun arazi veya arsalar, ilgili idarelerce tüm nitelikleri belirlenerek, taşınmazın bulunduğu yerdeki ticaret odası, sanayi odası ve ziraat odasına bildirilir. Bu taşınmazlar, valilikler ve ilgili idarelerce de mutat yollarla duyurulur.

(2) Yatırımcılar tarafından talep edilen taşınmazlar, komisyonun değerlendirme için toplanacağı tarih ve 10 uncu maddede belirtilen kıymet takdiri dikkate alınarak, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 17 nci maddesi hükümlerine göre ayrıca duyurulur.

Başvuru ve istenecek bilgi ve belgeler

MADDE 12 – (1) Yatırımcı; Ek 1’de yer alan form dilekçeyi doldurup, Ek 2’de yer alan belgeler ile birlikte, taşınmazın bulunduğu yerdeki mal sahibi idareye başvurur.

Komisyonun çalışmaları ve ilgili idarelerce yapılacak işlemler

MADDE 13 – (1) Bu usul ve esasların 9 uncu maddesinde belirtilen komisyon bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni için başvuranların taleplerini değerlendirirken, malî durum, kayıtlı ve ödenmiş sermaye, izin verilecek taşınmaz üzerinde yapılacağı belirtilen yatırımın finansman kaynaklarına ilişkin olarak verilen belgeleri ve yatırıma ilişkin avan projeyi öncelikle inceleyerek ilgiliye ön izin, bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni verilmesinin uygun olup olmadığını karara bağlar.

(2) Aynı taşınmazın bedelsiz irtifak hakkını veya kullanma iznini talep eden birden fazla yatırımcı olması halinde, yatırımcıların önerdikleri istihdam sayıları ve yatırım tutarlarından en yükseği yüz puan üzerinden değerlendirilerek, diğer istihdam ve yatırım rakamlarının en yüksek istihdam ve yatırım rakamlarına oranına göre puanlama yapılır ve en yüksek toplam puanı alacak proje tercih edilir. Yapılacak bu puanlamada da eşitlik olması halinde, en fazla istihdam sağlayacak proje tercih edilir.

(3) Yatırımcıya bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni verilecek taşınmaz miktarının belirlenmesinde, avan projede belirtilen kapalı ve açık alanların gerçekçi olarak belirtilen büyüklükleri dikkate alınır.

(4) Komisyon tarafından yapılan değerlendirme sonucu alınacak kararla birlikte, ön izin, bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni verilmesi uygun bulunan yatırımcı tarafından düzenlenmesi gereken belgeler ile talep edilen taşınmaza ilişkin bilgi ve belgelerin bir örneği ilgili idareye gönderilir.

(5) İlgili idareler, komisyon kararlarını inceleyerek talepleri sonuca bağlar.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Taleplerin Değerlendirilmesi ve Sözleşme

Ön izin işlemleri

MADDE 14 – (1) İrtifak hakkına veya kullanma iznine konu taşınmazların maliki idarelerce, bedelsiz irtifak hakkı tesis edilecek veya kullanma izni verilecek taşınmazlardan imar plânı bulunmayan yerlerin, yatırımcı tarafından imar plânlarıyla imar uygulamalarının ve yapılacak tesislere ilişkin uygulama projelerinin yaptırılması amacıyla ön izin verilebilir. Bu durumda taşınmazın maliki idare ile yatırımcı arasında Ek 3’te yer alan ön izin sözleşmesi imzalanır.

(2) Bedelsiz irtifak hakkına veya kullanma iznine konu taşınmazın imar parseli niteliğinde bulunması durumunda, yapılacak yatırımın taşınmazın imar plânında ayrıldığı amaca uygun olması zorunludur.

İstihdam koşulları

MADDE 15 – (1)İstihdam edilecek işçi sayısına, yatırım konusu işletmenin faaliyete geçtiği tarihten itibaren beş yıl süreyle uyulması zorunludur.

(2) Üretime katkı sağlamak amacıyla hizmet satın alınmak suretiyle sağlanan istihdam, taahhüt edilen istihdam sayısı içerisinde değerlendirilmez.

Sözleşme yapılması ve tescil işlemleri

MADDE 16 – (1) Bedelsiz ön izin veya bedelsiz kullanma izni verilmesine ilişkin kararın taşınmazın maliki ilgili idarece yatırımcıya tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde ön izin veya kullanma izni sözleşmesinin taraflarca imzalanarak notere tasdik ettirilmesi gerekir.

(2) Bedelsiz irtifak hakkı kurulmasına ilişkin kararın ise taşınmazın maliki ilgili idarece yatırımcıya tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Ek 4’te yer alan irtifak hakkı sözleşmesi taraflarca imzalanarak, irtifak hakkının resmi senet düzenlenmek suretiyle bağımsız ve sürekli nitelikte tapuya tescil işleminin yapılması zorunludur.

(3) Bedelsiz kullanma iznine ilişkin sözleşme taraflarca imzalanarak noterce tasdik veya irtifak hakkı tapuya tescil edilmeden, taşınmazlar yatırımcıya teslim edilmez ve üzerinde herhangi bir inşaî faaliyete izin verilmez.

Bedelsiz irtifak hakkının veya kullanma izninin başkalarına devri

MADDE 17 – (1) Yatırımcı, yatırımın faaliyete geçmesinden sonra tapu sicil müdürlüğünde resmî senet düzenlenmek suretiyle lehine kurulan bedelsiz irtifak hakkını, başka bir gerçek veya tüzel kişiliğe devredebilir. İrtifak hakkını devralan gerçek veya tüzel kişiler devir tarihinden itibaren otuz gün içinde taşınmazın maliki ilgili idareye müracaat ederek aynı şartlarla yeni sözleşme düzenlemek zorundadır.

(2) Yatırımcı; yatırımın faaliyete geçmesinden önce veya sonra bedelsiz kullanma iznini Maliye Bakanlığının izni olmadan başka bir gerçek veya tüzel kişiye devredemez.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Yatırım, Denetim ve Geri Alma

Yatırımın başlaması ve tamamlanması

MADDE 18 –(1) Yatırımcı tarafından hazırlanan ve yatırımla ilgili bilgileri içeren ve Ek 5’te yer alan yatırım bilgi formunda belirlenen süreler göz önünde bulundurularak bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma iznini veren idarece öngörülen sürede yatırıma başlanılması ve uygulama projelerinde gösterilen yapı ve tesislerin inşaatlarının bitirilerek faaliyete geçilmesi zorunludur.

(2) Belirlenen süreler içerisinde tamamlanamayan yatırımlar için mücbir sebepler dışında ek süre verilemez.

Mücbir sebepler

MADDE 19 – (1) Öngörülen sürelerin hesabında;

a) Yangın, zelzele, su baskını gibi tabii afetler,

b) Ülkede genel veya işin yapıldığı yerde kısmî seferberlik ilânı,

c) Genel ve kısmî grev, lokavt gibi kısmî hak kullanımından doğan imkânsızlıkların meydana gelmesi,

ç) Bulaşıcı hastalık, salgın gibi olayların çıkması,

ile yatırım sürecini etkileyen ve önceden öngörülemeyen benzer mücbir sebepler nedeniyle geçen süreler dikkate alınmaz.

İnşaatın ve işletmenin denetlenmesi

MADDE 20 – (1) Bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni verilen taşınmazlar üzerinde inşa edilecek yapı ve tesisler, yatırımcı tarafından uygulama projelerine uygun olarak yaptırılır. İrtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilen alanın sınırları dışında kalan yerlerde inşaat yapılamaz.

(2) İlgili idareler, inşaat aşamasında ve işletme süresince gerekli gördüğü takdirde arsa veya arazinin üzerindeki bütün yapı ve tesisleri kontrol etmeye veya ettirmeye yetkilidir. Bu kontroller sırasında belirlenecek hata ve eksiklikler, ilgili idarelerce belirlenecek süre ve şartlarla yatırımcı tarafından tamamlanır.

(3) İnşaatın mücbir sebepler hariç, öngörülen süre içerisinde ve projeye uygun olarak tamamlanmasının ardından yatırımın devamı, faaliyetin durumu, istihdam koşulları, tesisin onarım gerektirip gerektirmediği, 5084 sayılı Kanun ve sözleşmede belirtilen hükümlere uyulup uyulmadığı gibi hususlar yönünden ilgili idareler tarafından her zaman denetim yapılabilir.

Bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni verilen taşınmazın tahliyesi ve geri alınması

MADDE 21 – (1) Yatırımcı tarafından, mücbir sebepler hariç öngörülen sürede yatırımın en az yüzde ellisinin tamamlanmadığının veya taşınmazın üzerine yatırıma başlama tarihinden itibaren bir yıl içinde herhangi bir yatırım yapılmadığının ya da işletmeye geçtikten sonra faaliyetin sona erdirildiğinin tespiti, irtifak hakkı ve kullanma izni sözleşmesinin ağır şekilde ihlâli sayılır ve bu durumda herhangi bir yargı kararı aranmaksızın irtifak hakkı veya kullanma izni iptal edilerek taşınmazın üzerindeki muhdesat, zemin maliki idareye intikal eder.

(2) Bu durumda ilgili idarenin talebi üzerine irtifak hakkı tapu idarelerince resen terkin edilir ve taşınmazın carî yıl proje maliyet bedelinin yüzde biri oranında tazminat alınır.

(3) Yatırımcı, herhangi bir yargı kararı aranmaksızın ilgili idarece alınacak bedelsiz irtifak hakkının ya da kullanma izninin iptal edildiğine dair kararın tebliğ tarihinden itibaren bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni verilen taşınmazı otuz gün içinde tahliye ederek boşaltmak zorundadır.

(4) Taşınmazın geri alımı sırasında, taşınmazın yatırımcıya korunarak kullanımı şartıyla üzerindeki bina ve müştemilatıyla teslim edildiği hallerde, teslim edilen bina ve müştemilatın korunarak kullanılmamasından doğan zararlar ilgili idarelerce ayrıca tazmin ettirilir.

Bedelsiz irtifak hakkının veya bedelsiz kullanma izninin bedelliye dönüştürülmesi

MADDE 22 – (1) Yatırımcı tarafından, mücbir sebepler hariç öngörülen sürede yatırımın en az yüzde ellisinin gerçekleştirilmesine rağmen yatırımın tamamlanmaması veya öngörülen istihdam sayısına yüzde onu aşan oranda uyulmaması hâlinde, bedelsiz olarak kurulmuş olan irtifak hakkı veya verilen kullanma izni, bedelliye dönüştürülür.

(2) Bu durumda yıllık irtifak hakkı veya kullanma izni bedeli, yatırımın carî yıl proje maliyet bedelinin binde beşidir.

(3) Bedelli irtifak hakkı tesisi veya kullanma izni verilmesine ilişkin kararın yatırımcıya tebliği tarihinden itibaren altmış gün içerisinde kabul edilmemesi veya gerekli işlemlerin yaptırılmaması hâlinde, bedelsiz irtifak hakkı veya kullanma izni iptal edilir. Bu durumda taşınmaz ve üzerindeki muhdesatlar, sağlam ve işler durumda herhangi bir tazminat veya bedel ödenmeksizin zemin maliki idareye intikal eder ve yatırımcıdan taşınmazın carî yıl proje maliyet bedelinin yüzde biri oranında tazminat alınır.

Masraflar

MADDE 23 – (1) Bedelsiz ön izin ve kullanma izin sözleşmesinin notere tasdik ettirilmesi ve bedelsiz irtifak hakkının tapuya tesciline yönelik işlemler ile bu hakların devri ve terkini, yapı ve tesislerin inşası ve kullanımı için Maliye Bakanlığı, mahallî idareler ve benzeri kuruluşlara ödenmesi gereken her türlü vergi, resim, harç, prim ve benzeri malî yükümlülükler yatırımcı tarafından karşılanır.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Tereddütlerin giderilmesi

MADDE 24 – (1) Bu usul ve esasların uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütler Maliye Bakanlığınca giderilir.

Daha önce bedelsiz devredilen taşınmazlar

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 28/3/2007 tarihli ve 5615 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 24 üncü maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan bedelsiz devir işlemlerine, ilgili idarelerce bedelsiz devrin uygun görüldüğü tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri uygulanır.

Sonuçlandırılmamış başvurular

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin 31/12/2006 tarihinde yürürlükte olan hükümlerinden yararlanmak üzere yatırımcılar tarafından talep edilen ve 2/4/2004 tarihli ve 2004/7114 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan Hazineye, Katma Bütçeli Kuruluşlara, Belediyelere ve İl Özel İdarelerine Ait Arazi ve Arsaların Gerçek veya Tüzel Kişilere Bedelsiz Devrine İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre oluşturulan komisyon tarafından talepleri uygun bulunmasına karşın, henüz ilgili idarelerin yetkili birimlerince gerekli izin verilmeyen başvurular; yeni bir komisyon kararı alınmasına gerek bulunmaksızın bu usul ve esaslara göre değerlendirilir.

Yürürlük

MADDE 25 – (1) Bu usul ve esaslar; 1/5/2007 tarihinden geçerli olmak üzere, yayımı tarihte yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 26 – (1) Bu usul ve esaslar hükümlerini;

a) Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler açısından Maliye Bakanlığı,

b) Özel bütçeli kamu idarelerine ait taşınmazlar açısından, idarelerin merkez birimleri,

c) İl özel idarelerine ait taşınmazlar açısından valiler,

ç) Belediyelere ait taşınmazlar açısından belediye başkanlıkları,

yürütür. 

ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİNDE YER ALAN PARSELLERİN GERÇEK VEYA TÜZEL KİŞİLERE TAMAMEN VEYA KISMEN BEDELSİZ TAHSİSİNE DAİR YÖNETMELİK

26 Ağustos 2011 CUMA    Resmî Gazete     Sayı : 28037

YÖNETMELİK

Karar Sayısı : 2011/2151

Ekli “Organize Sanayi Bölgelerinde Yer Alan Parsellerin Gerçek ve Tüzel Kişilere Tamamen veya Kısmen Bedelsiz Tahsisine Dair Yönetmelik”in yürürlüğe konulması; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 29/7/2011 tarihli ve 428 sayılı yazısı üzerine, 12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 8/8/2011 tarihinde kararlaştırılmıştır.

ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİNDE YER ALAN PARSELLERİN GERÇEK VEYA TÜZEL KİŞİLERE TAMAMEN VEYA KISMEN BEDELSİZ TAHSİSİNE DAİR YÖNETMELİK

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; organize sanayi bölgelerinde yer alan parsellerin gerçek veya tüzel kişilere tamamen veya kısmen bedelsiz tahsisine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; il ve ilçelerin sosyoekonomik durumları dikkate alınarak Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen il ve ilçelerdeki organize sanayi bölgelerinde, 12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun geçici 9 uncu maddesinin öngördüğü istihdam sayısını sağlayacak yatırımlar için başvuru koşulları, tahsislerde öncelik sırası, taahhütname alınması, yatırım koşulları, mücbir sebepler, borçlardan mahsup işlemleri, ödemelerin durdurulması, ödemeye esas parsel bedellerinin tespiti, tapu kaydına konulacak şerh ve yatırımların denetlenmesi ile devredilen taşınmazların geri alınmasına ilişkin hükümleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik,  4562 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmeliğin uygulamasında;

a) Bakanlık: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

b) Banka: Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünü,

c) OSB: Organize Sanayi Bölgesi tüzel kişiliğini,

ifade eder.

Parsel tahsisleri, başvuru ve istenecek belgeler

MADDE 5- (1) Bakanlık kredisi kullanan OSB’lerin mülkiyetindeki tahsis edilmemiş parseller, OSB müteşebbis heyeti veya genel kurulunca karar alınması halinde, en az on kişilik istihdam öngören yatırımlara girişen gerçek veya tüzel kişilere, bedeli Bakanlık tarafından OSB’ye verilen kredilerden mahsup edilmek üzere, tamamen veya kısmen bedelsiz olarak tahsis edilebilir.

(2) Planlı alanda kendi imkanları ile altyapı inşaatları tamamlanan ve Bakanlık kredisi kullanmamış OSB’ler ile altyapı inşaatları tamamlanan ve kredi borcunu ödemiş olan OSB’lerde müteşebbis heyeti veya genel kurulunca karar alınması halinde, en az on kişilik istihdam öngören yatırımlara girişen gerçek veya tüzel kişilere, tahsis edilmemiş parsellerin tamamen veya kısmen bedelsiz olarak tahsisi yapılabilir.

(3) Bakanlığa kredi borcu devam eden OSB’lerde 12/4/2011 tarihinden önce tahsis yapılan katılımcılar, OSB’ye müracaat etmeleri ve müteşebbis heyet veya genel kurul kararı ile taleplerinin uygun bulunması halinde, en az on kişilik istihdam sağlamaları şartıyla tamamen veya kısmen bedelsiz parsel tahsisinden yararlandırılabilir.

(4) 12/4/2011 tarihinden önce parsel tahsis edilen katılımcılardan, bu tarihten sonra tahsisleri iptal edilenlere yeni tahsis yapılamaz.

(5) 22/8/2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen yatırımları kapsamak kaydıyla, bu Yönetmelik kapsamında parsel tahsisi isteyen en az on kişilik istihdam öngören yatırımlara girişen gerçek veya tüzel kişiler EK-1’de yer alan form dilekçe ve EK-2’de yer alan yatırım bilgi formunu doldurarak tahsisi talep edilen parselin bulunduğu OSB’ye başvurur.

(6) Müracaat tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde OSB müteşebbis heyeti veya genel kurulunun belirleyeceği prensipler çerçevesinde yönetim kurulunca parsel tahsislerine ilişkin karar alınır ve yatırımcılara bildirimde bulunulur.

Tahsislerde öncelik sırası

MADDE 6- (1) Aynı parsele birden fazla talep olması halinde, gerçek veya tüzel kişiler arasında öncelik sırası; yatırım tutarı, istihdam, ihracat ve ileri teknoloji gibi faktörlere göre yönetim kurulunca belirlenir. Alınan kararlarda öncelik gerekçesine yer verilir.

Taahhütname alınması ve sözleşme düzenleme

MADDE 7- (1) Parsel tahsisi uygun bulunan gerçek veya tüzel kişilerin EK-3’de yer alan taahhütnameyi noter onaylı olarak OSB’ye vermesini müteakip yatırımcı ve OSB arasında parsel tahsisine ilişkin sözleşme düzenlenir.

Yatırım koşulları

MADDE 8- (1) Katılımcı, Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinin 108 inci maddesi kapsamındaki süre ve yatırım şartları ile en az on kişilik istihdam sayısını sağlayarak üretime geçmek zorundadır. Ancak, yatırımının yüzde seksenini tamamlamasına karşın üretime geçemeyen katılımcıların talebi üzerine OSB tarafından proje bazında en fazla bir yıla kadar ek süre verilir.

Mücbir sebepler

MADDE 9- (1) Karma OSB’lerde arıtma tesisleri hariç, ihtisas OSB’lerde ise arıtma tesisleri dahil olmak üzere altyapı yatırımlarının tamamlanamaması ve bu durumun katılımcının üretime geçmesine engel olduğunun OSB’ce karara bağlanması hali ile yangın, doğal afet, kısmi ve genel seferberlik hali gibi nedenler mücbir sebep olarak kabul edilir. Bu durumda bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen süre ve yatırım şartları, mücbir sebebin sona erdiği tarihten itibaren dikkate alınır.

Borçlardan mahsup işlemleri ve bedel ödemesi için başvuru

MADDE 10- (1) 12/4/2011 tarihinden önce bedelli olarak tahsis edilmiş parsellerin mahsup işlemleri ile yeni tahsis edilecek parsel bedellerinin mahsubu için ilgili OSB, müteşebbis heyet veya genel kurul kararı ile birlikte Bakanlığa başvurur.

(2) Başvuruya, 12/4/2011 tarihinden önce bedelli olarak tahsis edilmiş parseller ile gerçek veya tüzel kişilere tamamen veya kısmen bedelsiz olarak tahsis edilecek boş parsellerin ada, parsel numaraları ile büyüklüklerini ve tahsis edilenleri gösteren yönetim kurulu tarafından tasdikli genel parsel listesi, tapu müdürlüğünden onaylı güncel tapu mülkiyet listesi, yatırım bilgi formu, yatırım taahhütnamesi ve parsel tahsis sözleşmesi eklenir. Bakanlıkça ihtiyaç duyulması halinde başka bilgi ve belgeler de istenebilir.

(3) Bakanlık tarafından, OSB’nin başvurusu ekinde yer alan liste ve Banka tarafından takip edilen kredi hesabı dikkate alınarak yapılacak mahsup işlemlerinden ilgili OSB’ye bilgi verilir.

(4) Altyapı inşaatları tamamlanan ve Bakanlık kredisi kullanmamış OSB’ler ile altyapı inşaatları tamamlanan ve kredi borcunu ödemiş olan OSB’lerde tahsis edilmemiş parsellerin bedelleri Hazinece ödenir. Ödemeye ilişkin başvuru, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen belgelerle birlikte Bakanlığa yapılır.

Ödemelerin durdurulması

MADDE 11- (1) Bakanlığa kredi borcu devam eden OSB’lerde müteşebbis heyet veya genel kurulca karar alınması halinde, 12/4/2011 tarihinden önce bedelli olarak tahsis edilmiş parseller için ödemeler durdurulur. Ancak tahsis bedeline ilişkin vadesi geçen borcu bulunan katılımcılar, borçlarını OSB’nin arsa satışları hesabına yatırmak zorundadır.

Mahsup işlemleri

MADDE 12- (1) Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen oranlarda; ödemeleri durdurulan parsellerin 12/4/2011 tarihindeki, yeni tahsis edilecek parsellerin ise tahsis tarihindeki bedelleri, Bankanın ilgili OSB’ye Bakanlık tarafından kullandırılmış bulunan kredilere ait anapara ve faizlerinin tutulduğu borçlu cari hesap bakiyesinin, toplam sanayi alanına bölünmesi suretiyle bulunacak yılı metrekare fiyatı üzerinden hesaplanır.

(2) Altyapı yatırımları devam eden OSB’lerde 4562 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinin uygulama süresi içinde genel idare giderleri, kamulaştırma bedelleri ve ihalesi yapılan altyapı yatırımları için mahsup işlemleri; her yıl 31 Aralık tarihi itibarıyla borçlu cari hesap bakiyesine ilave edilen yılı kredi kullanımı ile anapara taksit ve faizlerinin toplamının toplam sanayi alanına bölünmesi ile bulunacak yılı metrekare fiyatı üzerinden, Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen oranlarda hesaplanan bedelden, bir önceki yıl mahsup edilen bedelin düşülmesi ile yeniden hesaplanacak bedelin mahsubu yapılmak suretiyle kredilendirilmenin bittiği tarihe kadar devam eder.

(3) 12/4/2011 tarihinden önce altyapısı tamamlanmış OSB’lerde mahsup işlemleri, 4562 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinin uygulama süresince devam eder.

(4) Mahsup işlemlerine esas parsel bedellerinin tespitinde Hazine Müsteşarlığının uygun görüşü alınır.

Ödemeye esas parsel bedellerinin tespiti

MADDE 13- (1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde tahsis edilen parsellerin kamulaştırma, altyapı inşaatı ve arıtma tesisi maliyetinden oluşan bedelleri ve Hazine Müsteşarlığının uygun görüşü alınmak suretiyle OSB’nin muhasebe kayıtlarındaki toplam yatırım harcamaları ile Bakanlıkça benzer işlerdeki kredi maliyetleri mukayese edilmek suretiyle tespit edilen en düşük tutarın toplam sanayi alanına bölünmesi ile elde edilen yılı metrekare fiyatı üzerinden Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen oranlarda hesaplanan bedel, OSB’ye Hazine Müsteşarlığı, Maliye Bakanlığı ve Bakanlık arasında yapılacak protokol hükümlerine göre ödenir.

(2) Bakanlık kredisi ile tamamlanan ve kredi borcunu tahsis ettiği parsellerden elde ettiği gelirle geri ödeyen OSB’ler, 4562 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinin uygulama süresince yapılacak tahsisler için bedel talebinde bulunamaz.

Tapu kaydına konulacak şerh

MADDE 14- (1) Tamamen veya kısmen bedelsiz tahsis edilen parselde üretime geçilmeden tapu talep edilmesi halinde, tapu kütüğünün beyanlar hanesine devir işlemi sırasında aşağıdaki şerh konulur:

“12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun geçici 9 uncu maddesine göre, ….. ada…..parselde kayıtlı taşınmazı devralan gerçek veya tüzel kişiler, söz konusu Kanun ve bu Kanunun uygulanması ile ilgili çıkarılan yönetmelik ile taahhütnamede belirtilen devir amaç ve koşullarına uymak zorundadır. Bu şerh kaldırılmadığı sürece taşınmaz hiçbir şekilde başkalarına devredilemez, haczedilemez, ipotek edilemez, teminat verilemez. İflas ve konkordato ile diğer ayni ve şahsi haklara da konu edilemez.”

Yatırımın denetlenmesi ve tapudaki şerhin kaldırılması

MADDE 15- (1) OSB tarafından yatırımın aşamaları takip edilerek denetlenir. Denetleme sonucu hazırlanan rapor Haziran ve Aralık ayı sonu itibarıyla Bakanlığa gönderilir. 

(2) 4562 sayılı Kanun, bu Yönetmelik, Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği, yatırım taahhütnamesi ve parsel tahsis sözleşmesindeki şartlara uygun olarak yatırımın en az on kişilik istihdam sayısı ile üç ay üretim yapmasından sonra katılımcılar, tahsisi yapan OSB’den tapu kayıtlarındaki şerhin kaldırılmasını isteyebilir.

(3) OSB’ce yapılan inceleme ve denetim sonucunda şartlara uyulduğunun anlaşılması halinde, ilgili OSB’nin talebi üzerine tapu kayıtlarından şerh kaldırılır.

Devredilen taşınmazın tahliyesi, geri alınması ve mahsupların iptali

MADDE 16- (1) Katılımcının, 4562 sayılı Kanuna, bu Yönetmeliğe, Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğine, yatırım taahhütnamesi ve parsel tahsis sözleşmesindeki şartlara uymadığının veya mücbir sebepler hariç öngörülen sürede yatırımı tamamlamadığının tespiti halinde, herhangi bir yargı kararı aranmaksızın parsel tahsisi iptal edilir. Bu durumda taşınmazın üzerindeki tüm yapı ve tesisler sağlam ve işler durumda tazminat veya bedel ödenmeksizin OSB’ye intikal eder, bundan dolayı adına tahsis yapılan kişiler veya üçüncü kişilerce herhangi bir hak ve talepte bulunulamaz. Ancak, öngörülen sürede yatırımın en az yüzde ellisinin gerçekleştirilmesi halinde yatırımın bedeli, yeni katılımcı tarafından önceki katılımcıya ödenir.  Bu ödeme, OSB’ce sağlanır.

(2) Parsel tahsisi iptal edildiğinde, otuz gün içinde aynı parsel bir başka katılımcıya tahsis edilebilir. Bu değişiklik Bakanlığa bildirilir. Ancak, bu süre içinde bir başka katılımcıya tahsis edilemeyen parsel için yapılan mahsup veya ödeme, OSB’nin bildirimi üzerine veya re’sen, Bakanlık tarafından iptal edilir. Bakanlık kredisi kullanmamış veya kredi borcunu ödemiş olan OSB’lere parsel tahsisi kapsamında yapılan ödeme, parsel tahsisinin iptali halinde Bakanlığa bilgi verilerek, OSB tarafından Hazine Müsteşarlığına iade edilir.

Diğer hükümler

MADDE 17- (1) Tarıma Dayalı İhtisas OSB’lerde en az on kişilik istihdam şartı aranmaz.

(2) Bu Yönetmelikte yer almayan hususlarda Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Yürürlük

MADDE 18- (1) Maliye Bakanlığı ve Sayıştayın görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 19- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİ

Resmi Gazete Tarihi: 22.01.2003 Resmi Gazete Sayısı: 25001

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ KISIM

Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

Amaç

Madde 1– Bu Yönetmeliğin amacı; 4628 sayılı Kanunla öngörülen piyasa modelinin oluşturulması için, iletim sisteminin güvenilir ve düşük maliyetli olarak işletilmesinde ve enerji kalitesi ilesistem kararlılığının sağlanmasında uygulanacak standartlara ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.

Kapsam

Madde 2- Bu Yönetmelik, TEİAŞ, iletim sistemi kullanıcıları ve dağıtım sistemine bağlı olan ancak iletim sistemini etkileyen diğer kullanıcıların yükümlülüklerini, uymaları gereken tesis tasarım ve işletme kurallarını ve iletim sisteminin arz ve talep dengesi sağlanarak planlanması ve dengeleme kurallarına göre işletilmesi için gerekli teknik bilgilerin sağlanmasına ilişkin hususları kapsar.

Hukuki dayanak

Madde 3- Bu Yönetmelik, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4-(Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer)(2)

Bu Yönetmelikte geçen;

1. Kanun: 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu,

2. Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,

3. Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,

4. IEC: Uluslararası Elektroteknik Komisyonunu,

5. KÇGT: Kombine Çevrim Gaz Türbinini,

6. TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,

7. TETAŞ: Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketini,

8. UCTE: Elektrik İletimi Koordinasyon Birliğini,

9. Acil durum: Bu Yönetmelik, TEİAŞ’ın lisansı ve ilgili mevzuatın diğer hükümleri çerçevesinde, sistem kararlılığı ve emniyeti açısından tehlike arz eden durumları,

10. Acil durum bildirimi: Acil durumlarda iletim sisteminin işletme güvenliğini korumak için üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere ve/veya diğer kullanıcılara yükümlülükler getiren ve telefon, faks, paks, PYS gibi iletişim araçları kullanılarak MYTM ve/veya BYTM tarafından iletilen bildirimi,

11. Ada: İletim sisteminin geri kalan kısmı ile elektriksel bağlantısı olmayan, bağımsız çalışan alt sistemlerini,

12. Ana enterkonnekte sistem: Kullanıcı devreleri hariç olmak üzere, iletim sisteminin 380 kV ve 154 kV elemanlarını,

13. Anlık talep kontrolü: Sistem frekansının TEİAŞ tarafından belirlenen frekans kademesine düşmesi halinde anlık talep kontrol hizmetine ilişkin yan hizmet anlaşması kapsamında yer alan tüketim tesislerinin yüklerinin anlık talep kontrol röleleri ile otomatik olarak kesilmesini,

14. Anlık talep kontrol rölesi: Frekansın önceden belirlenen işletme değerlerinin altına düşmesi durumunda anlık talep kontrol hizmeti sağlamak amacıyla yük atma için kesicilere açma kumandası veren teçhizatı,

15. Aşırı ikazlı çalışma: Sistem geriliminin belirlenen işletme değerlerinin altına düşmesi durumunda senkron kompansatörlerin ve/veya jeneratörlerin ikaz akımlarının artırılmasını,

16. Ayırıcı: Yüksüz elektrik devrelerini açıp kapayan cihazı,

17. Bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmaları: Üretim şirketi, otoprodüktör, dağıtım şirketi ya da tüketicilerin iletim sistemine ya da bir dağıtım sistemine erişmeleri ya da bağlantı yapmaları için ilgili kullanıcıya özgü koşul ve hükümleri kapsayan anlaşmaları,

18.Bağlantı noktası: Kullanıcıların bağlantı anlaşmaları uyarınca sisteme bağlandıkları saha veya irtibat noktasını,

19. Bağlantı talebi: Kullanıcının, tesis ve/veya teçhizatının iletim sistemindeki belli bir noktaya bağlanmasına ilişkin isteğini,

20. Bara: Aynı gerilimdeki fiderlerin bağlandığı iletkeni,

21. Bekleme yedeği hizmeti: Devre harici olan ve üretim kapasitesini dengeleme güç piyasası vasıtasıyla sunamayan ve TEİAŞ tarafından belirlenen devreye girme süresi içinde devreye girmek üzere emre amade durumda bekleyen üretim tesislerinin Sistem İşletmecisi tarafından devreye alınmasını,

22. Besleme noktası: İletim ve/veya dağıtım sistemi üzerinde müşterilere elektrik enerjisi sağlanan noktayı,

23. Blok: Kombine çevrim üretim tesisleri için, birlikte yük alabilen ve yük atabilen birden çok gaz türbini ve jeneratörü ile bunların beslediği buhar türbin ve jeneratörünü,

24. Bölgesel kapasite kiralama: Sistem güvenilirliğinin muhafaza edilmesini teminen ve yeterli kapasite olmaması nedeniyle oluşabilecek bölgesel sistem ihtiyaçlarını karşılamak üzere, yeni üretim tesislerinin kapasitelerinin ve/veya mevcut üretim tesislerine eklenen ünitelerin kapasitelerinin TEİAŞ tarafından düzenlenen ihaleler vasıtasıyla kiralanmasını,

25. Bölgesel Yük Tevzi Merkezi (BYTM): TEİAŞ bünyesinde yer alan ve iletim sisteminin belli bir bölgesine ait üretim, iletim ve tüketim faaliyetlerini izleyen, işletme manevralarının koordinasyonunu ve kumandasını yürüten kontrol merkezini,

26. Çalışma izni isteği: Devre dışıkalması halinde iletim ve/veya dağıtım sistemini etkileyen veya kullanıcıların elektrik enerjisi tedariğinde kesintiye yol açan bir teçhizat üzerinde yapılacak bakım/onarım çalışmaları için, çalışmalara başlamadan önce, lisans sahibi tüzel kişi tarafından yetkilendirilmiş bir kişinin BYTM’ye yazılı başvuruda bulunmasını,

27. Çalışma izni onayı: BYTM’nin, çalışma izni isteğine cevaben sistemin durumunu dikkate alarak ve diğer birimlerle koordinasyon sağlayarak istek sahibine onay vermesini,

28. Dağıtım: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden naklini,

29. Dağıtım bölgesi: Bir dağıtım lisansında tanımlanan bölgeyi,

30. Dağıtım sistemi: Bir dağıtım şirketinin belirlenmiş bölgesinde işlettiği ve/veya sahip olduğu elektrik dağıtım tesisleri ve şebekesini,

31. Dağıtım Sistem İşletmecisi: Bağlı bulunduğu dağıtım bölgesi sınırları içerisinde dağıtım sistem işletiminden sorumlu dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiyi,

32. Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi,

33. Dağıtım tesisi: İletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan itibaren elektrik dağıtımı için tesis edilmiş tesis veşebekeyi,

34. Dalgalı yük: Farklı genliklerde kesintili akım çeken ve şebeke gerilim dalga şeklini bozan değişken empedanslıyükü,

35. Dengeleme: Elektrik enerjisi arz ve talebini dengede tutmak amacıyla yürütülen faaliyetleri,

36. Dengeleme birimi: 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde tanımlanan, dengelemeye katılabilecek bir üretim veya tüketim tesisini ya da üretim veya tüketim tesisinin bir bölümünü,

37. Dengeleme Güç Piyasası: Arz ve talebin gerçek zamanlı olarak dengelenmesi amacına hizmet etmek üzere, 15 dakika içerisinde gerçekleştirilebilen çıkış gücü değişimi ile elde edilen yedek kapasitenin alış-satışının gerçekleştiği ve Sistem İşletmecisi tarafından işletilen organize toptan elektrik piyasasını,

38. Dengeleme mekanizması: Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde ele alındığı şekilde gün öncesi dengeleme ve gerçek zamanlı dengelemeden oluşan faaliyetleri,

39. Devre dışı olma: Tesis ve/veya teçhizatın bir parçasının bakım, onarım veya bir arıza nedeniyle otomatik veya elle devre dışı olmasını, Devreye girme süresi: Bir üretim tesisinin sisteme senkronize edilerek elektrik enerjisi üretmeye başlaması için geçen süreyi,

40. Düşük frekans rölesi: Frekansın önceden belirlenen işletme değerlerinin altına düşmesi durumunda yük atma için kesicilere açma kumandası veren teçhizatı,

41. Düşük ikazlı çalışma: Sistem geriliminin 10/11/2004 tarihli ve 25639 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik İletim Sistemi Arz Güvenilirliği ve Kalitesi Yönetmeliğinde belirlenen işletme değerlerinin üstüne çıkması durumunda senkron kompansatörlerin ve/veya jeneratörlerin ikaz akımlarının düşürülmesini,

42. Elektrik kesme: Tesis ve/veya teçhizatın elektriğinin kesici ve ayırıcılar yardımı ile her yönden kesilmesini,

43. Emre amade teçhizat: Devreye girmeye hazır durumda olan teçhizatı,

44. Enterkonneksiyon: Ulusal iletim sisteminin diğer bir ülkeye ait iletim sistemine bağlanmasını,

45. Enterkonneksiyon anlaşması: TEİAŞ ve enterkonneksiyon oluşturan diğer taraf ve/veya bu enterkonneksiyondan hizmet alan lisans sahibi tüzel kişiler arasında yapılan anlaşmayı,

46. Faz dengesizliği: Elektrik sisteminde belli bir noktada faz gerilimleri arasındaki genlik ve faz açılarının birbirlerinden farklı olmasını,

47. Faz-toprak arıza faktörü: Sistemin belli bir noktasında faz-toprak arızası sonrası ve öncesi sağlam fazdaki gerilimlerin birbirine oranını,

48. Fider: Bir merkez barasından müşteri veya müşteriler grubuna enerji taşıyan hat veya kablo çıkışlarını,

49. Fiziksel durum bildirimi: Dengeleme sistemine taraf ünitelerin teklif edilen aktif güç verilerini,

50. Fliker: Yükteki dalgalanmalar nedeniyle ortaya çıkan ve aydınlatma armatürlerinde kırpışmaya yol açarak rahatsızlık hissi yaratan 50 Hz altındaki gerilim salınımlarını,

51. Fliker şiddeti: Fliker gerilim salınımlarının uluslararası standartlara göre tanımlanan ve bu standartlara göre ölçülen düzeyini,

52. Frekans: Sistemdeki alternatif akımın Hertz olarak ifade edilen bir saniyedeki devir sayısını,

53. Gerçek zamanlı dengeleme: Aktif elektrik enerjisi arz ve talebini gerçek zamanlı olarak dengede tutmak amacıyla, Sistem İşletmecisi tarafından primer frekans kontrol, sekonder frekans kontrol, dengeleme güç piyasası, bekleme yedeği ve acil durum önlemleri vasıtasıyla yürütülen faaliyetleri,

54. Gerilim ani değişimleri: Bir anahtarlama işleminin ardından, geçici rejim şartları sönümlendikten sonra ve gerilim regülatörleri ve statik VAR kompansatörlerinin çalışmasını takiben, kademe ayarları ve diğer anahtarlama işlemleri yapılmadan önce gerilimde ortaya çıkan değişimi,

55. Gerilim dalga şekli bozulması:Gerilimin sinüsoidal şeklinde meydana gelen bozulmayı,

56. Gerilim regülatörü: Jeneratörlerin çıkış gerilimini ayarlayan teçhizatı,

57. Güç faktörü: Aktif gücün görünen güce olan oranını,

58. Güç sistemi dengeleyicileri: İkaz seviyesi, hız, frekans, güç veya bunların kombinasyonunu girdi değişkenleri olarak kullanıp, gerilim regülatörü yoluyla güç salınımlarını azaltacak şekilde senkron jeneratörü ve türbini kontrol eden teçhizatı,

59. Gün Öncesi Piyasası: Bir gün sonrası teslim edilecek uzlaştırma dönemi bazında elektrik enerjisi alış-satış işlemleri için kurulan ve Piyasa İşletmecisi tarafından işletilen organize toptan elektrik piyasasını,

60. Güvenlik kuralları: İlgili tesis ve/veya teçhizat üzerinde çalışan kişilerin sistemin bakım, onarım ve işletilmesi esnasında ortaya çıkabilecek tehlikelerden korunabilmeleri için TEİAŞ veya kullanıcı tarafından düzenlenen kuralları,

61. Harmonik: Doğrusal olmayan yükler veya gerilim dalga şekli ideal olmayan jeneratörlerden dolayı bozulmaya uğramışbir alternatif akım veya gerilimde ana bileşen frekansının tam katları frekanslarda oluşan sinüsoidal bileşenlerin her birini,

62. Harmonik gerilim değeri: Bozulmaya uğramış gerilim dalga şeklindeki harmonik bileşenlerin etkin değerini,

63. Harmonik içerik: Bozulmaya uğramışalternatif akım veya gerilim dalgasında harmoniklerin toplam etkisini ifade eden ve dalga şeklinin etkin değeri ile ana bileşenin etkin değeri arasındaki farka neden olan bozulmayı,

64. Harmonik sınırları: İletim ve dağıtım sistemine bağlı üretim tesisi ve teçhizat üzerinde, uluslararası standartlarla belirlenmiş olan ve sistemdeki belirli noktalarda gerilim ve akım için izin verilen harmonik sınırlarını,

65. Hat: Elektrik enerjisi taşıyan iletkenlerden oluşan tesisleri,

66. Hız eğimi: Sistem frekansındaki sapma oranına göre ünite çıkış gücünün değişim oranını belirleyen, yüzde olarak ifade edilen hız regülatörü ayar değerini,

67. Hız regülatörü: Türbin hızını ve/veya çıkış gücünü ayarlayan cihazı,

68. Hız regülatörü blok şeması: Ünitenin hız regülatörünü oluşturan bileşenlerin ve kontrol birimlerinin matematiksel transfer fonksiyonlarını ve birbirleri ile girdi çıktı ilişkilerini gösteren şemayı,

69. Hız regülatörü kazancı: Hız regülatörü çıkış sinyali değişiminin giriş hız hata sinyaline oranını,

70. Hız regülatörü ölü bandı: Hız regülatörünün frekans değişimine müdahalede bulunmadığı kararlı durum frekans aralığını,

71. Hız regülatörü zaman sabiti: Hız regülatörünün, girişteki ani bir değişime karşı tepkisini gösteren sabitini,

72. Hızlı devreye girme: Bir ünitenin, devreye girme talimatı verildikten sonra beş dakika içerisinde sisteme senkronize edilerek tam kapasiteye yükselebilmesini,

73. IEC Standardı: Uluslararası Elektroteknik Komisyonunun yayınladığı teknik spesifikasyon ve standartları,

74. İç ihtiyaç: Bir üretim tesisinin normal işletme koşullarında işletilebilmesi için gerekli tesis, teçhizat ve diğer unsurlarının toplam elektrik enerjisi tüketimini,

75. İkili anlaşmalar: Gerçek veya tüzel kişiler ile lisans sahibi tüzel kişiler arasında veya lisans sahibi tüzel kişilerin kendi aralarında özel hukuk hükümlerine tabi olarak, elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin alınıp satılmasına dair yapılan ve Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmaları,

76. İletim: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV üzerindeki hatlar üzerinden naklini,

77. Kontrol anlaşması: TEİAŞ ile özel direkt hattın mülkiyet sahibi ve/veya işletmecisi olan özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişi arasında, iletim sisteminin kararlılığının ve işletme bütünlüğünün korunması amacıyla özel hukuk hükümlerine göre yapılan ikili anlaşmayı,

78. İletim lisansı: Kanun uyarınca TEİAŞ’a verilen lisansı,

79. İletim sistemi: Elektrik iletim tesisleri ve şebekesini,

80. İletim tesisi: 36 kV üstü gerilim seviyesinden bağlı olan üretim tesislerinin bittiği noktalardan itibaren, iletim şalt sahalarının orta gerilim fiderleri de dahil olmak üzere dağıtım tesislerinin bağlantı noktalarına kadar olan tesisleri,

81. İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, yönetmelik, tebliğ, genelge, Kurul kararları ile ilgili tüzel kişilerin sahip olduğu lisans veya lisanları,

82. İş emniyet görevlisi: Teçhizat üzerinde yapılacak bir çalışmadan önce gerekli güvenlik önlemlerinin alınmasını, çalışmanın bitiminde de bu tedbirlerin kaldırılmasını sağlayan ve teçhizatın tekrar devreye alınabileceğini ilgili yük tevzi merkezine bildiren ekip şefi veya sorumlusunu,

83. Kararlı durum: Geçici rejim şartları sönümlendikten sonra işletme değerlerinin sabit kabul edilebileceği sistem durumunu,

84. Kesici: Yük altında veya arıza durumlarında elektrik devrelerini açıp kapamak için kullanılan cihazı,

85. Kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programı (KGÜP): Bir uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin bağlı olduğu dengeden sorumlu tarafın yükümlülüklerine ve gün öncesi dengeleme sonucuna bağlı olarak bir sonraki güne ilişkin gerçekleştirmeyi öngördüğü ve Sistem İşletmecisi’ne dengeleme güç piyasasının başlangıcında bildirdiği üretim ya da tüketim değerlerini,

86. Kısa devre gücü: Kısa devre edilen bir baradan ortaya çıkan en yüksek görünür gücü,

87. Kısa devre oranı: Bir ünitenin senkron reaktansının per unit değerini,

88. Kojenerasyon: Birleşik ısı ve güç üretimini,

89. Koruma ayarları: Koruma rölelerinin ayarlarını,

90. Koruma sistemi güvenilirlik endeksi: Sistem arızalarında, koruma sisteminin arızalı kısmı başarı ile devre dışı bırakma yüzdesini,

91. Kullanıcı: Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişileri ve/veya dağıtım şirketlerini ve/veya toptan satış şirketlerini ve/veya perakende satış şirketlerini ve/veya serbest tüketicileri,

92. Kutup kayması: Ünitede faz açı dengesinin bozulmasını,

93. Küçük santral: Toplam kurulu gücü 10 MW ve altında olan üretim tesisini,

94. Manevra: Sistemin çeşitli kısımlarını devreye almak veya çıkarmak için kesiciler ve ayırıcılar ile yapılan işlemleri,

95. Manevra formu: BYTM’nin yaptıracağı manevralarda, tablocuların takip edecekleri manevra sırasını belirtmek amacıyla manevraya başlamadan önce BYTM tarafından doldurulan ve ilgili merkezlere iletilen işlem sırası formunu,

96. Manevra şeması: Şalt sahasındaki devrelerin bağlantılarını, numaralandırma ve isimlendirme ile şematik olarak gösteren diyagramları,

97. Milli Yük Tevzi Merkezi (MYTM): TEİAŞ bünyesinde yer alan ve elektrik enerjisi arz ve talebinin gerçek zamanlı olarak dengelenmesinden ve sistem işletiminden sorumlu birimini,

98. Negatif bileşen: Dengesiz bir elektrik sisteminde akım veya gerilim fazlarındaki dengesizliği ifade etmek için kullanılan pozitif, negatif ve sıfır bileşenlerden negatif faz sırasına sahip olanının birinci fazına ait vektörü,

99. Negatif faz sırası: Dengesiz bir elektrik sisteminde akım veya gerilim fazlarındaki dengesizliği ifade etmek için kullanılan genlikleri eşit, aralarında yüzyirmi derece faz farkı olan ve ters yönde sıralanan üç bileşenli dengeli vektör grubunu,

100. Normal işletme koşulu: Gerilim, frekans ve hat akışlarının belirlenen sınırlar içinde olduğu, yük taleplerinin karşılandığı, yan hizmetlerin sağlandığı ve sistemin kararlı bir şekilde çalıştığı işletme koşulunu,

101. Otomatik üretim kontrol (AGC) programı: MYTM’de bulunan ve kontrolü altındaki üretim tesislerinin sekonder frekans kontrolüne katılmasının sağlanması amacıyla otomatik olarak hesap ettiği ayar değerlerini (set-point) SCADA sistemi üzerinden ilgili üretim tesislerine gönderen programı,

102. Otomatik üretim kontrol (AGC) sistemi/arabirimi: Sekonder frekans kontrolüne katılacak üretim tesislerinde bulunan ve Milli Yük Tevzi Merkezinde bulunan otomatik üretim kontrol programı tarafından gönderilen sinyallerle ilgili üretim tesisinin sekonder frekans kontrolüne katılmasını sağlayan sistemi/arabirimi,

103. Otoprodüktör: Esas olarak kendi elektrik enerjisi ihtiyacını karşılamak üzere elektrik üretimi ile iştigal eden tüzel kişiyi,

104. Oturan sistemin toparlanması:İletim sisteminin kısmen veya tamamen oturması durumunda harici bir enerji kaynağına ihtiyaç duymadan devreye alınabilen üretim tesisleri vasıtasıyla iletim sisteminin enerjilendirilmesi, müşterilere elektrik enerjisi verilmesi ve diğer üretim tesislerinin yeniden devreye alınması,

105. Özel direkt hat: Üretim veya otoprodüktör lisansı sahibi bir tüzel kişinin sahibi olduğu üretim tesisi ile müşterileri ve/veya iştirakleri ve/veya serbest tüketiciler arasında elektrik enerjisi naklinin sağlanabilmesi için TEİAŞ ile yapılacak kontrol anlaşması hükümlerine göre iletim şebekesi dışında ulusal iletim sistemi için geçerli standartlara uygun olarak tesis edilerek işletilen hattı,

106. Perakende satış: Elektrik enerjisinin tüketicilere satışını,

107. Perakende satış şirketi: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin ithalatı ve iletim sistemine doğrudan bağlı olanlar dışındaki tüketicilere perakende satışı ve/veya tüketicilere perakende satış hizmeti verilmesi ile iştigal edebilen tüzel kişiyi,

108. Performans testleri: Üretim ve tüketim tesislerinin yan hizmet sağlama kapasitelerinin tespiti amacıyla uygulanan testleri,

109. Piyasa: Üretim, iletim, dağıtım, toptan satış, perakende satış, perakende satış hizmeti, ithalat ve ihracat dahil olmak üzere elektrik enerjisi ve kapasite alım satımı veya ticareti faaliyetleri ile bu faaliyetlere ilişkin işlemlerden oluşan elektrik enerjisi piyasasını,

110. Piyasa katılımcısı: Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde tanımlanan lisans sahibi tüzel kişileri,

111. Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi (PMUM): TEİAŞ bünyesinde yer alan, görev ve sorumlulukları Kanunda ve Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde belirlenen ve gün öncesi planlama/gün öncesi piyasası ve uzlaştırmayı çalıştırmakla görevli birimi,

112. Pozitif bileşen: Dengesiz bir elektrik sisteminde akım veya gerilim fazlarındaki dengesizliği ifade etmek için kullanılan pozitif, negatif ve sıfır bileşenlerden pozitif faz sırasına sahip olanının birinci fazına ait vektörü,

113. Pozitif faz sırası: Dengesiz bir elektrik sisteminde akım veya gerilim fazlarındaki dengesizliği ifade etmek için kullanılan genlikleri eşit, aralarında yüz yirmi derece faz farkı olan ve doğru yönde sıralanan üç bileşenli dengeli vektör grubunu,

114. Primer frekans kontrolü: Sistem frekansının düşmesine veya yükselmesine tepki olarak ünite aktif güç çıkışının hız regülatörü ile otomatik artırılması veya düşürülmesi yoluyla sistem frekansının yeni bir denge noktasına getirilmesini,

115. Primer frekans kontrol rezerv kapasitesi: Primer frekans kontrol performans testleri neticesinde belirlenen ve primer frekans kontrol hizmet anlaşmalarında yer alan, sistem frekansında ±200 mHz’lik frekans sapması oluşması durumunda ilgili üretim tesisi tarafından etkinleştirilmesi gereken rezerv miktarının tamamını,

116. Primer frekans kontrol rezerv miktarı: Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler tarafından bildirilen ve üretim tesislerinin sistem frekansında meydana gelen sapmalar doğrultusunda, primer frekans kontrol tepkisi olarak sağlayacakları rezerv miktarını,

117. Primer frekans kontrol tepkisi: Sistem frekansının yükselmesi veya düşmesi durumunda primer frekans kontrol hizmeti kapsamında ünite aktif güç çıkışının hız regülatörü ile otomatik olarak artırılması veya azaltılmasını,

118. Reaktif güç kontrolü: Ünitelerin jeneratör veya senkron kompansatör olarak çalışması sırasında sisteme reaktif güç vermesi veya sistemden reaktif güç çekmesini,

119. Reaktör: Bağlı bulunduğu hat, transformatör veya baradan reaktif güç çeken ve gerilim düşürmek için kullanılan sargıyı,

120. Sarı alarm: MYTM tarafından gönderilen, iletim sisteminin 12 saat içinde kısmen veya tamamen oturmasına yol açacak belirgin bir riskin bulunduğu anlamına gelen uyarı sinyali,

121. Sekonder frekans kontrolü: Bu kontrole katılan üretim tesislerinin aktif güç çıkışının, MYTM’den otomatik olarak gönderilen sinyaller ile artırılarak veya düşürülerek sistem frekansının nominal değerine ve komşu elektrik şebekeleriyle olan toplam elektrik enerjisi alış verişinin programlanan değerine getirilmesini,

122. Sekonder frekans kontrol rezerv miktarı: Bir üretim tesisinin primer frekans kontrol rezerv miktarı olarak ayırdığı kapasite hariç olmak üzere KGÜP’ü ile emre amade kapasitesi arasında kalan kapasite vasıtasıyla ve/veya Sistem İşletmecisi tarafından dengeleme güç piyasası kapsamında verilen yük alma, yük atma talimatları ile oluşturulan ve Sistem İşletmecisi tarafından belirlenerek sekonder frekans kontrol hizmeti sağlayan üretim lisansı sahibi tüzel kişilere bildirilen, üretim tesislerinin sekonder frekans kontrol tepkisi olarak sağlayacakları rezerv miktarını,

123. Senkron kompanzasyon: Sistemdeki güç faktörünü istenilen seviyede tutmak için çalışır durumda olan senkron makinaların ikaz akımlarını ayarlayarak reaktif güç üretilmesi veya tüketilmesini,

124. Senkronize olma: Gerekli şartlar sağlanarak, bir ünitenin iletim sistemine bağlanması veya iletim sistemindeki iki ayrı sistemin birbirine bağlanmasını,

125. Serbest tüketici: Kurul tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimde bulunması veya iletim sistemine doğrudan bağlı olması nedeniyle tedarikçisini seçme serbestisine sahip gerçek veya tüzel kişiyi,

126. Sıfır bileşen reaktansı: Faz-toprak ve faz-faz-toprak arıza akımlarının bulunması için hesaplanan ve sıfır faz sıra akımları için geçerli olan empedans değerlerini,

127. Sıfır bileşen: Dengesiz bir elektrik sisteminde akım veya gerilim fazlarındaki dengesizliği ifade etmek için kullanılan pozitif, negatif ve sıfır bileşenlerden sıfır faz sırasına sahip olan ve birbirine eşit üç vektörden her birini,

128. Sıfır faz sırası: Dengesiz bir elektrik sisteminde akım veya gerilim fazlarındaki dengesizliği ifade etmek için kullanılan birbirlerine eşit üç vektörü,

129. Simüle frekans: Frekans kontrol performans testlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla, ölçülen hız veya frekans bilgisine benzetimi yapılarak, hız regülatörüne uygulanan hız ya da frekans sinyalini,

130. Sistem: Elektrik iletim sistemi ve dağıtım sistemi dahil olmak üzere tüm kullanıcı sistemlerini,

131. Sistem İşletmecisi: Milli Yük Tevzi Merkezi’ni,

132. Sistemin oturması: Elektrik sisteminin tamamen veya kısmen istem dışı enerjisiz kalmasını,

133. Sub-senkron rezonans: Sistem ile türbin-jeneratör grubunun mekanik şaftı arasında meydana gelen, sistemin tabii frekansları ile nominal sistem frekansının altındaki salınımları,

134. Sub-senkron rezonans koruması:Jeneratörlerin sub-senkron rezonansa karşı korumasını sağlayan sistemi,

135. Şalt sahası: Bağlantı elemanlarının bulunduğu sahayı,

136. Şönt kapasitör: Reaktif güç üreten, sisteme paralel bağlı kondansatör grubunu,

137. Talep: Tüketilecek aktif ve reaktif güç miktarını,

138. Talep profili: Belirli bir zaman aralığında, sistemin toplam talebindeki veya belirli bir noktasındaki talep değişimini gösteren eğriyi,

139. Talep tahmini: Sistem İşletmecisi tarafından günlük olarak yayımlanan, saatlik tüketim öngörülerini,

140. Tarife: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyatları, hükümleri ve şartları içeren düzenlemeleri,

141. Tasarlanmış asgari çıkış seviyesi: Sistem frekansının 50.2 Hz üzerinde olması ve ünite veya bloğun, frekans kontrolü kapasitesinin kalmaması durumunda aktif çıkış gücünü,

142. Tedarikçi: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlayan üretim şirketleri, otoprodüktörler, toptan satış şirketleri ve perakende satış lisansına sahip şirketleri,

143. Tek hat şeması: Şebekenin belli bir kısmındaki bara, iletken, güç transformatörü ve kompanzasyon teçhizatı gibi elemanların bağlantısını gösteren tek faz diyagramı,

144. Tersiyer kontrol: Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği hükümleri uyarınca dengeleme güç piyasası kapsamında, dengeleme birimlerinin 15 dakika içerisinde gerçekleştirebilecekleri çıkış gücü değişimini belirten yük alma, yük atma talimatları ile işletme güvenliği ve sistem bütünlüğü sağlanacak şekilde arz ve talebin gerçek zamanlı olarak dengelenmesi kapsamında dengeleme birimlerinin aktif güç çıkışlarını artırmaları ya da azaltmalarını,

145. Tersiyer kontrol rezerv miktarı:Dengeleme birimlerinin 15 dakika içerisinde gerçekleştirebilecekleri çıkış gücü değişimi ile sağlayacakları rezerv miktarını,

146. Tesis: Elektrik enerjisi üretimi, tüketimi, iletimi veya dağıtımı işlevlerini yerine getirmek üzere kurulan tesis ve/veya teçhizatı,

147. Toparlanma yeteneği: Sistem oturması durumunda bir üretim tesisinin TEİAŞ’ın talimatı doğrultusunda, harici besleme olmaksızın kendi imkanları ile devreye girmesini ve sistemin bir bölümünü enerjilendirebilmesini,

148. Toplam harmonik bozulma: Alternatif akım veya gerilimdeki harmoniklerin etkin değerleri kareleri toplamının karekökünün, ana bileşenin etkin değerine oranı olan ve dalga şeklindeki bozulmayı ifade eden değeri,

149. Topraklama: Tesis ve/veya teçhizatın kesici ve ayırıcılar yardımı ile elektriğinin her yönden kesilmesinin ardından iletkenlerinin toprağa kısa devre edilerek geriliminin sıfırlanmasını,

150. Toprak arıza faktörü: Bir faz veya iki faz toprak arızalarında sağlam fazın arıza sonrası ve öncesi gerilimlerinin birbirlerine oranını,

151. Toptan satış: Elektrik enerjisinin tekrar satış için satışını,

152. Toptan satış şirketi: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin, toptan satılması, ithalatı, ihracatı, serbest tüketicilere satışı ve ticareti faaliyetleri ile iştigal edebilen tüzel kişiyi,

153. Tüketici: Elektriği kendi tüketim ihtiyacı için alan kullanıcıları,

154. Uluslararası enterkonneksiyon şartı: Ulusal elektrik sisteminin diğer ülkelere ait elektrik sistemi ile senkron paralel, asenkron paralel veya ünite yönlendirmesi yöntemlerinden birinin kullanılmasıyla veya komşu ülkede oluşturulacak izole bölgenin beslenmesi yöntemiyle yapılacak enterkonneksiyonu,

155. Uluslararası standartlar: Elektrik sistemi tesis ve/veya teçhizatı için geliştirilen, onaylanan ve kullanılan uluslararası tasarım, tesis, imalat ve performans standartlarını,

156. Ünite: Bağımsız olarak yük alabilen ve yük atabilen her bir üretim grubunu, kombine çevrim santralları için her bir gaz türbin ve jeneratörü ile gaz türbin ve jeneratörüne bağlı çalışacak buhar türbin ve jeneratörünün payını,

157. Ünite yük kontrolörü: Ünite yüklenmesini kontrol eden, hız regülatörü içindeki kontrol devresini,

158. Üretim: Enerji kaynaklarının, üretim tesislerinde elektrik enerjisine dönüştürülmesini,

159. Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler: Üretim veya otoprodüktör lisansı sahibi tüzel kişileri,

160. Üretim kapasite projeksiyonu: Dağıtım şirketleri tarafından hazırlanan talep tahminleri esas alınarak TEİAŞ tarafından yapılan, elektrik enerjisi arz güvenliği için gereken üretim kapasitesi tahminini,

161. Üretim şirketi: Otoprodüktörler hariç olmak üzere, elektrik üretimi ve ürettiği elektriğin satışı ile iştigal eden tüzel kişiyi,

162. Üretim tesisi: Elektrik enerjisinin üretildiği tesisleri,

163. Yan hizmetler: 27/12/2008 tarihli ve 27093 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği uyarınca iletim sistemine veya dağıtım sistemine bağlı ilgili tüzel kişilerce sağlanacak olan, iletim veya dağıtım sisteminin güvenilir şekilde işletimini ve elektriğin gerekli kalite koşullarında hizmete sunulmasını sağlayan hizmetleri,

164. Yan hizmet anlaşmaları: İletim ve/veya dağıtım sistemine bağlı olan üretim şirketleri, otoprodüktörler, dağıtım şirketleri veya tüketiciler tarafından bu Yönetmelik uyarınca TEİAŞ’a, dağıtım sistemine bağlı olan üretim şirketleri, otoprodüktörler, veya tüketiciler tarafından 19/2/2003 tarihli ve 25025 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği uyarınca ilgili dağıtım lisansı sahibine sağlanacak ve yan hizmet bedellerini, koşullarını ve hükümlerini belirleyen anlaşmaları,

165. Yan hizmet sertifikaları:Yetkilendirilmiş bağımsız firmalar tarafından verilen ve yan hizmet sağlayan tesislerin Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak hizmet verebileceklerini belgeleyen dokümanları,

166. Yük alma: Bir dengeleme biriminin Sistem İşletmecisi tarafından verilen talimatlar doğrultusunda, üretimini artırarak ya da tüketimini azaltarak sisteme enerji satması durumunu,

167. Yük alma talimatı: Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcılarının yük almaları için ilgili piyasa katılımcılarına Sistem İşletmecisi tarafından yapılan bildirimleri,

168. Yük alma teklifi: Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcılarının yük almak amacıyla teklif ettikleri, fiyat, miktar ve geçerli olduğu zaman gibi bilgileri içeren teklifleri,

169. Yük atma: Bir dengeleme biriminin Sistem İşletmecisi tarafından verilen talimatlar doğrultusunda, üretimini azaltarak ya da tüketimini artırarak sistemden enerji alması durumunu,

170. Yük atma talimatı: Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcılarının yük atmaları için ilgili piyasa katılımcılarına Sistem İşletmecisi tarafından yapılan bildirimleri,

171. Yük atma teklifi: Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcılarının yük atmak amacıyla teklif ettikleri, fiyat, miktar ve geçerli olduğu zaman gibi bilgileri içeren teklifleri,

172. Yüklenme eğrisi: Bir ünitenin aktif ve reaktif olarak yüklenebilme kapasitesini gösteren grafiği,

173. Yüklenme hızı: Üretim tesisinin birim zamanda gerçekleştirebileceği çıkış gücü değişimini,

ifade eder.

İKİNCİ KISIM

İletim Sistemine Bağlantı

BİRİNCİ BÖLÜM

İletim Sistemine Bağlantı Esasları ve Taraflar

İletim sistemine bağlantı esasları

Madde 5- İletim sistemi ile kullanıcılar arasındaki bağlantı; bu Yönetmelik ve arz güvenliği ve kalitesine ilişkin yönetmelik hükümlerine uygun olarak tesis edilir.

(Değişik birinci cümle:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)TEİAŞ’ın bir dağıtım barasına veya bu baraya bağlı dağıtım sistemine bağlanacak tesisin toplam kurulu gücü 50 MW’ı geçemez. Bu gücün 50 MW’ı geçmesi durumunda bağlantı iletim seviyesinden yapılır. 10 MW’ın altındaki üretim tesisleri için müstakil fider tahsisi yapılmaz.

Bağlantı talepleri, TEİAŞ tarafından ilgili mevzuat ve bu Yönetmeliğin 7 nci madde hükümlerine göre süresi içinde değerlendirilir ve sonuçlandırılır.

Bağlantı esaslarına tabi taraflar

Madde 6– İletim sistemine bağlantı esasları;

a) TEİAŞ’a,

b) İletim sistemine doğrudan bağlı olarak üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere,

c) İletim sistemine doğrudan bağlı tüketicilere,

d) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilere,

uygulanır.

(Değişik:RG-20/2/2008-26793) Ayrıca Yönetmeliğin yayımı tarihinde dağıtım sistemine bağlı olan 50 MW ve üzerinde kurulu güce sahip üretim tesisleri de iletim sistemine bağlantı esasları kapsamında değerlendirilir.

İKİNCİ BÖLÜM

İletim Sistemine Bağlantı ve/veya Sistem Kullanımı

Bağlantı talebinin değerlendirilmesi

Madde 7- TEİAŞ, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği uyarınca üretim tesislerinin iletim sistemine bağlantı ve/veya sistem kullanım talebi hakkındaki görüşlerini Kurum tarafından yapılan yazılı bildirim tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde gerekçeleri ile Kuruma sunar.

Üretim tesisleri dışındaki bağlantı ve/veya sistem kullanımına ilişkin olarak TEİAŞ’a yapılan diğer başvurular ise başvuru tarihini takip eden kırk beş gün içinde incelenir ve oluşturulan öneri, başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir.

Sisteme bağlantı yapılması halinde, sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu ve yeterli finansmanın mevcut olmadığı hallerde, söz konusu yatırım TEİAŞ adına bağlantı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat kapsamındaki teknik standartlar sağlanarak yapılabilir veya finansman koşulları TEİAŞ tarafından uygun bulunması halinde gerçek veya tüzel kişi tarafından finanse edilebilir. Bu durumda; gerçekleşen yatırıma ait toplam harcama tutarı, sisteme bağlantı yapan gerçek veya tüzel kişi ile TEİAŞ arasında yapılacak bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşması çerçevesinde kullanıcının sistem kullanım bedelinden düşülür.

Bağlantı talebinin, bağlantı noktası itibarıyla Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 38 inci maddesinde yer alan hükümlere göre kabul edilmesinin mümkün olmaması ve öne sürülen red gerekçelerinin Kurul tarafından da uygun bulunması durumunda, talep reddedilir ve mümkün olması halinde, TEİAŞ tarafından bir başka bağlantı noktası teklif edilir. Kurum bu alternatif bağlantı noktası hakkında talep sahibi tüzel kişinin görüşünü alır.

(Değişik beşinci fıkra:RG-12/11/2008-27052) Üretim faaliyeti gösteren veya göstermek amacıyla lisans başvurusunda bulunan tüzel kişi, lisansı veya lisans başvurusu kapsamındaki üretim tesisi ile müşterileri ve/veya iştirakleri ve/veya serbest tüketiciler arasında özel direkt hat tesis etmeyi talep edebilir. TEİAŞ, bu yöndeki talepleri otuz gün içerisinde değerlendirir. Özel direkt hat tesisi talebinin olumlu değerlendirilmesi halinde, lisans sahibi tüzel kişi ile TEİAŞ arasında kontrol anlaşması imzalanır. Özel direkt hattın kurulması ve işletilmesi için gerekli olan her türlü tesis, teçhizat ve taşınmazlar, talep sahibi tarafından edinilir.

(Değişik altıncı fıkra:RG-12/11/2008-27052)Tüzel kişiye lisansının verilmesini takiben, bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmasına esas olmak üzere, Ek-5 Bölüm 1’de yer alan standart planlama verileri ile iletim sistemine bağlanacak tesis ve/veya teçhizata ilişkin bilgiler tüzel kişi tarafından TEİAŞ’a sunulur.

(Değişik başlık:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) Bağlantı anlaşması, sistem kullanım anlaşması ve yan hizmet anlaşması

Madde 8- Ek-5 Bölüm 1’de yer alan standart planlama verileri ile iletim sistemine bağlanacak tesis ve/veya teçhizata ilişkin bilgilerin tüzel kişi tarafından TEİAŞ’a verildiği tarihten itibaren altmış gün içerisinde bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşması TEİAŞ tarafından tüzel kişiye önerilir. TEİAŞ’ın bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşması önerisini yapabilmesi için ek bilgiye ihtiyaç duyması halinde, Ek-5 Bölüm 2’de yer alan ayrıntılı planlama verileri de tüzel kişiden talep edilebilir. Bu hallerde TEİAŞ tarafından bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmasının önerilmesine ilişkin süre doksan gün olarak uygulanır. Tüzel kişi TEİAŞ’ın anlaşma önerisine otuz gün içerisinde yazılı yanıt verir.

Tarafların mutabakatı halinde bağlantı ve/veya sistem kullanımına ilişkin hüküm ve şartları içeren bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşması imzalanır. TEİAŞ ve lisans sahibi tüzel kişinin, bağlantı ve/veya sistem kullanımına ilişkin anlaşmanın hükümleri üzerinde mutabakata varamamaları halinde, ihtilaflar Kanunun ve tarafların ilgili lisanslarının hükümlerine göre Kurum tarafından çözüme kavuşturulur ve konu hakkında alınan Kurul kararları bağlayıcıdır.

İletim sistemine halihazırda bağlı olan üretim tesisleri ile bağlantı ve/veya sistem kullanımına ilişkin olarak üretim tesisleri dışında gerçek ve tüzel kişiler tarafından TEİAŞ’a yapılan diğer başvurularda da aynı süreç uygulanır.

(Ek:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) Primer frekans kontrol, sekonder frekans kontrol, anlık talep kontrol, reaktif güç kontrol, oturan sistemin toparlanması veya bölgesel kapasite kiralama hizmeti sunacak tesisler için adına kayıtlı bulundukları tüzel kişi ile TEİAŞ arasında Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği hükümlerine göre ilgili yan hizmet anlaşması imzalanır. Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği hükümleri uyarınca primer frekans kontrol ve/veya sekonder frekans kontrol ve/veya reaktif güç kontrolüne katılımı zorunlu olan yeni bir üretim tesisinin ticari işletmeye geçebilmesi için, geçici kabul işlemlerinin tamamlanmasından önce TEİAŞ ile üretim faaliyeti gösterecek lisans sahibi tüzel kişi arasında ilgili yan hizmet anlaşmasının imzalanması ya da söz konusu üretim tesisinin üretim faaliyeti gösteren ilgili tüzel kişi tarafından daha önce imzalanmış olan ilgili yan hizmetler anlaşması kapsamına dahil edilmesi esastır.

Uyum ve testler

Madde 9- Kullanıcı; üretim tesisinin ve/veya iletim sistemine bağlanacak tesis ve/veya teçhizatın, sistemdeki tesis ve/veya teçhizata, bu Yönetmeliğe, bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmaları ile yan hizmetler anlaşmalarına ve gerektiğinde uluslararası enterkonneksiyon şartının temel kurallarına uygun olduğunu aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde TEİAŞ’a bildirir;

a) Kullanıcı; tesis ve teçhizata ait imalat testi veya sertifikaları içerecek şekilde gerekli tüm teknik verilerin ve parametrelerin yer aldığı bir uyum raporu taslağını ünitenin servise alınması ve senkronizasyonundan en az üç ay önce hazırlar,

b) Kullanıcı; TEİAŞ ile mutabık kaldığı bir test programı ve takvimi çerçevesinde, otomatik gerilim ve hız regülatörleri, diğer kontrol ve iletişim sistemleri üzerinde yapılacak servise alma testlerinin bir parçası olan açık ve yüklü devre ve fonksiyon testlerini TEİAŞ’ın gözetimi altında yapar,

c) (Ek:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer)(2)(3) Kullanıcı; yan hizmetlere ilişkin olarak TEİAŞ tarafından belirlenen performans testlerinin akredite edilmiş yetkili bir kuruluşça gerçekleştirilmesini sağlar,

ç) (3) Kullanıcı;testlerden elde edilen sonuçları ve kontrol sistemi parametrelerinin son ayarlarını içeren bir nihai uyum raporu hazırlar.

Sisteme bağlantı onayı

Madde 10- Bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşması çerçevesinde kullanıcı tarafından hazırlanan nihai uyum raporunun TEİAŞ’a sunulduğu tarihten itibaren otuz gün içerisinde TEİAŞ, kullanıcının bağlantıve/veya sistem kullanım anlaşması gerekliliklerini yerine getirip getirmediği hakkındaki değerlendirmesini tamamlayarak kullanıcıya bildirir.

TEİAŞ’ın değerlendirme yazısında; kullanıcının yükümlülüklerini yerine getirdiğinin tespiti halinde, fiziki bağlantının yapılacağı tarih de kullanıcıya bildirilir. Değerlendirme yazısı kapsamında bağlantıya onay verilmediği takdirde, buna esas olan gerekçeler kullanıcıya bildirilir ve eksikliklerin giderilmesi için kullanıcıya ek süre verilir.

TEİAŞ; iletim sistemine bağlı bir kullanıcının, iletim sistemi üzerindeki tesis ve/veya teçhizatının çalışmasını izleme hakkına sahiptir.

İletim sistemine bağlı bir tesis ve/veya teçhizat üzerinde ve/veya bunların ayarlarında herhangi bir değişiklik teklifi, iletim sisteminin bütünlüğü ve diğer kullanıcıların tesis ve/veya teçhizatı üzerindeki etkilerinin incelenebilmesi için kullanıcı tarafından yeterli bir süre önceden TEİAŞ’a bildirilir. TEİAŞ, iletim sisteminin bütünlüğünü olumsuz yönde etkileme ihtimali olan değişikliklerin yapılmasını kabul etmeyebilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İletim Sisteminin Performans, Tesis ve Teçhizatına İlişkin Teknik Kriterler

Sistem frekansı ve değişimi

MADDE 11 –(Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

10/11/2004 tarihli ve 25639 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik İletim Sistemi Arz Güvenilirliği ve Kalitesi Yönetmeliğinde belirtildiği üzere sistemin nominal frekansı TEİAŞ tarafından 50 Hertz (Hz) etrafında 49.8-50.2 Hz aralığında, hedeflenen işletme koşullarında kontrol edilir.

Sistem gerilimleri ve değişim sınırları

Madde 12- İletim sisteminin nominal gerilimleri 380, 154 ve 66 kV’dir. Normal işletme koşullarında; 380 kV’lik iletim sistemi 340 kV ile 420 kV, 154 kV’lik iletim sistemi ise 140 kV ile 170 kV arasında çalıştırılır. 66 kV ve altındaki iletim sistemi için gerilim değişimi ± % 10’dur. Ayrıca, iletim sistemi içindeki dağıtım seviyesi ve iç ihtiyaçlar için gerilim seviyeleri 34.5, 33, 31.5, 15.8, 10.5 ve 6.3 kV’dir.

Serbest tüketiciler ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler için, iletim sistemine bağlantı noktasında uygulanacak güç faktörünün düzeltilmesine dair esaslar, arz güvenliği ve kalitesine ilişkin yönetmelik hükümleri çerçevesinde uygulanır.

Sistem arızalarında; 380 kV’lik iletim sisteminin bazı bölümlerinin, aşırı gerilim korumasını harekete geçirecek gerilim üst sınırı olarak belirlenen 450 kV’ye kadar aşırı gerilime maruz kalmasına izin verilebilir.

İletim sistemi gerilim dalga şekli kalitesi

Madde 13- İletim sistemine bağlı tesis, teçhizat ve bağlantı elemanları, harmonik içerik bakımından Ek-1’de verilen tablodaki değerlere uygun olarak tasarlanır.

Normal işletme koşullarında, iletim sistemindeki bir bağlantı noktasında bir tesis ve/veya teçhizatın devre dışı olması durumunda ortaya çıkan harmonik gerilim azami toplam seviyesi;

a) 380 kV’de, harmonik gerilimlerin her biri için Ek-1’de verilen tablodaki üst sınırlar geçilmeksizin %2’lik toplam harmonik sınırını,

b) 154 kV ve altındaki harmonik gerilimlerin her biri için Ek-1’de verilen tablodaki üst sınırlar geçilmeksizin % 3’lük toplam harmonik bozulma sınırını,

geçemez.

TEİAŞ, istisnai durumlarda toplam harmonik bozulma için (a) ve (b) bentlerinde belirtilen sınırları geçen kısa süreli artışlara izin verebilir.

Bir kullanıcının sistemine bağlantı yapılması durumunda, harmonik bozulmaya yol açan yüklerin belirlenen sınır değerleri geçmemesinin, bağlantı yapılan kullanıcının sorumluluğunda olduğu bağlantı anlaşmasında yer alır. Kullanıcıdan harmonik ölçüm değerleri talep edildiğinde, harmonik değerlerini yirmi dört saat boyunca kaydedebilecek uygun cihazlar kullanıcı tarafından tesis edilir ve işletilir. Harmonik ölçümlerinde TEİAŞ’ın gözlemci bulundurabileceği de bağlantı anlaşmasında yer alır.

Gerilim ani değişimleri

Madde 14– Anahtarlama işlemleri sonucunda sistemde meydana gelen gerilim ani değişimleri, nominal sistem geriliminin ± % 3’ünü geçemez.

Şönt kompanzasyon anahtarlama işlemleri sonucunda sistemde meydana gelen gerilim ani değişimleri ise nominal sistem geriliminin ± % 5’ini geçemez.

Gerilim salınımları ve fliker

Madde 15– İletim sistemine doğrudan bağlı kullanıcıların dalgalı yüklerinden kaynaklanan, ortak bağlantı noktasındaki gerilim salınımları ile ilgili olarak;

a) Tekrarlamalı gerilimin ani değişimleri,gerilim seviyesinin % 1’ini geçemez. Bu şekildeki gerilim ani değişimleri dışındaki büyük gerilim değişimlerine, iletim sistemini veya iletim sistemine bağlı başka bir kullanıcıyı risk altına almadığı sürece, istisnai durumlarda TEİAŞ tarafından % 3’e kadar izin verilebilir,

b) 380 kV ve 154 kV iletim sistemlerine bağlı dalgalı yükler için planlama sınır değerleri olarak; kısa dönem fliker şiddeti 0.85 birim, uzun dönem fliker şiddeti 0.63 birim, bunun dışındaki gerilim seviyeleri için ise Ek-1’deki tabloda yer alan değerler esas alınır,

c) Ek-1’deki tabloda yer alan sınırların altında flikere yol açan dalgalı yüklerin iletim sistemine bağlanmasına ilişkin olarak TEİAŞ tarafından yapılan değerlendirmede, mevcut ve muhtemel kullanıcıların fliker değerleri ile ilgili tesis ve/veya teçhizatın yerleri dikkate alınır.

Bir kullanıcının sistemine bağlantı yapılması durumunda, fliker değerlerinin belirlenen sınır değerlerini geçmemesi, bağlantı yapılan kullanıcının sorumluluğunda olduğu bağlantı anlaşmasında yer alır. Kullanıcıdan fliker ölçüm değerleri talep edildiğinde, fliker değerlerini yirmidört saat boyunca kaydedebilecek uygun cihazlar kullanıcı tarafından tesis edilir ve işletilir. Fliker ölçümlerinde TEİAŞ’ın gözlemci bulundurabileceği hususu da bağlantı anlaşmasında yer alır.

Faz dengesizliği

Madde 16- İletim sistemine bağlı tesis ve/veya teçhizat ile şalt sahalarındaki kısımlarının, faz dengesizliğinden dolayı ortaya çıkacak dalga şekli bozulmalarına dayanacak şekilde tasarımlanmış olması zorunludur.

Normal işletme koşullarında; iletim sistemi elemanlarının planlı olarak devre dışı olması durumunda, sistem faz geriliminin negatif bileşeninin nominal sistem geriliminin % 1’inin altında olması zorunludur.

İletim sistemi elemanlarının planlıolarak devre dışı edilmeleri ile ortaya çıkan faz dengesizliklerine; harmonik bileşenlerinin toplamının % 2’yi geçmemesi, sık olmaması ve kısa süreli olması kaydı ile TEİAŞ’ın onayı ile izin verilebilir. Bu husus taraflar arasındaki bağlantı anlaşmasında yer alır.

Tesis ve teçhizata ilişkin teknik kriterler

Madde 17- İletim sistemine bağlanan kullanıcıya ait tesis ve/veya teçhizatın, arz güvenliği ve kalitesine ilişkin yönetmelik ile TEİAŞ tarafından belirlenen teknik tasarım ve işletme kriterlerine uygunluğu kullanıcı tarafından sağlanır.

Bağlantı noktasında iletim sisteminin performansı ve sağlanması gereken şartlarla ilgili ayrıntılı bilgiler, bağlantı yapacak kullanıcının talebi üzerine TEİAŞ tarafından sağlanır.

(Değişik üçüncü fıkra:RG-12/11/2008-27052) Bir kullanıcıya ait transformatör merkezine ve/veya bir kontrol anlaşması gereği sağlanacak olan tesis ve/veya teçhizat ile malzemelere ilişkin tasarım, imalat ve ilgili testler, IEC Standartlarına, IEC Standartlarının bulunmadığı hallerde TEİAŞ’ın belirlediği ve kullanıcı ile mutabakata vardığı standartlara göre gerçekleştirilir.

IEC standartlarında belirli kapasitede birden fazla tesis ve/veya teçhizatın mevcut olması veya özel olarak belirtilmemesi durumunda, kullanıcı, TEİAŞ’ın belirlediği standartlara uyar.

Kullanıcı, bağlantı noktasındaki tesis ve/veya teçhizatın özelliklerinin, bağlantı anlaşmasında yer alan güvenlik prosedürlerine uygun olmasını sağlar.

Kullanıcı; tesis ve/veya teçhizatının, iletim sisteminde bozucu etkilere yol açmamasını, iletim sistemi ile uyumlu olmasını ve;

a) İletim sisteminin 380 kV ve 154 kV izolasyon seviyelerine,

b) TEİAŞ tarafından kullanıcı için bağlantı noktasında belirlenmiş ve gerektiğinde yeniden belirlenecek harmonik gerilim sınırlarına,

c) TEİAŞ tarafından kullanıcı için bağlantı noktasında belirlenmiş ve gerektiğinde yeniden belirlenecek fliker şiddeti sınırlarına,

uygun olmasını sağlar.

Kullanıcının arz güvenliği ve kalitesine ilişkin yönetmelik hükümlerine ve bu Yönetmeliğe uyumu, gerekli durumlarda TEİAŞ tarafından bağlantı noktalarında ölçüm yapılarak kontrol edilebilir.

İletim sisteminin korunması

Madde 18– Kullanıcı, iletim sisteminin korunması amacıyla, koruma sistemi ve uygulanacak yöntem ile ilgili tasarımlarını arz güvenliği ve kalitesine ilişkin yönetmeliğe ve bağlantı anlaşmasında belirtilen şartlara uygun olarak hazırlar, TEİAŞ’ın onayına sunar ve varılan mutabakat uyarınca koordineli koruma ayarlarını uygular.

Koruma ayarları, arızalı tesis ve/veya teçhizatın, bağlantı esnasında veya gerektiğinde bağlantı anlaşmasında yer alan kriterlere göre, sorunsuz bir şekilde iletim sisteminden ayrılması için kullanıcı tarafından TEİAŞ’ın kontrol ve koordinasyonu altında yapılır.

TEİAŞ’ın ve kullanıcının arıza giderme süresi; rölenin çalışması, kesicinin açması ve telekomünikasyon sinyalinin gönderilme sürelerinin toplamıdır. 380 kV ve 154 kV havai hatlar için azami arıza giderme süreleri, sırasıyla 120 ve 140 milisaniyedir. Arıza giderme süresi istisnai durumlarda, TEİAŞ ile kullanıcı arasında mutabakata varılan arıza giderme süresinden en fazla % 2 daha uzun olabilir.

Kesicilerin performansı ile ilgili koruma sistemi güvenilirlik endeksi en az % 99 olmalıdır. Ana koruma sistemi ile giderilemeyen % 1 oranındaki arızalar kullanıcı tarafından tesis edilecek olan yedek koruma sistemi tarafından giderilir.

380 kV ve 154 kV sistemlerde TEİAŞ tarafından aksi belirtilmedikçe toprak arıza faktörü 1.4’tür.

TEİAŞ ve kullanıcılara ait bir dağıtım fideri kesicisinin açma süresi, iletimden dağıtıma indirici transformatörlerin kısa devre dayanım süresi ve hat fiderinin bağlı olduğu hatta yer alan dağıtım merkezlerindeki röle koordinasyonu dikkate alınarak belirlenir.

Kullanıcı, iletim sisteminde meydana gelen arızalar için, kendisine bağlantı anlaşmasında belirlenen süreden daha uzun arıza giderme süresinin uygulanmasını talep edebilir. Kullanıcının bu talebi, iletim sisteminin tasarım ve işletme şartları dikkate alınarak TEİAŞ tarafından değerlendirilir.

TEİAŞ ve kullanıcının mutabakata vardığı koruma ayarları ile ilgili ayrıntılar bağlantı anlaşmasında yer alır. Ana enterkonnekte iletim sisteminin işletme güvenliği prensipleri doğrultusunda, kullanıcı tarafından mevcut koruma prensiplerine uygun şekilde koruma yapılır.

Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler, ünite ikaz sisteminin devre dışı olması durumunda ünite jeneratörünü de devre dışı eden ikaz koruma sistemini tesis etmekle yükümlüdür.

TEİAŞ, gerekli durumlarda,şartlarını belirtmek suretiyle, ünitede kutup kayması korumasının tesis edilmesini talep edebilir.

TEİAŞ, gerekli durumlarda, ünitede sub-senkron rezonans korumasının tesis edilmesi için gerekli şartları belirler. Ayrıca, gerekli durumlarda, sub-senkron rezonans giderici veya azaltıcı diğer teçhizatın tesis edilmesi konusunda TEİAŞ ve kullanıcı arasında bağlantı anlaşmasında belirtildiği şekilde mutabakata varılır.

Kullanıcı, koruma teçhizatı üzerinde, iletim sistemini etkileyebilecek mahiyette bir çalışma, tadilat veya ayar değişikliğini, ancak TEİAŞ’dan bir teknik gözlemci gözetiminde yapabilir.

Kullanıcı, bağlantı noktasında, IEC-815’e göre “kirlilik seviyesi III” olarak tanımlanan ve 25 mm/kV asgari nominal spesifik ark sürünme mesafesi ve/veya bağlantı anlaşmasında yer alan diğer teknik şartları sağlayan izolatörler kullanmak zorundadır.

Üretim tesisini iletim sistemine bağlayan hat, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği hükümleri ile bağlantı anlaşmasında belirtilen tesis sorumluluk sınırı ve Ek-3’de belirtilen saha sorumluluk çizelgesi dikkate alınarak tesis edilir.

Kullanıcı, bağlantı noktasındaki kısa devre gücüne bağlı olarak şalt sahasındaki anahtarlama sırası için TEİAŞ’ın talimatlarına uyar.

380 kV ve altındaki iletim sistemine yapılacak bağlantılarda, özel bir topraklama altyapısının gerekmesi durumunda, topraklama için uyulması gereken teknik şartlar ve gerilim yükselmesi üzerinde yapılacak incelemenin sonuçları bağlantı yapılmadan önce TEİAŞ tarafından kullanıcıya en kısa sürede bildirilir.

İletim sisteminin şalt teçhizatı için üç faz simetrik arızada açma akımına dayanma kapasitesi 380 kV için 50 kA ve 154 kV için ise 31.5 kA’dır.

Primer tarafı 66 kV ve üzerinde olan transformatörlerin yüksek gerilim sargıları yıldız bağlı olarak ve yıldız noktasından topraklama bağlantısı yapılabilecek şekilde teşkil edilir. Transformatör merkezi primer topraklama hattı için en az 120 mm2bakır kullanılır. Bağlantılar, özel kaynaklı bağlantı sistemi veya detayları bağlantı anlaşmasında açıklanan TEİAŞ’ın onayladığı bağlantı sistemi ile yapılır.

Kısa devre gücünün yüksek olduğu merkezlerde, güç transformatörlerinin sekonder tarafının nötr noktası,faz-toprak arıza akımlarını sınırlamak amacıyla bir nötr direnci veya nötr reaktörü üzerinden topraklanır. Ayrıca bazı özel durumlarda dağıtım barasına nötr topraklama transformatörü tesis edilir.

380/154 kV yıldız-yıldız bağlı oto transformatörlerin primer ve sekonder sargılarının nötr noktaları doğrudan topraklanır ve nötr noktaları şalt merkezinin topraklama şebekesine bağlanır. 380 kV’yi dağıtım sistemine bağlayan yıldız–üçgen transformatörlerin primer sargılarının nötr noktası doğrudan, sekonder sargısı ise topraklama transformatörü üzerinden topraklanır. 154 kV’yi dağıtım sistemine bağlayan yıldız–yıldız tersiyersiz transformatörlerin primer sargılarının nötr noktası doğrudan, sekonder sargısının nötr noktası ise topraklama empedansı üzerinden topraklanır.

(Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) TEİAŞ, 64 üncü Maddede açıklanan şekilde talebin düşük frekans röleleri ile kesilmesi için gerekli olan düşük frekans rölelerini tesis eder.

(Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) Sistem frekansının belirlenen frekans kademelerine düşmesi nedeniyle, düşük frekans röleleri ile otomatik olarak kesilecek talep miktarı, sistem şartları dikkate alınarak TEİAŞ tarafından her yılın 31 Ekim tarihine kadar takip eden bir yıllık dönem için belirlenir ve Kurum bilgilendirildikten sonra uygulamaya konulur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Üretim Tesislerinin Tasarım ve Performans Şartları

Üretim tesislerinin tasarım ve performans esasları

Madde 19– Üretim tesislerine ilişkin tasarım ve performans şartları iletim sistemine doğrudan bağlı üniteler ile kullanıcı sistemlerine bağlı ünitelerin uyması gereken teknik ve tasarım kriterlerini kapsar.

(Değişik:RG-24/9/2008-27007) 50 MW kurulu gücün altındaki termik ve hidroelektrik üretim tesisleri bu şartların dışındadır. Rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisleri için EK-18’de yer alan şebeke bağlantı kriterleri geçerlidir.

Üretim tesislerinin tasarım ve performans şartları

MADDE 20 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Üniteler, aşırı ikazlı olarak 0.85 ve düşük ikazlı olarak 0.95 güç faktörleri arasında nominal güç çıkışını sağlayacak kapasitede olmalıdır.

Ünitenin kısa devre oranı; termik ve kombine çevrim gaz türbini üniteleri için 0.5, kurulu gücü 10 MW ve altındaki hidroelektrik üniteler için 0.75 ve 10 MW’ın üzerindeki hidroelektrik üniteler için ise 1.0’dan küçük olamaz.

Senkron kompansatör olarak çalışan üniteler, sıfır güç faktörü ile çalışabilecek, termik üniteler, aşırı ikaz ile çalıştırıldığında nominal güçlerinin % 75 ine kadar reaktif güç verebilecek, düşük ikaz ile çalıştırıldığında ise % 30 una kadar reaktif güç tüketebilecek, hidroelektrik üniteler, aşırı ikaz ile çalıştırıldığında nominal gücünün % 75 ine kadar reaktif güç verebilecek, düşük ikaz ile çalıştırıldığında ise % 60ına kadar reaktif güç tüketebilecek kapasitede olmalıdır. Bu kapasite değerlerine bağlantı anlaşmasında yer verilir. TEİAŞ; Elektrik İletim Sistemi Arz Güvenilirliği ve Kalitesi Yönetmeliğine uygun olarak, kullanıcılar arasında herhangi bir ayrım gözetmeksizin bu kapasitelerin değiştirilmesine izin verebilir. Üretim tesisinin senkron kompansatör özelliğine sahip olması gerekliliği bağlantı anlaşmasının imzalanması öncesinde TEİAŞ tarafından belirlenir.

Sistem frekansının olağanüstü durumlarda 51.5 Hz’e çıkabileceği veya 47.5 Hz’e düşebileceği göz önünde bulundurularak, TEİAŞ ve kullanıcıların tesis ve/veya teçhizatının aşağıdaki tabloda belirtilen minimum süre kadar iletim şebekesine bağlı kalarak çalışacak şekilde tasarlanması zorunludur.

Frekans AralığıMinimum Süre
50.5 Hz – 51.5 Hz1 saat
49 Hz – 50.5 Hzsürekli
48.5 Hz – 49 Hz1 saat
48 Hz – 48.5 Hz20 dakika
47.5 Hz – 48 Hz10 dakika

Ünite, Ek-2’deki grafik doğrultusunda;

a) 50.5 – 49.5 Hz aralığındaki sistem frekans değişimleri için sabit aktif güç çıkışı verebilecek,

b) 49.5 – 47.5 Hz aralığındaki sistem frekans değişimleri için ise, doğrusal karakteristikteki değerlerden daha yüksek aktif güç verebilecek,

kapasitede olmalıdır.

Normal işletme koşullarında, iletim sistemine doğrudan bağlı bir ünitenin aktif güç çıkışı, gerilim değişimlerinden etkilenmemelidir. Bu durumda ünitenin reaktif güç çıkışı 380, 154 ve 66 kV ile altındaki gerilimlerde ± % 5 gerilim değişim aralığı içinde tümüyle emre amade olmalıdır.

Üretim tesisinin toparlanma yeteneğine sahip olması gerekliliği bağlantı anlaşmasının imzalanması öncesinde TEİAŞ tarafından belirlenir.

Jeneratör kontrol düzenekleri

Madde 21– Her ünite, bağlı olduğu sisteme verdiği aktif ve reaktif gücün sürekli modülasyonu ile frekans ve gerilim kontrolüne katkıda bulunabilecek şekilde tasarımlanmış kontrol düzeneklerine sahip olmalıdır.

Her ünite, normal işletme koşullarında frekans kontrolü yapan, hızlı cevap veren, orantılı bir hız regülatörü veya ünite yük kontrolörü veya denk bir kontrol cihazına sahip olmalıdır. (Mülga ikinci cümle:RG-29/06/2006-26213)

Hız regülatörü; uluslararası enterkonneksiyon şartında yer alan kuralları sağlayacak standartlara, bu standartların mevcut olmadığı durumlarda ise, Avrupa Birliği içinde frekans kontrol sisteminin tasarım veya tadilat standartlarına uygun olarak tasarlanmalı ve çalıştırılmalıdır.

Türkiye elektrik sisteminin UCTE sistemi ile entegrasyon hedefleri doğrultusunda UCTE dökümanlarında yer alan ve alacak standartlar temel alınır. Primer ve/veya sekonder frekans kontrolüne katılacak santralların bu dökümanlarda yer alan şartları yerine getirmeleri gereklidir. Primer frekans konusunda UCTE dökümanlarında yer alan standartlar ile uyum talep edildiğinde hız regülatörünün ölü bandı 0’(sıfır)a ayarlanabilmelidir.

Hız regülatörleri için kullanılan standartlar;

a) Bağlantı anlaşması başvurusunda veya,

b) Bağlantı anlaşmasının değiştirilmesi için yapılan başvuruda veya,

c) Hız regülatörü üzerinde yapılacak tadilattan önce mümkün olan en kısa sürede,

TEİAŞ’a bildirilir.

(Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) Hız regülatörü aşağıdaki asgari şartları sağlar;

a) Hız regülatörü, diğer kontrol cihazları ile koordineli bir şekilde çalışma aralığı içinde ünitenin aktif güç çıkışını ayarlanan işletme parametreleri doğrultusunda kontrol eder,

b) Hız regülatörü, ünitenin bağlı olduğu kısmın izole bir ada şeklinde iletim sisteminden ayrılması fakat ünitenin talebi beslemeye devam etmesi durumunda, frekansını 47.5-51.5 Hz aralığında tutabilmelidir. Ancak, bu durum çıkış gücünün ünitenin tasarlanmış asgari çıkış seviyesinin altına düşmesine yol açmamalıdır,

c) Hız regülatörü; primer frekans kontrol performans testleri ile belirlenen azami primer frekans kontrol rezerv kapasitesini sağlayacak şekilde 126 ncı Maddede belirtilen esaslar dahilinde bir hız eğimi ile çalışacak şekilde ayarlanır,

d) Bir blok içindeki buhar türbini hariç, primer frekans kontrol hizmeti sunan tüm üniteler için hız regülatörünün duyarsızlığı ± 0.010 Hz’i aşmamalıdır. Ayrıca hız regülatöründe kullanılan mahallinde frekans ölçümünün hassasiyeti ± 0.010 Hz’i aşmamalıdır.

(Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) Hız regülatörü için belirlenen asgari şartlar, başka parametrelere dayanan yan hizmetlerin TEİAŞ ile kullanıcı arasında müzakere edilmesine engel olmamalıdır.

(Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kapsamında sekonder frekans kontrolüne katılımları zorunlu olan tüm üretim tesislerine ünite, blok veya santral bazında, MYTM’de bulunan otomatik üretim kontrol programı tarafından gönderilecek sinyalleri alan ve işleyen teçhizat, bağlantı anlaşmasındaki şartlara uygun olarak kullanıcı tarafından tesis edilir.

(Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kapsamında primer frekans kontrolüne katılımları zorunlu olan tüm üretim tesislerine ait üniteler 126 ncı Maddeye uygun olarak primer frekans kontrol hizmeti sağlayacak özellikte olmalıdır.

Ünitenin gerilimini sabit tutan otomatik ikaz kontrol sistemi ve gerilim regülatörü ile ilgili olarak;

a) İkaz kontrol teçhizatı ve güç sistemi dengeleyicileri için teknik bilgiler ayrıntılı olarak bağlantı anlaşmasında belirtilir,

b) Sistem kararlılığına ve çalışma aralığında ikaz akımı sınırlarına uygun olarak ünitenin reaktif güç çıkışını sınırlayan reaktif güç sınırlayıcıları bağlantı anlaşmasında belirtildiği şekliyle tesis edilir ve ayarlanır,

c) Gerilim kontrolüne ilişkin olarak, sabit reaktif güç çıkışı kontrol modları ve sabit güç faktörü kontrol modları da dahil olmak üzere, diğer kontrol teçhizatı bağlantı anlaşmasında belirtilir. Ancak, bu teçhizat ikaz kontrol sisteminde mevcut ise, TEİAŞ’ın talebi üzerine, kullanıcı tarafından devre dışı bırakılabilir,

d) İkaz kontrol sistemi, ünite gücünün sıfırdan tam yüke kadar yavaş yavaş arttırılması durumunda, çıkış geriliminin önceden saptanan nominal değerinden % 0.5 den daha fazla değişmemesini sağlayabilecek hassasiyette olmalıdır,

e) Ünitenin büyük bir gerilim değişimine maruz kalması durumunda, çıkışı otomatik gerilim regülatörü tarafından kontrol edilen ikaz kontrol sistemi, jeneratör ikaz sargısının alt ve üst gerilim sınırlarına 50 milisaniyeyi geçmeyecek kadar kısa bir süre içinde ulaşabilmelidir,

f) Ünite çıkışında % 10 veya daha yüksek ani gerilim değişimlerinin meydana gelmesi durumunda, ikaz kontrol sistemi, nominal ikaz geriliminin 2 katından veya bağlantı anlaşmasında belirtilen nominal yüksüz ikaz geriliminin 6-7 katından daha az olmamak üzere, yüklü pozitif ikaz geriliminin üst sınır değerini, aynı zamanda pozitif üst sınır geriliminin % 80’ine eşit negatif üst sınır gerilim değerini sağlayabilmelidir,

g) İkaz gücünü ünite çıkışlarından bir güç transformatörü yardımı ile alan statik ikaz kaynakları için ikaz sistemi; ünite çıkış geriliminin, nominal değerinin % 20 ila 30 una düşmesi durumunda otomatik tetikleme yapma yeteneğinde olmalıdır,

h) Ünitenin, sistemde ortaya çıkabilecek 0-5 Hz arasındaki düşük frekanslı elektromekanik salınımlarına karşı otomatik gerilim regülatöründe elektriksel sönümleme sağlama özelliğine sahip bir güç sistemi dengeleyicisi bulunmalıdır. Güç sistemi dengeleyicisinin ayarları, TEİAŞ ile kullanıcı tarafından birlikte yapılır.

Kararlı durum çıkış gücü değişimleri

Madde 22- Kararlı durum altında, ünite çıkış gücünde yarım saatlik süre içindeki değişimlerin standart sapması, ünitenin kurulu gücünün % 2.5 ini geçmemelidir.

Negatif bileşen yüklenmeleri

Madde 23– 380 kV ve 154 kV sistemde gerilimin negatif bileşeni, pozitif bileşeninin % 1 ini aşmamalıdır. Üniteler iletim veya kullanıcı sistemindeki faz-faz arızalarından veya dengesiz yüklerden kaynaklanan negatif bileşen yüklenmelerine karşı arıza, sistem yedek koruması tarafından temizleninceye kadar devre dışı olmadan dayanabilmelidir.

Ünite transformatör ve jeneratörlerinin nötr noktalarının topraklanması

Madde 24– İletim sistemine bağlı ünitelere ait transformatörlerin iletim sistemi tarafındaki sargılarının nötr noktaları doğrudan topraklanır. Üretimin yoğun olduğu bölgelerde, 154 kV sistemde tek faz toprak arıza akımlarını sınırlayabilmek için ünite transformatörünün iletim sistemi tarafındaki sargısının nötr noktası tam olarak izole edilir. Jeneratörlerin nötr noktası direnç üzerinden topraklanmalıdır. Jeneratör topraklama direnci, faz toprak arıza akımının rezistif ve reaktif bileşenlerinin birbirine eşit olması şartına göre hesaplanarak tesbit ve tesis edilir. Jeneratörlerin nötr noktası tam izole edilmemeli, doğrudan veya reaktans üzerinden topraklanmamalıdır.

Ünite frekans hassasiyeti

Madde 25- Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi, ünitelerini (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) 47.5-51.5 Hz aralığı dışındaki frekanslardan doğabilecek zararlara karşı korumakla yükümlüdür. Bu aralık dışındaki frekanslarda teçhizatın, tesisin ve/veya personelin güvenliği için ünitenin sistem ile bağlantısını kesme ve diğer her türlü tedbirin alınması hususundaki yükümlülükler üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiye aittir.

(Mülga ikinci fıkra:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

BEŞİNCİ BÖLÜM

İletişim Şartları

İletişim

Madde 26- İletim sisteminin yönetimi, işletilmesi ve kontrolünün sağlanması amacıyla TEİAŞ ile kullanıcılar arasında kurulan iletişim ve kontrol sisteminin teknik özellikleri, tesis ve işletme bakım yükümlülükleri bağlantı anlaşmalarında yer alır.

Sesli iletişim sistemi

Madde 27- Sesli iletişim sistemi,TEİAŞ ve kullanıcının kontrol operatörünün, çeşitli iletişim ortamları üzerinden sistemin kontrolu, işletilmesi ve denetiminin sağlanması amacıyla iletişimi sağlayan özel haberleşme sistemidir.

(Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) Yük tevzi ve sistem işletme merkezleri ile kullanıcı tesisleri arasındaki sesli iletişim, kullanıcı tarafından tesis edilen ve TEİAŞ’ın mevcut iletişim araç ve gereçlerine uyumlu donanım ve yazılım ile sağlanır. Diğer ilgili merkezlerde de bağlantı anlaşmasında belirtilen gerekli teknik değişiklikler ve ilavelerin yapılması, kullanıcıların yükümlülüğündedir.

İletim sisteminin yönetiminde, işletilmesinde ve kontrolünde etkinliğin sağlanması amacıyla, bağlantı anlaşması uyarınca kullanıcının ilgili kontrol odasına, ulusal telefon şebekesine bağlı telefon hattı tesis edilir.

TEİAŞ ve dağıtım şirketlerinin kontrol merkezlerinde, üretim tesislerinin kontrol odasında, ticari işlemlerin yürütüldüğü ve doğrudan bağlı müşterilerin kontrol noktalarında ulusal telefon şebekesine bağlı telefona ilave olarak ayrı bir hat üzerinden çalışan bir faks cihazı da bulundurulur.

İletişim tesis ve/veya teçhizatı sisteme bağlanmadan önce, telefon ve faks numaraları ile bu numaralarda yapılacak değişiklikler, değişiklik yapılmadan önce kullanıcı tarafından TEİAŞ ve/veya dağıtım şirketlerine bildirilir.

Koruma sinyalizasyon sistemi

Madde 28- İletim sistemi ile kullanıcı sistemi arasındaki bağlantıda yer alan koruma sistemine ait sinyalizasyon için gerekli donanımlar, kullanıcı tarafından tesis edilir.

Veri iletişim sistemi

Madde 29– Veri iletişim sistemi, kullanıcı sistemine ait verilerin toplandığı, işlendiği, değerlendirildiği, ilgili (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) yük tevzi merkezine iletildiği ve gerekli bilgi ve komutların ilgili (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) yük tevzi merkezinden kullanıcının tesisine iletildiği sistemdir.

Sistem kontrol ve veri toplama işlevinin yürütülmesi için gerekli uzak terminal birimi, donanım, yazılım, iletişim linki ve cihazlar bağlantı anlaşmasında yer alan şartlara uygun olarak kullanıcı ve TEİAŞ’ın ilgili tesislerinde kurulur. (Ek ikinci cümle:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) Kullanıcıların, dengeleme güç piyasasına katılan ve yan hizmetlere katılım zorunluluğu bulunan üretim tesisleri için TEİAŞ’ın veri iletişim sistemi ile veri alışverişi sağlamak üzere bağlantı sağlamaları esastır. Kullanıcı, TEİAŞ için gerekli sinyal, gösterge, alarm, ölçümler, kesici, ayırıcı, yükte kademe değiştiricisi gibi kontrol girdilerini sistem kontrol ve veri toplama teçhizatına, bu teçhizatın yanında tesis edeceği bir bilgi toplama panosu üzerinden bağlar.

Kullanıcının; veri iletişimini, uzak terminal birimi kullanmak yerine, tesisinin ayrılmaz bir parçası durumunda olan bilgisayar kontrol sistemi üzerinden sağlamayı tercih etmesi ve bu tercihinin TEİAŞ tarafından kabul edilmesi halinde, gerekli performansın temini açısından uyumlu sistem kullanıcı tarafından sağlanır.

Kullanıcı ve TEİAŞ kontrol ve sistem işletme merkezleri arasındaki veri iletişimi, bağlantı anlaşmasında belirtilen (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) MYTM kurallarına, iletişim protokolü ve iletişim ortamına uygun olarak sağlanır.

Veri iletişimi ana ve yedek olmak üzere en az iki ayrı link üzerinden sağlanır.

Veri iletişim ağı

Madde 30– TEİAŞ ile kullanıcı arasında, idari, mali ve ticari konulardaki bilgi alışverişi ile dengeleme ve uzlaştırma faaliyetleri için kullanılacak olan veri iletişim ağı ve bu ağ ile ilgili teknik altyapı TEİAŞ tarafından Kurumun koordinasyonunda hazırlanan standart ve kurallara uygun olarak tesis edilir.

İlave iletişim şartları

Madde 31– İletim sisteminin güçlendirilmesi, geliştirilmesi ve yenilenmesi nedeniyle, kullanıcıya ait mevcut ses ve veri iletişim sistemindeki ortaya çıkan değişiklik ihtiyaçları kullanıcı tarafından yerine getirilir.

Sekonder frekans kontrolü teçhizatı

MADDE 32 – (Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer)(2)

Sekonder frekans kontrolü için gerekli olan teçhizat ve ilgili bağlantı, kullanıcı tarafından MYTM’de bulunan otomatik üretim kontrol programının gerekliliklerini tam olarak sağlayacak şekilde temin ve tesis edilir. MYTM’deki otomatik üretim kontrol programının parametrelerinin ayarları için gerekli veriler kullanıcı tarafından sağlanır.

Üretim tesisinde kurulacak olan otomatik üretim kontrol sistemi/arabirimi, MYTM’deki otomatik üretim kontrol programı tarafından gönderilen sinyal ile uyumlu olmalıdır.

İletim sisteminin izlenmesi için ünitelerden alınacak sinyaller

Madde 33- İletim sisteminin izlenmesi amacıyla ünitelerden alınacak gerilim, akım, aktif ve reaktif güç ve diğer sinyaller TEİAŞ tarafından kullanıcıya bildirilir ve bu sinyaller kullanıcı tarafından TEİAŞ’ın ilgili merkezine iletilmek üzere temin edilir. Bu sinyallerin temin edilmesi ile ilgili teçhizatın ne zaman, ne şekilde, nereye ve nasıl tesis edileceği, bu teçhizatla ilgili masrafların nasıl ödeneceği bağlantı anlaşmasında yer alan hükümlere uygun olarak belirlenir.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Planlama

BİRİNCİ BÖLÜM

Planlama Esasları ve Tabi Taraflar

Planlama esasları

Madde 34- Dağıtım şirketleri tarafından hazırlanan, TEİAŞ tarafından sonuçlandırılan ve Kurul tarafından onaylanan talep tahminlerine göre, asgari on yıllık üretim kapasite projeksiyonunun hazırlanması görevi TEİAŞ tarafından yürütülür.

TEİAŞ, bu kapasite projeksiyonuna göre iletim sistemine bağlantı ve/veya sistem kullanımına yönelik imkanların ekonomik olmasını da dikkate alarak, enerji iletimine en elverişli bölgelerin belirlenmesini ve yatırımcılara yol gösterilmesini esas alan, iletim sistemi on yıllık gelişim raporunu hazırlar. Bu rapor ile Kurum tarafından yapılan gelir düzenlemesi çerçevesinde yatırım planlarının hazırlanması ve Kurul onayınımüteakip yayımlanması görevi de TEİAŞ tarafından yürütülür.

(Değişik üçüncü fıkra: RG-01/08/2006-26246) Üretim kapasite projeksiyonu ile iletim sistemi on yıllık gelişim raporu TEİAŞ tarafından her yılın 31 Mart tarihine kadar Kurul onayına sunulur.

TEİAŞ, iletim sistemi planlanmasının yanı sıra mevcut ve önerilen bağlantılara yönelik işlemleri gerçekleştirmek ve üretim kapasite projeksiyonları hazırlamak amacıyla planlamaya tabi taraflardan temin edilmesi gereken bilgileri belirler ve temin eder.

Planlamaya tabi taraflar

Madde 35- İletim sistemi gelişimine ilişkin planlama esasları;

a) TEİAŞ’a,

b) Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere,

c) Dağıtım şirketlerine,

uygulanır.

Planlamaya tabi tarafların yükümlülükleri

Madde 36- Ek-5’te yer alan ayrıntılı ve standart planlama verileri; içinde bulunulan yılı izleyen on yıllık döneme ilişkin olarak, içinde bulunulan yılın 31 Mart tarihine kadar planlamaya tabi taraflarca TEİAŞ’a sunulur.

Verilerde bir önceki yıla göre herhangi bir değişiklik olmaması durumunda, bir önceki yıla ait veri sunumundan sonra verilerde değişiklik olmadığı hususu kullanıcı tarafından yazılı olarak TEİAŞ’a bildirilir.

İletim sistemine bağlantı ve/veya sistem kullanımı amacıyla yeni başvuru yapıldığında standart planlama verileri, TEİAŞ’a sunulur.

İKİNCİ BÖLÜM

Üretim Kapasite Projeksiyonu ve İletim Sistemi On Yıllık Gelişim Raporu

Üretim kapasite projeksiyonu

Madde 37- Dağıtım şirketleri tarafından hazırlanıp TEİAŞ tarafından sonuçlandırılarak Kurul tarafından onaylanan talep tahminlerine göre,elektrik enerjisi talebinin kaliteli, sürekli ve güvenilir bir şekilde karşılanması ve piyasa katılımcılarına yol gösterilmesi için asgari on yıllık projeksiyonu içerecek şekilde üretim kapasite projeksiyonunun hazırlanması görevi TEİAŞ tarafından yerine getirilir.

Üretim kapasite projeksiyonunda, izleyen asgari on takvim yılına ait talep gelişimi, üretim, bölgesel arz talep dengesi, iletim sistemi ve iletim sistemi performansı bölümleri yer alır.

Talep gelişimi bölümü aşağıdaki hususları içerir;

a) Dağıtım şirketleri tarafından hazırlanan talep tahminleri ve kayıp/kaçak miktarları,

b) Talebin sektörel bazdaki gelişimi,

c) Bir önceki yıldaki fiziki gerçekleşmenin, geçmişteki talep tahminiyle karşılaştırılmasına yönelik analizler,

d) Bir önceki yılda dağıtım bölgesindeki üretim tesislerinin sistemden çektiği iç ihtiyaç miktarları,

e) Bir önceki yıla ait puant talep bilgileri ile bu talebi etkileyen ana faktörler.

Üretim bölümü aşağıdaki hususları içerir;

a) Bir önceki yıla ait Türkiye toplam elektrik enerjisi kurulu gücü,

b) İletim ve dağıtım sistemine bağlı üretim tesislerinin enerji kaynağı türüne göre üretim kapasite miktarları,

c) Talebin güvenilir olarak karşılanması için yıllar bazında gereken kapasite artırımları,

d) Lisans almış ancak, henüz işletmeye alınmamış olan üretim tesislerine ait kapasiteler,

e) Bir önceki yılda ithal ve ihraç edilen enerji miktarları,

f) Bir önceki yılda faaliyet dışı kalan üretim tesisleri ve kapasiteleri,

g) Bir yıldan uzun süre ile hizmet dışı olması beklenen ünitelerin üretim miktarı ve süresi.

Bölgesel arz talep dengesi bölümü aşağıdaki hususları içerir;

a) Bölgesel arz talep dengesi,

b) Lisans almış ancak, henüz işletmeye alınmamış üretim tesislerinin lisanslarına derç edilmiş olan tesis tamamlanma tarihinde herhangi bir nedenle ortaya çıkan gecikmeler sonucunda arz güvenliği ve kalitesinin bozulmaması açısından alınabilecek önlemlere ilişkin öneriler.

İletim sistemi on yıllık gelişim raporu

Madde 38- İletim sistemi on yıllık gelişim raporu; iletim sistemine bağlantı ve/veya sistem kullanım imkanlarının ekonomikliğini de içerecek şekilde ortaya konulmasını, elektrik enerjisi iletimine en elverişli bölgelerin belirlenmesini ve yeni piyasa katılımcılarına yol gösterilmesini esas alır.

İletim sistemi on yıllık gelişim raporu, aşağıdaki hususları içerir;

a) Bir önceki yıl sonu itibarıyla, iletim sistemi temel parametreleri,

b) İletim sistemi ile ilgili bölgesel özellikler,

c) İletim sisteminin mevcut performansının değerlendirilmesi,

d) Yıllara göre yapılması planlanan iyileştirmeler,

e) İletim sisteminin yatırım planları,

f) Bölgesel iletim tarifeleri.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Planlama Verileri

Hazırlanacak veriler

Madde 39- Planlama verileri; Ek-5’te yer aldığı şekliyle standart planlama verileri ve ayrıntılı planlama verileri olmak üzere iki bölümden oluşur.

Standart planlama verileri periyodik olarak, ayrıntılı planlama verileri ise TEİAŞ’ın talebi durumunda kullanıcı tarafından hazırlanır.

Planlama verileri projenin gelişme aşamalarına göre aşağıdaki seviyeleri takip eder;

a) Proje ön verileri,

b) Taahhüt edilen proje verileri,

c) Sözleşmeye bağlanan proje verileri.

Proje ön verileri

Madde 40- Kullanıcının iletim sistemine bağlantısı ve sistem kullanımı ile ilgili bilgi ve belgeler, bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşması imzalanıncaya kadar proje ön verileri olarak kabul edilir. Bu seviyedeki veriler gizlidir ve diğer aşamalara ulaşıncaya kadar TEİAŞ tarafından üçüncü taraflara açıklanamaz.

Proje ön verileri, normal koşullarda sadece standart planlama verilerinden oluşur. İletim sistemi etüdlerinin daha ayrıntılı olarak yapılabilmesi amacıyla, TEİAŞ’ın talep etmesi durumunda, ayrıntılı planlama verileri de proje ön verilerine eklenir.

Taahhüt edilen proje verileri

Madde 41- Bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşması imzalandıktan sonra, proje ön verileri olarak sunulmuş olan veriler ile TEİAŞ tarafından talep edilen ilave veriler, taahhüt edilen proje verilerini oluşturur. Bu veriler ile TEİAŞ’a ait diğer veriler, yeni başvuruların değerlendirilmesinde, üretim kapasite projeksiyonu ile iletim sistemi gelişim raporunun hazırlanmasında ve yatırım planlamasında esas alınır.

Taahhüt edilen proje verileri standart planlama verileri ile ayrıntılı planlama verilerinden oluşur.

Taahhüt edilen proje verileri, aşağıdaki durumlar dışında üçüncü taraflara açıklanamaz:

a) Üretim kapasite projeksiyonu ile iletim sistemi gelişim raporunun hazırlık çalışmalarında,

b) İşletme planlaması çalışmalarında,

c) Uluslararası enterkonneksiyon çalışmalarında.

Sözleşmeye bağlanan proje verileri

Madde 42- İletim sistemine bağlantı gerçekleşmeden önce, sözleşmeye bağlanan proje verileri, güncellenmiş gerçek veriler ile değiştirilir. Aynı şekilde, geleceğe yönelik veriler, talep de göz önüne alınarak güncelleşmiş tahmini veriler ile değiştirilir. Bu aşamada sağlanan veriler taraflar arasındaki sözleşme ve anlaşmalarda esas alınır.

Sözleşmeye bağlanan proje verileri, TEİAŞ’ın diğer verileri ile birlikte, yeni başvuruların değerlendirilmesinde ve iletim sisteminin planlamasında esas alınır.

Sözleşmeye bağlanan proje verileri standart planlama verileri ve ayrıntılı planlama verilerinden oluşur.

Sözleşmeye bağlanan proje verileri aşağıdaki durumlar dışında üçüncü taraflara açıklanamaz:

a) Üretim kapasite projeksiyonu ile iletim sistemi gelişim raporunun hazırlık çalışmalarında,

b) İşletme planlaması çalışmalarında,

c) Uluslararası enterkonneksiyon çalışmalarında.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Planlama Kriterleri

Planlama kriterleri

Madde 43- TEİAŞ, iletim sistemini lisansında yer alan hükümlere göre planlar ve geliştirir. Kullanıcılar, kendi üretim tesisleri ve/veya şebekelerine ilişkin planlarında ve geliştirme çalışmalarında TEİAŞ’ın görüş ve uygulamalarını dikkate alır.

TEİAŞ tarafından arz güvenliği ve kalitesine ilişkin yönetmelik hükümleri esas alınarak hazırlanan iletim sistemi gelişim planı Kurum onayı ile uygulamaya konulur. TEİAŞ, üretim kapasite projeksiyonu ile birlikte iletim sistemi gelişim planının hazırlanmasında esas alınan üretim güvenliği kriterini de yayımlar. Bu kriter, kesinleşen üretim kapasitesi esas alınarak, bir yıl boyunca puant yükün karşılanamama olasılığının hesaplamasını içerir.

Yükün karşılanamama olasılığı,puant yükün bir yılda toplam yedi gün karşılanamaması anlamına gelen yıllık % 2 veya bu orandan daha düşük bir değer olmalıdır. TEİAŞ yıllık üretim kapasite projeksiyonlarında bu hedefe ulaşılabilmesi için görüşlerini yıllık bağlantı olanakları raporuna dahil eder.

DÖRDÜNCÜ KISIM

İşletme Kuralları

BİRİNCİ BÖLÜM

Talep ve Enerji Tahmini Esasları ve Taraflar

Talep ve enerji tahmini esasları

Madde 44- Talep ve enerji tahmini, Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğine tabi taraflardan alınacak bilgilerle, sistem kısıtları, yük alma ve yük atma teklifleri çerçevesinde, sistem bütünlüğü, arz güvenliği ve kalitesine ilişkin şartlar sağlanarak her gün yapılır.

İletim sistemine ilişkin etütlerin yapılması, üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin planlı bakım ve onarımı ile üretim tesislerinin devre dışı edilme programlarının koordine edilmesi, talep ve enerji tahmini esas alınarak yapılır.

Talep ve enerji tahminine tabi taraflar

Madde 45- Talep ve enerji tahmini esasları;

a) TEİAŞ’a,

b) Dağıtım şirketlerine,

c) Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere,

d) İletim sistemine doğrudan bağlı olan serbest tüketicilere,

uygulanır.

Tarafların yükümlülükleri

Madde 46- Dağıtım şirketleri; içinde bulunulan yılı takip eden yıl (yıl 1) için, GWh olarak aylık talep tahminleri ve MW ve MVAr olarak haftalık maksimum ve minimum talep tahminlerini, yıl 1’i takip eden yıl (yıl 2) için ise, GWh olarak aylık talep tahminleri ve MW ve MVAr olarak aylık maksimum ve minimum talep tahminlerini, her yıl 30 Nisan tarihine kadar TEİAŞ’a yazılı olarak bildirir.

Dağıtım şirketleri TEİAŞ’a bildirdikleri tahminlerde % 5’den fazla bir değişikliğin ortaya çıkması durumunda, yeni tahminlerini otuz gün içinde TEİAŞ’a yazılı olarak verir.

Bağlantı noktalarına ait saatlik bazda düzenlenmiş günlük talep tahminleri MW ve MVAr bazında dağıtım şirketleri ve iletim sistemine doğrudan bağlı olan serbest tüketiciler ve dış enterkonneksiyondan enerji temin eden tüzel kişiler tarafından bir gün öncesinden saat 10.00’a kadar TEİAŞ’a yazılı olarak bildirilir.

Dağıtım şirketi tarafından TEİAŞ’a verilen talep ve enerji tahminlerinde dağıtım şebekesine bağlı olan üretim tesislerine ait üretim programları da dikkate alınır.

Kullanıcılardan sağlanan talep ve enerji tahminleri ile TEİAŞ’ın kendi tahminleri arasında farklılıklar olduğunun ortaya çıkması durumunda ilgili kullanıcının görüşleri alınarak nihai talep tahmini TEİAŞ tarafından oluşturulur.

Üretim tesisine doğrudan bağlı kullanıcılara ait talep ve enerji tahminleri, bu kullanıcıların bağlı olduğu üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi tarafından TEİAŞ’a verilir.

İKİNCİ BÖLÜM

İşletme Planlaması

İşletme planlamasının esasları

Madde 47- İşletme planlaması,tesis ve/veya teçhizatın bakım, onarım ve bağlantı nedeniyle devre dışı edilme durumlarının talep ve enerji tahmini ile uyumlu olarak TEİAŞ tarafından koordine edilmesini içerir.

TEİAŞ, talebin sürekli ve güvenilir bir şekilde karşılanabilmesi ve sistemi etkileyebilecek devre dışı olma durumlarının asgari düzeye indirilmesi için; dengeleme sistemine taraf ünitelerin ve iletim sistemi tesis ve/veya teçhizatının planlı olarak devre dışı edilme programlarını koordine ederek işletme planlamasını gerçekleştirir.

İşletme planlaması; dengeleme sistemine taraf ünitelerin, iletim veya dağıtım sistemi tesis ve/veya teçhizatının programlı devre dışı edilmeleri ile ilgili olarak aşağıdaki durumları kapsar;

a) Dengeleme sistemine taraf bazı ünitelerin emre amadeliğinin azalmasına yol açan bir durumun ortaya çıkması,

b) Üretim hizmetlerinde, yakıt temini de dahil, herhangi bir aksamadan dolayı, dengeleme sistemine taraf ünitelerin emre amadeliğinin düşmesine yol açan bir durumun ortaya çıkması,

c) Bir yedek santralın normal işletme usulleri içinde emre amadeliğinin düşmesine yol açan bir durumun ortaya çıkması,

d) Dengeleme sistemine taraf ünitelerin iletim sistemine enerji vermelerinde kısıt ve engellerin ortaya çıkması.

İşletme planlamasına tabi taraflar

Madde 48- İşletme planlaması esasları;

a) TEİAŞ’a,

b) Dağıtım şirketlerine,

c) İletim sistemine doğrudan bağlı olarak üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere,

d) İletim sistemine doğrudan bağlı olan serbest tüketicilere,

uygulanır.

Planlı olarak devre dışı edilme esasları

Madde 49- Kullanıcılar, yıl 1 ve yıl 2 için tesis ve/veya teçhizatlarının planlı olarak devre dışı edilme taleplerini, içinde bulunulan yılın 30 Nisan tarihine kadar TEİAŞ’a bildirirler. Bu bildirimde ünitelerin haftalık emre amade olma durumları da yer alır. Bu talepler TEİAŞ’ın hazırlayacağı plana dahil edilir.

TEİAŞ, her yıl 31 Mayıs tarihine kadar iletim sistem kısıtlarını da dikkate alarak yıl 1 için yedek ünite analizini yapar. TEİAŞ, bu analize dayanarak 30 Haziran tarihine kadar yıllık planın ilk taslağını hazırlar ve varsa değişiklik önerilerini kullanıcıya yazılı olarak bildirir. Kullanıcılar, TEİAŞ’ın değişiklik önerilerine 31 Temmuz tarihine kadar itiraz edebilir ve itiraz ettikleri hususlara ilişkin alternatif önerilerini 31 Ağustos tarihine kadar TEİAŞ’a bildirir.

TEİAŞ, değişiklik önerileri üzerinde kullanıcılar ile görüşerek 30 Eylül tarihi itibarıyla yıllık planın ilk taslağını oluşturur ve devre dışı olma programı değiştirilen kullanıcıları bilgilendirir.

Yıl 1 için hazırlanan yıllık plan, 31 Ekim tarihine kadar nihai şekline getirilir. TEİAŞ, dengeleme sistemine katılan ünitelerin devre dışı olmalarına ilişkin bu bilgileri ticari öneme haiz bilgiler olarak gizlilik kuralları içerisinde değerlendirir.

TEİAŞ tarafından onaylanmış bir devre dışı olma programı sadece aşağıdaki şekilde değiştirilebilir;

a) Arz güvenliği, elektrik sisteminin veya kullanıcı personelinin emniyeti veya kamu güvenliği nedeniyle TEİAŞtarafından devre dışı edilmeden önce yapılan bir bildirimle,

b) Arz güvenliği ve düşük maliyetli işletmecilik açısından kullanıcıdan gelen talep üzerine ve TEİAŞ’ın onayı ile,

c) Kullanıcıya özgü bir değişiklik kapsamında TEİAŞ ile kullanıcı arasında sağlanan bir mutabakatla.

İçinde bulunulan yıl için planlı olarak devre dışı olma esasları

Madde 50- İçinde bulunulan yıla ilişkin devre dışı olma planı aşağıdaki esaslara uygun olarak hazırlanır;

a) Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler, planlı, plansız, zorunlu veya arıza nedeniyle devre dışı olan ünitelerin devreye alınış zamanlarıyla ilgili tahminlerini, dağıtım şirketleri de sistemlerine ilişkin benzer bilgileri her iş günü saat 11.00 itibarıyla, izleyen ikinci günden ondördüncü güne kadar olan süre için TEİAŞ’a yazılı olarak bildirirler.

b) TEİAŞ, iletim ve dağıtım sistemlerinin planlı devre dışı olma durumlarını ve bu sistemlerdeki kısıtlarıdikkate alarak ve üretim tesislerindeki ortaya çıkabilecek arızalar için makul bir yedek kapasite bırakarak fiili üretim kapasitesinin alt ve üst sınırlarınıher iş günü 11.00 – 16.00 saatleri arasında analiz eder.

c) Yapılan analiz sonucunda mevcut emre amadeliklerin izleyen ikinci günden ondördüncü güne kadar olan süre içinde yedek kapasite açısından bir eksikliğe yol açtığının anlaşılması durumunda TEİAŞ bu durumu üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler ile dağıtım şirketlerine her iş günü saat 16.00 itibarıyla yazılı olarak bildirir.

d) Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler, içinde bulunulan haftayı izleyen ikinci haftadan elli ikinci haftanın sonuna kadar, yıl 1’e ait yıllık plandaki güncellemeleri ve ünitelerin emre amade olma durumlarıyla ilgili tahminleri; dağıtım şirketleri ise yıl 1’e ait yıllık planda yapılacak güncellemeleri her çarşamba günü saat 16.00 itibarıyla TEİAŞ’a bildirir.

e) TEİAŞ, iletim ve dağıtım sistemlerinin planlı devre dışı olma durumları ile bu sistemlerdeki kısıtları dikkate alarak ve üretim tesislerinde ortaya çıkabilecek arızalar için makul bir yedek kapasite bırakarak fiili üretim kapasitesinin alt ve üst sınırlarını her çarşamba saat 16.00 ve cuma saat 17.00 arasında belirler.

f) TEİAŞ üretim ve dağıtım faaliyeti gösteren tüzel kişileri her cuma günü saat 17.00 itibarıyla; takip eden ikinci haftadan elli ikinci haftanın sonuna kadar olan süre için yedek üretim kapasitesi hakkında yazılı olarak bilgilendirir.

Kısa süreli planlı devre dışı olma durumları

Madde 51- Yıllık planda bildirilmemiş, fakat üzerinde mutabakata varılmış, başlangıç zamanı ve süresi planlı olan devre dışı olma durumlarıdır.

Sekiz saatten az süren planlı devre dışı olma durumlarında, kullanıcı tarafından en az yirmi dört saat önceden bildirim yapılır.

Sekiz saatten kırk sekiz saate kadar olan planlı devre dışı olma durumlarında, kullanıcı tarafından en az yedi takvim günü önceden bildirim yapılır.

Bildirimli plansız devre dışı olma durumları

Madde 52- Kullanıcı, tesis ve/veya teçhizatında engellenemeyen bir nedenle ortaya çıkacak devre dışı olma durumunu aşağıdaki hususları içerecek şekilde TEİAŞ’a yazılı olarak bildirir:

a) Etkilenen tesis ve/veya teçhizata ve emre amadeliğindeki kısıtlamaya ilişkin detaylar,

b) Plansız devre dışı olma durumunun başlangıç zamanı,

c) Etkilenen tesis ve/veya teçhizatın tekrar devreye alınması ve geçici kapasite sınırlamalarının ortadan kaldırılması için öngörülen zaman,

d) Plansız devre dışı olma durumunun diğer tesis ve/veya teçhizatta yol açacağı kısıtlamaların detayları veya arıza riski.

TEİAŞ, iletim sisteminin güvenliğinin olumsuz bir şekilde etkilenme ihtimalinin söz konusu olması durumunda, kullanıcıdan plansız devre dışı olmaya ilişkin işlemini erkene almasını veya ertelemesini talep eder. Kullanıcı bu talep ile mutabık ise, plansız devre dışı olma işlemi ile ilgili yeni önerisini TEİAŞ’a yazılı olarak bildirir.

Zorunlu devre dışı olma durumları

Madde 53- (Ek fıkra:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer)(2) TEİAŞ ve kullanıcıların tesis ve/veya teçhizatının bu Yönetmeliğin 11. maddesinde belirtilen frekans aralıklarına karşılık gelen minimum süre boyunca iletim şebekesine bağlı kalacak şekilde çalışması zorunludur.

Dengeleme sistemine taraf üretim faaliyeti gösteren bir tesis ve/veya teçhizatın TEİAŞ tarafından verilmiş iznin dışında zorunlu olarak devre dışı olması veya kapasitesinin düşmesi, iletim veya dağıtım sistemi ile bağlantısının kesilmesi veya (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) iletim sistemi kısıtlarının ortaya çıkması halinde kullanıcı TEİAŞ’ı gecikmeden bilgilendirir.

Kullanıcı tesis ve/veya teçhizatının zorunlu devre dışı olma süresine ilişkin tahminini ve TEİAŞ tarafından talep edilen diğer bilgileri sağlar. Devre dışı olma ile ilgili tam olarak belirlenemeyen bilgiler netleştikçe, gecikmeden TEİAŞ’a bildirilir.

Veri sağlama yükümlülüğü

Madde 54- Dengeleme sistemine taraf tüzel kişiler ünitelerine ilişkin olarak; veri kayıt çizelgelerinde ve/veya enerji satış anlaşmalarında detaylandırılan işletme özelliklerinde bir önceki yıla göre yapılan değişiklikleri, ünite transformatörünün teknik özelliklerini, ünite yüklenme eğrisini Ek-6 ve ünite planlama parametrelerini Ek-7’ye uygun olarak her takvim yılının 31 Mart tarihine kadar TEİAŞ’a bildirir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

(Değişik bölüm başlığı:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

İşletme Yedekleri Planlaması

İşletme yedekleri planlama esasları

MADDE 55 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

TEİAŞ, sistem işletmesinde, Elektrik İletim Sistemi Arz Güvenilirliği ve Kalitesi Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yeterli işletme yedeği sağlanacak şekilde planlama yapar.

Sistem işletmesi için oluşturulan işletme yedekleri, sistem arz ve talebini dengelemek amacıyla kullanılır.

(Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) İşletme yedekleri planlamasına tabi taraflar

Madde 56- (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer)(2) İşletme yedekleriplanlama esasları;

a) TEİAŞ’a,

b) TETAŞ’a,

c) Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere,

d) Dağıtım şirketlerine,

uygulanır.

İşletme yedekleri

MADDE 57 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

İşletme yedeği, sistem frekansı sapmalarının düzeltilmesine ve sistem kararlılığının sağlanmasına katkıda bulunmak için devredeki ünitelerden alınabilen ek üretim kapasitesi ve/veya devrede olmayıp Sistem İşletmecisi tarafından belirlenen sürelerde devreye alınabilen üniteler ile sağlanan yedeklerdir. İşletme yedeği miktarı; talep, ünite emre amade yetersizliği ve en fazla yüke sahip ünite veya bloğun devre dışı olması göz önünde bulundurularak TEİAŞ tarafından belirlenir. İşletme yedeği aşağıdaki yedeklerden oluşmaktadır:

a) Primer frekans kontrol yedeği; işletme yedeğinin, türbin hız regülatörlerinin otomatik olarak kullanılarak sistem frekansını hedeflenen işletme koşullarında tutmak için kullanılan ve bu işlem için yeterli olacak şekilde seçilen kısmıdır. Sistemin ihtiyaç duyduğu primer frekans kontrol yedeği en fazla kurulu güce sahip ünite veya bloğun devre dışıolması durumu göz önünde bulundurularak, belirli bir tolerans dahilinde, TEİAŞ tarafından belirlenir. Primer frekans kontrol yedeğinin kesintisiz olarak sürekli sağlanması esastır. Üretim tesisleri ve bölgeler bazında primer frekans kontrol yedeğinin dengeli dağıtılması esası dikkate alınır.

b) Sekonder frekans kontrol yedeği; işletme yedeğinin, frekans kontrolü amacı ile kullanılan primer frekans kontrol yedeğinin serbest kalması, frekansın nominal değerine geri dönebilmesi ve komşu elektrik şebekeleriyle olan toplam elektrik enerjisi alışverişinin programlanan düzeyde tutulabilmesinin sağlanması için, otomatik üretim kontrol programı vasıtasıyla kullanılan ve bu işlem için yeterli olacak şekilde seçilen kısmıdır. Sistemin ihtiyaç duyduğu sekonder frekans kontrol yedeği, primer frekans kontrol yedeğinin serbest kalmasını sağlayacak miktarda TEİAŞ tarafından belirlenir. Sekonder frekans kontrol yedeğinin bu ihtiyacı karşılamakta yetersiz kalması durumunda ilave olarak tersiyer kontrol yedeği kullanılabilir. Sekonder frekans kontrol yedeği hem normal işletme koşullarında görülebilecek sapmalar halinde hem de üretim ile tüketim arasında büyük bir arızaya bağlı dengesizlik olması durumunda kullanılmak üzere kesintisiz olarak sürekli sağlanmalıdır.

c) Tersiyer kontrol yedeği; işletme yedeğinin sekonder frekans kontrol yedeği devreye alındıktan sonra, ihtiyaç duyulduğunda manuel olarak servise alınan ve başka bir frekans sapması ihtimaline karşı sekonder yedeğinin serbest hale getirilmesini sağlamaya yeterli olacak şekilde seçilen kısmıdır. Tersiyer kontrol yedeği, dengeleme güç piyasası kapsamında verilen yük alma ve yük atma talimatları aracılığıyla dengeleme birimlerinin 15 dakika içerisinde gerçekleştirebildikleri çıkış gücü değişimi ile sağlanır.

ç) Bekleme yedeği, devre harici bir üretim tesisinin ihtiyaç duyulması halinde MYTM’nin talimatı doğrultusunda devreye girmesi ile sağlanan işletme yedeğidir. Bekleme yedeği, üretim tesislerinin emre amadeliğindeki belirsizlikler veya hava koşullarında oluşan beklenmedik değişiklikler gibi önceden kestirilemeyen nedenlerle tüketimin hesaplanan talep tahminlerinin üzerinde gerçekleşmesi durumunda tersiyer kontrol yedeğinin serbest hale getirilmesi veya tersiyer kontrol yedeğinin yetersiz kalması durumunda tersiyer kontrol yedeğinin oluşturulması amacıyla kullanılır. Bu yedekler, senkronize olmayan ancak Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği çerçevesinde yayınlanan ihale ilanında belirlenmiş süre içinde senkronize olmak için emre amade durumda bulunan üniteler tarafından sağlanır.

Normal işletme koşullarında işletme yedeklerinin devreye girme sıralamasının aşağıdaki şekilde gösterildiği gibi olması esastır.

İletim sisteminin arızalar sonucunda adalara bölünmesi durumuna karşı, teknik imkanlar dahilinde tüm adaların ihtiyacının karşılanabilmesi için gerekli işletme yedeği tutulur.

İşletme yedeklerinin miktarının belirlenme yönteminin TEİAŞ tarafından yılda en az bir kere gözden geçirilerek, sistem işletim güvenliğine ilişkin kriterler, UCTE hedeflerine uygunluk ve işletme yedekleri tutmanın maliyeti ile bu yedekler sayesinde önlenecek enerji kesintilerine atfedilen faydanın belirlenerek her ikisinin toplamının optimizasyonuna dayalı fayda-maliyet analizleri doğrultusunda değerlendirilmesi esastır.

Bekleme yedeği kriterleri

Madde 58 –(Mülga:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

İşletme yedeği kriterleri

Madde 59– (Mülga:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer)(2)

Veri sağlama yükümlülüğü

MADDE 60 –(Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler, işletme yedeği sağlayan ve adına kayıtlı olan üretim tesislerine ilişkin TEİAŞ tarafından belirlenen verilerin yerinde ölçülerek, kayıt altına alınması ve raporlanması amacına yönelik hizmetleri, TEİAŞ’ın belirleyeceği biçimde sağlar. TEİAŞ tarafından belirlenen ve ilgili yan hizmet anlaşmasında yer alan veriler, anlaşma konusu yan hizmetlerin sağlandığı süre boyunca arıza halleri, planlı veya belirli müdahaleler dışında kesintisiz olarak ölçülüp kayıt altına alınır.

TEİAŞ tarafından belirlenen veriler, üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler tarafından bu Yönetmeliğin Altıncı Kısmında yer alan verilerin kaydedilmesine ilişkin hükümler çerçevesinde kaydedilerek TEİAŞ’a bildirilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

(Değişik bölüm başlığı:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Acil Durum Önlemleri

Acil durum önlemlerine ilişkin esaslar

MADDE 61 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

İşletme koşulları sistem frekansına bağlı olarak belirlenir. Sistem frekansının (f) içinde bulunduğu değer aralığına göre aşağıdaki işletme koşulları tanımlanmıştır:

a) Hedeflenen işletme koşulları: 49.8 Hz ≤ f ≤50.2 Hz

b) Kabul edilebilir işletme koşulları:49.5 Hz ≤ f < 49.8 Hz ve 50.2 Hz < f ≤ 50.5 Hz

c) Kritik işletme koşulları: 47.5Hz ≤ f < 49.5Hz ve 50.5Hz < f ≤ 51.5Hz

ç) Kararsız işletme koşulları: f< 47.5 Hz ve 51.5 Hz < f

Üretim gücünün düşmesi ve/veya iletim sisteminde kesinti ve/veya aşırı yüklenme olması durumunda, işletme yedeklerinin yetersiz kalması nedeniyle kritik veya kararsız işletme koşullarının oluşması halinde veya aşırı gerilim düşmelerinde TEİAŞ ve kullanıcılar tarafından aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde acil durum önlemleri uygulanır:

a) Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kapsamında tüketim tesisi sahibi tüzel kişilerin anlık talep kontrolü hizmeti sağlaması,

b) Otomatik olarak düşük frekans röleleri ile yükün kesilmesi.

c) TEİAŞ tarafından yükün el ile planlı olarak veya el ile acilen kesilmesi,

ç) TEİAŞ tarafından iletim sistemi geriliminin 12 nci maddede belirtilen gerilim sınırları dahilinde düşürülmesi yoluyla talebin azaltılması,

Adalara bölünmüş iletim sisteminde, adalar kararlı duruma getirilip sistemin diğer adalarla bağlantısı sağlanıncaya kadar, sistem frekansının kabul edilebilir sınırlar içinde tutulabilmesi için TEİAŞ tarafından acil durum önlemleri uygulanır.

TEİAŞ acil durum önlemlerini; iletim sisteminde arz güvenliği ve kalitesini korumak için, eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin uygular.

Kısmi sistem çökmeleri veya bölünmeleri ve benzeri durumlarda iletim sisteminin işletme güvenliğini korumak için, ikinci fıkrada belirtilen acil durum önlemlerinin yanı sıra 134 üncü madde ve ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde diğer acil durum önlemleri uygulanabilir.

Acil durum önlemlerine tabi taraflar

MADDE 62 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

61 inci madde kapsamında yer alan acil durum önlemlerine ilişkin esaslar;

a) TEİAŞ’a,

b) Dağıtım şirketlerine ve/veya dağıtım sistemine bağlı olan serbest tüketicilere,

c) İletim sistemine doğrudan bağlı olan serbest tüketicilere,

uygulanır.

Anlık talep kontrolü

MADDE 63 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Anlık talep kontrolü, primer frekans kontrolüne ek olarak, frekansın düşük frekans rölelerinin çalıştığı seviyeye düşmesini önlemek amacıyla tüketim tesislerinin yüklerinin anlık talep kontrol röleleri ile kesilmesi ile sağlanır.

Anlık talep kontrolü hizmeti Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği uyarınca imzalanmış olan anlık talep kontrol hizmetine ilişkin yan hizmet anlaşması kapsamında yer alan tüketim tesisleri tarafından sağlanır. Sistem frekansının, dinamik simülasyon ve/veya sistem gereksinimlerine göre TEİAŞ tarafından belirlenen frekans kademesine düşmesi halinde anlık talep kontrol hizmetine ilişkin yan hizmet anlaşması kapsamında yer alan tüketim tesislerinin tüketimi anlık talep kontrol röleleri ile otomatik olarak kesilir.

Anlık talep kontrol hizmeti TEİAŞ tarafından belirlenen anlık talep kontrol performans testleri sonucunda anlık talep kontrol hizmeti verme yeterliliğine sahip olduğu tespit edilen tüketim tesislerinden sağlanacaktır.

Tüketim tesisleri tarafından isteğe bağlı olarak teklif edilen ve sistem frekansının düşmesi sonucunda anlık talep kontrol röleleri vasıtasıyla otomatik olarak kesilebilen yük miktarının tamamı anlık talep kontrol yedeğini oluşturur. Anlık talep kontrol yedeği sistemde aktif olan en büyük ünite ya da bloğun devre dışı kalması durumunda sistem frekansının 49.0 Hz seviyesine inmesini önleyecek şekilde primer frekans kontrol yedeğine ek olarak devreye girmek üzere TEİAŞ tarafından planlanır. Bu doğrultuda, sistemin gereksinim duyacağı anlık talep kontrol yedeği miktarı TEİAŞ tarafından belirlenir.

Talebin düşük frekans rölesi ile kesilmesi

MADDE 64 –(Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Sistem frekansının 49.0, 48.8, 48.6, 48.4 Hz olarak belirlenmiş frekans kademelerine düşmesi durumunda talep, düşük frekans röleleri ile otomatik olarak kesilir. Sistem frekansının 49.0 Hz’e düşmesi durumunda talebin %10 ila %20’si otomatik olarak kesilir. 49.0 Hz’i takip eden her bir frekans kademesinde kesilecek talep miktarı, sistem kullanıcılarının teknik gereksinimleri göz önünde bulundurularak sistem işletmecisi tarafından belirlenir. TEİAŞ, düşük frekans röleleri ile otomatik olarak kesilecek talep için eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin her 4 ayda bir rotasyon yapar.

Düşük frekans röleleri ile talebin otomatik olarak kesilmesi, kısa dönemli bir arz talep dengesizliğini ortadan kaldırmak için yapılır.

Sistem frekansının belirlenen kademelere düşmesi durumunda düşük frekans röleleri 100-150 milisaniye içinde çalışacak teknik özellikte olmalıdır. Düşük frekans rölelerinin hassasiyet değerinin 0.05 Hz’i aşmaması esastır.

(Değişik başlık:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) El ile planlı yük atma

Madde 65- Sistemin tamamında veya önemli bir kısmında arzın talebi karşılayamama durumunun devam etmesi halinde mevcut arz, eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin tüketiciler arasında paylaştırılır. Bu paylaşım tüketicilerin taleplerinin kesilmesini içeren bir yük atma programı çerçevesinde dönüşümlü olarak yapılır.

El ile acilen yük atma

Madde 66- (Değişik birinci cümle:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) Sistemin tamamında veya önemli bir kısmında, arz talep dengesinin arz tarafında beklenmeyen bir eksiklik veya iletim sistemi kısıtları nedeniyle, daha yaygın olarak yük atılmasını veya sistemin gerilim sınırlarının dışında ve kritik veya kararsız işletme koşullarında işletilmesini önlemek için el ile acilen yük atma yapılır. Bu yük atma, TEİAŞ tarafından önceden hazırlanan bir program dahilinde uygulanabilir.

Acil durum önlemleri prosedürünün bildirimi

MADDE 67 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Acil durum önlemleri prosedürü kullanıcıların görüşü alınarak, TEİAŞ tarafından hazırlanır. Bu prosedür, iletim sistemi bütünlüğünün korunması için acil durum önlemlerine ilişkin çeşitli senaryoları kapsar.

Acil durum önlemleri prosedürü, acil durum bildirimi ve acil durum önlemleri olmak üzere iki bölümden oluşur. Bu prosedür Kurumun bilgisi dahilinde TEİAŞ tarafından gerektiğinde değiştirilebilir.

TEİAŞ tarafından kullanıcılara yapılan acil durum bildirimi aşağıda belirtilmiştir:

a) İşletme yedeğinin yetersiz kalması durumunda, üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler dahil, iletim sisteminin bütün kullanıcılarına yetersiz işletme yedeği bildirimi,

b) Kısa bir süre içinde talep kesintisi ihtimali olan kullanıcıların, eğer mümkünse, uyarılması,

c) Kullanıcılar için talep kesintisi ihtimalinin ortadan kalkması durumunda bu tür kullanıcılara gönderilmiş olan bildirimlerin ve uyarıların iptali.

Acil durum önlemleri kapsamında 61 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen önlemler uygulanır.

Acil durum önlemleri prosedürü, TEİAŞ tarafından görüş ve mutabakat için bütün kullanıcılara gönderilir. Kullanıcı ile mutabakata varılamadığı durumlarda TEİAŞ, Kurumun görüşünü alır ve bu çerçevede uygulama yapar.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İşletme İletişimi ve Bilgi Akışı

İşletme iletişimi esasları

Madde 68- İşletme iletişimi, TEİAŞ ile kullanıcılar arasında iki yönlü güvenilir bir iletişim sisteminin oluşturulması esaslarını içerir.

İşletme iletişimine tabi taraflar

Madde 69- İşletme iletişim esasları;

a) TEİAŞ’a,

b) TETAŞ’a,

c) İletim sistemine doğrudan bağlı olarak üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere,

d) Dağıtım şirketlerine,

e) İletim sistemine doğrudan bağlı olan serbest tüketicilere,

uygulanır.

İşletme faaliyetlerinin ve olayların bildirilmesi

Madde 70- TEİAŞ ve kullanıcılar; aşağıdaki yöntem ve usullere göre, işletme faaliyetleri ve olaylara ilişkin bilgileri birbirlerine iletir.

Şebekenin işletilmesiyle ilgili olarak TEİAŞ tarafından yürütülen planlı bir faaliyetin, kullanıcının üretim tesisinin veya şebekesinin öngörülenden farklı şekilde işletilmesini gerektirmesi durumunda, kullanıcı, TEİAŞ tarafından (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)MYTM veya BYTM yoluyla gecikmeden haberdar edilir.

Kullanıcı tarafından gerçekleştirilen, kullanıcının şebekesi veya üretim tesisinin işletmesiyle ilgili planlı bir faaliyetin, iletim sisteminin öngörülenden farklı bir şekilde işletilmesini gerektirmesi durumunda, TEİAŞ, kullanıcı tarafından gecikmeden haberdar edilir. TEİAŞ ise bu durumdan etkilenebilecek diğer kullanıcılara bildirimde bulunur.

Yukarıdaki durumlardan birinin meydana gelmesi halinde, buna ilişkin muhtemel riskler ve sonuçları bildirimde ayrıntılı olarak yer alır. Bu bildirimler, bildirimde bulunulan tarafa riskin değerlendirilebilmesi ve bundan kaynaklanan problemlerin çözülebilmesi için yeterli süre tanıyacak şekilde gönderilir.

Sistemde; personel hatası, teçhizatın ve/veya kontrol teçhizatının yanlış çalışmasından dolayı ortaya çıkan arıza, hatalı işletme gibi plan dışı olaylara veya normal işletme şartlarından ayrılmaya yol açan herhangi bir olaya ilişkin bildirimler yazılı bildirim yapılması için yeterli zamanın olmadığı hallerde; olayın meydana gelmesinin ardından otuz dakika içinde sözlü olarak yapılır. Daha sonra, faks, e-posta veya posta yoluyla yazılı olarak teyit edilir.

Önemli olayların bildirilme yükümlülüğü

Madde 71- Sistem gerilim ve frekansının normal işletme sınırlarının dışına çıkması, iletim sistemi kararsızlığı, tesis ve/veya teçhizatın aşırı yüklenmesi ve bunlar sonucu kişi ve/veya kamu haklarına zarar veren olaylar, önemli olay olarak kabul edilir.

Kullanıcının TEİAŞ’a bildirdiği bir olayın, iletim sistemi üzerinde önemli bir etkisi olduğuna TEİAŞ tarafından karar verilmesi halinde, TEİAŞ kullanıcıdan önemli olay raporunu yazılı olarak hazırlamasını talep edebilir. Bu rapor talep edildikten sonraki ilk iş günü Ek-11’e uygun olacak şekilde hazırlanır ve TEİAŞ’a gönderilir.

TEİAŞ, gerekli gördüğü takdirde, kullanıcılardan olaya ilişkin önemli olay raporu hazırlanmasını da talep edebilir.

Uyarılar

Madde 72- TEİAŞ; iletim sisteminde meydana gelen önemli olaylardan zarar görmesi muhtemel kullanıcılara telefon, faks veya e-posta yoluyla uyarı gönderir. Bu uyarı, söz konusu olayın muhtemel sebebini, sistem üzerindeki etkisini ve süresini içerir.

ALTINCI BÖLÜM

Erişim ve Çalışma Güvenliği

Erişim

Madde 73- Kullanıcıların veya TEİAŞ’ın mülkiyeti veya sorumluluğundaki sahalara erişime ilişkin hükümler, TEİAŞ ile kullanıcı arasında yapılan bağlantı anlaşmasında yer alır.

Çalışma güvenliği esasları

Madde 74- Çalışma güvenliği esasları, bir veya birden fazla kullanıcının taraf olduğu tesis ve/veya teçhizat üzerinde yapılacak çalışmalarda temel güvenlik önlemlerinin sağlanması ve koordinasyonu için uygulanacak yöntemleri içerir.

Çalışma güvenliğine tabi taraflar

Madde 75- Çalışma güvenliği esasları;

a) TEİAŞ’a,

b) Dağıtım şirketlerine,

c) İletim sistemine doğrudan bağlı olarak üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere,

d) İletim sistemine doğrudan bağlı olan serbest tüketicilere,

uygulanır.

Güvenlik önlemleri

Madde 76- Çalışmaya başlamadan önce kullanıcılar birbirlerinin elektrik kesme ve topraklama ile ilgili güvenlik önlemlerini onaylar. Kullanıcılar karşılıklı olarak birbirlerine çalışmanın bittiğini teyid edene kadar güvenlik önlemleri muhafaza edilir. Kullanıcılardan birinin güvenlik önlemlerinde bir değişiklik meydana gelmesi halinde değişiklik karşılıklı teyid edilir ve güvenlik önlemleri yeniden onaylanır.

Çalışma izni isteğinde bulunabilecek yetkili kişiler

Madde 77- TEİAŞ ve kullanıcı, çalışma izni isteğinde bulunabilecek yetkili kişiler listesini ismen oluşturur. Yetkili kişiler listesini, TEİAŞ kullanıcıya, kullanıcı da TEİAŞ’a bildirir. Bu listelerde bir değişiklik olması halinde yeni liste karşılıklı olarak teyid edilir.

Çalışma izni talebi

Madde 78- Ortak bağlantı noktası ile birden fazla iletim hattı veya merkezi birleştiren tesis ve/veya teçhizat üzerinde yapılacak çalışmalarda, güvenlik önlemlerinin alınabilmesi için, çalışma izni isteği, ilgili (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) yük tevzi merkezine, çalışmayı yapacak kullanıcı tarafından Ek-8’deki form doldurulmak suretiyle çalışmanın başlamasından en az bir hafta önce iletilir.

Çalışma izni isteğinin ilgili (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) yük tevzi merkezi tarafından kabul edilmesini takiben çalışma izni onayı verilir. Onaylanmış çalışma izni isteği ancak ilgili (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) yük tevzi merkezinin onayı ile iptal edilir. Çalışma izni onayına ilişkin talep ile onaylanmış iznin iptali için yapılan başvurularda Ek-9’da yer alan formlar doldurulur.

Çalışmanın başlaması

Madde 79- Tesis veya teçhizatın devre dışı edilme, elektrik kesme, topraklama süreçlerinin koordinasyonu söz konusu çalışmaya katılan tarafların kontrol merkezleri tarafından yürütülür. İzolasyon manevraları için Ek-10’da yer alan form (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer)(2) yük tevzi merkezi tarafından doldurulur ve söz konusu manevralar bu forma göre yapılır.

Çalışma başlamadan önce tarafların alacağı güvenlik önlemleri ve bu önlemlerin yeterliliği üzerinde mutabakat sağlanır ve bu mutabakat tarafların kontrol mahallerinde yazılı olarak kaydedilir.

Çalışmaya başlamadan önce, üzerinde mutabakata varılan tüm güvenlik önlemleri taraflarca alınır. Formda numara, isim ve konum ile belirlenmiş tüm elektrik kesme noktaları kilitlenir ve buralara uyarı levhaları konulur. Bu işlemin tamamlandığı, sahadaki güvenlik kaydı defterine kaydedilir ve diğer tarafça teyit edilir.

Tüm besleme noktalarında elektriğin kesilmesini takiben, gerekli topraklamalar yapılır. Yapılan topraklamalar numara, isim ve konumları ile kontrol edilir.

Topraklama ayırıcıları topraklı pozisyonda kilitlenir ve bir uyarı levhası konulur. Topraklamanın tamamlandığı sahadaki güvenlik kaydı defterine kaydedilir ve diğer tarafça teyit edilir. Çalışma izni; ancak tüm elektrik kesme ve topraklamanın taraflar arasında önceden mutabakata varıldığı gibi tamamlanmasından sonra verilir.

Çalışma izninde yazılı güvenlik önlemlerinin sürdürülmesi ve izin iptali veya iş bitimine kadar bu önlemlerin kaldırılmaması, izin formunda adı geçen iş emniyet görevlisinin sorumluluğundadır. Güvenlik önlemleri ancak iş bitimi veya çalışma izninin iptali ile kaldırılabilir.

Çalışmanın tamamlanması

Madde 80- Çalışma tamamlandığında; iş emniyet görevlisi, sistemindeki topraklama ve elektrik kesmenin kaldırılabileceği konusunda ilgili(Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) yük tevzi merkezlerini bilgilendirir. Tesis ve/veya teçhizatın yeniden işletmeye alınması, tarafların ilgili (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) yük tevzi/kontrol merkezleri tarafından koordine edilir.

Güvenlik kaydı

Madde 81- TEİAŞ ve kullanıcı, her işletme sahasında, o sahadaki güvenlik ile ilgili tüm mesajların kronolojik kaydını tutar. Bu kayıtlar en az bir yıl süre ile saklanır.

Güvenlikle ilgili sorumluluklar, eğitim ve çevre

Madde 82- Taraflardan birinin mülkiyeti veya sorumluluğundaki bir sahada yer alan bir tesis ve/veya teçhizat üzerinde çalışma yapan diğer taraf, mülkiyet sahibi tarafın güvenlik kurallarına ve güvenliğe ilişkin yasal yükümlülüklere göre faaliyet gösterir. Aynı şekilde; bir kullanıcının mülkiyeti veya sorumluluğundaki bir sahada çalışma yapan yetkili bir TEİAŞ çalışanı da, kullanıcının güvenlik kurallarına ve güvenliğe ilişkin yasal yükümlülüklere göre faaliyet gösterir. TEİAŞ ve kullanıcılar bu konularla ilgili kendi elemanlarına beş yılı aşmayan periyodlarda eğitim verir.

Taraflardan birinin bağlantıları için; taraflar arasındaki işletme ve varlık mülkiyeti sınırlarını da kapsayacak şekilde saha düzenini gösteren veya bu hususa esas teşkil edecek şekil, prensip, temel prosedür, saha sorumluluk çizelgesi ve manevra şeması talep edilmesi halinde mülkiyet sahibi tarafça diğer tarafa verilir.

TEİAŞ ile kullanıcılar yaptıkları çalışmalarda çevre korunmasına yönelik gerekli tedbirleri alırlar.

YEDİNCİ BÖLÜM

Sistem Toparlanması

Sistem toparlanma esasları

Madde 83 Sistem toparlanması, iletim sisteminin kısmen veya tamamen oturması durumunda, TEİAŞ’ın en az kayıpla, mümkün olduğunca hızlı ve güvenli bir şekilde arzın müşterilere tekrar sağlanması esaslarını içerir.

Sistem toparlanmasına tabi taraflar

Madde 84- Sistem toparlanması esasları;

a) Dış enterkonneksiyonlar kapsamındaki yan hizmetler anlaşmaları çerçevesinde alınan hizmetler dahil TEİAŞ’a,

b) (Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) Toparlanma yeteneği olan ve oturan sistemin toparlanmasına ilişkin yan hizmet anlaşması kapsamında yer alan üretim tesislerine,

c) İthalat yapan tüzel kişilere,

uygulanır.

Toparlanma yeteneği olan üretim tesisleri

Madde 85- (Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer)(2) Harici bir enerji kaynağına ihtiyaç duymadan devreye alınabilen üretim tesisleri, Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği uyarınca imzalanan oturan sistemin toparlanmasına ilişkin yan hizmet anlaşmaları kapsamına alınarak, TEİAŞ tarafından toparlanma yeteneği olan üretim tesisleri olarak belirlenir. Bu tesislerden temin edilen enerji, iletim sisteminin enerjilenmesi, müşterilerin beslenmesi ve diğer üretim tesislerinin yeniden devreye alınmasında kullanılır.

Enterkonneksiyon bağlantıları ve adalardan oluşan enerji sistemleri arasındaki tesis ve/veya teçhizat, uygun olması halinde, oturan sistemin toparlanması için kullanılabilir.

Sistem toparlanma planı

Madde 86-(Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) Sistemin toparlanması için oturan sistemin toparlanmasına ilişkin yan hizmet anlaşmaları kapsamında yer alan üretim tesislerini kapsayacak şekilde ayrıntılı bir sistem toparlanma planı TEİAŞ tarafından hazırlanır ve gerektiğinde güncellenir.

Kullanıcı tarafından izlenecek toparlanma stratejisi bu planda yer alır ve sırasıyla aşağıdaki gibi uygulanır:

a) Toparlanma yeteneği olan üretim tesisi etrafında adalardan oluşan birkaç sistemin kurulması,

b) Yerel yüklerin üretim tesislerinden beslenmesi,

c) Ada sistemlerinin birbirleri ile senkronizasyonunun sağlanması,

d) Sistemin bütününün nihai olarak normal işletmeye alınması.

Sistem toparlanma planı; ayrıntılı toparlanma stratejisine ek olarak aşağıdaki hususları da kapsar:

a) Toparlanma öncelikleri,

b) Toparlanma için mevcut tesis ve/veya teçhizat,

c) TEİAŞ’ın talimatları doğrultusunda veya iletişim arızası olması durumunda bağımsız hareket ederek, ada sistemleri oluşturacak olan üretim tesislerinin, dağıtım şirketlerinin ve diğer kullanıcıların izleyeceği kurallar,

d) Hükümet, medya ve kamuoyunun bilgilendirilmesi.

Sistem toparlanma planının güncellenmesi

Madde 87– İletim sistemine yeni tesis ve/veya teçhizatın ilave edilmesi veya mevcut bazı tesis ve/veya teçhizatın hizmet dışı olması durumunda, TEİAŞ iletim sistemi toparlanma planını yeniden gözden geçirir ve günceller. Bunun dışında plan, en az iki yılda bir gözden geçirilir ve güncellenir.

TEİAŞ iletim sistemini etkileyen gelişmeleri veya değişen şartları göz önünde bulundurarak planda revizyon yapabilir.

Sarı alarm

Madde 88- Sarı alarm sinyali, (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) MYTM tarafından üretim tesislerine, kullanıcılara, seçilmiş irtibat noktalarına ve dağıtım şirketlerinin kontrol merkezlerine, mümkünse elektronik ortamda gönderilir. Sarı alarm sinyalinin alıcı noktalarda gecikmeden fark edilmesi ve alındığının teyit edilmesi gerekir. Elektronik iletişim arızasında veya yokluğunda, alarm sözlü olarak verilebilir ve teyit edilebilir.

Sarı alarm sinyalini alan kullanıcı sarı alarm prosedürünü yürütür. Bu prosedür, sistem oturma riskinin ortaya çıkması durumunda kullanıcının yerine getirmesi gereken faaliyetleri içerir.

Sarı alarm sinyal sistemi ve sarı alarm prosedürü sistem toparlanma planını denetleyen (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) MYTM tarafından en az iki yılda bir gözden geçirilir. Herhangi bir mahaldeki sarıalarm prosedüründe kullanıcı tarafından yapılacak değişiklikler (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) MYTM’ye kullanıcı tarafından gecikmeden bildirilir.

Sistem toparlanma planının uygulanması

Madde 89 – Sistem toparlanma planı; toparlanma sürecinin taraflarını,sistemin en hızlı ve güvenli şekilde toparlanmasında yönlendirir.

Toparlanma planı, üretim tesis ve/veya teçhizatının emre amadeliğine, zamana, kullanıma ve bakım ihtiyaçlarına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Toparlanma planının söz konusu değişikliklere bağlı olarak kısmen veya tamamen uygulanmasının mümkün olamaması durumunda, TEİAŞ, (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer)(2) MYTM vasıtası ile iletim sisteminin durumunu tekrar değerlendirir ve yeni bir sistem toparlanma planı belirler.

Üretim ve dağıtım faaliyeti gösteren tüzel kişiler, (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)MYTM tarafından toparlanma süreci boyunca verilen talimatlara, sarı alarm prosedürü veya sistem toparlanma planına aykırı olsa bile uymak zorundadır.

Sistem toparlanma eğitimi

Madde 90- Sistem toparlanma planında veya sarı alarm prosedüründe görev alacak kullanıcı personelin yeterli mesleki eğitim, nitelik ve deneyim sahibi olmasının sağlanması, kullanıcının sorumluluğundadır.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Önemli Olayların Raporlanması

Önemli olayların raporlanma esasları

Madde 91- Sistemin işletilmesi esnasında ortaya çıkan önemli olaylar, taraflar arasında gerekli bilgi akışının sağlanması ve işletme politikası oluşturulması için TEİAŞ’a yazılı olarak rapor edilir.

Raporlamaya tabi taraflar

Madde 92- Raporlama esasları;

a) TEİAŞ’a,

b) İletim sistemine doğrudan bağlı olarak üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere,

c) Dağıtım şirketlerine,

d) Dağıtım sistemine bağlı ve dengeleme sistemine taraf üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere,

e) İletim sistemine doğrudan bağlı olan serbest tüketicilere,

uygulanır.

Raporlama prosedürü

Madde 93- Önemli olayların raporlanması aşağıdaki esaslara uygun olarak yapılır;

a) Raporlar yazılı olarak hazırlanır,

b) Raporlar bölgesel (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) yük tevzi merkezlerine gönderilir,

c) Raporlar sözlü bildirimlerin yazılı teyitlerini de içerir,

d) Raporlar olayı izleyen ilk işgünü içinde gönderilir,

e) Raporlar Ek-8’de verilen formata uygun olarak düzenlenir.

TEİAŞ, olaydan etkilenmesi muhtemel diğer kullanıcılar olması durumunda, bu kullanıcıları raporu hazırlayan tarafın izni ile bilgilendirebilir.Bu hallerde raporu hazırlayan taraf, ticari önemi haiz kısımları çıkarılmış raporu, diğer kullanıcılara iletilmek üzere TEİAŞ’a gönderir. Rapor, TEİAŞ tarafından gizlilik kuralları içerisinde değerlendirilir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Bağlantı Noktalarındaki Tesis ve/veya Teçhizatın

Numaralandırılma ve İsimlendirilmesi

Numaralandırma ve isimlendirmenin esasları

Madde 94- Numaralandırma ve isimlendirmenin esasları, TEİAŞ ve kullanıcıya ait bağlantı noktalarındaki tesis ve/veya teçhizatın, şalt merkezlerinin isimlerini de içerecek şekilde numaralandırılması ve isimlendirilmesine ilişkin sorumlulukların ve prosedürlerin belirlenmesini kapsar.

Tesis ve/veya teçhizatın numaralandırılması ve isimlendirilmesi bağlantı noktaları için hazırlanmış olan manevra şemalarına işlenir.

Tesis ve/veya teçhizat Ek-12’de verilen formata uygun olarak numaralandırılır ve isimlendirilir.

Numaralandırma ve isimlendirmeye tabi taraflar

Madde 95- Bağlantı noktalarındaki tesis ve/veya teçhizatın numaralandırılması ve isimlendirilmesi esasları TEİAŞ ile 66 kV ve üzerindeki kullanıcıya uygulanır.

Prosedür

Madde 96- Bağlantı noktalarındaki tesis ve/veya teçhizatın numaralandırılması ve isimlendirilmesi hususunda aşağıdaki prosedüre uyulur;

a) Bağlantı noktasındaki kullanıcıya ait tesis ve/veya teçhizat, başka bir kullanıcıya veya TEİAŞ’a ait tesis ve/veya teçhizatla karıştırılmayacak şekilde numaralandırılır ve isimlendirilir. Bu numara ve isimler hazırlanan manevra şeması üzerinde açıkça gösterilir,

b) Manevra şeması numaralandırma ve/veya isimlendirmeyi doğru olarak gösterecek şekilde tesis ve/veya teçhizatın sahibi tarafından güncellenir. Bu şemanın güncellenmiş bir kopyası bağlantı noktalarında rahatlıkla görülebilecek şekilde bulundurulur,

c) Bağlantı noktaları TEİAŞ tarafından numaralandırılır,

d) Bir bağlantı noktasındaki numaralandırma ve/veya isimlendirmeyle ilgili bir anlaşmazlığın ortaya çıkması durumunda TEİAŞ, uygulanacak numaralandırma ve/veya isimlendirmeyi belirler,

e) Yeni bağlantılar ile ilgili numaralandırma ve isimlendirme bildirimleri tesis devreye alınmadan en az üç ay önce veya kullanıcıların mutabakatı ile daha kısa bir süre öncesinden yapılır.

Tesis ve/veya teçhizatın etiketlenmesi

Madde 97- Bağlantı noktalarındaki tesis ve/veya teçhizatın numara ve isimlerini gösteren etiketler her türlü hava koşuluna dayanabilecek şekilde imal edilmiş olarak devreye alma işleminden önce TEİAŞ veya kullanıcı tarafından kolayca okunabilir yerlere konulur.

ONUNCU BÖLÜM

Sistem Testleri

Test esasları

Madde 98- Test esasları, kullanıcı ve/veya iletim sisteminde, normal işletme koşullarının dışında kontrollü olarak yapılan sistem testlerini içerir.

Bu testler, kullanıcı veya TEİAŞ tarafından yapılır. Kullanıcı ve/veya iletim sistemini etkileyebilecek olan bu testler aşağıdaki hususları sağlayacak şekilde uygulanır;

a) Personelin güvenliğini tehdit etmemesi, tesis ve/veya teçhizata zarar vermemesi ve diğer kullanıcılara etkilerinin minimum seviyede olması,

b) Yapılacak testler ve test prosedürleri hakkında TEİAŞ’ın önceden haberdar edilmesi, gerekmesi durumunda test sonuçlarının TEİAŞ’a rapor edilmesi.

Teste tabi taraflar

Madde 99- Test esasları;

a) TEİAŞ’a,

b) İletim sistemine doğrudan bağlı olarak üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere,

c) İletim sisteminde doğrudan bağlı olan serbest tüketicilere,

d) Dağıtım şirketlerine,

uygulanır.

Test prosedürü

Madde 100- Sistem testleri aşağıdaki prosedüre göre yapılır:

a) Test öneri bildirimi;

1) Bir sistem testi yapmak isteyen kullanıcı, test tarihinden oniki ay önce, testin amacını, testin yapılacağı tesis ve/veya teçhizatın teknik özelliklerini içeren bir öneri bildirimini yazılı olarak TEİAŞ’a sunar.

2) Öneri bildiriminde yer alan bilgilerin yetersiz olması durumunda, kullanıcıdan ilave bilgiler talep edilir ve bu bilgiler tamamlanmadan öneri bildirimi kabul edilmiş sayılmaz.

3) TEİAŞ bir sistem testini kendisi yapmak istediğinde, bir öneri bildirimi almış gibi hareket eder.

b) Ön bildirim ve test heyetinin oluşturulması;

1) TEİAŞ, kendisine verilen öneri bildirimindeki bilgiler doğrultusunda, önerilen sistem testinden etkilenecek tarafları, varsa, belirler ve bu taraflara bir ön bildirim yapar.

2) Dış enterkonneksiyon taraflarının, sistem testi esaslarına tabi oldukları enterkonneksiyon anlaşmasında yer almadığı sürece sistem testi gerçekleştirilmez.

3) TEİAŞ, öneri bildirimini aldıktan sonra ve ön bildirimin dağıtımından önce, sistem testinin koordinasyonunu yürütecek bir test koordinatörü atar. Bu koordinatör, test heyetinin başkanı ve üyesi olur.

c) Test koordinatörü; Sistem testinin TEİAŞ tarafından üstlenilmesi durumunda TEİAŞ tarafından atanır. Diğer hallerde;

1) Sistem testinden etkilenecek taraflar ile testin yapılmasını öneren taraf veya tarafların görüşleri alınarak,

2) Testin sistemde önemli bir etki yaratmaması kaydı ile, test önericisinin gösterdiği adaylar arasından,

TEİAŞ tarafından atanır ancak testin yapılmasını öneren taraf veya tarafların, TEİAŞ’ın bildiriminden sonra yedi gün içinde aday göstermemesi veya aday göstermek istememesi durumunda önerilen sistem testi iptal edilir.

d) Ön bildirim

Ön bildirim aşağıdaki hususları içerir;

1) Testin yapılmasını öneren taraf veya tarafların kimliği, testin amacı, kapsamı, testin yapılacağı tesis ve/veya teçhizatın teknik özellikleri ve testten etkilenecek tarafları,

2) Heyet üyesi olarak atanmak üzere, otuz gün içinde bir temsilci veya test koordinatörünün uygun bulması halinde birden fazla temsilcinin, bildirilmesi için yapılan çağrıyı,

3) Test heyetinde görev alacak TEİAŞ temsilcisinin ismini,

4) Test koordinatörünün ismi ve kim tarafından aday gösterildiğini.

Ön bildirim, öneri bildirimi kapsamında yer alması gerekli bilgilerin eksiksiz olarak TEİAŞ’a sunulmasını takip eden otuz gün içinde taraflara gönderilir.

Ön bildirimin taraflara gönderilmesini takip eden otuz gün içinde; heyet üyeliği için aday gösterilen temsilci isimleri, taraflarca TEİAŞ’a bildirilir. TEİAŞ, ilgili tarafların bildirdiği heyet üyelerini atar ve isimlerini tüm taraflara bildirir.

Temsilcisini bildirmeyen kullanıcı,heyette temsil edilme hakkını kaybeder. Testin yapılmasını öneren taraf veya tarafların, temsilcisini bildirmemesi halinde ise, önerilen test iptal edilir. Bu durum testten etkilenen kullanıcılara ve test önericisine on gün içinde bildirilir.

Heyet çalışmaları

Madde 101- Heyet üyelerinin atanmasından itibaren otuz gün içinde heyet toplanır.

Heyet, çalışmalarında aşağıdaki hususları dikkate alır:

a) Önerilen testin, sistem üzerindeki etkilerini ve risklerini,

b) Önerilen testin diğer bir testle veya işletme planlarında yer alan tesis ve/veya teçhizatın devre dışı olma durumlarıyla birleştirilme imkanlarını,

c) Önerilen testin sistem dengelemesindeki etkilerini.

TEİAŞ ve taraflar, heyette temsil edilmeseler dahi, heyet tarafından talep edilen bilgileri sağlarlar.

Heyet, test koordinatörünün gerekli gördüğü sıklıkta toplanır.

Öneri raporu

Madde 102- Heyet tarafından ilk toplantıyı takip eden altmış gün içinde, aşağıdaki hususları içeren bir öneri raporu düzenlenir:

a) Sistem testinde izlenecek usul ile test yöntemine ilişkin öneriler,

b) Testten etkilenen tarafların uğrayacağı maliyetlerin testi öneren tarafın bu maliyetleri üstlenmesi esas alınarak dağılımı,

c) Heyetin uygun bulduğu diğer hususlar.

Öneri raporu; heyet tarafından TEİAŞ’a, testin yapılmasını öneren taraf veya taraflara ve testten etkilenen kullanıcılara gönderilir.

Öneri raporu gönderilen taraflar, ondört gün içinde öneri raporuna olumlu veya olumsuz cevaplarını, gerekçeli olarak test koordinatörüne bildirirler. Taraflardan herhangi birinin cevap vermemesi halinde, test iptal edilir ve heyet dağılır. Bunun dışında; öneri raporunun hazırlanması esnasında herhangi bir kararda oybirliğinin sağlanamaması durumunda da heyet dağılır ve önerilen sistem testi iptal edilir.

Taraflardan herhangi birinin öneri raporuna onay vermemesi halinde, heyet önerilen sistem testinin itirazı veya itirazları giderecek şekilde değiştirilmesinin mümkün olup olmadığını belirlemek için gecikmeden toplanır. Önerilen sistem testi değiştirilemezse, test iptal edilir ve heyet dağılır. Önerilen sistem testi değiştirilebiliyorsa, toplantıyı takip eden otuz gün içinde, gözden geçirilmiş bir öneri raporu hazırlanır.

Gözden geçirilmiş öneri raporunu, taraflardan birinin onaylamaması durumunda, test iptal edilir ve heyet dağılır.

Test programı

Madde 103- Öneri raporunun veya gözden geçirilmiş öneri raporunun, tüm taraflarca onaylanması durumunda, test yapılır. Test için öngörülen tarihten en az otuz gün önce heyet; TEİAŞ’a, testi öneren taraf ve kullanıcılara, manevra sırası ve zamanlarını belirten bir test programını, saha güvenlik sorumlusunu, görevlendirilecek personelin listesini ve heyetin uygun gördüğü diğer hususları bildirir.

Taraflar, sistem testine ilişkin test programının şartlarına göre hareket ederler.

Testin yapılmasına kadar geçen süre içinde ortaya çıkması muhtemel problemler ilgili taraflarca gecikmeden test koordinatörüne yazılı olarak bildirilir. Test koordinatörü tarafından bu problemlerin sistem testinde bir değişiklik veya erteleme yapılmasını gerektirdiği yönünde bir karara varılması halinde, taraflar bilgilendirilir.

İşletme şartları nedeniyle, teste başlanmamasını veya devam edilmemesini isteyen taraf, bu kararını ve nedenlerini test koordinatörüne gecikmeden bildirir. Test koordinatörü; sistem testini iptal eder veya erteler.

Testin ertelenmesi durumunda, test koordinatörü, testin yapılmasını öneren taraf veya tarafların, TEİAŞ ve kullanıcılar tarafından başka bir tarih saptanır. Bu tarihte anlaşılamaması durumunda, uygun bir tarih belirlemek üzere test koordinatörü test heyetini yeniden toplar.

Sonuç raporu

Madde 104- Test yapılmasını öneren taraf veya taraflar, sistem testi sonuçlarını içeren bir rapor hazırlayarak, TEİAŞ ve heyetin diğer üyelerine verir. Heyet tarafından farklı bir sürenin belirlenmemesi durumunda, sonuç raporu testin sonuçlanmasını takip eden doksan gün içinde hazırlanır.

Sonuç raporu, heyet üyesi olmayan kişi ve taraflara ancak heyet üyelerinin oybirliği ile alacakları bir karar ile verilebilir.

Sonuç raporu hazırlanıp taraflara sunulduğunda heyet dağılır.

Test tarihinin öne alınması

Madde 105- Testin oniki aydan daha kısa bir sürede gerçekleştirilmesinin gerekmesi durumunda, TEİAŞ; testin yapılmasını öneren taraf veya tarafların ve kullanıcıların görüşlerini alarak bir zaman çizelgesi hazırlar ve test bu zaman çizelgesine uygun olarak gerçekleştirilir.

ONBİRİNCİ BÖLÜM

(Değişik bölüm başlığı:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Test, İzleme ve Kontrol

Test, izleme ve kontrol esasları

MADDE 106 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Yan hizmet sunacak her bir tesisin ilgili yan hizmeti sunma yeterliliği TEİAŞ tarafından belirlenen performans testleri ile akredite edilmiş firmalar tarafından test edilir. Performans testlerine tabi tutulan tesislerin ilgili yan hizmeti sunma yeterliliği akredite edilmiş firmalar tarafından verilen yan hizmet sertifikaları aracılığıyla belgelendirilir.

Yan hizmetlere ilişkin performans testlerinin ilgili yan hizmetin sunulmaya başlanmasından önce yapılması ve ilgili yan hizmet anlaşmasında belirlenecek periyotlarla tekrarlanması esastır. Yapılacak izleme ve kontroller neticesinde TEİAŞ’ın gerekli görmesi halinde, ilgili testler daha önce de tekrarlanabilir.

Yan hizmetlerin sunulmasına ilişkin performans testleri dışındaki diğer testler, teste tabi taraflarca gerçekleştirilerek test raporu ile belgelendirilir.

Üreticinin taahhüt ettiği üretim tesisi ve/veya ünite parametrelerinin test edilmesi için gerekli görülmesi halinde MYTM ve/veya BYTM tarafından Dengeleme Güç Piyasası kapsamında sunulmuş olan teklifler kullanılarak yük alınması ve yük atılmasına ilişkin talimatlar verilebilir. İlgili testlere ilişkin planlamanın yapılması için MYTM’ye bilgi verilmesi esastır.

Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği kapsamında sistem işletmecisi tarafından verilen talimatlar ile kullanıcı tarafından yapılan bildirimler ve taahhütler TEİAŞ tarafından izlenir ve kontrol edilir.

Kullanıcılara ait tesis ve/veya teçhizatın belirtilen test, izleme ve kontrollerde başarısız olması durumunda, bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmaları ile Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği ve/veya ilgili yan hizmet anlaşmalarının bu bölüme ilişkin hükümleri geçerli olur.

Test, izleme ve kontrole tabi taraflar

MADDE 107 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Test, izleme ve kontrol esasları;

a) TEİAŞ’a,

b) Dengeleme sistemine taraf üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere,

c) Yan hizmet sağlayacak tüzel kişilere,

ç) Dağıtım şirketlerine,

d) İletim sistemine doğrudan bağlı olan serbest tüketicilere,

e) Yan hizmetlere ilişkin performans testlerini gerçekleştirmek üzere akredite edilmiş yetkili firmalara

uygulanır.

Performans izleme ve kontrol prosedürü

MADDE 108 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

TEİAŞ; aşağıdaki hususları izlemek ve kontrol etmekle yükümlüdür;

a) Dengeleme mekanizmasına taraf ünite ve blokların dengeleme esasları çerçevesindeki taahhütleri,

b) Kullanıcıların faaliyetlerini, bu Yönetmelikte belirtilen bağlantı ve dengeleme esaslarına uygun bir şekilde yürütüp yürütmedikleri,

c) Kullanıcıların sağlamayı taahhüt ettikleri yan hizmetleri ve/veya yan hizmetler kapsamında sistem işletmecisi tarafından verilen talimatları.

Dengeleme sistemine taraf ünitenin veya bloğun bağlantı ve dengeleme esasları çerçevesindeki taahhütlerinin sağlanmasında başarısız olduğunun yapılan izleme ve kontroller neticesinde tespit edilmesi durumunda TEİAŞ, kullanıcıyı yazılı olarak uyarır. Kullanıcı başarısızlığının nedenlerinin ortadan kaldırılması için alacağı önlemleri en kısa sürede TEİAŞ’a bildirir. TEİAŞ ve kullanıcı alınan bu önlemlerin detaylarını birlikte müzakere eder. Dengeleme sistemine taraf üniteye veya bloğa yeni işletme şartları uygulanması söz konusu ise, bu şartlar ve uygulama tarihi üzerinde on gün içinde mutabakat sağlanamadığı takdirde TEİAŞ, ünite veya blok üzerinde test yapılmasını talep edebilir.

Yan hizmet sağlayan tüzel kişinin, ilgili yan hizmeti Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği ve ilgili yan hizmet anlaşması hükümlerine göre sunmadığının yapılan izleme ve kontroller neticesinde tespit edilmesi durumunda Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği ve ilgili yan hizmet anlaşması hükümlerine göre cezai yaptırımlar uygulanır.

Reaktif güç testi

Madde 109- TEİAŞ, dengeleme sistemine taraf bir ünite veya bloğun bağlantı esaslarına göre taahhüt ettiği reaktif gücü kontrol etmek amacıyla reaktif güç testi talimatı verir.

TEİAŞ bu test talimatını; ünite veya bloğun test tarihinde planlı olarak devre dışı edilmesinin söz konusu olmaması kaydı ile, testten en az kırk sekiz saat önce kullanıcıya iletir.

Kullanıcı, testin yapılacağı tarihteki fiziksel durumunu TEİAŞ’a bildirir.

Reaktif güç testi bir takvim yılında en fazla iki defa yapılır.

Test, tarihi itibarıyla geçerli olan dengeleme şartlarına uyumlu olarak yapılır.

Altmış dakikalık test süresi içerisinde; ünite veya bloğun, bağlantı noktasındaki geriliminin, dengeleme esaslarında belirlenen aralıkta kalıp kalmadığı izlenir. Gerekli durumlarda, diğer ünite veya blokların reaktif güçleri değiştirilerek test edilen ünite veya bloğun bu değişime tepkisi ölçülür.

Ünite veya bloğun performansı; TEİAŞ’ın uygun gördüğü kişilerin denetiminde, kullanıcı kontrol odasında, ünitenin terminallerinden alınan değerler ile, bir grafik kaydedicisi yardımıyla eşzamanlı olarak kaydedilerek test edilir. Test süresince sağlanan reaktif güç çıkışının taahhüt edilen kapasitenin ± % 5 lik değişim aralığı içinde olması halinde ünite veya bloğun başarılı olduğu kabul edilir. TEİAŞ’ın talep etmesi durumunda; kullanıcı, grafik kaydedicilerinin kalibrasyon ve diğer sertifikalarını verir.

Ünite veya bloğun test sonucunda başarısız olması ve bu sonucun kullanıcı tarafından da kabul edilmesi halinde, kullanıcı başarısızlığın nedenlerini üç iş günü içinde bir rapor halinde TEİAŞ’a bildirir.

TEİAŞ ile kullanıcının; ünitenin başarısızlığı üzerinde fikir birliğine varamamaları halinde kullanıcı,TEİAŞ’dan testin tekrar edilmesini talep edebilir. TEİAŞ, testten kırk sekiz saat önce yeni bir bildirim yapar ve test tekrarlanır. Ünite veya bloğun bu test sonucunda da başarısız olması ve anlaşmazlığın çözülememesi halinde, taraflar yan hizmetler anlaşması kapsamında düzenlenen çözüm prosedürüne başvurabilirler.

Ünite veya bloğun testlerde başarısız olduğuna karar verilmesi durumunda; kullanıcı, reaktif güç kapasitesi taahhütlerini sağlayabileceği tarih ve zamanı, ondört gün içinde yazılı olarak TEİAŞ’a bildirir. TEİAŞ, kullanıcının bu önerisini geçerli bir neden olmadan reddedemez.

Ünite veya bloğun reaktif güç testlerinde başarısız olması durumunda; kullanıcı, sözleşmeye bağlanan proje verileri çerçevesinde belirlenmiş olan reaktif güç parametrelerini değiştirebilir ve ünite daha önceki parametrelerine ulaşıncaya kadar bu parametreler geçerli olur.

Kullanıcının; ünitenin sözleşmeye bağlanan proje verileri çerçevesinde belirlenmiş olan reaktif güç parametrelerini sağlayabileceğini bildirmesi durumunda, TEİAŞ, ya yeni bir test talep eder veya bu parametrelerin belirtilen tarih ve zamandan itibaren sağlandığını kabul eder.

Frekans testi

Madde 110- (Değişik birinci fıkra:R.G.-20/2/2008-26793) TEİAŞ,dengeleme sistemine taraf ünite veya blok çıkışının, frekansa göre değişiminin ölçülebilmesi amacıyla frekans kontrol performans testi talimatı verir.

TEİAŞ bu test talimatını; ünite veya bloğun test tarihinde planlı olarak devre dışı edilmesinin söz konusu olmaması kaydı ile, testten en az kırk sekiz saat önce kullanıcıya iletir.

Kullanıcı, testin yapılacağı tarihteki fiziksel durumunu TEİAŞ’a bildirir.

Dengeleme sistemine taraf ünite veya bloğun testi, kullanıcı tarafından sağlanan akım ve gerilim sinyalleri kullanılarak yapılır. Performansın sahada test edilmesinin gerekmesi durumunda test, TEİAŞ’ın uygun gördüğü kişilerin denetiminde, kullanıcı kontrol odasında, üretici transformatörünün ünite tarafından alınan akım, gerilim ve frekans değerlerinin bir grafik kaydedicisi yardımıyla eşzamanlı olarak kaydedilmesi ile yapılır.

Kullanıcının talep etmesi halinde, hız regülatörü vana konum ölçümleri de bu kayıtlara dahil edilir.

(Değişik altıncı fıkra:R.G.-20/2/2008-26793) Ünite veya bloğun aşağıdaki şartları sağlaması durumunda, frekans testinde başarılı olduğu kabul edilir.

a) Sistemdeki frekans değişimine primer kontrol müdahalesi ve sekonder kontrol müdahalesi izlenirken, MW/Hz bazında ölçülen müdahalenin Ek-4’te yer alan kriterlere uygun olması,

b) Hız regülatörü vana konumlarının ölçülmesi ve bu ölçümlerin Ek-4’te yer alan kriterlere uygun olması,

c) Ünitenin veya bloğun MW/Hz değişimi üzerinde yapılan test sonucunda ölçülen tepkinin, Ek-4’te yer alan kriterlere uygun olması.

Test esnasında, sonuçları etkileyebilecek her türlü şart göz önünde bulundurulur. TEİAŞ’ın talep etmesi durumunda kullanıcı, grafik kaydedicilerinin kalibrasyon ve diğer sertifikalarını verir.

Ünite veya bloğun test sonucunda başarısız olması ve bu sonucun kullanıcı tarafından da kabul edilmesi halinde, kullanıcı başarısızlığın nedenlerini beş iş günü içinde bir rapor halinde TEİAŞ’a bildirir.

TEİAŞ ile kullanıcının, ünitenin başarısızlığı üzerinde fikir birliğine varamamaları halinde, kullanıcı TEİAŞ’dan testin tekrar edilmesini talep edebilir. TEİAŞ, testten kırk sekiz saat önce yeni bir bildirim yapar ve test tekrarlanır. Ünite veya bloğun bu test sonucunda da başarısız olması ve anlaşmazlığın çözülememesi halinde, taraflar yan hizmetler anlaşması kapsamında düzenlenen çözüm prosedürüne başvurabilirler.

Ünite veya bloğun testlerde başarısız olduğuna karar verilmesi durumunda, kullanıcı, frekans taahhütlerini sağlayabileceği tarih ve zamanı, ondört gün içinde yazılı olarak TEİAŞ’a bildirir. TEİAŞ, kullanıcının bu önerisini geçerli bir neden olmadan reddedemez.

Ünite veya bloğun frekans testlerinde başarısız olması durumunda kullanıcı, sözleşmeye bağlanan proje verileri çerçevesinde belirlenmiş olan parametreleri değiştirebilir ve ünite daha önceki parametrelerine ulaşıncaya kadar bu parametreler geçerli olur.

Kullanıcının, ünitenin sözleşmeye bağlanan proje verileri çerçevesinde belirlenmiş olan frekans parametrelerini sağlayabileceğini bildirmesi durumunda TEİAŞ, ya yeni bir test talep eder veya bu parametrelerin belirtilen tarih ve zamandan itibaren sağlandığını kabul eder.

Beş dakika müdahale testi

Madde 111- TEİAŞ, dengeleme sistemine taraf ünite veya bloğun beşdakika müdahale yeteneğini test etmek amacıyla, fiziksel durum bildirimine uygun olarak senkronize olma ve yük alma talimatı verir.

TEİAŞ bu test talimatını; ünite veya bloğun test tarihinde planlı olarak devre dışı edilmesinin söz konusu olmaması kaydı ile, testten en az kırk sekiz saat önce kullanıcıya iletir.

Kullanıcı, testin yapılacağı tarihteki fiziksel durumunu TEİAŞ’a bildirir.

Bu test bir takvim yılında en fazla iki defa yapılır.

Test, bildirim tarihinin ertesi günü geçerli olan dengeleme parametrelerine uygun olarak yapılır.

Ünite veya bloğun performansı; TEİAŞ’ın uygun gördüğü kişilerin denetiminde, kullanıcı kontrol odasında, ünitenin terminallerinden alınan değerler ile, bir grafik kaydedicisi yardımıyla eşzamanlı olarak kaydedilerek test edilir.

Test verilerinin Madde 57 de yer alan beş dakika müdahalesi kriterlerini karşılaması durumunda testin geçerli olduğu kabul edilir. TEİAŞ’ın talep etmesi durumunda kullanıcı, grafik kaydedicilerinin kalibrasyon ve diğer sertifikalarını verir.

Dengeleme sistemine taraf ünite veya bloğun test sonucunda başarısız olması ve bu sonucun kullanıcı tarafından da kabul edilmesi halinde, kullanıcı başarısızlığın nedenlerini beş iş günü içinde bir rapor halinde TEİAŞ’a bildirir.

TEİAŞ ile kullanıcının, ünitenin başarısızlığı üzerinde fikir birliğine varamamaları halinde, kullanıcı TEİAŞ’dan testin tekrar edilmesini talep edebilir. TEİAŞ, testten kırksekiz saat önce yeni bir bildirim yapar ve test tekrarlanır. Ünite veya bloğun bu test sonucunda da başarısız olması ve anlaşmazlığın çözülememesi halinde, taraflar yan hizmetler anlaşması kapsamında düzenlenen çözüm prosedürüne başvurabilirler.

Ünite veya bloğun testlerde başarısız olduğuna karar verilmesi durumunda, kullanıcı, beş dakika müdahale şartını sağlayabileceği tarih ve zamanı, ondört gün içinde yazılı olarak TEİAŞ’a bildirir. TEİAŞ, kullanıcının bu önerisini geçerli bir neden olmadan reddedemez.

Kullanıcının, ünitenin sözleşmeye bağlanan proje verileri çerçevesinde belirlenmiş olan beş dakika müdahale şartını sağlayabileceğini bildirmesi durumunda, TEİAŞ, ya yeni bir test talep eder veya bu parametrelerin belirtilen tarih ve zamandan itibaren sağlandığını kabul eder.

Toparlanma testi

Madde 112- TEİAŞ, sistem toparlanmasına katılacak ünite veya bloğun toparlanma kabiliyetini kontrol etmek için toparlanma testi yapılmasını talep eder. Toparlanma testi, üretim tesisi harici bir alternatif akım kaynağına bağlı iken ve tüm dış alternatif akım kaynakları ile bağlantısı kesik olmak üzere iki ayrı durum için yapılır.

TEİAŞ, toparlanma testini ve ayrıntıları toparlanma santralına sahip kullanıcıya en az üç gün öncesinden bildirir.

TEİAŞ, bir üretim tesisinin birden fazla ünite veya bloğunda aynı anda toparlanma testi yapılmasını talep edemez.

Üretim tesisinin harici bir alternatif akım kaynağına bağlı iken yapılan toparlanma testi bir takvim yılı içinde ancak bir defa yapılabilir. TEİAŞ ancak geçerli bir nedenle veya toparlanma testinin başarısız olması durumunda testin aynı takvim yılında tekrarlanmasını talep edebilir.

Üretim tesisinin tüm dış alternatif akım kaynakları ile bağlantısı kesik iken yapılan toparlanma testi ise iki takvim yılı içinde bir defadan fazla yapılmaz. TEİAŞ ancak geçerli bir nedenle veya toparlanma testinin başarısız olması durumunda testin iki takvim yılında birden fazla tekrarlanmasını talep edebilir.

Kullanıcı; özel durumlar nedeniyle test prosedüründe değişiklik yapılmasının gerekmesi durumunda, test adımlarına ilişkin alternatif önerilerini testten önce yazılı olarak TEİAŞ’ın onayına sunar.

Toparlanma testleri aşağıdaki sıraya göre yapılır;

a) Üretim tesisi harici bir alternatif akım kaynağına bağlı iken yapılan toparlanma testi:

1) Toparlanma ünitesi senkronize edilir ve yüklenir,

2) Toparlanma ünitesinin yükü atılarak devre dışı bırakılır ve tüm yardımcı ünitelerin alternatif akım bağlantıları kesilir,

3) Üretim tesisindeki tüm yardımcı gaz türbinleri ve/veya yardımcı dizel jeneratörleri ve/veya yardımcı hidroelektrik jeneratörler devre dışı bırakılır,

4) Toparlanma ünitesinin, yardımcı gaz türbinleri ve/veya yardımcı dizel jeneratörleri ve/veya yardımcı hidroelektrik jeneratörleri servise alınır ve toparlanma ünitesinin iç ihtiyaç barası yeniden enerjilendirilir,

5) Toparlanma ünitesinin senkronize hıza ulaşması amacıyla, ünite yardımcı teçhizatı, iç ihtiyaç barası vasıtasıyla beslenir,

6) Toparlanma ünitesi sisteme senkronize edilir ve TEİAŞ tarafından gerekli talimat verilmeden yük alınmaz.

b) Üretim tesisi harici bir alternatif akım kaynağına bağlı değil iken yapılan toparlanma testi;

1) Toparlanma testinin yürütüleceği ünite serviste tutularak diğer bütün üniteler ve yardımcı gaz türbinleri ve/veya yardımcı dizel jeneratörler ve/veya yardımcı hidroelektrik jeneratörler devre dışı edilir,

2) Toparlanma ünitesinin yükü sıfırlanır ve devre dışı bırakılır,

3) İç ihtiyaç barası ve santral alternatif akım panosunun tüm harici alternatif akım kaynaklarıyla bağlantısı kesilir,

4) Üretim tesisindeki yardımcı gaz türbini veya yardımcı dizel jeneratör veya yardımcı hidroelektrik jeneratör servise alınır ve ünite doğrudan veya iç ihtiyaç barası veya ünite iç ihtiyaç barası vasıtasıyla tekrar enerjilendirilir,

5) Toparlanma ünitesinin senkronize hıza ulaşması amacıyla, ünite yardımcı teçhizatı, iç ihtiyaç barası vasıtasıyla beslenir,

6) Üretim tesisi sisteme senkronize edilir ve TEİAŞ tarafından gerekli talimat verilmeden yük alınmaz.

Bütün toparlanma testleri TEİAŞ tarafından belirtilen zamanda ve TEİAŞ’ın uygun gördüğü kişilerin nezaretinde yapılır. Bu kişilere, toparlanma testi ile ilgili her türlü bilgiye erişim imkanı verilir.

Talep edilmesinin ardından on beş dakika içinde elektrik sistemine senkronize olamaması halinde ünite veya bloğun testte başarısız olduğu kabul edilir.

Ünite veya bloğun testte başarılı bulunmaması ve test sonucunun kullanıcı tarafından da kabul edilmesi halinde, kullanıcı TEİAŞ’a başarısızlığın nedenlerini beş iş günü içinde bir rapor halinde bildirir.

TEİAŞ ile kullanıcının, ünitenin başarısızlığı üzerinde fikir birliğine varamamaları halinde, kullanıcı TEİAŞ’dan testin tekrar edilmesini talep edebilir. TEİAŞ, testten kırk sekiz saat önce yeni bir bildirim yapar ve test tekrarlanır. Ünite veya bloğun bu test sonucunda da başarısız olması ve anlaşmazlığın çözülememesi halinde, taraflar yan hizmetler anlaşması kapsamında düzenlenen çözüm prosedürüne başvurabilirler.

Ünite veya bloğun testlerde başarısız olduğuna karar verilmesi durumunda, kullanıcı, toparlanma şartını sağlayabileceği tarih ve zamanı, ondört gün içinde yazılı olarak TEİAŞ’a bildirir. TEİAŞ, kullanıcının bu önerisini geçerli bir neden olmadan reddedemez.

Kullanıcının, ünitenin sözleşmeye bağlanan proje verileri çerçevesinde belirlenmiş olan toparlanma şartını sağlayabileceğini bildirmesi durumunda, TEİAŞ, ya yeni bir test talep eder veya bu parametrelerin belirtilen tarih ve zamandan itibaren sağlandığını kabul eder.

Emreamade olma testi

Madde 113- Yan hizmetler anlaşmaları kapsamındaTEİAŞ talebi ile veya enerji alım anlaşmaları kapsamında emre amade kapasite bulundurma karşılığı kapasite bedeli ödediği üretim tesisleri için TETAŞ’ın talep etmesi halinde bir ünite veya bloğun emre amade olma durumunun tespiti için test yapılır.

Ünite veya bloğun emre amade olma testi için verilen talimatlara kullanıcı aynen uyar.

TEİAŞ, gerektiğinde TETAŞ’la birlikte ünitenin veya bloğun emre amade olma testinde başarılı olup olmadığı yönünde bir karara varır. Bu testler için ödenecek bedeller yan hizmetler anlaşmaları ve TETAŞ’ın taraf olduğu enerji alım anlaşmaları kapsamında düzenlenir.

Sistem dengeleme testi

Madde 114- TEİAŞ, kullanıcıdan, ünite veya bloğun sistem dengeleme şartlarını karşıladığını kanıtlaması için test yapılmasını talep edebilir ve bu test bir takvim yılında en fazla iki kere yapılır.

TEİAŞ bu test talimatını; ünite veya bloğun test tarihinde planlı olarak devre dışı edilmesinin söz konusu olmaması kaydı ile, testten en az kırksekiz saat önce kullanıcıya iletir.

Kullanıcı, testin yapılacağı tarihteki fiziksel durumunu TEİAŞ’a bildirir.

Ünite veya bloğun sistem dengeleme şartlarını karşıladığının test edilmesi için verilen talimatlara kullanıcı aynen uyar.

Test, bildirim tarihinde geçerli olan sistem dengeleme şartlarına uygun olarak yapılır. Testin süresi dengeleme şartlarını ölçebilmek için yeterli olacak şekilde tespit edilir.

Ünite veya bloğun performansı; TEİAŞ’ın uygun gördüğü kişilerin denetiminde, kullanıcı kontrol odasında, ünitenin terminallerinden alınan değerler ile, bir grafik kaydedicisi yardımıyla eşzamanlı olarak kaydedilerek test edilir. TEİAŞ’ın talep etmesi durumunda, kullanıcı, grafik kaydedicilerinin kalibrasyon ve diğer sertifikalarını verir.

Aşağıdaki koşulların sağlanması halinde ünite veya bloğun testi başarılı tamamladığı kabul edilir;

a) Senkronizasyonun taahhüt edilmiş bulunan süreden sonra en fazla beş dakika içinde sağlanması,

b) Senkronize üretimin, taahhüt edilmiş bulunan miktar açısından ± % 2.5 luk değişim aralığı içinde olması,

c) Yüklenme hızının test edildiği ünite veya bloğun, senkronize olduğu andan itibaren fiziksel durum bildirimine ve geçerli olduğu durumlarda birinci ve ikinci eşiklerin her birine taahhüt edilmişbulunan süreden en fazla üç dakika sonra ulaşabilmiş olması,

d) Yük düşme hızının test edildiği ünite veya bloğun, taahhüt edilmiş bulunan yük düşme süresinden en fazla beş dakika daha uzun süre içinde yük düşmeyi başarabilmiş olması.

Test esnasında, sonuçları etkileyebilecek her türlü şart göz önünde bulundurulur.

Ünite veya bloğun test sonucunda başarısız olması ve bu sonucun kullanıcı tarafından da kabul edilmesi halinde, kullanıcı başarısızlığın nedenlerini üç iş günü içinde bir rapor halinde TEİAŞ’a bildirir.

TEİAŞ ile kullanıcının, ünitenin başarısızlığı üzerinde fikir birliğine varamamaları halinde, kullanıcı TEİAŞ’dan testin tekrar edilmesini talep edebilir. TEİAŞ, testten kırksekiz saat önce yeni bir bildirim yapar ve test tekrarlanır. Ünite veya bloğun bu test sonucunda da başarısız olması ve anlaşmazlığın çözülememesi halinde, taraflar yan hizmetler anlaşması kapsamında düzenlenen çözüm prosedürüne başvurabilirler.

Ünite veya bloğun testlerde başarısız olduğuna karar verilmesi durumunda kullanıcı, dengeleme şartlarını sağlayabileceği tarih ve zamanı, ondört gün içinde yazılı olarak TEİAŞ’a bildirir. TEİAŞ, kullanıcının bu önerisini geçerli bir neden olmadan reddedemez.

Ünite veya bloğun dengeleme şartlarının sağlandığı testlerde başarısız olması durumunda kullanıcı, sözleşmeye bağlanan proje verileri çerçevesinde belirlenmiş olan dengeleme şartlarını değiştirebilir ve ünite daha önceki parametrelerine ulaşıncaya kadar bu parametreler geçerli olur.

Kullanıcının, ünitenin sözleşmeye bağlanan proje verileri çerçevesinde belirlenmiş olan dengeleme şartlarını sağlayabileceğini bildirmesi durumunda, TEİAŞ, ya yeni bir test talep eder veya bu şartların belirtilen tarih ve zamandan itibaren sağlandığını kabul eder.

BEŞİNCİ KISIM

(Değişik kısım başlığı:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Dengeleme Esasları

BİRİNCİ BÖLÜM

(Değişik bölüm başlığı:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Gün Öncesi Üretim Planlaması

Gün öncesi üretim planlaması esasları

MADDE 115 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

MYTM ve piyasa katılımcıları tarafından, bir gün sonrası için geçerli üretim-tüketim planının hazırlanması ve üretim kapasitesinin yeterli yedekle emre amade tutulması, arz güvenliği ve kalitesi ile sistem bütünlüğünün sağlanması esaslarını kapsar.

(Değişik başlık:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) Gün öncesi üretim planlamasına tabi taraflar

Madde 116- (Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer)(2) Gün öncesi üretim planlaması esasları;

a) TEİAŞ’a,

b) Kendi adına kayıtlı, dengeleme birimi olma koşullarını sağlayan en az bir uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi olan piyasa katılımcılarına,

c) Yan hizmet sunan tüzel kişilere,

d) Dağıtım şirketlerine

uygulanır.

(Ek:RG-24/9/2008-27007) İletim sistemine bağlı rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesislerine ait aktif güç tahminleri her gün 12:00’da takip eden 48 saat için saatlik periyotlarda TEİAŞ’a sunulur.

Gün öncesi üretim planlaması süreci

MADDE 117 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Gün öncesi üretim planlaması aşağıdaki prosedüre uygun olarak yapılır:

a) Sistemdeki arz ve talebin dengelenmesi ve piyasa katılımcılarının sözleşme taahhütleri ile üretim ve/veya tüketim planlarını gün öncesinde dengelemeleri amacıyla gerçekleştirilen gün öncesi dengeleme faaliyetleri Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin gün öncesi dengelemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde yürütülür.

b) Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcıları:

1) Kendi adına kayıtlı üretim ve tüketim tesisi niteliğindeki tüm uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimleri için saatlik üretim ya da tüketim değerlerini içeren kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programlarını ve emreamade kapasiteleri,

2) Dengeleme güç piyasasına ilişkin yük alma, yük atma tekliflerini,

3) Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği uyarınca primer ve sekonder frekans kontrol hizmetlerinin sağlanmasına ilişkin teknik ve ticari parametreleri

PYS aracılığıyla sistem işletmecisi’ne bildirir.

c) Sistem işletmecisi yapılan bildirimleri, bildirimin ilgili olduğu yönetmelik hükümleri uyarınca kontrol ederek hatalı bildirimlere ilişkin ilgili piyasa katılımcısı ile bağlantıya geçer ve gerekli düzeltmelerin yapılmasını sağlar.

ç) Yapılan bildirimlerin kontrol edilmesi ve gerekli düzeltme işlemlerinin tamamlanmasından itibaren gün öncesinde, ilgili güne ilişkin sistemde meydana gelen veya geleceği öngörülebilen enerji açığı ya da fazlasının giderilmesi, sistem kısıtlarının giderilmesi, ve/veya yan hizmet sağlanmasına ilişkin kapasite oluşturulması amacıyla sistem işletmecisi tarafından dengeleme güç piyasası kapsamında sunulan yük alma, yük atma teklifleri değerlendirilerek uygun bulunan tekliflere ilişkin yük alma, yük atma talimatları ilgili piyasa katılımcılarına bildirilir. Ayrıca yapılan bildirimlerin kontrol edilmesi ve gerekli düzeltme işlemlerinin tamamlanmasından itibaren gün öncesinde, Sistem İşletmecisi tarafından, dengeleme güç piyasası kapsamında sunulan yük alma, yük atma teklifleri ve/veya ilgili yan hizmete ilişkin parametreler değerlendirilerek yan hizmet sunulmasına ilişkin talimatlar ilgili piyasa katılımcılarına verilir.

Fiziksel durum bildirimleri, yük alma ve yük atma teklifleri

Madde 118- (Mülga:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Üretim çizelgelerinin hazırlanması

MADDE 119 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Gün öncesi üretim planlama faaliyetleri kapsamında, üretim tüketim dengesi, planlanan üretimin ikili anlaşmaları karşılaması ve işletme yedekleri planlaması ile ilgili olarak MYTM tarafından bir sonraki gün için aşağıdaki çizelgeler hazırlanır;

a) Kısıtlanmamış sözleşme çizelgesi: Bu çizelge, iletim sisteminde herhangi bir kısıt olmadığı varsayılarak, her bir dengeden sorumlu tarafa ilişkin KGÜP değerlerinin toplamı ile gün öncesi dengeleme ve ikili anlaşmalar vasıtasıyla gerçekleştirmiş olduğu alış ya da satışların toplam değerlerini gösterir,

b) Yük kılavuzu: Bu kılavuz, sistem kısıtları ve yan hizmetler ihtiyaçları da dikkate alınarak, dengeleme güç piyasasına katılan dengeleme birimlerinin KGÜP ve almış oldukları yük alma, yük atma talimatları çerçevesinde bir sonraki gün gerçekleştirecekleri saatlik hedef üretim değerlerini gösterir.

c) İşletme yedekleri planı; dengeleme birimlerinin bir sonraki gün sağlayacakları primer frekans kontrol rezerv miktarı, sekonder frekans kontrol rezerv miktarı, tersiyer kontrol miktarı ve bekleme yedeği miktarlarını gösterecek şekilde MYTM tarafından hazırlanır.

Yük alma ve yük atma tekliflerinin değerlendirilmesi

Madde 120-(Mülga:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

İşletme riski halinde tercih

MADDE 121 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

MYTM, önceden öngörülemeyen hava koşullarının aniden kötüleşmesi, doğal afet, sistemde meydana gelen olaylar vb. nedenlerle iletim sisteminde işletme riskinin ortaya çıkması durumunda, gün öncesi üretim planlama faaliyetleri kapsamında verilen yük alma, yük atma talimatlarında ya da yan hizmetlere ilişkin verilen talimatlarda, acil durum bildiriminin bir parçası olarak, tekliflere ilişkin oluşturulan sıralamaya bağlı kalmayabilir ve başka bir üniteyi işletmeyi tercih edebilir.

Senkronizasyon programı

MADDE 122 – (Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer)(2)

Yük kılavuzunda yer alan ünitelerin devreye girme ve çıkma zamanları, piyasa katılımcılarının gün öncesi dengeleme ve Sistem İşletmecisi’nden almış oldukları yük alma, yük atma ve yan hizmet sunulmasına ilişkin talimatlar gereği, ilgili piyasa katılımcıları tarafından tespit edilir ve MYTM’ye bildirilir. Üniteler, yük kılavuzuna göre senkronize olmaya hazır bulundurulur. MYTM, ilgili piyasa katılımcıları tarafından belirtilen devreye girme ve çıkma zamanlarını beş dakika geriye alma ve/veya beş dakika öteleme hakkına sahiptir.

Minimum talebin karşılanması

Madde 123-(Mülga:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Veri sağlama yükümlülüğü

MADDE 124 –(Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Kullanıcı, ünite ile ilgili teklif ve parametre değerlerini planlanan günden önce ve bildirim zamanından geç olmamak kaydıyla, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde PMUM ve/veya MYTM’ye bildirir.

İKİNCİ BÖLÜM

Yan Hizmetler

Yan hizmetlere ilişkin esaslar

MADDE 125 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

İşletme güvenliği ile sistem bütünlüğü ve güvenilirliği sağlanacak şekilde ve Elektrik İletim Sistemi Arz Güvenilirliği ve Kalitesi Yönetmeliğinde yer alan arz kalitesi ve işletme koşullarına ilişkin kriterler doğrultusunda sistemin işletimini sağlamak üzere aşağıdaki yan hizmetler kullanılır:

a) Primer frekans kontrolü,

b) Sekonder frekans kontrolü,

c) Tersiyer kontrol,

d) Bekleme yedeği hizmeti,

e) Anlık talep kontrolü,

f) Reaktif güç kontrolü,

g) Oturan sistemin toparlanması,

h) Bölgesel kapasite kiralama.

Primer frekans kontrol, sekonder frekans kontrol ve tersiyer kontrol hizmetlerini bir arada sunan bir ünite için primer frekans kontrol rezerv miktarının, sekonder frekans kontrol rezerv miktarının ve tersiyer kontrol rezerv miktarının dağılımı aşağıdaki şekilde gösterildiği gibi olmalıdır.

Bu maddenin üçüncü fıkrasındaki şekilde belirtilen parametreler aşağıdaki formüller uyarınca hesaplanır:

(1a)

(1b)

(1c)

(1d)

Bu maddenin üçüncü fıkrasındaki şekilde ve dördüncü fıkrasındaki formülde geçen;

Pmax Ünitenin emre amade kapasitesini,

Pmin Ünitenin tasarlanmış asgari çıkış seviyesini,

PmaxRS Ünitenin sekonder frekans kontrol hizmeti kapsamında sunabildiği azami çıkış gücü seviyesini,

PminRS Ünitenin sekonder frekans kontrol hizmeti kapsamında sunabildiği asgari çıkış gücü seviyesini,

PmaxRT Ünitenin tersiyer kontrol hizmeti kapsamında sunabildiği azami çıkış gücü seviyesini,

PminRT Ünitenin tersiyer kontrol hizmeti kapsamında sunabildiği asgari çıkış gücü seviyesini,

RPA Ünitenin primer frekans kontrol hizmeti sunduğu aralığı

RP Ünitenin sağladığı primer frekans kontrol rezerv miktarını,

RSA Ünitenin sekonder frekans kontrol hizmeti sunduğu aralığı

RS Ünitenin sağladığı sekonder frekans kontrol rezerv miktarını,

RT+ Üniteye yük alma talimatı vermek suretiyle sağlanan tersiyer kontrol rezerv miktarını,

RT– Üniteye yük atma talimatı vermek suretiyle sağlanan tersiyer kontrol rezerv miktarını

ifade eder.

Yan hizmetler, Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği hükümlerine göre ilgili yan hizmet anlaşmasını imzalamış ve/veya TEİAŞ tarafından düzenlenen ihaleler ve/veya Dengeleme Güç Piyasası vasıtasıyla seçilmiş tüzel kişiler tarafından sağlanır.

Yan hizmet sunacak olan tüzel kişiler ilgili yan hizmete katılımları için tesislerine gerekli sistem ve teçhizatı kurmak, test ederek servise almak zorundadır. Performans testlerinin sekonder frekans kontrolü için ünite, blok veya santral bazında diğer yan hizmetler için ünite bazında yapılması esastır.

Primer frekans kontrolü

MADDE 126 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Üretim tesisi, primer frekans kontrol hizmeti kapsamında, üretim ve tüketimin birbirine eşit olmaması durumunda sapmaya uğrayan sistem frekansını, sabit bir değerde dengelemek için gün öncesinde bildirdiği primer frekans kontrol rezerv miktarını ayarlanan hız eğim değeri oranında frekans sapması süresince merkezi müdahale olmaksızın, otomatik olarak sağlamak suretiyle katkıda bulunacaktır. Primer frekans kontrol yedeği EK-4’te yer alan primer frekans kontrol performans testleri sonucunda primer frekans kontrol hizmeti verme yeterliliğine sahip olduğu tespit edilen üretim tesislerinden sağlanacaktır.

Primer frekans kontrol rezerv miktarı hiç bir kesintiye maruz kalmadan her zaman, emre amade olmalıdır. Ünitenin çalışma aralığı, MYTM tarafından aksi istenmedikçe, primer frekans kontrol rezerv miktarının (RP) sürekli ve sabit olarak sağlanabilmesi amacıyla, ayarlanmış çıkış gücü değerinin (Pset), nominal gücü etkileyen işletme şartlarına göre sürekli olarak değiştirilmesi yoluyla ayarlanır. Buna göre, sistem frekansında 200 mHz’lik bir düşme olması durumunda ünite çıkış gücünü RP kadar arttırabilecek bir Pset değerinde çalıştırılmalı, sistem frekansında 200 mHz’lik bir yükselme olması durumunda ise ünite çıkış gücünü RP kadar azaltabilecek bir Pset değerinde çalıştırılmalıdır.

Ünitelerin primer frekans kontrol performansı, sistem frekansında ±200 mHz’lik sapma olması durumunda bildirilen primer frekans kontrol rezerv miktarının yarısını en fazla 15 saniye içinde, tamamını ise en fazla 30 saniye içinde lineer olarak tamamen etkinleştirebilecek ve eriştiği bu çıkış gücünü en az 15 dakika sürdürebilecek yeterlilikte olmalıdır. Ünite, aktif güç çıkışını arttırarak veya azaltarak sistem frekansındaki sapmayı sürekli takip etmeli ve beklenen tepkiyi otomatik olarak vermelidir. Sistem frekansındaki sapma sekonder frekans kontrolü tarafından tamamen dengelenene kadar, primer frekans kontrolü kesintisiz olarak sürdürülmelidir.

Sürekli olarak sağlanan primer frekans kontrol rezerv miktarı, gün öncesinde bildirilen primer frekans kontrol rezerv miktarının ±%10 toleransı dahilinde olmalıdır.

Ünitelerin hız eğim ve ölü bant değerleri, ayarlanabilir yapıda olmalıdır. Ünitenin hız eğimi, primer frekans kontrol performans testleri ile belirlenen azami primer frekans kontrol rezerv kapasitesini sağlayacak şekilde ayarlanmalıdır. Ünitenin sağlayacağı primer frekans kontrol rezerv miktarı, yük alma ve yük atma yönünde sınırlayıcı veya benzeri bir fonksiyonla sağlanmalıdır. Ünitelerin hız kontrol sisteminin ölü bandı istendiğinde 0 (sıfır) olarak ayarlanabilmelidir. Sistemin ihtiyacına göre hız eğim ve ölü bant değerlerinin TEİAŞ tarafından farklı bir değerde olması istenmesi halinde, bu değerler TEİAŞ tarafından belirlenen şekilde ayarlanmalıdır.

Santral ünitesinin hız eğimi, Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği çerçevesinde imzalanan primer frekans kontrol hizmet anlaşması ile belirlenen azami primer frekans kontrol rezerv kapasitesine göre aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır:

(2)

Bu formülde geçen;

Hız Eğimini (Speed-Droop) (%)

Nominal Frekansı (50 Hz)

Sistem Frekansındaki sapma miktarını

Ünite ÇıkışGücündeki değişim miktarını

Ünitenin Nominal Çıkış Gücünü

ifade eder.

Santral ünitesinin belirli bir frekans sapması karşılığında sağlayacağı primer frekans kontrol tepkisi ilgili ünitenin hız eğimine bağlıdır. Aşağıdaki şekilde aynı primer frekans kontrol rezerv miktarını sağlayan ancak farklı hız eğimi değerlerine ayarlanmış olan a ve b ünitelerinin çıkış gücü değişimleri gösterilmiştir.


Primer frekans kontrol hizmeti sunan ünitelerin sistemdeki frekans sapmalarına göre aktif güç çıkışı aşağıdaki grafikte modellendiği gibi olmalıdır.

Yukarıdaki grafikte geçen;

Pset Ünite çıkış gücünün ayarlanmış değeri

f0 Ünite kontrol sisteminin frekans sapmalarına tepki vermediği frekans aralığı (Ölü bant, Hz)

RP Ünitenin sağladığı primer frekans kontrol rezerv miktarı

fG Ünitenin ölü banttan sonra algıladığı frekans sapma miktarı

f Sistem frekansındaki sapma miktarı

(12) İşletme koşullarında üniteye ölü bant konulmuşsa, azami primer frekans kontrol rezerv kapasitesine göre ayarlanması gereken hız eğim değeri hesaplanırken, hız eğim formülündeki f yerine onuncu fıkrada yer alan fG (fG = 0,2-f0) kullanılır.

Sekonder frekans kontrolü

MADDE 126/A –(Ek:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Sistem frekansının nominal değerine ve komşu elektrik şebekeleriyle olan toplam elektrik enerjisi alış verişinin programlanan değerine getirilmesi amacıyla Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği hükümlerine göre sekonder frekans kontrolüne katılmaları zorunlu olan üretim tesislerinin aktif güç çıkışlarını, MYTM’de bulunan otomatik üretim kontrol programı tarafından gönderilecek sinyalleri alan ve işleyen teçhizat ile arttırmaları veya azaltmaları esastır.

Sekonder frekans kontrol yedeği EK-4’te yer alan sekonder frekans kontrol performans testleri sonucunda sekonder frekans kontrol hizmeti verme yeterliliğine sahip olduğu tespit edilen üretim tesislerinden sağlanacaktır.

Sekonder frekans kontrol hizmeti sunan ünite, blok veya santralin çıkış gücündeki değişimin başlaması için maksimum tepki süresi 30 saniye olmalı ve testler sonucunda belirlenen yüklenme hızına uygun olarak istenen üretim düzeyine erişilmelidir. Sekonder frekans kontrol hizmeti sağlayacak ünitelerin yüklenme hızı yakıt tipine bağlı olarak aşağıdaki şekilde olmalıdır:

a) Motorin, fuel oil ve doğal gaz yakıtlı üretim tesisleri için nominal gücün dakikada en az %6’sı kadar,

b) Rezervuarlı hidroelektrik üretim tesisleri için nominal gücün saniyede %1.5 ile %2.5’u arasında,

c) Yakıt olarak taş kömürü kullanan üretim tesisleri için nominal gücün dakikada %2 ile %4’ü arasında,

ç) Yakıt olarak linyit kullanan üretim tesisleri için nominal gücün dakikada %1 ile %2’si arasında.

Üretici, sekonder frekans kontrol hizmetini ünite, blok veya santralin çalışma aralığı içinde sağlar. Ünite, blok veya santralin çalışma aralığı, minimum kararlı üretim seviyesi ile ek önlem almadan alınabilecek maksimum çıkış gücü arasındaki yük değişiminin yapılabileceği bölgedir.

Ünitenin, sekonder frekans kontrolüne katılımının primer frekans kontrolü performansını azaltıcı etkisi olmamalıdır.

Sistem bazında, sekonder frekans kontrolü sonucunda frekansın nominal değerine ve komşu elektrik şebekeleriyle olan toplam elektrik enerjisi alış verişinin programlanan değerine gelmeye başlaması için maksimum tepki süresi 30 saniye olmalı ve düzeltme işlemi maksimum 15 dakika içinde tamamlanmalıdır.

Tersiyer kontrol

MADDE 126/B – (Ek:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Gerçek zamanlı dengeleme amacıyla gerçekleştirilen tersiyer kontrol, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği hükümleri uyarınca dengeleme güç piyasası kapsamında verilen yük alma ve yük atma talimatları aracılığıyla dengeleme birimleri tarafından sağlanır. Yük alma, yük atma talimatları dengeleme birimlerinin 15 dakika içerisinde gerçekleştirebilecekleri çıkış gücü değişimini belirtir ve dengeleme güç piyasası kapsamında verilen yük alma, yük atma tekliflerinin değerlendirilmesi suretiyle oluşturulur.

Sekonder frekans kontrolünün ardından, ihtiyaç duyulması durumunda tersiyer kontrol manuel olarak devreye alınır. Tersiyer kontrol ile sekonder frekans kontrol yedeğinin serbest hale getirilmesi veya sekonder frekans kontrol yedeğinin yetersiz kalması durumunda enerji açığı ya da fazlasının dengelenmesi esastır.

Bekleme yedeği hizmeti

MADDE 126/C – (Ek:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Bekleme yedeği hizmeti üretim kapasitesini ikili anlaşmalar, gün öncesi piyasası ve dengeleme güç piyasası vasıtasıyla satamamış ve Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği hükümleri uyarınca önceden seçilmiş üretim tesisleri tarafından sağlanır.

Bekleme yedeği hizmeti sağlayan üretim tesislerinin Sistem İşletmecisi tarafından devreye alınması ile hızlı aktive edilebilen tersiyer kontrol yedeğinin serbest hale getirilmesi veya tersiyer kontrol yedeğinin yetersiz kalması durumunda tersiyer kontrol yedeğinin oluşturulması ve enerji açığının dengelenmesi esastır.

Bekleme yedeği tedarik edilmesine ilişkin ihale ilanında TEİAŞ tarafından belirtilen devreye girme süresi 15 dakikadan, üretim tesisinin minimum teklif miktarı 10 MW’dan az olamaz. İlgili ihale ilanında ayrıca belirtilen yüklenme hızı TEİAŞ tarafından işletme koşullarına uygun olarak belirlenir.

Bekleme yedeği sağlayacak ünitelere ilişkin devreye girme süresi ve yüklenme hızı, TEİAŞ tarafından belirlenen bekleme yedeğine ilişkin performans testleri sonucunda belirlenir.

Bekleme yedeği hizmeti sağlayacak üretim tesislerinin değerlendirilmesinde kullanılacak, sistemin aylar bazında ihtiyaç duyacağı bekleme yedeği miktarı, bekleme yedeği sağlayacak üretim tesislerinin her bir devreye girişlerinde sağlaması beklenen ortalama üretim miktarı ve bekleme yedeği sağlamak üzere beklenen devreye girme sayısı en geç bir önceki yıl sonuna kadar, ünitelerin emre amade olma durumları, talep tahmini ve gerçekleşen talepler ile mevcut durum dikkate alınarak, TEİAŞ tarafından yıllık olarak tahmin edilir. Yapılan bu tahminler gerekli olması durumunda yıl içinde TEİAŞ tarafından güncellenir.

Anlık talep kontrolü

MADDE 126/D – (Ek:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Anlık talep kontrolü bu Yönetmeliğin 63 üncü Maddesi hükümleri uyarınca yürütülür.

Reaktif güç kontrolü

MADDE 126/E – (Ek:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

İletim ve dağıtım sistemine bağlı lisanslı tüm üretim tesislerinin aşırı ikazlı olarak 0.85 ve düşük ikazlı olarak 0.95 güç faktörleri arasında otomatik gerilim regülatörü vasıtasıyla sürekli olarak ve/veya öncelikle BYTM ve ardından iletim veya dağıtım sistem işletmecisinin talimatları doğrultusunda reaktif güç kontrolüne katılımları zorunludur. Ancak, rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesislerinin EK-18’de belirtilen sınırlar dâhilindeki güç faktörü değerleri için her noktada çalışabilir olmaları zorunludur.

Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği hükümleri uyarınca aşırı ikazlı olarak 0.85 ve düşük ikazlı olarak 0.95 güç faktörleri arasında nominal çıkış verilmesini sağlayan kapasitenin dışındaki reaktif güç kapasitesi sağlamak ve/veya senkron kompansatör olarak çalışmak üzere reaktif güç kontrolüne ilişkin yan hizmet anlaşması kapsamında bulunan üretim tesislerinin otomatik gerilim regülatörü vasıtasıyla ve/veya öncelikle BYTM ve ardından iletim veya dağıtım sistem işletmecisinin talimatları doğrultusunda reaktif güç kontrolüne katılımları zorunludur.

Reaktif güç kontrol hizmeti, TEİAŞ tarafından belirlenen reaktif güç kontrolüne ilişkin performans testleri sonucunda reaktif güç kontrol hizmeti verme yeterliliğine sahip olduğu tespit edilen üretim tesislerinden sağlanacaktır.

TEİAŞ ile reaktif güç kontrolü hizmeti sağlanmasına ilişkin yan hizmet anlaşması imzalamış olan üretim tesislerinin sistem gerilimini düzenlemek amacıyla jeneratör veya senkron kompansatör olarak çalışması suretiyle sisteme reaktif güç verilmesi veya sistemden reaktif güç çekilmesine ilişkin talimatlar BYTM ve/veya Sistem İşletmecisi tarafından ilgili üretim tesislerine bildirilir. Verilen talimatlar kapsamında ünitelerin güç transformatörlerinin kademe ayarlarına ilişkin detaylar da yer alır. Üretim tesisinin belirtilen güç faktörleri arasında dakikalar içinde tepki vermesi ve söz konusu tepkiyi sınırsız defa sağlaması esastır. Talimatların sona ermesine ilişkin bildirimler yine Sistem İşletmecisi tarafından ilgili üretim tesislerine yapılır.

Oturan sistemin toparlanması

MADDE 126/F – (Ek:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Oturan sistemin toparlanması bu Yönetmeliğin 4 üncü Kısım, 7 nci Bölümünde yer alan hükümler uyarınca yürütülür.

Bölgesel kapasite kiralama

MADDE 126/G – (Ek:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

TEİAŞ tarafından yürütülen teknik çalışmalar neticesinde gerekli görülmesi durumunda Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği hükümleri uyarınca Bakanlık ve Kurumun onayı ile düzenlenen ihaleler vasıtasıyla yeni üretim tesislerinin kapasiteleri ve/veya mevcut üretim tesislerine eklenen ünitelerin kapasiteleri TEİAŞ tarafından kiralanabilir. TEİAŞ tarafından yürütülen teknik çalışmalar neticesinde hesaplanan bölgesel bazda bir yıl boyunca puant yükün karşılanamama olasılığı bu Yönetmeliğin 43 üncü Maddesinde yer alan puant yükün karşılanamama olasılığı ile karşılaştırır. TEİAŞ tarafından hesaplanan puant yükün karşılanamama olasılığının 43 üncü Maddede yer alan hedef değerin üstünde olduğu tespit edilen bölgeler için bölgesel kapasite kiralama ihtiyacı tespiti yapılır.

İlgili bölgenin puant yükün karşılanamama olasılığını 43 üncü Maddede yer alan hedef değere getirecek kapasite miktarı dikkate alınarak bölgesel kapasite kiralama ihtiyacının tespit edilmesi esastır.

Bölgesel kapasite kiralanmasına yönelik ihalelerin düzenlenmesi, bölgesel kapasite kiralanması hizmeti sağlayabilecek üretim tesislerinin seçilmesi, bölgesel kapasite kiralanmasına ilişkin yan hizmet anlaşmalarının imzalanması ve ilgili finansal işlemler Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği hükümleri uyarınca yürütülür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

(Değişik bölüm başlığı:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Gerçek Zamanlı Dengeleme

Gerçek zamanlı dengeleme esasları

MADDE 127 –(Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Gerçek zamanlı dengeleme esasları,gerçek zamanda ortaya çıkan arz ve talep dengesizliklerinin giderilmesi amacıyla MYTM’nin dengeleme güç piyasası ve/veya yan hizmetler kapsamında gerçekleştirmiş olduğu faaliyetler ile dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcılarının ve/veya yan hizmet sağlayan tüzel kişilerin, teknik ve ticari parametreleri MYTM’ye bildirmeleri ve MYTM tarafından kendilerine bildirilen talimatları yerine getirmeleri ile ilgili hususları içerir.

Gerçek zamanlı dengeleme:

a) Primer frekans kontrol hizmeti ve sekonder frekans kontrol hizmeti sağlayan üretim tesislerinin otomatik olarak çıkış güçlerini artırmaları ya da azaltmaları,

b) Dengeleme güç piyasası kapsamında dengeleme birimlerinin, MYTM tarafından verilen talimatlar ile yük almaları ve/veya yük atmaları,

c) Gerçek zamanda yeterli tersiyer yedeğin sağlanabilmesi amacıyla bekleme yedeklerinin devreye alınması,

ç) Kritik ve kararsız işletme koşullarının ortaya çıkması durumunda, acil durum önlemlerinin uygulanması

suretiyle gerçekleştirilir.

Gerçek zamanlı dengelemeye tabi taraflar

MADDE 128 – (Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer)(2)

Gerçek zamanlı dengeleme esasları;

a) TEİAŞ’a,

b) Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcılarına,

c) Yan hizmet sağlayan tüzel kişilere,

ç) Enterkonnekte ülkelerin sistem işletmecilerine,

d) Dağıtım şirketlerine,

uygulanır.

Gerçek zamanlı dengeleme prosedürü

MADDE 129 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Aşağıda belirtilen durumlardan bir ya da birden fazlasının meydana gelmesi durumunda gerçek zamanlı dengeleme prosedürü uygulanır:

a) Sistemde bir üretim ve/veya tüketim tesisinin devre harici olması,

b) Arz ve talep arasında dengesizlik oluşması,

c) Sistem frekansında sapma olması,

ç) Primer ve/veya sekonder frekans kontrol yedeklerinin kullanılması sebebiyle, söz konusu yedeklerin serbest bırakılması ihtiyacının ortaya çıkması,

d) Tersiyer yedeklerin kullanılması sebebiyle, yeterli seviyede tersiyer yedek sağlanması ihtiyacının ortaya çıkması.

Gerçek zamanlı dengeleme prosedürü aşağıda belirtilen adımlardan meydana gelir:

a) Primer frekans kontrol hizmeti sağlayan tüzel kişiler, MYTM’ye bildirmiş oldukları primer frekans kontrol rezerv miktarı doğrultusunda ve/veya primer frekans kontrol hizmeti sağlamak üzere MYTM’den almış oldukları rezerv sağlanmasına ilişkin talimatlar çerçevesinde primer frekans kontrol hizmeti sağlarlar. Primer frekans kontrol hizmeti sağlayan üniteler, sistem frekansının düşmesi durumunda, frekanstaki düşmeye karşılık çıkış güçlerini 126 ncı maddede belirtildiği şekilde otomatik olarak artırırlar. Sistem frekansının yükselmesi durumunda ise, söz konusu üniteler çıkış güçlerini 126 ncı maddede belirtildiği şekilde otomatik olarak azaltırlar.

b) Sekonder frekans kontrol hizmeti sağlayan tüzel kişiler, MYTM’den almış oldukları rezerv sağlanmasına ilişkin talimatlar çerçevesinde sekonder frekans kontrol hizmeti sağlarlar. Sekonder frekans kontrol hizmeti sağlayan üniteler, sistem frekansının düşmesi durumunda, frekanstaki düşmeye karşılık otomatik üretim kontrol programından almış oldukları sinyaller çerçevesinde çıkış güçlerini artırırlar veya sistem frekansının yükselmesi durumunda, otomatik üretim kontrol programından almış oldukları sinyaller çerçevesinde çıkış güçlerini azaltırlar.

c) MYTM sistemde aktive edilmiş olan sekonder frekans kontrol yedeğini sürekli olarak takip eder. Sistemde sürekli bir arz-talep dengesizliği yaratacak şekilde bir üretim veya tüketim tesisinin devre harici olması veya sekonder frekans kontrol yedeğinin aynı yönde uzun süreli olarak kullanıldığının gözlemlenmesi durumunda, MYTM aktive edilmiş olan sekonder frekans kontrol yedeğini serbest bırakacak miktarda tersiyer kontrol yedeğini, dengeleme güç piyasası kapsamında verilen yük alma, yük atma talimatları ile sağlar. Ayrıca tersiyer kontrol yedeği, sekonder frekans kontrol yedeği ile birlikte primer frekans kontrol yedeğinin serbest kalmasını sağlamak amacıyla kullanılabilir.

ç) MYTM, sistemde meydana gelen uzun süreli bir arz-talep dengesizliğinin tersiyer kontrol yedekleri ile giderilmesi sebebiyle sistemde gerçek zamanlı dengeleme amacıyla yeterli miktarda tersiyer kontrol yedeğinin kalmadığının tespit edilmesi durumunda, varsa bekleme yedeklerinin devreye alınması suretiyle tersiyer yedek sağlayabilir.

d) Kritik ve kararsız işletme koşullarının ortaya çıkması durumunda, gerçek zamanlı dengeleme kapsamında bu Yönetmeliğin 4 üncü Kısmının, 4 üncü Bölümünde yer alan acil durum önlemleri uygulanır.

Gerçek zamanlı dengeleme prosedürü kapsamında ikinci fıkrada belirtilen adımların birbiri ile ilişkisi aşağıdaki şekilde gösterilmiştir.

MYTM, gerektiğinde üretim-tüketim planını yeniden optimize edebilir.

Gerçek zamanlı dengeleme kapsamında verilen talimatlar

MADDE 130 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

(1) Gerçek zamanlı dengeleme kapsamında, gerçek zamanlı dengelemeye tabi taraflara MYTM tarafından

a) primer frekans kontrol hizmetinin sağlanmasına,

b) sekonder frekans kontrol hizmetinin sağlanmasına,

c) dengeleme birimlerinin yük alma ve yük atmasına,

ç) bekleme yedeklerinin devreye alınmasına,

d) yan hizmetler kapsamında yer alan diğer hizmetlerin sağlanmasına,

ilişkin talimatlar Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği hükümleri uyarınca verilir.

(2) Gerekli görülmesi durumunda birinci fıkrada belirtilen ve MYTM tarafından verilen talimatlar ayrıca BYTM tarafından da ilgili gerçek zamanlı dengelemeye tabi taraflara telefon, paks gibi iletişim araçları ile iletilebilir.

İletim sistemi kısıtları

MADDE 131 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

İletim sistemi kısıtı, iletim kapasitesine duyulan toplam talebin, bütün güvenlik kriterleri ve iletim sisteminde oluşabilecek belirsizlikler de dikkate alındıktan sonra belirlenen ve kullanıma sunulan iletim kapasitesinin üzerinde olması durumlarını kapsar.

Aşağıda belirtilen durumlar sonucunda iletim sisteminin bir bölümünü veya tamamını etkileyebilecek aşırı yüklenmelerin ve/veya gerilim değişimlerinin oluşması nedeniyle iletim sistemi kısıtları oluşabilir.

a) Üretim tesisleri, iletim hatları,trafolar/ototrafolar, bara, kesici, ayırıcı vb. teçhizatların arızalanması ve/veya bu teçhizatların test, bakım, onarım, revizyon gibi nedenlerle servis harici edilmeleri,

b) Elektrik sisteminin normal işletilmesi sırasında iletim sisteminin belirli bölümünde normal işletme koşullarının sağlanamaması veya güç salınımları,

c) İletim hatlarının ve/veya ototrafolar/trafoların nominal kapasitesinde yüklenebilmesini sınırlandıracak daha düşük kapasiteli teçhizatın (iletken kesiti, akım trafosu oranı, ayırıcı,hat tıkacı vb.) bulunması,

d) Birden fazla teçhizatın aynı anda servis harici olması sonucu kaskat (ardışıl) arızalar

İletim sisteminin, tek bir şebeke elemanının arızasından sonra işletmede kalan elemanlarla bu tek arızanın sebep olduğu akış değişikliklerine dayanabilecek şekilde, n-1 kriterine uygun olarak işletilmesi esastır.

Talimatlara ilişkin kayıtlar

MADDE 132 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Gerçek zamanlı dengeleme kapsamında, gerçek zamanlı dengelemeye tabi taraflara MYTM ve/veya BYTM tarafından iletilen talimatlar, PYS ve/veya ses kayıtları ve/veya fiziksel formlar vasıtasıyla kayıt altına alınır ve bu kayıtlar on yıl boyunca muhafaza edilir.

Elektriksel zaman hatası düzeltmesi

MADDE 133 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Elektriksel zaman hatası düzeltmesi, MYTM tarafından nominal sistem frekansına uygun dengeleme yapılarak gerçekleştirilir. Elektrik zaman hatasının belirlenmiş sınırlar içinde tutulması MYTM’nin sorumluğundadır.

Acil durumlar

MADDE 134 –(Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

MYTM acil durumlarda iletim sisteminin işletme güvenliğini korumak için, üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere ve/veya diğer kullanıcılara acil durum bildiriminde bulunur. Bu bildirim, kullanıcıya ünite dengeleme şartlarını sağlama ve senkronizasyon bildirimi gibi yükümlülüklerin yanı sıra, başka yükümlülükler de getirebilir. Kullanıcının bu talimatları yerine getiremeyeceğinin ortaya çıkması durumunda MYTM ve/veya BYTM’yi telefon, paks gibi iletişim araçları ile ivedilikle haberdar eder.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Frekans Kontrolü

Frekans kontrolü esasları

Madde 135-(Mülga:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Frekans kontrolüne tabi taraflar

Madde 136-(Mülga:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

Prosedür

Madde 137-(Mülga:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

ALTINCI KISIM

Verilerin Kaydedilmesi

BİRİNCİ BÖLÜM

Veri Kayıt Esasları ve Tabi Taraflar

Veri kayıt esasları

Madde 138- Tarafların birbirlerinden (Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) işletme, planlama, dengeleme ve yan hizmetlere ilişkin talep ettikleri verilerin hazırlanmasına, güncellenmesine, kaydedilmesine yönelik prosedürleri içerir.

Veri kayıt esaslarına tabi taraflar

Madde 139- Veri kayıt esasları;

a) TEİAŞ’a,

b) İletim sistemine doğrudan bağlı olarak üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere,

c) Dağıtım şirketlerine,

d) İletim sistemine doğrudan bağlı olan serbest tüketicilere,

e) (Değişik:RG-20/2/2008-26793)Dağıtım seviyesinden bağlı; 50 MW ve üzerinde kurulu güce sahip üretim tesislerinde üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere veya iletim sistemi üzerinde önemli etkisi bulunan üretim tesislerinde üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere,

f) İthalat yapan tüzel kişilere,

g) Toptan satış şirketlerine,

h) Perakende satış şirketlerine,

i) (Ek:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) Yan hizmet sağlayan tüzel kişilere

uygulanır.

İKİNCİ BÖLÜM

Veri Grupları,Prosedürler, Sorumluluklar

Veri grupları

Madde 140- Veri grupları üçe ayrılır;

a) İşletme ve dengeleme verileri,

b) Standart planlama verileri,

c) Ayrıntılı planlama verileri.

Verilerin hazırlanması ve sunulması

Madde 141- Kullanıcılar, eklerde yer alan ve 144 üncü maddede listelenen veri çizelgelerini aşağıdaki esaslar çerçevesinde hazırlar ve TEİAŞ’a sunar:

a) Çizelge 1, 5 ve 6 uyarınca hazırlanacak veriler, TEİAŞ’a gönderilir,

b) TEİAŞ ile kullanıcı arasında veri iletişimi amacına yönelik bir anlaşmaya varılması halinde, izlenecek yöntem karşılıklı anlaşma ile belirlenir,

c) Çizelge 5 kapsamında hazırlanacak veriler her yılın en geç 30 Nisan tarihine kadar TEİAŞ tarafından belirlenen şekilde hazırlanır,

d) Tüm verilerin korunması için gerekli güvenlik önlemleri kullanıcı tarafından sağlanır.

e) (Ek:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) Yan hizmetlere ilişkin veriler yan hizmet anlaşmalarında belirtilen esaslar çerçevesinde Çizelge 7’de belirtilen elektronik formatlarda ve sıklıkta sağlanır.

Verilerin güncellenmesi

Madde 142- Kullanıcı, TEİAŞ’da kayıtlı olan verilerde değişiklik olması durumunda, TEİAŞ’ı bu konuda gecikmeden bilgilendirir.

Eksik veriler

Madde 143- Taraflardan birinin hazırladığı verilerin diğerine ulaşmaması veya eksik olması halinde, tahmini veriler hazırlanır ve bu veriler diğer tarafa yazılı olarak bildirilir.

Veri çizelgeleri

Madde 144- Hazırlanacak veri çizelgeleri aşağıda sıralanmıştır:

a) Çizelge 1 – Üretim ünitesi veya kombine çevrim gaz türbini bloğu verileri,

b) Çizelge 2 – Üretim planlaması parametreleri,

c) Çizelge 3 – Ünitelerin devre dışı kalma programları, kullanılabilir güç ve sabit kapasite verileri,

d) Çizelge 4 – Kullanıcı sistemlerine ilişkin veriler,

e) Çizelge 5 – Kullanıcıların devre dışı kalmasına ilişkin veriler,

f) Çizelge 6 – Bağlantı noktalarındaki yük karakteristikleri,

g) (Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) Çizelge 7 – Yan hizmetlere ilişkin sağlanacak veriler,

h) Çizelge 8 – TEİAŞ tarafından kullanıcılara sağlanacak veriler,

i) Çizelge 9 – Talep profili ve aktif güç verileri,

j) Çizelge 10 – Bağlantı noktası verileri,

k) Çizelge 11 – Kısa devre verileri,

l) Çizelge 12 – Kısa devre verileri, santral transformatörlerinden akan kısa devre akımları.

Kullanıcı grupları için geçerli olan çizelgeler aşağıda verilmiştir:

a) İletim sistemine doğrudan bağlı üretim şirketleri: Çizelge 1, 2, 3, 6, 8 ve 12,

b) Dağıtım seviyesinden bağlı; 50 MW ve üzerinde ünite gücüne veya toplam 100 MW ve üzerinde kurulu güce sahip üretim tesislerinde üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler veya iletim sistemi üzerinde önemli etkisi bulunan üretim tesislerinde üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler: Çizelge 1, 3, 8 ve 12,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilenler haricindeki üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler: Çizelge 1, 8, 12,

d) Tüm dağıtım şirketleri, toptan satış şirketleri, perakende satış şirketleri, iletim sistemine doğrudan bağlı müşteriler ve dış enterkonneksiyon şebeke işletmecileri: Çizelge 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11 ve 12.

Çizelgelerde Kullanılan Kısaltmalar

SPV = Standart planlama verileri,

APV = Ayrıntılı planlama verileri,

AsÜ = Asgari üretim,

AzÜ = Azami üretim,

% MVA = Nominal MVA’nın yüzdesi (%),

Kurulu Gücü = Kayıtlı kapasite,

% 100 MVA = 100 MVA’nın yüzdesi (%),

ÜT = Üretim tesisi,

UD = Uygulanabilir değil,

GR1 = Üretim grubu No. 1,

GRN = Üretim grubu ‘N’kullanıcı tarafından gerektiği şekilde eklemeler yapılarak kullanılacaktır,

MY = Mali yıl.

YEDİNCİ KISIM

Anlaşmazlıkların Çözümü, Haberleşme, Tebligat, Yürürlük ve Yürütme

Anlaşmazlıkların çözümü

Madde 145- Bu Yönetmeliğin uygulanmasında ortaya çıkan anlaşmazlıkların TEİAŞ ve ilgili taraflar arasında çözümlenememesi halinde anlaşmazlığın çözümü konusunda Kuruma başvurulur. Kurulun bu konuda vereceği karar tarafları bağlar.

Haberleşme ve tebligatlar

Madde 146- Bildirimler 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak yapılır.

Geçici Madde 1- Bu Yönetmeliğin yayımı tarihi itibarıyla faaliyette bulunan üretim tesislerinden Ek-4 hükümlerine uygun asgari frekans kontrolü gerekliliğini sağlayamayanlar, lisanslarını aldıkları tarihten itibaren bir yıl içinde frekans kontrolüne katılım için gerekli yazılım ve donanımı temin ederler.

Yükümlülüklerini yerine getirmeyen kullanıcılar hakkında Kanunun 11nci maddesi hükümleri uygulanır.

Geçici Madde 2- (Değişik ibare:RG-31/12/2003-25333/3.Mükerrer) (2) Üretim kapasite projeksiyonunun hazırlanmasında; 1/1/2005 tarihine kadar, ilgili kuruluşlar tarafından hazırlanan mevcut talep tahminleri ve bu tahminlere dayalı iletim sistemi gelişim ve yatırım planları kullanılır.

Geçici Madde 3-İletim sistemi on yıllık gelişim raporu, ilk beş yılda 380 kV ve 154 kV, son beş yılda ise 380 kV’lik sistem için hazırlanır.

Geçici Madde 4- Bu Yönetmeliğin yayımı tarihi itibarıyla faaliyette bulunan üretim tesislerinden bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtilen şartları sağlayamayanlara, lisanslarını aldıkları tarihten itibaren bir yıl için muafiyet tanınır.

Geçici Madde 5- TEİAŞ ile iletim sistemine bağlanacak ya da iletim sistemini kullanacak olan gerçek ve tüzel kişiler arasındaki Bağlantı ve/veya Sistem Kullanım Anlaşmaları, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren otuz gün içinde Kurum tarafından yayımlanacak olan bağlantı ve sistem kullanımına ilişkin tebliğ hükümlerine göre imzalanır.

Geçici Madde 6- (Değişik ibare: RG-19/07/2003-25173) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihi itibarıyla iletim sistemini kullanmakta olan ya da iletim sistemine bağlantısı olan kullanıcılar ile TEİAŞ arasında Bağlantı ve/veya Sistem Kullanım Anlaşması, 1 Kasım 2003 tarihine kadar imzalanır.

GEÇİCİ MADDE 7 –(Ek:RG-15/10/2005-25967)

Üretim kapasite projeksiyonunun hazırlanmasında; talep tahminlerine ilişkin düzenlemenin yürürlüğe girmesini takiben bu düzenleme çerçevesindeki talep tahminleri Kurul tarafından onaylanıncaya kadar, ilgili kuruluşlar tarafından hazırlanan mevcut talep tahminleri ve bu tahminlere dayalı iletim sistemi gelişim ve yatırım planları kullanılır.

GEÇİCİ MADDE 8-(Ek:RG-29/06/2006-26213)(1) (Değişik:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

1/1/2006 tarihi itibariyle 30 yılın üzerinde işletmede bulunan üretim tesisleri, primer frekans kontrolüne katılımları için gerekli sistem ve teçhizatı kurmak ve performans testi yaptırmak zorunluluğundan muaftır.

Birinci fıkrada belirtilen üretim tesislerinin adlarına kayıtlı bulundukları üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilerin Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği hükümleri uyarınca sağlamakla yükümlü oldukları primer frekans kontrol rezerv miktarını, kendi adlarına kayıtlı diğer üretim tesislerinden veya yükümlülüğün transferi ile üretim faaliyeti gösteren başka bir tüzel kişiden sağlamaları esastır.

GEÇİCİ MADDE 9 – (Ek: RG- 01/08/2006-26246) (Mülga:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2)

GEÇİCİ MADDE 10 – (Ek:RG-24/9/2008-27007)

(Değişik ibare:RG-26/11/2009-27418 Mükerrer) (2) 24/9/2008 tarihinden önce bağlantı anlaşması imzalamış olan rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisleri için bu Yönetmeliğin EK-18’inde belirlenen kriterler uygulanmaz.

(2) (Ek:RG-3/1/2013-28517) Ek 18’in değiştirilen maddelerinin yürürlük tarihinden önce bağlantı anlaşması imzalamış olan rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisleri için 24/9/2008 tarihli Ek 18 uygulanmaya devam edilir.

GEÇİCİ MADDE 11 – (Ek:RG-19/8/2010-27677)

Bakanlıkça proje onayı 22/1/2003 tarihinden önce yapılmış üretim tesisleri veya sözleşme yürürlük tarihi 22/1/2003 tarihinden önce olan Elektrik Üretim Anonim Şirketine bağlı üretim tesisleri için, reaktif güç kontrolüne katılmakla zorunlu oldukları reaktif güç değerleri, proje onayı veya üretim tesisi yapım sözleşmesi yürürlük tarihinde geçerli mevzuat çerçevesinde belirlenir ve reaktif güç kontrolüne ilişkin yan hizmet anlaşmalarında yer alır.

Yürürlük

Madde 147- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 148- (Değişik:RG-29/06/2006-26213)

Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.

________________

(1) 8/7/2006 tarihli ve 26222 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan düzeltme ile “7”ibareleri; “8”olarak düzeltilmiştir

(2) Bu değişiklik 1/12/2009 tarihinde yürürlüğe girer.

(3) Bu fıkraya, 26/11/2009 tarihli ve 27418 Mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklikle (b) bendinden sonra gelmek üzere (c) bendi eklenmiş ve mevcut (c) bendi (ç) bendi olarak teselsül ettirilmiştir.

Ekleri için tıklayınız.