Bu Yönetmelik; örtüaltı yetiştiriciliğinde üretimin planlanması, geliştirilmesi, pazarlanması ve gerekse gıda güvenlik zinciri içerisinde kaliteli üretimin tüketiciye ulaştırılması aşamasında, kontrollü üretim sistemini geliştirmek amacıyla hazırlanmıştır.
Kapsam
Madde 2 —
Bu Yönetmelik; kontrollü örtüaltı üretiminin uygulanması için il ve ilçe müdürlüklerinin, üreticilerin, ürünü toptan alan alıcı, kişi, kurum, kuruluş veya firmaların, satış ünitelerinin, ihracatçıların görev ve sorumluluklarını kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 3 —
Bu Yönetmelik; 441 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin Bakanlığımıza verdiği görevler, 15/5/1957 tarihli ve 9615 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu ve 28/6/1995 tarihli ve 22327 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 —
Bu Yönetmelikte yer alan;
Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
İl Müdürlüğü: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il müdürlüklerini,
İlçe Müdürlüğü: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ilçe müdürlüklerini,
Birlik: Tarımla ilgili ürün, ürün grubu veya konu bazında faaliyette bulunan, belirli üretim kapasitesine sahip veya belirli bir ekiliş alanında üretim yapan, belirli sayıdaki üreticinin bir bölgede gönüllülük esasına dayalı olarak kurdukları, özel hukuk hükümlerine tabi, tüzel kişiliğe haiz, kamu yararına çalışan tarımsal üretici birliklerini,
Örtüaltı Üretimi: Örtüaltında yapılan üretim şeklini,
Örtüaltı Üreticisi: Örtüaltında her türlü bitkisel üretim yapan gerçek ve tüzel kişileri,
Satış Ünitesi: Örtüaltında üretilen ürünü üreticiden alıp tüketiciye ulaştıran ve bu işi ticari amaçla yapan her türlü satıcı ve satış yapılan yeri (manav, market, pazarcı, ihracatçı vesaire),
IPM: Entegre mücadele tekniklerini, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Görev ve Sorumluluklar
İl ve İlçe Müdürlüklerinin Görev ve Sorumlulukları
Madde 5 —
İl ve ilçe müdürlüklerinin görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.
a) İl ve ilçe bazında örtüaltı üreticilerini kayıt altına almak,
b) Her üreticinin TC kimlik numarası ile birlikte üretim yaptıkları her örtülü alanı ayrı ayrı numaralandırmak,
c) Kayıt işlemleri, eğitim, yayım ve kontrol hizmetlerini ürün bazında yürütmek,
d) Örtüaltı üreticileriyle ilgili alınan kayıtları, bilgisayar ortamında oluşturmak. Bu kayıtları her üretim sezonu için güncelleştirmek,
e) Üretim kayıt cetveli (Form-1) ile, ürün orijin belgesini (Form-2), matbu olarak temin etmek,
f) Ürünün hasat aşamasında (Form-1)’leri onaylamak ve bir suretini muhafaza etmek,
g) Uygulamada görülen aksaklık ve hatalara müdahale etmek, gerekli uyarıları yapmak,
h) Örtüaltı üretiminde hastalık ve zararlılara karşı kullanılacak zirai mücadele ilaçlarının teknik talimatlar doğrultusunda kullanımını sağlamak ve ilaçlamalar sırasında kontrol etmek,
ı) Üreticinin IPM tekniklerini kullanarak üretim yapması halinde ürün bazında hazırlanmış olan Entegre Mücadele Teknik Talimatlarına uymasını sağlamak ve bu uygulamaları Entegre Projenin Yürütülmesi Hakkındaki Talimat esaslarına göre yürütmek ve kontrol etmek.
Üreticilerin Görev ve Sorumlulukları
Madde 6 —
Üreticilerin görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.
a) Ürün, ürün grubu ve konu bazında kendi birliklerini kurmak,
b) Birlikler kendi kontrol sistemlerini oluşturarak, istihdam edecekleri ziraat mühendisleriyle koordineli bir çalışma düzeni oluşturmak,
c) Yetiştirme dönemindeki uygulamaları eksiksiz ve zamanında (Form-1)’ lere işlemek,
d) (Form-1)’deki bilgileri doğru ve eksiksiz olarak doldurmak, örtüaltında kolayca görülebilen bir yere asmak,
e) Ürünün hasat aşamasında il/ilçe müdürlüğü tarafından tasdiklenen (Form-1)’ lerin bir suretini birliğe vermek, bir suretini dosyada muhafaza etmek,
f) Hasat edilen ürünün, toptan satışı sırasında ürün orijin belgesini (Form-2), doldurmak, imzalamak, il/ilçe müdürlüğü tarafından onaylandıktan sonra ürünü alan kişi, kurum, kuruluş veya firmaya vermek,
g) Ürünü perakende satanlar tüketicinin talebi halinde, ürün orijin belgesini ibraz etmekle yükümlüdür,
ı) Örtüaltı üretiminde hastalık ve zararlılarla mücadelede teknik talimatlara uymak ve kimyasal mücadelede kullanılacak ilaçları, ilaç etiketinde belirtilen esaslar dahilinde kullanmak zorundadır,
j) IPM tekniklerine göre üretim yapılması halinde Örtüaltı Sebze Yetiştiriciliği Entegre Teknik Talimatına uymakla yükümlüdür.
Ürünü Toptan Alan Alıcı, Kişi, Kurum, Kuruluş veya Firmaların Sorumlulukları
Madde 7 —
Ürünü toptan alan alıcı, kişi, kurum, kuruluş veya firmaların görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.
a) Aldığı her ürün çeşidi için ürün orijin belgesi (Form-2) almak,
b) Ürünün nakledilmesi aşamasında, yapılacak kontrollerde ürün orijin belgesini (Form-2) ibraz etmek,
c) Ürün teslimi sırasında ürün orijin belgesinin (Form-2) bir suretinin arkasına açık adres, ürünün adı ve miktarı belirtmek, tasdiklemek, dağıtım ve pazarlama ünitesine vermek. Bu konuda Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin 31 inci maddesi uygulanır.
Her türlü denetim ve kontrollerde veya tüketicinin istemesi halinde ürün orijin belgesini (Form-2) ibraz etmekle yükümlüdürler.
İhracatçıların Sorumlulukları
Madde 9 —
Üretici birliklerinden veya doğrudan üreticiden ürün alarak ihracat yapan gerçek ve tüzel kişiler ürün orijin belgesini (Form-2) almak ve bir suretini kendi dosyalarında muhafaza etmekle yükümlüdürler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Genel Hükümler
Madde 10 —
Örtüaltı üretimin hangi aşamasında olursa olsun, yapılacak denetimler sonucu gıda güvenliği açısından ürünün taşıdığı riskten üretici sorumludur.
Yürürlük
Madde 11 —
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 12 —
Bu Yönetmelik hükümleri Tarım ve Köyişleri Bakanı tarafından yürütülür.
Resmi Gazete Tarihi: 27.12.2011 Resmi Gazete Sayısı: 28155
HAYVANSAL GIDALAR İÇİN ÖZEL HİJYEN KURALLARI YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, hayvansal gıda üreten gıda işletmecisinin Gıda Hijyeni Yönetmeliğinde belirtilen kurallara ek olarak uyması gereken özel hijyen gerekliliklerini belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik; işlenmemiş ve işlenmiş hayvansal gıda üreten gıda işletmecisinin uyması gereken özel hijyen gerekliliklerini, sorumluluklarını ve yürüttüğü otokontrollere ilişkin usul ve esasları kapsar.
(2) Bu Yönetmelik, bitkisel ve işlenmiş hayvansal ürünlerin her ikisini de içeren gıdalar için uygulanmaz. Ancak, bu tür gıdaların hazırlanmasında kullanılan işlenmiş hayvansal ürünler bu Yönetmelikte belirtilen gerekliliklere uygun olarak elde edilir ve işleme tabi tutulur.
(3) Bu Yönetmelik;
a) Kişisel tüketim amacıyla birincil üretime,
b) Kişisel tüketim amacıyla gıdanın hazırlanması, işlenmesi ve depolanmasına,
c) Üreticisi tarafından küçük miktarlardaki birincil ürünlerin son tüketiciye veya son tüketiciye doğrudan satışını yapan yerel perakendecilere doğrudan arzına,
ç) Üreticisi tarafından çiftlikte kesilen kanatlı ve tavşanımsıların etlerini, küçük miktarlarda ve çiğ et olarak son tüketiciye veya son tüketiciye doğrudan satışını yapan yerel perakendecilere doğrudan arzına,
d) Yaban av hayvanları veya yaban av hayvanı etlerini küçük miktarlarda son tüketiciye veya son tüketiciye doğrudan satışını yapan yerel perakendecilere doğrudan arz eden avcılara,
uygulanmaz.
(4) Bu Yönetmelik,
a) Aksi belirtilmedikçe perakendeye uygulanmaz.
b) Başka bir işletmeye hayvansal gıdaları arz eden perakendeciye aşağıdaki durumlar hariç olmak üzere uygulanır.
1) Bu Yönetmeliğin 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 ve 19 uncu bölümlerinde belirtilen özel sıcaklık gerekliliklerinin uygulanması şartıyla sadece depolama ve nakliye faaliyetleri.
2) Yerel, marjinal ve sınırlı faaliyetler.
(5) Bu Yönetmelik;
a) Hayvan refahı,
b) Hayvanların tanımlanması ve hayvansal gıdaların izlenebilirliği,
c) Nakledilebilir süngerimsi beyin hastalıklarından korunma, kontrol ve yok edilmesi için belirlenen kurallar dahil hayvan ve halk sağlığı,
konusundaki mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmeyecek şekilde uygulanır.
(6) Bu Yönetmelik, bu Yönetmeliğin bölümlerinde özel hijyen gerekliliği getirilmeyen hayvansal gıdalara uygulanmaz.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik;
a) 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 8, 9, 22, 24, 27, 29, 30, 31, 32 ve 34 üncü maddelerine dayanılarak,
b) 853/2004/EC sayılı Hayvansal Gıdaların Özel Hijyen Kurallarına İlişkin Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğüne paralel olarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) 5996 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde ve Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki tanımlara ilave olarak bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan tanımlar da geçerlidir.
(2) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Arındırma merkezi: Canlı çift kabuklu yumuşakçaların temiz deniz suyu ile beslenen tanklarda, bulaşıklığın azaltılarak insan tüketimine uygun hale getirilmesi amacıyla, muamele edildiği tesisi,
b) Av hayvanı işleme tesisi: Avlanmadan sonra av hayvanının ve av etinin piyasaya arzı için hazırlandığı tesisi,
c) Büyük yaban av hayvanı: Küçük yaban av hayvanı tanımına girmeyen, doğada serbest olarak yaşayan yaban kara memelilerini,
ç) Çatlak yumurta: Kabuğu zarar görmüş ve zarı bozulmamış yumurtayı,
d) Çift kabuklu yumuşakça: Sudaki besinleri süzerek beslenen Lamellibranchia sınıfında yer alan yumuşakçaları,
e) Çiftlik av hayvanı: Evcil tırnaklılar tanımında belirtilenlerin dışında kalan, çiftlikte yetiştirilen devekuşugilleri ve kara memelilerini,
f) Çiğ et: Vakum ambalajlı veya kontrollü ortamda ambalajlanmış et dahil soğutma, dondurma veya hızlı dondurmadan başka herhangi bir muhafaza yöntemine tabi tutulmamış olan eti,
g) Çiğ süt: Çiftlik hayvanlarının meme bezlerinden salgılanan, 40 ºC’nin üzerinde ısıtılmamış veya eşdeğer etkiye sahip herhangi bir işlem görmemiş sütü,
ğ) Deniz biyotoksinleri: Toksinleri içeren planktonlarla beslenmenin bir sonucu olarak, çift kabuklu yumuşakçalar tarafından biriktirilen zehirli maddeleri,
h) Dondurucu gemi: Balıkçılık ürünlerinin; kanının akıtılması, kafanın ve yüzgeçlerin ayrılması, iç organlarının çıkarılması gibi işlemler ile gerektiğinde paketleme ve ambalajlama yapılarak dondurulduğu balıkçı gemisini,
ı) Don yağı tortusu: Yağ ve suyun kısmi ayrımından sonra protein içeren tortuyu,
i) Eritilmiş hayvansal yağ: Kemiklerde dahil olmak üzere, etin işlenmesinden elde edilen insan tüketimine uygun yağı,
j) Et: Bu maddenin ikinci fıkrasının (c), (e), (m), (u), (çç), (ll) ve (rr) bentlerinde belirtilen hayvanların kan dahil yenilebilen kısımlarını,
k) Et parçalama tesisi: Etin kemiklerinden ayrılması ve/veya parçalanması amacıyla kullanılan tesisi,
l) Et ürünleri: Etin işlenmesinden veya işlenmiş ürünlerin daha ileri düzeyde işlenmesiyle elde edilen ve kesit yüzeyi çiğ etin karakteristik özelliklerini göstermeyen ürünleri,
m) Evcil tırnaklı hayvan: Sığırı, mandayı, bizonu, koyunu, keçiyi, tek tırnaklı hayvanı, deveyi ve domuzu,
n) Evcil tırnaklı hayvan karkası:
1) Sığır için; hayvanın kesimi yapılıp kanı akıtıldıktan, baş ve ayakları ayrıldıktan, derisi yüzüldükten, böbrekleri ve böbrek yağları, üreme organları ve pelvis boşluğu yağları, salkım yağları, idrar kesesi ve bunların bağları, soluk borusu (trachea), yemek borusu (oesaphagus) ve diğer iç organları çıkartıldıktan ve kuyruk, sakrum omuru ile birinci kuyruk omuru arasından kesildikten sonra elde edilen bütün haldeki gövdesini,
2) Domuz için; hayvanın kesildikten, kanı akıtıldıktan, başı ayrıldıktan veya başı ayrılmadan, derinin yüzülmemesi halinde baş ve gövdesi haşlandıktan, tüyleri yolunup ütüldükten, tırnakları alındıktan ve iç organları çıkartıldıktan sonra elde edilen bütün haldeki gövdesini,
3) Diğer evcil tırnaklı hayvanlar için; hayvanın kesimi yapılıp kanı akıtıldıktan, baş ve ayakları ayrıldıktan, derisi yüzüldükten, tek tırnaklı hayvanlarda böbrek dahil diğer hayvanlarda böbrek hariç iç organları çıkartıldıktan sonra elde edilen bütün haldeki gövdesini,
o) Fabrika gemisi: Balıkçılık ürünlerinin fileto yapılması, dilimlenmesi, derisinin sıyrılması, kabuğunun ayrılması, pişirilerek kabuğundan çıkarılması, kıyma haline getirilmesi gibi işlemlerden biri veya birkaçının gerçekleştirildikten sonra, gerektiğinde soğutulduğu veya dondurulduğu ve ardından ambalajlama veya paketleme işlemlerinin yapıldığı gemiyi,
ö) Hazırlanmış balıkçılık ürünleri: İç organları çıkarma, kafayı ayırma, dilimleme, fileto yapma ve parçalama gibi anatomik bütünlüğü etkileyen bir işleme tabi tutulmuş işlenmemiş balıkçılık ürünlerini,
p) Hazırlanmış et karışımları: Parçalara bölünmüş et dahil olmak üzere ete, diğer gıda maddeleri, lezzet vericiler ve/veya katkı maddeleri ilavesiyle elde edilen, etteki kas liflerinin yapısını ve çiğ etin özelliklerini ortadan kaldırmayacak seviyede işleme tabi tutulan çiğ eti,
r) İç organlar: Göğüs, karın ve pelvis boşluğundaki organlar, soluk borusu ve yemek borusu ile kanatlı hayvanlarda kursağı,
s) İşlenmiş balıkçılık ürünleri: Balıkçılık ürünlerinin işlenmesinden veya bu işlenmiş ürünlerin daha ileri düzeyde işlenmesinden elde edilen işlenmiş ürünleri,
ş) İşlenmiş mide, idrar kesesi ve bağırsak: Elde edildikten ve temizlendikten sonra, tuzlama, ısıtma veya kurutma gibi işlemlere tabi tutulan mide, idrar kesesi ve bağırsağı,
t) Jelatin: Hayvanların kemikleri, post ve derileri, tendon ve ligamentlerinden üretilen kollajenin kısmi hidroliziyle elde edilen, jel haline gelen veya gelmeyen doğal, çözülebilir proteini,
u) Kanatlı hayvan: Devekuşugiller dışında, evcil hayvan olarak beslenen fakat evcil hayvan olarak kabul edilmeyen kuşlar da dahil olmak üzere beslenen kanatlı hayvanları,
ü) Kanatlı hayvan karkası: Tekniğine uygun kesilmiş, kanı akıtılmış, tüyleri yolunmuş, böbrek hariç olmak üzere iç organları çıkartılmış, yıkama ve soğutma işlemi görmüş, suyu sızdırılmış kanatlı hayvanın bütün halindeki gövdesini,
v) Kesimhane: Etleri insan tüketimine uygun olan hayvanların kesim ve yüzüm işlemlerinin yapıldığı, iç organlarının çıkartıldığı, karkas ve sakatatların soğutulduğu ve/veya dondurulduğu işletmeyi,
y) Kıyma: Parçalara kıyılmış kemiksiz eti,
z) Kollajen: Bu Yönetmeliğin ilgili gerekliliklerine göre üretilmiş hayvan kemikleri, postları, derileri, tendonları ve ligamentlerinden elde edilmiş protein esaslı ürünü,
aa) Kolostrum/Ağız Sütü: Doğumdan sonraki ilk 3 ila 5 güne kadar meme bezlerinden salgılanan fiziksel ve kimyasal bileşimi normal sütten farklılık gösteren antikor ve mineralce zengin olan ve çiğ süt salgılanmasından önce gelen sıvıyı,
bb) Kolostrum bazlı ürünler: Kolostrumun işlenmesinden elde edilen ürünler ile bu ürünlerin daha ileri düzeyde işlenmesinden elde edilen işlenmiş ürünleri,
cc) Kurbağa bacağı: Ön vücudunun arkasından enine bir kesimle ikiye ayrılmış, iç organları çıkarılmış, derisi yüzülmüş kurbağagillerin Ranidae türlerinin arka kısmını,
çç) Küçük yaban av hayvanı: Doğada serbest olarak yaşayan yaban av kuşlarını ve tavşanımsıları,
dd) Lezzet vericiler: İnsan tüketimine uygun tuz, hardal, baharat, baharat özütleri, aromatik bitkiler ve aromatik bitki özütlerini,
ee) Mekanik olarak ayrılmış balıkçılık ürünleri: Balıkçılık ürünlerinde kemik/kılçık/kabuktaki etin, yapısında kayba ve değişikliğe yol açan mekanik araçları kullanarak ayrılması yoluyla elde edilen herhangi bir ürünü,
ff) Mekanik olarak ayrılmış et (MAE): Kemikler ayrıldıktan sonra etli kemiklerdeki veya kanatlı hayvanların karkaslarındaki etlerin, bu etleri meydana getiren kas liflerinin yapısının kaybolmasına veya değişmesine sebep olan mekanik yöntemler kullanılarak alınması ile elde edilen ürünü,
gg) Sakatat: İç organlar ve kan dahil karkas haricindeki eti,
ğğ) Salyangoz: Helix pomatialinne, Helix aspersamuller, Helix lucorum türlerinin karada yaşayan karından bacaklılarını ve Achatinidae familyasının türlerini,
hh) Sevkiyat merkezi: İnsan tüketimine uygun özellikteki canlı çift kabuklu yumuşakçaların kabulü, uygun duruma getirilmesi, yıkanması, temizlenmesi, derecelenmesi, ambalajlanması ve paketlemesi için karada veya denizde kurulu herhangi bir tesisi,
ıı) Sıvı yumurta: Kabuğunun uzaklaştırılmasından sonra işlenmemiş yumurta içeriğini,
ii) Süt üreten hayvancılık işletmesi: Gıda olarak piyasaya arz için süt üretmek amacıyla, bir veya daha fazla çiftlik hayvanının bulundurulduğu tesisi,
jj) Süt ürünleri: Çiğ sütün işlenmesinden elde edilen ürünler ile bu ürünlerin daha ileri düzeyde işlenmesi ile elde edilen işlenmiş ürünleri,
kk) Tabaklama: Bitkisel tabaklama ajanları, krom tuzları, alüminyum tuzları, demir tuzları, silisli tuzlar, aldehitler, kininler veya sentetik sertleştiriciler gibi diğer maddeleri kullanarak derilerin sertleştirilmesini,
ll) Tavşanımsılar: Tavşanları, yaban tavşanlarını ve kemirgenleri,
mm) (Değişik: RG-17/1/2014-28885)(1) Taze balıkçılık ürünleri: Muhafazasını sağlamak üzere soğutmadan başka herhangi bir işleme tabi tutulmayarak, vakumla veya modifiye atmosferde paketlenmiş ürünler de dahil olmak üzere, bütün veya hazırlanmış ve işlemeye tabi tutulmamış balıkçılık ürünlerini,
nn) Toplayıcı: Hasat edilmiş canlı çift kabuklu yumuşakçaları bir hasat alanından herhangi bir araçla, işleme yeri ve piyasaya arz etme amacıyla toplayan gerçek veya tüzel kişiyi,
oo) Toptan satış yeri: Gıda işletmecilerine gıda satışının yapıldığı, tesis ve bölümlerin ortak kullanıldığı ve ayrı üniteleri içeren işyerini,
öö) Uygun duruma getirme: A sınıf üretim alanlarından gelen canlı çift kabuklu yumuşakçalardan, kum, çamur veya balçığı uzaklaştırmak, duyusal özelliklerini geliştirmek ve paketleme veya ambalajlamadan önce çift kabuklu yumuşakçaların canlılığının iyi bir duruma getirilmesini sağlamak için arındırma merkezlerinde veya sevkiyat yerlerindeki tanklarda, temiz deniz suyu içeren herhangi bir diğer tesiste veya kendi doğal ortamlarında depolanmasını,
pp) Üretim alanı: Çift kabuklu yumuşakçaların doğal yataklarını ya da onların yetiştirildiği alanları içeren ve canlı çift kabuklu yumuşakçaların elde edildiği herhangi bir deniz veya nehrin açıldığı koy veya lagün alanlarını,
rr) Yaban av hayvanı: Yabani tırnaklılar ve tavşanımsılar ile insan tüketimi için avlanan ve yaban av hayvanları gibi çevrelenmiş alanlarda özgürce yaşayan memelileri de içeren, ilgili yasasına göre yaban av hayvanı olarak kabul edilen diğer karasal memelileri ve insan tüketimi için avlanan yaban kuşlarını,
ss) Yatırma: Canlı çift kabuklu yumuşakçaların iyi gelişmesi veya semirtilmesi için daha uygun alanlara aktarma amacı dışında, gerekli olduğu durumda, bulaşıklığın azaltılarak insan tüketimine uygun hale gelmesi amacıyla deniz veya nehrin açıldığı koy veya lagün alanlarına aktarılmasını,
şş) Yatırma alanı: Sınırlarının şamandıralar, kazıklar ve diğer sabit araçlarla kesin olarak işaretlendiği ve canlı çift kabuklu yumuşakçaların yalnızca doğal arıtılmasının yapıldığı herhangi bir deniz veya nehrin açıldığı koy veya lagün alanını,
tt) (Değişik: RG-17/1/2014-28885)(1) Yerel, marjinal ve sınırlı faaliyet: Coğrafi olarak sınırlandırılmış alan içerisinde, günlük, haftalık veya yıllık olarak belirlenmiş miktarları aşmayacak şekilde, belirlenmiş tipteki perakendeci tarafından belirlenmiş hayvansal gıdanın belirlenmiş işletme tipine arzını,
uu) Yumurta: Kırık, kuluçkalık veya pişmiş yumurtalar hariç olmak üzere çiftlik kuşları tarafından üretilen ve direkt olarak insan tüketimine veya yumurta ürünlerinin hazırlanmasına uygun kabuklu yumurtayı,
üü) Yumurta paketleme tesisi: Yumurtaların kalite ve ağırlık bakımından derecelendirildiği ve paketlemenin yapıldığı tesisi,
vv) Yumurta ürünleri: Yumurtanın veya yumurta bileşenlerinin veya yumurta karışımlarının işlenmesinden veya bu işlenmiş ürünlerin daha ileri düzeyde işlenmesinden elde edilen işlenmiş ürünleri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Gıda İşletmecisinin Sorumlulukları, Kayıt ve Onay
Gıda işletmecisinin sorumlulukları
MADDE 5 –
(1) Gıda işletmecisi 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 ve 19 uncu bölümlerde yer alan hayvansal gıdaların hijyenine ilişkin ilgili gerekliliklere uyar.
(2) Gıda işletmecisi, hayvansal gıdanın yüzeyindeki bulaşmayı ortadan kaldırmak için, içilebilir su veya Gıda Hijyeni Yönetmeliği veya bu Yönetmelikte kullanımına izin verilen temiz su dışında başka bir madde kullanamaz. Ancak bu amaç için, ruhsatlandırılmış veya izin verilmiş maddeler kullanılabilir. Bu maddelerin kullanımı, bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine getirme konusunda gıda işletmecisinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
(3) (Ek: RG-17/1/2014-28885)(1) Gıda işletmecisi, hayvansal dondurulmuş gıdalar söz konusu olduğunda aşağıdaki gerekliliklere uyar.
a)Gıdanın üretim tarihi olarak;
1) Karkas, yarım karkas veya çeyrek karkaslar için kesim tarihi,
2) Yaban av hayvanının gövdesi için avlanma tarihi,
3) Balıkçılık ürünleri için hasat veya avlanma tarihi,
4) Diğer hayvansal gıdalar için işleme, parçalama, kıyma veya hazırlama tarihi,
esas alınır.
b) Gıda işletmecisi; insan tüketimi için amaçlanan dondurulmuş hayvansal gıdanın 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliğine uyumlu olarak etiketlenmesi veya daha ileri bir işlemede kullanılması aşamasına kadar, gıdayı arz ettiği gıda işletmecisinin ve talebi halinde yetkili otoritenin; üretim tarihi ve üretim tarihinden farklı ise dondurma tarihi bilgilerine erişimini sağlar.
c) Gıda, farklı üretim ve dondurma tarihli ham maddeleri içeren bir partiden üretildiğinde en eski ham maddenin üretim tarihi ve/veya dondurma tarihi esas alınır.
ç) Dondurulmuş gıdayı sunan gıda işletmecisi (b) ve (c) bentlerinde belirtilen bilgileri açık ve kesin bir şekilde sağlıyorsa ve bilgileri gerektiğinde yeniden sağlayabiliyorsa bu bilgileri kendisinin belirleyeceği bir şekilde sunabilir.
Kayıt ve onay
MADDE 6 –
(1) Gıda işletmecisi, hayvansal gıdayı sadece aşağıdaki gereklilikleri karşılayan işletmelerde hazırlanmış ve muameleye tabi tutulmuşlarsa piyasaya arz eder:
a) 5996 sayılı Kanunun, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin, Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin ilgili hükümleri ile bu Yönetmeliğin 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 ve 19 uncu bölümlerinde yer alan gereklilikleri karşılayan işletmeler.
b) Bakanlığın kayıt altına aldığı veya bu maddenin ikinci fıkrası gereği onayladığı işletmeler.
(2) Bu Yönetmeliğin 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 ve 19 uncu bölümlerinde belirtilen hayvansal gıdaları işleyen tesisler, Bakanlık tarafından bu maddenin üçüncü fıkrasına uygun olarak onaylanmadığı sürece faaliyet gösteremez. Aşağıdaki faaliyetleri yürüten tesisler onay kapsamı dışındadır:
a) Birincil üretim.
b) Nakliye işlemleri.
c) Sıcaklık kontrollü depolama şartları gerektirmeyen ürünlerin depolanması.
ç) Bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendinde belirtilen faaliyetler.
(3) Bu maddenin ikinci fıkrasına uygun olarak onaylanması gereken bir işletme, Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmelik hükümlerine göre Bakanlıkça yerinde yapılan resmi kontrolde, şartlı veya tam onay verilmedikçe faaliyet gösteremez.
(4) Gıda işletmecisi, Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmelik hükümlerine göre Bakanlıkla işbirliği yapar. Bakanlık;
a) Daha önce verilen onayı geri çekerse,
b) Şartlı onay vermiş ve bu onayın süresini uzatmazsa,
c) Şartlı onayın süresini uzatmasına rağmen süre sonunda onay koşulları sağlanmamışsa,
gıda işletmecisi işletmenin faaliyetini durdurur.
(5) Domuzlar ve tek tırnaklıların muameleye tabi tutulduğu işletmelerin onay ve kayıt işlemleri aşağıdaki hususlara uygun olarak gerçekleştirilir;
a) Domuz ve tek tırnaklı hayvanlar dışındaki hayvan türlerinin kesimi ve muamelesi, etlerinin parçalanması, soğutulması, etlerinden kıyma, hazırlanmış et karışımı, MAE ve et ürünleri üretiminin yapılması, ambalajlanması, depolanması ve nakliyesi ile ilgili faaliyetlerle uğraşan gıda işletmelerinde domuzlar ve tek tırnaklı hayvanlara ve bu hayvanların etlerine ilişkin faaliyetler yürütülemez, bu işlemler domuz ve tek tırnaklı hayvanlara mahsus her iki tür için ayrı ayrı onaylanmış veya kayıt altına alınmış gıda işletmelerinde yürütülür.
b) Domuzların deri/post/kemiklerinden jelatin ve kolajen üretimi, diğer tür hayvanların deri/post/kemiklerinden jelatin ve kolajen üretimi yapılan işletmelerde yapılamaz. Domuzların deri/post/kemiklerinden jelatin ve kolajen üretimi sadece domuzlara mahsus onaylanmış işletmelerde yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sağlık ve Tanımlama İşareti
Sağlık ve tanımlama işareti
MADDE 7 –
(1) İşletmesi onaya tabi olan gıda işletmecisi, ürettiği hayvansal gıdayı Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmelik hükümlerine uygun sağlık işareti veya sağlık işaretinin uygulanmasının öngörülmediği durumlarda bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde yer alan şartlara uygun tanımlama işareti uygulamadan piyasaya arz edemez.
(2) Gıda işletmecisi hayvansal gıdalara tanımlama işaretini, bu gıdaların bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesindeki şartları taşıyan işletmelerde üretilmesi halinde uygular.
(3) Gıda işletmecisi, parçalamadıkça veya işlemedikçe veya başka tarzda üzerinde çalışmadıkça, Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmelik hükümlerine uygun olarak uygulanan sağlık işaretini etten kaldıramaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bazı Hayvansal Gıdalara İlişkin Gereklilikler
Tanımlama işareti
MADDE 8 –
(1) Gıda işletmecisi, bu Yönetmeliğin 7 nci veya 83 üncü maddelerini uygulaması gerektiğinde, bu Yönetmeliğin 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 ve 19 uncu bölümlerindeki hükümlere bağlı olarak hayvansal gıdalara aşağıdaki şartlara uygun tanımlama işaretini uygular:
a) Tanımlama işaretinin uygulanması aşağıdaki şekildedir:
1) Tanımlama işareti, gıda tesisten ayrılmadan önce uygulanır.
2) Gıda, paketinden ve/veya ambalajından çıkarıldığında veya başka bir tesiste daha ileri düzeyde işlendiğinde gıdaya yeni bir işaret uygulanır. Yeni işarette, bu tür işlemlerin gerçekleştirildiği tesisin onay numarası belirtilir.
3) (Mülga: RG-17/1/2014-28885)(1)
4) Gıda işletmecisi, 5996 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasına uygun olarak hayvansal gıdanın alındığı gıda işletmecisini veya dağıtıcısını tanımlayacak sisteme ve prosedüre sahip olması gerekir.
b) Tanımlama işaretinin şekli aşağıdaki gibidir:
1) İşaret; okunaklı, silinemez, anlaşılır şekilde olur ve kolayca görülebilir bir yerde bulunur.
2) İşarette, tesisin yer aldığı ülke adı büyük harflerle yazılır veya ilgili ISO standartlarına uygun olarak iki harf kodu ile gösterilecek şekilde belirtilir.
3) İşaret, tesisin onay numarasını içerir. Onaylı bir işletme, kayıt kapsamındaki bir işletmede üretilebilecek bir gıdayı da üretecekse, söz konusu gıdanın etiketinde tanımlama işareti yerine sadece işletmenin onay numarası bulunur.
4) İşaret oval şekilde olur.
c) Tanımlama işaretinin uygulama yöntemleri aşağıda belirtilmiştir:
1) İşaret, hayvansal gıdanın piyasaya arz ediliş şekline göre doğrudan gıdaya, ambalaja veya pakete uygulanabilir. Bu işaret; gıdaya, ambalaja veya pakete yapıştırılmış bir etikete basılmış olabileceği gibi etiketin üzerine dayanıklı materyalden yapılmış çıkarılamayacak bir şekilde de uygulanabilir.
2) Parçalanmış et veya sakatat içeren paketler söz konusu olduğunda işaret, pakete yapıştırılarak veya basılarak etikete uygulanır ve bu etiket paket açıldığında işaret bütünlüğü bozulacak şekilde paketin üzerine basılır. Ancak paketi açma işlemi paketin bütünlüğünün ortadan kalkmasına neden olursa, etiket paketin herhangi bir yerine yerleştirilir. Ambalajlamanın, paketleme ile aynı korumayı sağladığı durumlarda etiket ambalajın üzerine yapıştırılabilir.
3) Taşıma konteynerlerine veya büyük paketlere yerleştirilen ve başka bir tesiste muameleye tabi tutulması, işlenmesi, ambalajlanması veya paketlenmesi amaçlanan hayvansal gıdalar için işaret, konteyner veya paketin dış yüzeyine uygulanır.
4) Hazır ambalajlı hale getirilmeksizin taşınan sıvı, granül, toz halindeki hayvansal gıdalar ve hazır ambalajlı hale getirilmeksizin taşınan balıkçılık ürünleri için, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) ve (3) numaralı alt bentlerinde belirtilen bilgileri içeren belgenin gıdaya eşlik etmesi durumunda tanımlama işaretinin kullanılması zorunlu değildir.
5) Hayvansal gıdalar, son tüketiciye doğrudan arzı için paketlenmişse işaretin sadece o paketin dış yüzeyine uygulanması yeterlidir.
6) İşaret hayvansal gıdalara doğrudan uygulandığında, gıda kodeksine uygun renklendirici kullanılır.
Tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları/HACCP ilkelerine dayanan prosedürlerin amaçları
MADDE 9 –
(1) Kesimhane işletmecisi, tehlike analizinin sonucunda belirlenen ve Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin 22 nci maddesindeki genel gereklilikler ile bu maddenin ikinci fıkrasında sıralanan özel gereklilikleri içeren prosedürleri oluşturur.
(2) Prosedürler, kesimhaneye kabul edilen her bir hayvanın veya uygun durumlarda her bir hayvan partisinin;
a) Uygun bir şekilde tanımlanmasını,
b) Menşe çiftlik bünyesinde yer alan gıda zinciri bilgisinin eşlik etmesini,
c) Bakanlığın gerekli gördüğü durumlar hariç, hayvan veya halk sağlığı nedenleriyle hareket yasağı veya diğer sınırlamanın olduğu çiftlikten veya alandan gelmemesini,
ç) Temiz olmasını,
d) Kesimhane işletmecisinin yargısına göre sağlıklı olmasını,
e) Kesimhaneye geldiğinde hayvan refahı açısından uygun durumda olmasını,
sağlar.
(3) Bu maddenin ikinci fıkrasında sıralanan herhangi bir gereklilik karşılanmadığında, kesimhane işletmecisi resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekimi bilgilendirir ve uygun önlemleri alır.
Gıda zinciri bilgisi
MADDE 10 –
(1) Kesimhane işletmecisi, uygun durumlarda, kesimhaneye gönderilen veya gönderilmesi planlanan av hayvanları dışındaki tüm hayvanlar için, bu maddede yer aldığı şekilde gıda zinciri bilgisini istemek, almak, kontrol etmek ve değerlendirme sonucuna göre hareket etmek zorundadır.
(2) Kesimhane işletmecisi, Gıda Hijyeni Yönetmeliğine uygun olarak menşe çiftlik bünyesinde tutulan kayıtları içeren ilgili gıda zinciri bilgileri sağlanamayan hayvanları işletmesine kabul edemez.
(3) Hayvanlar kesimhaneye gelmeden 24 saat önce gıda zinciri bilgileri kesimhane işletmecisine ulaşmış olmalıdır. Ancak bu maddenin dokuzuncu fıkrasında belirtilen durumlarda bu süre aranmaz.
(4) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen gıda zinciri bilgisi özellikle;
a) Menşe çiftliğin veya bölgenin hayvan sağlığı durumunu,
b) Hayvanların sağlık durumunu,
c) Belirli bir dönemde hayvanlara uygulanan ve belirli bir kalıntı arınma süresine sahip olan veteriner tıbbi ürünleri veya diğer tedavileri, kalıntı arınma süreleri ve bunların uygulama tarihlerini,
ç) Etin güvenilirliğini etkileyebilen hastalıkların olup olmadığına ilişkin bilgiyi,
d) Halk sağlığının korunması amacıyla, etin güvenilirliğini etkileyebilecek hastalıkların teşhisi için zoonozların ve kalıntıların izlenmesi ve kontrolü çerçevesinde alınan numuneler de dahil, hayvanlardan veya diğer materyallerden alınan numunelerde yürütülen analiz sonuçlarını,
e) Aynı menşe çiftlikten kesime gönderilen bir önceki hayvanlara ait özellikle resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim tarafından düzenlenen ölüm-öncesi (ante mortem) ve ölüm-sonrası (post mortem) muayenelere ilişkin raporları,
f) Verilerin bir hastalığın varlığına işaret etmesi durumunda üretim verilerini,
g) Menşe çiftliğe hizmet sağlayan veteriner hekimin adı ve adresini,
kapsar.
(5) Ancak; bu maddenin dördüncü fıkrasındaki bilgilerden; bazılarının aşağıdaki durumlarda temin edilmesi gerekmez:
a) Kesimhane işletmecisi; daimi bir düzenleme veya bir kalite güvence programı kapsamında bu maddenin 4 üncü fıkrasının (a), (b), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen bilgileri temin edebiliyorsa bu bilgileri ayrıca aramaz.
b) Kesimhane işletmecisi; üreticinin bu maddenin 4 üncü fıkrasının (a), (b), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen bilgilere ilişkin raporlanacak bir durum olmadığını beyan etmesi durumunda bu bilgileri temin etmesi zorunlu değildir.
(6) Gıda zinciri bilgisi, çiftlik kayıtlarından çıkarılabildiği gibi, elektronik veri tabanı veya üretici tarafından imzalı standart bir beyan şeklinde de verilebilir.
(7) İlgili gıda zinciri bilgisini değerlendirdikten sonra hayvanların kesimhaneye kabulü için karar veren kesimhane işletmecisi, bu maddenin dokuzuncu fıkrasında bahsedilen durumlar hariç, hayvanın veya partinin varışından en az 24 saat önce resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekimle bağlantı kurar. Kesimhane işletmecisi hayvanın ölüm öncesi muayenesinden önce sağlık durumu hakkındaki değerlendirmelerini resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekime bildirir.
(8) Gıda zinciri bilgisi olmaksızın kesimhaneye hayvan getirilirse, kesimhane işletmecisi derhal resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekimi bilgilendirir. Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim izin verinceye kadar hayvanın kesimi gerçekleştirilmez.
(9) Bakanlık bu Yönetmeliğin amacına uygun olarak, gıda zinciri bilgisinin, hayvanların kesimhaneye getirilmesinden 24 saatten daha az bir sürede veya hayvanlarla birlikte getirilmesine izin verebilir. Ancak gıda zinciri bilgisinde kesimhane faaliyetini ciddi olarak aksatabilecek bir husus olması durumunda, hayvanların kesimhaneye ulaştırılmasından yeterli bir süre önce, kesimhane işletmecisi kesimhane faaliyetini bu duruma uygun hale getirebilmesi için bilgilendirilir. Kesimhane işletmecisi bu bilgiyi değerlendirir ve aldığı gıda zinciri bilgisini resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekime sunar. Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim izin vermedikçe hayvanların kesimi veya iç organlarının çıkartılması işlemi yapılmaz.
(10) Kesimhane işletmecisi, evcil tek tırnaklı hayvanlara eşlik eden pasaportları/tek tırnaklı hayvan kimlik belgelerini insan tüketimi için amaçlandığını doğrulamak üzere kontrol eder. Hayvanları kabul etmesi halinde pasaportları/tek tırnaklı hayvan kimlik belgelerini resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekime verir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Evcil Tırnaklı Hayvanların Etleri İçin Özel Gereklilikler
Canlı hayvanların kesimhaneye nakli
MADDE 11 –
(1) Canlı hayvanları kesimhaneye nakleden gıda işletmecisi aşağıdaki gerekliliklere uygunluğu sağlar:
a) Hayvanlara, toplama ve nakliye süresince gereksiz strese ve acıya yol açmayacak şekilde davranılır.
b) Hastalık belirtileri gösteren veya halk sağlığı açısından önemli olan hastalık etkenleriyle bulaşmış olduğu bilinen sürülerden gelen hayvanlar, Bakanlıkça izin verilmesi halinde kesimhaneye nakledilir.
Kesimhaneler için gereklilikler
MADDE 12 –
(1) Gıda işletmecisi, evcil tırnaklıların kesildiği kesimhane binalarının, planlarının ve ekipmanlarının aşağıdaki gerekliliklere uygunluğunu sağlar:
a) Kesimhanelerdeki hayvan bekleme yerleri aşağıda belirtilen gereklilikleri taşır:
1) Kolay temizlenebilen, dezenfekte edilebilen, havalandırma ve gerektiğinde uygun iklimlendirmeye izin veren, yeterli ve hijyenik hayvan bekleme yerlerine sahip olmalıdır.
2) Sağlıklı hayvanları koruyacak şekilde, hasta veya hastalıktan şüpheli hayvanların yönlendirilmesine ve toplanmasına imkân veren ayrı ve kilitlenebilir, havalandırma ve gerektiğinde uygun iklimlendirmeye izin veren yerlere sahip olmalıdır.
3) Bu bendin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen yerler su ve gerektiğinde yemleme imkânlarıyla donatılmalı ve bu yerlerin atık sularının drenajı, gıda güvenilirliğini tehlikeye atmamalıdır.
4) Hayvan bekleme yerlerinin büyüklüğü ve bölümleri hayvan refahını sağlayacak şekilde olmalıdır. Bu yerler hayvanların tanımlanması ve ölüm öncesi muayenesine imkân verecek şekilde yapılmalıdır.
b) Kesimhaneler, ete bulaşmaların önlenmesi amacıyla aşağıdaki şartları taşır:
1) Yürütülmekte olan işlemlere uygun ve yeterli sayıda odaya sahip olmalıdır.
2) Mide ve bağırsakların boşaltılması ve temizlenmesi halinde ayrı bir odaya sahip olmalıdır.
3) Sersemletme ve kanın akıtılması, derinin yüzülmesi, domuz türü hayvanlarda derinin yüzülmemesi halinde haşlama, kılların alınması, kalan kılların kazınması ve hafifçe yakılması, iç organların çıkartılması ve karkasın ilave (Değişik ibare: RG-5/12/2012-28488) muamelesi, temizlenmiş mide ve bağırsakların muamelesi, eğer kesim hattında yapılmıyorsa özellikle yüzülmüş başların işlenmesi olmak üzere diğer sakatatların hazırlanması ve temizlenmesi, sakatatların paketlenmesi ve etlerin sevkiyatı işlemlerinin farklı zamanlarda veya farklı yerlerde yapılması sağlanmalıdır.
4) Etin, zemin, duvar ve tüm sabit donanımlarla temasını önleyecek imkâna sahip olmalıdır.
5) Kesim işleminde sürekli ilerlemeye izin veren veya kesim hattındaki farklı kısımlar arasındaki çapraz bulaşmaları önleyecek şekilde tasarlanmış kesim hattına sahip olmalıdır. Aynı kesimhanede birden fazla kesim hattının çalıştırılması halinde, çapraz bulaşmayı önlemek için hatlar birbirinden yeterince ayrı olmalıdır.
c) Kesimhaneler, 82 °C’den az olmamak üzere temin edilen sıcak su ile veya eşdeğer bir etkiye sahip alternatif bir sistem ile aletleri dezenfekte etmek için olanaklara sahip olmalıdır.
ç) Etle teması olan personel tarafından kullanılan el yıkama işleminin yapıldığı lavabolar, bulaşmanın yayılmasını önlemek üzere tasarlanmış musluklara sahip olmalıdır.
d) Şüphelenilerek alıkonulan etlerin soğutularak depolanması ile insan tüketimi için uygun olmadığı belirlenen etlerin depolanması için kilitlenebilen ayrı ayrı imkânlara sahip olmalıdır.
e) Canlı hayvanların nakliyesinde kullanılan araçların temizlenmesi, yıkanması ve dezenfeksiyonu için yeterli imkânlara sahip ayrı bir yer bulunmalıdır. Ancak, Bakanlıkça uygun görülmesi halinde kesimhane yakınında resmi izine sahip olan yerler bu amaç için kullanılabilir. Bu durumda kesimhanenin bu tür yer ve imkânlara sahip olmasına gerek yoktur.
f) (Değişik: RG-17/1/2014-28885)(1) Kesimhaneler, hasta ve şüpheli hayvanların kesimi için ayrılmış, kilitlenebilir imkânlara sahip olmalıdır. Hasta ve şüpheli hayvanların kesimi Bakanlık tarafından bu amaç için izin verilmiş diğer işletmelerde veya normal kesim sürecinin sonunda gerçekleştiriliyorsa bu gereklilik aranmaz.
g) Gübre veya sindirim kanalı içeriği işletmede depolanacak ise bu amaç için ayrılmış özel bir alan veya yer olmalıdır.
ğ) Veteriner hizmetlerinin kullanımına ayrılmış, yeterli donanıma sahip, kilitlenebilir imkân veya gerektiğinde odaya sahip olmalıdır.
Parçalama tesisleri için gereklilikler
MADDE 13 –
(1) Gıda işletmecisi, evcil tırnaklı hayvan etlerinin muamele edildiği parçalama tesisinde aşağıdaki gerekliliklere uyar:
a) Etlerin bulaşmasını önlemek üzere özellikle; işlemlerin sürekli ilerlemesine izin verecek veya farklı üretim (Değişik ibare: RG-17/1/2014-28885)(1) partileri arasındaki ayırımı sağlayacak şekilde tesisin inşasını gerçekleştirmelidir.
b) (Değişik: RG-17/1/2014-28885)(1) Açık etler ve paketlenmiş etlerin depolanması için ayrı ayrı imkânlar bulunmalıdır. Ancak depolamanın, farklı zamanlarda veya paketleme materyali ve depolama şeklinin, et için bulaşma kaynağı olmayacak şekilde yapılması durumunda bu gereklilik aranmaz.
c) Bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinde belirtilmiş olan gerekliliklere uygunluğu sağlayacak şekilde donatılmış parçalama odalarına sahip olmalıdır.
ç) Etle teması olan personel tarafından kullanılan el yıkama işleminin yapıldığı lavabolar, bulaşmanın yayılmasını önlemek üzere tasarlanmış musluklara sahip olmalıdır.
d) 82 °C’den az olmamak üzere temin edilen sıcak su ile veya eşdeğer bir etkiye sahip alternatif bir sistem ile aletleri dezenfekte etmek için olanaklara sahip olmalıdır.
Kesim hijyeni
MADDE 14 –
(1) Hayvanların kesimi aşağıdaki gerekliliklere uygun olarak yapılır:
a) Hayvanlar kesimhaneye getirildikten sonra gereksiz yere bekletilmeden kesilmelidir. Ancak, hayvan refahını sağlamak amacıyla gerektiğinde kesimden önce bir dinlenme süresi verilmelidir.
b) Kesimhaneye kabul edilen hayvanlara ilişkin olarak;
1) Bu bendin (2) ve (3) numaralı alt bentlerinde belirtilen hayvanların dışında kalan hayvanlar, kesimhanede kesimden önce ölmüş ise etleri insan tüketimi için kullanılamaz.
2) Kesimhaneye, 16 ncı maddeye uygun olarak kesimhane dışında acil kesime tabi tutulan hayvanlar, 25 inci maddeye uygun olarak üretim yerlerinde kesilen hayvanlar ve 27 nci maddeye uyumlu yaban av hayvanları dışında sadece kesim amacıyla canlı hayvan getirilir.
3) Kesimhanede meydana gelen kaza sonucu kesime tabi tutulan hayvanların etleri, kesimhanede yapılan muayenede kaza sebebiyle meydana gelen lezyonlar dışında hiçbir ciddi lezyon bulunmazsa, insan tüketiminde kullanılabilir.
c) Kesim için gönderilen hayvanların menşeini izleyebilmek için, hayvanlar tek tek veya uygun durumlarda grup olarak tanımlanır.
ç) Hayvanlar temiz olmalıdır.
d) Kesimhane işletmecisi, kesilecek her hayvanın Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmelik hükümleri doğrultusunda ölüm öncesi muayenesinin uygun şartlar altında yapılabilmesi için resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekimin talimatlarına uyar.
e) Kesim salonuna alınan hayvanlar, gereksiz yere bekletilmeden kesilmelidir.
f) Sersemletme, kanın akıtılması, deri yüzme, iç organ çıkarma ve karkasın diğer işlemleri; gereksiz yere geciktirilmeden ve ete bulaşmaları önleyecek şekilde yapılır. Özellikle;
1) Kesim işlemi boyun bölgesindeki ana atardamar (a. carotis communis) ve ana toplardamar (v. jugularis) ile soluk borusu ve yemek borusunu kapsayacak şekilde yapılır. Ancak Bakanlığın izin vermesi durumunda, kanın akıtılması sırasında soluk borusu ve yemek borusunun bütünlüğünün bozulmayacağı yöntemler kullanılabilir.
2) Deri ve postların uzaklaştırılması esnasında; deri ve postların dış kısmı ile karkas arasında temas önlenir, deri ve postların dış yüzeyi ile temas eden personel ve ekipman, etlere temas ettirilmez.
3) İç organların çıkarılması sırasında ve sonrasında sindirim kanalı içeriğinin dökülmesinin önlenmesi sağlanır ve sersemletme işlemini takip eden süreçte, mümkün olan en kısa sürede iç organların çıkartılması işlemi tamamlanır.
4) Memelerin uzaklaştırılması sırasında karkasa, süt veya kolostrum bulaştırılmaz.
g) Karkaslar ve gövdenin insan tüketimi için amaçlanan diğer kısımları tamamen yüzülmüş olmalıdır. Ancak, domuz türü hayvanların tüm gövdesi; koyun, keçi ve danaların başları ile koyun, keçi ve sığırın ayakları; sığırların ağız burun bölgesi ile dudakları için bu uygulama zorunlu değildir. Ağız burun bölgesi ve dudaklar dahil olmak üzere baş ve ayaklar bulaşmaya yol açmayacak şekilde muamele edilir.
ğ) Domuz türü hayvanlar yüzülmediklerinde kılları derhal uzaklaştırılır. Bu işlem için kullanılan haşlama sıcaklığındaki sudan kaynaklanan etin bulaşma riski en aza indirilir. Bu işlem için, sadece izin verilmiş katkı maddeleri kullanılır. Bu işlem sonrasında domuz türü hayvanlar, içilebilir su ile tamamen durulanır.
h) Karkaslarda, görünür dışkısal bulaşma olmamalıdır. Herhangi bir görünür bulaşmanın olması durumunda, bulaşık bölge derhal kesilerek veya eşdeğer bir etkiye sahip alternatif yollarla uzaklaştırılmalıdır.
ı) Karkaslar ve sakatatın zemin, duvar veya çalışma tezgahları ile temas etmesi önlenir.
i) Kesimhane işletmecisi, kesilen tüm hayvanların Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmelik doğrultusunda ölüm sonrası muayenelerinin uygun şartlar altında yapılabilmesi için Bakanlığın talimatlarına uyar.
j) Hayvanın ölüm sonrası muayenesi tamamlanıncaya kadar kesilen hayvanın parçaları;
1) Hangi karkasa ait olduğu tanımlanabilmelidir.
2) Ölüm sonrası muayenesi tamamlanmış olanlar dahil, diğer karkas, sakatat veya iç organlarla temas ettirilmemelidir.
3) Herhangi bir patolojik lezyon göstermediği belirlenen penis hemen atılabilir.
k) Sığır ve domuz türü hayvanlar ile tek tırnaklı hayvanlarda böbrek ve böbrek yağları uzaklaştırılır.
l) Ölüm sonrası muayenenin tamamlanmasından önce birkaç hayvanın kanı veya diğer sakatatları, aynı yerde toplanıyorsa ve şayet bu hayvanlardan bir veya birkaç tanesine ait karkasın insan tüketimi için uygun olmadığı belirlenirse tüm bu hayvanlara ait bir arada bulunan kan ve sakatatlar da insan tüketimine sunulmaz.
m) Ölüm sonrası muayeneden sonra;
1) Sığır ve domuz türü hayvanlar ile tek tırnaklı hayvanların tonsilleri hijyenik bir şekilde uzaklaştırılır.
2) İnsan tüketimi için uygun olmayan kısımlar, tesisin temiz kısımlarından mümkün olduğunca çabuk uzaklaştırılır.
3) Hastalık şüphesi olan etler veya insan tüketimi için uygun olmadığı belirlenen etler ve yenmeyen yan ürünler, insan tüketimi için uygun olduğu belirlenen etlerle temas ettirilmez.
4) İç organlar veya karkasta kalan iç organ parçaları tamamen ve mümkün olduğunca çabuk uzaklaştırılır.
n) Kesim işlemleri ve ölüm sonrası muayenenin tamamlanmasından sonra et, bu Yönetmeliğin 17 nci maddesinde belirtilmiş olan gerekliliklere uygun olarak depolanır.
o) Mide, bağırsak, baş ve ayakların ileri muamelesi yapılacak ise aşağıdaki işlemler gerçekleştirilir:
1) Mide haşlanır veya temizlenir.
2) Bağırsaklar boşaltılır ve temizlenir.
3) Baş ve ayakların derisi yüzülür veya haşlanır ve kıldan arındırılır.
ö) 6 ncı maddenin beşinci fıkrasında yer alan hususlar da dikkate alınarak; farklı hayvan türlerinin kesimi veya çiftlik av hayvanı veya yaban av hayvanların karkaslarının muamelesi için onaylanmış işletmelerde, farklı türler üzerinde yürütülen faaliyetlerin yerini ya da zamanını ayırmak suretiyle çapraz bulaşmayı önlemek için tedbirler alınmalıdır. Yaban av hayvanları ile çiftlikte kesilen derisi yüzülmemiş çiftlik av hayvanlarının karkasının depolanması ve kabulü için ayrı imkânlar sağlanır.
p) (Değişik: RG-17/1/2014-28885)(1) Kesimhanenin hasta ve şüpheli hayvanların kesimi için ayrılmış kilitlenebilir imkanlara sahip olmaması halinde hasta ve şüpheli hayvanların kesimi için kullanılan imkanlar, kesimin tamamlanmasından hemen sonra resmi gözetim altında temizlenir, yıkanır ve dezenfekte edilir.
Parçalama ve kemiklerin ayrılması süresince hijyen
MADDE 15 –
(1) Gıda işletmecisi, evcil tırnaklı hayvanların etlerinin parçalanması ve kemiklerinin ayrılması işlemlerini aşağıdaki gerekliliklere uygun olarak yapar:
a) Kesimhanelerde, evcil tırnaklı hayvanların bütün haldeki karkasları yarım veya çeyrek parçaya, yarım karkaslar ise en fazla üç parçaya ayrılabilir. Daha ileri parçalama ve kemiklerin ayrılması işlemleri bir parçalama tesisinde yürütülür.
b) Et üzerindeki çalışma, bulaşmayı asgariye indirecek veya bulaşmayı önleyecek şekilde düzenlenir. Gıda işletmecisi bunun için özellikle aşağıdaki hususları sağlar:
1) Parçalanacak etler, çalışma odalarına bu odalardaki işlem hızına uygun olacak şekilde getirilir.
2) Parçalama, kemiklerin ayrılması, trimleme, dilimleme, zarların ayrılması, ambalajlama ve paketleme süresince sakatatların sıcaklığının 3 °C’yi, diğer etlerin sıcaklığının 7 °C’yi aşmayacak şekilde kalması sağlanır. Bu durumu sağlamak üzere ortam sıcaklığı 12 °C’den fazla olmayacak veya eşdeğer bir etkiye sahip alternatif bir sistem kullanılacaktır.
3) 6 ncı maddenin beşinci fıkrasında yer alan hususlar da dikkate alınarak farklı hayvan türlerine ait etlerin parçalanması için onaylanan tesislerde çapraz bulaşmayı önlemek için bu faaliyetlerin yeri veya zamanı ayrılır.
c) Bununla birlikte, bu Yönetmeliğin 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine uygun olarak bu fıkranın (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde anılmış olan sıcaklığa ulaşmadan önce et kemikten ayrılabilir veya parçalanabilir.
ç) Parçalama tesisi ile kesimhane aynı yerde olduğu zaman et, bu fıkranın (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen sıcaklığa düşürülmeden önce kemiğinden ayrılabilir ve parçalanabilir. Bu durumda et, parçalama tesisine doğrudan kesimhaneden veya soğutma odasında bir bekleme döneminden sonra aktarılır. Et mümkün olduğu kadar kısa süre içerisinde parçalanır, uygun durumlarda paketlenir ve bu fıkranın (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen sıcaklıklara ilişkin hüküm uygulanır.
(2) Gıda işletmecisi evcil tırnaklı hayvanlardan elde edilen eti, çiğ et olarak piyasaya arz edecekse, bu ete su tutulmasını artırmak amacıyla herhangi bir işlem uygulayamaz.
Kesimhane dışında acil kesim
MADDE 16 –
(1) Gıda işletmecisi, sadece aşağıdaki gerekliliklerin sağlanması durumunda kesimhane dışında acil kesimi yapılan evcil tırnaklı hayvan etlerini insan tüketimine sunabilir:
a) Sağlıklıyken geçirdiği bir kazadan dolayı acı çeken hayvanın, hayvan refahı sebepleri ile kesimhaneye nakledilememesi.
b) Hayvanın ölüm öncesi muayenesinin veteriner hekim tarafından yürütülmesi.
c) Kesilen ve kanı akıtılan hayvan, gereksiz gecikmelerden kaçınılarak hijyenik bir şekilde kesimhaneye nakledilir. Mide ve bağırsaklar hayvanın kesildiği yerde veteriner hekim gözetiminde çıkartılabilir. Çıkartılan iç organlar, kesilen hayvana eşlik etmeli ve bu hayvana ait olduğu tanımlanabilir olmalıdır.
ç) Kesim ile kesimhaneye varış arasında 2 saatten daha fazla zamana ihtiyaç varsa, hayvan soğutulmalıdır. İklim şartlarının izin verdiği durumda, aktif soğutma gerekli değildir.
d) Hayvanı yetiştiren gıda işletmecisinin bildirimi; hayvanın kimliğini, hayvanlara uygulanan ve belirli bir kalıntı arınma süresine sahip olan veteriner tıbbi ürünleri veya diğer tedavileri, kalıntı arınma sürelerini ve bunların uygulama tarihlerini içerir ve kesilen hayvanın beraberinde kesimhaneye iletilir.
e) Ölüm öncesi muayenenin olumlu sonucunu, acil kesimin günü, zamanı, sebebini ve hayvana veteriner hekim tarafından uygulanan tedaviye ilişkin bilgileri içeren, veteriner hekim tarafından düzenlenen bir bildirim, kesilen hayvanın beraberinde kesimhaneye iletilir.
f) Acil kesimi yapılan hayvan, yapılması gereken ilave testler de dahil olmak üzere Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmeliğe göre kesimhanede yürütülen ölüm sonrası muayeneden sonra insan tüketimi için uygun olmalıdır.
g) Gıda işletmecisi, ölüm sonrası muayeneyi takiben etin kullanımına ilişkin resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekimin vereceği talimata uyar.
ğ) Acil kesime tabi tutulan hayvanlardan elde edilen etler Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmelikte ön görülen sağlık işareti veya bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde öngörülmüş olan tanımlama işareti ile karıştırılmayacak şekilde özel bir sağlık işareti taşıması şartı ile piyasaya arz edilir.
Depolama ve nakliye
MADDE 17 –
(1) Gıda işletmecisi, aşağıdaki gerekliliklere uygun olarak evcil tırnaklı hayvanların etlerinin depolanmasını ve nakledilmesini sağlar:
a) Etlerin soğutulması sırasında aşağıdaki gerekliliklere uyulur:
1) Soğutma işlemi özel bir önlem öngörülmedikçe ölüm sonrası muayeneyi takiben hemen başlatılır. Etin her tarafında, sakatatlar için 3 °C ve diğer etler için 7 °C’den fazla olmayan bir sıcaklığı sağlamak üzere soğutma eğrisi boyunca sıcaklık devamlı düşürülmeli ve bu işlemler kesimhanede gerçekleştirilmelidir. Ancak, bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendine uygun olarak soğutma süresince et parçalanabilir ve kemikler ayrılabilir.
2) Soğutma süresince, et üzerinde yoğunlaşmayı önleyecek yeterli hava sirkülasyonu sağlanır.
b) Et, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde açıklanan sıcaklık derecesine ulaşmalı ve depolama süresince bu sıcaklıkta kalmalıdır.
c) Et, nakliyeden önce bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde açıklanan sıcaklık derecesine ulaşmalı ve nakliye süresince bu sıcaklıkta kalmalıdır. Bununla birlikte, özel ürünlerin üretimi için gerekli ise Bakanlık aşağıdaki hususların sağlanması koşulu ile etlerin, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde açıklanan sıcaklık derecesine ulaşmadan nakliyesine izin verebilir:
1) Etin bir işletmeden diğer bir işletmeye nakliyesi, Bakanlığın belirttiği kurallara uygun olarak yapılır.
2) Et, kesimhaneden veya kesimhane ile aynı yerde bulunan parçalama tesisinden hemen ayrılır ve nakliye süresi 2 saatten fazla olmaz.
ç) Dondurulacak etler stabilizasyon periyodunu gerektiren durumlar da dikkate alınarak fazla geciktirilmeden dondurulur.
d) (Değişik: RG-17/1/2014-28885)(1) Açık etler ve paketlenmiş etler ayrı ayrı depolanır ve nakledilir. Ancak depolamanın, farklı zamanlarda veya paketleme materyali ve depolama şeklinin, et için bulaşma kaynağı olmayacak şekilde yapılması durumunda bu gereklilik aranmaz. Bu uygulama nakliye işlemleri için de geçerlidir.
ALTINCI BÖLÜM
Kanatlı ve Tavşanımsıların Etleri İçin Özel Gereklilikler
Canlı hayvanların kesimhaneye nakli
MADDE 18 –
(1) Canlı hayvanları kesimhaneye nakleden gıda işletmecisi, aşağıdaki gerekliliklere uygunluğu sağlar:
a) Hayvanlara, toplama ve nakliye süresince gereksiz strese ve acıya yol açmayacak şekilde davranılır.
b) Hastalık belirtileri gösteren veya halk sağlığı açısından önemli olan hastalık etkenleriyle bulaşmış olduğu bilinen sürülerden gelen hayvanlar, Bakanlıkça izin verilmesi halinde kesimhaneye nakledilir.
c) Kesimhaneye gönderilen hayvanların taşındığı kafesler veya ekipman paslanmaz malzemeden yapılmalı, kolayca temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir olmalıdır. Canlı hayvanların toplanması ve dağıtılması için kullanılan tüm ekipmanlar hayvanlar boşaltıldıktan hemen sonra ve gerekli durumlarda yeniden kullanılmadan önce temizlenir, yıkanır ve dezenfekte edilir.
Kesimhaneler için gereklilikler
MADDE 19 –
(1) Gıda işletmecisi, kanatlı veya tavşanımsıların kesildiği kesimhane binalarının, planlarının ve ekipmanlarının aşağıdaki gerekliliklere uygunluğunu sağlar:
a) Kesimhaneler; hayvanların kabulü ve ölüm öncesi muayenesi için bir oda veya kapalı alana sahip olmalıdır.
b) Kesimhaneler, ete bulaşmaların önlenmesi amacıyla aşağıdaki şartları taşır:
1) Yürütülen işlemlere uygun ve yeterli sayıda odaya sahip olmalıdır.
2) Bütün haldeki kanatlı karkasına lezzet vericilerin eklenmesi dahil olmak üzere, iç organların çıkarılması ve karkasın ilave işlemleri ile tavuk ayağı, ibik ve kanat ucunun muamelesi için ayrı odaya sahip olmalıdır.
3) Sersemletme ve kanın akıtılması, haşlama, tüy yolma veya derinin yüzülmesi, iç organların çıkarılması ve etlerin sevkiyatı işlemlerinin farklı zamanlarda veya farklı yerlerde yapılması sağlanır.
4) Etin zemin, duvar ve tüm sabit donanımlarla temasını önleyecek imkâna sahip olmalıdır.
5) Kesim işleminde sürekli ilerlemeye izin veren veya kesim hattındaki farklı kısımlar arasındaki çapraz bulaşmaları önleyecek şekilde tasarlanmış kesim hattına sahip olmalıdır. Aynı kesimhanede birden fazla kesim hattının çalıştırılması halinde çapraz bulaşmayı önlemek için hatlar birbirinden yeterince ayrı olmalıdır.
c) Kesimhaneler, 82 °C’den az olmamak üzere temin edilen sıcak su ile veya eşdeğer bir etkiye sahip alternatif bir sistem ile aletleri dezenfekte etmek için olanaklara sahip olmalıdır.
ç) Etle teması olan personel tarafından kullanılan el yıkama işleminin yapıldığı lavabolar, bulaşmanın yayılmasını önlemek üzere tasarlanmış musluklara sahip olmalıdır.
d) Şüphelenilerek alıkonulan etlerin soğutularak depolanması ile insan tüketimi için uygun olmadığı belirlenen etlerin depolanması için kilitlenebilen ayrı ayrı imkânlara sahip olmalıdır.
e) Canlı hayvanların nakliyesinde kullanılan kafes gibi nakil ekipmanlarının ve araçlarının temizlenmesi, yıkanması ve dezenfeksiyonu için yeterli imkânlara sahip ayrı bir yer bulunmalıdır. Ancak, Bakanlıkça uygun görülmesi halinde kesimhane yakınında resmi izine sahip olan yerler bu amaç için kullanılabilir. Bu durumda kesimhanenin bu tür yer ve imkânlara sahip olmasına gerek yoktur.
f) Veteriner hizmetlerinin kullanımına ayrılmış, yeterli donanıma sahip, kilitlenebilir imkân veya gerektiğinde odaya sahip olmalıdır.
Parçalama tesisleri için gereklilikler
MADDE 20 –
(1) Gıda işletmecisi, kanatlı veya tavşanımsıların etlerinin muamele edildiği parçalama tesisinde aşağıdaki gerekliliklere uyar:
a) Etlerin bulaşmasını önlemek üzere özellikle; işlemlerin sürekli ilerlemesine izin verecek veya farklı üretim (Değişik ibare: RG-17/1/2014-28885)(1) partileri arasındaki ayırımı sağlayacak şekilde tesisin inşasını gerçekleştirir.
b) (Değişik: RG-17/1/2014-28885)(1)Açık etler ve paketlenmiş etlerin depolanması için ayrı ayrı imkânlar bulunmalıdır. Ancak depolamanın, farklı zamanlarda veya paketleme materyali ve depolama şeklinin, et için bulaşma kaynağı olmayacak şekilde yapılması durumunda bu gereklilik aranmaz.
c) Bu Yönetmeliğin 22 nci maddesinde belirtilmiş olan gerekliliklere uygunluğu sağlayacak şekilde donatılmış parçalama odalarına sahip olmalıdır.
ç) Etle teması olan personel tarafından kullanılan el yıkama işleminin yapıldığı lavabolar, bulaşmanın yayılmasını önlemek üzere tasarlanmış musluklara sahip olmalıdır.
d) 82 °C’den az olmamak üzere temin edilen sıcak su ile veya eşdeğer bir etkiye sahip alternatif bir sistem ile aletleri dezenfekte etmek için olanaklara sahip olmalıdır.
(2) Gıda işletmecisi aşağıdaki işlemleri bir parçalama tesisinde yapacaksa, bu işlemler için ayrı odalar sağlar:
a) Beslendiği çiftlikte sersemletilen, kanı akıtılan ve tüyleri yolunan kaz ya da ördek ciğeri üretimi için yetiştirilen kazların ve ördeklerin iç organlarının çıkarılması.
b) İç organlarının çıkarılması işleminin geciktirilmiş olduğu kanatlı hayvanların iç organlarının çıkarılması.
Kesim hijyeni
MADDE 21 –
(1) Kanatlı ve tavşanımsıların kesimi aşağıdaki gerekliliklere uygun olarak yapılır:
a) Bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen hayvanların dışında kalan hayvanlar, kesimhanede kesimden önce ölmüş ise etleri insan tüketimi için kullanılamaz.
b) Kesimhaneye aşağıdaki istisnalar dışında sadece kesim amacıyla canlı hayvan getirilir:
1) İç organlarının çıkarılması geciktirilmiş kanatlılar, kaz ya da ördek ciğeri üretimi için yetiştirilen kazlar ve ördekler ile bu Yönetmeliğin 23 üncü maddesine uygun olarak çiftlikte kesilen ve evcil olarak kabul edilmeyen ancak evcil hayvan gibi çiftlikte yetiştirilen kuşlar.
2) Bu Yönetmeliğin 25 inci maddesine uygun olarak üretim yerlerinde kesilen çiftlik av hayvanları.
3) Bu Yönetmeliğin 28 inci maddesine uygun küçük yaban av hayvanları.
c) Kesimhane işletmecisi, ölüm öncesi muayeneyi uygun şartlar altında yürütmek için Bakanlığın talimatlarına uyar.
ç) Farklı hayvan türlerinin veya çiftlikte yetiştirilen deve kuşlarının ve küçük yaban av hayvanlarının kesimi için onaylanan işletmelerde, her hayvan türü için yürütülen bu faaliyetlerin yerini ya da zamanını ayırmak suretiyle çapraz bulaşmayı önlemek için gerekli tedbirler alınmalıdır. Çiftlikte beslenmiş ve kesilmiş devekuşlarının karkaslarının kabulü ve depolanması ile küçük yaban av hayvanları için ayrı imkânlar bulunur.
d) Kesim salonuna getirilen hayvanlar gereksiz yere bekletilmeden kesilir.
e) Sersemletme, kanın akıtılması, deri yüzme veya tüy yolma, iç organ çıkarma ve diğer temizleme işlemleri; gereksiz yere geciktirilmeden ve ete bulaşmaları önleyecek şekilde yapılır. Özellikle tüy yolma işlemi kapalı bir ortamda, mekanik yöntemler ve uygun ekipmanla yapılır, tüylerin etrafa saçılmasını ve iç organların çıkarılması sırasında sindirim kanalı içeriğinin dökülmesini önlemek için tedbirler alınır.
f) Kesimhane işletmecisi ölüm sonrası muayeneyi, özellikle kesilen hayvanların düzgün şekilde muayene edilebilmesine imkân sağlayan uygun şartlar altında yürütmek için Bakanlığın talimatlarına uyar.
g) Ölüm sonrası muayeneden sonra;
1) İnsan tüketimi için uygun olmayan kısımlar, tesisin temiz kısımlarından mümkün olduğunca çabuk uzaklaştırılır.
2) Hastalık şüphesi olan etler veya insan tüketimi için uygun olmadığı belirlenen etler ve yenmeyen yan ürünler, insan tüketimi için uygun olduğu belirlenen etlerle temas ettirilmez.
3) Böbrekler hariç olmak üzere, iç organlar veya karkasta kalan iç organ parçaları tamamen ve mümkün olduğunca çabuk uzaklaştırılır.
ğ) Muayene ve iç organların çıkarılmasından sonra karkas temizlenir ve sıcak iken parçalanmayacaksa 4 °C’den fazla olmayan bir sıcaklığa mümkün olduğunca çabuk soğutulur.
h) Karkaslara, daldırılarak soğutma işlemi uygulandığında, aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
1) Karkasın bulaşmasını önlemek için karkas ağırlığı, su sıcaklığı, su miktarı ve suyun akış yönü ile soğutma süresi gibi parametreler dikkate alınarak önlem alınır.
2) Ekipmanlar, gerekli olduğunda ve en azından günde bir defa tamamen boşaltılır, temizlenir ve dezenfekte edilir.
ı) Hasta ve şüpheli hayvanlar ile hastalıkların yok edilmesi veya kontrolü programlarının uygulanması sırasında kesilmesi gereken hayvanlar, Bakanlık tarafından izin verilmedikçe, kesimhanede kesilmez. İzin verilmesi durumunda kesim, resmi gözetim altında ve bulaşmayı önleyici tedbirler alınarak yerine getirilir. Kesimhane yeniden kullanımından önce temizlenir ve dezenfekte edilir.
Parçalama ve kemiklerin ayrılması sırasında ve sonrasında hijyen
MADDE 22 –
(1) Gıda işletmecisi, kanatlı ve tavşanımsıların etlerinin parçalanması ve kemiklerin ayrılması işlemlerini aşağıdaki gerekliliklere uygun olarak yapar:
a) Et üzerindeki çalışma, bulaşmayı asgariye indirecek veya bulaşmayı önleyecek şekilde düzenlenmelidir. Gıda işletmecisi bunun için özellikle aşağıdaki hususları sağlar:
1) Parçalanacak etler, çalışma odalarına bu odalardaki işlem hızına uygun olacak şekilde getirilir.
2) Parçalama, kemiklerin ayrılması, trimleme, dilimleme, zarların ayrılması, ambalajlama ve paketleme süresince etlerin sıcaklığının 4 °C’yi aşmayacak şekilde kalması sağlanır. Bu durumu sağlamak üzere ortam sıcaklığı 12 °C’den fazla olmayacak veya eşdeğer bir etkiye sahip alternatif bir sistem kullanılacaktır.
3) Farklı hayvan türlerine ait etlerin parçalanması için onaylanan tesislerde çapraz bulaşmayı önlemek için bu faaliyetlerin yeri veya zamanı ayrılır.
b) Parçalama tesisi ile kesimhane aynı yerde olduğu zaman et, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen sıcaklığa düşürülmeden önce kemiğinden ayrılabilir ve parçalanabilir. Bu durumda et, parçalama tesisine; doğrudan kesimhaneden veya soğutma odasında bir bekleme döneminden sonra aktarılır.
c) Et mümkün olduğu kadar kısa süre içerisinde parçalanmalı, uygun olduğu durumda paketlenmeli ve soğutulmalıdır.
ç) Et, nakliyeden önce 4 °C’den fazla olmayan sıcaklık derecesine ulaşmalı ve nakliye süresince bu sıcaklıkta kalmalıdır. Bununla birlikte, Bakanlığın izin vermesi halinde kaz ve ördek ciğeri üretimi ile elde edilen karaciğerler aşağıdaki şartları sağlaması halinde, 4 °C’den fazla olan sıcaklıkta nakledilebilir:
1) Etin bir işletmeden diğer bir işletmeye nakliyesi, Bakanlığın belirttiği kurallara uygun olarak yapılır.
2) Et, kesimhaneden veya parçalama tesisinden hemen ayrılır ve nakliye süresi 2 saatten fazla olamaz.
d) Dondurulması amaçlanan kanatlı hayvan ve tavşanımsılardan elde edilen et gecikmeksizin dondurulur.
e) (Değişik: RG-17/1/2014-28885)(1) Açık etler ve paketlenmiş etler ayrı ayrı depolanır ve nakledilir. Ancak depolamanın, farklı zamanlarda veya paketleme materyali ve depolama şeklinin, et için bulaşma kaynağı olmayacak şekilde yapılması durumunda bu gereklilik aranmaz. Bu uygulama nakliye işlemleri için de geçerlidir.
Çiftlikte kesim
MADDE 23 –
(1) Gıda işletmecisi; Bakanlığın izni ve aşağıdaki gerekliliklere uyulması durumunda, bu Yönetmeliğin 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde belirtilen kanatlı hayvanları çiftlikte kesebilir:
a) Çiftlik düzenli olarak veteriner hekim kontrolünde olmalıdır.
b) Gıda işletmecisi, Bakanlığı kesimin tarihi ve zamanı konusunda önceden bilgilendirmelidir.
c) Çiftlik, kesilecek kanatlıların grup halinde ölüm öncesi muayenesi için bir yerde toplanmalarını sağlayacak imkânlara sahip olmalıdır.
ç) Çiftlik, kanatlıların hijyenik kesimi ve daha ileri muamelesi için uygun tesislere sahip olmalıdır.
d) Hayvan refahı kurallarına uyulmalıdır.
e) Çiftlikte kesilen kanatlılara, kesimhaneye götürülürken onları yetiştiren gıda işletmecisinin kanatlılara uygulanan veteriner tıbbi ürünleri veya diğer tedavilerin uygulanma tarihleri ve kalıntı arınma süreleri ve kesim tarihi ve zamanını belirten beyanı eşlik etmelidir.
f) Çiftlikte kesilen hayvanlara, kesimhaneye götürülürken, Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmelikle uyumlu olarak resmi veteriner hekim veya yetkilendirilmiş veteriner hekim tarafından düzenlenmiş bir sağlık raporu eşlik etmelidir.
g) Kaz veya ördek karaciğeri üretimi için yetiştirilen kanatlılarda; iç organlar çıkarılmamış ise bu hayvanlar bekletilmeden kesimhane veya parçalama tesisine taşınmalı ve gerekiyorsa bu tesislerde soğutulmalıdır. Bakanlığın gözetiminde, kesimden sonra 24 saat içerisinde iç organlar çıkarılmalıdır.
ğ) Çiftlikte üretilen ve kesimi yapılan kanatlılardan iç organlarının çıkarılması geciktirilmiş olanlar, 4 °C’den fazla olmayan sıcaklıkta 15 güne kadar muhafaza edilebilir. Daha sonra, bir kesimhane veya parçalama tesisinde, iç organları çıkarılmalıdır.
Su tutma ajanları
MADDE 24 –
(1) Gıda işletmecisi kanatlı etini çiğ et olarak piyasaya arz edecekse, bu ete su tutulmasını artırmak amacıyla herhangi bir işlem uygulayamaz.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çiftlik Av Hayvanlarının Eti İçin Özel Gereklilikler
Çiftlik av hayvanlarının eti
MADDE 25 –
(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci bölümünde yer alan gereklilikler, yaban ve evcil domuzlar, geviş getiren memeli çiftlik av hayvanlarından geyik etinin üretiminde ve piyasaya arzında uygulanır.
(2) Bu Yönetmeliğin 6 ncı bölümünde yer alan gereklilikler, devekuşugillerden elde edilen etin üretiminde ve piyasaya arzında uygulanır. Bununla birlikte, bu Yönetmeliğin 5 inci bölümünde yer alan gereklilikler, Bakanlığın izin vermesi durumunda devekuşugillere de uygulanabilir. Bu durumda hayvanın büyüklüğüne uygun imkânlar sağlanmalıdır.
(3) Gıda işletmecisi devekuşugiller ve geviş getiren memeli çiftlik av hayvanlarını, Bakanlığın izni ve aşağıda belirtilen şartları yerine getirmesi durumunda yetiştirildiği çiftlikte kesebilir:
a) Hayvanların nakliyesinde görevli kişiler açısından veya hayvanların refahını korumak için doğacak herhangi bir riskin olması.
b) Sürünün düzenli olarak veteriner hekim kontrolünde tutulması.
c) Hayvan sahibinin talebinin olması.
ç) Hayvanların kesim tarihi ve zamanının önceden Bakanlığa bildirilmesi.
d) Çiftliğin, kesilecek hayvanların grup halinde ölüm öncesi muayenesi için bir yerde toplanmalarını sağlayacak imkânlara sahip olması.
e) Çiftliğin; kesim, kanın akıtılması ve devekuşugillerin tüylerinin yolunmasını sağlayan imkânlara sahip olması.
f) Hayvan refahı kurallarına uyulması.
g) Kesilen ve kanı akıtılan hayvanın gereksiz gecikmeden kaçınılarak hijyenik bir şekilde kesimhaneye nakledilmesi; nakliyenin 2 saatten fazla sürmesi durumunda, gerekirse hayvanların soğutulması; veteriner hekim gözetimi altında ise mahallinde iç organların uzaklaştırılması.
ğ) Çiftlikte büyütülen ve kesilen hayvanların kesimhaneye götürülürken onları yetiştiren gıda işletmecisinin hayvanlara uygulanan veteriner tıbbi ürünleri veya diğer tedavilerin uygulanma tarihleri ve kalıntı arınma sürelerini belirten bildiriminin eşlik etmesi.
h) Onaylı işletmelere nakil sırasında; ölüm öncesi muayenenin olumlu sonucunu, doğru bir şekilde kesildiği ve kanının akıtıldığını, kesimin gün ve zamanını içeren resmi veteriner hekim veya yetkilendirilmiş veteriner hekim tarafından imzalanarak verilen bir sağlık raporunun kesilen hayvanlara eşlik etmesi.
(4) Bakanlık, bu maddenin üçüncü fıkrasının (h) bendine istisna olarak; hayvanın doğru bir şekilde kesilmesi ve kanının akıtılması ile kesimin gün ve zamanının onayının gıda işletmecisi tarafından bu maddenin üçüncü fıkrasının (ğ) bendine göre verilen bildirimde yer almasına aşağıdaki durumları karşılaması halinde izin verebilir:
a) Menşe çiftliğin mevzuata uygun olarak sağlık kısıtlaması olmayan bir bölgede bulunması,
b) Gıda işletmecisinin, hayvanların önlenebilir ağrı, stres veya acıya neden olmadan kesilmesini sağlamak için, hayvan refahı mevzuatı hükümlerine aykırı olmayacak şekilde uygun seviyede yetkinliği sağlaması,
(5) Gıda işletmecisi, istisnai durumlarda ayrıca bu maddenin üçüncü fıkrasındaki gerekliliklere uygun olarak çiftlikte bizon da kesebilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Yaban Av Hayvanı Eti İçin Özel Gereklilikler
Sağlık ve hijyen hususunda avcıların eğitimi
MADDE 26 –
(1) İnsan tüketimine sunulması amacıyla piyasaya arz edilmek üzere yaban av hayvanlarını avlayan kişiler, bu hayvanların mahallinde ilk incelemesini yapmak için; yaban av hayvanının patolojisi, üretim ve muamele bilgisi ve avlanma sonrası yaban av hayvanı eti konularında yeterli bilgiye sahip olmalıdır.
(2) Bununla birlikte, bir avlama takımında en az bir kişinin bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen bilgilere sahip olması yeterli olup bu kişi bundan sonra “eğitilmiş kişi” olarak ifade edilecektir.
(3) Eğitilmiş kişi, av sırasında avlama timinin bir üyesi ise veya avlamanın yapıldığı yerin hemen yakınında ise ayrıca avı toplayabilir veya avı yönetebilir. Avcı, avladığı hayvanı avlanmanın yapıldığı yerin hemen yakınında bulunan, avı koruyan ve yöneten eğitilmiş kişiye sunar ve öldürmeden önce gözlemlediği herhangi davranış bozukluğu hakkında bilgi verir.
(4) Avcılara verilecek eğitim Bakanlıkça kabul edilebilir seviyede olmalıdır. Eğitim, asgari olarak aşağıdaki konuları kapsar:
a) Yaban av hayvanlarının normal anatomi, fizyoloji ve davranış bilgisi.
b) Etin tüketiminden sonra insan sağlığını etkileyebilen; hastalıklar, çevresel bulaşanlar ve diğer faktörlerin neden olduğu yaban av hayvanlarındaki davranış bozuklukları ve patolojik değişiklikler.
c) Yaban av hayvanlarının öldürüldükten sonra muamelesi, nakli, iç organların çıkarılması gibi konularda hijyen kuralları ve uygun teknikler.
ç) Yaban av hayvanlarının piyasaya arzını düzenleyen hayvan sağlığı, halk sağlığı ve hijyen kuralları ile ilgili mevzuat ve idari tedbirler.
(5) Bakanlık, bu tür eğitimlerin yapılması için avcı örgütlerini teşvik eder.
Büyük yaban av hayvanlarının muamelesi
MADDE 27 –
(1) Öldürüldükten sonra, büyük yaban av hayvanlarının mide ve bağırsakları mümkün olan en kısa sürede uzaklaştırılır ve gerekirse kanları akıtılır.
(2) Etin sağlık riski taşıyıp taşımadığının belirlenmesi amacıyla gövde ve çıkarılmış herhangi bir iç organın incelenmesi, hayvan öldürüldükten sonra mümkün olan en kısa sürede eğitilmiş kişi tarafından yapılır.
(3) Büyük yaban av hayvanın eti sadece bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen incelemeden sonra mümkün olan en kısa sürede av hayvanı işleme tesisine nakledilmesi durumunda piyasaya arz edilir. Bu maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen iç organlar gövdeye eşlik eder ve iç organların hangi hayvana ait olduğu tanımlanabilir şekilde olur.
(4) Büyük yaban av hayvanlarının muamelesi aşağıdaki gerekliliklere uygun olarak yapılır:
a) (Değişik: RG-17/1/2014-28885)(1) Bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen inceleme süresince hayvanda anormal bulgulara rastlanmazsa, öldürülmeden önce anormal davranış gözlenmezse ve şüpheli çevresel bulaşma mevcut değilse, eğitilmiş kişi bu hususları belirten numaralı bir bildirimi hayvanın vücuduna iliştirir. Bu bildirimde ayrıca hayvanın öldürüldüğü gün, zaman ve yer belirtilir. Bildirim, her bir hayvan gövdesini uygun bir şekilde tanımlaması ve her bir hayvan gövdesine karşılık gelen öldürülme günü, zamanı ve yerini kapsayan tanımlama numarasını taşıması halinde birden fazla hayvan gövdesini kapsayabilir. Bu durumda bildirimin hayvanın gövdesine iliştirilmesine gerek yoktur. Tek bir bildirimin kapsadığı tüm hayvan gövdeleri sadece tek bir av hayvanı işleme tesisine gönderilebilir. Bu bentte belirtilen durumlarda baş ve iç organların gövdeye eşlik etmesine gerek yoktur. Ancak domuz türü hayvanlar, tırnaklı hayvanlar ve diğer trichinosis’e duyarlı hayvanlarda uzun azı dişleri hariç baş ve diyafram gövdeye eşlik eder. Avcılar bununla birlikte, belirli kalıntı ve maddelerin izlenmesine imkân vermek üzere mevcut olan diğer ilave kurallara uyarlar.
b) Bu fıkranın (a) bendindeki durumlar dışında, uzun azı dişleri ve boynuzlar hariç baş ile mide ve bağırsaklar dışında bütün iç organlar gövdeye eşlik eder. İncelemeyi yapan eğitilmiş kişi, bu fıkranın (a) bendinde belirtilen bildirimi yapmasına engel olan anormal bulgular, anormal davranış veya çevreden bulaşma kuşkusu ile ilgili bilgileri Bakanlığa iletir.
c) Bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen incelemeyi yapacak eğitilmiş kişi yok ise, uzun azı dişleri ve boynuzlar hariç baş ile mide ve bağırsaklar dışında kalan iç organların tamamı gövdeye eşlik eder.
(5) Soğutma işlemi, öldürülmeden sonra uygun bir süre içerisinde başlatılır ve etin her tarafında 7 °C’den fazla olmayan bir sıcaklık sağlanır. İklim şartlarının izin vermesi durumunda aktif soğutma gerekli değildir.
(6) Yaban av hayvanlarının av hayvanı işleme tesisine nakliyesinde, hayvanların üst üste yığılmasından kaçınılır.
(7) (Değişik: RG-17/1/2014-28885)(1)Av hayvanı işleme tesisine getirilen büyük yaban av hayvanları, muayene için resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekime sunulur.
(8) Buna ilave olarak, derisi yüzülmemiş büyük yaban av hayvanları, sadece aşağıda belirtilen gerekliliklere uyulması şartıyla yüzülür ve piyasaya sunulur:
a) Hayvan, derisi yüzülmeden önce diğer gıdalardan ayrı olarak depolanır, muamele edilir ancak dondurulmaz.
b) Derisi yüzüldükten sonra Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmeliğe uygun olarak son muayeneye tabi tutulur.
(9) Büyük yaban av hayvanlarının etlerinin parçalanması ve kemiklerinden ayrılması hususlarında, bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinde yer alan gerekliliklere uyulur.
Küçük yaban av hayvanlarının muamelesi
MADDE 28 –
(1) Etin sağlık riski taşıyıp taşımadığının belirlenmesi amacıyla inceleme, hayvan öldürüldükten sonra mümkün olan en kısa sürede eğitilmiş kişi tarafından yapılır.
(2) İnceleme sırasında anormal bulgulara rastlandıysa, hayvanın öldürülmesinden önce anormal davranış gözlemlenmişse veya çevresel bulaşma kuşkusu varsa eğitilmiş kişi bu hususlarda Bakanlığı bilgilendirir.
(3) Küçük yaban av hayvanı eti sadece bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen incelemeden sonra mümkün olan en kısa sürede av hayvanı işleme tesisine nakledilmesi durumunda piyasaya arz edilir.
(4) Soğutma işlemi, öldürülmeden sonra uygun bir süre içerisinde başlatılır ve etin her tarafında 4 °C’den fazla olmayan bir sıcaklık sağlanır. İklim şartlarının izin vermesi durumunda aktif soğutma gerekli değildir.
(5) Bakanlık aksine izin vermedikçe, av hayvanı işleme tesisine getirilen küçük yaban av hayvanlarının iç organlarının çıkartılması gereksiz gecikmeye meydan vermeden gerçekleştirilir.
(6) Av hayvanı işleme tesisine getirilen küçük yaban av hayvanları, muayene için resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekime sunulur.
(7) Küçük yaban av hayvanlarının etlerinin parçalanması ve kemiklerinden ayrılması hususlarında, bu Yönetmeliğin 22 nci maddesinde yer alan gerekliliklere uyulur.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Kıyma, Hazırlanmış Et Karışımları ve Mekanik Olarak Ayrılmış
Et İçin Özel Gereklilikler
Üretim tesisleri için gereklilikler
MADDE 29 –
(1) Kıyma, hazırlanmış et karışımları veya MAE üreten gıda işletmecileri aşağıdaki gerekliliklere uyar:
a) Et ve ürünlerin bulaşmasını önlemek üzere tesisin inşasını, özellikle; işlemlerin sürekli ilerlemesine izin verecek veya farklı ürünlerin üretimi arasındaki ayırımı sağlayacak şekilde gerçekleştirir.
b) (Değişik: RG-17/1/2014-28885)(1) Açık etler, paketlenmiş etler ve ürünlerin depolanması için ayrı ayrı imkânlar bulunmalıdır. Ancak depolamanın, farklı zamanlarda veya paketleme materyali ve depolama şeklinin, et ve ürünler için bulaşma kaynağı olmayacak şekilde yapılması durumunda bu gereklilik aranmaz.
c) Bu Yönetmeliğin 31 inci maddesinde belirtilmiş olan sıcaklıkla ilgili gerekliliklere uygunluğu sağlayacak şekilde donatılmış odalara sahip olmalıdır.
ç) Açık et ve ürünlerle teması olan personel tarafından kullanılan el yıkama işleminin yapıldığı lavabolar, bulaşmanın yayılmasını önlemek üzere tasarlanmış musluklara sahip olmalıdır.
d) 82 °C’den az olmamak üzere temin edilen sıcak su veya eşdeğer bir etkiye sahip alternatif bir sistem ile aletleri dezenfekte etmek için gerekli olanaklara sahip olmalıdır.
Hammadde için gereklilikler
MADDE 30 –
(1) Kıyma, hazırlanmış et karışımları veya MAE üreten gıda işletmecisi, kullandıkları hammaddelerin aşağıdaki gerekliliklere uygunluğunu sağlamak zorundadır:
a) Kıyma hazırlamak için kullanılan hammadde, aşağıdaki gereklilikleri sağlar:
1) Çiğ et için gerekliliklere uygun olur.
2) Kaslara yapışık yağ dokusu dahil iskelet kasından elde edilir.
3) Bütün kas parçalarının ayrılması işlemi hariç parçalama sırasında ortaya çıkan kırpıntılar ile trimleme artıkları, MAE, kemik parçası veya deri içeren et; masseter kasları dışındaki baş etinden, linea albanın kas olmayan parçalarından, karpal ve tarsal bölgelerden, kemik sıyrıntılarından, serozası çıkarılmadığı sürece diyafram kaslarından elde edilen etler hammadde olarak kıyma üretiminde kullanılamaz.
b) Aşağıda belirtilen hammaddeler hazırlanmış et karışımlarının üretiminde kullanılabilir:
1) Çiğ et.
2) Bu fıkranın (a) bendindeki gereklilikleri karşılayan et.
c) MAE üretiminde kullanılan hammadde aşağıdaki gereklilikleri sağlar:
1) Çiğ et için gerekliliklere uygun olur.
2) Kanatlı hayvanlarda ayaklar, boyun derisi ve baş; kanatlı hayvanlar dışındaki hayvanlarda baş kemikleri, ayaklar, kuyruk, femur, tibia, fibula, humerus, radius ve ulna kemikleri MAE üretiminde hammadde olarak kullanılamaz.
(2) (Mülga: RG-5/12/2012-28488)
Üretim sırasında ve sonrasında hijyen
MADDE 31 –
(1) Kıyma, hazırlanmış et karışımları veya MAE üreten gıda işletmecisi, aşağıdaki gereklilikleri sağlamak zorundadır:
a) Etin muamele edilmesi işlemleri, bulaşmayı önleyecek veya en aza indirecek şekilde düzenlenir. Bu amaçla özellikle, kullanılan et için aşağıda belirtilenler sağlanır:
1) Muamele edilecek kanatlı hayvan eti 4 °C’den, diğer hayvanlara ait etler 7 °C’den, sakatat 3 °C’den yüksek sıcaklıkta olamaz.
2) Muameleye alınacak etler ihtiyaç duyuldukça, işlem hızına göre hazırlama odasına getirilir.
b) Kıyma ve hazırlanmış et karışımları aşağıdaki gereklilikleri sağlar:
1) Dondurulmuş veya derin dondurulmuş etten kıyma veya hazırlanmış et karışımları hazırlanacaksa, kullanılan et dondurulmadan önce kemiklerinden ayrılır. Ancak bu yolla elde edilen kıyma veya hazırlanmış et karışımları sadece kısa bir süre için depolanır.
2) Kırmızı soğutulmuş etten elde edilecek kıymalar; kesim tarihinden itibaren 6 gün, vakumla paketlenmiş kemiksiz sığır ve dana etinden elde edilecek kıymalar kesim tarihinden itibaren 15 gün içerisinde hazırlanır. Kanatlı hayvan etinden elde edilecek kıymalar kesim tarihinden itibaren en fazla 3 gün içerisinde hazırlanır. Bunun dışında kıyma hazırlanamaz.
3) Üretimden hemen sonra, kıyma ve hazırlanmış et karışımları ambalajlanır veya paketlenir. Kıyma 2 °C’den, hazırlanmış et karışımları 4 °C’den yüksek olmayan bir iç sıcaklığa soğutulur veya iç sıcaklıkları –18 °C veya daha düşük sıcaklıklara dondurulur. Bu sıcaklık koşulları depolama ve nakliye sırasında da sürdürülür.
c) Kemiklerin yapısında değişikliğe yol açmayan bir teknikle üretilen ve kalsiyum içeriği kıymadan fazla olmayan MAE’nin üretiminde ve kullanımında aşağıdaki gereklilikler sağlanır:
1) Kemikten ayırma işleminin kesimhane ile aynı alanda bulunan parçalama tesisinde yapılması durumunda karkas kesim tarihinden itibaren en fazla 7 günlük olmalı, karkası dışarıdan temin eden parçalama tesislerinde ise karkas kesim tarihinden itibaren en fazla 5 günlük olmalıdır. Kanatlı hayvan karkasları kesim tarihinden itibaren en fazla 3 günlük olmalıdır.
2) Kemikten ayırma işleminden hemen sonra mekanik ayırma yapılır.
3) MAE elde edildikten hemen sonra kullanılmayacak ise, ambalajlanır veya paketlenir ve 2 °C’den yüksek olmayan bir iç sıcaklığa soğutulur veya iç sıcaklıkları –18 °C veya daha düşük sıcaklıklara dondurulur. Bu sıcaklık koşulları depolama ve nakliye boyunca sürdürülür.
4) (Değişik: RG-5/12/2012-28488) MAE, bu Yönetmeliğe göre onaylanan işletmelerde üretilir.
5) MAE’de kalsiyum içeriği en fazla % 0,1 (100 mg/100gr veya 1000 ppm) oranında olmalıdır.
ç) Birinci fıkranın (c) bendinde belirtilenlerin dışında kalan teknikler kullanılarak üretilen MAE’nin üretimi ve kullanımında aşağıdaki gereklilikler sağlanır.
1) Kemikten ayırma işleminin kesimhane ile aynı alanda bulunan parçalama tesisinde yapılması durumunda karkas kesim tarihinden itibaren en fazla 7 günlük olmalı, karkası dışarıdan temin eden parçalama tesislerinde ise, karkas kesim tarihinden itibaren en fazla 5 günlük olmalıdır. Kanatlı hayvan karkasları kesim tarihinden itibaren en fazla 3 günlük olmalıdır.
2) Mekanik ayırma işlemi, kemiklerden etin ayrılması işleminden hemen sonra yapılmayacaksa, etli kemikler 2 ºC’den yüksek olmayan sıcaklıklara soğutulur veya –18 ºC veya daha düşük sıcaklıklara dondurulur. Bu sıcaklık koşulları depolama boyunca sürdürülür.
3) Dondurulmuş karkaslardan elde edilen etli kemikler tekrar dondurulmaz.
4) MAE elde edildikten sonra 1 saat içerisinde kullanılmayacak ise, hemen 2 °C’den yüksek olmayan bir sıcaklığa soğutulur.
5) MAE soğutulduktan sonra 24 saat içerisinde üretimde kullanılmayacaksa, elde edilmesinden itibaren 12 saat içerisinde dondurulur ve 6 saat içerisinde –18 ºC veya daha düşük sıcaklıklara getirilir.
6) Dondurulmuş MAE ambalajlı veya paketli olarak depolanır ve taşınır. MAE 3 aydan fazla depolanamaz ve taşıma ile depolama süresince –18 ºC veya daha düşük sıcaklıklarda olması sağlanır.
7) (Değişik: RG-5/12/2012-28488) MAE, bu Yönetmeliğe göre onaylanan işletmelerde üretilir.
8) MAE’de kalsiyum içeriği en fazla % 0,5 (500 mg/100gr veya 5000 ppm) oranında olmalıdır.
d) Etli kemikler MAE üretimi amacıyla nakledilemez ve satışı yapılamaz.
e) Kıyma, hazırlanmış et karışımları ve MAE çözündürüldükten sonra tekrar dondurulamaz.
Etiketleme
MADDE 32 –
(1) Kıyma, hazırlanmış et karışımları ve MAE; gıda kodeksi etiketleme mevzuat hükümlerine uygun olmak zorundadır.
(2) Kanatlı veya tek tırnaklı hayvanlardan elde edilen ve son tüketiciye sunulması amaçlanan kıyma ve hazırlanmış et karışımlarının etiketinde tüketilmeden önce pişirilmesi gerektiği yönünde uyarıcı bilgi yer almalıdır.
ONUNCU BÖLÜM
Et Ürünleri İçin Özel Gereklilikler
Et ürünlerinde hammadde kullanımı
MADDE 33 –
(1) Gıda işletmecisi, et ürünlerinin hazırlanmasında aşağıda belirtilen maddeleri kullanamaz:
a) Dişi ve erkek hayvanların genital organları.
b) Böbrekler ve idrar kesesi dışında kalan üriner sistem organları.
c) Larinks kıkırdağı, soluk borusu ve akciğerlerin ana bronşları.
ç) Gözler ve göz kapakları.
d) Dış kulak yolu.
e) Boynuz dokusu.
f) Kanatlı hayvanlarda; ibik ve kulaklar, gerdan ve ibik benzeri sarkık et, baş, ayak, yemek borusu, kursak, bağırsaklar ve genital organlar.
(2) Et ürünleri üretiminde kullanılan kıyma ve hazırlanmış et karışımları dahil tüm etler, çiğ et için belirlenen gerekliliklere uygun olmalıdır. Ancak, 9 uncu bölümde bulunan kıyma ve hazırlanmış et karışımları için verilen diğer özel gerekliliklere uyulması et ürünleri üretiminde zorunlu değildir.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
Canlı Çift Kabuklu Yumuşakçalar İçin Özel Gereklilikler
Canlı çift kabuklu yumuşakçalar
MADDE 34 –
(1) Bu bölüm, canlı çift kabuklu yumuşakçalara ve arındırmaya ilişkin hükümler dışında canlı denizkestaneleri, canlı gömlekliler ve canlı deniz karından bacaklılarına uygulanır. Üretim alanlarının sınıflandırılmasına ilişkin bu Yönetmeliğin 36 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan hükümler, süzerek beslenmeyen canlı deniz karından bacaklılarına uygulanmaz.
(2) Bu Yönetmeliğin 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41 ve 42 nci maddeleri, Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmeliğe göre Bakanlığın sınıflandırmasını yaptığı üretim alanlarından toplanan hayvanlara uygulanır; 43 üncü maddesi ise bu alanlar dışından toplanan pectinidae familyasına uygulanır.
(3) Bu Yönetmeliğin 39, 40, 42 ve 43 üncü maddeleri ve 41 inci maddenin üçüncü fıkrası perakende faaliyete uygulanır.
(4) Bu bölümdeki özel hijyen gereklilikleri;
a) Canlı çift kabuklu yumuşakçaların sevkiyat veya arındırma merkezine ulaşmasından önce gerçekleştirilen işlemlerde, Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin 8, 9 ve 25 inci maddelerindeki gerekliliklere,
b) Diğer işlemlerde ise, Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin 3 üncü bölümündeki gerekliliklere,
ilave olarak uygulanır.
Canlı çift kabuklu yumuşakçaların piyasaya arzındaki genel gereklilikler
MADDE 35 –
(1) Sevkiyat merkezinde, bu Yönetmeliğin 41 inci maddesinde belirtilen tanımlama işareti uygulanmadan canlı çift kabuklu yumuşakçalar, perakende satış için piyasaya arz edilemez.
(2) Gıda işletmecisi, canlı çift kabuklu yumuşakça partilerini bu maddenin üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci fıkralarında belirtilen belge gerekliliklerini karşılaması durumunda kabul eder.
(3) Gıda işletmecisi, canlı çift kabuklu yumuşakça partisinin sevkiyat merkezi veya işleme tesisine varışını da içeren tesisler arasındaki naklinde, partiye eşlik eden kayıt belgesini bulundurur.
(4) Kayıt belgesi aşağıda belirtilen bilgileri içerir;
a) Üretim alanından gönderilen canlı çift kabuklu yumuşakçaların kayıt belgesinde,
1) Toplayıcının kimliği ve adresi,
2) Toplama tarihi,
3) Üretim alanının kod numarası,
4) Üretim alanının sağlık durumu,
5) Kabuklu deniz hayvanlarının cinsi ve miktarı,
6) Partinin gideceği yer,
belirtilir.
b) Yatırma alanından gönderilen canlı çift kabuklu yumuşakçaların kayıt belgesinde,
1) (a) bendinde belirtilen bilgileri,
2) Yatırma alanının konumu,
3) Yatırma süresi,
belirtilir.
c) Arındırma merkezinden gönderilen canlı çift kabuklu yumuşakçaların kayıt belgesinde,
1) (a) bendinde belirtilen bilgileri,
2) Arındırma merkezinin adresi,
3) Arındırmada kalma süresi,
4) Partinin arındırma merkezine girdiği ve çıktığı tarihler,
belirtilir.
(5) Canlı çift kabuklu yumuşakça partilerini gönderen gıda işletmecisi, kayıt belgesinin ilgili kısımlarını okunaklı ve değiştirilemeyecek biçimde doldurur. Bu partileri alan gıda işletmecisi ise, partinin alım tarihini kayıt belgesi üzerine kaşeyle veya başka bir şekilde kaydeder.
(6) Gıda işletmecisi, her gönderilen veya alınan partiyle ilgili olan kayıt belgesinin bir nüshasını en az 1 yıl süreyle muhafaza eder.
(7) Canlı çift kabuklu yumuşakçaları toplayanlar, aynı zamanda sevkiyat merkezinde, arındırma merkezinde, yatırma alanında veya canlı çift kabuklu yumuşakçaları alan işleme tesisinde çalışıyor ve bu tesisler Bakanlıkça denetleniyor ise, Bakanlığın izin vermesi durumunda kayıt belgesi aranmaz.
Canlı çift kabuklu yumuşakçaların üretimi ve toplanmasındaki hijyen gereklilikleri
MADDE 36 –
(1) Üretim alanları için gereklilikler;
a) Toplayıcılar, canlı çift kabuklu yumuşakçaları Bakanlık ve uygun durumlarda gıda işletmecisi ile işbirliği içerisinde Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmelik kapsamında sadece yeri ve sınırları belirli olan A, B veya C olarak sınıflandırılan üretim alanlarından toplar.
b) Gıda işletmecisi, A sınıfı üretim alanlarından toplanan canlı çift kabuklu yumuşakçaları, bu Yönetmeliğin 39 uncu maddesindeki gereklilikleri karşılaması durumunda insan tüketimi için başka bir muameleye tabi tutmadan piyasaya arz edebilir.
c) Gıda işletmecisi, B sınıfı üretim alanlarından toplanan canlı çift kabuklu yumuşakçaları, yatırdıktan veya arındırma merkezinde arındırdıktan sonra insan tüketimi için piyasaya arz eder.
ç) Gıda işletmecisi, C sınıfı üretim alanlarından toplanan canlı çift kabuklu yumuşakçaları, bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen süreden az olmamak üzere yeterli süre yatırıldıktan sonra, insan tüketimi için piyasaya arz eder.
d) B ve C sınıf üretim alanlarından gelen canlı çift kabuklu yumuşakçalar, arındırma veya yatırmadan sonra bu Yönetmeliğin 39 uncu maddesinin bütün gerekliliklerini karşılamak zorundadır. Bu alanlardan gelip arındırma ve yatırmaya gönderilmeyen canlı çift kabuklu yumuşakçalar, uygun durumlarda kum, çamur ve balçığın aynı veya başka bir tesiste uzaklaştırılmasından sonra patojen mikroorganizmaları yok etmek için işleme tabi tutulmaları gereken işletmeye gönderilir. İzin verilen işlemler aşağıdadır:
1) Hermetik olarak kapatılmış kaplarda sterilizasyon.
2) Yumuşakçaların et iç sıcaklığı 90 °C’den az olmamasını sağlayacak ve bu iç sıcaklığı en az 90 saniye koruyacak şekilde kaynayan suda tutulmasını, yumuşakçaların, sıcaklığın 120 °C ve 160 °C arasında ve basıncın 2 ve 5 kg/cm2 arasında olduğu kapalı bir alanda 3 ila 5 dakika süre ile pişirilmesi, etin, kabuğun çıkarılmasını takiben iç sıcaklığı -20 °C’ye ulaşıncaya kadar dondurulmasını ve yumuşakçaların et iç sıcaklığının 90 °C’den az olmamasını sağlayacak ve bu iç sıcaklığı en az 90 saniye koruyacak şekilde, kapalı bir alanda basınç altında buharla pişirilmesini içeren ısıl işlemler (Bu işlem için geçerliliği doğrulanmış bir yöntem kullanılmalı, tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları/HACCP ilkelerine dayalı prosedürler ısının eşit dağılımını doğrulamak için uygulanmalıdır.).
e) Gıda işletmecisi, Bakanlığın sınıflandırmadığı veya sağlık nedenleri ile uygun olmayan alanlardan canlı çift kabuklu yumuşakçaları toplayamaz ve üretemez. Gıda işletmecisi, üretim ve toplama alanlarının uygunluğu ile ilgili kendi kontrol sonuçlarını ve Bakanlıktan elde edilen bilgiyi dikkate alır. Toplanan partilere uygulanacak işlemi belirlemek için, çevre ve hava koşulları hakkındaki bilgi başta olmak üzere tüm bilgiler kullanılır.
f) B veya C sınıfı üretim alanlarından alınan ve arındırma veya yatırmaya gönderilmeyen canlı çift kabuklu yumuşakçalar bu fıkranın (d) bendinde belirtilen işlemler yapılarak bu Yönetmeliğin 39 uncu maddesinde belirtilen sağlık standartlarını karşılamak kaydıyla piyasaya arz edilir.
(2) Toplama ve toplamayı izleyen işlemler için gereklilikler:
a) Canlı çift kabuklu yumuşakçaları toplayan veya toplamadan hemen sonra yapılan işlemleri yürüten gıda işletmecisi, aşağıdaki gerekliliklere uyar;
1) Toplama teknikleri ve takip eden işlemler, canlı çift kabuklu yumuşakçaların kabuklarında veya dokularında ilave bulaşmaya veya aşırı hasara veya arındırma, işleme veya yatırma için çift kabuklu yumuşakçaların uygunluğunu önemli derecede etkileyen değişikliklere yol açamaz.
2) Gıda işletmecisi özellikle, canlı çift kabuklu yumuşakçaları ezilme, aşınma veya sarsıntıya karşı yeterince korunmasını; canlı çift kabuklu yumuşakçaların aşırı sıcaklıklara maruz kalmamasını; ilave bulaşıklığa yol açacak suya tekrar daldırılmamasını; uygun duruma getirilmesi doğal alanlarda yürütülüyor ise sadece Bakanlığın A sınıf olarak belirlediği alanların kullanılmasını sağlar.
3) Canlı çift kabuklu yumuşakçaların taşınmasında; yeterli drenaja sahip, bulaşmaya karşı etkin koruma ve mümkün olan en iyi yaşam koşullarını sağlayan donanımdaki nakliye araçları kullanılır.
(3) Canlı çift kabuklu yumuşakçaların yatırılması için gereklilikler:
a) Canlı çift kabuklu yumuşakçaların yatırılması için Bakanlığın onayladığı alanlar kullanılır. Bakanlık, yatırma alanları arasında ve yatırma alanları ile üretim alanları arasında bulaşmanın yayılmasını en aza indirmek amacıyla asgari bir uzaklık belirler. Bu alanların sınırları şamandıralar, direkler veya diğer sabit araçlar ile kesin olarak belirlenir.
b) Gıda işletmecisi yatırma ve arındırma için en elverişli koşulları özellikle aşağıda belirtildiği şekilde sağlar:
1) Canlı çift kabuklu yumuşakçaların yatırma işleminde doğal sulara bırakıldıktan sonra süzerek besleme faaliyetini sürdürmesine izin veren teknikleri kullanır.
2) Canlı çift kabuklu yumuşakçaları, arındırmayı engellemeyecek bir yoğunlukta yatırır.
3) Bakanlıkça yatırma için daha kısa bir süre belirlenmediği takdirde, su sıcaklığına bağlı olarak ve yaptığı risk analizine dayanarak, canlı çift kabuklu yumuşakçaları en az 2 aylık bir süre için yatırma alanında bekletir.
4) Yatırma alanı içerisinde partilerin karışmasını engellemek için yeterli ayrım sağlanır ve “hepsi içeri”, “hepsi dışarı” sistemi kullanılarak bir önceki partinin tamamı kaldırılmadan, yeni bir parti getirilmez.
c) Yatırma alanlarını yöneten gıda işletmecisi, canlı çift kabuklu yumuşakçaların kaynağı, yatırma süresi, kullanılan yatırma alanları ve yatırma sonrası partinin varış yerine ait kayıtları Bakanlığın kontrolü için saklar.
Sevkiyat ve arındırma merkezleri için yapısal gereklilikler
MADDE 37 –
(1) Karadaki tesislerin yerleşimi, olağan şiddetli gelgitler ve çevreleyen alanlardan gelen su baskınına maruz kalmayacak şekilde belirlenir.
(2) Tanklar ve su depolama konteynerleri aşağıdaki gereklilikleri karşılar;
a) İç yüzeyler pürüzsüz, dayanıklı, sızmaya izin vermeyen ve kolay temizlenebilir yapıda olmalıdır.
b) Suyun tam tahliyesine izin verecek yapıda olmalıdır.
c) Suyu getiren sistem, sağlanan suda bulaşmaya neden olmamalıdır.
(3) Arındırma merkezlerindeki arındırma tankları, ürünlerin hacmi ve tipine uygun olmalıdır.
Arındırma ve sevkiyat merkezleri için hijyen gereklilikleri
MADDE 38 –
(1) Canlı çift kabuklu yumuşakçaları arıtan gıda işletmecisi, aşağıdaki gerekliliklere uyar:
a) Arındırma başlamadan önce, canlı çift kabuklu yumuşakçalar çamur ve birikmiş pisliklerin uzaklaştırılması için temiz su kullanılarak yıkanır.
b) Arındırma sisteminin çalışması canlı çift kabuklu yumuşakçaların süzerek beslenme aktivitesini ve canlılığını sürdürecek şekilde, tahliye edilen atık suyun taşıdığı mikrobiyel bulaşıklığı yok etmeye, tekrar bulaşık hale gelmemesine ve arındırma sonrasında ürünün piyasada yer almadan önce paketleme, depolama ve nakliye için uygun bir durumda canlı kalabilmesine izin vermelidir.
c) Arındırılacak canlı çift kabuklu yumuşakçaların miktarı, arındırma merkezinin kapasitesini aşamaz. Canlı çift kabuklu yumuşakçalar, bu Yönetmeliğin 39 uncu maddesinde belirtilen sağlık standartlarına uygunluğu ve Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin gerekliliklerini karşılamak üzere mikrobiyolojik kriterleri sağlayacak şekilde yeterli sürede kesintisiz olarak arındırılır.
ç) Bir arındırma tankına aynı türden olmak koşuluyla birkaç parti canlı çift kabuklu yumuşakça konulabilir. Bu durumda en uzun arındırma süresi gerektiren partinin ihtiyaç duyduğu süre esas alınır.
d) Arındırma sisteminde canlı çift kabuklu yumuşakçaların konulduğu kapların yapısı, temiz deniz suyunun akmasına izin verecek şekilde olmalıdır. Kaplardaki canlı çift kabuklu yumuşakçaların yoğunluğu, arındırma süresince kabukların açılmasını engellememelidir.
e) Canlı çift kabuklu yumuşakçalar haricinde hiçbir kabuklu hayvan, balık veya diğer deniz türleri, arıtılmanın yapıldığı arındırma tankında bulundurulmaz.
f) Sevkiyat merkezine gönderilen arıtılmış canlı çift kabuklu yumuşakçaları içeren her pakette, bütün yumuşakçaların arıtıldığını belgeleyen bir etiket bulundurulur.
(2) Sevkiyat merkezlerini işleten gıda işletmecisi, aşağıdaki gerekliliklere uygunluğu sağlar:
a) Canlı çift kabuklu yumuşakçalara özellikle; uygun duruma getirme, kalibrasyon, ambalajlama ve paketleme gibi işlemler, üründe bulaşıklığa neden olamaz ve yumuşakçaların canlılığını olumsuz yönde etkileyemez.
b) Sevkiyattan önce, canlı çift kabuklu yumuşakçaların kabukları temiz su ile yıkanır.
c) Canlı çift kabuklu yumuşakçalar sadece aşağıdaki alanlardan gelmelidir:
1) A sınıfı üretim alanı.
2) Yatırma alanı.
3) Arındırma merkezi.
4) Diğer sevkiyat merkezi.
ç) Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen gereklilikler, gemilerde yer alan sevkiyat merkezlerine de uygulanır. Bu tür merkezlere ürün, A sınıfı bir üretim alanından veya bir yatırma alanından gelmelidir.
Canlı çift kabuklu yumuşakçalar için sağlık standartları
MADDE 39 –
(1) Gıda işletmecisi, insan tüketimi için piyasaya arz edilen canlı çift kabuklu yumuşakçaların Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin gerekliliklerini karşılamak üzere mikrobiyolojik kriterlere ve aşağıda belirtilen standartlara uygun olmasını sağlar:
a) Canlı çift kabuklu yumuşakçaların kabukları kirden ari olmalı, darbelere karşı yeterli dirence, kabuklar arası sıvı miktarının normal olması da dahil olmak üzere tazelik ve canlılık ile ilgili duyusal özelliklere sahip olmalıdır.
b) Tüm vücutta veya yenilebilen kısımda toplam hesaplanan deniz biyotoksinlerinin miktarı aşağıdaki limitleri geçemez:
1) Felç edici kabuklu deniz hayvanları zehiri (PSP) için, 800 µg/kg.
2) Unutkanlığa neden olan kabuklu deniz hayvanları zehri (ASP) için, domoik asit olarak 20 mg/kg.
3) Okadaik asit, dinophysis ve pecteno toksinleri toplamı için, okadaik asit eşdeğeri olarak 160 µg /kg.
4) (Değişik: RG-17/1/2014-28885)(1) Yesso toksinler için, yesso toksinin eşdeğeri olarak 3,75 mg/kg.
5) Azaspir asitler için, azaspir asit eşdeğeri olarak 160 µg /kg.
c) Deniz biyotoksinleri için tanımlanan test yöntemleri Bakanlıkça belirlenir.
ç) Bakanlık, ilgili Referans Laboratuvarları ile işbirliği yaparak canlı çift kabuklu yumuşakçalar için aşağıdaki hususları belirleyebilir:
1) Diğer deniz biyotoksinleri için limitleri ve analiz yöntemleri,
2) Virüs test usulleri ve virolojik standartları,
3) Sağlık standartlarına uyumun kontrolü için başvurulacak, numune alma planları ve yöntemleri ile analitik toleransları.
Canlı çift kabuklu yumuşakçaların ambalajlanması ve paketlenmesi
MADDE 40 –
(1) İstiridyeler, konkav kabukları aşağıya gelecek biçimde ambalajlanır veya paketlenir.
(2) Sevkiyat merkezinden ayrılan veya diğer bir sevkiyat merkezine gelen tüm canlı çift kabuklu yumuşakçaların paketleri kapalı olmalıdır. Doğrudan perakende satışı planlanan canlı çift kabuklu yumuşakçaların paketleri, son tüketiciye arzına kadar kapalı olmalıdır.
Tanımlama işareti ve etiketleme
MADDE 41 –
(1) Tanımlama işaretini de kapsayan etiket suya dayanıklı olmalıdır.
(2) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesindeki tanımlama işaretleri için belirtilen genel şartlara ilave olarak, aşağıdaki bilgiler etiket üzerinde yer alır:
a) Çift kabuklu yumuşakçaların ticari ve bilimsel tür adı.
b) Günü ve ayı içeren paketleme tarihi.
c) Gıda kodeksi etiketleme mevzuat hükümleri kapsamında yer alan tavsiye edilen tüketim tarihi yerine “satıldıklarında bu hayvanlar canlı olmalıdır” ibaresi.
(3) Perakendeci, canlı çift kabuklu yumuşakçaların ambalajını açtıktan sonra son tüketiciye hazır ambalajlı hale getirilmeksizin satışı durumunda, ambalaja ilişkin olan etiketi, en az 60 gün süreyle muhafaza eder.
Diğer gereklilikler
MADDE 42 –
(1) Canlı çift kabuklu yumuşakçaların depolanması ve nakliyesi ile uğraşan gıda işletmecisi, canlı çift kabuklu yumuşakçaları gıda güvenilirliğini veya canlılığını olumsuz yönde etkilemeyen bir sıcaklıkta muhafaza eder.
(2) Canlı çift kabuklu yumuşakçalar, perakende satış için paketlendikten veya sevkiyat merkezinden ayrıldıktan sonra, tekrar suya batırılmaz veya üzerlerine su püskürtülmez.
Sınıflandırılmış üretim alanları dışından toplanan pectinidae ve suyu süzerek beslenmeyen deniz karındanbacaklıları için özel gereklilikler
MADDE 43 –
(1) Sınıflandırılmış üretim alanları dışında Pectinidae ve/veya suyu süzerek beslenmeyen deniz karındanbacaklılarını toplayan veya bunları muamele eden gıda işletmecisi, aşağıdaki gerekliliklere uyar:
a) Pectinidae ve suyu süzerek beslenmeyen deniz karındanbacaklıları, bu Yönetmeliğin 36 ncı maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak toplanmadıkça, işlenmedikçe ve bu Yönetmeliğin 39 uncu maddesinde belirtilen standartları karşıladığı otokontrol sistemi ile ispat edilmedikçe piyasaya arz edilemez.
b) Bakanlığın resmi izleme programlarının avcılık faaliyetlerinin sınıflandırılmasına veri sağlaması halinde, uygun durumlarda gıda işletmecileri ile işbirliği içerisinde bu Yönetmeliğin 36 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan hükümler, Pectinidae’lara da kıyaslanarak uygulanır.
c) Pectinidae ve suyu süzerek beslenmeyen deniz karındanbacaklıları; balık halleri, sevkiyat merkezi veya işleme tesisi dışında insan tüketimi için piyasaya arz edilemez. Pectinidae ve/veya suyu süzerek beslenmeyen deniz karındanbacaklılarını muamele edecek olan gıda işletmecisi, Bakanlığı bilgilendirir ve eğer bu yer sevkiyat merkezi ise bu Yönetmeliğin 37 nci ve 38 inci maddelerindeki gerekliliklere uyar.
ç) Pectinidae ve suyu süzerek beslenmeyen deniz karındanbacaklılarını muamele eden gıda işletmecisi aşağıdaki gerekliliklere uyar:
1) Uygulanabilir olduğunda, bu Yönetmeliğin 35 inci maddesinin üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci fıkralarındaki belge gerekliliklerine uymalıdır. Bu durumda kayıt belgesi, Pectinidae ve/veya suyu süzerek beslenmeyen deniz karındanbacaklılarının toplandığı alanın konumunu açık olarak belirtmelidir.
2) Perakende satış için gönderilen Pectinidae ve suyu süzerek beslenmeyen deniz karındanbacaklılarının paketlerinin kapatılmasıyla ilgili olarak bu Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrası, tanımlama işareti ve etiketleme ile ilgili olarak bu Yönetmeliğin 41 inci maddesinde belirtilen gerekliliklere uymalıdır.
ONİKİNCİ BÖLÜM
Balıkçılık Ürünleri İçin Özel Gereklilikler
Genel hükümler
MADDE 44 –
(1) Bu bölüm; canlı olarak piyasaya arz edilen çift kabuklu yumuşakçalara, denizkestanelerine, gömleklilere ve denizde yaşayan karından bacaklılara uygulanmaz. Bu Yönetmeliğin 45 ve 46 ncı maddeleri hariç olmak üzere bu bölüm; bu Yönetmeliğin 11 inci bölümü ile uyumlu olarak elde edilen ve piyasada canlı olarak yer almayacak çift kabuklu yumuşakçalar, denizkestaneleri, gömlekliler ve denizde yaşayan karından bacaklılara uygulanır. Bu bölüm; mevzuata uygun şekilde gıda katkı maddesi ilave edilen taze balıkçılık ürünleri ile çözündürülmüş işlenmemiş balıkçılık ürünlerine de uygulanır.
(2) Bu Yönetmeliğin 47 nci maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları, 48 inci maddesinin birinci fıkrası ve 49 uncu maddesi perakende faaliyetine uygulanır.
(3) Bu bölüm;
a) Birincil üretim ve ilgili faaliyetlerin yürütüldüğü gemiler dahil tesisler için, Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin 8, 9 ve 25 inci maddelerinde yer alan hükümlere ilave olarak uygulanır.
b) Gemide yer alan tesisler dahil diğer tesisler için, Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin 3 üncü bölümünde yer alan hükümlere ilave olarak uygulanır.
c) Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinde yer alan hükümlere ilave olarak su tedariki için uygulanır. Ayrıca temiz deniz suyu, balıkçılık ürünlerinin yıkanmasında ve muamelesinde, balıkçılık ürünlerinin soğutulmasında kullanılan buz üretiminde ve kabuklular ile yumuşakçaların pişirilmesi sonrasında hızlı soğutulmasında kullanılabilir.
ç) Bu fıkranın (a) bendinde belirtilen hükümlere istisna olarak, Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi, küçük ölçekli kıyı balıkçılığı ve av süresi 24 saatten az olan kıyı balıkçılığı faaliyetlerine uygulanmaz.
(4) Balıkçılık ürünleri ile ilgili olarak;
a) Birincil üretim, canlı balıkçılık ürünlerinin piyasaya arz edilmesi amacıyla, çiftlikte yetiştirilmesini, avlanmasını ve toplanmasını kapsar.
b) İlgili faaliyetler, avlamada kullanılan balıkçı gemisinde yürütülmek şartı ile kesim, kanını akıtma, kafayı ayırma, iç organları çıkarma, yüzgeçlerini çıkarma, soğukta muhafaza ve paketleme işlemlerinden herhangi birisinin yapılmasını kapsar. Ayrıca bu faaliyetler aşağıdaki faaliyetleri de kapsar:
1) Karadaki balık çiftliklerinde, canlı balıkçılık ürünleri de dahil, ürünlerin yapısı temelde değiştirilmeden balıkçılık ürünlerinin nakliyesi ve depolanmasını.
2) Deniz ve tatlı sudaki üretim yerinden ilk varış tesisine canlı balıkçılık ürünleri de dahil yapısı temelde değiştirilmemiş balıkçılık ürünlerinin nakliyesini.
Gemiler için gereklilikler
MADDE 45 –
(1) Gıda işletmecisi, balıkçılık ürünlerinin doğal ortamlarından avlanması için veya avlandıklarından sonra muamele veya işlenmeleri için kullanılan gemilerin aşağıda yer alan yapısal ve donanım gerekliliklerine uygun olmasını sağlar:
a) Bütün gemiler için gereklilikler:
1) Bu Yönetmelik kapsamındaki gemiler, sintine suyu, kişisel kullanım suyu, duman, yakıt, yağ, makine yağı veya diğer zararlı maddelerin, ürünlere bulaşmasına engel olacak şekilde tasarlanır ve inşa edilir.
2) Balıkçılık ürünlerinin temas edeceği yüzeyler, pürüzsüz, temizlenmesi kolay, aşınmalara dayanıklı, toksik olmayan uygun malzemeden yapılır.
3) Gemilerde balıkçılık ürünlerinde kullanılan ekipman, malzemeler ve balıkçılık ürünlerinin bulundurulduğu alanlar, temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi kolay, aşınmaya karşı dayanıklı malzemelerden yapılır.
4) Gemilerde balıkçılık ürünlerinde kullanılmak üzere su girişinin bulunması durumunda; su girişi, tedarik edilen suyun bulaşmasını önleyecek şekilde konumlandırılır.
b) Taze balıkçılık ürünlerini 24 saatten fazla muhafaza etmek için tasarlanmış ve donatılmış gemiler için gereklilikler;
1) Balıkçılık ürünlerini 24 saatten fazla süre ile muhafaza edecek gemilerde, bu Yönetmeliğin 51 inci maddesinde belirtilen sıcaklıklarda balıkçılık ürünlerinin muhafazası için depolar, tanklar veya konteynerler bulunur.
2) Muhafaza depolarının, muhafaza edilen balıkçılık ürünlerinin bulaşmasını önleyecek şekilde, makine bölümlerinden ve mürettebatın bulunduğu bölümlerden ayrımı sağlanır. Balıkçılık ürünlerinin muhafazası için kullanılan depolar ve konteynerlerin yeterli hijyen koşulları altında korunmaları sağlanmalı ve gerekli durumlarda buzun erimesi sonucu oluşan suyun ürünlerle temasını engelleyecek yapıda olmalıdır.
3) Balıkçılık ürünlerinin soğutulması işlemini, temiz deniz suyu ile sağlayacak balıkçı gemilerindeki tanklarda, tankların her yerinin aynı sıcaklıkta olmasını sağlayacak düzenek bulunur. Bu düzenek, balık ile temiz deniz suyu karışımının yüklenmesinden sonra 6 saatte 3°C’den fazla olmayan, 16 saatte de 0°C’den fazla olmayan sıcaklıklara soğutulmasını, sıcaklıkların izlenmesini ve gerektiğinde kaydedilmesini sağlar.
c) Dondurucu gemiler için gereklilikler;
1) Dondurucu gemiler, ürünlerin iç sıcaklığını hızlı bir şekilde -18 °C veya daha düşük sıcaklıklara düşürebilecek ve dondurulmuş balıkçılık ürünlerinin muhafazası için -18 °C veya daha düşük sıcaklık derecesini sürdürecek uygun ve yeterli kapasitede alt yapıya sahip olur.
2) Dondurucu gemilerin muhafaza odalarında, kolay okunabilir bir yerde sıcaklık kayıt cihazı bulunur. Sıcaklık sensörü, muhafaza odasındaki en yüksek sıcaklığa sahip olan bölgeye yerleştirilir.
3) Dondurucu gemiler, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendindeki gereklilikleri karşılar.
ç) Fabrika gemileri için gereklilikler;
1) Gemide avlanan her partinin ayrı olarak çekilebileceği yeterli kabul alanı bulunur. Bu alan temizlenmesi kolay ve ürünleri güneşten veya diğer dış faktörlerden ve herhangi bir bulaşma kaynağından koruyacak şekilde olmalıdır.
2) İşlenecek ürünlerin, kabul alanından işleme alanına hijyen kurallarına uygun naklini sağlayacak bir sistem bulunur.
3) İşleme alanları, ürünlerin hijyenik bir şekilde hazırlanmasını ve işlenmesini sağlayacak yeterli büyüklükte olmalıdır. Alan ve kullanılan ekipman, temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi kolay, ürünlerde herhangi bir bulaşmaya neden olmayacak şekilde tasarlanmalı ve düzenlenmelidir.
4) Son ürünlerinin muhafazası için kolay temizlenebilir ve yeterli büyüklükte depolama alanları bulunur. Eğer gemide atık işleme ünitesi varsa atıkların depolanması için ayrı bir depo bulunmalıdır.
5) Ambalajlama ve paketleme materyalleri için ürün hazırlama ve işleme alanlarından ayrı depolama alanları bulunur.
6) İnsan tüketimine uygun olmayan balıkçılık ürünleri ve atıklar için özel ekipman veya koşullar gerektirdiğinde bu amaç için tahsis edilen su geçirmez tanklar bulunur. Eğer sağlık açısından atıklar gemide depolanacak ve işleme tabi tutulacaksa, bu amaç için ayrı bir alan tahsis edilir. İnsan tüketimine uygun olmayan atıklar denize verilmek isteniyor ise 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili mevzuata uygun olarak bertaraf edilir.
7) Su girişi, tedarik edilen suyun bulaşmasını önleyecek şekilde konumlandırılır.
8) Balıkçılık ürünlerine temas edecek personelin el temizliği ve dezenfeksiyonuna yönelik yeterli sayıda ve bulaşmayı önleyecek şekilde tasarlanmış musluk ve el dezenfeksiyon sistemi bulunur.
9) Sadece, gemi üzerinde kabukluların ve yumuşakçaların pişirilmesi, soğutulması ve ambalajlanması işlemlerini yapan fabrika gemileri, bu fıkranın (ç) bendinin (1), (2), (3), (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen gereklilikleri karşılamak zorunda değildir.
10) Balıkçılık ürünlerini donduracak fabrika gemileri, bu fıkranın (c) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen gereklilikleri karşılayan ekipmana sahip olmalıdır.
(2) Gıda işletmecisi, gemide yürütülen faaliyetleri aşağıda belirtilen hijyen gerekliliklerine uygun olarak gerçekleştirir:
a) Balıkçılık ürünlerinin depolanması için ayrılan depolama bölümleri, kullanılması halinde bakımlı ve temiz tutulur, özellikle yakıt ve sintine suyu ile bulaşması engellenir.
b) Balıkçılık ürünleri gemiye alındıktan sonra mümkün olan en kısa sürede bulaşma, güneş ışığı veya herhangi bir ısı kaynağının etkisinden korunur.
c) Balıkçılık ürünleri zedelenmeye engel olacak şekilde muamele edilir ve depolanır. Muamele eden kişiler kendilerine zarar verebilecek balıklar veya büyük balıkların taşınmasında etin zarar görmemesini sağlamak koşuluyla uzun ve ucu sivri aletler kullanabilirler.
ç) Canlı olarak muhafaza edilecekler dışındaki balıkçılık ürünleri gemiye yüklendikten sonra en kısa sürede soğutma işlemine tabi tutulur. Soğutma işlemi yapamayan gemiler, ürünlerini mümkün olan en kısa sürede karaya çıkartır.
d) Balıkların kafalarının ayrılması ve/veya iç organlarının çıkarılması işlemleri gemide yapılacak ise, bu işlemler yakalandıktan sonra en kısa sürede hijyen kurallarına uygun olarak yapılır. Ürünler hemen ve iyice yıkanır. Halk sağlığına tehlike oluşturabilecek iç organlar ve parçalar mümkün olan en kısa sürede çıkartılır ve insan tüketimine sunulacak ürünlerden ayrı tutulur. İnsan tüketimine sunulacak karaciğer ve balık yumurtası buzun erime sıcaklığına yakın bir sıcaklıkta buz altında muhafaza edilir veya dondurulur.
e) Konserve yapımında kullanılmak üzere bütün olarak tuzlu suda dondurulan balıklar -9°C’den fazla olmayan sıcaklıkta muhafaza edilir. Tuzlu su bulaşma kaynağı olmamalıdır.
Karaya çıkarma sırasındaki ve sonrasındaki gereklilikler
MADDE 46 –
(1) Balıkçılık ürünlerinin boşaltılması ve karaya çıkarılmasından sorumlu olan gıda işletmecisi, aşağıda belirtilen gerekliliklere uyar.
a) Balıkçılık ürünleri ile temas eden boşaltma ve karaya çıkarma ekipmanları, temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi kolay yapıda ve malzemeden yapılır, temiz ve bakımlı olarak muhafaza edilir.
b) Balıkçılık ürünlerinin boşaltma ve karaya çıkarma sırasında bulaşmanın önlenmesi için özellikle aşağıdaki hususlar sağlanır:
1) Boşaltma ve karaya çıkarma işlemleri hızlı bir şekilde yürütülür.
2) Balıkçılık ürünlerinin, bu Yönetmeliğin 51 inci maddesinde belirtilen sıcaklıklarda, korumalı bir ortamda muhafazası gecikmeksizin sağlanır.
3) Balıkçılık ürünlerinin yenilebilir kısımlarında gereksiz hasara neden olacak ekipman kullanılmaz ve uygulamalar yapılmaz.
(2) Balıkçılık ürünlerinin satış için sergilendiği toptan satış yerleri ile bunların parçası olan alanlarda bu yerlerden sorumlu olan gıda işletmecisi, aşağıdaki gerekliliklere uygunluğu sağlar;
a) Gıda işletmecisi;
1) Alıkonulan balıkçılık ürünlerinin depolanması için kilitlenebilir soğuk muhafaza depoları ve insan tüketimine uygun olmadığı belirlenen balıkçılık ürünlerinin depolanması için de ayrı kilitlenebilir soğuk muhafaza depoları bulunmasını,
2) Bakanlığın kullanması amacıyla yeterli donanıma sahip kilitlenebilir imkânlar veya gerektiğinde ayrı bir oda olmasını,
sağlar.
b) Gıda işletmecisi, balıkçılık ürünlerinin sergilenmesi veya depolanması sırasında aşağıdaki gereklilikleri sağlar;
3) Tesis içerisine evcil hayvan girişine izin verilmez.
4) Tesis resmi kontrolleri kolaylaştırmak için iyi aydınlatılmış olmalıdır.
(3) Soğutma işleminin gemide yapılamadığı durumlarda, canlı olarak muhafaza edilenler hariç taze balıkçılık ürünleri, karaya indirildikten sonra mümkün olan en kısa süre içerisinde soğutulur ve buzun erime sıcaklığına yakın bir sıcaklıkta depolanır.
(4) Karaya çıkartılan ürünler, balık kanı ve buzun erimesiyle oluşan suyun drenajına ve depolanmasına imkân sağlayan, temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi kolay, soğutmalı araçlarla nakledilir. Ürünler üstü açık vasıtalarla taşınmaz.
Tekneler dahil, balıkçılık ürünlerini muamele eden işletmeler için gereklilikler
MADDE 47 –
(1) Taze balıkçılık ürünleri için gereklilikler:
a) Karadaki bir işletmeye varışından hemen sonra, dağıtımı sevk edilmesi, hazırlanması veya işlenmesi yapılmayacak soğutulmuş, paketlenmemiş ürünler uygun koşullarda buz altında depolanır. Gerektiğinde ürünlere yeniden buzlama işlemi uygulanır. Paketlenmiş taze balıkçılık ürünleri buzun erime sıcaklığına yakın bir sıcaklıkta soğutulur.
b) Başın ayrılması ve iç organların çıkarılması gibi işlemler hijyenik olarak yapılır. Ticari ve teknik açıdan mümkün olduğu hallerde iç organların çıkarılması işlemleri ürünler yakalandığında veya karaya çıkarıldıktan sonra mümkün olan en kısa sürede yapılır. Ürünler bu işlemlerden hemen sonra iyice yıkanır.
c) Kılçık çıkarma ve parçalama gibi işlemler, fileto ve dilimlerin bulaşmasını veya bozulmasını engelleyecek biçimde yürütülür. Fileto ve dilimler hazırlanmaları için gereken sürelerin üzerinde çalışma masasında bırakılmamalı, ambalajlanmalı, gerekli durumlarda paketlenmeli ve hazırlanması sonrasında mümkün olan en kısa sürede soğutulmalıdır.
ç) Paketlenmemiş hazırlanmış taze balıkçılık ürünlerinin dağıtımı veya depolanması için kullanılan konteynerler, buzun erimesi sonucu oluşan suyun ürünlerle temasını engelleyecek yapıda olmalıdır.
d) Bütün veya iç organları çıkarılmış taze balıkçılık ürünleri gemide soğuk su içerisinde taşınabilir ve depolanabilir. Bu ürünler ve yetiştiricilik ürünleri, taşıma veya boylama işlemi dışında işlem yapan karadaki ilk tesise varana kadar, soğuk su içerisinde taşınmasına devam edilebilir.
(2) Balıkçılık ürünlerini donduran karadaki işletmeler; bu Yönetmeliğin 45 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen gereklilikleri karşılar.
(3) Mekanik olarak ayrılmış balıkçılık ürünlerini üreten gıda işletmecileri, aşağıdaki gerekliliklere uyar.
a) Kullanılan hammaddeler aşağıdaki gereklilikleri karşılar:
1) Bütün balık veya fileto işlemi sonrasındaki etli kılçıklar, sadece mekanik olarak ayrılmış balıkçılık ürünleri üretimi için kullanılabilir.
2) Tüm hammaddeler, iç organlardan ari olmalıdır.
b) Üretim süreci aşağıdaki gereklilikleri karşılar:
1) Mekanik ayırım, fileto işleminden sonra geciktirilmeksizin gerçekleştirilir.
2) Bütün balık kullanılacaksa, önceden iç organları çıkarılır ve yıkanır.
3) Üretimden sonra, mekanik olarak ayrılmış balıkçılık ürünleri mümkün olduğunca çabuk dondurulur veya dondurulacak ürüne işlenir veya stabilizasyon işlemine tabi tutulur.
(4) Parazitlere ilişkin gereklilikler:
a) Balık veya kafadan bacaklı yumuşakçalardan elde edilen aşağıdaki balıkçılık ürünlerini piyasaya arz eden gıda işletmecisi, tüketici sağlığı için risk oluşturabilecek canlı parazitleri öldürmek için hammadde veya son ürünleri dondurma işlemine tabi tutar.
1) Çiğ tüketilecek balıkçılık ürünleri veya
2) Marine edilmiş, tuzlanmış ve diğer işlenmiş balıkçılık ürünleri (uygulanan işlem canlı parazitleri öldürmek için yeterli değilse).
b) Trematodlar dışındaki diğer parazitler için uygulanan dondurma işlemi, ürünün her noktası için en az aşağıdaki sıcaklık-zaman kombinasyonlarını içermelidir.
1) 24 saatten az olmamak üzere -20 ºC veya
2) 15 saatten az olmamak üzere -35 ºC.
c) Gıda işletmecisi, balıkçılık ürünleri için (a) bendinde belirlenen dondurma işlemini, aşağıdaki durumlar veya ürünler için gerçekleştirmek zorunda değildir.
1) Canlı parazitlerin öldürülmeleri için ısıl işleme tabi tutulmuş veya tüketimden önce ısıl işleme tabi tutulacak balıkçılık ürünleri (Trematodlar dışındaki parazitler konusunda ürün en az bir dakika süreyle 60 ºC veya daha yüksek bir merkez sıcaklığa getirilir.).
2) Dondurulmuş balıkçılık ürünlerinin, canlı parazitlerin ölmesi için yeterli sürede muhafazası.
3) Avcılık alanının parazitlerin varlığı açısından sağlık tehlikesi göstermediğini belirten epidemiyolojik verilerin bulunması ve Bakanlığında uygun görmesi halinde buralardan avlanan balıkçılık ürünleri.
4) Embriyodan yetiştirme yapan ve sağlık tehlikesi taşıyan canlı parazitleri içermeyen rasyonla beslemenin yapıldığı balık çiftliklerinden elde edilmiş balıkçılık ürünlerinden; canlı parazitlerden ari bir çevrede yetiştirilen veya gıda işletmecisinin ürünlerde canlı parazitlerin varlığına ilişkin sağlık tehlikesinin bulunmadığını Bakanlık tarafından onaylanmış prosedürlerle doğrulananlar.
ç) Ürünlere uygulanan dondurma işleminin tipinin (uygulanan sıcaklık-zaman kombinasyonu) belirtildiği ve dondurma işlemini yürüten gıda işletmecisi tarafından düzenlenen belge, son tüketiciye arz hariç piyasaya arz sırasında (a) bendinde belirtilen balıkçılık ürünlerine eşlik eder.
d) Gıda işletmecisi, dondurma işlemine tabi tutulmamış veya sağlık tehlikesi taşıyan canlı parazitlerin öldürülmesi için tüketilmeden önce işleme tabi tutulmayacak olan ve (c) bendinin (3) ve (4) numaralı alt bentlerinde belirtilen balıkçılık ürünlerini piyasaya arz etmeden önce, balıkçılık ürünlerinin, (c) bendinin (3) ve (4) numaralı alt bentlerinde belirtilen özel koşullara uyan avcılık alanları veya balık çiftliklerinden geldiğini garanti etmelidir. Bu garanti, ticari belgede yer alan bilgi veya balıkçılık ürünlerine eşlik eden bilgilerle karşılanabilir.
İşlenmiş balıkçılık ürünleri için gereklilikler
MADDE 48 –
(1) Kabuklular ve yumuşakçaların pişirilme işlemi için gereklilikler:
a) Pişirmeyi, hızlı soğutma izler. Soğutma işlemi, koruma için başka bir yöntem kullanılmayacaksa, buzun erimesine varan bir sıcaklığa yaklaşana kadar devam eder.
b) Kabuktan ayırma veya yüzme işlemi, ürünün bulaşmasını önleyecek hijyenik bir biçimde yapılır. Bu işlemlerin elle yapıldığı durumda; işçiler ellerini yıkamaya özel önem vermelidir.
c) Kabuktan ayırma veya yüzme işleminden sonra, pişirilmiş ürünler hemen dondurulur veya bu Yönetmeliğin 51 inci maddesinde belirtilmiş olan sıcaklığa mümkün olduğu kadar çabuk soğutulur.
(2) İnsan tüketimine yönelik balık yağı için gereklilikler:
a) İnsan tüketimine yönelik balık yağının hazırlanmasında kullanılan hammaddeler aşağıdaki gereklilikleri sağlar:
1) Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olarak kayıt altına alınan veya onaylanan gemiler veya tesislerden gelmelidir.
2) Bu bölümde yer alan hükümlere ve insan tüketimine uygun olan balıkçılık ürünlerinden elde edilmelidir.
3) Hijyenik koşullarda nakledilmeli ve depolanmalıdır.
4) Hemen soğutulmalı ve bu Yönetmeliğin 51 inci maddesinde belirtilen sıcaklıklarda tutulmalıdır. Ancak bütün haldeki balıkçılık ürünleri insan tüketimine yönelik balık yağının hazırlanmasında doğrudan kullanılacaksa ve işlenmemiş balıkçılık ürünleri ilgili mevzuatta belirtilen TVB-N limitlerini ve tazelik kriterlerini karşılaması koşuluyla, hammadde yüklemeden sonra 36 saat içerisinde işlenecekse bu koşul uygulanmayabilir.
b) Son tüketim için piyasaya arz edilmesinden önce balık yağı üretim süreci; ham balık yağı üretimine yönelik tüm hammaddelerin ısıtma, presleme, ayırma, santrifüj, işleme, damıtma ve saflaştırma basamaklarından gerekli olanları içeren işleme tabi tutulmasını sağlamalıdır.
c) Gıda işletmecisi, hammadde ve üretim süreci insan tüketimine yönelik balık yağlarına uygulanan gereksinimleri sağlıyor ise, hem insan tüketimine yönelik balık yağını hem de insan tüketimine yönelik olmayan balık yağı ve balık ununu aynı işletmede üretebilir ve depolayabilir.
Balıkçılık ürünleri için sağlık standartları
MADDE 49 –
(1) Gıda işletmecisi, Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin gerekliliklerini karşılamak üzere mikrobiyolojik kriterlere uygunluğun sağlanmasına ilave olarak, insan tüketimi için piyasaya arz edilecek balıkçılık ürünlerinin, ürünün yapısına veya balık türlerine bağlı olarak bu maddede yer alan standartları karşılamasını sağlar.
(2) Balıkçılık ürünleri için sağlık standartları;
a) Balıkçılık ürünlerinin duyusal özellikleri: Gıda işletmecisi balıkçılık ürünleri için duyusal muayene yapmalıdır. Özellikle, bu muayene, balıkçılık ürünlerinin tazelik kriterleri ile uyumlu olmalıdır.
b) Histamin: Gıda işletmecisi, ilgili mevzuatta belirtilen histamin limitinin aşılmamasını sağlamalıdır.
c) Toplam uçucu nitrojen: Kimyasal testler, ilgili mevzuatta belirtilen TVB-N limitlerinin aşıldığını ortaya koymuş ise işlenmemiş balıkçılık ürünleri piyasaya arz edilemez.
ç) Parazitler: Gıda işletmecisi, piyasaya arz edilmeden önce görünür parazitleri belirlemek amacıyla balıkçılık ürünlerinin görsel muayeneye tabi tutulmasını sağlar. Parazitler ile bulaşık olduğu gözlenen balıkçılık ürünleri insan tüketimi için piyasaya arz edilemez.
d) İnsan sağlığına zararlı toksinler;
1) Tetraodontidae, Molidae, Diotontidae ve Canthigasteridae familyalarının zehirli balıklarından elde edilen balıkçılık ürünleri piyasaya arz edilemez.
2) Gempylidae familyasına özellikle Ruvettus pretiosus ve Lepidocybium flavobrunneum türlerine ait taze, hazırlanmış, dondurulmuş ve işlenmiş balıkçılık ürünleri sadece paketlenmiş/ambalajlanmış şekilde ve hazırlama/pişirme yöntemleri ile sindirim sistemi rahatsızlıklarına yol açan maddelerin varlığına ilişkin risk hakkında tüketiciye bilgi sağlayacak şekilde etiketlendikten sonra piyasaya arz edilir. Balıkçılık ürünlerinin bilimsel ve ticari adı etiket üzerinde yer alır.
3) Cigua toksin veya kas felci toksinleri gibi biyotoksinleri içeren balıkçılık ürünleri, piyasaya arz edilemez. Bununla birlikte, bu Yönetmeliğin 11 inci bölümüne uygun olarak üretilmiş ve bu Yönetmeliğin 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilmiş olan standartlara uygun ise, çift kabuklu yumuşakçalardan, denizkestanelerinden, gömlekliler ve denizde yaşayan karından bacaklılardan elde edilen balıkçılık ürünleri piyasaya arz edilebilir.
(3) İnsan tüketimi için amaçlanan balık yağı üretiminde doğrudan kullanılan bütün haldeki balıklara bu maddenin ikinci fıkrasının (b) ve (ç) bentlerinde yer alan gereklilikler uygulanmaz.
Balıkçılık ürünlerinin ambalajlanması ve paketlenmesi
MADDE 50 –
(1) Buz altında muhafaza edilen taze balıkçılık ürünlerinin konduğu kaplar suya dayanıklı olmalı ve buzun erimesi sonucu oluşan suyun ürünlerle temasının engellenmesi sağlanmalıdır.
(2) Gemide hazırlanmış dondurulmuş bloklar, karaya çıkarılmadan önce uygun şekilde ambalajlanmalıdır.
(3) Gıda işletmecisi, avlama gemisinde ürünleri ambalajlaması halinde, ambalajlama malzemesinin;
a) Bir bulaşma kaynağı olmamasını,
b) Bir bulaşma riskine maruz kalmayacak bir şekilde depolanmasını,
c) Yeniden kullanılması amaçlandığında kolayca temizlenebilir ve gerekli durumlarda dezenfekte edilebilir olmasını,
sağlar.
Balıkçılık ürünlerinin depolanması
MADDE 51 –
(1) Balıkçılık ürünlerini depolayan gıda işletmecisi, aşağıdaki gerekliliklere uyar:
a) Taze balıkçılık ürünleri, çözündürülmüş işlenmemiş balıkçılık ürünleri, kabuklulardan ve yumuşakçalardan elde edilen pişirilmiş ve soğutulmuş ürünler; buzun erime sıcaklığına yakın bir sıcaklıkta muhafaza edilir.
b) Dondurulmuş balıkçılık ürünleri, ürünün tüm kısımlarında -18 °C veya daha düşük bir sıcaklıkta muhafaza edilmelidir. Bununla birlikte, konserve gıdaların üretimi için salamurada bütün olarak dondurulmuş balıklar, -9 °C veya daha düşük bir sıcaklıkta muhafaza edilir.
c) Canlı balıkçılık ürünleri, gıda güvenilirliğini ve canlılığını olumsuz etkilemeyecek şartlarda ve sıcaklıkta muhafaza edilir.
Balıkçılık ürünlerinin nakli
MADDE 52 –
(1) Balıkçılık ürünlerini nakleden gıda işletmecisi, aşağıdaki gerekliliklere uyar:
a) Balıkçılık ürünleri, nakliye süresince gereken sıcaklıkta muhafaza edilir ve özellikle, aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
1) Taze balıkçılık ürünleri, çözündürülmüş işlenmemiş balıkçılık ürünleri, kabuklulardan ve yumuşakçalardan elde edilen pişirilmiş ve soğutulmuş ürünler; buzun erime sıcaklığına yakın bir sıcaklıkta muhafaza edilir.
2) Konserve gıdaların üretimi için salamurada bütün olarak dondurulmuş balıkçılık ürünleri hariç, dondurulmuş balıkçılık ürünleri, nakliye süresince ürünün tüm kısımlarında -18 °C veya daha düşük düzenli bir sıcaklıkta muhafaza edilmelidir. Ancak 3 °C’den fazla sıcaklık yükselmesine yol açmayan kısa süreli dalgalanmalar kabul edilir.
b) Gıda işletmecisinin Bakanlığın uygun görmesi ve nakliye süresinin kısa olması durumunda, dondurulmuş balıkçılık ürünlerinin soğuk muhafaza deposundan onaylı bir işletmeye nakledilmesi sırasında eğer ürün işletmede hazırlama ve/veya işleme amacıyla çözündürülecekse, bu fıkranın (a) bendinin (2) numaralı alt bendine uyması gerekmez.
c) Buz altında muhafaza edilen taze balıkçılık ürünlerinde buzun erimesi sonucu oluşan su, ürünlerle temas ettirilmez.
ç) Canlı balıkçılık ürünleri, gıda güvenilirliğini ve canlılığını olumsuz etkilemeyecek şartlarda ve sıcaklıkta nakledilir.
ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çiğ Süt, Kolostrum, Süt Ürünleri ve
Kolostrum Bazlı Ürünler
Çiğ süt ve kolostrumun birincil üretimine ilişkin gereklilikler
MADDE 53 –
(1) Çiğ sütü ve kolostrumu üreten ve/veya toplayan gıda işletmecisi; çiğ süt ve kolostrum üretimindeki sağlık gerekliliklerine, süt ve kolostrum üreten hayvancılık işletmelerinin hijyen gerekliliklerine, çiğ süt ve kolostrum için belirlenen kriterlere uymak zorundadır.
Çiğ süt ve kolostrum üretimindeki sağlık gereklilikleri
MADDE 54 –
(1) Çiğ süt ve kolostrum aşağıda belirtilen hayvanlardan elde edilir:
a) Süt ve kolostrum aracılığıyla insanlara geçebilecek herhangi bir bulaşıcı hastalık belirtisi göstermeyen.
b) Genel sağlık durumu iyi, sütün ve kolostrumun bulaşmasına neden olabilecek hastalık belirtisi göstermeyen, özellikle akıntılı herhangi bir genital enfeksiyonu, ishal ve ateşle seyreden bağırsak enfeksiyonu veya tanımlanabilir bir meme yangısı olmayan.
c) Sütü ve kolostrumu etkileyebilecek herhangi bir meme yarası olmayan.
ç) Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler ile Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair Yönetmelik hükümlerinde kullanımına müsaade edilmeyen madde veya ürünler uygulanmamış ve izin verilmeyen uygulamaya maruz bırakılmamış.
d) İzinli veteriner tıbbi ürünleri kullanıldığında, bu ürünler için tavsiye edilen kalıntı arınma süresinin tamamlandığı gözlemlenen.
(2) Çiğ süt ve kolostrum, tüberküloz ve bruselloz açısından aşağıdaki şartları taşıyan hayvanlardan elde edilir:
a) Bruselloz açısından çiğ süt ve kolostrum;
1) (Değişik: RG-17/1/2014-28885)(1) Kanun ve 3/4/2009 tarihli ve 27189 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bruselloz ile Mücadele Yönetmeliğine göre brusellozdan ari veya resmi olarak ari olan bir sürüye ait inek, manda, koyun, keçilerden elde edilir.
2) Bruselloz şüpheli diğer tür hayvanlar için, hastalığın düzenli olarak kontrol edildiği sürülere ait hayvanlardan elde edilir.
b) Tüberküloz açısından, çiğ süt ve kolostrum;
1) 5996 sayılı Kanun ve 2/4/2009 tarihli ve 27188 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sığır Bovine Tüberkülozu Yönetmeliğine göre tüberkülozdan ari olan bir sürüye ait inek, mandalardan elde edilir.
2) Tüberküloz şüpheli diğer tür hayvanlar için, hastalığın düzenli olarak kontrol edildiği sürülere ait hayvanlardan elde edilir.
c) Eğer keçiler, ineklerle birlikte tutuluyorsa, keçiler tüberküloz için muayene ve test edilir.
(3) Bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan şartları karşılamayan hayvanlardan elde edilen çiğ süt, Bakanlığın izni ve aşağıdaki koşulları sağlaması şartı ile;
a) Tüberküloz veya bruselloz testlerine pozitif reaksiyon göstermeyen ve bu hastalıkların herhangi bir belirtisini taşımayan inekler veya mandalardan elde edilen çiğ süt, alkali fosfataz testine negatif reaksiyon gösterecek bir ısıl işleme tabii tutulduktan sonra,
b) Bruselloz testlerine pozitif reaksiyon göstermeyen veya onaylanmış bir eradikasyon programının parçası olarak bruselloza karşı aşılanan ve bu hastalığın herhangi bir belirtisini göstermeyen koyun ve keçilerden elde edildiğinde; en az 2 aylık bir olgunlaşma süresine sahip olan peynirlerin üretiminde veya alkali fosfataz testine negatif reaksiyon gösterecek bir ısıl işleme tabii tutulduktan sonra,
c) Tüberküloz veya bruselloz testlerine pozitif reaksiyon vermeyen ve bu hastalıkların herhangi bir belirtisini göstermeyen, bu maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinin (2) nci alt bendinde veya bu maddenin ikinci fıkrasının (b) bendinin (2) nci alt bendinde yer alan kontrollerden sonra bruselloz veya tüberküloz belirlenmiş bir sürüye ait diğer tür hayvanların dişilerinden elde edildiğinde; güvenliğini sağlayacak bir işlem uygulanmışsa,
kullanılır.
(4) Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarındaki şartlara uyumlu olmayan, 5996 sayılı Kanun ve Bruselloz ile Mücadele Yönetmeliği ile Sığır Bovine Tüberkülozu Yönetmeliğine göre özellikle tuberküloz veya bruselloz testlerine pozitif reaksiyon gösteren hayvanlardan elde edilen çiğ süt ve kolostrum insan tüketimi için kullanılamaz.
(5) Diğer hayvanların sütünde ve kolostrumunda herhangi bir menfi etkiden kaçınmak için bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında bahsedilen hastalıkların herhangi biriyle enfekte olan veya enfekte olduğundan şüphe edilen hayvanlar etkili bir şekilde izole edilir.
Süt ve kolostrum üreten hayvancılık işletmelerinin hijyeni
MADDE 55 –
(1) Tesis ve ekipmanların aşağıdaki gerekliliklere uyumu sağlanır:
a) Sağım ekipmanı ile çiğ süt ve kolostrumun muamele edildiği, depolandığı veya soğutulduğu birimler, sütün ve kolostrumun bulaşma riskini en aza indirecek şekilde konumlandırılır ve inşa edilir.
b) Çiğ sütün ve kolostrumun depolandığı tesisler; zararlı canlılara karşı korunur ve hayvanların barındığı yerlerden yeterli şekilde ayrılır. Tesislerde bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan şartların karşılanması gerektiğinde uygun soğutma ekipmanı bulunur.
c) Çiğ süt ve kolostrumla temas eden sütün sağımı, toplanması veya taşınması için kullanılan kaplar, güğümler, tanklar gibi tüm ekipmanın yüzeyleri; bakımlı, kolay temizlenebilir, gerektiğinde dezenfekte edilebilir olmalı ve sağlam bir şekilde uygun koşullarda muhafaza edilmelidir. Bu amaçla pürüzsüz, yıkanabilir ve toksik olmayan malzeme kullanılır.
ç) Çiğ süt ve kolostrumla temas eden tüm yüzeyler, kullanımdan sonra temizlenir ve gerekli durumlarda dezenfekte edilir. Çiğ süt ve kolostrumun nakliyesinde kullanılan konteyner ve tanklar, her nakilden veya yükleme ve boşaltma zaman aralığının çok kısa olduğu her seri nakilden sonra, tüm hallerde ise günde en az bir defa tekrar kullanımdan önce uygun bir şekilde temizlenir ve dezenfekte edilir.
(2) Süt sağım, toplama ve taşıma sırasında aşağıdaki gerekliliklere uyum sağlanır:
a) Sağım, aşağıdaki hususlar sağlanarak hijyenik bir şekilde yürütülür;
1) Sağıma başlamadan önce, meme uçları, memeler ve civarı temizlenir.
2) Her bir hayvandan alınan süt ve kolostrum, sağımı yapan kişi tarafından veya otomatik sağımın olduğu durumlarda uluslararası kabul görmüş başka bir yöntem kullanarak duyusal veya fiziko-kimyasal anormal bulgular bakımından kontrol edilir. Bu kontrol sonucunda süt ve kolostrumda anormal bulguların görülmesi halinde süt veya kolostrum insan tüketimi için kullanılamaz.
3) Meme hastalığı klinik belirtileri gösteren hayvanlardan alınan süt ve kolostrum, veteriner hekim aksine görüş bildirmedikçe insan tüketimi için kullanılamaz.
4) Kalıntıları süte geçme olasılığı olan tıbbi tedavi gören hayvanlar, izlenebilirlik için kaydedilir ve belirlenen kalıntı arınma süresince bu hayvanlardan elde edilen süt ve kolostrum insan tüketimi için kullanılmaz.
5) Sadece Sağlık Bakanlığı tarafından izinli meme ıslatıcıları ve spreyleri kullanılır.
6) Kolostrum ayrı sağılır ve çiğ sütle karıştırılmaz.
b) Sağımdan hemen sonra süt ve kolostrum, bulaşmayı önlemek için uygun şekilde tasarlanmış ve uygun donanıma sahip temiz bir yerde muhafaza edilir ve ayrı depolanır.
1) Sağımdan hemen sonra süt soğutmaya alınır, günlük toplanacaksa 8 °C’den fazla olmayan sıcaklıklara, günlük toplanmayacaksa 6 °C’den fazla olmayan sıcaklıklara hemen soğutulur.
2) Sağımdan hemen sonra kolostrum soğutmaya alınır, günlük toplanacaksa 8 °C’den fazla olmayan sıcaklıklara, günlük toplanmayacaksa 6 °C’den fazla olmayan sıcaklıklara hemen soğutulur veya dondurulur.
c) Nakliye süresince soğuk zincir muhafaza edilir ve işleme tesisine vardığındaki süt ve kolostrumun sıcaklığı 10 °C’den fazla olamaz.
ç) Eğer süt, bu Yönetmeliğin 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında öngörülen kriterleri karşılıyorsa aşağıdaki durumlarda bu fıkranın (b) ve (c) bentlerinde yer alan sıcaklık gerekliliklerine uyulması gerekmez:
1) Süt sağımdan sonra 2 saat içinde işlenecekse, veya
2) Belirli süt ürünlerinin üretimine ilişkin teknolojik sebeplerle daha yüksek bir sıcaklık gerekli ise ve bu duruma Bakanlık tarafından izin verilmişse.
(3) Çalışanların hijyeni için aşağıdaki gerekliliklere uyum sağlanır:
a) Çiğ süt ve kolostrum sağımını ve/veya ilgili işlemleri gerçekleştiren kişiler; uygun ve temiz kıyafetler giymelidir.
b) Sağımı yapan ve/veya ilgili işlemleri gerçekleştiren kişiler, işlemden önce ellerini yıkamalı, işlem boyunca temiz tutmalı ve kişisel temizliğine azami özeni göstermelidir. Bu amaçla, sağım ve muamele yerinin yakınında işlemi gerçekleştiren kişinin elini ve kolunu yıkayabileceği uygun düzenek bulunur.
Çiğ süt ve kolostrum için gereklilikler
MADDE 56 –
(1) Çiğ süt ve kolostrum için aşağıdaki gereklilikler sağlanır:
a) Süt ve süt ürünlerinin kalitesine ilişkin kriterler, özel bir mevzuat ile belirlenmiş ise ilgili hükümleri uygulanır.
b) Süt üreten hayvancılık işletmelerinden rastgele örnekleme ile toplanan temsili sayıdaki süt numunelerinin bu fıkranın (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen hükümlere uygunluğu kontrol edilir. Bu kontroller aşağıdakilerden herhangi biri tarafından veya onlar adına yürütülebilir.
1) Süt üreten hayvancılık işletmecileri,
2) Sütü toplayan veya işleyen gıda işletmecileri,
3) Gıda işletmecileri grupları,
4) Ulusal veya bölgesel kontrol planı kapsamında Bakanlık.
c) Süt üreten hayvancılık işletmecisi ve gıda işletmecisi aşağıdaki gerekliliklere uyar.
1) Süt üreten hayvancılık işletmecisi, çiğ sütün Ek-1’deki kriterleri karşılamasını sağlamak için prosedürleri uygulamaya koyar.
2) İnek dışında diğer türlerden elde edilen çiğ süt herhangi bir ısıl işlem içermeyen süt ürünlerinin üretimi için kullanılacaksa, gıda işletmecisi, kullanılan çiğ sütün Ek-2’deki kriteri karşıladığını temin edecek prosedürleri uygulamaya koyar.
ç) Gıda işletmecisi, bu bendin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen çiğ sütün piyasaya arzını engellemek için Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler ile Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair Yönetmelik hükümlerine aykırı olmayan prosedürleri oluşturur ve uygulamaya koyar.
1) Gıda kodeksi veteriner ilaçları maksimum kalıntı limitleri mevzuatında yer alan maddelerin herhangi biri açısından, mevzuatta verilen maksimum kalıntı limitlerini aşan miktarda antibiyotik kalıntısı içeriyorsa çiğ süt piyasaya sunulamaz.
2) Toplam antibiyotik kalıntılarının toplamı, herhangi izin verilen değeri aşıyorsa, çiğ süt piyasaya sunulamaz.
d) Çiğ süt bu fıkranın (c) ve (ç) bentlerine uygun olmadığında, gıda işletmecisi Bakanlığı bilgilendirir ve durumu düzeltmek için önlemler alır.
Süt ürünleri ve kolostrum bazlı ürünlere ilişkin gereklilikler
MADDE 57 –
(1) Süt ürünleri ve kolostrum bazlı ürünlerin üretiminde kullanılacak çiğ süt ve kolostrum için aşağıdaki sıcaklık gerekliliklerine uyulur:
a) Gıda işletmecisi, çiğ süt ve kolostrumu üretim tesisine kabulünde,
1) Sütün 6 °C veya altına hızla soğutulmasını,
2) Kolostrumun 6 °C veya altına hızla soğutulmasını veya dondurulmasını,
işlenene kadar bu sıcaklıkta muhafazasını sağlar.
b) Gıda işletmecisi çiğ süte soğutma işlemini sadece;
1) Sağımdan hemen sonra işlenecekse veya,
2) Üretim tesisine 4 saat içinde kabul edilerek işlenecekse veya,
3) Belirli süt ürünleri veya kolostrum bazlı ürünlerin, üretimine ilişkin teknolojik sebeplerle daha yüksek bir sıcaklık gerekli ise ve bu duruma Bakanlık tarafından izin verilmişse
uygulamayabilir.
(2) Çiğ süt, kolostrum, süt ürünleri veya kolostrum bazlı ürünlere uygulanacak olan ısıl işlem için aşağıdaki gerekliliklere uyulur:
a) Gıda işletmecisi, çiğ süt, kolostrum, süt ürünleri veya kolostrum bazlı ürünleri ısıl işleme tabii tutarken, Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin 20 nci maddesinde yer alan gereklilikleri sağlar ve özellikle aşağıda tanımlanan işlemlerden birini kullandığında, belirtilen değerlere uyar.
1) Pastörizasyon; en az 72 °C’de 15 saniye uygulanan kısa süreli yüksek sıcaklık veya en az 63 °C’de 30 dakika uygulanan uzun süreli düşük sıcaklık veya eşdeğer etkiyi sağlayan diğer zaman-sıcaklık koşullarının kombinasyonunu içeren ve bu uygulamalardan hemen sonra alkali fosfataz testi yapıldığında ürünlerin negatif reaksiyon gösterdiği işlemdir.
2) Ultra yüksek sıcaklık/UHT; kısa süreli yüksek sıcaklığın aralıksız akışını içeren 135 °C’den az olmayan uygun sıcaklık-zaman kombinasyonunda aseptik olarak kapatılmış ambalajlarda, oda sıcaklığında muhafaza edildiğinde işlenmiş üründe canlı mikroorganizma veya gelişim kabiliyetine sahip sporların olmadığını ve uygulanan ısıl işlemin yeterliliğini gösteren, kapalı ambalajların 30 °C’de 15 gün veya 55 °C’de 7 gün inkübasyonundan veya farklı bir yöntemin uygulanmasından sonra ürünlerin mikrobiyolojik olarak stabil kaldığını garanti eden işlemdir.
b) Gıda işletmecisi, süt ve kolostrumu ısıl işleme tabii tutup, tutmayacağına karar verirken aşağıdaki hususları dikkate alır;
1) Gıda Hijyeni Yönetmeliğinde yer alan tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları/HACCP ilkeleri uyarınca geliştirilen prosedürlere uyar.
2) Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik ile Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmeliğe uygun olarak işletmelerin onaylanması veya kontrollerin gerçekleştirilmesi sırasında Bakanlıkça istenen ilave şartlara uyar.
(3) Süt ürünleri üreten işletmelerde kullanılacak olan çiğ ve ısıl işlem görmüş inek sütü için aşağıdaki gerekliliklere uyulur:
a) Süt ürünleri üreten gıda işletmecisi, tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları/HACCP ilkelerine dayalı prosedürlerde belirlenmiş kabul süresi aşıldığında, ısıl işlem uygulanmadan hemen önce aşağıda belirtilen kriterleri sağlamak için gerekli prosedürleri uygular.
1) Süt ürünlerinin hazırlanmasında kullanılacak çiğ inek sütü 30 °C’de her mililitrede 300.000’den az koloni sayısına sahip olmalıdır.
2) Süt ürünleri üretiminde kullanılacak ısıl işlem görmüş inek sütü 30 °C’de her mililitrede 100.000’den az koloni sayısına sahip olmalıdır.
b) Bu fıkranın (a) bendinde yer alan kriterlerin karşılanmadığı durumda süt ürünleri üreten gıda işletmecisi Bakanlığı bilgilendirir ve bu durumu düzeltmek için tedbir alır.
Süt ve süt ürünleri ile kolostrum ve kolostrum bazlı ürünlerin ambalajlanması
MADDE 58 –
(1) Tüketime sunulan ambalajların kapatılması, sıvı süt ürünleri ile kolostrum bazlı ürünlere son ısıl işlemin uygulandığı yerde dolumdan hemen sonra bulaşmayı önleyecek şekilde kapatma araçlarıyla gerçekleştirilir. Kapatma sistemi, açıldıktan sonra ürünün açılmış olduğunun kolayca anlaşılmasını sağlayacak şekilde tasarlanır.
Süt ve süt ürünleri ile kolostrum ve kolostrum bazlı ürünlerin etiketlenmesi
MADDE 59 –
(1) Süt ve süt ürünleri ile kolostrum ve kolostrum bazlı ürünlerin etiketlenmesi gıda kodeksi etiketleme mevzuat hükümlerine uygun olmalıdır. Silinmeyecek şekilde işaretlenmiş olan ve bu nedenle herhangi bir etiket taşımayan tekrar kullanılabilen cam şişeler ve en geniş yüzeyi 10 cm2 den küçük olan ambalaj veya kaplar hariç olmak üzere bu hükümlere ek olarak;
a) Çiğ sütün etiketinde “çiğ süt” ibaresi,
b) Prosesinde ısıl işlem veya fiziksel veya kimyasal herhangi bir işlemin bulunmadığı çiğ sütten elde edilen ürünlerin etiketlerinde “çiğ sütten üretilmiştir” ibaresi,
c) Kolostrumun etiketinde “kolostrum” ibaresi,
ç) Kolostrumdan elde edilen ürünlerin etiketinde “kolostrumdan elde edilmiştir” ibaresi, yer almalıdır.
(2) Bu maddenin birinci fıkrasında yer alan gereklilikler son tüketiciye arz edilen ürünlere uygulanır. Etiketleme terimi ürün ile birlikte sunulan ve ürünü ilgilendiren ambalaj, doküman, uyarı gibi bilgi ve belgeleri de içerir.
Tanımlama işareti
MADDE 60 –
(1) Bu bölümdeki ürünler için bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde yer alan şartlara istisna olarak, ambalaj veya paket üzerindeki işletmenin onay numarasının yerini gösteren referans, tanımlama işareti yerine geçebilir.
(2) Gıda işletmecisinin süt ürünleri üreten veya yeniden ambalajlayan birden fazla işletmesi var ise; üretim veya yeniden ambalajlamanın yapıldığı işletmenin tanımlama işaretinin açık bir şekilde işaretlenmesi şartıyla, etikette diğer işletmelere ait tanımlama işaretleri de yer alabilir.
ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yumurta ve Yumurta Ürünleri İçin Özel Gereklilikler
Yumurta
MADDE 61 –
(1) (Değişik: RG-17/1/2014-28885)(1)
Yumurtalar, üreticinin tesislerinde ve son tüketiciye arzına kadar, temiz, kuru, dışarıdan gelen kokulardan ari, darbelerden etkin bir biçimde korunacak ve direk güneş ışığına maruz kalmayacak şekilde muhafaza edilir. Yumurtalar, yumurtlama tarihinden itibaren en fazla 21 gün içinde tüketiciye ulaştırılır.
Yumurta ürünlerinin üretim yerleri için gereklilikler
MADDE 62 –
(1) Gıda işletmecisi, yumurta ürünleri üretilen tesislerinde aşağıdaki işlemlerin ayırımını sağlayacak şekilde tesisin kurulması, planlaması ve donatılmasını sağlar:
a) Kirli yumurtaların yıkanması, kurutulması ve dezenfekte edilmesi.
b) Yumurtaların kırılması, kırılan yumurtaların içeriğinin toplanması, kabuk ve zarların uzaklaştırılması.
c) Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen işlemler dışındaki diğer işlemler.
Yumurta ürünleri üretiminde kullanılan hammadde için gereklilikler
MADDE 63 –
(1) Gıda işletmecisi; yumurta ürünleri üretimi için kullanılan hammaddelerin aşağıdaki gerekliliklere uygunluğunu sağlar.
a) Yumurta ürünlerinin üretiminde kullanılacak yumurtaların kabukları yapısal gelişimini tam olarak tamamlamış olmalı ve kırık içermemelidir. Çatlak yumurtalar, üretildikleri çiftlikten veya paketleme merkezinden, sıvı yumurta üretimi veya yumurta ürünlerinin işlenmesi konusunda onaylı bir işletmeye doğrudan getirilmesi halinde, işletmeye alındıktan sonra bekletilmeden kırılması koşuluyla sıvı yumurta ve yumurta ürünlerinin üretiminde kullanılabilir.
b) Sıvı yumurta üretimi amacıyla onaylanmış bir tesisten elde edilen sıvı yumurta, hammadde olarak kullanılabilir. Sıvı yumurta, bu Yönetmeliğin 64 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (f) bentlerinde belirtilen gerekliliklere uygun olarak elde edilir.
Yumurta ürünleri üretiminde özel hijyen gereklilikleri
MADDE 64 –
(1) Gıda işletmecisi tüm faaliyetlerini, yumurta ürünlerinin üretimi, muamelesi ve depolanması sırasında bulaşmayı engelleyecek bir şekilde, özellikle aşağıdaki özel hijyen gerekliliklerine uygunluğu sağlayarak gerçekleştirir.
a) Yumurtalar, temiz ve kuru olmadıkça kırılamaz.
b) Yumurta kırma işlemi, yumurta ürünlerinin üretimindeki diğer işlemlerden ayrı bir yerde, bulaşmayı en aza indirecek şekilde yapılır. Çatlak yumurtalar mümkün olduğunca çabuk işlenir.
c) Tavukların, hindilerin ve beç tavuklarının yumurtaları dışında kalan yumurtalar ayrı olarak muameleye tabi tutulur ve işlenir. Tavuk, hindi ve beç tavuğunun yumurtalarının işlenmesine tekrar başlanmadan önce, tüm ekipmanlar temizlenir ve dezenfekte edilir.
ç) Yumurtaların içeriği santrifüj ile ya da ezilerek alınmaz ve boş yumurta kabuklarında kalan yumurta akı kalıntılarının ayrılması için santrifüj kullanılmaz.
d) Kırılan yumurtalar, mikrobiyolojik riskleri elimine etmek veya kabul edilebilir bir seviyeye indirmek için mümkün olduğunca hızlı bir şekilde işleme tabi tutulur. Yetersiz işlem gören bir parti, eğer yeni bir işlemle insan tüketimi için uygun hale getirilebilecekse, aynı işletmede tekrar işleme alınabilir. İnsan tüketimi için uygun olmadığı tespit edilen ürünler, insan tüketimine sunulmaz ve bunu sağlamak için denatüre edilir.
e) Kuru veya kristalize albümin üretiminde kullanılacak olan yumurta akı, sonradan ısıl işleme tabi tutulacağından önceden ısıl işlem uygulanmasına gerek yoktur.
f) Yumurtaların kırılmasından sonra elde edilen sıvı yumurta hemen işlenmeyecekse, dondurularak ya da 4 °C’den yüksek olmayan bir sıcaklıkta muhafaza edilir. Sıvı yumurtanın 4°C’de tutulması durumunda, ürüne işlenmeden önceki muhafaza süresi 48 saati aşamaz. Ancak şekeri ayrılacak ürünler için, şekerin ayrılması işlemi hemen gerçekleştirilecekse bu gerekliliklerin yerine getirilmesi zorunlu değildir.
g) Oda sıcaklığında muhafaza edilmek için stabilize edilmemiş ürünler 4 °C’den fazla olmayan sıcaklıklara soğutulur. Dondurulacak ürünler ise işleme basamakları tamamlandıktan sonra hemen dondurulur.
ğ) Yumurta ürünlerinin muhafaza ve depolama sıcaklıkları aşağıdaki dereceleri aşamaz:
1) Derin dondurulmuş ürünlerde -18 °C
2) Dondurulmuş ürünlerde -12 °C
3) Soğutulmuş ürünlerde 4 °C
4) Pastörize ürünlerde 4 °C
5) Yumurta akı hariç kurutulmuş ürünler 15 °C
Analitik özellikler
MADDE 65 –
(1) Gıda işletmecisi, yumurta ürünlerinin aşağıda açıklanan analitik özelliklere uygunluğunu sağlar.
a) Modifiye edilmemiş yumurta ürünlerinde, kuru maddedeki 3 OH–butirik asit konsantrasyonu 10 mg/kg’dan fazla olamaz.
b) Yumurta ürünlerinin üretiminde kullanılacak olan hammaddenin kuru maddesindeki laktik asit miktarı 1000 mg/kg’dan fazla olamaz. Fermente ürünlerde bu değer fermantasyon işleminden önce kaydedilen değer olacaktır.
c) İşlenmiş yumurta ürünlerindeki yumurta kabuğu kalıntıları, yumurta zarları ve diğer partiküllerin toplam miktarı 100 mg/kg’dan fazla olamaz.
Yumurta ürünlerine ilişkin etiketleme ve tanımlama işareti
MADDE 66 – (1) Yumurta ürünlerinin etiketlenmesinde aşağıdaki özel gerekliliklere uyulur:
a) Perakendeye yönelik olarak üretilmeyip başka bir ürünün üretiminde bileşen olarak kullanılacak olan yumurta ürünleri; 8 inci maddede yer alan tanımlama işareti için genel şartlara ilave olarak, muhafaza sıcaklığı ile bu sıcaklıkta korunabileceği süreyi belirten bir etikete sahip olmalıdır.
b) Sıvı yumurta etiketinde, bu fıkranın (a) bendinde belirtilenlere ilave olarak “Pastörize edilmemiş sıvı yumurta” ile “Varış yerinde işlenecektir.” ifadeleri yer alır ve yumurtaların kırıldığı gün ve saat belirtilir.
ONBEŞİNCİ BÖLÜM
Kurbağa Bacağı ve Salyangoz İçin Özel Gereklilikler
Kurbağa bacağı ve salyangoz
MADDE 67 –
(1) İnsan tüketimi için kurbağa bacağı ve salyangoz hazırlayan gıda işletmecisi; aşağıdaki gerekliliklere uymalıdır:
a) Kurbağa ve salyangozların öldürülme işlemi bu amaçla planlanmış, inşa edilmiş ve donatılmış bir tesiste gerçekleştirilmelidir.
b) Kurbağa bacaklarının hazırlandığı tesiste, canlı kurbağaların depolanması, yıkanması, kesimi ve kanlarının akıtılması için tahsis edilmiş bir oda olmalıdır. Bu oda, fiziksel olarak hazırlama odasından ayrı olmalıdır.
c) İşletmede öldürülme dışında farklı bir sebepten ölen kurbağa ve salyangozlar, insan tüketimi için kullanılmamalıdır.
ç) Kurbağa ve salyangozlar örnekleme yoluyla duyusal muayeneye tabi tutulmalıdır. Eğer bu muayene sonucunda bir tehlike belirlenir ise, bu ürünler insan tüketimi için kullanılmamalıdır.
d) Kurbağa bacakları, hazırlanmalarını takiben bekletilmeden sadece akan içilebilir su ile yıkanmalı ve buzun erime sıcaklığına yakın bir sıcaklıkta soğutulmalı, dondurulmalı veya işlenmelidir.
e) Öldürmeden sonra, salyangozun hepatopankreası bir tehlike oluşturuyor ise uzaklaştırılmalı ve insan tüketimi için kullanılmamalıdır.
ONALTINCI BÖLÜM
Eritilmiş Hayvan Yağları ve Don Yağı
Tortusu İçin Özel Gereklilikler
Hammaddeleri toplayan veya işleyen işletmeler için gereklilikler
MADDE 68 –
(1) Gıda işletmecisi, eritilmiş hayvan yağları ve don yağı tortusu üretimi için hammaddeleri toplayan veya işleyen tesislerin aşağıdaki gerekliliklere uygunluğunu sağlar.
a) Hammaddelerin toplandığı ve işleme tesislerine nakledildiği merkezler, hammaddelerin 7 °C’den yüksek olmayan bir sıcaklıkta depolamasını sağlayacak imkânlara sahip olmalıdır.
b) İşleme tesisi;
1) Soğutma imkânlarına,
2) Eritilmiş hayvan yağları işletmeden sadece tankerlerle sevk edilmiyorsa, sevkiyat odasına,
3) Eritilmiş hayvan yağlarının, diğer gıda maddeleri ve/veya lezzet vericiler ile karışımından elde edilen ürünlerin hazırlanması durumunda, bu iş için uygun ekipmanlara,
sahip olmalıdır.
c) Hammadde, 69 uncu maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtildiği şekilde aktif soğutma yapılmaksızın depolanıyor veya nakliye yapılıyorsa, sadece bu faaliyeti yürüten tesislerde bu fıkranın (a) bendi ile (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde öngörülen soğutma imkânları gerekli değildir.
Eritilmiş hayvan yağı ve don yağı tortusu hazırlanması için hijyen gereklilikleri
MADDE 69 –
(1) Hammaddeler aşağıda belirtilen gerekliliklere uygun olur:
a) Kesimhanede kesilen, ölüm öncesi ve ölüm sonrası muayenede insan tüketimi için uygun olduğu belirlenen hayvanlardan elde edilmelidir.
b) Kan ve kirlilikten mümkün olduğunca ari yağ dokuları veya kemiklerden oluşmalıdır.
c) Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olarak kayıt altına alınan veya onaylanan tesislerden gelmelidir.
ç) Eritilene kadar 7 °C’den yüksek olmayan bir iç sıcaklıkta ve hijyenik şartlarda, nakledilmeli ve depolanmalıdır. Ancak elde edildikten sonra 12 saat içerisinde eritilecek ise hammaddeler aktif soğutulmaksızın nakledilebilir ve depolanabilir.
(2) Eritme sırasında çözücülerin kullanımı yasaktır.
(3) Bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarına uygun olarak hazırlanan eritilmiş hayvan yağları, bu maddenin dördüncü fıkrasında yer alan standartları karşılaması durumunda aynı işletmede veya başka bir işletmede fiziko-kimyasal kalitesini geliştirmek amacıyla rafine edilebilir.
(4) Eritilmiş hayvan yağı, çeşidine bağlı olarak, Ek-3’teki standartları karşılar.
(5) İnsan tüketimi için amaçlanan don yağı tortusu aşağıdaki sıcaklık şartlarına uygun olarak depolanır.
a) 70 °C’den yüksek olmayan sıcaklıkta eritilerek elde edilen don yağı tortusu; 7 °C’den yüksek olmayan bir sıcaklıkta en fazla 24 saat veya -18 °C veya daha düşük bir sıcaklıkta depolanmalıdırlar.
b) 70 °C’den daha yüksek bir sıcaklıkta eritilerek elde edilen ve kütlece % 10 veya daha fazla bir nem içeriğine sahip olan don yağı tortusu,
1) 7 °C’den yüksek olmayan bir sıcaklıkta en fazla 48 saat veya eşdeğer garanti veren bir zaman/sıcaklık kombinasyonunda veya
2) -18 °C veya daha düşük bir sıcaklıkta,
depolanmalıdır.
c) 70 °C’den daha yüksek bir sıcaklıkta eritilerek elde edilen ve kütlece % 10’dan daha az bir nem içeriğine sahip olan don yağı tortusu için özel bir gereklilik yoktur.
ONYEDİNCİ BÖLÜM
İşlenmiş Mide, İdrar Kesesi ve Bağırsaklar
İçin Özel Hijyen Gereklilikleri
İşlenmiş mide, idrar kesesi ve bağırsaklar
MADDE 70 –
(1) Mideleri, idrar keseleri ve bağırsakları işleyen gıda işletmecisi, aşağıdaki gerekliliklere uygunluğu sağlar:
a) Hayvan bağırsakları, idrar keseleri ve mideleri sadece aşağıdaki koşullarda piyasaya arz edilir.
1) Kesimhanede kesilen, ölüm öncesi ve ölüm sonrası muayenede insan tüketimi için uygun olduğu belirlenen hayvanlardan elde edilmelidir.
2) Tuzlama, kurutma veya ısıl işlem uygulanmalıdır.
3) Bu fıkranın (a) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen işlemlerden birine tabi tutulduktan sonra yeniden bulaşmayı önleyecek etkin tedbirler alınmalıdır.
b) Ortam sıcaklığında muhafaza edilemeyen işlem görmüş mideler, idrar keseleri ve bağırsaklar; sevkiyatlarına kadar soğukta depolanmalıdır. Özellikle, tuzlanmayan veya kurutulmayan ürünler 3 °C’den yüksek olmayan bir sıcaklıkta muhafaza edilmelidir.
ONSEKİZİNCİ BÖLÜM
Jelatin İçin Özel Gereklilikler
Jelatin
MADDE 71 –
(1) Jelatin üreten gıda işletmecisi, bu bölümdeki gerekliliklere uygunluğu sağlar.
Hammaddeler için gereklilikler
MADDE 72 –
(1) Gıdada kullanım amacıyla jelatin üretiminde, aşağıdaki hammaddeler kullanılabilir.
a) Spesifik risk materyali olarak tanımlananların dışındaki kemikler,
b) Çiftlikte yetiştirilen geviş getiren hayvanların deri ve postları,
c) Domuz derileri,
ç) Kanatlı hayvan derileri,
d) Tendonlar ve veterler,
e) Yaban av hayvanı deri ve postları,
f) Balık deri ve kemikleri.
(2) Tabaklama işlemi tamamlanmış olsun ya da olmasın herhangi bir tabaklama işlemine tabi tutulan deri ve postların kullanımı yasaktır.
(3) Bu maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde sıralanmış olan hammaddeler, kesimhanede kesilen ve karkasları ölüm öncesi ve ölüm sonrası muayenede insan tüketimi için uygun olduğu belirlenen hayvanlardan veya karkasları insan tüketimine uygun olduğu belirlenen yaban av hayvanlarının deri ve postlarından gelmelidir.
(4) Hammaddeler, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olarak kayıt altına alınan veya onaylanan tesislerden gelmelidir.
(5) Bakanlığın izin vermesi ve aşağıdaki gerekliliklerin karşılanması halinde, toplama merkezleri ve tabakhaneler de insan tüketiminde kullanılacak jelatin üretimi için hammadde tedarik edebilir.
a) Kolay temizlenebilen ve dezenfekte edilebilen sert zemine ve pürüzsüz duvarlara sahip, uygun durumlarda soğutma imkânları olan depolama odaları bulunmalıdır.
b) Depolama odaları, hammaddelere bulaşma kaynağı olmaması için, yeterli bir seviyede temiz ve bakımlı tutulmalıdır.
c) Bu maddeye uygun olmayan hammaddenin, bu tesislerde depolanması ve/veya işlenmesi halinde; kabul, depolama, işleme ve sevk periyodu boyunca bu maddeye uygun hammaddeden ayrı tutulmalıdır.
Hammaddelerin nakli ve depolanması
MADDE 73 –
(1) Hammadde, toplama merkezine veya tabakhaneye ve jelatin işleyen tesislere sevk edilirken; bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde ön görülen tanımlama işaretinin yerine, menşe tesisi belirten ve Ek-4’te yer alan bilgileri içeren bir belge, nakliye süresince hammaddeye eşlik eder.
(2) Hammaddeler, temin edildikleri yerden ayrılışlarından itibaren 24 saat içinde işlenmeyeceklerse; soğutularak veya dondurularak nakledilir ve depolanır. Bununla birlikte, yağı alınan ve kurutulan kemikler veya ossein; tuzlanmış, kurutulmuş, kireçlenmiş deriler; alkali veya asit ile muamele edilen deri ve postlar ortam sıcaklığında nakledilebilir ve depolanabilir.
Jelatin üretimi için gereklilikler
MADDE 74 –
(1) Jelatin için üretim işlemi aşağıdakileri sağlar.
a) Dünya Hayvan Sağlığı Teşkilatına göre kontrol edilebilir veya belirsiz BSE risk statüsündeki ülke veya bölgelerde doğan, yetiştirilen veya kesilen hayvanlardan elde edilen tüm geviş getirenlerin kemikleri; tüm kemik materyali ince olarak ezilir ve sıcak su ile yağından arındırılır ve en az 2 günlük bir sürenin üzerinde seyreltilmiş hidroklorik asit (asgari % 4 yoğunlukta ve pH < 1.5) ile muamele edilmesini sağlayan bir işleme tabi tutulur.
b) Bu fıkranın (a) bendindeki işlemi takiben aşağıdaki işlemlerden herhangi biri uygulanır:
1) En az 4 saniye süresince 138 °C’lik bir ısıl işlem aşaması ile en az 20 günlük bir süre için doymuş kireç solüsyonu ile alkali (pH > 12.5) işlemi,
2) En az 4 saniye süresince 138 °C’lik bir ısıl işlem aşaması ile en az 10 saat boyunca asit (pH < 3.5) işlemi,
3) 3 bardan daha fazla bir basınçta 133 °C’lik doymuş buharla en az 20 dakika için ısı ve basınç işlemi,
4) Onaylanmış herhangi bir eşdeğer işlem.
c) Bu fıkranın (a) bendinde belirtilenlerin dışındaki hammaddeler bir veya daha çok çalkalamayı takiben asit veya alkali ile bir işleme tabi tutulur ve takiben pH ayarlanır. Filtrasyon ve ısıl işlem yoluyla arındırmayı takiben bir veya birden fazla ısıtmaya tabi tutularak jelatin çıkarılır.
(2) Gıda işletmecisi, hammadde ve üretim işleminin insan tüketimine yönelik jelatine uygulanan gerekliliklere uygunluğunun sağlanması şartıyla, insan tüketimine yönelik olmayan jelatini, insan tüketimine yönelik jelatin ile aynı tesiste üretebilir veya depolayabilir.
Nihai ürünler için gereklilikler
MADDE 75 –
(1) Gıda işletmecisi, jelatinin Ek-5’teki tabloda yer alan kalıntı limitlerine uygunluğunu sağlar.
Etiketleme
MADDE 76 –
(1) Jelatinin ambalaj ve paketlerinde “İnsan tüketimine uygun jelatin” kelimeleri ile tavsiye edilen tüketim tarihini belirten ifade ve ürün adının yanında elde edildiği hayvan türü belirtilir.
ONDOKUZUNCU BÖLÜM
Kollajen İçin Özel Gereklilikler
Kollajen
MADDE 77 –
(1) Kollajen üreten gıda işletmecisi, bu bölümdeki gerekliliklere uygunluğu sağlar.
Hammaddeler için gereklilikler
MADDE 78 –
(1) Gıdada kullanım amacıyla kollajen üretiminde, aşağıdaki hammaddeler kullanılabilir:
a) Spesifik risk materyali olarak tanımlananların dışındaki kemikler,
b) Çiftlikte yetiştirilen geviş getiren hayvanların deri ve postları,
c) Domuz derileri,
ç) Kanatlı hayvan derileri,
d) Tendonlar ve veterler,
e) Yaban av hayvanı deri ve postları,
f) Balık deri ve kemikleri.
(2) Tabaklama işlemi tamamlanmış olsun ya da olmasın herhangi bir tabaklama işlemine tabi tutulan deri ve postların kullanımı yasaktır.
(3) Bu maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde sıralanmış olan hammaddeler, kesimhanede kesilen ve karkasları ölüm öncesi ve ölüm sonrası muayenede insan tüketimi için uygun olduğu belirlenen hayvanlardan veya karkasları insan tüketimine uygun olduğu belirlenen yaban av hayvanlarının deri ve postlarından gelmelidir.
(4) Hammaddeler, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olarak kayıt altına alınan veya onaylanan tesislerden gelmelidir.
(5) Bakanlığın izin vermesi ve aşağıdaki gerekliliklerin karşılanması halinde, toplama merkezleri ve tabakhaneler de insan tüketiminde kullanılacak kollajen üretimi için hammadde tedarik edebilirler:
a) Kolay temizlenebilen ve dezenfekte edilebilen sert zemine ve pürüzsüz duvarlara sahip, uygun durumlarda soğutma imkânları olan depolama odaları bulunmalıdır.
b) Depolama odaları, hammaddelere bulaşma kaynağı olmaması için, yeterli bir seviyede temiz ve bakımlı tutulmalıdır.
c) Bu maddeye uygun olmayan hammaddenin, bu tesislerde depolanması ve/veya işlenmesi halinde; kabul, depolama, işleme ve sevk periyodu boyunca bu maddeye uygun hammaddeden ayrı tutulmalıdır.
Hammaddelerin nakli ve depolanması
MADDE 79 –
(1) Hammadde, toplama merkezine veya tabakhaneye ve kollajen işleyen tesislere sevk edilirken; bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde ön görülen tanımlama işaretinin yerine, menşe tesisi belirten ve Ek-4’te yer alan bilgileri içeren bir belge, nakliye süresince hammaddeye eşlik eder.
(2) Hammaddeler, temin edildikleri yerden ayrılışlarından itibaren 24 saat içinde işlenmeyeceklerse; soğutularak veya dondurularak nakledilir ve depolanır. Bununla birlikte, yağı alınan ve kurutulan kemikler veya ossein; tuzlanmış, kurutulmuş, kireçlenmiş deriler; alkali veya asit ile muamele edilen deri ve postlar ortam sıcaklığında nakledilebilir ve depolanabilir.
Kollajen üretimi için gereklilikler
MADDE 80 –
(1) Kollajen için üretim işlemi aşağıdakileri sağlamalıdır.
a) Dünya Hayvan Sağlığı Teşkilatına göre kontrol edilebilir veya belirsiz BSE risk statüsündeki ülke veya bölgelerde doğan, yetiştirilen veya kesilen hayvanlardan elde edilen tüm geviş getirenlerin kemikleri; tüm kemik materyali ince olarak ezilir ve sıcak su ile yağından arındırılır ve en az 2 günlük bir sürenin üzerinde seyreltilmiş hidroklorik asit (asgari % 4 yoğunlukta ve pH < 1.5) ile muamele edilmesini sağlayan bir işleme tabi tutulur. Bu işlemi, asit ve alkali kullanılarak pH ayarlaması, bir veya daha fazla çalkalama, filtrasyon ve ekstrüksiyon veya eşdeğerliliği onaylanmış herhangi bir işlem takip eder.
b) Bu fıkranın (a) bendinde belirtilenlerin dışındaki hammaddeler, yıkama, asit ve alkali kullanılarak pH ayarlamasını takiben bir veya daha fazla çalkalama, filtrasyon ve ekstrüksiyon veya eşdeğerliliği onaylanmış herhangi bir işleme tabi tutulur. Menşei geviş getiren hayvanlar olmayan hammaddelerden düşük moleküler kollajen üretiminde ekstrüksiyon aşaması uygulanmayabilir.
(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen işlemlere tabi tutulduktan sonra kollajene kurutma işlemi uygulanabilir.
(3) Gıda işletmecisi, hammadde ve üretim işleminin insan tüketimine yönelik kollajene uygulanan gerekliliklere uygunluğunun sağlanması şartıyla, insan tüketimine yönelik olmayan kollajeni, insan tüketimine yönelik kollajen ile aynı tesiste üretebilir veya depolayabilir.
Nihai ürünler için gereklilikler
MADDE 81 –
(1) Gıda işletmecisi, kollajenin Ek-6’da yer alan kalıntı limitlerine uygunluğunu sağlar.
Etiketleme
MADDE 82 –
(1) Kollajenin ambalaj ve paketlerinde “İnsan tüketimine uygun kollajen” kelimeleri ile üretim tarihini belirten ifade ve ürün adının yanında elde edildiği hayvan türü belirtilir.
YİRMİNCİ BÖLÜM
Hayvansal Gıdaların İthalatı
Hayvansal gıdaların ithalatı
MADDE 83 –
(1) Hayvansal gıdaları ithal eden gıda işletmecisi, sadece aşağıdaki durumlarda ithalatı gerçekleştirebilir;
a) Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmeliğin 40 ıncı maddesine göre Bakanlık tarafından hazırlanan ve güncellenen hayvansal gıdanın ithalatına izin verilen ülke listesinde yer alan ülkelerden yapılıyorsa,
b) Aşağıdaki şartları karşılıyorsa,
1) Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmeliğin 41 inci maddesine göre Bakanlık tarafından hazırlanan ve güncellenen hayvansal gıdanın ithalatına izin verilen işletme listesinde yer alan işletmelerde elde edilmiş, hazırlanmış ve sevk edilmişse,
2) Çiğ et, kıyma, hazırlanmış et karışımları, et ürünleri ve MAE durumunda ürün; Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmeliğin 41 inci maddesine göre Bakanlık tarafından hazırlanan ve güncellenen listede yer alan kesimhane ve parçalama tesislerinden elde edilen etlerden üretilmişse,
3) Canlı çift kabuklu yumuşakçalar, derisi dikenliler, gömlekliler ve denizde yaşayan karından bacaklılar durumunda, Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmeliğin 43 üncü maddesine göre Bakanlık tarafından hazırlanan ve güncellenen listede yer alan üretim alanından elde edilmişse,
c) Hayvansal gıda, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesindeki sağlık ve tanımlama işaretleri de dahil bu Yönetmelik hükümlerini; Gıda Hijyeni Yönetmeliği hükümlerini ve Ürünlerin Ülkeye Girişinde Veteriner Kontrollerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmelikte geçen ithalat koşullarını karşılarsa,
ç) Uygulanabilir olduğunda Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmeliğin sağlık raporu ve belgelere dair 44 üncü maddesindeki gereklilikleri karşılarsa,
hayvansal gıda ithalatını gerçekleştirir.
(2) Hayvansal gıda ithal eden gıda işletmecisi aşağıdaki hususları sağlar:
a) Ürünlerin Ülkeye Girişinde Veteriner Kontrollerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmeliğe uygun olarak ithalat aşamasında hayvansal gıda, kontrolün yapılabilmesi için hazır bulundurulur.
b) İthalat, insan tüketimine yönelik hayvansal ürünlerin üretim, işleme, dağıtım ve girişinde hayvan sağlığı kurallarına ilişkin mevzuat hükümleri ile uyum içinde olmalıdır,
c) İthalattan sonra yapılan kontrol; 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 ve 19 uncu bölümlerdeki gerekliliklere uygun olarak yürütülür.
(3) Bitkisel ürünler ile hayvansal işlenmiş ürünlerin her ikisini birlikte içeren gıdaları ithal eden gıda işletmecisi, bu gıdaların içerdiği hayvansal işlenmiş gıdaların, bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarındaki şartları karşılamasını sağlar. Bu şartları karşıladığını gösteren uygun belge veya sağlık sertifikası sunar. Ancak bu belge ve sağlık sertifikası bu maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen formatta olmayabilir.
YİRMİBİRİNCİ BÖLÜM
Belgeler
Belgeler
MADDE 84 –
(1) Gıda işletmecisi gerektiğinde 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 ve 19 uncu bölümlere uygun olarak sevk edilen hayvansal gıdaya eşlik etmesi gereken ve bu Yönetmelik ile Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmelikte belirtilen belgeleri temin eder. Uygun durumlarda elektronik belgeler de kullanılabilir.
(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen belgelere ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.
YİRMİİKİNCİ BÖLÜM
İstisnai Uygulamalar
İstisnai uygulamalar
MADDE 85 –
(1) Bu Yönetmeliğin 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 ve 19 uncu bölümlerinde belirtilen hayvansal gıdalar için özel hijyen gereklilikleri dikkate alınmak kaydıyla geleneksel gıdalar ve bu gıdaların üretiminde altyapı, alet, ekipman ve üretim yöntemi ile piyasaya arzına ilişkin istisnai hükümler Bakanlıkça yayımlanacak Tebliğ ile belirlenir.
(2) Bu Yönetmeliğin 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 ve 19 uncu bölümlerinde belirtilen hayvansal gıdalar için özel hijyen gerekliliklerinin yerine getirilmesi hususunda coğrafi kısıtları bulunan bölgelerle ilgili istisnai hükümler Bakanlıkça yayımlanacak Tebliğ ile belirlenir.
(3) Bakanlık, çiğ süt veya işlenmemiş kremanın doğrudan son tüketiciye satışına düzenleme getirebilir.
(4) Bakanlık, bu Yönetmeliğin 13 üncü bölümünde belirtilen bakteri ve somatik hücre sayısı açısından kriterleri karşılamayan çiğ sütün, en az 60 günlük periyotta dinlendirilmesi ve olgunlaştırılması şartıyla Yönetmelik amaçlarına aykırı olmayacak şekilde peynir üretiminde kullanımına izin verebilir.
(5) Üreticisi tarafından küçük miktarlardaki birincil ürünlerin son tüketiciye veya son tüketiciye doğrudan satışını yapan yerel perakendecilere doğrudan arzı, üreticisi tarafından çiftlikte kesilen kanatlı ve tavşanımsıların etlerini, küçük miktarlarda ve çiğ et olarak son tüketiciye veya son tüketiciye doğrudan satışını yapan yerel perakendecilere doğrudan arzı ve avcıların, yaban av hayvanları veya yaban av hayvanı etlerini küçük miktarlarda son tüketiciye veya son tüketiciye doğrudan satışını yapan yerel perakendecilere doğrudan arzına ilişkin usul ve esaslar Tebliğ ile belirlenir.
YİRMİÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 86 –
(1) 5/1/2005 tarihli ve 25691 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırmızı Et ve Et Ürünleri Üretim Çalışma ve Denetleme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik ile 8/1/2005 tarihli ve 25694 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kanatlı Hayvan Eti ve Et Ürünleri Üretim Tesislerinin Çalışma ve Denetleme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1 –
(1) (Değişik: RG-17/1/2014-28885)(1) 17/12/2011 tarihinden önce çalışma izin belgesi, çalışma izni ve gıda sicili belgesi veya bu belgelere eşdeğer belge alarak faaliyet gösteren gıda işletmecileri, işletmelerini 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasındaki süre içerisinde bu Yönetmeliğin gerekliliklerine uygun hale getirmek zorundadır.
(2) Halen faaliyette olan gıda işletmeleri bu Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren onay alınıncaya kadar; 27/8/2004 tarihli ve 25566 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda ve Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeleri Üreten İşyerlerinin Çalışma İzni ve Gıda Sicili ve Üretim İzni İşlemleri ile Sorumlu Yönetici İstihdamı Hakkında Yönetmeliğin, 5/1/2005 tarihli ve 25691 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırmızı Et ve Et Ürünleri Üretim Çalışma ve Denetleme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin ve 8/1/2005 tarihli ve 25694 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kanatlı Hayvan Eti ve Et Ürünleri Üretim Tesislerinin Çalışma ve Denetleme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin bu Yönetmeliğin işletme gerekliliklerine ilişkin hükümlerine aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edilir.
(3) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesi yürürlüğe girinceye kadar kesimhane işletmecisi, kesime getirilen hayvanları ancak Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak düzenlenen belgelerin bulunması durumunda kesimhaneye kabul eder.
Yürürlük
MADDE 87 –
(1) Bu Yönetmeliğin;
a) (Değişik: RG-17/1/2014-28885)(1)10 uncu maddesi ile 56 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, 57 nci maddesinin üçüncü fıkrası ve 85 inci maddesinin dördüncü fıkrası 31/12/2015 tarihinde,
b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 88 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
___________
(1) Bu değişiklik 31/12/2013 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
TÜTÜN MAMULLERİNİN ÜRETİM VE TİCARETİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; tütün mamulleri üretim tesislerinin kurulması, faaliyeti, proje tadilatı, her türlü devir işlemleri, yer değişikliği, kapatılması, tütün mamullerinin üretimi, iç ve dış ticareti, fiyatlandırılması, imhası ile tüm bu işlemlerin denetimine yönelik usul ve esasları, bu mamullerin tüketiminin neden olduğu kamusal, toplumsal, tıbbi ya da çevresel nitelikteki her türlü zararlı etkileri de göz önünde bulundurmak suretiyle düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, tütün mamulleri üretim tesislerinin kurulması, faaliyeti, proje tadilatı, her türlü devir işlemleri, yer değişikliği, kapatılması ile tütün mamullerinin; piyasaya arz koşulları, iç ve dış ticareti, fiyatlandırılması, imhası ile bunların yürürlükteki mevzuat dahilinde izin, izleme ve denetimlerine ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 9 uncu maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Başlamış işlem: İhracat işlemlerinde mer’i İhracat Yönetmeliğinde yer alan “başlamış işlem” tanımını, ithalat işlemlerinde ithal edilecek mallar için çıkış ülkesinde ihraç amacıyla taşıma belgesi düzenlenmiş veya bu malların gümrük mevzuatı uyarınca gümrük idarelerine sunulmuş olması durumunu,
b) Bırakım: Sigaranın makine tarafından içimi sırasında doğrudan sisteme alınan zifir, nikotin ve karbon monoksit gibi bileşenleri,
c) Birim paket: Tütün mamullerinin perakende satışında kullanılan ve ek şeffaf ambalaj dışında kalan herhangi bir malzemeden yapılmış ambalajı,
ç) Deneme üretimi: Tesisin, projeye ve üretilmesi planlanan tütün mamulünün üretimine uygunluğunun belirlenmesi amacıyla Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi verilmesi öncesinde (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından görevlendirilen teknik heyet gözetiminde yapılan üretimi,
d) Diğer tütün mamulleri: Puro, sigarillo, nargilelik tütün mamulü, sarmalık kıyılmış tütün, enfiye, çiğneme tütünü ve pipo tütünü gibi sigara dışındaki tütün mamullerini,
e) Ek şeffaf ambalaj: Perakende satışa sunulan tütün mamullerinin birim paket ve grupmanlarının üzerinde yer alan, tüm etiketleme bilgilerinin görünürlüğünü ve okunurluğunu engellemeyen şeffaf dış ambalajı,
f) (Ek: RG -5/6/2012-28314) Fire: Sigara ve diğer tütün mamullerinin üretim faaliyetleri esnasında buharlaşma, gaz olarak havaya karışma veya kuruma şeklindeki eksilmeleri,
g)(1) Firma: Tütün mamulleri üretimiyle ilgili olarak Tesis Kurma Uygunluk Belgesi ile Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alan gerçek ve tüzel kişileri,
ğ) (Değişik: RG -31/12/2020-31351) Girdi: Tütün, katkı maddeleri ile kağıt, filtre, kapsül, mürekkep ve yapıştırıcılar dahil olmak üzere nihai tütün mamulünde bulunan her türlü maddeyi veya ögeyi,
h)(1) Grupman: Ek şeffaf ambalaj dışında, içerisine aynı marka ve çeşit bazında birden fazla tütün mamulü birim paketi konularak perakende satışa sunulan herhangi bir malzemeden yapılmış ambalajı,
ı) (Değişik: RG -31/12/2020-31351) Kanun: 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanunu,
i)(Mülga: RG -31/12/2020-31351)
j) (Mülga: RG -31/12/2020-31351)
k)(1) Makine: Ana gövde, sabit ve hareketli mekanik parçalar ile pnömatik, hidrolik, elektrik, elektronik ve kumanda gibi elemanlardan oluşan her bir düzenekler bütününü,
l)(1) Mamulat çeşidi: Sigara, puro, sigarillo, nargilelik tütün mamulü, pipo tütünü ve sarmalık kıyılmış tütün gibi farklı kategorilerdeki tütün mamullerinden, aynı veya farklı marka adı altında üretilen mamulün fiziksel özellikleri, tütün kullanım oranları ve girdileri ile varsa bırakım miktarlarından herhangi biri veya birim paket tipi ya da tasarımı yönünden farklılık arz eden her bir çeşidini,
m)(1) Marka: Firmanın üretimini ve/veya ticaretini yaptığı tütün mamullerini, diğer mamullerden ayırt etmeye yarayan ve ilgili kuruluşlarca tescil edilen işareti,
n) (Değişik: RG -31/12/2020-31351) Tütün mamulü: Tütünün tamamen veya kısmen hammadde olarak kullanılması ile üretilen, tüttürme yoluyla içme, burna çekme, emme ya da çiğneme amaçlı tüm ürünleri,
o)(1) Yetkili firma: Ürün izleme sistemi konusunda Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilen yetki belgesini haiz firmayı,
ö) (Ek: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
p) (Ek: RG -31/12/2020-31351) Sarmalık kıyılmış tütün mamulü: Sigara yapmak için üretilen ve tüketiciler tarafından yaprak sigara kağıdına sarmak ya da makarona doldurmak suretiyle bir yanma süreci ile tüketilerek tüttürme yoluyla içilen birim paket içinde piyasaya arz edilen tütün mamulünü,
r) (Ek: RG -31/12/2020-31351) Tütün kooperatifi: Tek başına kıyılıp içilebilme vasfına sahip tütün çeşitlerinin üretildiği Bakanlıkça belirlenmiş üretim merkezlerinde en az 250 tütün üreticisi gerçek kişinin bir araya gelerek kurduğu Tütün Üretim ve Pazarlama Kooperatifini,
s) (Ek: RG -31/12/2020-31351) Uzman: Tarım ve Orman Uzmanını,
ş) (Ek: RG -31/12/2020-31351) Yardımcı teknik ünite: Üretim hattında kullanılanlar hariç, tesisin elektrik, su, basınçlı hava, vakum, buhar, ısıtma, soğutma, havalandırma, kalite kontrol, yük taşıma, yangın algılama ve söndürme ile yıldırımdan korunma sistemleri ihtiyacı için kullanılan teknik üniteleri,
t) (Ek: RG -4/9/2021-31588) İşlem görmüş tütün: Sigara ve diğer tütün mamulleri üretim tesislerinde elde edilen harmanlanmış tütün, homojenize tütün veya yeniden tertip edilmiş tütün, kıyılmış tütün, şişirilmiş tütün, şişirilmiş tütün damarı, tütün döküntüleri ile tütün döküntülerinin işlenmesi ile elde edilen tütünleri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
(Değişik Bölüm Başlığı: RG -24/12/2015-29572)
Üretim Tesisi Kurulmasında Aranacak Şartlar ve Tesis Kurma İzni
Üretim tesisi kurulmasında aranacak şartlar
MADDE 5 – (Değişik: RG -31/12/2020-31351)
(1) Üretim tesisi kurulmasında aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türkiye’de tütün mamulleri üretmek isteyenlerin; yıllık üretim kapasitesi tek vardiyada teorik olarak, sigara için iki milyar adet, diğer tütün mamulleri için ise on beş tondan az olmayan, tütün hazırlama bölümleri dahil tam ve yeni teknolojiyi haiz, yardımcı teknik üniteler hariç kullanılmamış makine içeren tesis kurmaları şarttır. Ancak tütün kooperatiflerince kurulacak sarmalık kıyılmış tütün mamulü üretim tesislerinde, tam ve yeni teknoloji ile kullanılmamış makine içeren tesisler kurmaları şartı aranmaz.
b) Tesis yeri, organize sanayi bölgesi ya da sanayi alanında, sigara üretim tesisleri için en az 10.000 m²’lik, diğer tütün mamulleri üretim tesisleri için en az 1.000 m²’lik kapalı alana sahip müstakil ya da münhasır bir bina olacak şekilde belirlenir. Ancak tütün kooperatifleri tarafından kurulacak sarmalık kıyılmış tütün mamulü üretim tesis yerleri; tütün kooperatifinin kurulduğu üretim merkezinin bulunduğu ilde, imar planında kullanım amacına uygun olmak koşulu ile konut alanı, ticaret alanı ve tarım alanları dışında en az 750 m² ’lik kapalı alana sahip müstakil ya da münhasır bir bina olacak şekilde belirlenir.
c) Sigara ve sarmalık kıyılmış tütün mamulü üretim tesisleri için, tesis kurma izni öncesinde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığından “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararı alınır.
ç) Üretim tesisinin yakınında tütünün kalitesine olumsuz etki yapabilecek tesis bulunamaz.
d) Üretim akışı ile makineler, üretilmesi planlanan tütün mamullerinin üretim şekline uygun olacak şekilde projelendirilir.
e) Kurulacak üretim tesisinde hammadde, tütün harici malzeme ve mamul ambarı ayrı ayrı olur.
f) Nargilelik tütün mamulü üretim tesislerinde dinlendirme kapları, kapaklı olacak şekilde paslanmaz çelikten yapılır.
Tesis kurma izni
MADDE 6 – (Başlığıyla Birlikte Değişik: RG -24/12/2015-29572)
(1) Tütün mamulleri üretimiyle ilgili üretim tesisi kurmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, izin taleplerini içerir dilekçelerini, aşağıdaki bilgi ve belgeleri içeren bir takım dosya ile birlikte şahsen veya yetkili temsilcileri vasıtasıyla (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa iletirler:
a) Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanmış ana sözleşmesi ve yetkili kişilere ait imza sirküleri.
b) Son altı ay içinde ticaret ve/veya sanayi odasından alınan faaliyet belgesi ile faaliyet özgeçmişini ve hedeflediği faaliyeti tanımlayan özel beyanı.
c) Gerçek kişiler için başvuru sahibinin, tüzel kişiler için yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile tüzel kişiyi temsile yetkili kişilerin T.C. kimlik numarası ile Kanuna, 8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanununa, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa aykırılıktan dolayı haklarında kesinleşmiş mahkumiyet kararı olmadığına ve (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıkça düzenlenmiş belgelerin mahkemece askıya alınmadığına dair beyan.
ç) (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından belirlenen formata uygun olarak hazırlanmış fizibilite raporu ve elektronik ortama aktarılmış kopyası.
d) Kurulacak tesis sahası için yürürlükteki imar mevzuatı çerçevesinde alınan imar durumunu gösterir belge.
e) 23 üncü maddede belirtilen başvuru bedelinin (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık hesabına yatırıldığına ilişkin belge.
(2) Başvuru dosyaları en geç otuz gün içinde incelenir. Eksiklik tespit edilmesi halinde, bu eksiklikler bildirim tarihinden itibaren en geç doksan gün içinde tamamlanır. Eksik bulunan bilgi ve belgelerin süresi içinde tamamlanmaması veya projeden vazgeçilmesi halinde başvuru işleme konulmaz ve başvuru bedeli iade edilmez.
(3) Başvurunun tamamlanmasını müteakiben (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından görevlendirilen uzman marifetiyle mahallinde veya dosya üzerinden inceleme yapılır. Başvuruya ilişkin rapor, ilgili mevzuat, projenin çevresel etkileri ve uygulanabilirliği, tesis üniteleri ile makine (Mülga ibare: RG -31/12/2020-31351) yerleşim planı, üretim akışı, projenin üretilmesi planlanan tütün mamulünün üretimine uygunluğu göz önünde bulundurularak inceleme tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde hazırlanır.
(4) Başvuru, üçüncü fıkra gereğince hazırlanan raporun (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa sunulmasından itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır. (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıkça izin verilenlere, 23 üncü maddeye göre hesaplanan Tesis Kurma Uygunluk Belgesi bedelinin, iznin bildirim tarihinden itibaren en geç doksan gün içinde (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık hesabına yatırıldığının belgelenmesi kaydıyla, belge içeriği ve şekli (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından belirlenen Tesis Kurma Uygunluk Belgesi verilir. Belge bedeli süresi içinde yatırılmadığı takdirde verilen izin, başvuru bedeli iade edilmeksizin iptal edilmiş sayılır.
(5) Tesis Kurma Uygunluk Belgesi alınmasından sonra, Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi verilmesi aşamasına kadar geçen süre içinde, tesis ihtiyaçlarından kaynaklanan, ekonomik ve/veya teknik gerekçelere dayanan proje revizyonu yapılmak istenildiğinde, revizyonun içeriği ve kapsamını açıklayan bilgi ve belgeler ile (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa başvurulur. Başvurular en geç altmış gün içinde karara bağlanır. Uygun bulunan proje revizyonunda kapasite artışı olduğu takdirde, (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıkça hesaplanan Tesis Kurma Uygunluk Belgesi bedel farkının (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık hesabına yatırıldığının belgelenmesi kaydıyla Tesis Kurma Uygunluk Belgesi güncellenir.
(6) (Değişik: RG -31/12/2020-31351) Tesis Kurma Uygunluk Belgesi; beyan edilen adreste tesis binası inşasını, temin edilecek makine listesinde yer alan makinelerin yurt içi ve/veya yurt dışından temini ile tesise kurulumunu, kurulumu gerçekleştirilen makinelerin çalışma testleri ve ürün denemeleri ile uzman nezaretinde deneme üretimlerinin yapılmasını kapsar.
(7) Tesis Kurma Uygunluk Belgesi, belge veriliş tarihinden itibaren üç yıl geçerlidir. Bu süre içinde tesisini faaliyete hazır hale getiremeyecek durumda olanlara ek süre verilebilir. Ek süre için süre bitiminden en az altmış gün önce (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa başvurulur. Başvuruyu müteakiben (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından görevlendirilen uzman marifetiyle mahallinde veya dosya üzerinden inceleme yapılır. Başvuruya ilişkin rapor, inceleme tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde hazırlanır. Başvuru, hazırlanan raporun (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa sunulmasından itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır. (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıkça uygun bulunması durumunda, bir defaya mahsus, belge geçerlilik süresinin bitiminden itibaren geçerli olmak üzere bir yıla kadar ek süre verilebilir. Verilen süre içinde projesini tamamlamayanların Tesis Kurma Uygunluk Belgesi iptal edilmiş sayılır. Bu durumda tahsil edilmiş olan belge bedeli iade edilmez. Aynı gerçek ve tüzel kişinin, aynı adresle ilgili tekrar müracaatı durumunda daha önce gerçekleştirilemeyen sebepler ayrıntılı olarak rapor edilerek (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa sunulması halinde değerlendirmeye alınır. İzin verilmesi durumunda bu yeni müracaat için tekrar bir ek süre verilmez.
(8) (Değişik: RG -31/12/2020-31351) Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alınması sonrasında farklı kategorilerde tütün mamullerinin aynı tesiste birlikte üretilebilmesine yönelik tesis kuruluşu için Bakanlıktan izin alınması gerekir. İzin başvurusunu müteakiben Bakanlık tarafından görevlendirilen en az bir uzmanın bulunduğu heyet marifetiyle başvurunun tamamlanma tarihinden itibaren otuz gün içinde mahallinde veya dosya üzerinden inceleme yapılır. Başvuruya ilişkin rapor, tesiste aynı veya farklı makinelerden yararlanılabileceğine yönelik değerlendirme, üretilmesi planlanan tütün mamulünün üretimine uygunluğu ve kategorilerin ayrı olarak izlenebilirliği ile piyasa riski yaratıp yaratmadığı göz önünde bulundurularak inceleme tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde hazırlanır. Başvuru, hazırlanan raporun Bakanlığa sunulmasından itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır. Bakanlıkça uygun bulunması durumunda, tesiste ortak olarak kullanılacak makineler hariç olmak üzere, her bir kategori için tesise 500 m² ’lik kapalı alan ilave edilmesi kaydıyla her bir tütün mamulü için istenilen diğer şartların varlığı ayrı ayrı aranır. Bu durumda, her bir kategori için Tesis Kurma Uygunluk Belgesi alınır.
(9) Kanuna, 5607 sayılı Kanuna veya bu kanunlara göre yürürlüğe konulmuş yönetmeliklere aykırılıktan dolayı Tesis Kurma Uygunluk Belgesi iptal edilen üretim tesisi için, 18 inci maddenin beşinci ve altıncı fıkraları ile 22 nci maddenin beşinci fıkrası hükümleri kapsamında işlem tesis edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
(Değişik Bölüm Başlığı: RG -24/12/2015-29572)
Üretim ve Faaliyet İzni, Üretim ve Faaliyet İzni Temdidi ile Proje Tadilatı
Üretim ve faaliyet izni
MADDE 7 – (Başlığıyla Birlikte Değişik: RG -24/12/2015-29572)
(1) Tesis Kurma Uygunluk Belgesi alarak projesini gerçekleştiren ve alınması gerekli diğer yasal izinlerini tamamlayarak tesisini faaliyete hazır hale getirenler, Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi almak için (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa başvurur.
(2) Başvuruyu müteakiben (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından görevlendirilen en az bir uzmanın bulunduğu heyet marifetiyle, 5 inci maddedeki şartlar ile 6 ncı maddede beyan edilen hususlar, mahallinde veya dosya üzerinden denetlenir ve deneme üretimi ile izlenerek, başvuruya ilişkin rapor başvurunun tamamlanma tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde hazırlanır.
(3) Başvuru, ikinci fıkra gereğince hazırlanan raporun, (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa sunulmasından itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır. Uygun bulunanlara, 23 üncü maddeye göre hesaplanan Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi bedelinin, iznin bildirim tarihinden itibaren en geç doksan gün içinde (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık hesabına yatırıldığının belgelenmesi kaydıyla belge içeriği ve şekli (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından belirlenen Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi verilir. Belge bedeli, süresi içinde yatırılmadığı takdirde verilen izin iptal edilmiş sayılır.
(4) Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi, belge veriliş tarihinden itibaren beş yıl için geçerlidir.
(5) Mamulat çeşidine ait fiziksel ve kimyasal özellikler ile varsa bırakım miktarlarının üretim öncesi (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa ibraz edilmesi halinde, deneme üretimi sırasında, tütün kullanım oranları kontrolü yapılarak üretilen mamullerden yeterli miktarda numune alınır ve bu numunelere ait analizlerin bağımsız ve akredite laboratuvarlarda yapılması veya yaptırılması sağlanır. Bu analiz sonuçları, mamulat çeşidi için yapılan Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi başvurusunda değerlendirmeye alınabilir.
(6) Deneme üretiminde üretilen mamulat çeşidinin piyasaya arzına, Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi verilmesinde aranan şartların bulunduğunun tespit edilmesi kaydıyla (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıkça izin verilebilir.
(7) Farklı kategorilerdeki tütün mamullerinin aynı tesis içinde birlikte üretilebilmesi için, 6 ncı maddenin sekizinci fıkrasında belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde her bir kategori için Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alınır.
(8) Firmalar tarafından, 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde belirtilen hususlarda meydana gelen değişiklikler en geç otuz gün içinde (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa bildirilir.
(9) (Değişik: RG -4/9/2021-31588) Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alınması sonrasında, tesis sahası dışında Bakanlıktan izin almak ve tesisin bulunduğu il sınırları dahilinde olmak kaydıyla ek mamul ambarı, kurulum öncesi bildirimde bulunmak şartıyla da ek hammadde ambarı kurulabilir. Kullanımından vazgeçilen ambarlar, boşaltılma tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde Bakanlığa bildirilir.
(10) Tesiste, (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıkça izin verilenlerin veya uygun bulunanların dışında herhangi bir üretim yapılamaz.
(11) Üretilen tütün mamulleri, yurt içi piyasa arz ve/veya uygulanan Gümrük Rejimlerine göre mamul ambarında, mamulat çeşidi bazında sınıflandırılmasına ve sayılmasına imkan verecek şekilde depolanır.
(12) Tütün ve tütünden elde edilmiş hammaddeler, uygulanan Gümrük Rejimlerine göre tip ve miktar tespiti yapılmasına imkân verecek şekilde hammadde ambarında depolanır.
(13) Üretim tesisi ile tesis dışındaki hammadde ve mamul ambarlarının ana giriş kısmında, yerden en az üç metre yükseklikte, rahatça görülüp okunabilecek şekilde, asgari firma unvanı ve logosu ile tesiste üretim kategorisinin, ambarlarda ambar adının yazılı olduğu tabelaya yer verilir.
(14) Üretim ve faaliyet izninde ya da bu iznin temdidinde aranan izinler (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından belirlenir.
(15) Kanunun 8 inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü gereğince, Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi iptal edilmek suretiyle faaliyetine son verilen üretim tesisi için 18 inci maddenin altıncı ve yedinci fıkraları hükümlerine göre işlem tesis edilir.
(16) Üretim tesisinde, yurt içi piyasaya arz ve/veya ihraç amacıyla, marka tescil belgesi ya da markanın başka bir gerçek veya tüzel kişi adına kayıtlı olması halinde, marka tescil belgesiyle birlikte markanın kullanım hakkının devrine ilişkin lisans sözleşmesi olmayan mamulat çeşidinin üretimi yapılamaz.
(17) Sigara ve diğer tütün mamullerinin fire oranlarının hesaplama yöntemlerinin usul ve esasları (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından belirlenir.
(18) (Ek: RG -4/9/2021-31588) Makine çalışma testleri, ürün denemeleri, deneme üretimleri ile her ne suretle olursa olsun yapılan üretimlerde; tütün mamulü birim paketi ile sigara üzerinde marka adı veya şirket/firma unvan kısaltması yazılması zorunludur. Tütün mamulü birim paketi ile sigara üzerine yazılacak bilgiler işlem öncesi Bakanlığa bildirilir.
Üretim ve faaliyet izni temdidi
MADDE 8 – (Başlığıyla Birlikte Değişik: RG -24/12/2015-29572)
(1) Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesini temdit ettirmek isteyen firma, süre bitiminden en az doksan gün önce (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa başvurur.
(2) Başvuruyu müteakiben (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından görevlendirilen en az bir uzmanın bulunduğu heyet marifetiyle, 5 inci maddedeki şartların sağlanmaya devam edildiğine dair hususlar başvurunun tamamlanma tarihinden itibaren otuz gün içinde mahallinde veya dosya üzerinden incelenir. Başvuruya ilişkin rapor, 5 inci maddedeki şartlar ile 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (a), (c) ve (d) bentlerinde sayılan belgelerin yanı sıra 7 nci maddenin on dördüncü fıkrası gereğince belirlenen yasal izinlerin varlığı göz önünde bulundurularak inceleme tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde hazırlanır. Bu rapor, (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa sunulmasından itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır.
(3) Uygun bulunanların Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi, bedel alınmaksızın geçerlilik süresinin bitiminden itibaren beş yıl süreyle uzatılır. Uygun bulunmayanlara belge verilmesinde aranan şartların sağlanması için bir yıl süre verilir. Verilen süre içinde çalışmalara başlanıldığının ancak bitirilemediğinin belirlenmesi durumunda, firmanın talebi halinde yüzseksen gün ek süre verilebilir. Verilen süre sonunda da aykırılığın devam etmesi halinde Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi temdit edilmez.
(4) Belgesi temdit edilmeyen üretim tesisinde, bu durumun firmaya bildirildiği tarihten itibaren üretim yapılamaz.
(5) (Değişik: RG -31/12/2020-31351) Bildirim tarihi itibarıyla tesiste bulunan makineler ile mamul ve hammaddeler en az bir uzmanın bulunduğu heyet marifetiyle mahallinde veya dosya üzerinden tespit edilerek kayıt altına alınır.
(6) Talep edilmesi halinde, belgesi temdit edilmeyen üretim tesisi için 18 inci maddenin altıncı ve yedinci fıkraları hükümlerine göre işlem tesis edilir.
(8) Firmanın kusur ve kontrolleri dışında, idari veya yargı mercilerinin tasarrufları ya da mevzuat değişiklikleri nedeniyle 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) ve (e) bentlerinde istenilen şartların sağlanamadığının tespit edilmesi halinde, şartların sağlanamama gerekçeleri de dikkate alınarak, Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesinin temdit edilmesi talebi (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından karara bağlanır.
Proje tadilatı
MADDE 9 – (1) (Değişik fıkra: RG -24/12/2015-29572) Tütün mamulü üretiminde doğrudan kullanılan tütün ve damar kıyım makineleri, sigara, puro, sigarillo imalat ve paketleme ile filtre çubuğu imalat makinelerinden herhangi birinin üretim tesisine ilave edilmesi ile bu makinelerin kısmen veya tamamen; yurt içinde aynı firmanın yeni veya eski bir tesisine nakli, başka bir firmaya devri, yurt dışına çıkarılması, hurdaya ayrılmak suretiyle imhası ve hurda olarak satışı nedeniyle projede yapılacak tadilatlar için (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıktan izin alınır.
(2) (Değişik fıkra: RG -24/12/2015-29572) Birinci fıkrada sayılanların dışındaki (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) diğer makinelerin üretim tesisine ilave edilmesi ile bu makine ve ekipmanların kısmen veya tamamen; yurt içinde aynı firmanın eski veya yeni bir tesisine nakli, yurt dışına çıkarılması, hurdaya ayrılmak suretiyle imhası, hurda olarak satışı, yurt içinde başka bir firmaya devri veya satışı ile farklı sektörlerde faaliyet gösteren gerçek ve/veya tüzel kişilere devri veya satılarak değerlendirilmesi nedeniyle projede yapılacak tadilatlar için işlem öncesi (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa bildirimde bulunulması zorunludur.
(3) (Mülga fıkra: RG -24/12/2015-29572)
(4) (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık izniyle yapılan işlerde talebe bağlı olarak makine teknik bilgi listesi, tadilat öncesi ve sonrası yerleşim planları, proforma fatura, belge ve içeriği (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından belirlenen taahhütname ile (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa başvurulur. Tamamlanmış müracaatlar en geç kırk beş gün içinde karara bağlanır. (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıkça uygun bulunan başvurulardan; üretim kapasitesi artışı olan proje tadilatlarında, 23 üncü maddenin dördüncü fıkrasına göre belirlenen uygunluk belgesi bedelinin, iznin bildirim tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık hesabına yatırılması halinde Proje Tadilatı Uygunluk Belgesi, kapasite artışı olmayan proje tadilatlarında ise uygunluk belgesi bedeli alınmaksızın izin verilir. Uygunluk belgesi bedeli süresi içinde yatırılmadığı takdirde verilen izin iptal edilir.
(5) Verilen izin kapsamında proje tadilatını gerçekleştirecek firma, kontrol için en geç işlem başlangıç tarihine kadar (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa müracaat eder. İşlem bitim tarihine kadar mahallinde yapılacak teknik denetimde, makinelerin beyan edilen özellikleri haiz olduğunu belirten raporun (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa ibrazından sonra, (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıkça işlemin verilen izne uygunluğunun tespiti halinde, (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından proje tadilatının tamamlandığı firmaya bildirilir. Makine ilavelerinde, makinelerin beyan edilen özellikleri haiz olmadığının tespiti halinde ise, ithal edilen makinelerin ilgili mevzuat gereğince yurt dışı edilmesi firmadan istenir ve ayrıca ilgili kurum ve kuruluşlara bilgi verilir. Yurt içinden temin edilen makineler ise firma tarafından sökülerek tesis sahası dışına çıkarılır.
(6) (Değişik fıkra: RG -24/12/2015-29572) İkinci fıkra gereğince bildirime tabi proje tadilatı işlemlerinde işin özelliğine göre makine teknik bilgi listesi, tadilat öncesi ve sonrası yerleşim planları, taahhütname, proforma fatura, işin başlangıç ve bitiş tarihleri işlem öncesi (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa bildirilir. (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık gerektiğinde bu işlerin teknik denetimini yapar.
(7) (Değişik: RG -31/12/2020-31351) Bu madde kapsamında üretim tesisine ilave edilecek makinelerin yeni teknolojiyi haiz ve yardımcı teknik üniteler hariç kullanılmamış olması zorunludur. Bu şart, Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi bulunan yurt içinde kurulu üretim tesisleri arasındaki makine devirleri ile tütün kooperatiflerince kurulacak sarmalık kıyılmış tütün mamulü üretim tesislerinde aranmaz.
(8) Üretim tesisinin yıllık asgari üretim kapasitesi şartını ortadan kaldıracak şekilde proje tadilatı izin talebinde bulunulamaz.
(9) (Değişik fıkra: RG -24/12/2015-29572) Birinci ve on birinci fıkralarda belirtilen makineler, (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık iznini müteakip (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Ticaret Bakanlığı, Gümrük Hizmetlerinde “Tek Pencere” sistemine girilmek suretiyle düzenlenen Uygunluk Belgesi ile ithal edilir.
(10) (Ek fıkra: RG -24/12/2015-29572) Birinci fıkra kapsamında verilen proje tadilat izni, Proje Tadilatı Uygunluk Belgesi veriliş tarihinden itibaren on sekiz ay geçerlidir. Bu süre içinde tadilatını tamamlayamayacak durumda olan firmalara, ek süre verilebilir. Ek süre için süre bitiminden en az altmış gün önce (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa başvurulur. Başvuruyu müteakiben (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından görevlendirilen uzman marifetiyle başvurunun tamamlanma tarihinden itibaren otuz gün içinde mahallinde veya dosya üzerinden inceleme yapılır. Başvuruya ilişkin rapor, inceleme tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde hazırlanır. Başvuru, hazırlanan raporun (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa sunulmasından itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır. (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıkça uygun bulunması durumunda, bir defaya mahsus, belge geçerlilik tarihinin bitiminden itibaren yüz seksen gün ek süre verilebilir. Verilen süre içinde tadilatın gerçekleştirilen kısmı, izin kapsamında kabul edilir. Bu durumda tahsil edilen uygunluk belgesi bedeli iade edilmez. Gerçekleştirilmeyen kısım, talepte bulunulması halinde yeni proje tadilatı olarak değerlendirilir. Aynı gerçek ve tüzel kişinin, aynı adresle ilgili tekrar müracaatı durumunda, daha önce gerçekleştirilemeyen sebepler ayrıntılı olarak rapor edilerek (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa sunulması halinde değerlendirmeye alınır. İzin verilmesi durumunda bu yeni müracaat için tekrar bir ek süre verilmez.
(11) (Ek fıkra: RG -24/12/2015-29572) Birinci fıkrada belirtilen tütün ve damar kıyım makineleri, sigara, puro, sigarillo imalat ve paketleme ile filtre çubuğu imalat makinelerinin firmalar haricindeki gerçek veya tüzel kişiler tarafından ithalinde de (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıktan izin alınır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Tütün, Sigara Kağıdı ve Filtre Temini, Tütün Mamullerinin Piyasaya Arzı, İhracat ve İthalat ile Bandrol(8)
MADDE 10 – (1) Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alan firmalar, ihtiyaçları olan yaprak tütünleri (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıktan Tütün Ticareti Yetki Belgesi almak kaydıyla; açık artırma merkezlerinden, tütün ticareti yetki belgesine sahip gerçek ve tüzel kişilerden ve sözleşmeli üretim esasına göre üreticiden alabilecekleri gibi, (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıktan Tütün İthalatı Uygunluk Belgesi almak suretiyle ithal de edebilirler.
(2) İşlendikten sonra ihraç amacıyla olsa dahi tütün ithali ancak, üretim ihtiyaçları ile sınırlı olarak tütün mamulleri üreten firmalar tarafından yapılabilir.
(3) Üretim ihtiyacının gerektirdiği tütün miktarı;
a) Sigara üretim tesislerinde; sigara imalat makinelerinin bir saatlik toplam teorik üretim kapasitesinin mer’i mevzuata göre belirlenen haftalık çalışma saatiyle çarpımı sonucu hesaplanan rakamın bir yıla tamamlanması ile bulunan miktarın üç katı esas alınmak suretiyle belirlenir.
b) Puro ve sigarillo üretim tesislerinde; puro ve sigarillo imalat makinelerinin bir saatlik toplam teorik üretim kapasitesinin, puro ve sigarillo gramajı ve mer’i mevzuata göre belirlenen haftalık çalışma saatinin çarpımı sonucu hesaplanan rakamın bir yıla tamamlanması ile bulunan miktarın üç katıdır.
c) Pipo, nargilelik ve sarmalık kıyılmış tütün mamullerinde; tütün kıyım makinelerinin bir saatlik toplam teorik üretim kapasitesinin mer’i mevzuata göre belirlenen haftalık çalışma saatiyle çarpımı sonucu hesaplanan rakamın bir yıla tamamlanması ile bulunan miktarın üç katıdır.
ç) Bu fıkrada sayılmayan diğer tütün mamullerinde üretim ihtiyacının gerektirdiği tütün miktarı ise (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından üretim özelliğine göre ayrıca belirlenir.
(4) (Değişik: RG -4/9/2021-31588) Homojenize tütün, şişirilmiş tütün damarı, tütün döküntülerinin işlenmesiyle elde edilen tütünler ve bu tütünleri üretmek amacıyla tütün damarı ve tütün döküntüleri ile aynı tipten olmak kaydıyla harmanlanmış yaprak tütün, şişirilmiş tütün ve kırık tütün ithaline üretim ihtiyaçları ile sınırlı olarak ve Bakanlıktan Tütün İthalatı Uygunluk Belgesi almak kaydıyla izin verilir.
(5) (Değişik fıkra: RG -24/12/2015-29572) Tesis Kurma Uygunluk Belgesi alan gerçek veya tüzel kişiler Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi almadan önce makine çalışma testlerinde veya deneme üretiminde kullanmak amacıyla iç veya dış piyasadan yaprak tütün, aynı tipten olmak kaydıyla harmanlanmış yaprak tütün ile homojenize tütün, tütün damarı, şişirilmiş tütün, şişirilmiş tütün damarı, kırık tütün veya kıyılmış tütün temin edebilir. Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alınması sonrasında, kendi laboratuvarlarında test ile araştırma ve geliştirme çalışmalarında kullanılmak kaydıyla (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından yılda yüz kilogramı geçmemek üzere kıyılmış tütün ithalatına izin verilebilir. Bu koşullar dışında kıyılmış tütün temin edilemez.
(6) Bu madde uyarınca (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıktan Tütün İthalatı Uygunluk Belgesi alınması, ithalata ilişkin mevzuatta öngörülen diğer şartların yerine getirilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
(7) Tütün ithalatı (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından 10/7/2010 tarihli ve 27637 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Tütün Üretimi, İşlenmesi, İç ve Dış Ticareti ile İlgili Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre gerçekleştirilir.
(8) (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Filtre ve sigara kağıdı; tesis kuruluş sürecinde Tesis Kurma Uygunluk Belgesi ile üretim ve faaliyet izni alınması sonrasında ise Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi ile temin edilir.
(9) Tesis Kurma Uygunluk Belgesi alan gerçek ve tüzel kişiler ile firmalara talepleri halinde, herhangi bir bilgi ve belge istenmeksizin yalnızca uygunluk belgesi bedeli alınarak (Mülga ibare: RG -31/12/2020-31351) Tütün Ticareti Yetki Belgesi verilir.
(10) (Ek: RG -31/12/2020-31351) Firmalar haricindeki gerçek veya tüzel kişiler, Bakanlıktan alınan izin kapsamında ithal edilen 9 uncu maddenin on birinci fıkrasında sayılan makinelerin testlerinde kullanmak amacıyla Bakanlık izniyle; filtre ve sigara kağıdı, Tütün Ticareti Yetki Belgesi almak kaydıyla firmalardan tütün temin edebilirler.
Tütün mamullerinin piyasaya arzı
MADDE 11 – (1) Firmalar ürettikleri veya ithal ettikleri tütün mamullerini Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi almak kaydıyla serbestçe fiyatlandırabilir, doğrudan toptan satıcılara satabilir, (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıktan toptan satış belgesi almak suretiyle perakende satıcılara da satabilirler.
Piyasaya arz izni
MADDE 12 – (1) Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alan firmalara, ürettikleri tütün mamullerini yurt içinde serbestçe satabilme, fiyatlandırma ve dağıtabilmeleri amacıyla, mamulatın ilgili teknik düzenlemelere uygunluğu tespit edildikten sonra her bir mamulat çeşidi için belge içeriği ve şekli (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından belirlenen Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi verilir.
(2) Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi başvurularında mamulat çeşidine ait aşağıdaki bilgi ve belgeler (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa ibraz edilir.
a) Fiziksel ve kimyasal özellikler ile varsa bırakım miktarları.
b) Belge içeriği ve şekli (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından belirlenen Tütün Kullanım Oranları Tablosu.
c) Girdi Bildirim ve Toksikolojik Veri Tabloları.
ç) Ölçü bilgileri yer alacak şekilde birim paket ve grupman tasarımları, grupman olarak şeffaf ambalaj kullanılması halinde şeffaf ambalaj üzerindeki etiket tasarımı.
d) Birim paketin; açma şeridi, iç ambalajı, içinde bulunan tütün mamulü üzerinde yer verilecek bilgiler ile grupman açma şeridine ilişkin bilgi.
e) Sağlık uyarıları uygulama planı.
f) Üretim kodlama veya benzeri bir işaretleme bilgisi.
g) Marka tescil belgesi.
ğ) Markanın başka bir gerçek veya tüzel kişi adına kayıtlı olması halinde, marka tescil belgesiyle birlikte markanın kullanım hakkının devrine ilişkin lisans sözleşmesi.
h) (Ek: RG -24/12/2015-29572) 7/11/1996 tarihli ve 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin on beşinci fıkrasına ilişkin bilgi ve belgeler.
ı) (Ek: RG -24/12/2015-29572) Sigara için filtrenin teknik özellikleri.
(3) Üretilmesi ve piyasaya arz edilmesi planlanan mamulat çeşidi ile ilgili olarak; ikinci fıkra gereğince (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa ibraz edilen bilgi ve belgelerin dosya üzerinden varlığı tespit edilir.
(4) Üçüncü fıkra gereğince yapılan tespit sonrasında (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığın görevlendireceği veya uygun göreceği kişi ya da kuruluş marifetiyle üretim tesisinden en geç onbeş gün içinde numune alınır. Başvuru, numune ile bu numuneye ait analiz sonuçlarının (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa ulaştırıldığı tarih itibariyle tamamlanmış sayılır.
(5) (Değişik fıkra: RG -24/12/2015-29572) Piyasaya arz edilmesi planlanan mamulat çeşidinin teknik düzenlemelere uygunluğu; beyan edilen fiziksel ve kimyasal özellikler ile filtrenin teknik özellikleri ve ilgili mevzuatta öngörülen bırakım miktarlarının laboratuvar analiz sonuçları ile mukayese edilmesi, girdilerin (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık mevzuatı, piyasaya arz ambalajının ilgili mevzuatı ve 4207 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin on beşinci fıkrası kapsamında incelenmesi ve değerlendirilmesi suretiyle belirlenir.
(6) Başvurular, tamamlanma tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır. Verilen izin kapsamında üretilen birim paket ve grupman örneklerinden birer adedi, en geç doksan gün içinde (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa gönderilir. Gönderilen numunelerin uygunluğunun belirlenmesi halinde firmaya, belge içeriği ve şekli (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından belirlenen Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi verilir. Süresi içinde numuneleri göndermeyen firmanın bu izni geçersizdir.
(7) Marka tescili ve/veya lisans sözleşmesine ilişkin olarak meydana gelen değişiklikler otuz gün içinde (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa bildirilir.
(8) Piyasaya arz edilen tütün mamullerinin arz tarihi, perakende satış fiyatı ile fiyat değişikliklerinin, piyasaya arz tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa bildirilmesi zorunludur.
(9) (Ek: RG -16/10/2011-28086) (Değişik fıkra: RG -24/12/2015-29572) Marka veya lisans hakkını ortadan kaldıracak nitelikte marka tescili ve/veya lisans sözleşmesinde meydana gelen değişikliklerde, bu değişikliğin geçerli olduğu tarih itibariyle Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi iptal edilmiş sayılır. Belge iptal tarihinden önce piyasaya arz edilen mamulat çeşidi en fazla doksan gün süreyle piyasada bulunabilir. Bu mamulat çeşidinin süre bitiminden sonra piyasada bulunmaması için firma tarafından gerekli tedbirler alınarak piyasadan toplatılır.
(10) (Ek: RG -16/10/2011-28086)(Değişik fıkra: RG -24/12/2015-29572) Firmanın, Piyasaya Arz Uygunluk Belgesinin iptali istemiyle (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa yapılan başvuruları en geç altmış gün içinde karara bağlanır, alınan kararda aksi bir süre belirtilmediği durumda kararın bildirim tarihi itibariyle belge iptal edilmiş sayılır. Belge iptal tarihinden önce piyasaya arz edilmiş mamulat çeşidi en fazla doksan gün süreyle piyasada bulunabilir. Bu mamulat çeşidinin süre bitiminden sonra piyasada bulunmaması için firma tarafından gerekli tedbirler alınarak piyasadan toplatılır.
(11) (Ek fıkra: RG -24/12/2015-29572) Yurt içi piyasaya arz veya ihracat amacıyla üretilen mamulat çeşidinin birim paket ve grupmanlarında üretim kodlaması veya benzeri işaretleme bilgisine, kolilerde ise etiket bilgisine yer verilir.
(12) (Ek fıkra: RG -24/12/2015-29572)(Değişik: RG -31/12/2020-31351) Başvurusu yapılan mamulat çeşidinde tütün mamulü kategorisi bazında izin verilenlerin dışında yeni bir girdi kullanılacak olması halinde başvuru, yeni girdi kullanımı yönüyle Sağlık Bakanlığının görüşü doğrultusunda sonuçlandırılır.
(13) (Ek fıkra: RG -24/12/2015-29572) İkinci fıkranın (h) bendi gereğince istenilen bilgi ve belgeler ile on birinci fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından belirlenir.
MADDE 13 – (1) (Değişik: RG -31/12/2020-31351) Firmalar, Bakanlık tarafından verilmiş Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi bulunan bir mamulat çeşidinin tütün kullanım oranlarında, fiziksel ve kimyasal özelliklerinde, filtre teknik özelliklerinde, bırakım miktarlarında, girdilerinde veya piyasaya arz ambalajında herhangi bir değişiklik yapmak istediklerinde piyasaya arzdan önce Bakanlıktan güncelleme kapsamında gerekli izni almak zorundadırlar. Üretim kodlaması veya benzeri işaretleme bilgisindeki değişiklikler üretim öncesi Bakanlığa bildirilir.
(2) (Ek: RG -16/10/2011-28086) Firmalarca piyasaya arz ambalajında kullanılan ayırt edici ibarenin değiştirilmesine yönelik güncelleme kapsamında başvuruda bulunulamaz.
(3) (Ek fıkra: RG -24/12/2015-29572) Ayırt edici ibare, en fazla üç öğeden oluşur.
(5) (Ek fıkra: RG -24/12/2015-29572) Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi güncelleme başvurusunda, 12 nci maddenin ikinci fıkrasının (g), (ğ) ve (h) bentlerinde sayılan belgeler ile birlikte değişikliğe konu olan belgeler (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa ibraz edilir. Güncelleme başvurusunun değerlendirilmesinde ise 12 nci maddenin ilgili hükümleri uygulanır.
(6) (Ek fıkra: RG -24/12/2015-29572) Piyasaya arz uygunluk belgesinin güncellenmesine karar verilmesi halinde, belge düzenlenmeden önce mevcut belge (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa iade edilir.
İşlem görmüş tütün ve tütün mamulleri ihracatı
MADDE 14 – (Başlığı ile Birlikte Değişik: RG -4/9/2021-31588)
(1) İkinci ve/veya üçüncü fıkrada belirtilen işlemleri yerine getiren firma, ürettikleri tütün mamullerini ve/veya işlem görmüş tütünü serbestçe ihraç edebilir.
(2) İhracat Rejimi kapsamında ihraç edilecek işlem görmüş tütün ve tütün mamulüne ilişkin aşağıdaki bilgi ve belgeler üretim öncesi Bakanlığa bildirilir:
a) İşlem görmüş tütüne ilişkin tütün kullanım oranları tablosu.
b) Tütün mamulüne ilişkin tütün kullanım oranları tablosu, üretim kodlaması veya benzeri işaretleme bilgisi ile marka bilgisi.
c) İhraç edilecek ülke isimleri.
(3) Dâhilde İşleme Rejimi kapsamında ihraç edilecek işlem görmüş tütün ve tütün mamulleri için Dâhilde İşleme İzin Belgesi almak veya alınan Dâhilde İşleme İzin Belgesini miktar yönünden revize yapmak amacıyla Ticaret Bakanlığına başvuru yapılmadan önce Bakanlıktan ön izin alınır. Ön izin almak amacıyla yapılacak başvuruda aşağıdaki bilgi ve belgeler Bakanlığa ibraz edilir:
a) İthalat ve ihracat tablosu.
b) Hammadde sarfiyat tablosu.
c) Tütün kullanım oranları tablosu.
ç) Tütün mamulüne ilişkin üretim kodlaması veya benzeri işaretleme bilgisi ile marka bilgisi.
d) İhraç edilecek ülke isimleri.
(4) Üçüncü fıkra kapsamında Bakanlığa yapılan başvuruda beyan edilen bilgi ve belgeler, tesisin üretim kapasitesi de dikkate alınarak değerlendirilir ve uygun bulunanlara, başvuru tamamlanma tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde ön izin verilir.
(5) Dahilde İşleme Rejimi kapsamında ihraç edilecek işlem görmüş tütün ve tütün mamulleri için dördüncü fıkra kapsamında Bakanlıktan ön izin aldıktan sonra, Ticaret Bakanlığına müracaat edilerek Dâhilde İşleme İzin Belgesi alınır. Ön izin başvurusunda belirtilen ithal edilecek tütün ile ihraç edilecek işlem görmüş tütün ve tütün mamulü bilgilerinin Ticaret Bakanlığından alınacak Dâhilde İşleme İzin Belgesindeki ithal edilecek tütün ile ihraç edilecek işlem görmüş tütün ve tütün mamulü bilgileri ile aynı olması zorunludur.
(6) Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında, ihraç edilecek işlem görmüş tütün ve/veya tütün mamulleri üretiminde kullanılan tütünlerin ithalatı, Dâhilde İşleme İzin Belgesinin bir örneğinin Bakanlığa verilmesi sonrasında, 10 uncu maddenin birinci ve yedinci fıkraları kapsamında yapılır.
(7) Ticaret Bakanlığı tarafından süresi uzatılan Dâhilde İşleme İzin Belgesinin bir örneği Bakanlığa iletilir.
(8) İşlem görmüş tütün ve/veya tütün mamullerinin ihracatı, sadece üretimini gerçekleştiren firma tarafından yapılabilir.
(9) Bakanlık, ihraç edilecek işlem görmüş tütün ve/veya tütün mamulleri için; ithalat, üretim ve ihracat aşamalarında, numune almak dahil her türlü teknik denetim ve analizleri yapmaya veya yaptırmaya yetkilidir.
(10) Dokuzuncu fıkrada belirtilen teknik denetimin usul ve esasları, Bakanlık tarafından belirlenir.
(11) Yurt içi piyasaya arz edilen tütün mamulü birim paket ve grupmanı kullanılarak üretilen ve ihraç edilen mamulat çeşidinin birim paket ve grupmanı üzerinde “ihracat amacıyla üretilmiştir” ibaresi ile ihraç edilen ülke isminin Türkçe ve ihraç edilen ülkenin resmi dilinde, en az 8 puntoda sabit ve silinemez olarak basılması zorunludur.
(12) İhraç amaçlı tütün mamullerinin üretimi öncesinde marka tescil belgesi, markanın başka bir gerçek veya tüzel kişi adına kayıtlı olması halinde marka tescil belgesiyle birlikte markanın kullanım hakkının devrine ilişkin lisans sözleşmesi Bakanlığa ibraz edilir.
(13) Dahilde İşleme İzin Belgesinin kapatılmasına esas teşkil eden ekspertiz raporu Bakanlık tarafından düzenlenir. Bu raporun hazırlanması için, ithalat, üretim ve ihracat işlemlerinin bitirilmesi ve belge süresi bitiminden en az otuz gün önce Bakanlığa müracaat edilmesi gerekir.
(14) Dâhilde İşleme İzin Belgesi kapsamında ithal edilen tütünlerin Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi kapsamına alınması ve/veya Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi kapsamında ithal edilen tütünlerin eşdeğer eşya olarak kullanılması Bakanlık iznine tabidir. İzin başvurusunun Bakanlıkça düzenlenecek ekspertiz raporu ile uygunluğunun belirlenmesi halinde firmaya izin verilir.
Tütün mamulleri ithalatı
MADDE 15 – (1) Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alan firmalar, marka bazında bir takvim yılı içinde sigara için en az iki milyar adet, diğer tütün mamulleri için ise en az on beş ton fiili üretime ulaşmaları halinde aynı markadan olmak üzere serbestçe ithalat yapabilir, fiyatlandırabilir ve satabilirler.
(2) (Değişik fıkra: RG -24/12/2015-29572) Marka bazında sigara veya diğer tütün mamullerini ithal etme hakkını elde eden firmalar, her ithal partisi için belge içeriği ve şekli (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından belirlenen Tütün Mamulleri İthalatı Uygunluk Belgesi almak zorundadır. (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıktan alınan Tütün Mamulleri İthalatı Uygunluk Belgesi ithalata ilişkin mevzuatta öngörülen diğer şartların yerine getirilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
(3) Marka bazında ithalat hakkını kazanan firmanın bu hakkı söz konusu takvim yılı için geçerlidir.
(4) Marka bazında ithalat için aranan üretim miktarlarına ilişkin şartları yerine getirmeyen firmalarca yapılacak sigara ve diğer tütün mamullerinin ithalatı, ithal edilen tütün mamullerinin fiyatının belirlenmesi ve yurt içinde pazarlanmasına ilişkin usul ve esaslar (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.
(5) (Değişik fıkra: RG -24/12/2015-29572) Tütün Mamulleri İthalatı Uygunluk Belgesi başvurusunda, mamulat çeşidinin üretimi öncesinde 12 nci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlara ilave olarak aşağıdaki bilgi ve belgeler (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa ibraz edilir:
a) Üretici firma bilgileri.
b) Proforma fatura ile menşei, miktarı, gümrük tarife istatistik pozisyonu ve giriş yapacağı gümrük idaresine ilişkin bilgiler.
c) (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Uzman tarafından ya da uluslararası bir gözetim kuruluşunca, ithal edilecek tütün mamullerinden usulüne uygun alınan numune.
(6) (Değişik fıkra: RG -24/12/2015-29572) İthal edilmek istenen mamulat çeşidine ilişkin bağımsız ve akredite laboratuvara yaptırılan test ve analiz sonuçlarının (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa ulaştırılması ile tamamlanan başvurular, 12 nci maddenin beşinci ve on ikinci fıkraları hükümlerine göre değerlendirilerek yeni bir girdi kullanılmaması halinde en geç altmış gün içinde, yeni bir girdi kullanılması halinde ise aynı maddenin on ikinci fıkrası hükümlerine göre karara bağlanır. Alınan karar firmaya bildirilir. Firma şekli ve içeriği (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından belirlenen Tütün Mamulleri İthalatı Başvuru Formu ile Tütün Mamulleri İthalatı Uygunluk Belgesi talebinde bulunur. Mamulat çeşidine ait örneklerin ekspertiz raporu ile uygun bulunması halinde, en geç yedi gün içinde ithalatı yapılacak mamulat çeşidine ilişkin bilgiler, Gümrük Hizmetlerinde “Tek Pencere” sistemine girilmek suretiyle düzenlenen Tütün Mamulleri İthalatı Uygunluk Belgesi ile ithal edilir.
(7) İthal edilecek tütün mamulünün üretimine başlanılmadan otuz gün önce üretim yeri ve zamanına ilişkin ayrıntılı bilginin (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa sunulması gerekir. (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık, gerek duyulan hallerde ithal edilecek mamulat çeşidi ile ilgili olarak üretim aşamalarının takibi ve incelenmesi ile numune almak amacıyla üretim esnasında yurt dışında uzman görevlendirebilir.
(8) İthal edilecek tütün mamulleri birim paket ve grupman ambalajları üzerinde “(Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Tarım ve Orman Bakanlığı izniyle ithal edilmiştir.” ibaresinin yazılması zorunludur.
(9) (Değişik: RG -31/12/2020-31351) Firmaların izinli üretim kategorilerinde, test ve numune amacıyla Bakanlıktan izin almak kaydıyla yapacakları tütün mamulleri ithalatında bu maddede sayılan şartların varlığı aranmaz.
(10) Birinci fıkrada belirtilen fiili üretim rakamı, iç piyasaya sunum ve ihracat amaçlı üretim rakamlarının toplamından oluşur.
(11) Tütün Mamulleri İthalatı Uygunluk Belgesi verilen mamulat çeşidi için ithal edilen miktar ile sınırlı olmak üzere Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi verilir.
(12) (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık veya gümrük idaresi tarafından ithaline izin verilmeyen tütün mamulleri, ithalatçı tarafından mahrecine iade edilir veya üçüncü bir ülkeye gönderilir ya da gümrük idaresinin kabul etmesi koşuluyla, masrafları ithalatçı tarafından karşılanmak suretiyle yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde tasfiye edilmek üzere gümrüğe terk edilir.
Bandrol uygulaması ve satış hizmet bedeli
MADDE 16 – (1) Üretilen ve ithal edilen tütün mamulleri (Mülga ibare: RG -31/12/2020-31351) Ürün İzleme Sistemi genel tebliğleri çerçevesinde tanımı yapılmış olan bandrolleri ihtiva edecek şekilde piyasaya arz edilir.
(2) Tesis Kurma Uygunluk Belgesi bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile firmaların bandrol talepleri, (Mülga ibare: RG -31/12/2020-31351) Ürün İzleme Sistemi genel tebliğleri ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde karşılanır.
(3) Üretilen tütün mamullerinin birim ambalajı üzerinde kullanılan bandrole ilişkin olarak bandrol başına 23 üncü madde kapsamında alınacak satış hizmet bedeli; firmalarca, 20 nci madde kapsamında düzenlenerek müteakip ayın on beşinci gününe kadar (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa gönderilecek olan aylık raporlarda belirtilen üretim miktarları üzerinden, bu üretim raporlarının en son bildirim tarihini takip eden on beş gün içinde (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık hesabına yatırılır. Belirtilen süre içinde yatırılmayan satış hizmet bedeli kanuni faizi ile birlikte tahsil edilir. İthal edilen tütün mamullerinde kullanılacak bandrol başına alınacak satış hizmet bedeli ise ithal edilen mamulatın gümrükte yapılacak ekspertiz muayenesinden önce (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık hesabına yatırılır. Satış hizmet bedelinin yatırılmasına müteakip ekspertiz işlemleri yapılır.
(4) Bandrol başına alınacak satış hizmet bedeli; ithal edilen veya üretilen mamullerin laboratuvar analiz hizmetleri, üretimde kullanılan ithal tütünler ile ithal edilen mamulat için verilen ithalat uygunluk belgesi düzenleme hizmetleri, piyasa gözetim ve denetim hizmetleri, üretimin kontrol ve gözetim hizmetleri, üretim ve piyasaya arz aşamalarında yürütülen her türlü gözetim ve denetim hizmetleri, tüketicilerin bilgilendirilmesi ve eğitim hizmetleri, sektörde yer alan firmalara yönelik bilgilendirme hizmetleri, sektörle ilgili araştırma geliştirme hizmetleri ve (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık genel giderlerinden sektöre düşen pay karşılığı belirlenen bedel toplamından oluşur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Kuruluş Yeri Değişikliği, Devir ve Kapatma
Tesisin kuruluş yeri değişikliği
MADDE 17 – (1) Üretim tesisinin kuruluş yerinin değiştirilmesi (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığın iznine tabidir.
(2) (Değişik fıkra: RG -24/12/2015-29572) Firmanın yetkili organı tarafından, tesisin kuruluş yerinin değiştirilmesine ilişkin alınan karar ve 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (c), (ç), (d) ve (e) bentlerindeki şartları sağlayacağına dair belgelerin yanı sıra 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ç) ve (d) bentlerinde sayılan belgeler ile birlikte yer değişikliği öncesi (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa başvurulur. Başvuruyu müteakiben (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından görevlendirilen uzman marifetiyle başvurunun tamamlanma tarihinden itibaren otuz gün içinde mahallinde veya dosya üzerinden inceleme yapılır. Başvuruya ilişkin rapor, inceleme tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde hazırlanır. Başvuru, hazırlanan raporun (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa sunulmasından itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır. (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıkça uygun bulunanlara, tesis kuruluş yeri değişikliği izni verilir.
(3) (Değişik fıkra: RG -24/12/2015-29572)(Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık izniyle yer değişikliğini gerçekleştirerek tesisini üretime hazır hale getiren firma, 7 nci maddenin on dördüncü fıkrası gereğince (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından belirlenen izinler ile birlikte (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa müracaat ederek Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesinin güncellenmesi talebinde bulunur. Başvuruyu müteakiben (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından görevlendirilen en az bir uzmanın bulunduğu heyet marifetiyle başvurunun tamamlanma tarihinden itibaren otuz gün içinde mahallinde veya dosya üzerinden inceleme yapılır. Başvuruya ilişkin rapor, inceleme tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde hazırlanır. Başvuru, hazırlanan raporun (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa sunulmasından itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır. (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıkça uygun bulunanların Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi belge bedeli alınmaksızın güncellenir.
Devir
MADDE 18 – (1) Üretim tesisinin devri (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığın iznine tabidir.
(2) (Değişik fıkra: RG -24/12/2015-29572) Firmanın yetkili organı tarafından tesisin devrine ilişkin olarak alınan karar, devralacak olan gerçek veya tüzel kişiye ait 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde sayılan belgeler ile birlikte devir izni öncesi (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa başvurulur. Başvuruyu müteakiben (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından görevlendirilen en az bir uzmanın bulunduğu heyet marifetiyle başvurunun tamamlanma tarihinden itibaren otuz gün içinde mahallinde veya dosya üzerinden inceleme yapılır. Başvuruya ilişkin rapor, tesiste bulunan devre konu hammadde ve mamuller ile tütün mamulü üretiminde doğrudan kullanılan makineler tespit edilerek inceleme tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde hazırlanır. Başvuru, hazırlanan raporun (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa sunulmasından itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır. (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıkça uygun bulunanlara, tesis devir izni verilir.
(3) İzni müteakiben devir sözleşmesinin imzalanmasından sonra, devralan gerçek veya tüzel kişi Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi ile Piyasaya Arz Uygunluk Belgesinin güncellenebilmesi için, devir sözleşmesi ile birlikte en geç otuz gün içinde (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa müracaat eder. Bu belgeler güncellenerek devralan firmaya verilir.
(4) Devrin, tesisin yer değişikliğini de içermesi durumunda, yer değişikliğine bağlı olarak yapılan işlemler 17 nci maddedeki hükümlere tabidir.
(5) (Ek fıkra: RG -24/12/2015-29572) Kanunun 8 inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü gereğince belgesi iptal edilmek suretiyle faaliyetine son verilen üretim tesisi, bir bütün olarak hiçbir gerçek ve/veya tüzel kişiye devredilemez.
(6) (Ek fıkra: RG -24/12/2015-29572) (Değişik: RG -31/12/2020-31351) Talep edilmesi halinde, Kanunun 8 inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü kapsamında Tesis Kurma Uygunluk Belgesi veya Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi iptal edilmek suretiyle faaliyetine son verilen ya da 8 inci maddenin üçüncü fıkrası kapsamında belgesi temdit edilmeyen üretim tesisinde bulunan makineler ile hammadde ve mamuller için aşağıdaki şekilde işlem tesis edilir:
a) Makinelerden tütün ve damar kıyım makineleri, sigara, puro, sigarillo imalat ve paketleme ile filtre çubuğu imalat makinelerinin yurt dışına çıkarılması, hurdaya ayrılmak suretiyle imhası ve hurda olarak satışı ile tütün mamulleri sektöründe faaliyet gösteren aynı kategorideki başka bir firmaya devri için işlem öncesi Bakanlıktan izin alınır. Diğer makinelerin ise yurt dışına çıkarılması, hurdaya ayrılmak suretiyle imhası, hurda olarak satışı, yurt içinde başka bir firmaya devri veya satışı ile farklı sektörlerde faaliyet gösteren gerçek ve/veya tüzel kişilere devri veya satılarak değerlendirilmesi için işlem öncesi Bakanlığa bildirimde bulunulur.
b) Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi bulunan mamulat çeşitlerinin piyasaya arzına, kararın firmaya bildirildiği tarih itibarıyla tespit edilen miktar ile sınırlı ve bir defaya mahsus olmak üzere izin verilebilir ya da bu mamulat çeşitleri Bakanlığın gözetimi ve denetimi altında imha edilir.
c) Tütün ve tütünden elde edilmiş hammaddelerin ihracı, imhası, yurt içinde başka bir firmaya devri veya satışı için işlem öncesi Bakanlıktan izin alınır. İmhası, Bakanlığın gözetimi ve denetimi altında yapılır.
ç) Hammadde, mamul ve makineler için, kararın firmaya bildirildiği tarih itibarıyla üretim tesisinde bulunan ve tespiti yapılan miktarlar esas alınır.
(7) (Ek fıkra: RG -24/12/2015-29572) Kanunun 8 inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü gereğince belgesi iptal edilen ya da 8 inci maddenin üçüncü fıkrası kapsamında belgesi temdit edilmeyen üretim tesisinde bulunan kullanılmamış ve/veya fire bandrollerin tespit ve imha işlemleri, (Mülga ibare: RG -31/12/2020-31351) Ürün İzleme Sistemine ilişkin belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılır.
Tesisin faaliyetinin sona erdirilmesi ve kapatılması
MADDE 19 – (1) Firmanın yetkili organı tarafından alınan, üretim tesisinin faaliyetlerinin sona erdirilmesi ve kapatılması kararı (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa bildirilir. Bildirimin ardından (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından teknik bir heyet görevlendirilerek tesiste bulunan makineler, (Mülga ibare: RG -31/12/2020-31351) hammadde, yarı mamul ve mamul stokları ile (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa karşı yükümlülükleri tespit edilir ve (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından değerlendirilerek en geç altmış gün içinde kapatma işlemi sonuçlandırılır.
(2) (Değişik: RG -31/12/2020-31351) Tesiste tespiti yapılan makineler ile hammadde, yarı mamul ve mamul stoklarının; devri, yurt dışı edilmesi, imha, satış ve iade işlemleri gerekli görülen hallerde Bakanlığın gözetimi veya denetimi altında yapılır.
(3) (Mülga ibare: RG -31/12/2020-31351) Ürün İzleme Sistemi bileşenlerinin teslimi ile kullanılmamış ve fire bandrollerin teslim, tespit ve imha işlemleri Bandrollü Ürün İzleme Sistemi genel tebliğleri ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirilir.
(4) Bu madde uyarınca bildirimde bulunulması üzerine (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından yapılan işlemler firmanın diğer yükümlülüklerini yerine getirme zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
ALTINCI BÖLÜM
Kayıtlar, Belge Saklama Süresi, Denetim, Uygunluk Belgesi ve Satış Hizmet Bedelleri ile
TütünMamullerinin İmhası
Kayıtlar
MADDE 20 – (1) Firmalar tarafından, hammadde stok hareketleri, üretim miktarları, üretimden mamul ambarına ve buradan ülke içinde kurulu diğer ambarlara sevk edilen mamul miktarları, satışlar, iadeler ve bandrol hareketleri onaylı raporlar halinde (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığa bildirilir.
(2) Raporların içeriği ve düzenleme esasları ile bildirim şekli ve süreleri (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından bu Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde belirlenerek (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık internet sitesinde ilan edilmek suretiyle firmalara duyurulur.
a) İthal edilen, yurt içinden temin edilen, tütün mamullerinin üretiminde kullanılan, üretimde kullanılmaksızın başka bir yere sevk edilen, imha edilen, bozulan veya sair şekilde çıkan tütüne ilişkin tip, menşe veya nevi bazındaki kayıtlar.
b) Kıyılmış tütün, homojenize veya yeniden tertip edilmiş tütün, şişirilmiş tütün, şişirilmiş damar gibi işlem görmüş ürünlere ilişkin kayıtlar.
c) Üretilen, ithal edilen, piyasaya arz edilen, piyasadan iade alınan, ihraç edilen, imha edilen, bozulan veya sair şekilde çıkan tütün mamullerine ilişkin marka ve çeşit bazında kayıtlar.
ç) Temin edilen, üretimde kullanılan, kullanılmayan, ıskartaya ayrılan, imha ve iade edilen bandrole ilişkin kayıtlar.
Belge saklama süresi
MADDE 21 – (1) İlgili mevzuatında daha uzun bir saklama süresi öngörülmediği sürece, 20 nci madde uyarınca tutulması gereken kayıtlar, elektronik ortama aktarılmış kopyaları da dahil olmak üzere, firma tarafından düzenlendikleri yıl sonundan itibaren beş yıl süreyle saklanmak zorundadır.
Denetim
MADDE 22 – (1) Tütün mamulleri sektöründe faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilerin; üretim tesislerinin kurulması, üretim ve faaliyet izni, proje tadilatı, tesisin yer değişikliği, faaliyetinin sona erdirilmesi, kapatılması, her türlü devir işlemleri, tütün mamullerinin üretimi, iç ve dış ticareti ile ilgili tüm işlemleri (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığın denetimine tabidir.
(2) Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alan firmaların üretim tesisleri (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından teknik denetime tabi tutulur.
(3) Kanun veya ilgili mevzuat gereğince (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından gerek görülen bilgi, belge ve numune istemlerine, denetim ve gözlemlere sınai veya ticari gizlilik mülahazalarıyla dahi olsa firmalarca engeller konulamaz.
(4) Kanun veya ilgili mevzuat hükümleri gereğince, (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından istenen her türlü bilgi ve belgelerin en geç on beş gün içinde verilmesi ile gerekli görülen tesis ve yerlerin inceleme ve denetime açılması zorunludur.
(5) (Ek fıkra: RG -24/12/2015-29572) Kanunun 8 inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü gereğince Tesis Kurma Uygunluk Belgesi veya Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi iptal edilen ya da 8 inci maddenin üçüncü fıkrası hükmü kapsamında belgesi temdit edilmeyen üretim tesisleri, tasfiye işlemleri bitirilinceye kadar (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından inceleme ve denetime tabi tutulur.
Başvuru, uygunluk belgesi ve bandrol satış hizmet bedellerinin belirlenmesi (2)(3)(4)(5)(6)(7)(9)
MADDE 23 – (1) 6 ncı madde kapsamında yapılan sigara üretim tesisi kurma izni başvuruları için on beş bin Türk Lirası, diğer tütün mamulleri üretim tesisi kurma izni başvuruları için ise bin Türk Lirası başvuru bedeli alınır. Bu bedeller ikinci fıkra kapsamında tahsil edilecek Tesis Kurma Uygunluk Belgesi için hesaplanacak bedelden mahsup edilir.
(2) (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) 6 ncı madde kapsamında verilecek olan Tesis Kurma Uygunluk Belgesi bedeli olarak; sigara üretim tesisleri için her yüz milyon adet sigara üretim kapasitesi başına sekiz bin Türk Lirası, diğer tütün mamulleri için ise her bir tonluk üretim kapasitesi başına yüz Türk Lirası alınır.
(3) (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) 7 nci madde kapsamında verilecek olan Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi bedeli olarak; sigara ve diğer tütün mamulleri için ayrı ayrı olmak üzere bunlara ilişkin Tesis Kurma Uygunluk Belgesi bedellerinin iki katı alınır.
(4) (Değişik fıkra: RG -24/12/2015-29572) 9 uncu madde kapsamında verilecek olan Proje Tadilatı Uygunluk Belgesi bedeli olarak; üretim kapasitesi artışına neden olan proje tadilatları ile sınırlı olmak üzere, sigara üretim tesisleri için her yüz milyon adet sigara üretim kapasitesi başına 11.712 Türk Lirası, diğer tütün mamulleri üretim tesisleri için ise her bir tonluk üretim kapasitesi başına 143 Türk Lirası alınır.
(5) İkinci ve dördüncü fıkralarda belirtilen yüz milyon adet sigara ve bir ton diğer tütün mamulleri üretim kapasitelerinden küçük miktarlar için bedel hesaplaması kıstelyevm esasına göre yapılır.
(6) 16 ncı madde uyarınca temin edilerek üretilen tütün mamulleri birim paketleri üzerinde yer alan bandrollerin her bin adedi için bir Türk Lirası elli üç Kuruş satış hizmet bedeli alınır.
(7) İkinci, dördüncü ve altıncı fıkralarda belirtilen uygunluk belgesi başına alınacak bedeller ile bandrol satış hizmet bedeli, 2010 yılı için geçerli olup, müteakip her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranını geçmemek üzere, (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık kararıyla yeniden belirlenir.
(8) Uygunluk Belgesi başına alınacak bedellerin belirlenmesinde esas alınan kapasite; sigara üretim tesislerinde sigara imalat makinelerinin, puro ve sigarillo üretim tesislerinde puro ve sigarillo imalat makinelerinin, pipo, nargilelik ve sarmalık kıyılmış tütün mamullerinde ise tütün kıyım makinelerinin bir saatlik toplam teorik üretim kapasitesinin mer’i mevzuata göre belirlenen haftalık çalışma saatiyle çarpımı sonucu bulunacak rakamın bir yıla tamamlanması ile hesaplanır. Bu fıkrada sayılmayan tütün mamullerine ilişkin kapasite ise (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık tarafından üretim özelliğine göre ayrıca belirlenir.
(9) (Ek: RG -31/12/2020-31351) İkinci, üçüncü ve dördüncü fıkralar kapsamında alınan bedeller tütün kooperatifleri tarafından kurulacak sarmalık kıyılmış tütün mamulü üretim tesisleri için onda bir oranında alınır.
Tütün ve tütün mamullerinin imhası ile geri kazanım işlemleri (Değişik başlık: RG -24/12/2015-29572)
MADDE 24 – (1) (Değişik fıkra: RG -24/12/2015-29572) Tütün ve tütün mamullerinin imhası ile tütünlerin geri kazanım işlemleri (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık izni ve gerektiğinde nezaretinde veya (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlığın tespiti sonrasında Çevre Kanunu ve diğer ilgili mevzuatına göre yapılır.
(2) (Ek fıkra: RG -24/12/2015-29572) İmha edilecek tütün mamulleri, üretim tesisinde parçalanması, kıyılması ve/veya kullanılamayacak hale getirilmesi sonrasında imha mahalline sevk edilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Cezai Hükümler
Adli ve idari cezalar
MADDE 25 – (Değişik: RG -24/12/2015-29572)
(1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırılığın tespiti halinde, Kanun ve 5607 sayılı Kanundaki adli yaptırımlar ile Kanunun 8 inci maddesinde sayılan idari yaptırımlar uygulanır.
(2) İdari yaptırımlara ilişkin olarak Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
(Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık internet sitesinde yayınlanacak formlar
MADDE 26 – (1) Bu Yönetmelik hükümleri gereğince şekli ve içeriği (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlıkça belirlenecek olan;
a) (Değişik: RG -24/12/2015-29572) Tesis Kurma Uygunluk Belgesi, Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi, Proje Tadilatı Uygunluk Belgesi, Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi, Tütün Mamulleri İthalatı Başvuru Formu,
b) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi gereğince istenilen fizibilite raporu,
c) (Değişik: RG -24/12/2015-29572) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi ile 9 uncu maddenin dördüncü ve altıncı fıkraları gereğince istenilen beyan ve taahhütnameler,
ç) (Mülga: RG -24/12/2015-29572)
d) (Değişik: RG -24/12/2015-29572) 12 nci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi, 14 üncü maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile üçüncü fıkrasının (c) bendi gereğince istenilen Tütün Kullanım Oranları Tablosu,
e) (Değişik: RG -24/12/2015-29572) 12 nci maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince istenilen Girdi Bildirim ve Toksikolojik Veri Tabloları,
(Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık internet sitesinde ilan edilir.
(2) (Ek fıkra: RG -24/12/2015-29572) 20 nci maddenin ikinci fıkrası ile bu maddenin birinci fıkrası kapsamında ilan edilen formların şekil ya da içeriğinde değişiklik yapılması halinde, yapılan değişiklikler de değişikliğin yapıldığı tarih itibariyle (Değişik ibare: RG -31/12/2020-31351) Bakanlık internet sitesinde yayımlanır.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 27 – (1) 10/4/2003 tarihli ve 25075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tütün Mamulleri ile İlgili Fabrikaların Kurulmasına, Bu Mamullerin Üretimine, İç ve Dış Ticareti ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Başvurularda sunulan bilgi ve belgeler
EK MADDE 1 – (Ek: RG -31/12/2020-31351)
(1) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak başvurular; fiziki veya elektronik ortama aktarılmış bilgi ve belgeleri içerecek şekilde ıslak veya elektronik imzalı dilekçe ile yapılır.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak başvurularda istenilen bilgi ve belgelere, ilgili kurum/kuruluşların elektronik ortamda kamu kurum ve kuruluşlarına erişim yetkisi vermesi halinde, başvuru sahibince bu bilgi ve belgelere erişim sağlayabilmek için gerekli bilgileri içeren beyan verilmesi yeterlidir.
Mevcut yönetmeliğin uygulanması
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihine kadar Fabrika Kurma İzni Uygunluk Belgesi alan ancak Üretim İzni Uygunluk Belgesi almamış olanlara 8 inci ve 23 üncü madde hükümleri uygulanır.
(2) Bu Yönetmeliğin yayımından önce başlamış ihracat ve ithalat işlemlerine bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz. Ancak bu Yönetmeliğin lehteki hükümleri söz konusu işlemlere uygulanır.
(3) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce alınan uygunluk ve izin belgeleri geçerli olup, yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde Kurumca yenilenir.
(4) (Değişik: RG -27/12/2011-28155) Girdi Bildirim ve Toksikolojik Veri Tablolarında yer alan verilerin değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından 4/11/2011 tarihinden başlamak üzere 4/5/2012 tarihine kadar belirlenir.
Formların internet sitesinde yayınlanmaları için azami süre
GEÇİCİ MADDE 2 – (1) 26 ncı maddede belirtilen formlar bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç altmış gün içinde Kurum internet sitesinde ilan edilir.
Fiziksel ve kimyasal özelliklerin yayımlanması
GEÇİCİ MADDE 3 – (1) 12 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince sigara ve diğer tütün mamulleri için istenilen fiziksel ve kimyasal özellikler bu Yönetmeliğin Resmî Gazete’de yayım tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde Kurul kararı ile belirlenerek Resmî Gazete’de yayımlanır.
Tesislerin yeni getirilen şartlara uyumlaştırılması
GEÇİCİ MADDE 4 – (Ek: RG -24/12/2015-29572)
(1) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihine kadar Fabrika Kurma İzni Uygunluk Belgesi ya da Tesis Kurma Uygunluk Belgesi alan ancak Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi almamış olanlara 7 nci ve 23 üncü madde hükümleri uygulanır.
(2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihine kadar Fabrika Kurma İzni Uygunluk Belgesi ya da Tesis Kurma Uygunluk Belgesi alan; ancak, Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi almamış olanların uygunluk belgeleri, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren iki yıl geçerlidir. Bu süre içinde tesisini faaliyete hazır hale getiremeyecek durumda olanlara ek süre verilebilir. Ek süre için, süre bitiminden en az altmış gün önce Kuruma başvurulur. Başvuruyu müteakiben Kurum tarafından görevlendirilen uzman marifetiyle başvurunun tamamlanma tarihinden itibaren otuz gün içinde mahallinde veya dosya üzerinden inceleme yapılır. Başvuruya ilişkin rapor, inceleme tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde hazırlanır. Başvuru, hazırlanan raporun Kuruma sunulmasından itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır. Kurumca uygun bulunması durumunda, bir defaya mahsus, belge geçerlilik süresinin bitiminden itibaren geçerli olmak üzere bir yıllık ek süre verilebilir. Verilen süre içinde projesini tamamlamayanların Fabrika Kurma İzni Uygunluk Belgesi ya da Tesis Kurma Uygunluk Belgesi iptal edilmiş sayılır. Bu durumda tahsil edilmiş olan belge bedeli iade edilmez.
(3) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce Kurumdan sigara, puro ve sigarillo, nargilelik tütün mamulü, pipoluk tütün mamulü ya da sarmalık kıyılmış tütün mamulü üretim tesisi için Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alanların üretim tesisleri, bu Yönetmelik ile getirilen şartlara uygunluğun belirlenmesi için yürürlük tarihinden itibaren doksan gün içinde mahallinde veya dosya üzerinden teknik inceleme ve denetime tabi tutulur. İnceleme ve denetim sonucunda bu tesisler için aşağıdaki şekilde işlem tesis edilir:
a) Şartları sağlayanların Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi, belge bedeli alınmaksızın en geç altmış gün içinde güncellenir.
b) Şartları sağlamayanlar, mevcut üretim tesisini bu Yönetmeliğe uygun hale getirebilmek için denetim sonucunun firmaya bildirim tarihinden itibaren on beş gün içinde Kuruma müracaat eder. Kurumca uygun bulunanlara 31/12/2016 tarihine kadar süre verilir.
1) 31/12/2016 tarihine kadar verilen süre içinde şartları sağladığı belirlenenlerin Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi belge bedeli alınmaksızın en geç altmış gün içinde güncellenir.
2) 31/12/2016 tarihine kadar bu Yönetmelik ile getirilen şartları sağlayamayacak durumda olanlara ek süre verilebilir. Ek süre için süre bitiminden en az altmış gün önce Kuruma başvurulur. Başvuruyu müteakiben Kurum tarafından görevlendirilen uzman marifetiyle mahallinde veya dosya üzerinden inceleme yapılır. Başvuruya ilişkin rapor, inceleme tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde hazırlanır. Başvuru, hazırlanan raporun Kuruma sunulmasından itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır. Kurumca uygun bulunması durumunda, bir defaya mahsus, 31/12/2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere en fazla bir yıllık ek süre verilebilir. Verilen süre içinde projesini tamamlamayanların Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi iptal edilmiş sayılır. Belgesi iptal edilen üretim tesisinde, bu durumun firmaya bildirildiği tarihten itibaren üretim yapılamaz.
Mamulat çeşitlerinin yeni getirilen şartlara uyumlaştırılması
GEÇİCİ MADDE 5 – (Ek: RG -24/12/2015-29572)
(1) 13 üncü maddenin üçüncü fıkrasına uygun olmayan mamulat çeşitlerinin bu fıkraya uygun hale getirilebilmesi için bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren yüzseksen gün içinde Kuruma başvurulur. Başvuruyu müteakiben Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi en geç otuz gün içinde Kurum Başkanlığı tarafından güncellenir. Verilen süre içinde başvuru yapılmaması halinde, Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi iptal edilmiş sayılır.
Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi ve piyasaya arz süresi
GEÇİCİ MADDE 6 –(Ek: RG -27/5/2017-30078)
(1) Bu maddenin yürürlük tarihinden önce alınan ancak piyasaya arz edilmeyen mamulatçeşidine ait Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi, bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren doksan gün içinde piyasaya arz edilir. Bu süre içinde piyasaya arz edilmeyen mamulat çeşidinin belgesi iptal edilmiş sayılır. Ancak, aynı ürün için gerekçesi ile birlikte yeniden müracaat edilebilir.
Yürürlük
MADDE 28 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 29 – (Değişik: RG -31/12/2020-31351)
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.
(1) 5/6/2012 tarihli ve 28314 sayılı Yönetmelik değişikliği ile 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının € bendinden sonra gelmek üzere (f) bendi eklenmiş, mevcut (f) bendi ve sonraki bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.
(2)21/12/2013 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve bu Yönetmelikle ilgili hüküm; Tütün Mamullerinin Üretim ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 23 üncü maddesi çerçevesinde 2014 yılı için geçerli olmak üzere; Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu’nun 11/12/2013 tarihli ve 7667 sayılı kararı için Resmi Gazetesine bakınız.
(3) 30/12/2015 tarihli ve 29578 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve bu Yönetmelikle ilgili hüküm; Tütün Mamullerinin Üretim ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 23 üncü maddesi çerçevesinde 2016 yılı için geçerli olmak üzere; Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu’nun 23/12/2015 tarihli ve 10266 sayılı kararı için Resmi Gazetesine bakınız.
(4) 22/12/2016 tarihli ve 29926 sayılıResmî Gazete’de yayımlanan ve bu Yönetmelikle ilgili hüküm; Tütün Mamullerinin Üretim ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 23 üncü maddesi çerçevesinde 2017 yılı için geçerli olmak üzere; Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu’nun 07/12/2016 tarihli ve 12382 sayılı kararı için Resmi Gazetesine bakınız.
(5) Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 13/1/2018 tarihli ve 30300 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tütün Mamullerinin Üretim Ve Ticaretine İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 23 üncü Maddesinin, Puro Ve Sigarillo İthalatı, Fiyatının Belirlenmesi Ve Yurt İçinde Pazarlanmasına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Kararın 6 ncı Maddesinin, Makaron Üretimi Ve Ticaretine İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 23 üncü Maddesinin, Yaprak Sigara Kağıdı Üretimi Ve Ticaretine İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 23 üncü Maddesinin Uygulanması İle İlgili Tebliğ (Tebliğ No: 2018/3)’ e bakınız.
(6) 2019 yılında uygulanacak satış hizmet bedelleri ile ilgili olarak 9/1/2019 tarihli ve 30650 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığının 2019/2 sayılı Tebliğine bakınız.
(7)Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 22/1/2020 tarihli ve 31016 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tütün Mamullerinin Üretim ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 23 üncü Maddesinin, Puro Ve Sigarillo İthalatı, Fiyatının Belirlenmesi ve Yurt İçinde Pazarlanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Kararın 6 ncı Maddesinin, Makaron Üretimi ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 23 üncü Maddesinin, Yaprak Sigara Kağıdı Üretimi ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 23 üncü Maddesinin Uygulanması İle İlgili Tebliğ (Tebliğ No: 2019/71)’ e bakınız.
(8) 31/12/2020 tarihli ve 31351 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin Dördüncü Bölüm Başlığı “Tütün ve Filtre Temini, Tütün Mamullerinin Piyasaya Arzı, İhracat ve İthalat ile Bandrol” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(9) Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 31/12/2020 tarihli ve 31351 (5.Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tütün Mamullerinin Üretim ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 23 üncü Maddesinin, Puro Ve Sigarillo İthalatı, Fiyatının Belirlenmesi ve Yurt İçinde Pazarlanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Kararın 6 ncı Maddesinin, Makaron Üretimi ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 23 üncü Maddesinin, Yaprak Sigara Kağıdı Üretimi ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 23 üncü Maddesinin Uygulanması İle İlgili Tebliğ (Tebliğ No: 2020/48)’ e bakınız.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
4/11/2010
27749
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yem hijyeni ile ilgili genel kuralları, yem işletmelerinin kayıt ve onayı ile yemlerin izlenebilirliğinin sağlanması için gerekli şartları belirlemek ve bu konularla ilgili düzenlemeleri yapmaktır.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik,
a) Yem işletmecilerinin birincil üretim dâhil birincil üretimden itibaren, yemlerin piyasaya arzını da kapsayan tüm aşamalardaki faaliyetlerini,
b) Gıda amaçlı hayvanların beslenmesini,
c) Yemlerin ithalat ve ihracatı ile ilgili hususları,
kapsar.
(2) Bu Yönetmelik,
a) Kişisel tüketim amacıyla beslenen gıda amaçlı hayvanlar ile gıda amaçlı olmayan hayvanların beslenmesi için kişisel amaçlı yem üretimini ve yemleri,
b) Kişisel tüketim için gıda amaçlı hayvanların beslenmesini,
c) Gıda amaçlı olmayan hayvanların beslenmesini,
ç) Birincil üretim yapan üreticilerin yerel üreticilere veya yetiştiricilere çiftliklerinde kullanılmak üzere yapılan küçük miktarlardaki yem arzını,
d) Birincil üretim yapan üreticilerin doğrudan nihai tüketiciye veya doğrudan nihai tüketiciye ulaştırılmak üzere perakende satış yerlerine küçük miktarlardaki yem arzını,
e) Ev ve süs hayvanları yemlerinin perakende satışlarını,
kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik,
a) 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 21, 22, 24, 25, 29 ve 30 uncu maddelerine dayanılarak,
b) Avrupa Birliğinin 12/1/2005 tarihli ve 183/2005 sayılı Yem Hijyeni ile ilgili Tüzüğüne paralel olarak,
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
b) Birincil yem üretimi: Özellikle ürün yetiştirme, hasat, süt sağımı, kesim öncesi hayvan yetiştiriciliği veya balıkçılıkta hasat, toplama ya da yakalama sonrası basit fiziksel işlemler dışında herhangi bir işleme tabi tutulmadan elde edilen ürünler dâhil olmak üzere tarımsal ürünlerin üretimini,
c) İşletme: Yem işi alanında faaliyet gösteren bir kuruluşu,
ç) Kanun: 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununu,
d) Yem: Hayvanların ağız yoluyla beslenmesi amacıyla kullanılan işlenmiş, kısmen işlenmiş veya işlenmemiş, yem katkı maddeleri dâhil her tür madde veya ürünü,
e) Yem hijyeni: Yemin kullanım amacı göz önünde bulundurularak tehlikelerin kontrol altına alınması ve yemin hayvan tüketimine uygunluğunun sağlanması için gerekli önlem ve koşulları,
f) Yem işletmecisi: Kendi sorumluluğu altında yürütülen yem işinin bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun sağlanmasından yasal olarak sorumlu olan gerçek veya tüzel kişiyi,
g) Yem katkı maddesi: Yem katkı maddeleri mevzuatında belirtilen fonksiyonlardan bir veya birkaçına sahip, yeme veya suya katılan, yem maddesi ve premiksler dışındaki maddeler, mikroorganizmalar veya preparatları, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yükümlülükler
Genel yükümlülükler
MADDE 5 – (1) Yem işletmecisi üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamalarında kendi kontrolü altında yürütülen faaliyetlerin yem mevzuatı ile ilgili hükümlere ve bu Yönetmelikte belirtilen hijyen şartlarına ve iyi üretim uygulamalarına uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür.
(2) Gıda amaçlı hayvanların beslenmesinde hayvan yetiştiricileri; yemlerin, hayvanların ve hayvansal ürünlerin biyolojik, kimyasal ve fiziksel bulaşma risklerini kabul edilebilir en düşük düzeyde tutmak için gerekli tedbirleri almak ve uygulamakla yükümlüdürler.
Özel yükümlülükler
MADDE 6 – (1) Yem işletmecileri, yemlerin birincil üretimi ve bu yemlerin üretim yerlerinde taşınması, depolanması, muamele edilmesi veya üretim yerlerinden bir işletmeye taşınması veya kendi hayvanları için silaj katkı maddesi dışında hiçbir katkı ya da premiks kullanmadan yemlerin karıştırılması gibi faaliyetlerde bulunuyorsa yaptıkları işlerle ilgili Ek-1’de belirtilen şartlara uymakla yükümlüdür.
(2) Kendi hayvanları için silaj katkısından başka yem katkı maddeleri ya da premiks kullanarak yem karışımı yapanlar dâhil birinci fıkrada belirtilen faaliyetler dışında faaliyet gösteren yem işletmecileri, yaptıkları işlerle ilgili Ek-2’de belirtilen şartlara uymakla yükümlüdür.
(3) Yem işletmecisi, Bakanlıkça belirlenen mikrobiyolojik kriterlere uymak ve hedeflenen kriterleri karşılamak için gerekli tedbirleri almak ve uygulamakla yükümlüdür.
(4) Yem işletmecileri, 14 üncü maddede belirtilen kılavuzları, bu Yönetmelikteki yükümlülüklerini yerine getirmede yardımcı olarak kullanabilirler.
(5) Gıda amaçlı hayvan besleyen yetiştiriciler Ek-3’te belirtilen şartlara uymakla yükümlüdür.
(6) Yem işletmecileri ve hayvan yetiştiricileri kullanacakları yemleri bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak onaylı veya kayıtlı işletmelerden temin etmekle yükümlüdürler. Çiftçi kayıt sisteminde veya Bakanlığın başka bir sisteminde kayıtlı olan birincil üretim yapan çiftçiler bu Yönetmelik kapsamında da kayıtlı kabul edilir.
Tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları sistemi
MADDE 7 – (1) 6 ncı maddenin birinci fıkrasında belirtilenler dışında faaliyet gösteren yem işletmecileri tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları ilkelerine dayalı yazılı bir prosedürü oluşturmak, uygulamak ve sürdürmek zorundadırlar.
(2) Tehlike analizi ve kritik kontrol noktalarına ilişkin ilkeler aşağıdadır:
a) Önlenmesi, yok edilmesi ya da kabul edilebilir düzeye çekilmesi gereken tehlikelerin belirlenmesi,
b) Bir tehlikeyi önlemek, yok etmek ya da kabul edilebilir düzeye çekebilmek için kontrol edilmesi gereken yerlerdeki kritik kontrol noktalarının belirlenmesi,
c) Belirlenmiş tehlikeleri önlemek, yok etmek ya da azaltmak için kritik kontrol noktalarında kabul edilebilir kritik limitler oluşturulması,
ç) Kritik kontrol noktalarında etkili izleme prosedürlerinin oluşturulması ve uygulanması,
d) Yapılan izleme bir kritik kontrol noktasının kontrol altında olmadığını gösterdiğinde, düzeltici faaliyet prosedürlerinin oluşturulması ve uygulanması,
e) (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen tedbirlerin eksiksiz olduğu ve etkin bir şekilde çalıştığını doğrulamak için prosedürlerin oluşturulması ve bu doğrulama prosedürlerinin düzenli olarak uygulanması,
f) Yem işletmesinin yapısı ve büyüklüğüne göre, (a), (b), (c), (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen tedbirlerin etkin olarak uygulandığını gösteren gerekli dokümanların ve kayıtların oluşturulması.
(3) Bir ürünün kendisinde, üretim sisteminde ya da üretim, işleme, depolama ve dağıtımın herhangi bir aşamasında bir değişiklik yapıldığında, yem işletmecisi prosedürü gözden geçirir ve gerekli değişiklikleri yapar.
(4) Yem işletmecileri, birinci fıkrada belirtilen tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları uygulamaları hakkında hazırlanan kılavuzların yanında bu sistemin bir parçası olarak 14 üncü maddeye göre geliştirilmiş iyi uygulama kılavuzlarını da kullanabilir.
(5) Bakanlık, küçük işletmeler dâhil, bu maddede belirtilen uygulamaları kolaylaştırıcı tedbirler getirebilir ve uygulamalar yapabilir.
Tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları sistemi ile ilgili dokümanlar
MADDE 8 – (1) Yem işletmecileri, 7 nci maddede belirtilen hükümlere uyulduğunu, belgeleri ile birlikte istendiğinde Bakanlığa sunar ve uygulanan prosedürleri açıklayan dokümanları güncel tutar.
(2) Bakanlık, birinci fıkrada belirtilen gerekliliklerin yerine getirildiğini yem işletmesinin yapısı ve büyüklüğünü de göz önünde bulundurarak değerlendirir.
(3) Bakanlık, bu maddenin uygulanması ile ilgili gerekli düzenlemeler yapabilir.
Resmi kontroller, bildirim ve işletmelerin kayıt altına alınması
MADDE 9 – (1) Yem işletmecisi, kendi sorumluluğu altındaki faaliyetlerin bu Yönetmelik ve yem ile ilgili diğer mevzuata uygunluğunun sağlanmasında ve resmi kontroller ile ilgili hususlarda Bakanlıkla işbirliği yapar.
(2) Yem işletmecileri, kendi kontrolleri altında yemlerin üretimi, işlenmesi, depolanması, dağıtımı ile ilgili faaliyetleri sürdüren işletmelerinin kayıt altına alınması için Ek-4’te yer alan başvuru formunu doldurarak Bakanlığa bildirimde bulunur. Kayda tabi yem işletmeleri Ek-5’te belirtilmiştir. Kayda tabi olan yem işletmelerinin Bakanlığa kaydının yaptırılması zorunludur. Kayıt yaptırmayan işletmeler faaliyetlerini sürdüremez. Yem işletmecileri, kontrolleri altındaki işletmeler ile ilgili bilgileri güncel tutar. Faaliyetlerinde önemli bir değişiklik olması veya işletmenin kapanması durumunda, bu durumu Bakanlığa bildirir.
(3) Bakanlık yem işletmeleri için bir kayıt sistemi oluşturur.
(4) Yem işletmelerinin kaydı için başvuru formu ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı belgesi gereklidir.
Yem işletmelerinin onayı
MADDE 10 – (1) Aşağıda belirtilen konularda faaliyet gösteren yem işletmecileri, faaliyete geçmeden önce Bakanlıktan onay alır. Onaya tabi yem işletmeleri Bakanlıktan onay almadan faaliyet gösteremez.
a) Ek-6 birinci bölümünde belirtilen, yem katkı maddeleri ve/veya biyoproteinleri üreten ve/veya piyasaya sunan işletmeler,
b) Ek-6 ikinci bölümünde belirtilen, yem katkı maddelerinden premiks üreten ve/veya piyasaya sunan işletmeler,
c) Ek-6 üçüncü bölümünde belirtilen yem katkı maddelerini ya da bu katkıları içeren premiksleri kullanarak piyasaya sunmak üzere karma yem imal eden ya da kendi hayvanlarının ihtiyacı için karma yem üreten işletmeler.
(2) Yem işletmelerinin onayı için;
a) Başvuru formu,
b) İşyeri açma ve çalışma ruhsatı belgesi,
c) Yapı kullanım izin belgesi,
ç) İş akış diyagramı,
gereklidir.
(3) Bakanlık, müracaatı yapılan yem işletmesini yerinde inceleyerek bu Yönetmelikte belirtilen ilgili şartların karşılanması halinde işletmeye onay verir.
(4) Bakanlıkça yerinde yapılan incelemede, işletmede yem üretimi için gerekli altyapı ve ekipmanın tamamlanmış olmasına rağmen yem güvenilirliğini olumsuz etkilemeyecek bazı tali eksikliklerin tespit edilmesi durumunda, işletmeye şartlı olarak geçici onay verilebilir. Şartlı verilen onay süresi altı aydan fazla olamaz. İşletmenin tam onay alabilmesi için mevzuatta belirlenen tüm gereklilikleri yerine getirmesi gerekir.
(5) Ürünleri tesislerinde bulundurmadan sadece ticaretini yapan işletmeler üçüncü fıkrada belirtilen yerinde incelemeden muaf tutulur. Bu tür işletmeler piyasaya sundukları yemlerin bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uygun olduğunu belirtmek için Ek-7’de yer alan form ile Bakanlığa taahhütte bulunur.
İşletmenin kayıt ya da onayında değişiklik
MADDE 11 – (1) Bir işletmenin faaliyetleri ile ilgili kapasitesini geliştirmesi ya da yeni bir faaliyete geçmesi durumunda, bu değişikliği gerçekleştirdiğini Bakanlığa bildirmesi ve belgelendirmesi halinde, Bakanlık işletmenin kayıt ya da onayında bu değişikliği yapar.
Kayıt veya onayın askıya alınması ve iptali
MADDE 12 – (1) Bakanlık, bir yem işletmesinde yapılan denetim sonucunda, ikinci fıkrada belirtilen onay iptalini gerektiren eksikliklerden başka, yem üretimini ve güvenilirliğini olumsuz etkileyecek düzeyde eksiklik bulduğunda bu işletmenin eksiklik bulunan bir veya daha fazla veya tüm faaliyetleri ile ilgili kayıt veya onayı geçici olarak askıya alır. Askıya alma süresi eksikliklerin tamamının giderilmesine kadar devam eder. Eksikliklerin bir yıl içerisinde karşılanmaması halinde kayıt veya onay iptal edilir.
(2) Bakanlık bir işletmede aşağıda belirtilen hususların tespiti halinde, o işletmenin bir veya birden fazla veya tüm faaliyeti ile ilgili kayıt veya onayını iptal eder.
a) İşletmenin bir ya da birden fazla faaliyetine son vermesi,
b) İşletmenin faaliyetlerini sürdürmesi için gerekli şartları bir yıl içerisinde karşılayamaması,
c) İşletmenin güvenilir yem üretimi bakımından ciddi eksikliklerinin olması ve sık sık üretimini durdurması ve gelecekte üretimine devam etmesi için yeterli güvencenin bulunmaması.
Kayıtlı ve onaylı yem işletmeleri listesi
MADDE 13 – (1) Bakanlık kayıt altına aldığı her bir işletme ve faaliyeti için bir kayıt listesi oluşturur. Kayda tabi yem işletmeleri Ek-8’de belirlenen formata göre kayıt numarası verilerek listeye kaydedilir.
(2) Onaylı yem işletmeleri Ek-9’un ikinci bölümünde belirlenen formata göre ayırıcı bir kimlik numarası verilerek birinci bölümünde belirtilen şekilde listeye kaydedilir.
(3) Bakanlık yem işletmeleri ile ilgili kayıt listelerini, askıya alma, iptal ve değişiklik durumlarına göre güncel tutar.
(4) Bakanlık kayda ve onaya tabi yem işletmeleri ile ilgili listeleri kamunun erişimine sunar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İyi Uygulama Kılavuzları
İyi uygulama kılavuzlarının hazırlanması
MADDE 14 – (1) Tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları sistemi ilkelerinin uygulanması ve yem sektöründe iyi uygulamalara yönelik kılavuzların hazırlanması, yaygınlaştırılması ve kullanımı için Bakanlık gerekli katkıları yapar.
(2) Hazırlanan bu kılavuzlar yem işletmecileri tarafından isteğe bağlı olarak kullanılır.
(3) İyi uygulama kılavuzları yem sektörü tarafından aşağıdaki hususlar dikkate alınarak hazırlanır ve yaygınlaştırılır.
a) Kılavuzlar hazırlanırken Bakanlık ve kullanıcı grupları gibi ilgili tüm paydaşların görüşleri alınır.
b) Kodeks Alimentariusun bu konudaki düzenlemeleri dikkate alınır.
c) Yemlerin birincil üretimlerinde Ek-1’de belirtilen gereklilikler dikkate alınır.
(4) Bakanlık, iyi uygulama kılavuzlarının üçüncü fıkraya göre hazırlanması, içerik yönünden sektörde uygulanabilirliği ve 5, 6 ve 7 nci maddelerde belirtilen hükümlere uygunluğunun sağlanması hususunda gerekli değerlendirmeleri yapar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İthalat ve İhracat
İthalat
MADDE 15 – (1) İthalatı yapılacak yemler; Kanun, bu Yönetmelik ve yem ile ilgili diğer mevzuatta belirlenen şartları taşır.
(2) İkili anlaşmalarda anlaşma hükümleri uygulanır.
(3) Bakanlık, ithalatta yemlerle ilgili model sertifikalar oluşturabilir.
İhracat
MADDE 16 – (1) Gıda amaçlı olmayan hayvanlar için üretilen yemler dâhil yemlerin ihracatında; Kanun, bu Yönetmelik ve yem ile ilgili diğer mevzuatta belirlenen hükümler uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımından önce Bakanlıktan ruhsat almış olan yem işletmeleri, 1/1/2013 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerini yerine getirerek kayıt veya onay işlemlerini yaptırırlar.
(2) Bu Yönetmeliğin yayım tarihinden önce onay ya da kayda tabi olmadan faaliyette bulunan ancak bu Yönetmeliğe göre onay ya da kayıt altına alınması gereken işletmeler, 1/1/2013 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerini yerine getirerek kayıt veya onay işlemlerini yaptırırlar.
(3) Bakanlık, işletmeler ile ilgili verilerin toplandığı mevcut bir sistemi göz önünde bulundurarak, işletme sahiplerinden bu Yönetmelik hükümlerini yerine getireceğini taahhüt eden sadece ilave bazı bilgi ve belgeler sağlamasını isteyebilir.
Eklerde değişiklik
MADDE 17 – (1) Bakanlık ekler ile ilgili değişikliklerde aşağıdaki hususları dikkate alır.
a) İyi uygulama kurallarındaki gelişmeler,
b) Tehlike analizleri ve kritik kontrol noktaları sisteminin uygulanmasından elde edilen tecrübeler,
c) Bilimsel ve teknolojik gelişmeler,
ç) Risk değerlendirme sonucu yapılan bilimsel tavsiyeler,
d) Yem güvenilirliği hedefleri,
e) Özel işlemler ile ilgili hususlardaki gelişmeler.
İstisna
MADDE 18 – (1) Bakanlık gerekli hallerde Ek-1, Ek-2 ve Ek-3’te, bu Yönetmelikte belirtilen amaçlara ulaşmayı etkilememek koşulu ile özel nedenlerden dolayı istisnai uygulamalar yapabilir.
Hızlı uyarı sistemi
MADDE 19 – (1) Gıda amaçlı olmayan hayvanlar için üretilen yemler dâhil herhangi bir yemde, insan veya hayvan sağlığı ya da çevre ile ilgili ciddi risklerin belirlenmesi durumunda Kanun kapsamında hızlı uyarı sistemi uygulanır.
İdari yaptırımlar
MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelikte belirlenen hükümlere uyulmaması halinde Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen cezalar uygulanır.
Yürürlük
MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 22 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
YEMLERİN PİYASAYA ARZI VE KULLANIMI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 5996 sayılı Kanunda genel prensipleri belirtilen yem güvenilirliğini en yüksek düzeyde sağlamak, hayvan sağlığı ve halk sağlığını korumak, kullanıcı ve tüketicilerin yeterince bilgilendirilmesini sağlamak ve yemlerin piyasaya arzı ve kullanımı ile ilgili şartları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; ilaçlı yemler, yemlerde istenmeyen maddeler, yem katkı maddeleri, insanlar tarafından tüketimi amaçlanmayan hayvansal yan ürünler, genetiği değiştirilmiş yemler, organik ürünler, nakledilebilir süngerimsi beyin hastalığı ile ilgili getirilen özel düzenlemelerdeki hükümler saklı kalmak şartıyla, gıda amaçlı yetiştirilen hayvanlar ile gıda amaçlı olmayan hayvanlar için yemlerin piyasaya arzı ve kullanımı, etiketlenmesi, paketlenmesi ve sunumu ile ilgili hususları kapsar.
(2) Bu Yönetmelik, hayvanlar tarafından doğrudan veya dolaylı alınan suyu kapsamaz. Ancak suya ilave edilmek üzere hazırlanan yemi kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik,
a) 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 21, 22 ve 24 üncü maddelerine dayanılarak,
b) Avrupa Birliğinin 13/7/2009 tarihli ve 767/2009 saylı Yemlerin Piyasaya Arzı ve Kullanımına İlişkin Tüzüğüne paralel olarak,
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
b) Bulaşık yem: Kabul edilebilir düzeylerin üzerinde istenmeyen maddeleri içeren yemi,
c) En kısa depolama ömrü: Uygun depolama koşulları altında, yemin etiketlenmesinden sorumlu kişi tarafından yem ile ilgili beyan edilen özelliklerin korunduğunun garanti edildiği süreyi,
ç) Etiket: Yemin ambalajı veya kabına eklenen veya üzerine iliştirilen künyeyi, sembolü, resmi, yazıyı, baskıyı, deseni, işareti, kabartmayı veya diğer tanımlayıcı nesneyi,
d) Etiketleme: Reklam amacı dâhil, yemle birlikte bulunan ve yemi tanımlayan ifadeler, özellikler, ticari işaretler, marka adı, resim veya sembol gibi bilgilerin yeme ait paket, kap, etiket, doküman, halka, kuşak veya internet gibi araçlarla bildirimi,
e) Ev ve süs hayvanı: İnsanlar tarafından beslenen, yetiştirilen veya bakılan ancak, insan tüketimi için kullanılmayan hayvanı,
f) Gıda amaçlı hayvan: İnsan tüketimi için kullanılan, gıda üretimi amacıyla beslenen, yetiştirilen veya bakılan hayvanı,
g) Gıda amaçlı olmayan hayvan: İnsanlar tarafından beslenen, yetiştirilen veya bakılan ancak insan tüketimi için kullanılmayan kürk hayvanları, ev ve süs hayvanları, laboratuvarlar, hayvanat bahçeleri ve sirklerde barındırılan hayvanı,
ğ) Günlük rasyon: Belli tür, yaş ve verimdeki bir hayvanın tüm besin madde ihtiyaçlarını karşılamak için ihtiyaç duyduğu, % 12 nem içeriği üzerinden hesaplanan günlük toplam yem miktarını,
h) Hayvanları ağızdan besleme: Hayvanların besin madde ihtiyaçlarının karşılanması ve/veya sağlıklı, normal bir hayvanın üretkenliğinin sürdürülmesi amacıyla yemin ağız yoluyla hayvana verilmesini,
ı) İşleme yardımcıları: Tek başına yem olarak tüketilmeyen, yemlerin ya da yem maddelerinin işlenmesi sırasında teknolojik amaçla kullanılan, teknik olarak önlenemeyen kalıntıları bırakma ihtimali olan ancak bu kalıntıların hayvan, insan veya çevre üzerinde olumsuz etkileri olmayan ve nihai ürün üzerinde herhangi bir teknolojik etki göstermeyen maddeleri,
i) İşletme: Yem işi alanında faaliyet gösteren kuruluşu,
j) Karma yem: Hayvanların ağızdan beslenmesi için tam veya tamamlayıcı yem şeklinde, yem katkı maddelerini içeren veya içermeyen, en az iki yem maddesinin karışımını,
k) Kürk hayvanı: Kürkü için beslenen, yetiştirilen, bakılan, insan tüketimi için kullanılmayan hayvanı,
l) Mineral yem: En az % 40 ham kül içeren tamamlayıcı yemi,
m) Özel besleme amacı: Sindirim, emilim veya metabolizma işlemleri geçici veya geri dönülmez bir şekilde bozulmuş ya da bozulma ihtimali olan ve bu nedenle kendi durumlarına uygun yemler verilmek suretiyle özel besin ihtiyaçlarının karşılanmasını,
n) Özel besleme amacı taşıyan yem: Kendi özel bileşimi veya üretim metoduyla özel besleme amacını karşılayabilen, ilaçlı yemleri kapsamayan ve diğer yemlerden farklı olan yemi,
o) Parti veya seri: Orijin, çeşit, ambalaj şekli, paketleyici, sevkiyatçı, etiketleme gibi sahip olunan ortak özellikleri bakımından ayırt edilebilir miktardaki bir yemi, bir üretim prosesinde ise üniform üretim parametreleri kullanılarak bir işletmedeki bir ünite üretim miktarını ya da seri üretim halinde ve birlikte depolandığında ünitelerin sayısını,
ö) Piyasaya arz: Bu Yönetmelik kapsamındaki yemlerin, bedelli veya bedelsiz piyasaya sunulmasını,
p) Premiks: Hayvanlara doğrudan yedirilmeyen, yem katkı maddelerinin karışımı ya da bir veya birden fazla yem katkı maddesinin taşıyıcı olarak kullanılan bir yem maddesi veya suyla karışımını,
r) Sunum: Yemin şekli, görünümü, ambalajı, kullanılan ambalaj materyalleri ile tanıtımı ve sergilenmesini,
s) Süt ikame yemi: Kolostrum sonrası, tamamlayıcı veya ikame olarak, buzağı, kuzu, oğlak gibi genç hayvanların beslenmesi için kuru formda veya seyreltilmek suretiyle sıvı formda verilen karma yemi,
ş) Tam yem: Bileşimi bakımından günlük rasyon için yeterli olan yem karışımını,
t) Tamamlayıcı yem: Bileşimi itibariyle belirli maddeler bakımından zengin içeriğe sahip, başka bir yemle birlikte kullanıldığında günlük rasyon için yeterli olan karma yemi,
u) Taşıyıcı: Bir yem katkı maddesini teknolojik fonksiyonunu değiştirmeden veya teknolojik etkisini azaltmadan çözmek, seyreltmek, yaymak veya bunların dışında o katkı maddesini fiziksel olarak değiştirmek ya da taşınmasını, uygulanmasını kolaylaştırmak amacıyla kullanılan maddeyi,
ü) Yem: Hayvanların ağız yoluyla beslenmesi amacıyla kullanılan işlenmiş, kısmen işlenmiş veya işlenmemiş yem katkı maddeleri dâhil her türlü madde veya ürünü,
v) Yem işi: Kâr amaçlı olsun veya olmasın, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından kendi hayvanlarını beslemek üzere üretim, işleme ve depolama yapan üreticiler dâhil yemin üretimi, imalatı, işlenmesi, depolanması, nakliyesi veya pazarlanması ile ilgili faaliyeti,
y) Yem işletmecisi: Kendi sorumluluğu altında yürütülen yem işinin bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun sağlanmasından yasal olarak sorumlu olan gerçek veya tüzel kişiyi,
z) Yem katkı maddesi: Yem katkı maddeleri için tanımlanan fonksiyonlardan bir veya birkaçına sahip, yeme veya suya katılan, yem maddesi ve premiksler dışındaki maddeler, mikroorganizmalar veya preparatları,
aa) Yem maddeleri: Hayvanların besin maddesi ihtiyaçlarını karşılayan, doğal, taze, korunmuş halde olan bitkisel veya hayvansal orijinli ürünler ve bunlardan endüstriyel işleme sonucu elde edilen ürünler ile hayvanların ağızdan beslenmesi amacıyla, premikslerde taşıyıcı olarak ya da karma yemlerin hazırlanmasında doğrudan ya da işlenerek kullanılan, yem katkı maddesi içeren ya da içermeyen organik veya inorganik maddeleri, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Yem güvenilirliği ve piyasaya arz
MADDE 5 – (1) Yem, güvenilir ise ve hayvan refahı ve çevre üzerinde doğrudan olumsuz bir etkisi yoksa piyasaya arz edilebilir ve kullanılabilir. Güvenilir olmayan yem piyasaya sürülemez.
(2) Yem işletmecisi;
a) Piyasaya arz ettiği yemin güvenilir, tanımlanan veya beyan edilen özelliklerine ve amacına uygun, bozulmamış ve ticari olarak uygun kalitede olmasını,
b) Mevzuata uygun olarak etiketlenmesini, paketlenmesini ve piyasaya arzını,
sağlamakla yükümlüdür.
(3) Yem, Ek-1’de belirtilen teknik şartlara uygun olmalıdır.
(4) Onayı zorunlu olan yemler, Bakanlıktan onay alınmadan üretilemez, ithalatı yapılamaz ve piyasaya arz edilemez. Yem katkı maddeleri ile özel besleme amaçlı yemler; onay alınması zorunlu yemlerdir.
Yem işletmecilerinin sorumlulukları ve yükümlülükleri
MADDE 6 – (1) Yem işletmecileri, yemlerin izlenebilirliği, piyasadan geri çekme ve hijyen ile ilgili yem mevzuatında belirtilen kurallara uymak ve kontrolleri altındaki üretim, işleme ve dağıtımın her aşamasında mevzuata uygunluğu sağlamakla yükümlüdürler.
(2) Yemi etiketleyen yem işletmecisi, karma yemde kullanılan yem maddelerinin isimlerini, tam olarak ağırlık oranları dâhil etiketleme bilgilerini, pazara sunulan yemin iddia edilen özelliklerinin veya içeriklerinin doğruluğunun tespiti için Bakanlık tarafından istenen her türlü bilgiyi sağlamakla yükümlüdür.
(3) İnsan veya hayvan sağlığı veya çevreye ilişkin herhangi bir acil durum ortaya çıkması durumunda, üretici ve alıcıların ilgili kanuni hakları korunarak, Bakanlık uygun gördüğü takdirde ve alıcının talebi halinde, imzalı teminat karşılığında ikinci fıkrada belirtilen bazı bilgileri alıcıya sağlayabilir.
Kısıtlama ve yasaklar
MADDE 7 – (1) Hayvan besleme amacıyla piyasaya arz edilen yemler, kullanımı yasaklanan maddeleri içeremez, kısıtlanan maddeleri ise ancak belirlenen sınırlarda içerebilir. Yasaklı maddeler ve kısıtlanan maddeler Ek-2’de belirtilmiştir. Acil önlem alınması gereken durumlarda Ek-2’de yapılacak değişiklik prosedürü tamamlanıncaya kadar, ihtiyati tedbir olarak Bakanlık, bazı yem maddelerinin kullanımını geçici olarak yasaklayabilir veya kısıtlayabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Belirli Özellikteki Yemlerin Piyasaya Arzı
Yem çeşitlerinin özellikleri ve yem katkı maddesi içerikleri
MADDE 8 – (1) Bakanlık, yem maddeleri, yem katkı maddeleri, veteriner ilaçları ve bunun gibi diğer başka ürünler arasındaki ayrımı netleştirmek amacıyla yemler ile ilgili ayırt edici özellikleri belirleyebilir.
(2) Bakanlık, gerekli hallerde, yem mevzuatında tanımlanmayan yeni bir ürünle ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, söz konusu ürünün yem olup olmayacağına, değerlendirme yaparak karar verebilir.
(3) Yem maddeleri ve tamamlayıcı yemlerdeki yem katkı maddelerinin düzeyi, yem katkı maddelerinin onaylanması ile ilgili mevzuattaki kullanım koşulları saklı kalmak kaydıyla, tam yemlerde belirlenen maksimum miktarların yüz katını aşamaz. Koksidiyostatlar ve histomonostatlar ise tam yemlerde belirlenen miktarların beş katını aşmaz.
(4) 9 uncu maddede belirtilen özel besleme amaçlı yem yapımında kullanılacak yem maddeleri ve tamamlayıcı yemlerdeki katkı maddesinin düzeyi, üçüncü fıkrada belirtilen tam yemlerde belirlenen maksimum miktarın yüz katını aşabilir. Bu tür yemler ile ilgili olarak;
a) Kullanım şartları ayrıca belirtilir.
b) Yem Hijyeni Yönetmeliğinin Ek-6 ikinci bölümünde yer alan yem katkı maddelerini kullanarak üretim yapan işletmeler, Bakanlıktan onay alırlar.
Özel besleme amaçlı yemlerin piyasaya arzı
MADDE 9 – (1) Özel besleme amaçlı yemler, ancak özel besleme amaçlı yemler için hedeflenen amaçları ve gerekli besinsel özellikleri karşılıyor ise piyasaya arz edilebilir.
(2) Özel besleme amaçlı yemler, kullanım amaçlarıyla ilgili en az bir özel kullanım amacına sahip olmalıdır. Bakanlık, özel besleme amaçlı yemlerin kullanım amacını geri çekebilir, kullanım amacıyla ilgili özel koşullar ilave edebilir, kaldırabilir veya değiştirebilir. Özel besleme amaçlı yemler ile ilgili Bakanlıkça kullanım amaçları listesi oluşturularak Bakanlık internet sitesinde yayımlanır. Bu liste yapılan değişikliklerle güncellenir.
(3) Özel besleme amaçlı yemler için gerçek veya tüzel kişi tarafından Bakanlığa başvuruda bulunulur. Başvurunun değerlendirilebilmesi için, söz konusu yemin özel bir yapıda olduğunu, arzu edilen özel besleme amacını karşıladığını, insan ve hayvan sağlığına, çevreye ve hayvan refahına olumsuz bir etkisinin olmadığını gösteren bilgi ve dokümanlar Bakanlığa sunulur.
(4) Bakanlık, mevcut bilimsel ve teknolojik bilgilere dayanarak özel besleme amaçlı yemler ile ilgili başvuruyu değerlendirir ve birinci ve ikinci fıkralardaki şartları sağlaması durumunda o yemi özel besleme amaçlı yem olarak onaylar. Uygun bulunmayan dosyalar gerekçeli bir yazı ile iade edilir. Bakanlık özel besleme amaçlı yemlerle ilgili yapılan başvuruları altı ay içerisinde değerlendirerek karara bağlar. Değerlendirme sırasında talep edilebilecek bilgi, belge, araştırma ve analizler için geçen süre, bu süreye dâhil edilmez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Etiketleme, Sunum ve Paketleme
Etiketleme ve sunum
MADDE 10 – (1) Yemin etiketlenmesi ve sunumu, kullanıcıyı yanıltıcı veya aldatıcı şekilde olamaz. Etiketleme ve sunumda;
a) Yemin özelliğine veya kullanım amacına göre, özellikle yapısı, işleme veya üretim metodu, niteliği, bileşimi, içeriği, miktarı, dayanıklılığı, yemin amaçlandığı hayvan türleri veya kategorileri göz önüne alınır.
b) Yemde olmadığı halde birtakım etkiler veya özellikler varmış gibi veya benzer yemler ile aynı özelliklere sahip olduğu halde, diğerlerinden farklı özelliklere sahipmiş gibi gösterilemez.
c) Etiketleme, yem kataloğunda belirlenen kriterlere ve etiketleme ile ilgili kurallara uygun olmalıdır.
ç) Türkiye’de piyasaya arz edilecek yemlerde Türkçe etiket bilgileri yer alır.
(2) Yem maddeleri ve karma yemlerin dökme, açık ambalaj veya kaplarda piyasaya arz edilmesi halinde, beraberinde bu Yönetmelikte istenen tüm zorunlu etiket bilgilerini içeren bir belge bulundurulur.
(3) Yemlerin iletişim araçları ile uzaktan satışı halinde, tüketicilerin korunması amacıyla satış öncesinde, parti ya da seri numarası, en kısa depolama ömrü, net ağırlığı ve etiketlemeden sorumlu yem işletmecisinin isim ve adresi dışında etikette bulunması zorunlu bilgiler iletişim araçlarında gösterilir. Diğer bilgiler yemin teslim zamanına kadar alıcıya ulaştırılmalıdır.
(4) Etiketleme, bu maddede belirtilen kurallara ilave olarak Ek-3’te belirtilen etiketleme kurallarına göre yapılır.
(5) Resmi kontroller sırasında, bir yem maddesinin veya karma yemin etiket bilgilerinde belirtilen besin maddesi bileşen değerleri ile resmi kontrol için yapılan analiz sonucu bulunan değerler arasındaki farklılığın değerlendirilmesinde kullanılacak tolerans değerleri Ek-4’te verilmiştir.
Etiketleme ile ilgili sorumluluk
MADDE 11 – (1) Yemi etiketleyen yem işletmecisi, yemin etiket bilgilerinden ve doğruluğundan sorumludur.
(2) Yemi ilk pazarlayan veya kendi adına ya da şirket adına pazarlayan yem işletmecisi etiketlemeden sorumludur.
(3) Yem işletmecisinin kontrolü altındaki faaliyetlerinde yaptığı değişiklik, yemin etiket bilgilerinde değişikliği gerektiriyor ise yem işletmecisi etiketlemenin bu Yönetmeliğe uygun olarak yapılmasını sağlar.
(4) Yemin etiketlenmesinde doğrudan bir sorumluluğu bulunmayan, dağıtım veya perakende faaliyetlerini yürüten yem işletmecisi, yemlerin etiketleme kurallarına göre etiketlenip etiketlenmediğine dikkat eder, etiketleme kurallarına uygun olmayan yemleri piyasaya sunamaz.
(5) Yem işletmecisi, zorunlu etiketleme bilgilerinin yemin son kullanıcısına kadar yem zinciri boyunca iletilmesinin sağlanması hususunda kendi kontrolü altındaki faaliyetlerden sorumludur.
Etiketlerde yemlerle ilgili özel iddialar
MADDE 12 – (1) Yem maddelerinin ve karma yemlerin etiketinde ve sunumunda, yemdeki bir maddenin varlığı ya da yokluğuna, belirli besinsel özelliklerine, işleme veya belirli bir fonksiyona yönelik olarak dikkat çekici özel iddialarda bulunulabilir. Bu iddiaların yapılabilmesi için aşağıdaki şartlar karşılanmalıdır:
a) İddia edilen husus, gerçek, Bakanlıkça doğrulanabilir ve yem kullanıcısı tarafından anlaşılabilir olmalıdır.
b) Bakanlığın talebi halinde, iddianın bilimsel olarak kanıtlanması ya kamunun erişimine açık bilimsel delillere dayalı referanslar ile ya da belgelenmiş şirket araştırması yoluyla sağlanır. İddia edilen hususların kanıtlanması ile ilgili bilimsel dayanak, yemin piyasaya arzından önce sağlanmış olmalıdır. İddia edilen hususun yeterince kanıtlanamadığı sonucuna varılırsa, bu gibi iddiaya ait etiketlemenin 10 uncu maddede belirtilen etiketleme kurallarına göre, yanıltıcı olduğu kabul edilir. Bakanlık bilimsel dayanak konusunda şüpheye düşerse, gerekli inceleme ve araştırmaları yaparak veya yaptırarak karar verir. Bu tür yemleri satın alanlar iddia edilen hususun doğruluğu hakkındaki şüphelerini Bakanlığa bildirme hakkına sahiptir.
(2) Birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki şartlar karşılanmak koşuluyla, üçüncü fıkranın (a) bendinde belirtilen hususlarla ilgili iddialar dışında, hayvanlarda fizyolojik durumların korunması, desteklenmesi veya optimum beslenme ile ilgili iddialarda bulunulabilir.
(3) Yem maddelerinin ve karma yemlerin etiketlerinde veya sunumunda aşağıdaki iddialar yer alamaz:
a) Yem katkı maddeleri mevzuatına göre onaylanmış koksidiyostatlar, histomonostatlar haricinde, bir hastalığı önleyici ya da tedavi edici yönündeki iddialar. Ancak patalojik semptomların tedavisi hariç besin dengesizliklerinin karşılanmasına dair iddialar bunun dışındadır.
b) 9 uncu maddede belirtilen özel besleme amaçlı yemler ile ilgili iddialar.
(4) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen hususlar ile ilgili özel hükümler, 24 üncü maddede belirtilen iyi etiketleme uygulama kılavuzları içerisinde yer alabilir.
Etiket bilgilerinin sunumu
MADDE 13 – (1) Zorunlu etiket bilgileri, tüm ambalaj ya da kabın üzerinde veya bunlara iliştirilmiş etiket üzerinde ya da dökme yemlerin beraberindeki belgelerde belirgin olarak yer almalıdır. Etiket bilgileri açık, görünecek şekilde, okunaklı ve silinmeyecek şekilde olmalıdır.
(2) Zorunlu etiket bilgileri, kolaylıkla ayırt edilebilmeli ve başka bilgiler ile anlaşılması zorlaştırılmamalıdır. Etiket bilgilerinin sunulmasında kullanılan renk, yazı karakteri ve büyüklükleri, uyarıcı açıklamaların gerekli olduğu haller dışında, bazı bilgileri örtecek şekilde ya da önemliymiş gibi gösterecek şekilde olmamalıdır.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen hususlar ile ilgili özel hükümler ile isteğe bağlı etiketlemede sunum ile ilgili özel hükümler 24 üncü maddede belirtilen iyi etiketleme uygulama kılavuzları içerisinde yer alabilir.
Zorunlu genel etiketleme kuralları
MADDE 14 – (1) Etiketinde aşağıdaki bilgilerin belirtilmediği bir yem maddesi ya da karma yem piyasaya arz edilemez:
a) Yemin tipi: Yem maddesi, tam yem veya tamamlayıcı yem gibi,
b) Yem işletmecisinin adı ya da şirket adı ve adresi,
c) Onaylı yem işletmelerinin onay numarası,
ç) Parti ya da seri numarası,
d) Katı ürünler için birim kütle miktarı, sıvı ürünler için ise birim kütle veya hacim miktarı,
e) Yem katkı maddelerinin onaylanması ile ilgili mevzuatta belirtilen etiketleme kuralları saklı kalmakla beraber, yem katkı maddesi ilave edilmesi halinde Ek-6 veya Ek-7’nin birinci bölümünde belirtilen hususlara göre yem katkı maddelerinin listesi,
f) Nem miktarı; Ek-1’in altı numaralı maddesinde belirtilen şekilde.
Yem maddeleri için zorunlu özel etiketleme kuralları
MADDE 15 – (1) Yem maddelerinin etiketlenmesinde 14 üncü maddede belirtilen şartlara ilaveten, aşağıdaki hususlar da belirtilir:
a) Yem maddesinin ismi; 23 üncü maddedeki yem maddeleri kataloğuna göre isimlendirilmesi halinde katalogda belirtilen kriterlere uygun olur.
b) Ek-5’teki listede belirtilen yem kategorilerine karşılık gelen zorunlu bildirimler bulunur veya bunların yerine, 23 üncü maddede belirtilen yem maddeleri kataloğundaki yem maddelerine karşılık gelen özel bildirimler belirtilir.
(2) Yem maddelerine, yem katkı maddeleri katılması halinde, birinci fıkrada belirtilen hususlara ilave olarak, aşağıdaki hususlar da etiketlerde yer alır:
a) Söz konusu yem katkı maddelerinin, tüm hayvan türleri için değil, bazı türler için kullanımının amaçlanması ya da bazı türler için maksimum limitlerde kullanılmasına izin verilmesi halinde, yem maddelerinin kullanılacağı hayvan türleri, kategorileri ve limitleri,
b) Yem maddelerinin uygun kullanımı için Ek-3’ün üç numaralı maddesinde yem maddeleri ile ilgili belirtilen bilgiler,
c) Yem maddelerine ilave edilen teknolojik katkı maddeleri haricindeki yem katkı maddeleri için en kısa depolama ömrü.
Karma yemler için zorunlu özel etiketleme kuralları
MADDE 16 – (1) Karma yemlerin etiketlenmesinde 14 üncü maddede belirtilen şartlara ilaveten, aşağıdaki hususlar da belirtilir:
a) Karma yemlerin kullanılacağı hayvan türü veya kategorisi,
b) Yemin kullanım amacı ve uygun kullanımına ilişkin açıklamalar, Ek-3’ün üç numaralı maddesinde belirtilen hususlara uygun olmalıdır.
c) Üreticinin başkası adına üretim yapması ve etiketlemeden sorumlu yem işletmecisi olmadığı durumlarda aşağıdaki hususlar etikette belirtilir:
1) Yemi üreten yem işletmecisinin adı veya ticari adı ve adresi,
2) Yemi üreten yem işletmesinin onay numarası ya da kayıt numarası.
ç) En kısa depolama ömrü, aşağıdaki şekilde belirtilir:
1) Yapısal özelliklerinden dolayı kolay bozulabilen yemlerde kesin bir tarih “…. tarihinden önce kullanılmalıdır.’’ ifadesi yer alır.
2) Diğer karma yemlerde belirli bir ay belirtilerek ‘‘en uygun …den önce kullanılmalıdır.’’ ifadesi yer alır.
3) Etiket üzerinde üretim tarihi gösteriliyor ise, en kısa depolama ömrü, üretim tarihinden itibaren gün veya ay zaman periyodu olarak belirtilir.
d) Karma yemi oluşturan yem maddelerinin isimleri bileşiminin belirtildiği kısımda, karma yemdeki nem içeriği üzerinden hesaplanmış ağırlıklarına göre, büyükten küçüğe doğru listelenir. Bu liste yüzde miktarları üzerinden de verilebilir. Bunlardan başka, karma yemlerin bileşimleri ile ilgili olarak;
1) Bir yem maddesi, dikkat çekecek şekilde kelimelerle, grafikle veya resimle gösterilebilir. Bu şekillerde gösterilmesi halinde, o yem maddesinin ağırlık itibariyle yüzdesi ve ismi de belirtilir,
2) Eğer karma yemi oluşturan yem maddeleri ağırlıkları itibariyle yüzde olarak belirtilmemişse, etiketlemeden sorumlu yem işletmecisi, alıcının talebi üzerine yemin bileşimini oluşturan yem maddeleri ile ilgili bilgileri yüzde olarak, +/ – % 15’lik değer aralığı içerisinde alıcıya sağlar.
3) Kürk hayvanları haricindeki gıda amaçlı olmayan hayvanlar için hazırlanan karma yemlerin bileşiminde, yem maddelerinin ismi yerine, yem maddelerinin ait olduğu yem kategorisinin ismi de belirtilebilir.
e) Karma yemler için Ek-6 veya Ek-7’nin ikinci bölümünde yer alan bildirimi zorunlu bilgiler etikette belirtilir.
(2) Kürk hayvanlarının haricindeki gıda amaçlı olmayan hayvan yemlerinin etiketlerinde belirtilebilen yem kategorileri Ek-9’da belirtilmiştir.
(3) İnsan veya hayvan sağlığı veya çevreye ilişkin herhangi bir acil durum ortaya çıkması durumunda, üretici ve alıcıların ilgili kanuni hakları korunarak, Bakanlık, uygun gördüğü takdirde, alıcının talebi halinde, imzalı teminat karşılığında karma yemin bileşimi ve özellikleri ile ilgili bilgileri alıcıya sağlayabilir.
Özel besleme amaçlı yemler için zorunlu ilave etiketleme kuralları
MADDE 17 – (1) Özel besleme amaçlı yemlerin etiketlenmesinde, 14, 15 ve 16 ncı maddelerde yer alan zorunlu etiketleme kurallarına ilave olarak aşağıdaki hususlar da belirtilir:
a) Özel besleme amaçlı yemlerde, 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen yem tipinin yanına ‘‘diyetetik’’ ifadesi,
b) 9 uncu maddede belirtilen kullanım amaçları ile ilgili bilgiler,
c) Yemi kullanmadan önce veya kullanım süresini uzatmadan önce, veteriner hekim veya hayvan besleme uzmanına danışılmasına dair not,
yazılır.
Ev ve süs hayvanı yemleri için zorunlu ilave etiketleme kuralları
MADDE 18 – (1) Ev ve süs hayvan yemi satın alanların, zorunlu etiket bilgilerinin yanında, yeme ilave edilen yem katkı maddeleri ve kategorilerine göre yem maddeleri hakkında da ilave bilgi edinebilmeleri amacıyla ev ve süs hayvanı yemi etiketi üzerinde irtibat kurulabilecek bir telefon numarası belirtilir.
Kullanımı uygun olmayan ancak, işlemden geçirilmek suretiyle kullanılabilir hale getirilmesi mümkün olabilen yemler için zorunlu ilave etiketleme kuralları
MADDE 19 – (1) İstenmeyen maddeler ile bulaşmış ve yem mevzuatına uygun olmayan yemlerin etiketlerinde 14, 15, 16 ve 17 nci maddelerde yer alan zorunlu etiketleme kurallarına ilave olarak, Ek-8’deki özel hususlar da belirtilir.
Etiketleme ile ilgili istisnalar
MADDE 20 – (1) Yem alıcısının, 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (c), (ç), (d) ve (f) bentleri ile 15 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen etiket bilgilerine gerek olmadığına dair yazılı talebi halinde, bu alıcıya ait yemlerin etiketlerinde bu bilgilerin belirtilme zorunluluğu yoktur. Her sipariş birkaç sevkiyattan oluşabilir.
(2) Paketli yemlerde, 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (c), (ç) ve (d) bentleri ve 15 inci maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi veya 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen bilgiler, ambalaj üzerinde de belirtilebilir. Bu bilgilerin ambalajın neresinde yer aldığı belirtilir.
(3) Kendi hayvanları için kullanmak üzere doğrudan yetiştiricilere yapılan satışlarda, koruyucular ve silaj katkı maddeleri dışında yem katkı maddeleri içermeyen yem maddelerinin satışında, yem hijyeni ile ilgili hükümler saklı kalmak kaydıyla 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (c), (ç), (d) ve (f) bentleri ile 15 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen bilgilerin bulunması zorunlu değildir.
(4) Bitki danelerinin, tohumlarının ve meyvelerinin bütün halde karışımları için, 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen zorunlu bildirimler gerekli değildir.
(5) Karma yemin en fazla üç yem maddesinden oluşması ve kullanılan bu yem maddelerinin açıkça tanımlanması halinde, 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen bilgiler gerekli değildir.
(6) Son kullanıcıya dökme halde 20 kg’ı aşmayan miktarlarda satılan yem maddeleri veya karma yemler için, 14, 15 ve 16 ncı maddelerde belirtilen bilgiler zorunlu olmayıp, istenmesi halinde, satış noktasında not olarak alıcının bilgisine sunulabilir. Bu durumlarda, 14 üncü maddenin birinci fıkrası (a) bendinde ve 15 inci maddenin birinci fıkrası veya 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan bilgilerin bulunduğu not, istenmesi halinde alıcıya teslimatta veya fatura ile birlikte sunulur.
(7) Paket halinde ambalaj içerisinde satılan toplam ağırlığı 10 kg’ı aşmayan ev ve süs hayvanı yemleri için, 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (b), (c), (e) ve (f) bentleri ve 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (b), (c), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen bilgiler, her bir paket yerine, paketlerin taşındığı ambalajın dış kısmında da yer alabilir.
(8) Bakanlık, deney amaçlı olduğu etiketinde açıkça belirtilmesi şartıyla, bilimsel veya deneysel amaçlı kullanılacak hayvan yemleri ile ilgili istisnai hükümler uygulayabilir.
İsteğe bağlı etiketleme
MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelikte belirtilen genel hükümlere uygun olmak şartı ile karma yem ve yem maddelerinin etiketlerinde, zorunlu etiketleme kurallarına ilave olarak, isteğe bağlı bazı bilgilere de etikette yer verilebilir.
(2) İsteğe bağlı etiketleme ile ilgili ayrıntılı hususlar, 24 üncü maddede belirtilen iyi etiketleme uygulama kılavuzları içerisinde yer alabilir.
Paketleme
MADDE 22 – (1) Yem maddeleri ve karma yemler kapalı paketlerde veya ambalajlarda pazarlanabilir. Kapalı paket veya ambalaj açıldığında bozulacağından, bu paket veya ambalajlar tekrar kullanılamaz.
(2) Aşağıda belirtilen yemler, birinci fıkradan istisna olarak dökme halde, açık paket ve ambalajlarda piyasaya sürülebilir:
a) Yem maddeleri,
b) Tahıl ve meyvelerin bütün halde karıştırılarak elde edildiği karma yemler,
c) Karma yem üreticileri arasındaki teslimatlar,
ç) Karma yem üreticisinden doğrudan yetiştiricilere yapılan teslimatlar,
d) Karma yem üreticilerinden paketleme firmalarına yapılan teslimatlar,
e) Son kullanıcıya, ağırlığı 50 kg’ı aşmayan miktarlarda yapılan satışlarda kapalı paketten veya ambalajdan alınan karma yemler,
f) Blok yemler veya yalama taşları.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yem Maddeleri Kataloğu ve İyi Etiketleme Uygulama Kılavuzları
Yem maddeleri kataloğu
MADDE 23 – (1) Bakanlık, ürün özellikleri hakkında bilgi oluşturmak ve bilgi alış verişini kolaylaştırmak, yem maddeleri ve karma yemlerin etiketlendirilmesinde ve yem sektöründe kullanılmak üzere yem maddeleri kataloğu hazırlar ve Bakanlığın internet sitesinde yayımlar. Bu katalog ihtiyaca göre ilgili sektör paydaşları ile birlikte görüşülerek değiştirilebilir ve güncellenebilir. Bir yem maddesi katalogda tanımlanırken en az aşağıdaki bilgiler belirtilmelidir:
a) İsmi,
b) Ayırt edici kimlik numarası,
c) Yem maddesinin üretim işlemi ve ürün özellikleri ile ilgili açıklama,
ç) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen zorunlu bildirim yerine geçen bilgiler,
d) Katalogda belirtilen terimler sözlüğüne uygun, üretim işlemleri ve teknik açıklamaların yer aldığı bilgiler.
(2) Katalogda yapılacak değişiklik ve güncellemeler, sektörün ihtiyaçları ve görüşleri doğrultusunda bilimsel ve teknolojik gelişmeler göz önünde bulundurularak yapılır.
(3) Yem maddeleri kataloğu ile ilgili bu madde hükümleri, 5 inci maddede belirtilen yem güvenilirliği ile ilgili hükümler saklı kalmak kaydıyla uygulanır.
(4) Yem maddeleri kataloğunun kullanımı yem sektöründe isteğe bağlıdır. Ancak, katalogda yer alan isimlerin kullanılması durumunda yem maddeleri, katalogda o isimle belirtilen özelliklere uygun olmalıdır.
(5) Katalogda yer almayan bir yem maddesini ilk defa piyasaya arz edecek olanlar, Bakanlığa bildirimde bulunur ve bununla ilgili izni alırlar. Bakanlıktan izin alınmadan bu yem maddeleri piyasaya arz edilemez. Bu yem maddeleri ile ilgili yem sektörü de bilgilendirilir, bildirimler ile ilgili internet ortamında bir kayıt sistemi oluşturulur ve sistem düzenli olarak güncellenir.
İyi etiketleme uygulama kılavuzları
MADDE 24 – (1) Yemlerde etiketlemenin uygun ve doğru yapılmasını sağlamak amacıyla, biri gıda amaçlı hayvan yemleri, diğeri ev ve süs hayvanları yemleri için olmak üzere, ilgili sektör paydaşları tarafından iyi etiketleme uygulama kılavuzları oluşturulur. Belirlenen bu iyi etiketleme uygulama kılavuzları Bakanlığın incelemesinden sonra onayı alınarak kullanılır. Bakanlık, iyi etiketleme uygulama kılavuzlarının geliştirilmesini ve sektörde uygulanmasını teşvik eder.
(2) İyi etiketleme kılavuzları; genel etiketleme kurallarını karşılaması yanısıra, 12, 13 ve 21 inci maddelerde belirtilen hükümleri de kapsayacak şekilde iyi etiketleme uygulanmasının geliştirilmesine yönelik olmalıdır.
(3) İyi etiketleme kılavuzları, yem sektörü tarafından isteğe bağlı olarak kullanılır.
(4) İlgili sektör paydaşlarının talebi ve görüşleri doğrultusunda bilimsel ve teknolojik gelişmelere göre iyi etiketleme kılavuzlarında değişiklik yapılabilir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
İdari yaptırımlar
MADDE 25 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine uymayanlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre işlem yapılır.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihden önce piyasaya sunulmuş olan yemler, bu Yönetmeliğin yayımından itibaren bir yıl süre ile piyasada bulunabilir.
(2) Yem işletmeleri, bu Yönetmeliğin yayımından önce ilgili yem mevzuatına uygun olarak bulundurdukları mevcut etiketleri altı ay süreyle kullanabilirler. Bu etiketlerin kullanıldığı yemler, bu Yönetmeliğin yayımından itibaren bir yıl süre ile piyasada bulunabilir.
Yürürlük
MADDE 26 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 27 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, köylere hizmet götürme birliklerinin yapacakları ihalelerde uygulanacak usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, köylere hizmet götürme birliklerinin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal ve hizmet alımı ile yapım işi ve sadece kendi mülkiyetinde bulunan taşınmazların kiralanması, üzerinde sınırlı ayni hak tesisi, trampası ve satışına ilişkin ihaleleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 25/5/2005 tarihli ve 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun 18 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Açık ihale usulü: Bütün isteklilerin teklif verebildiği ihale usulü,
b) Bakanlık: İçişleri Bakanlığını,
c) Birlik: Köylere hizmet götürme birliklerini,
ç) Doğrudan temin usulü: Bu Yönetmelikte belirtilen hallerde ihtiyaçların, birlik tarafından görevlendirilen görevlilerce en düşük teklifi verenden temin edilebildiği usulü,
d) Fatura ile temin usulü: Bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinde belirtilen mal ve hizmet alımlarında uygulanan ihale usulünü,
e) Hizmet: Bakım ve onarım, taşıma, araştırma ve geliştirme, muhasebe, danışmanlık, etüt ve proje, harita ve kadastro, imar uygulama, her ölçekte imar planı, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, sergileme, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri,
f) İhale: Bu Yönetmelikte yazılı usul ve şartlarla mal ve hizmet alımı ile yapım, kiraya verme, mülkiyetin üzerinde sınırlı ayni hak tesisi, trampa ve satım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip, gerekiyor ise sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri,
g) İhale yetkilisi: Merkez ilçelerde vali veya görevlendireceği vali yardımcısı, diğer ilçelerde kaymakamı,
ğ) İstekli: İhaleye katılan gerçek veya tüzelkişi veya iş ortaklığı,
h) İş ortaklığı: Birden fazla gerçek kişi veya tüzel kişinin ihaleye teklif verebilmek amacıyla oluşturdukları ortaklığı,
ı) Mal: Satın alınan her türlü ihtiyaç maddeleri ile taşınır ve taşınmaz mal ve hakları,
i) Mali hizmet yetkilisi: Bütçe, kesin hesap, mali istatistikler ile harcama programının hazırlanması, bütçe kayıtlarının tutulması, gelirlerin tahakkuk ve tahsili, alacakların takip ve tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemlerini yürüten kişiyi,
j) Kesin proje: Belli bir yapının onaylanmış ön projesine göre; mümkün olan arazi ve zemin araştırmaları yapılmış olan, yapı elemanlarının ölçülendirilip boyutlandırıldığı, inşaat sistem ve gereçleri ile teknik özelliklerinin belirtildiği projeyi,
k) Kiraya verme: Taşınır ve taşınmaz mallar ile hakların kiraya verilmesini,
l) Ön proje: Belli bir yapının kesin ihtiyaç programına göre; gerekli arazi ve zemin araştırmaları yapılmadan, bilgilerin halihazır haritalardan alındığı, çevresel etki değerlendirme ve fizibilite raporları dahil elde edilen verilere dayanılarak hazırlanan plân, kesit, görünüş ve profillerin belirtildiği bir veya birkaç çözümü içeren projeyi,
m) Satım: Taşınır ve taşınmaz mallar ile her türlü ihtiyaç maddeleri, hizmet ve hakların satımını,
n) Sözleşme: Mal ve hizmet alımı ile yapım, kiraya verme, mülkiyetin üzerinde sınırlı ayni hak tesisi, trampa ve satım işlerinde birlik ile yüklenici arasında yapılan yazılı anlaşmayı,
o) Şartname: Yapılacak işlerin genel, özel, teknik ve idari esas ve usullerini gösteren belge veya belgeleri,
ö) Teklif: Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde isteklinin birliğe sunduğu fiyat teklifi ile değerlendirmeye esas belge/belgeler ve/veya bilgileri,
p) Trampa ve mülkiyetin üzerinde sınırlı ayni hak tesisi: Borçlar Kanunu ile Türk Medeni Kanununun trampa ve mülkiyetin sınırlı ayni hak tesisi ile ilgili maddelerinde gösterilmiş işlemleri,
r) Uygulama projesi: Belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği projeyi,
s) Yapım: Bina, karayolu, rıhtım, tersane, köprü, tünel, spor tesisi, alt yapı, baraj, enerji santralı, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, küçük ve büyük onarım, bakım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işlerini,
ş) Yüklenici: Üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekliyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Uygulama ilkeleri
Temel ilkeler:
MADDE 5 – (1)Birlikler, bu Yönetmeliğe göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
(2) Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez.
İhale komisyonu
MADDE 6 – (1) Birliklerde, ihale komisyonu birlik encümenidir.
(2) İhale komisyonu üyelerinden herhangi birisinin toplantıya katılamaması durumunda, birlik başkanı, birlik meclisi tarafından önceden seçilen yedek üyeyi toplantıya davet eder.
(3) İhale komisyonu eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır.
(4) Komisyon üyeleri, kararlarda çekimser kalamaz. Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumlu olup; karşı oy kullanan komisyon üyeleri, gerekçelerini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır. İhale komisyonunca alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar, komisyon başkan ve üyelerinin adları, soyadları ve görev unvanları belirtilerek imzalanır.
İhale dokümanının hazırlanması
MADDE 7 – (1) İhale edilecek her iş için ihale dokümanı hazırlanır. Birlikler tarafından hazırlanacak olan ihale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname ile sözleşme tasarısı, malın teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.
(2) Birlikler tarafından ihale dokümanının her sayfasının onaylanması gerekir.
(3) Birlik, ilan yapılacak hallerde ihale dokümanını ilan tarihine kadar kesinleştirir.
İhale işlem dosyası
MADDE 8 – (1) İhalesi yapılacak her iş için bir ihale işlem dosyası düzenlenir. Bu dosyada ihale yetkilisinden alınan onay belgesi ve eki yaklaşık maliyete ilişkin hesap cetveli, şartname ve ekleri, gerekli projeler, ihale dokümanı, ilân metinleri, istekliler tarafından sunulan teklifler, sözleşme tasarısı ve diğer belgeler, ihale komisyonu tutanak ve kararları gibi ihale süreci ile ilgili bütün belgeler bulunur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İhaleye Katılım Kuralları
Yaklaşık maliyetin tespiti
MADDE 9 – (1) Açık ihale usulü, doğrudan temin usulü ve fatura karşılığı alım usulü ile yapılacak ihalelerde yaklaşık maliyet, Katma Değer Vergisi hariç olarak birliklerce tespit edilir veya ettirilir. İşin özelliğine göre gerektiğinde yaklaşık maliyet bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatlar belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan, kamu idarelerince belirlenmiş, işin niteliğine uygun yapı yaklaşık maliyetlerinden, rayiçlerden ve birim fiyatlarından, ihalesi yapılacak işin ticareti ile uğraşan meslek erbabından veya bilirkişilerden soruşturulur. Yaklaşık maliyet, bunun dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterilir ve asıl evrak arasında saklanır.
(2) İhale öncesi tespit edilen yaklaşık maliyet ilan edilmez ve bu bilgiye onay belgesi ve eki hesap cetveli dışında hiçbir belgede yer verilmez. İsteklilere veya ihale süreci ile resmi ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.
İhaleye katılımda yeterlik kuralları
MADDE 10 – (1) İhaleye katılacak isteklilerden, mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
a) İhale konusu işi yerine getirmek için yeterli sayıda ve nitelikte personel çalıştırdığına veya çalıştıracağına ilişkin bilgi ve/veya belgeler.
b) İhale konusu hizmet veya yapım işlerinde isteklinin işi yürütecek teknik personelinin mesleki niteliklerini gösteren belgeler.
c) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler.
ç) Birliğin talebi halinde doğruluğu teyit edilmek üzere, tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları ve/veya fotoğrafları.
d) İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslar arası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar.
(2) İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihaleye ilişkin ilân belgelerinde belirtilir.
İhale dışı bırakılma durumları
MADDE 11 – (1) Aşağıda belirtilen durumlardaki yerli istekliler ihale dışı bırakılır.
a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan,
b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan,
c) Mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan,
ç) Mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,
d) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen,
e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan birliğe yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu birlik tarafından ispat edilen,
f) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan,
g) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen,
ğ) 12 nci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan.
İhaleye katılamayacak olanlar
MADDE 12 – (1) Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde birliğin ihalelerine katılamaz.
a) 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri gereğince geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan ve organize suçlardan dolayı tutuklu ve hükümlü bulunanlar.
b) İlgili mercilerce hileli iflas ettiğine karar verilenler.
c) Birliğin ihale yetkilisi.
ç) Birliğin ihale konusu işle ilgili her türlü ihale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, denetlemek, sonuçlandırmak ve onaylamakla görevli olanlar.
d) (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen şahısların eşleri ve üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları ile evlatlıkları ve evlat edinenleri.
e) (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilenlerin ortakları ile şirketleri (bu kişilerin yönetim kurullarında görevli bulunmadıkları anonim şirketler hariç).
(2) Bu yasaklara rağmen ihaleye katılan istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Ayrıca, bu durumun tekliflerin değerlendirmesi aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine ihale yapılmışsa, teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.
Şartnameler
MADDE 13 – (1) Birlik, ihale konusu mal ve hizmet alımı ile yapım, kiraya verme, mülkiyetin üzerinde sınırlı ayni hak tesisi, trampa ve satım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnameleri hazırlar.
(2) İhale konusu mal ve hizmet alımı ile yapım, kiraya verme, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi, trampa ve satım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya ve rekabeti ve bütün istekliler için fırsat eşitliğini sağlamaya yönelik hazırlanmak zorundadır.
(3) Teknik şartnamelerde, varsa ulusal teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılabilir. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir.
Onay belgesi
MADDE 14 – (1) Açık ihale usulü ile ihalesi yapılacak her iş için bir onay belgesi hazırlanır. Onay belgesinde, ihaleyi yapan birliğin adı, belge tarih ve sayısı, ihale konusu olan işin nevi, niteliği, miktarı, yaklaşık maliyeti, ilanın şekli ve adedi, fiyat farkı ödemesi gibi hususlar bulunur. Onay belgesinde ayrıca, ihale dokümanın satış bedeli gösterilir.
(2) Doğrudan temin usulü ile yapılacak ihalelerde ise hazırlanacak onay belgesinde; ihale konusu olan işin nevi, niteliği, miktarı, ihalenin doğrudan teminle yapılacağı ve piyasada fiyat araştırması yapmakla görevlendirilecek personellerin isimleri ve unvanları bulunur.
(3) Fatura karşılığı alım usulü ile yapılacak ihalelerde onay belgesi düzenlenmesine gerek yoktur.
MADDE 15 – (1) Birden fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından iş ortaklığı oluşturulabilir. İş ortaklığı üyeleri, hak ve sorumluluklarıyla işin tümünü birlikte yapmak üzere ortaklık yaparlar. İş ortaklığı her türlü ihaleye teklif verebilir. İhale aşamasında ortaklardan kendi aralarında bir iş ortaklığı yaptıklarına dair anlaşma istenir. İş ortaklığı anlaşmalarında pilot ortak belirtilir. İş ortaklığı anlaşma ve sözleşmesinde, iş ortaklığını oluşturan, gerçek veya tüzel kişilerin taahhüdün yerine getirilmesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları belirtilir.
İhale saatinden önce ihalenin iptal edilmesi
MADDE 16 – (1) İhale dokümanında yer alan belgelerde ilgili birliğin gerekli gördüğü veya ihalenin yapılmasına engel olan ve düzeltilmesi mümkün olmayan hususların bulunduğunun tespit edildiği hallerde ihale, ihale saatinden önce birlik tarafından iptal edilebilir.
(2) Bu durumda, iptal nedeni belirtilmek suretiyle ihalenin iptal edildiği isteklilere hemen ihale ilanındaki usulle ilân edilerek duyurulur. İhalenin iptal edildiği ana kadar teklif vermiş olanlara ihalenin iptal edildiği ayrıca tebliğ edilir. İhalenin iptal edilmesi halinde, verilmiş olan bütün teklifler reddedilmiş sayılır ve bu teklifler açılmaksızın isteklilere iade edilir. İhalenin iptal edilmesi nedeniyle isteklilerce birlikten herhangi bir hak talebinde bulunulamaz.
(3) İhalenin iptal edilmesi durumunda, iptal nedenleri gözden geçirilerek yeniden ihaleye çıkılabilir.
İKİNCİ KISIM
İhale Süreci
BİRİNCİ BÖLÜM
İhale Usulleri ve Uygulaması
İhale usulleri
MADDE 17 – (1) Birlik, yapmış olduğu ihalelerde aşağıdaki usullerden birini uygular.
a) Açık İhale usulü.
b) Doğrudan temin usulü.
c) Fatura karşılığı alım usulü.
Açık ihale usulü
MADDE 18 – (1) Açık ihale usulü, bütün isteklilerin teklif verebildiği usuldür. 19 uncu maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentleri ile 20 nci maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç), (d), (e), (f) ve (g) bentlerinde sayılan mal ve hizmet alımları hariç olmak üzere tüm mal alımı, hizmet alımı ve yapım işi ile yaklaşık maliyeti ne olursa olsun satım, kiraya verme ile mülkiyet üzerinde sınırlı ayni hak tesisi ve trampa işlerinde açık ihale usulünün uygulanması zorunludur.
(2) Birlik yukarıda belirtilen parasal limitlerin altındaki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerini de açık ihale usulü ile ihale edebilir.
Doğrudan temin usulü
MADDE 19 – (1) Aşağıda belirtilen ihtiyaçlar doğrudan temin usulü ile karşılanabilir.
a) Birliğin yapacağı ve yaklaşık maliyeti katma değer vergisi hariç olmak üzere 30.000,00 YTL’nı aşmayan mal ve hizmet alımları ile yapım işleri.
b) Merkezi idare ve il özel idareleri tarafından proje karşılığı olarak birliklere yaptırılan Yapım işlerinin parasal limiti, (a) bendinde belirtilen miktarın dört katı olarak uygulanır.
c) İhtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğinin detaylı olarak gerekçelendirilmesi, fiyat araştırması yapılması, ihtiyaç konusu malın veya hizmetin niteliklerinin tarif edilmesi ve bunun sonucunda İhtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi halinde gerçek veya tüzel tek kişiden yapılacak alımlar.
ç) Toplam süreleri üç yılı geçmemek üzere, alınacak mal veya hizmetin mevcut ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyum ve standardizasyonunun sağlanmasının zorunlu olduğu birliklerin teknik birimlerince ya da ilgili kuruluşlardan teknik yardım alınarak saptanması halinde, ilk alım yapılan gerçek ya da tüzel kişiden yapılacak alımlar.
d) Birliğin ihtiyacına uygun taşınmaz mal alımı veya kiralanması.
e) Doğrudan temin usulüyle yapılacak mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde, ihale komisyonu kurma, idari ve teknik şartname hazırlama, ilan yapma, açık ihale usulü için tespit edilen kurallara uyulmaksızın ve sözleşme yapma zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir.
f) Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması zorunlu değildir.
g) İhale yetkilisinin onayı ile piyasadan fiyat araştırması yapmak üzere iki kişi görevlendirilir. Bu kişiler birlik personeli veya kamu kurum ve kuruluşları personeli arasından görevlendirilebilir. Piyasa araştırmasının; ihale konusu malları satan, hizmeti veren veya bu tür yapım işlerini yürüten birden fazla istekliden fiyat teklifi alınması suretiyle yapılması esastır.
ğ) Teklif yazısında, ihaleye konu mal ve hizmet ile yapım işinin ne olduğu, birim fiyatla-toplam fiyat, fiyat bildiren isteklinin adı, ticaret unvanı ve imzasının bulunması şarttır. Alınan fiyat teklifleri bir tablo yapılarak teklifler en az olandan başlamak üzere sıralanır. Bu listenin altına piyasa araştırması yapmakla görevlendirilen personeller imzalarını atarak listeyi ihale yetkilisine teslim ederler.
h) İhale yetkilisi en düşük teklifi veren istekliden ihale konusu mal veya hizmet ile yapım işinin alınmasına ya da yaptırılmasına karar verir.
(2) Açık ihale usulü ile yapılması gereken ve bir bütün olan işlerde ihale; parçalara bölünerek doğrudan temin usulü ile yapılamaz.
Fatura karşılığı alım usulü
MADDE 20 – (1) Aşağıda belirtilen ihtiyaçlar fatura karşılığı alım usulü ile karşılanabilir.
a) Müstahsil, ilk işleme niteliğindeki işletme ve tesisleri işleten üreticiler ve bunların ortağı bulundukları tarımsal amaçlı kooperatifler ile üretici birliklerinden, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünden, Atatürk Orman Çiftliğinden, Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlı Narenciye ve Seracılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünden tarım, sera ve hayvancılıkla ilgili ürün alımları,
b) Çevre ve Orman Bakanlığından fidan alımları,
c) Adalet Bakanlığına bağlı ceza infaz kurumları, tutukevleri iş yurtları kurumlarından Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna bağlı huzurevleri ve yetiştirme yurtlarından, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı üretim yapan okullardan yapılacak alımlar,
ç) 6831 sayılı Orman Kanunu gereğince orman köyleri kalkındırma kooperatiflerinden ve köylülerden yapılacak hizmet alımları,
d) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki kültür varlıklarının rölöve, restorasyon, restitüsyon projeleri, sokak sağlıklaştırma, çevre düzenleme projeleri ve bunların uygulamaları ile değerlendirme, muhafaza, nakil işleri ve kazı çalışmalarına ilişkin mal ve hizmet alımları,
e) Kamu iktisadi kuruluşları ile iktisadi devlet teşekküllerinden oluşan kamu iktisadi teşebbüslerinin ana statüsünde yer alan mal ve malzemeler için kamu iktisadi teşebbüslerinden alınacak alımlar,
f) Kamu iktisadi kuruluşları ile iktisadi devlet teşekküllerinden oluşan kamu iktisadi teşebbüslerinin, Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, özel idareler ve belediyeler ile bunlara bağlı; döner sermayeli kuruluşlar, birlikler, Sosyal güvenlik kuruluşları, fonlar, özel kanunlarla kurulmuş ve kendilerine kamu görevi verilmiş tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar (mesleki kuruluşlar ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) ile bağımsız bütçeli kuruluşların doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları kuruluş, müessese, birlik ve işletmelerin Ana Statüsünde yer alan mal ve malzemeler için bunlardan alınacak alımlar,
g) Doğrudan temin usulünün parasal üst limitinin % 25’ine kadar olan mal ve hizmet alımları karşılanır.
(2) Birliğin demirbaşında kayıtlı bulunan araç, gereç ve taşıtların periyodik bakımları, küçük onarım, bakım ücretlerinin ödenmesi, birlik hizmet binasının küçük onarımı ve malzeme ihtiyacı, birlik ihtiyaçlarında kullanılacak küçük demirbaşlar, temsil ve ağırlama ile sarf malzemelerinin alımı fatura karşılığı alım usulü ile yapılır.
(3) Bu usulle mal ve hizmet alınmasına ihale yetkilisi karar verir ve alınan faturanın arka sayfası mal ve hizmetin alındığı belirtilmek suretiyle, ihale yetkilisi ve mali hizmet yetkilisi tarafından imzalanır.
İhalenin ilanı
MADDE 21 – (1) Bütün isteklilere tekliflerini hazırlayabilmeleri için yeterli süre tanımak suretiyle;
a) Açık ihale usulü ile yapılacak olan ihalelerin ilânları, ihale tarihinden en az yedi gün önce, hükümet ve belediye binalarının ilân tahtalarına asılacak yazılar ve belediye yayın araçları ile yapılır. Bu işlemler bir tutanakla belgelenir. Bunlara ilave olarak eğer birliğin web sayfası var ise ihalelerini, bilgi işlem ağı veya elektronik haberleşme yolu ile de ayrıca ilan ederler.
b) Doğrudan temin ve fatura karşılığı alım usulü ile yapılan ihalelerde ilan yapılmasına gerek yoktur.
İhale ilânlarında bulunması zorunlu hususlar
MADDE 22 – (1) İhale ilânlarında aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
a) Birliğin adı.
b) İhalenin adı, niteliği, türü ve miktarı.
c) Mal alımı ihalelerinde teslim yeri, hizmet alımı ve yapım ihalelerinde ise işin yapılacağı yer.
ç) İhale konusu işe başlama ve işi bitirme tarihi.
d) İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgelerin neler olduğu.
e) İhale dokümanının nerede görülebileceği ve hangi bedelle alınacağı.
f) İhalenin nerede, hangi tarih ve saatte yapılacağı.
g) Tekliflerin hangi tarih ve saate kadar nereye verileceği.
ğ) Teklif edilen bedelin %3’ünden az olmamak üzere, isteklilerce belirlenecek tutarda geçici teminat verileceği.
(h) İhale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilanlarda yer verilemeyeceği.
İlânın uygun olmaması
MADDE 23 – (1) 21 ve 22 nci maddelerdeki hükümlere uygun olmayan ilanlar geçersizdir. Bu durumda ilân, bu maddelerde belirtilen şartlara uygun olarak yenilenmedikçe ihale yapılamaz.
(2) Ancak, 21 inci maddede belirtilen ilanın yapılmaması veya ilan sürelerine uyulmaması halleri hariç olmak üzere, yapılan ilanlarda 22 nci madde hükmüne aykırı hususlar bulunması durumunda, birlik tarafından ilanın yayımlanmasını takip eden beş gün içerisinde düzeltme ilanı yapılmak suretiyle ihale gerçekleştirilebilir.
İdari şartnamede yer alması zorunlu hususlar
MADDE 24 – (1) İdari şartnamede ihale konusuna göre aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
a) İşin adı, niteliği, türü ve miktarı, hizmet alımlarında iş tanımı,
b) Birliğin adı, adresi, telefon ve faks numarası,
c) İhale tarih ve saati ile tekliflerin nereye verileceği,
ç) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri,
d) İsteklilerce ihale dokümanında açıklama isteme ve açıklama usulleri,
e) Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinden hangisinin teklif fiyatına dâhil olacağı,
f) İhale komisyonunca alınan ihale kararının en geç beş gün içerisinde ihale yetkilisince onaylanacağı veya iptal edileceği,
g) Geçici ve kesin teminat oranları ile teminatlara ait şartlar,
ğ) İhale saatinden önce ihalenin iptal edilmesinde birliğin serbest olduğu,
h) Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesinde birliğin serbest olduğu,
ı) İhale konusu işin başlama ve bitirme tarihi, yapılma yeri, teslim şartları ve gecikme halinde alınacak cezalar,
i) Ödeme yeri ve şartlarıyla avans verilip verilmeyeceği, verilecekse şartları,
j) Fiyat farkı ödenmeyeceği,
k) Süre uzatımı verilebilecek hal ve şartlar ile sözleşme kapsamında yaptırılabilecek iş artışları ile iş azalışları olması durumunda doğacak karşılıklı yükümlülükler,
l) Vergi, resim ve harçlar ile sözleşme ile ilgili diğer giderlerin yüklenici tarafından ödeneceği,
m) Yapım işlerinde iş ve işyerinin sigortalanması ile yapı denetimi ve sorumluluğuna ilişkin şartlar,
n) Denetim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar,
o) Anlaşmazlıkların çözüm şekli.
İhale dokümanının verilmesi
MADDE 25 – (1) Birlik başkanının kararı ile ihaleye katılmak isteyen isteklilere ihale dokümanı bedelsiz verilir.
İhale dokümanında değişiklik yapılması halinde ilan
MADDE 26 – (1) İlan yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılamaz. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilanlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilan olunur.
İhale tarihinin belirlenmesi
MADDE 27 – (1) İlân sürelerinin hesaplanmasında ilanın yayımlandığı gün dikkate alınır, ihale günü dikkate alınmaz. 23 üncü maddede belirtilen ilân süresine uyulmak üzere, ilânın yayımlanmasına kadar geçecek süre de göz önüne alınarak ilan yapılacak yerlere yeterli süre öncesinde ilan metinlerinin gönderilmesi zorunludur.
İKİNCİ BÖLÜM
Tekliflerin Verilmesi
Tekliflerin hazırlanması ve sunulması
MADDE 28 – (1) Açık ihale usulünde teklifler yazılı olarak yapılır. Teklif mektubu, bir zarfa konulup kapatıldıktan sonra zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı ile hangi işe ait olduğu yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır, kaşesi veya mührü basılır. Bu zarf geçici teminata ait alındı veya geçici teminat belgesi ve ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen diğer belgelerle birlikte ikinci bir zarfa konularak kapatılır. Dış zarfın üzerine isteklinin adı ve soyadı veya ticaret unvanı ile tebligata esas olarak göstereceği açık adresi ve teklifin hangi işe ait olduğu yazılır.
(2) Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. Bunları karşılamayan teklifler reddedilir ve hiç yapılmamış sayılır. Teklif mektuplarının istekli tarafından imzalanması ve bu mektuplarda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen fiyatın rakam ve yazı ile açık olarak yazılması zorunludur. Bunlardan herhangi birine uygun olmayan veya üzerinde kazıntı, silinti veya düzeltme bulunan teklifler reddedilir ve hiç yapılmamış sayılır.
(3) Teklifler ilanda belirtilen saate kadar, sıra numaralı alındılar karşılığında komisyon başkanlığına verilir. Bu saatten sona verilen teklifler kabul edilmez ve açılmaksızın iade edilir. Alındı numarası zarfın üzerine yazılır. Teklifler bizzat istekli, kanuni temsilcileri ve tüzel kişilerde temsile yetkili kişiler tarafından komisyon başkanlığına verilir. Posta ile veya iadeli taahhütlü olarak teklif verilemez ve bu şekilde gönderilen teklifler değerlendirmeye alınmaz.
(4) Komisyon başkanlığına verilen teklifler herhangi bir sebeple geri alınamaz.
Geçici teminat ve teminat olarak kabul edilecek değerler
MADDE 29 – (1) Teklif edilen bedelin %3’ünden az olmamak üzere, isteklilerce belirlenecek tutarda geçici teminat alınır.
(2) Teminat olarak aşağıdaki değerler kabul edilir:
a) Tedavüldeki Türk parası,
b) Bankalar ve özel finans kurumları tarafından verilen teminat mektupları,
c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen devlet iç borçlanma senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler.
(3) Teminat mektupları dışındaki teminatlar ihale komisyonlarınca teslim alınamaz. Teminatların mali hizmet yetkilisine verilmesi zorunludur.
(4) Teminatlar, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.
(5) Her ne suretle olursa olsun, birlik tarafından alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.
Geçici teminatların iadesi
MADDE 30 – (1) İhale üzerinde kalan istekliye ait teminat mektupları ihaleden sonra mali hizmet yetkilisine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen iade edilir.
(2) İhale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı, gerekli kesin teminatın verilip sözleşmeyi imzalaması halinde iade edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tekliflerin Değerlendirilmesi
Tekliflerin açılması, değerlendirilmesi ve ihale kararları
MADDE 31 – (1) Teklifler, ihale şartnamesinde belirtilen ihale saatine kadar birliğe verilir. İhale komisyonunca, tekliflerin alınması ve açılmasında aşağıda yer alan usul uygulanır:
a) İhale komisyonunca ihale şartnamesinde belirtilen ihale saatine kadar kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır.
b) İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. Bu incelemede, zarfın üzerinde isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu, ihaleyi yapan birliğin açık adresi ve zarfın yapıştırılan yerinin istekli tarafından imzalanıp mühürlenmesi veya kaşelenmesi hususlarına bakılır. Bu hususlara uygun olmayan zarflar bir tutanakla belirlenerek değerlendirmeye alınmaz.
c) Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Bu işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir.
ç) Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.
d) Uygun bulunan teklifler incelenerek;
1) İhalenin yapıldığı, ancak ihale yetkilisinin onayına bağlı kaldığı,
2) İhalenin yapılmadığı,
hususlarından birine karar verilir ve bu husus gerekçeli bir karar veya karar özeti halinde yazılarak, komisyon başkan ve üyeleri tarafından imzalanır ve bu durum hazır bulunanlara bildirilir.
Uygun bedelin tespiti
MADDE 32 – (1) Açık ihale usulünde, eksiltmelerde ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.
(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece en düşük fiyat esasına göre belirlenmesinin mümkün olmadığı durumlarda; işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi kriterler dikkate alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir.
(3) Açık ihale usulünde, artırmalarda uygun bedel; yaklaşık maliyetten aşağı olmamak üzere teklif edilen bedellerin en yükseğidir.
Tekliflerin aynı olması
MADDE 33 – (1) Birkaç istekli tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklif verildiği ve bunların da uygun bedel olduğu anlaşıldığı takdirde, bu oturumda ekonomik açıdan en avantajlı teklifte bulunan isteklilerin hazır olması halinde, bu isteklilerden ikinci bir yazılı teklif alınır ve bunlardan ekonomik açıdan en avantajlı teklif verene ihale yapılır.
Komisyonların ihaleyi yapıp yapmamakta serbest olması
MADDE 34 – (1) İhale komisyonu, zorunlu hallere münhasır olmak üzere gerekçesini belirtmek suretiyle ihaleyi yapıp yapmamakta serbesttir. Birliklerin ihaleyi yapmama kararı kesindir.
(2) İhalenin yapılmaması halinde bu durum, birlik merkezinin bulunduğu yerde uygun vasıtalarla ilan edilir.
Kararlarda belirtilmesi gereken hususlar
MADDE 35 – (1) İhale komisyonlarınca alınan kararlar, komisyon başkan ve üyelerinin adları, soyadları ve esas görevleri belirtilerek imzalanır.
(2) Kararlarda isteklilerin isimleri veya ticaret unvanları, adresleri, teklif ettikleri bedeller, ihalenin hangi tarihte ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.
İhale kararlarının onayı veya iptal edilmesi
MADDE 36 – (1) İhale komisyonları tarafından alınan ihale kararları, ihale yetkilisince karar tarihinden itibaren en geç beş işgünü içinde onaylanır veya iptal edilir. Bu süreye ihalenin yapıldığı gün dahil değildir.
(2) İhale yetkilisince karar iptal edilirse ihale hükümsüz sayılır.
Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi
MADDE 37 – (1) İhale yetkilisince onaylanan ihale kararları, onaylandığı günden itibaren en geç üç işgünü içinde, üzerine ihale yapılana veya vekiline, imzası alınmak suretiyle tebliğ edilir veya iadeli taahhütlü mektupla tebligat adresine postalanır.
(2) Mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci gün, kararın istekliye tebliğ tarihi sayılır.
(3) İhale kararının ihale yetkilisince iptal edilmesi halinde de, durum istekliye aynı şekilde bildirilir.
(4) İhale kararları, birlik binasında uygun vasıtalarla duyurulur.
Sözlü teklif istenmesi
MADDE 38 – (1) Açık ihale usulü ile yapılan satım, kiraya verme ve mülkiyetin üzerinde sınırlı ayni hak tesisi ihalelerinde, teklif mektubu ile yazılı olarak teklif olunan bedel komisyonca uygun görülmediği veya tekliflerin aynı olduğu durumlarda, komisyon ihaleye katılan ve orada bulunan isteklilerden tekliflerini sözlü olarak yenilemelerini isteyebilir. Komisyonun bu kararı üzerine isteklilerin mevcut en yüksek tekliften daha yüksek teklif vermeleri gerekmekte olup, bu teklifi veremeyen istekli ihaleden çekilmiş sayılır. Hiçbir istekli bu aşamada yazılı olarak oluşan en yüksek tekliften daha yüksek teklif vermez ise ihale komisyonu ihalenin iptaline karar verir.
(2) Kapalı olarak teklif veren istekliler, yazılı teklif vermedeki numara sırasıyla sözlü olarak yeni tekliflerini söylerler. Sırası gelen istekli ya yeni teklifini söyler veya ihaleden çekildiğini açıklar. Bu turlar diğer isteklilerin çekilip bir tek istekli kalıncaya kadar devam eder.
Yazılı teklif istenmesi
MADDE 39 – (1) Açık ihale usulü ile yapılan mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin ihalelerinde, teklif mektubu ile yazılı olarak teklif olunan bedel komisyonca uygun görülmediği veya tekliflerin aynı olduğu durumlarda, komisyon ihaleye katılan ve orada bulunan isteklilerden tekliflerini yazılı olarak yenilemelerini isteyebilir.
(2) Komisyonun bu kararı üzerine isteklilerin mevcut en düşük tekliften daha düşük teklif vermeleri gerekmekte olup, bu teklifi veremeyen istekli ihaleden çekilmiş sayılır. Bu aşamada verilen en düşük teklif komisyonca uygun bedel kabul edilebilir. İstekliler yazılı olarak oluşan en düşük tekliften daha düşük teklif vermez ise ihale komisyonu ihalenin iptaline karar verir.
Sözleşmeye davet
MADDE 40 – (1) Kesinleşen ihale kararının tebliğ tarihini izleyen günden itibaren beş gün içinde, üzerine ihale kalan istekliye, tebliğ tarihini izleyen beş gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu imza karşılığı tebliğ edilir veya iadeli taahhütlü mektup ile tebligat adresine postalanmak suretiyle bildirilir. Mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci gün kararın istekliye tebliğ tarihi sayılır.
Kesin teminat
MADDE 41 – (1) Taahhüdün, sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşme yapılmasından önce yükleniciden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle yüzde altı (% 6) oranında kesin teminat alınır.
(2) Verilen kesin teminat, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.
(3) İhale üzerinde kalan isteklinin iş ortaklığı olması halinde, toplam kesin teminat miktarı ortaklık oranına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.
Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu
MADDE 42 – (1) İhale üzerinde kalan istekli, ihale tarihi itibarıyla bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri ve kesin teminatı 40 ıncı maddedeki süresi içinde vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir. Yüklenicinin bu zorunluluğa uymaması halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın geçici teminatı birliğe gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Sözleşmenin Yapılması ve Çeşitli Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Sözleşme
İhalenin sözleşmeye bağlanması
MADDE 43 – (1) Açık ihale usulüne göre yapılan ihaleler sözleşmeye bağlanır. Sözleşmeler birlikler tarafından hazırlanır ve ihale yetkilisi ile yüklenici tarafından imzalanır. Yüklenicinin ortak girişim olması halinde, sözleşmeler ortak girişimin bütün ortakları tarafından imzalanır. İhale dokümanında aksi belirtilmedikçe sözleşmelerin notere tescili ve onaylattırılması zorunlu değildir.
(2) İhale dokümanında belirtilen şartlara aykırı sözleşme düzenlenemez. Sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez.
(3) Doğrudan temin usulü ile yapılan ihalelerde alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması zorunlu değildir.
Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar
MADDE 44 – (1) Bu Yönetmeliğe göre düzenlenecek sözleşmelerde aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
a) İşin adı, niteliği, türü ve miktarı, hizmetlerde iş tanımı.
b) Birliğin adı ve adresi.
c) Yüklenicinin adı veya ticaret unvanı, tebligata esas adresi.
ç) Sözleşmenin bedeli ve süresi.
d) Ödeme yeri ve şartlarıyla avans verilip verilemeyeceği, verilecekse şartları ve miktarı.
e) Sözleşme konusu işler için fiyat farkı ödenmeyeceği.
f) Vergi, resim ve harçlar ile sözleşmeyle ilgili diğer giderlerin kimin tarafından ödeneceği.
g) Montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım-onarım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait şartlar.
ğ) Kesin teminat miktarı ile kesin teminatın iadesine ait şartlar.
h) İşin yapılma yeri, teslim etme ve teslim alma şekil ve şartları.
ı) Gecikme halinde alınacak cezalar.
i) Mücbir sebepler ve süre uzatımı verilebilme şartları, sözleşme kapsamında yaptırılacak iş artışları ile iş azalışları olması durumunda doğacak karşılıklı yükümlülükler.
j) Denetim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar.
k) Yapım işlerinde iş ve işyerinin sigortalanması ile yapı denetimi ve sorumluluğuna ilişkin şartlar.
l) Sözleşmede değişiklik yapılma şartları.
m) Sözleşmenin feshine ilişkin şartlar.
n) Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları.
o) İhale dokümanında yer alan bütün belgelerin sözleşmenin eki olduğu.
ö) Anlaşmazlıkların çözüm usulü.
İKİNCİ BÖLÜM
Sözleşmenin uygulanması
Fiyat farkı
MADDE 45 – (1) Birlikler tarafından yapılacak ihalelerde fiyat farkı ödenmez. Bu çerçevede ihale dokümanına ve sözleşmeye aykırı hüküm konulamaz.
Mücbir sebepler
MADDE 46 – (1) Mücbir sebep olarak kabul edilebilecek haller aşağıda belirtilmiştir:
a) Doğal afetler.
b) Kanuni grev.
c) Genel salgın hastalık.
d) Kısmî veya genel seferberlik ilânı.
e) Gerektiğinde Bakanlık tarafından belirlenecek benzeri diğer haller.
(2) Süre uzatımı verilmesi, sözleşmenin feshi gibi durumlar da dahil olmak üzere, birlik tarafından yukarıda belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için; yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş bulunması, mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde yüklenicinin birliklere yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi zorunludur.
Denetim, muayene ve kabul işlemleri
MADDE 47 – (1) Teslim edilen mal, hizmet, yapım veya yapılan işin muayene ve kabul işlemleri, birlikler tarafından kurulacak en az üç kişilik muayene ve kabul komisyonları tarafından yapılır. Mal veya yapılan iş yüklenici tarafından birliğe teslim edilmedikçe muayene ve kabul işlemleri yapılamaz.
Kesin teminatların geri verilmesi
MADDE 48 – (1) Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı birliğe herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat yükleniciye iade edilir. Bu tespit tarihinden itibaren iki yıl içinde birliğin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde hazineye gelir kaydedilir.
Sözleşmede değişiklik yapılması
MADDE 49 – (1) Sözleşme imzalandıktan sonra, sözleşme bedelinin aşılmaması ve birlik ile yüklenicinin karşılıklı olarak anlaşması kaydıyla, aşağıda belirtilen hususlarda sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılabilir:
a) İşin yapılma veya teslim yeri.
b) İşin süresinden önce yapılması veya teslim edilmesi kaydıyla işin süresi ve bu süreye uygun olarak ödeme şartları.
Sözleşmenin devri
MADDE 50 – (1) Sözleşme, ihale yetkilisinin yazılı izni ile sözleşmenin devrini gerektiren zorunlu bir halin bulunması ve devir alacaklarda ilk ihaledeki şartların bulunması şartıyla bir başkasına devredilebilir. İsim ve statü gereği yapılan devirler, sözleşmenin devri olarak kabul edilmez. İhale yetkilisinin izni olmadan sözleşmenin devredilmesi halinde, sözleşme feshedilir ve devreden ve devir alanlar hakkında bu Yönetmeliğinin 51 ve 52 nci maddeleri uygulanır.
Birliğin sözleşmeyi feshetmesi
MADDE 51 – (1) Sözleşme yapıldıktan sonra yüklenicinin taahhüdünden vazgeçmesi, işi süresinde bitirmemesi veya taahhüdünü, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere birliğin en az beş gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm vermeye gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.
(2) Gelir kaydedilen kesin teminat, müteahhit veya müşterinin borcuna mahsup edilemez.
Sözleşmenin feshine İlişkin düzenlemeler
MADDE 52 – (1) 51 inci maddede belirlenen sürenin bitim tarihi itibariyle sözleşme feshedilmiş sayılır. Bu tarihleri izleyen yedi gün içinde birlik tarafından fesih kararı alınır. Bu karar, karar tarihini izleyen beş gün içinde yükleniciye bildirilir.
(2) 51 inci maddeye göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenir. Güncellenen tutar ile kesin teminat tutarı arasındaki fark yükleniciden tahsil edilir.
(3) Hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle teminat alınan hallerde, alıkonulan tutar gelir kaydedileceği gibi, sözleşmenin feshedildiği tarihten sonra yapılmayan iş miktarına isabet eden teminat tutarı da birinci fıkra hükmüne göre güncellenerek yükleniciden tahsil edilir.
(4) Gelir kaydedilen teminatlar, yüklenicinin borcuna mahsup edilemez.
Mücbir sebeplerden dolayı sözleşmenin feshi
MADDE 53 – (1) Mücbir sebeplerden dolayı sözleşmenin feshedilmesi halinde, yüklenicinin hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir ve kesin teminat iade edilir.
Sözleşmede belirtilen işin artış ve azalışı
MADDE 54 – (1) Mal ve hizmet alımlarıyla yapım işlerine ait sözleşmenin uygulanması sırasında sözleşmede öngörülmeyen iş artışı veya azalışı zorunlu hale gelirse, yüklenici, sözleşme bedelinin %30’u oranına kadar olan değişikliği, süre hariç, sözleşme ve şartnamesindeki hükümlere göre yapmakla yükümlüdür.
(2) İlçe köylere hizmet götürme birliklerinde; il valisinin izniyle, Merkez ilçe köylere hizmet götürme birliklerinde ise; İçişleri Bakanının izniyle sözleşme bedelinin %30’u aşan oranında iş artışı veya iş azalışı yapılabilir.
(3) Her halükarda, sözleşmede belirtilen iş artışı ihale bedelini aşamaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Ceza ve yasaklama
MADDE 55 – (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki birlikler tarafından yapılan ihalelerdeki yasak fiil veya davranışlar ile cezalara ilişkin hususlarda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
Sürelerin hesabı
MADDE 56 – (1) Bu Yönetmelikte yazılı sürelerin hesaplanmasında hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.
Tebligat
MADDE 57 – (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde yapılacak tebliğler hakkında 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.
Yeniden değerleme katsayısının uygulanması
MADDE 58 – (1) Bu Yönetmelikte öngörülen parasal miktarlar, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme katsayısı oranında arttırılır.
Parasal limitler
MADDE 59 – (1) İçişleri Bakanlığı doğrudan temin ve fatura karşılığı mal ve hizmet alınmasında öngörülen parasal limitleri iki katına kadar arttırmaya yetkilidir.
Başlanmış olan ihaleler
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ihale edileceği yazılı olarak duyurulmuş veya ilan edilmiş olan işler, ilgili olduğu birliğin tabi olduğu ihale mevzuatı hükümlerine göre sonuçlandırılır.
Yürürlük:
MADDE 60 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 61 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı yürütür.
PROJE DEĞERLENDİRME VE SEÇİM KOMİSYONUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu bünyesinde kurulan Proje Değerlendirme ve Seçim Komisyonunun çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, Proje Değerlendirme ve Seçim Komisyonunun görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esaslarını, projelerin seçim yöntemi ve başvuru sahiplerinin sonuç hakkında bilgilendirilmesi hususlarını kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 4/5/2007 tarihli ve 5648 sayılı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 20 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakan: Tarım ve Köyişleri Bakanını,
b) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
c) Başkan: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Başkanını,
ç) Faydalanıcı: Projesi desteklenecek başvuru sahibini,
d) Genel koordinatörlük: Proje Hizmetleri Genel Koordinatörlüğünü,
e) Komisyon: Proje Değerlendirme ve Seçim Komisyonunu,
f) Kurum: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunu,
g) Program: Katılım Öncesi Mali İşbirliği Aracı Kırsal Kalkınma Bileşeni kapsamında ulusal düzeydeki strateji ve planlarla uyumlu olarak hazırlanan Kırsal Kalkınma Programını,
ğ) Sekreterya: Proje Değerlendirme ve Seçim Komisyonu Sekreteryasını,
h) Sözleşme: Faydalanıcı ile Kurum arasında yapılan destekleme akdini,
ı) Uygun başvuru listesi: Program kapsamında destek alabilmek için belirlenen kriterlere sahip projelerin listesini ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Komisyonun Yapısı, Görev ve Yetkileri ile Çalışma Usul ve Esasları
Komisyonun yapısı
MADDE 5 –
(1) Kurum Başkanı aynı zamanda Komisyonun da başkanıdır.
(2) Komisyon; Kurum Başkanının başkanlığında, asgarî daire başkanı düzeyinde olmak kaydıyla, Bakan tarafından farklı ana hizmet birimlerinden belirlenecek en fazla dört Bakanlık temsilcisi, İçişleri, Bayındırlık ve İskan, Sanayi ve Ticaret, Kültür ve Turizm ile Çevre ve Orman Bakanlıklarının birer daimî temsilcisinden oluşur.
(3) Her Bakanlık daimi temsilcileri ile birlikte yedek üyelerini de belirler. Daimî temsilcilerin görev süresi azamî iki yıldır. Görev süresi tamamlanmadan üyeliği sona eren daimi temsilcinin kalan süresi yedek üye tarafından tamamlanır. Görevi sona eren üyeler tekrar görevlendirilebilir.
(4) Avrupa Komisyonunun Komisyon toplantılarını izlemek üzere görevlendireceği bir temsilcisi, Komisyon toplantılarına gözlemci olarak katılabilir.
(5) Başkan, gerekli durumlarda ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşlarından en fazla üç temsilciyi toplantılara davet edebilir.
Komisyonun görev ve yetkileri
MADDE 6 –
(1) Komisyon;
a) Genel koordinatörlük tarafından hazırlanıp Kurum Başkanı tarafından Komisyona sunulan uygun başvuru listesi ile bunlara ilişkin raporları görüşmek,
b) Gerekli görüldüğünde, uygun başvuru listesinde yer alan projeler hakkındaki bilgi, belge ve raporları Kurumdan talep etmek ve dosya üzerinden bu projeleri incelemek,
c) Desteklenecek projeleri onaylamak,
ç) Uygulamada koordinasyonu sağlayıcı, işbirliğini geliştirici tedbirler ve karşılaşılan sorunların çözümü konularında Kuruma görüş sunmak ile görevli ve yetkilidir.
Komisyonun çalışma usul ve esasları
MADDE 7–
(1) Komisyon, Başkanın daveti üzerine üye tam sayısının yarısından bir fazlası ile her ay en az bir defa toplanır.
(2) Toplantının yeri, zamanı ve gündemi en az beş iş günü önce Başkan tarafından üyelere yazılı olarak bildirilir.
(3) Komisyon toplantılarına, Başkanın yokluğunda, Başkanın görevlendireceği bir genel koordinatör başkanlık eder.
(4) Komisyon, uygun başvuru listesindeki projeleri puanlama sırasına göre inceler ve desteklenecek projelere karar verir.
(5) Komisyon, uygun başvuru listesinde yer alan projelerden, desteklenmesine karar verilen proje sayısının en fazla yarısı kadar yedek proje belirler.
(6) Komisyon kararını, karar metninin içinde muhalif üyelerin isimleri de olacak şekilde, toplantı tarihinden itibaren beş iş günü içinde açıklar.
(7) Değerlendirilen projelere ilişkin liste genel koordinatörlüğe iletilir.
(8) Komisyonun sekreteryası genel koordinatörlük tarafından yürütülür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Başkan ve Üyelerin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
Başkanın görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 8 –
(1) Başkanın görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır;
a) Komisyonun faaliyetlerini düzenlemek ve yönetmek,
b) Komisyonu toplantıya çağırmak ve yönetmek.
Komisyon üyelerinin görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 9 –
(1) Komisyon üyelerinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır;
a) Toplantılara katılım sağlamak,
b) Çalışmalarla ilgili gizlilik ilkesine sadık kalmak, tarafsızlık ve gizlilik taahhütnamesi imzalamak.
(2) Komisyon üyelerinin görev, yetki ve sorumlulukları;
a) İstekleri durumunda, Kurumlarının bilgisi ve kararı doğrultusunda ayrılma gerekçelerini Başkanlığa bildirerek,
b) İlgili üyeyi Komisyona görevlendiren amirinin kararıyla,
c) Komisyondaki görev ve sorumluluğunu düzenli olarak yerine getirmemesi durumunda, Komisyona ve üyenin amirine danışılmak suretiyle, Başkanın isteğiyle,
ç) Üç ay boyunca görev ve sorumluluğunu yerine getirmesinin imkânsız hale gelmesi durumunda sona erer.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Toplantılar ve Tutanaklar
Toplantılar
MADDE 10 –
(1) Başkanın ve Komisyon üyelerinin bütün toplantılarda hazır bulunmaları esastır. Üyenin izin, rapor ve görevlendirme gibi mazeretleri yazılı olarak Başkana bildirilir.
(2) Komisyon üyelerinin birer oy hakkı vardır. Komisyon toplantıya katılanların oy çokluğu ile karar alır. Eşitlik durumunda, Başkanın oyu yönünde karar alınır.
(3) Ardışık iki toplantı gündeminin Komisyon üyelerine gönderildiği tarihler arasındaki süre, bir dönem olarak kabul edilir ve Komisyon, her toplantıda o toplantı dönemine ait uygun başvuru listesindeki projeleri ve varsa Kuruma sunulacak tedbir ve önerileri görüşür.
(4) Komisyon toplantıları kapalı oturum şeklinde yapılır.
Tutanaklar
MADDE 11 –
(1) Tutanaklarda; toplantı gündemi, toplantıya katılanların isimleri ve alınan kararlar yer alır.
(2) Taslak tutanaklar, sekreterya tarafından düzenlenir ve toplantı tarihini takip eden en geç beş iş günü içinde görüş alınmak üzere Komisyon üyelerine gönderilir.
(3) Komisyon üyelerinin taslak tutanağa ilişkin görüşleri, tutanağın gönderilmesi tarihini takip eden beş iş günü içerisinde sekreteryaya gönderilir.
(4) Taslak tutanaklar, bir sonraki toplantıda üyeler tarafından imzalanır.
(5) Muhalif üyelerin karara katılmama gerekçeleri tutanaklarda yer alır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Proje Seçimi ve Kararın Başvuru Sahiplerine Bildirilmesi
Seçim kriterleri
MADDE 12 –
(1) Proje seçimi, genel koordinatörlük tarafından iş planının değerlendirilmesi ve programdaki sıralama kriterlerine uygunluk değerlendirmesi aşamalarından geçirilerek hazırlanan uygun başvuru listesinde yer alan projeler üzerinden gerçekleştirilir.
a) İş planının değerlendirilmesi aşamasında; destekleme kapsamında yer alan her bir tedbir ve alt tedbir için ayrı ayrı belirlenmiş kriterlere uygun olarak başvuru sahibi tarafından hazırlanan iş planı değerlendirilir. Bu iş planındaki kriterler için ayrı ayrı puan aralıkları belirlenir ve bu aralıklara göre puanlama yapılır.
b) Programdaki sıralama kriterlerine uygunluk değerlendirmesi aşamasında; iş planı değerlendirilmesi sonucunda uygun kabul edilen projelerin daha sonra, programda yer alan ve her bir tedbir ve alt tedbir için ayrı ayrı belirlenen sıralama kriterlerine uygunluğu değerlendirilir. Bu programdaki kriterler için esnek olmayan puanlar belirlenir ve bunlara göre sıralama yapılır.
(2) Programda belirlenen kriterlere göre yapılan değerlendirme sonucunda oluşan puanlar temel alınarak sıralama yapılır.
(3) Toplam puanların eşit olması durumunda, iş planı değerlendirmesine göre fazla puan alan proje sıralamada önde yer alır.
(4) İş planından alınan puanların da eşit olması durumunda, eksiksiz olarak daha erken tarihte teslim edilmiş olan proje, sıralamada daha önde yer alır.
(5) Desteklenecek proje sayısı, desteklemeye ayrılmış olan bütçe ile sınırlıdır. Eğer, desteklemeye ayrılmış bütçe kadar proje başvurusu yapılmazsa, artan destek miktarı bir sonraki destekleme bütçesine devredilir.
Proje seçim kararının başvuru sahiplerine bildirilmesi
MADDE 13 –
(1) Desteklenmesine karar verilen projeler için “destek karar bildirimi” ve diğer projeler için gerekçeli “başvurunun reddine ilişkin bildirim” genel koordinatörlük tarafından hazırlanarak başvuru sahiplerine gönderilir.
(2) Destek karar bildirimi içinde, başvuru sahipleri ile yapılacak sözleşme için son başvuru tarihi belirtilir.
(3) Desteklenmesine karar verilen projeler ve bu projelerle ilgili yapılacak sözleşmelerin son başvuru tarihi Kurumun resmi internet sitesinde yayınlanır.
ALTINCI BÖLÜM
Sekreteryanın Yapısı ve Görevleri
Sekreteryanın yapısı
MADDE 14 –
(1) Sekreterya, genel koordinatörlük bünyesindeki uzmanlardan oluşturulur.
Sekreteryanın görevleri
MADDE 15 –
(1) Sekreteryanın görevleri şunlardır;
a) Komisyonun etkin çalışması için gerekli tüm bilgi ve materyalleri hazırlamak,
b) Komisyon toplantılarını organize etmek ve düzenlemek,
c) Toplantı tutanaklarını düzenlemek ve dosyalamak,
ç) Destek karar bildirimini ve başvurunun reddine ilişkin bildirimi proje sahiplerine göndermek,
Resmi Gazete Tarihi: 27.03.2002 Resmi Gazete Sayısı: 24708
ÖZEL HASTANELER YÖNETMELİĞİ (1) (2)
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukukî Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; etkin, verimli ve kaliteli sağlık hizmeti sunulmasını sağlamak üzere, bütün özel hastanelerin tesis, hizmet ve personel standartlarının tespit edilmesine, (Değişik ibare:RG-21/10/2006-26326) sınıflandırılmasına, sınıflarının değiştirilmesine, amaca uygun olarak teşkilatlandırılmasına ve bunların açılmalarına, faaliyetlerine, kapanmalarına ve denetlenmelerine ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- (Değişik birinci fıkra:RG-14/01/2004-25346) Bu Yönetmelik; Devlete, il özel idarelerine, belediyelere, üniversitelere ve diğer kamu tüzelkişilerine ait hastaneler hariç olmak üzere; gerçek kişiler ve özel hukuk tüzelkişilerine ait hastaneleri kapsar.
Bu Yönetmeliğe tâbi olmayan yataklı tedavi kurumlarının açılma, tesis, hizmet, personel ve kapanma durumları ile diğer durum değişikliklerinin ilgili kamu tüzel kişilerince Sağlık Bakanlığına bildirilmesi ve ilgili diğer mevzuatın öngördüğü bilgi ve belgelerin Bakanlığa verilmesi zorunludur.
Dayanak
MADDE 3 – (Başlığı ile birlikte değişik:RG-11/7/2013-28704)
Bu Yönetmelik; 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 3 üncü maddesi ile 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ve 11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 40 ıncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;
a) Kanun: 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununu,
b) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
c) (Değişik:RG-27/5/2012-28305)Genel Müdürlük: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,
d) (Değişik:RG-27/5/2012-28305)Genel Müdür: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürünü,
e) Müdürlük: İl (Ek ibare:RG-11/7/2013-28704) veya ilçe Sağlık Müdürlüklerini,
f) Özel hastane : (Mülga:RG-11/3/2009-27166)
g) Komisyon: 10 uncu ve 11 inci maddelerde düzenlenen Özel Hastaneler (Değişik ibare:RG-11/7/2013-28704) Ruhsatlandırma Komisyonunu,
ı) (Değişik:RG-21/10/2006-26326) Ruhsatname: Özel hastanelerin bu Yönetmeliğe uygunluğunu gösteren ve açılışta hastane sahibi adına düzenlenen ve hastane ismi, türü ve adresinin yer aldığı belgeyi,
i) (Mülga:RG-11/3/2009-27166)
j) (Ek:RG-21/10/2006-26326) Faaliyet izin belgesi: EK-7’de örneğine yer verilen ve ruhsatlandırılmış hastanelerin faaliyete geçebilmeleri için veya faaliyette olan hastanelerin hasta kabul ve tedavi edeceği uzmanlık dalları ile bu uzmanlık dallarının gerektirdiği personeli, hizmet verilen laboratuvarları, diğer tıbbî hizmet birimlerini ve yatak kapasitesi ile bunlardaki değişikliklerin yer aldığı Bakanlıkça düzenlenen belgeyi,
k) (Mülga:RG-11/3/2009-27166)
l) (Mülga:RG-11/3/2009-27166)
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
(Değişik bölüm başlığı:RG-23/9/2010-27708)
Özel Hastanelerin Temel Özellikleri ve Kadroları ile Kadro Devri
Özel hastanelerin temel özellikleri
Madde 5- (Başlığı ile birlikte değişik:RG-23/9/2010-27708)
Özel hastaneler, bu Yönetmelikte asgari olarak öngörülen bina, hizmet ve personel standartlarını haiz olmak kaydıyla, yirmi dört saat süreyle sürekli ve düzenli olarak, bir veya birden fazla uzmanlık dalında hastalara ayakta ve yatırarak muayene, teşhis ve tedavi hizmeti verir.
Özel hastanelerde gözlem yatakları hariç en az yüz hasta yatağı bulunur. Ancak atıl kapasiteye yol açılmaması bakımından, Bakanlıkça belirlenen sağlık hizmet bölgelendirmesine göre planlanan hekim sayısı ve hizmet ihtiyacı doğrultusunda Planlama ve İstihdam Komisyonunun görüşü alınarak ellinin altında olmamak kaydıyla yüz yatağın altında özel hastane açılmasına izin verilebilir.
Özel hastane kadroları (Değişik madde başlığı:RG-11/7/2013-28704)
MADDE 6 – (Başlığı ile birlikte değişik:RG-23/9/2010-27708)
Özel hastane kadroları, Bakanlıkça belirlenen sağlık hizmet bölgelendirmesine göre planlanan hekim sayısı ve hizmet ihtiyacı dikkate alınarak Bakanlıkça belirlenir ve yatırım listesinde ilan edilir.
(Değişik fıkra:RG-27/5/2012-28305) Özel hastaneler, dört klinisyen uzmandan az olmamak kaydıyla Bakanlıkça belirlenen toplam kadrolarının en az dörtte biri sayısında klinisyen uzman ile faaliyete başlayabilirler. Toplam kadronun dörtte üçünün iki yıl içinde aktif hale getirilmesi zorunludur. İki yıl içinde aktif hale getirilemeyen kadrolar kaybedilir. Kalan dörtte birlik kadrolar, Bakanlıkça kullanımına izin verilmesi halinde aktif hale getirilir. Klinisyen uzman sayısı dördün altına düşen hastanelerin faaliyeti iki yıla kadar süreyle askıya alınır. Bu süre sonunda uzman hekim eksikliğini gideremeyen özel hastanenin ruhsatı iptal edilir.
(Mülga üçüncü fıkra:RG-11/7/2013-28704)
(Değişik fıkra:RG-14/1/2011-27815) Özel hastanenin, bulunduğu ilden başka bir ile taşınması veya devri (Mülga ibare:RG-11/7/2013-28704) (…), Bakanlığın planlamaları çerçevesinde Planlama ve İstihdam Komisyonunca değerlendirilir ve Bakanlıkça uygun bulunması halinde yapılabilir.
Kadroların kullanım izni ve ek kadro tahsisi
MADDE 7 – (Mülga:RG-23/9/2010-27708) (Başlığı ile birlikte yeniden düzenleme:RG-27/5/2012-28305)
Özel hastanelerin kadroları, Sağlık Kuruluşları Yönetim Sistemine, Bakanlıkça elektronik ortamda kaydedilir. Mesul müdür, bu sistem üzerinden hastanenin her bir uzmanlık dalı için toplam kadrosunu, kullanabileceği kadrosunu ve aktif çalışanını takip eder, hekim ayrılış ve başlayış tekliflerini bu sistem üzerinden yapar ve çalışma belgelerini düzenler.
İlan edilecek dönemlerde özel hastanelerin kullanımına izin verilecek kadrolar veya ek kadrolar, Bakanlıkça bu elektronik sistemde tanımlanır ve hekim başlatma talebi mesul müdür tarafından sistem üzerinden yapılır. Hekim başlatma talebi uygun bulunanların çalışma belgesi müdürlükçe onaylanır.
(Ek fıkra:RG-11/7/2013-28704) Bakanlıkça Planlama ve İstihdam Komisyonunun görüşü alınarak ilan edilen kadrolardan, bu kadrolar için belirlenen kriterlere uygun olmak ve özel hastanenin bildireceği kadro iptal edilmek kaydıyla, kadro tahsisi yapılabilir.
Sınıflandırma
MADDE 7/A – (Mülga:RG-15/2/2008-26788)
İKİNCİ KISIM
Kuruluş ve Bina Alt Yapı Standartları
BİRİNCİ BÖLÜM
Yer Seçimi, Ön İzin ve Bina Durumu
Yer seçimi
MADDE 8 –(Değişik:RG-15/2/2008-26788)
Özel hastane binasının bulunduğu alan ile ilgili olarak aşağıdakilerin bulunması gerekir:
a) İmar ile ilgili mevzuat uyarınca her tür ve ölçekteki planlarda özel sağlık alanı kullanım kararı verilmiş olması,
b) Gürültü, hava ve su kirliliğine maruz olmadığının; insan sağlığını olumsuz yönde etkileyecek endüstriyel kuruluşlar ile gayrisıhhi müesseselerden uzak olduğunun valilik tarafından yetkilendirilmiş merci raporu ile tespit edilmesi,
c) Hastane binası için yeterli yeşil alan ayrıldığının ilgili belediye tarafından yazılı olarak belgelenmesi,
ç) Ulaşım şartları, ulaşım noktaları açısından uygun ve ulaşılabilir olduğunun İl Trafik Komisyonu veya Belediye Ulaşım Koordinasyon Merkezi raporu ile belgelenmesi,
d) Hasta ve hasta yakınları ile hastane çalışanları için, 1/7/1993 tarihli ve 21624 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Otopark Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan cetvelin (8) numaralı sağlık yapıları başlıklı kısmında belirtilen ölçüden az olmamak kaydıyla; ilgili mahalli idarenin sağlık kurum ve kuruluşları için otopark konusunda düzenlemesi var ise burada belirlenen ölçüye göre, mahalli idarenin böyle bir düzenlemesi yok ise Otopark Yönetmeliğindeki ölçüye uygun şekilde yeteri sayıda otopark yeri ayrılmış olması.
(Ek fıkra:RG-27/5/2012-28305) Birbirine bitişik ve bütünlük arz eden birden fazla imar parseli üzerinde hastane ve eklerinin yapılması halinde, bu parseller arasında imar yolu, duvar gibi bütünlüğü bozacak uygulamalar bulunamaz. (Değişik ibare:RG-11/7/2013-28704) Tıbbi hizmet birimlerinin bulunduğutüm parsellerin, yer seçimi ile ilgili belgelerde belirtilmesi gerekir.
Ön izin
MADDE 9 –(Değişik:RG-15/2/2008-26788)
Hastane açılmadan önce Bakanlıktan ön izin alınması şarttır. Ön izin için, aşağıdaki belgeler ile tam takım mimari proje, incelenmek üzere Müdürlük vasıtasıyla Bakanlığa gönderilir:
a) Hastane binasının bulunduğu alanın, 8 inci maddede belirtilen şartları haiz olduğuna dair yetkili mercilerden alınmış belgeler,
b) Hastane yerleşimi ile 8 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendine göre ayrılmış otopark miktarının, otopark ile ilgili diğer hususların gösterildiği, projeyi hazırlayan mimarın imzasının olduğu tam takım mimari proje içinde ayrıca aşağıdakiler yer alır;
1) 1/500 veya 1/200 ölçekli vaziyet planı,
2) 1/100 veya 1/50 ölçekli tüm kat planları,
3) Bir tanesi ameliyathaneden geçen en az iki kesit halinde olan, yatak kapasitesi elli ve üzerinde olan hastane projelerinde ise ayrıca önem arzeden; rampalı giriş, bodrum ve benzeri noktalardan geçen, en az üç kesit ve 1/20 ölçekli sistem detayları ve tüm cepheler.
Birinci fıkranın (b) bendinde bahsedilen mimari projeler, inceleme sonucunda Bakanlıkça uygun görülür ise, başvuru sahibi tarafından imar mevzuatına uygun şekilde üç takım olarak hazırlanır. Üç takım olarak hazırlanan mimari projeler, özel hastane binası inşa edilecek yer, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ise ilgili belediye; mücavir alan dışında ise valilik tarafından onaylanarak Müdürlük vasıtasıyla Bakanlığa gönderilir.
Ön izin başvurusu, bu maddede sayılan belgelerde eksiklik ve/veya bu Yönetmeliğe uygunsuzluk bulunmaması kaydıyla, Bakanlığa intikal ettiği tarihten itibaren en geç otuz gün içerisinde sonuçlandırılarak ön izin belgesi düzenlenir veya ön izin başvuru belgelerinde tespit edilen eksiklik ve/veya uygunsuzluk başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir.
Ayrıca;
a) Başka amaçla inşa edilmiş binaların, hastane binasına dönüştürülmesi halinde tadilat işlerine başlanılmadan önce,
b) Bakanlık tarafından ön izin verilmiş mimari projenin uygulanması sırasında, bu projede bir değişiklik yapılması durumunda,
c) (Mülga bent:RG-11/7/2013-28704)
ç) Ruhsatlandırılmış hastane binasına, Ek 4 üncü maddedeki planlamaya uygun olmak şartıyla, ilave bina yapılmak istenmesi halinde
ön izin alınması zorunludur.
(Değişik beşinci fıkra:RG-11/7/2013-28704) Ön izin belgeleri devredilemez. Ancak Bakanlıkça mevcut ruhsatlı özel hastaneler adına taşınma amaçlı düzenlenmiş ön izin belgesi veya mevcut ruhsatlı tıp merkezleri adına özel hastaneye dönüşüm amaçlı düzenlenmiş ön izin belgesi almış olan özel hastane ve tıp merkezlerinde, ruhsat devri yapılması halinde yeni sahiplik adına ön iznin devam etmesine izin verilir.
Bina durumu
MADDE 10 –(Değişik:RG-15/2/2008-26788)
Özel hastaneler;
a) Özel hastane projesi ile Bakanlıktan, 9 uncu maddeye göre ön izin almak suretiyle imar ile ilgili mevzuata göre inşa edilip, hastane veya özel sağlık tesisi yapı kullanma izni belgesi almış olan binalarda,
b) Başka amaçla yapılmakla birlikte, 8 inci maddedeki şartları taşıyan ve tadilat işleminden önce Bakanlıktan 9 uncu maddeye göre ön izin alarak özel hastane binasına dönüştürülen, tadilat bittikten sonra hastane veya özel sağlık tesisi olarak yapı kullanma izni belgesi almış olan binalarda
kurulur.
İmar mevzuatına uygun olarak imar planında yer alması kaydıyla; aynı sahiplikte ve aynı isim altında ruhsatlandırılacak olan, sınırları belirli, bütünlük arz eden bir alan içinde birbiriyle fizik olarak bağlantısı olan veya bağımsız bina komplekslerinin oluşturduğu dal hastanesi ve/veya genel hastane binalarından oluşan hastane kompleksi kurulabilir. Bu durumda, laboratuvar hizmetleri, görüntüleme hizmetleri, acil hizmetleri, ameliyathaneler, yoğun bakım ve sterilizasyon üniteleri ile benzeri diğer tıbbi hizmetler ortak hizmet verecek şekilde planlanabilir. İdari birimler, morg, depo ve benzeri destek birimler ile otopark, kreş, kafeterya, lokanta, otel, rehabilitasyon merkezi, banka, PTT, konferans salonu, ibadethane, spor ve eğitim tesisleri gibi sosyal alanlar hizmeti aksatmayacak şekilde ve mimari açıdan yapı kullanma izin belgesi alarak hastaneye ait belirlenen sınırlar içerisinde farklı binalarda hizmet verebilir. Hastane komplekslerinde hasta güvenliğini, sıhhatini ve huzurunu riske sokacak tarzda yapılaşma veya hizmet sunumu yapılamaz.
Özel hastanenin tıbbi hizmet birimleri; tıbbi hizmeti engelleyecek tarzda ve hastane binasından veya bina kompleksinden ayrı yerde tesis edilemez.
Özel Hastaneler, müstakil binada faaliyet gösterir. Binanın hastane olarak kullanılan kısmında, hiçbir surette başka amaca yönelik işyeri bulunamaz ve hastane içerisindeki bir bölüm, başka bir amaçla faaliyet göstermek üzere üçüncü kişilere kiralanamaz veya herhangi bir şekilde devredilemez.
Hastane personeline, hasta ve hasta yakınlarına hizmet vermek üzere kurulan kafeterya, kantin, çiçekçi, berber, lostra gibi birimler işletilebilir veya bunların işletilmesi için hizmet satın alınabilir veyahut bu hizmetler başkalarına gördürülebilir. Bu türden kısımlar, tıbbî hizmet birimlerinin bulunduğu yerler ile hasta tedavi ve istirahatini engelleyecek yerlerde kurulamaz.
(Ek fıkra:RG-11/7/2013-28704) Bakanlıkça ruhsatlandırılmış özel hastanelerde, Bakanlığın veya müdürlüğün izni alınmak ve binanın imar mevzuatına uygun olarak kullanımına izin verilen toplam brüt alanını değiştirmemek kaydıyla, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 21 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen tadilat ve tamiratların yapılması halinde, gerektiğinde yangın ve deprem yönünden uygunluğunun da sağlanması kaydıyla belediyeden proje onayı aranmaksızın ruhsata esas son proje üzerinde değişiklik yapılmasına izin verilir.
İKİNCİ BÖLÜM
(Değişik bölüm başlığı:RG-11/7/2013-28704)
Özel Hastaneler Ruhsatlandırma Komisyonu
Komisyonun teşkili
Madde 11- Özel hastanelerin ruhsat başvurularının ve ruhsatlarındaki değişiklik taleplerinin dosya üzerinde ve yerinde incelenmesi ile bunların açılmaları, gruplandırılmaları, denetlenmeleri, değerlendirilmeleri ve kapatılmaları ile ilgili tavsiye kararları almak üzere Bakanlıkça bir (Değişik ibare:RG-11/7/2013-28704) Özel Hastaneler Ruhsatlandırma Komisyonu oluşturulur.
Bakanlık, gerekli gördüğünde, ruhsatlandırılmış özel hastanelerin yerinde incelenmesini ve değerlendirilmesini de Komisyondan isteyebilir.
(Değişik üçüncü fıkra:RG-28-05/2004-25475) Komisyon, Genel Müdürün veya (Değişik ibare:RG-27/5/2012-28305) yerine görevlendireceği bir yetkilinin başkanlığında;
a)(Değişik:RG-11/3/2009-27166) Tıp fakültelerinin öğretim üyelerinden veya Bakanlığa bağlı eğitim ve araştırma hastanelerinden veya devlet hastanelerinden olmak üzere genel cerrahi, iç hastalıkları, anestezi ve reanimasyon uzmanlık dallarından birer tabip;
b) (Değişik:RG-27/5/2012-28305) Genel Müdürlükten bir temsilci,
c) (Mülga:RG-27/5/2012-28305)
d) (Değişik:RG-23/9/2010-27708) Bakanlık tarafından belirlenecek bir mimar,
e) Bakanlık Hukuk Müşavirliğinden bir temsilci,
f) Özel hastaneler alanında faaliyet gösteren derneklerden bir temsilci, olmak üzere toplam dokuz kişiden oluşur.
(Değişik dördüncü fıkra:RG-21/10/2006-26326) (Değişik birinci cümle:RG-23/9/2010-27708) Özel hastanenin ana faaliyetleri ile ilgili uzmanlık dallarından (a) bendindeki niteliği haiz bir üyenin Komisyona ayrıca iştiraki sağlanır. Bu üye ile (a) ve (f) bentlerinde belirtilen üyeler ve ayrıca ihtiyaca göre birden fazla yedek üye Bakanlıkça belirlenir.
(Değişik beşinci fıkra:RG-21/10/2006-26326) Komisyonun seçilmiş üyeleri iki yıl süre ile görev yapar. Üyeliği sona eren üyeler tekrar seçilebilir.
Komisyonun çalışma usûlü
Madde 12- Komisyon; ihtiyaca ve Bakanlığın daveti üzerine Başkan tarafından önceden belirlenmiş toplantı gündemine göre toplanır. (Değişik ikinci cümle:RG-13/04/2003-25078) Toplantı daveti, toplantı tarihi, yeri ve gündemi ile birlikte en az yedi gün önce üyelere yazılı olarak bildirilir.
Komisyon, en az yedi üyenin katilimi ile toplanır ve salt çoğunluk ile karar alır. Oylarda eşitlik olması halinde, Başkanın taraf olduğu görüş kararlaştırılmış sayılır.
Komisyon kararları, karar defterine yazılır ve toplantıya katılan üyelerce imzalanır. Karara muhalif olanlar, şerh koymak suretiyle kararları imza ederler. Muhalif görüş gerekçesinin karar altında veya ekinde belirtilmesi zorunludur.
Komisyonun sekreterya hizmetlerini Genel Müdürlük yürütür.
(Değişik beşinci fıkra:RG-23/9/2010-27708) Komisyon tarafından yerinde incelenmesi uygun görülen hastanelerde inceleme ve değerlendirme yapmak üzere Bakanlıkça yerinde inceleme heyeti oluşturulur. Heyet, Genel Müdürlük yetkilisi başkanlığında;
a) 11 inci maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen komisyon üyeleri veya aynı niteliği haiz Genel Müdürlükçe belirlenecek birer uzman hekim,
b) Bir mimar,
c) Genel Müdürlük ilgili personelleri,
ç) Gerektiğinde Hukuk Müşavirliğinden bir temsilciden,
oluşur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Başvuru ve Ruhsata Esas Belgeler, Başvurunun İncelenmesi ve Ruhsatlandırma
Başvuru ve ruhsata esas belgeler
Madde 13- Özel hastaneler, Bakanlığın izni ile açılır ve ruhsatlandırılır. Özel hastane açmak isteyenler, bu Yönetmeliğe göre hangi tür özel hastane açacaklarını da belirten bir dilekçe ile bizzat veya mesul müdürlerince ilgili valiliğe başvururlar.
(Değişik ikinci fıkra:RG-11/7/2013-28704) Ruhsat başvuru dosyasına ek-10’da yer alan belgeler eklenir.
Başvurunun müdürlükçe incelenmesi
Madde 14- (Değişik birinci fıkra:RG-21/10/2006-26326) 13 üncü maddeye göre yapılan başvuru, müdürlük tarafından öncelikle dosya üzerinden incelenir ve noksanlıklar varsa, özel hastane açma talebinde bulunanlara yedi iş günü içerisinde bildirilir. Başvuru dosyasında noksanlık yoksa, başvuru dosyası valilik yazısı ekinde onbeş iş günü içerisinde Bakanlığa gönderilir.
Aşağıdaki belgeler de Bakanlığa gönderilen evraka eklenir:
a) İl Sağlık Müdürünce, özel hastanenin hasta kabul ve tedavi etmeyi istediği her uzmanlık dalından en az bir uzman tabip görevlendirilmek suretiyle oluşturulan bir ekip tarafından hazırlanan, özel hastanenin bütün tıbbî ünitelerinin yerinde incelenmesi suretiyle bu Yönetmelik ile öngörülen tıbbî donanıma sahip olup olmadıklarını gösteren ilgili dal uzmanları raporu,
b) İlgili mevzuata göre düzenlenmiş tıbbî atik raporu,
c) Müdürlük ve İl Bayındırlık ve Iskan Müdürlüğünce EK-9’a uygun olarak müştereken düzenlenen ve bina standartlarını gösteren müşterek teknik rapor.
ç) (Ek:RG-14/1/2011-27815) 11/3/2009 tarihinden sonra bir sağlık kuruluşunda kadrosu olmadığı için görev yaptığı özel hastanede kısmi zamanlı çalışma belgesi iptal edilenler, 28/2/2011 tarihine kadar müdürlüğe müracaat etmeleri ve bu Yönetmelikteki çalışma şekline uygunluk sağlamaları halinde planlamadan istisna olarak sağlık kuruluşunda kadro dışı geçici çalışmalarına izin verilir. Bu çalışma izni tabip ve uzmanlara yönelik bir hak olup sağlık kuruluşuna müktesep kadro hakkı vermez. Bu tabip ve uzmanlar öncelikle sağlık kuruluşunun müktesep kadrosunda tabip veya uzman bulunmaması halinde bu kadroya veya kadrolu çalışanın ayrılması durumunda ayrılanın yerine başlatılır. Bu şekilde çalışan tabip ve uzmanın bulunduğu özel hastaneden ayrılarak başka bir sağlık kuruluşunda çalışmak istemesi halinde çalışma belgesi iptal edilir.
Ruhsatlandırma
Madde 15- (Değişik:RG-21/10/2006-26326)
Bakanlığa intikal ettirilen başvuru, öncelikle Genel Müdürlükçe dosya üzerinden incelenir ve eksiklik bulunmuyor ise Komisyona havale edilir. Komisyon tarafından 13 üncü ve 14 üncü maddelere göre incelenen ve değerlendirilen başvuru dosyasında eksiklik bulunmaması halinde, Komisyon hastaneyi yerinde inceler ve hastanenin uygunluğuna karar vermesi halinde yerinde inceleme raporu düzenleyerek Bakanlığa sunar. Bu inceleme sonucuna göre Bakanlıkça özel hastaneye ruhsatname düzenlenir.
Genel Müdürlükçe ve Komisyon tarafından dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu eksiklik bulunması halinde eksikliğin giderilmesi valilik aracılığı ile başvuru sahibine bildirilir. Komisyon tarafından yerinde inceleme sonucunda hastanede ruhsata esas olabilecek eksiklikler veya uygunsuzluklar tespit edilmesi halinde, düzenlenen inceleme raporundaki durum valilik aracılığı ile başvuru sahibine bildirilir. Komisyon raporuna karşı başvuru sahibi tarafından raporun tebliğinden itibaren yedi iş günü içerisinde yazılı olarak itiraz edilebilir. İtiraz halinde Bakanlıkça, Komisyon raporundaki hususlar da dikkate alınarak değerlendirme yapılır ve karar verilir.
Özel hastanelerin ruhsatlandırma işlemleri, özel hastanenin fiziki noksanlığı ve başvuru belgelerinde eksiklik bulunmaması kaydıyla, Bakanlığa intikal ettiği tarihten itibaren en geç otuz iş günü içerisinde sonuçlandırılır. Komisyonun yerinde incelemesi sonucunda düzenlenecek rapora itiraz olması halinde otuz günlük süre, yazılı itirazın Bakanlığa tebliği tarihinden itibaren başlar.
(Değişik dördüncü fıkra:RG-11/3/2009-27166) Özel hastaneye ruhsat verilmesinden sonra EK-1’de gösterilen personelin sayısı, ismi, unvanı, uzmanlık dalı veya meslekî diğer kariyerleri ile ilgili bilgileri ihtiva eden personel listesi, kısmi zamanlı çalışan tabipler de dahil tabiplerle yapılmış sözleşmelerin aslı veya mesul müdür tarafından tasdikli örnekleri ile konsültan hizmet verilecek uzmanlık dallarının listesi müdürlüğe verilir. Müdürlük tarafından, konsültan hizmet verilecek dallarda çalışacak tabipler dışındaki diğer personelini tamamladığı tespit edilen özel hastaneler, en geç beş iş günü içerisinde Bakanlığa bildirilir.
Bütün bu işlem ve işlerin tamamlanmasından sonra Bakanlıkça, EK-7’de örneği gösterilen Faaliyet İzin Belgesi yedi iş günü içinde düzenlenir ve bu belgenin verilmesi ile özel hastane hasta kabul ve tedavisine başlar.
Bakanlıkça ruhsatlandırıldığı tarihten itibaren altı ay içerisinde faaliyet izin belgesi alarak hasta kabul ve tedavisine başlamayan özel hastanenin ruhsatnamesinin hükmü kalmaz ve verilen ruhsatname Bakanlıkça iptal edilir.
(Mülga son fıkra:RG-15/2/2008-26788)
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Personel Standartları
Mesul müdür
Madde 16- (Değişik birinci fıkra:RG-21/10/2006-26326) Özel hastanelerin tıbbî, idarî ve teknik hizmetleri bir mesul müdür sorumluluğunda yürütülür.
Mesul müdür olarak görevlendirilecek olan tabibin aşağıdaki nitelikleri taşıması şarttır:
a) 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabati Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun uyarınca Türkiye’de sanatını yapmaya mezun olmak,
b) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
c) (Değişik:RG-28/05/2004-25475) Türkiye’de iki yılı kamu ya da özel hastanelerde olmak üzere, en az beş yıl tabiplik yaptığını gösteren belge veya belgeler,
d) Herhangi bir suçtan dolayı ağır hapse veya yüz kızartıcı suçlar yüzünden hapse mahkum veya 21/5/1933 tarihli ve 2219 sayılı Hususi Hastahaneler Kanununun 38 inci ve 39 uncu maddeleri uyarınca mesul müdürlükten yasaklı olmamak,
e) İlgili tabip odasına kayıtlı olmak.
Özel kanunlara göre geçici olarak meslekten men edilenler, bu yasakları süresince özel hastanelerde mesul müdürlük yapamazlar.
(Ek fıkra:RG-11/3/2009-27166) Mesul müdür, görev yaptığı hastanenin dışında muayenehane veya başka bir sağlık kurum/kuruluşunda çalışamaz.
Mesul müdürün görev, yetki ve sorumlulukları
Madde 17– Mesul müdürün görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
a) (Değişik:RG-11/3/2009-27166) Özel hastanenin tıbbî, idarî ve teknik hizmetlerini mevzuata uygun olarak idare etmek ve denetlemek,
b) Gerektiğinde, ruhsatlandırma ile ilgili her türlü işlemleri yürütmek,
c) Özel hastanenin ruhsatlandırılmasından sonra, her türlü personel, bina, tesis, grup ve tür değişikliklerini müdürlüğe bildirmek,
d) Özel hastane adına belge onaylamak,
e) Bakanlık ve müdürlük ile ilgili olan her türlü muhabere ve yazışmaları yürütmek,
f) Özel hastanenin personel ve hizmet kalite standartlarını korumak ve geliştirmek,
g) Özel hastane bünyesinde kurulan ve sağlık ile ilgili mevzuat çerçevesinde ruhsatlandırılması gereken eczane, laboratuvar, diyaliz merkezi, organ ve doku nakli merkezi, üremeye yardımcı tedavi merkezi ve genetik hastalıklar tanı merkezi gibi ünite veya merkezlerin ruhsatlandırma işlemlerini yürütmek,
h) Özel hastanenin tıbbî kayıt ve arşiv sistemini oluşturmak ve kayıtların düzenli ve doğru bir şekilde tutulmasını sağlamak,
i) Özel hastanenin denetim defterini muhafaza etmek,
i) Denetimler sırasında denetim elemanlarınca istenilen her türlü bilgi ve belgeleri hazır hale getirmek,
j) Tıbbî atıkların kontrolü ve imhası için gereken bütün tedbirleri almak,
k) Özel hastane hizmetlerinin tam gün esasına göre sürekli ve düzenli olarak yürütülmesini sağlamak ve nöbet sisteminin düzenli olarak islemesini takip ve kontrol etmek,
l) Özel hastanenin türüne, yatak sayısına, personel mevcuduna ve is hacmine göre tesis edilen tıbbî, idarî, malî ve teknik destek birimleri arasında koordineli ve uyumlu çalışmayı temin etmek,
m) (Değişik:RG-11/3/2009-27166) Mazeret sebebiyle görev yerinin terkedilmesi halinde yerine mesul müdür yardımcısını bırakmak, terk süresi bir haftadan fazla olmamak kaydıyla derhal ilgili müdürlüğe bilgi vermek ve izin süresi hiçbir şekilde bir yıl içerisinde toplam üç ayı geçmemek şartıyla iznin bir haftadan fazla sürdüğü hallerde müdürlükten izin almak,
n) 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu uyarınca bildirimi zorunlu olan hastalıklar ile adlî vakaları müdürlüğe ve gerekli diğer mercilere bildirmek,
o) Özel hastanede görev yapan bütün personelin HIV ve hepatit testleri basta olmak üzere gerekli görülen tetkiklerini ve muayenelerini periyodik olarak yaptırmak,
ö) Özel hastanenin sterilizasyon ve dezenfeksiyon islerinin düzenli bir şekilde yapılmasını sağlamak ve hastane enfeksiyonlarından korunma için gereken bütün tedbirleri almak,
p) Hastaların tedavileri için dışarıdan tabip istenilmesi halinde ilgili tabibi kuruma davet etmek,
r) Sağlık ile ilgili mevzuat ile öngörülen ve Bakanlıkça belirlenen diğer görevleri yapmak.
Mesul müdürün değişmesi
Madde 18- Mesul müdürün görevden alınması, istifası, mesul müdürlük şartlarından herhangi birini kaybetmesi veya vefâtı gibi hallerde; hastanenin sahibi tarafından, en geç bir ay içerisinde bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan yeni bir mesul müdür görevlendirilerek gerekli bilgi ve belgeler Bakanlığa gönderilmek üzere müdürlüğe verilir. Yeni mesul müdür adına Bakanlıkça mesul müdürlük belgesi düzenlenir.
(Değişik ikinci fıkra:RG-28/05/2004-25475) Mesul müdürün değişmesi halinde, özel hastaneye yeni mesul müdür görevlendirilinceye kadar bu görevi geçici olarak mesul müdür yardımcısı vekaleten yürütür ve bu durum Müdürlüğe bildirilir.
Mesul Müdür Yardımcısı
Madde 18/A —(Değişik:RG-28/05/2004-25475)
(Değişik birinci fıkra:RG-21/10/2006-26326) Bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen niteliklere sahip olan bir tabip, mesul müdür yardımcısı olarak Bakanlığa bildirilir. Hastane sahibince birden fazla mesul müdür yardımcısı belirlenerek Bakanlığa bildirilebilir.
Mesul müdür yardımcısı;
a) Bu Yönetmeliğin 18 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen durumda, geçici olarak mesul müdürlük görevi ile Bakanlık ve müdürlük nezdinde hastanenin iş ve işlemlerini yürütür.
b) Reçete onayı, istirahat raporu onayı gibi poliklinik hastaları ile ilgili usulî işlemlerde mesul müdüre yardımcı olur ve imza yetkisi kullanabilir. Ancak bu durumda, mesul müdür tarafından yazılı olarak, hangi işlemleri yürüteceğine dair yetki devredilmesi gerekir.
c) Mesul müdür yardımcısının bu maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bendlerine göre yürüttüğü iş ve işlemlerinden dolayı Bakanlığa karşı mesul müdür sorumludur.
Diğer personel
Madde 19- (Değişik:RG-28/9/2011-28068)
Tabip ve tabip dışı personel özel hastane kadrosunda sözleşmeyle ve Ek-12’deki Personel Çalışma Belgesi düzenlenerek çalışır.
(Değişik ikinci fıkra:RG-11/2/2012-28201) Çalışanların işten ayrılışları, en geç beş iş günü içinde müdürlüğe bildirilir ve çalışma belgesi iptal edilir. Ayrılanın yerine aynı uzmanlık dalında hekim başlatılabilir. Yan dal uzmanlığı bulunanlar ise, ancak kuruluşun o yan dal uzmanlığında kadrosu bulunması halinde başlatılabilir.(2) Bu personel için mesul müdür tarafından personel çalışma belgesi düzenlenerek müdürlüğe en geç beş iş günü içinde onaylatılır. Ayrılanın yerine başlayış dışındaki her türlü personel başlayışlarında ise, öncelikle mesul müdür tarafından başlayacak personele çalışma belgesi düzenlenerek müdürlüğe onaylatılır ve çalışma belgesi onaylandığı tarihten itibaren personel hastanede çalışabilir.
Personel çalışma belgesinin aslı, personelin dosyasında saklanır. Tabibin/uzmanın diploması ve uzmanlık belgesi ile çalışma belgesinin noter ya da Müdürlük onaylı örneğinin, poliklinik odasında hastaların rahatlıkla görebileceği bir yere asılması gerekir. Sağlık Kuruluşları Yönetim Sistemine uygun olan işlemler, bu sistem üzerinden yürütülebilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Hizmet ve Fizikî Alt Yapı Standartları
BİRİNCİ BÖLÜM
Özel Hastanenin Hizmet Üniteleri ve Nitelikleri
Hasta odaları
Madde 20- Hasta odalarının, doğrudan ve yeterli gün ışığı ile aydınlanabilecek konumda, taban ve duvarlarının düzgün ve kolay temizlenebilecek nitelikte ve dezenfeksiyona elverişli olmaları şarttır.
Hasta odalarının kapı genişliği, en az bir metre on santimetre olarak; hasta odalarındaki tuvalet ve banyo kapıları dışa açılacak şekilde düzenlenir.
(Değişik üçüncü fıkra:RG-28/05/2004-25475) İki hasta yatağı bulunan odaların, hasta yatağı başına düşen asgarî alan ölçülerine uygun olmak kaydıyla, gerektiğinde kullanılmak üzere uygun biçimde ayrılabilir olmaları gerekir. Bir odada ikiden fazla hasta yatağı bulunamaz.
(Değişik dördüncü fıkra:RG-13/04/2003-25078) Doğrudan gün ışığı almayan, ziyaretçilerin ve hastane personelinin yoğun kullandığı, hastanın sıhhat ve istirahatını olumsuz tarzda etkileyecek mekanlarda hasta odası olamaz.
(Ek beşinci fıkra:RG-21/10/2006-26326) Özel hastanelerde, hasta kabul ve tedavi edilen her uzmanlık dalı için en az bir hasta yatağı ayrılır.
(Ek altıncı fıkra:RG-21/10/2006-26326) Hasta odalarında her yatak için ayrı olmak üzere, merkezi oksijen ve vakum tesisatı bulunur.
(Değişik yedinci fıkra:RG-21/10/2006-26326) Özürlü hastalar için, hasta yatak sayısı otuz ve altında olan özel hastanelerde en az bir olmak kaydıyla ve ilave her otuz hasta yatağına bir eklenmek suretiyle, ilgili mevzuata uygun nitelikte özürlü hasta odası tesis edilir. Özürlü hasta odalarında bulunan ıslak hacimler özürlülerin kullanımına imkan verecek şekilde düzenlenir.
Hasta yatakları
MADDE 20/A –(Ek:RG-11/3/2009-27166)
Hasta yatağı, hastaların yirmi dört saatten az olmamak üzere bakım ve tedavilerinin sağlanması amacıyla yatırıldığı, hasta odalarına veya hastalara devamlı tıbbi bakım hizmeti verilen birimlere yerleştirilen yataklardır.
Yoğun bakım, prematüre ve yeni doğan ünitesindeki yataklar (kuvöz, açık bebek yatağı) ile yanık merkezi ve yanık odalarındaki yataklar, hasta yatak sayısına dahil edilir.
Ancak;
a) Yeni doğan sağlıklı bebek sepetleri ve transport kuvözler,
b) Doğum için kullanılan doğum masaları ve sancı odası yatakları,
c) Poliklinik, acil ve laboratuvarlarda muayene, küçük müdahale, gözlem ve hastaların istirahatı için kullanılan sedye ve yataklar,
d) Anestezi odası ve ameliyathanelerde, ameliyat öncesi uyuma ve bekleme için kullanılan yataklar,
e) Ameliyat sonrası bakım (uyandırma) odası yatakları,
f) Kemoterapi, radyoterapi, girişimsel radyoloji, genel ve lokal anestezi, intravenöz, infüzyon, inhalasyon ve sedasyon işlemleri ile diyaliz tedavisi gibi yirmi dört saatten daha az bir zaman dilimi içinde yapılan tedaviler için kullanılan günübirlik tedavi yatakları,
g) Hastanede nöbetçi personel için ayrılan yataklar,
h) Refakatçi yatakları
hasta yataklarına dahil değildir
Hemşire istasyonları
Madde 21– (Değişik:RG-21/10/2006-26326)
Özel hastanelerde, hastalara anında ulaşabilmek ve hasta bakımını sağlamak üzere; yataklı hasta katlarında, koridor ve hasta odalarına hâkim bir konumda lavabosu ve ilaç hazırlama alanı bulunan ve koridorun genişliğini etkilemeyecek şekilde, en az bir hemşire istasyonu kurulması şarttır. Ayrıca hemşire istasyonunda, her hasta odası ile bağlantısı olan hasta çağrı sistemi bulunur.
Özel hastanelerde, yataklı hasta katlarında, kliniklerin özelliğine göre gereken donanıma sahip olan ve yatan hastaların muayene ve tedavilerinin yapıldığı servis muayene odası veya bölümü düzenlenebilir.
Hasta başına ayırılacak alanlar
Madde 22- Özel hastanelerde yatacak hastalar için hasta odalarında hasta yatağı başına ayırılması gereken asgarî alan ölçüleri aşağıda gösterilmiştir:
a) Tek yataklı hasta odaları en az dokuz metrekare,
b) (Değişik:RG-21/10/2006-26326) İki yataklı odalar, hasta yatağı başına en az yedi metrekare,
c) Çocuk hastalar için ayırılmış olan odalar, hasta başına en az altı metrekare,
d) (Değişik:RG-21/10/2006-26326) Çocuğu ile yatan lohusalar için tek yataklı odalar en az oniki metrekare ve iki yataklı odalar, yatak başına en az on metrekare,
çok yataklı odalar, yatak başına en az on metrekare,
e) Yoğun bakim üniteleri, yoğun bakim yatağı başına en az oniki metrekare.
f)(Ek:RG-13/04/2003-25078) Yenidoğan yoğun bakım üniteleri, yoğun bakım yatağı başına en az altı metrekare.
g)(Ek:RG-21/10/2006-26326) Gözlem odasında gözlem yatağı başına en az altı metrekare,
Poliklinik muayene odası
Madde 23-(Değişik:RG-21/10/2006-26326)
(Değişik birinci fıkra:RG-11/3/2009-27166) Özel hastanelerde, faaliyet izin belgesinde kayıtlı klinik uzmanlık dalları için yeterli şekilde aydınlatılan ve havalandırılan poliklinik muayene odası ayrılır. Poliklinik muayene odalarında uzmanlık dalına uygun araç, gereç ve donanım ile hasta muayene masası, soyunma bölümü ve lavabo bulunur. Klinik uzmanlık dalları dışındaki dallarda kadrolu veya kısmi zamanlı çalışan uzman tabiplere yeterli sayıda ve genişlikte, yeterli şekilde aydınlatılan ve havalandırılan çalışma odaları ayrılabilir.
Kadın hastalıkları ve doğum ile üroloji polikliniklerinde, ayrıca tuvaletin bulunması gerekir. Şayet kadın hastalıkları ve doğum poliklinikleri hastane bünyesinde diğer polikliniklerden ayrı, bağımsız bir bölümde ve bölüm içinde hasta tuvaleti de var ise; üroloji polikliniğinden ayrı olarak sistoskopi-ürodinami odası bulunuyor ve burada tuvalet var ise, bu polikliniklerin muayene odasında tuvalet bulunması gerekmez.
(Değişik ücüncü fıkra:RG-11/3/2009-27166) Poliklinik muayene odalarının kapısında hizmet verilen uzmanlık dalının adı, oda içinde hastaların görebilecekleri bir yerde o muayene odasında görev yapan tabiplerin diploma ve var ise uzmanlık belgelerinin aslı veya mesul müdür tarafından tasdiklenmiş bir örneği ile EK-12’deki personel çalışma belgesinin müdürlük onaylı sureti, duvarda asılı olarak bulunur.
Ameliyathane
MADDE 24 – (Başlığı ile birlikte değişik:RG-21/10/2006-26326)
Özel hastanelerde;
a) Cerrahi uzmanlık dallarının gerektirdiği en az iki adet ameliyat salonu ile uyandırma bölümü bulunur. Ancak, hasta yatak sayısı otuz ve altında olan ağız ve diş sağlığı dal hastaneleri ile göz hastalıkları dal hastanelerinde bir adet ameliyat salonu olabilir.
b) Ameliyat salonlarının her birinde sadece bir ameliyat masası bulunur.
c) Ameliyathane sterilizasyon şartlarını taşır. Ameliyathane salonlarında toz ve mikrop barındıracak girinti çıkıntılar olmaz.
d) Ameliyathanenin duvar, tavan ve zeminleri dezenfeksiyon ve temizlemeye uygun antibakteriyel malzemeler kullanılarak yapılır.
e) Ameliyathane salonlarının ölü alan oluşturacak girinti, çıkıntı ve bunlardan oluşan boşluklar ile keskin köşeler haricinde kalan net kübik kullanım alanı en az otuz metrekare, kardiyovasküler cerrahi ve organ nakli ile ilgili ameliyathaneler için en az kırkbeş metre kare olur. Net kullanım alanı içinde, kolon ve benzeri hareket kısıtlılığına sebep verecek yapılaşma ile ameliyat ekibinin hareket kısıtlılığına ve sirkülasyonuna engel bir durum olmaması gerekir.
f) Ameliyathane salonlarının taban-tavan arası net yüksekliğinin havalandırma kanalları, asma tavan, hepafiltreler hariç ameliyat salonunun her noktasında en az üç metre ve ameliyathane kısmında bulunan koridor genişliğinin en az iki metre olması gerekir.
g) Ameliyathanelerde yarı ve tam steril alanlar oluşturulur. Ameliyathane salonu ve yan hacimlerinin bulunduğu tam steril alanlarında, pencere ve kapılar dış ortama açılmaz ve bu alanlarda tuvalet bulunmaz. Yarı steril alanda, personel dinlenme yeri, kadın ve erkek personel için ayrı ayrı düzenlenmiş giyinme ve soyunma ile tuvalet ve duş mahalleri bulunur.
h) Ameliyathane alanının, hepa filtreli hijyenik klima sistemi veya muadili bir sistem ile iklimlendirilmesi ve havalandırılması gerekir.
ı) Dahili uzmanlık dallarında hizmet verecek olan özel dal hastanelerinde ameliyathane bulunması zorunlu değildir. Bu şekilde açılan özel dal hastanelerinde, cerrahi uzmanlık dalı ilavesi, Yönetmelikte belirtilen ameliyathane ve yoğun bakım ile diğer şartların sağlanması durumunda yapılır.
Yoğun bakim
Madde 25- (Değişik:RG-21/10/2006-26326)
Özel hastanelerde;
a) Yatak sayısı elliye kadar ve elli dahil olan özel hastanelerde bir yatak cerrahi, bir yatak dahili uzmanlık dalları için ayrılmak şartıyla en az iki yataklı yoğun bakım ünitesi kurulması zorunludur. Yatak sayısı ellinin üstünde olan hastanelerde, her otuz yatak için birer yoğun bakım yatağı ilave edilir.
b) Kardiyoloji uzmanlık dalı için koroner yoğun bakım ünitesi en az bir yatak; kardiyovasküler cerrahi uzmanlık dalı için en az iki yatak bulunan kardiyovasküler cerrahi yoğun bakım ünitesi; çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanlık dalı ile kadın hastalıkları ve doğum uzmanlık dalı için yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde en az iki küvöz bulunması gerekir.
(Ek fıkra:RG-11/7/2013-28704) Kardiyoloji uzmanlık dalında kadro dışı geçici statüde hekim veya özel hastanede tek kardiyovasküler cerrahi uzmanı çalıştırılması durumunda koroner yoğun bakım ünitesi ile kardiyovasküler cerrahi yoğun bakım ünitesi kurulması zorunlu değildir. Ancak koroner ve kardiyovasküler cerrahi yoğun bakım takibi ve tedavisi gerektiren durumlarda, ilgili Tebliğe göre işlem yapılır.
c) Dal hastanelerinde ilgili uzmanlık dalının gerektirdiği yoğun bakım üniteleri kurulur. Ağız ve diş sağlığı dal hastaneleri ile göz dal hastanelerinde yoğun bakım bulunması zorunlu değildir.
d) Yeni doğan yoğun bakım ünitesi ile diğer yoğun bakım ünitelerinin birbiriyle irtibatlı olmaması gerekir. Yeni doğan yoğun bakım ünitesi ile diğer yoğun bakım ünitelerinin ön geçiş alanları ortak olabilir.
e) Kardiyovasküler cerrahi yoğun bakım ünitesinin, ameliyathane tam steril alanında olmamak kaydıyla, ameliyathane ile irtibatlı olması zorunludur.
f) Koroner yoğun bakım, diğer yoğun bakım ünitelerinden ayrı düzenlenebilir. Diğer yoğun bakımlar gibi tam steril alan olması gerekmez ve içinde tuvalet bulunabilir.
g) Yoğun bakım ünitelerinde, görevli sağlık personeli tarafından hastaların sürekli gözetim ve izlenmesine uygun nitelikte bir mekan oluşturulur. Yoğun bakım üniteleri içinde lavabo bulunur.
h) Yoğun bakım ünitelerinde, yatak aralarında gerektiğinde kullanılmak üzere uygun biçimde ayrılabilir düzenleme yapılır. Hasta başı monitörizasyon ve merkezi tıbbî gaz sistemi bulunur.
ı) Yoğun bakım ünitelerinin, hasta, ziyaretçi ve hastane personelinin genel kullanım alanları ile doğrudan bağlantısı olmaması gerekir.
j) Yoğun bakım ünitesinin dışında ve yoğun bakım ünitesinin bulunduğu katta, sürgü ve idrar kapları temizleme ve muhafaza alanı ile tek kullanımlık malzeme kullanılıyor ise, kullanım öncesi muhafaza ve imha alanı ayrılır. Koroner yoğun bakım haricinde, yoğun bakım ünitesinin steril alanları içerisinde tuvalet bulunmaz.
k) Koroner yoğun bakım üniteleri hariç diğer yoğun bakımlar, ameliyathaneler de olduğu gibi sterilizasyon şartlarını sağlayacak şekilde havalandırılırlar ve zemin ile duvar kaplamalarının antibakteriyel olması şarttır.
Gözlem ünitesi
MADDE 25/A –(Ek:RG-21/10/2006-26326)
Özel hastanelerde; ilgili dal uzmanının kısa süreli olarak hastayı gözlem altına alarak takip edebileceği, yatak başına en az altı metrekare alanı olan, yataklar arası uygun biçimde ayrılabilen, içinde lavabosu ile hemşire istasyonu bulunan ve belirlenen asgarî tıbbî malzeme, donanım ve ilaçların bulunduğu hasta gözlem ünitesi oluşturulabilir.
Gözlem ünitesinde kullanılacak hasta yataklarının, pozisyon alabilen, koruma barları olan ve her yöne hareketli tekerlekli özellikte olması gerekir. Gözlem odasında hasta başı monitörizasyon ve merkezi tıbbî gaz sistemi bulunur.
Gözlem yatak sayısının, hastane toplam yatak sayısının % 25 ini geçmemesi gerekir.
Ancak, hasta yatak sayısı otuz ve altında olan genel veya dal hastanesinde, gözlem yatak sayısı en fazla beş olur. Yatak sayısı otuz ila 100 arasında olan genel veya dal hastanesinde, bir gözlem ünitesinde en fazla on yatak, yatak sayısı 100 ve üzerinde olan genel veya dal hastanesinde, bir gözlem ünitesinde en fazla onbeş yatak bulunabilir.
Acil ünitesi
Madde 26- Acil ünitesinin; özel hastanenin ana girişinden ayrı, kolay ulaşılabilir, ambulans ulaşımı ile araç giriş ve çıkısına elverişli ve uygun eğimli sedye rampası bulunan bir girişinin olması gerekir.
Acil ünitesi; personel ve tıbbî cihaz donanımı, lüzumlu ilaç, serum, sarf malzemesi ve ambulans hizmetleri yönünden hiç bir aksaklığa meydan verilmeyecek ve hizmetin yirmi dört saat kesintisiz sunulması sağlanacak şekilde yapılandırılır.
Acil ünitesinde, en az bir adet ilk muayene odası, bir adet müdahale odası ile müşahede odası, güvenlik hizmetinin verilebileceği bir mekan ve bekleme yeriyle bağlantılı erkek ve kadınlar için birer tuvalet ve lavabo bulunur.
(Değişik dördüncü fıkra:RG-21/10/2006-26326) Ortopedi ve travmatoloji uzmanlık dalında hasta kabul eden özel hastanelerde, acil müdahale odası veya ortopedi polikliniği muayene odası ile bağlantılı veya yakınında olmak üzere en az bir alçı odası ayrıca düzenlenir.
(Ek beşinci fıkra:RG-21/10/2006-26326) Özel hastanelerde kompleks şekildeki yapılaşmalarda acil ünitesi, ortak hizmet verecek şekilde tek olarak planlanmış ise; ameliyathane, yoğun bakım ve radyoloji ünitesi ile fizik bağlantısının olması gerekir. Ayrıca hastane komplekslerinde acil ünitesinde ambulans girişi ve bu girişe yakın bir canlandırma odası düzenlenir.
(Ek altıncı fıkra :RG-21/10/2006-26326) Dal hastanelerinde sadece ilgili dalların gerektirdiği acil hizmetini verecek şekilde ve donanımda acil ünitesi bulunur.
Eczane
Madde 27- (Değişik:RG-23/9/2010-27708)
Özel hastanelerde, 18/12/1953 tarihli ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun ile 13/10/1992 tarihli ve 21374 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Eczaneler ve Eczane Hizmetleri Hakkında Yönetmelik uyarınca, bir eczacı sorumluluğunda ruhsatlandırılmış eczane bulunması zorunludur.
Laboratuvarlar
MADDE 28 –(Değişik:RG-15/2/2008-26788)
(Değişik birinci fıkra:RG-23/9/2010-27708) Özel hastanelerde, hasta kabul ve tedavi edilen uzmanlık dallarının gerektirdiği biyokimya ve/veya mikrobiyoloji laboratuvarları bulunur. Bakanlıkça hastanelerin bulunduğu il için tahsis edilen laboratuvar uzman sayısının her bir hastane için gerekli uzman sayısı bakımından yeterli olmaması hâlinde, Planlama ve İstihdam Komisyonunun görüşü alınarak Bakanlıkça ruhsatlı özel laboratuvarlardan veya kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde kurulan laboratuvarlardan hizmet alımı yapılabilir. Bu durumda hizmet veren laboratuvarın sorumlu uzmanı hizmet alan birden fazla hastane laboratuvarının sorumluluğunu üstlenebilir.
Laboratuvarlar;
a) Radyoloji laboratuvarı: Ağız ve diş sağlığı ve göz hastalıkları dal hastaneleri haricindeki özel hastanelerde, bir adet seyyar röntgen cihazı bulunur ve en az 500 mA gücünde röntgen cihazının bulunduğu bir radyoloji laboratuarı kurulması zorunludur.
b) Biyokimya ve/veya mikrobiyoloji laboratuvarları: Genel hastanelerde uzmanlık dallarına göre biyokimya veya mikrobiyoloji laboratuvarı veyahut her ikisinin de bulunması zorunludur. Ağız ve diş sağlığı ve göz hastalıkları dal hastaneleri haricindeki özel hastanelerinde hasta kabul ve tedavi ettiği uzmanlık dallarının gerektirdiği biyokimya ve/veya mikrobiyoloji laboratuvarı bulunması zorunludur.
c) Hematoloji ve genetik laboratuvarları: Özel hastaneler, hizmet vereceği uzmanlık alanının gerektirdiği hematoloji veya genetik laboratuvarlarını, bağımsız olarak veya biyokimya veya mikrobiyoloji laboratuvarı ile aynı alanda olacak şekilde kurabilir.
d) Patoloji laboratuvarı: Özel hastaneler hizmet vereceği uzmanlık alanının gerektirdiği patoloji laboratuvarını kurabilir. Bu laboratuarın kurulması halinde, yapılan işin gereği, tıbbi donanım ve diğer malzemelerin yeteri kadar bulunduğu, havalandırması uygun, diğer laboratuvarlardan bağımsız mekanlarda olur.
(Değişik üçüncü fıkra:RG-11/3/2009-27166) Özel hastane bünyesindeki laboratuvarlar için ilgili mevzuata göre hastane adına ruhsatname düzenlenir ve laboratuvarlar, faaliyet izin belgesine yazılır. Laboratuvar hizmetleri, (Mülga ibare:RG-11/7/2013-28704) (…) ilgili laboratuvar uzmanının sorumluluğunda yürütülür. Sorumlu uzmanın adı-soyadı, diploma ve uzmanlık belgesi laboratuvar ruhsat başvurusu sırasında verilir. Hastane adına düzenlenen laboratuvar ruhsatında sorumlu uzmanın adı yer almaz, bu uzman adına düzenlenen EK-12’deki personel çalışma belgesinde laboratuvar sorumlusu olduğu ayrıca belirtilir. Aynı laboratuvarda çalışan diğer uzmanlar için sadece EK-12’deki personel çalışma belgesi düzenlenir.
Tıpta tanı ve tedavi amacıyla radyasyon uygulamalarını yürüten laboratuvar ve birimler için hastane sahibi adına, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca Türkiye Atom Enerjisi Kurumundan kullanma ve bulundurma lisansı alınır.
Özel hastanelerde, tıp teknolojisindeki gelişmelere paralel olarak ihtiyaç duyulan diğer görüntüleme hizmet birimleri ancak, Ek 4 üncü maddedeki planlamaya uygun olmak kaydıyla kurulabilir. Kurulacak bu birimler ruhsatlandırılarak faaliyet izin belgesine eklenir.
(Değişik altıncı fıkra:RG-11/3/2009-27166) Özel hastanelerin bünyesinde bulunması zorunlu laboratuvarların dışında olan ve faaliyet gösterilen uzmanlık dalları için gerekli bulunan laboratuvar ve radyoloji hizmetleri hizmet satın alma yoluyla, müstakilen faaliyet göstermek üzere ilgili mevzuat uyarınca ruhsatlandırılan veya diğer özel hastaneler bünyesinde ruhsatlı olan veyahut kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde kurulan laboratuvarlardan karşılanabilir. Bu yönde hizmet satın alınması durumunda bununla ilgili belgeler, faaliyet iznine esas belgeler ile birlikte sunulur.
Özel hastanenin hizmet satın alması durumunda aşağıdakilere uyulması zorunludur:
a) Hizmetin bu yol ile karşılandığı hususunda hastaya ve/veya yakınlarına tetkik istenilmeden önce bilgi verilmesi,
b) Hastadan, laboratuvar tetkikini talep eden özel hastanede numune alınması,
c) Numunenin, tetkiki gerçekleştirecek laboratuvara hasta veya yakınları ile gönderilmemesi,
d) Laboratuvar veya radyoloji tetkikini gerçekleştiren kurum veya kuruluş isminin ve adresinin tetkik sonuç raporunda yer alması,
e) Tetkik sonuçlarının, hizmet satın alınan kurum veya kuruluş tarafından gecikmeksizin güvenli bir şekilde gönderilmesi,
f) Özel hastane haricinde, tetkik yapılacak kurum veya kuruluş tarafından hastadan tetkik için ayrıca bir ücret talep edilmemesi.
Hizmetin, satın alma yoluyla gördürülmesi halinde, hizmeti alan hastane ile hizmeti veren kurum veya kuruluş, bu uygulamadan ve sonuçlarından müştereken sorumludur.
Numune alma odası
Madde 29– Özel hastanelerde, tabip tarafından istenilen tetkik ve tahliller için hastanın kan, gaita veya idrarının alınmasına uygun poliklinik ve laboratuvarlara yakın, hijyen şartlarına sahip lavabo ve tuvaleti olan en az bir numune alma odası bulunur.
Merkezî sterilizasyon ünitesi
Madde 30- (Değişik:RG-21/10/2006-26326)
Özel hastanelerde, yeniden kullanım özelliğine sahip olan malzemelerin sterilizasyon ve dezenfeksiyon işlemlerinin yapılmasına mahsus bir merkezî sterilizasyon ünitesi bulunması şarttır. Merkezi sterilizasyon ünitesi mümkünse, ameliyathane ile bağlantılı olur. Ancak, merkezi sterilizasyon ünitesi; steril malzeme transferinin steriliteyi bozmayacak şekilde planlanması durumunda ameliyathaneden bağlantısız olabilir.
Merkezî sterilizasyon ünitesi; kirli malzeme girişi-yıkama, ön hazırlık-paketleme ile sterilizasyon-steril malzeme çıkış bölümlerinden oluşur.
İKİNCİ BÖLÜM
Özel Hastanelerin Diğer Birim ve Alanları
Merdiven, koridor ve asansörler
Madde 31- Katlar arasındaki merdivenlerin, sedye ile hasta çıkarabilecek nitelikte en az bir metre elli santimetre genişlikte olması şarttır. Merdiven rıhtları, özürlülerin çıkısını zorlaştırmayacak şekilde düz bir satıhla bitirilir ve hastane girişine özürlüler için uygun eğimli rampa yapılır.
(Değişik ikinci fıkra:RG-28/05/2004-25475) Hastanelerin bütün katlarında koridor genişlikleri en az iki metre olur. Koridorlarda, banyolarda ve lavabolarda, hastaların kolay hareketine imkan verecek şekilde tutunma yerleri bulunur. Yapının taşıyıcı sistemi itibari ile kolon ve benzeri çıkıntılar sebebiyle koridorlardaki genişlik iki metrenin altına düşmesi halinde, sedye trafiğinin rahat sağlanması şartı ile iki metre genişlik şartı bu bölümlerde aranmayabilir.
Özel hastanelerde, otomatik olarak devreye giren ve elektrik projesinde hesaplanan kurulu gücün en az % 70’i oranında uygun güç ve nitelikte olan bir jeneratör ile Türk Standartları Enstitüsünün standartlarına göre imâl edilmiş en az iki asansör bulunması ve asansörlerden birinin tekerlekli sandalye ve sedye ile hasta taşımaya elverişli olması şarttır.
Hasta asansörü kuyu boşluğu ölçüsünün, Türk Standartları Enstitüsünün belirlediği standartlara uygun olması gerekir.
Birden fazla kati olan özel hastanelerde ilgili mevzuata uygun olarak yangın merdiveni yapılması da zorunludur.
(Ek fıkra:RG-21/10/2006-26326) Özel hastanelerde, en fazla iki kat arasında asansör bulunmaması durumunda, bu katlar arasında tekerlekli sandalye ve sedye ile hasta taşımaya elverişli uygun eğimi olan rampa yapılır.
Isıtma, havalandırma ve aydınlatma
Madde 32- Özel hastanelerin merkezi ısıtma sistemi ile ısıtılması zorunludur. Zeminden ısıtma yapılması uygun değildir.
Özel hastanelerde, bölge ve mevsim şartlarına göre merkezi soğutma veya split klima sistemi kurulur. Hastaların ve personelin kullandığı bütün alanlar uygun bir şekilde havalandırılır ve yeterli güneş ışığı ile enerji kaynaklarından yararlanılarak aydınlatılmaları sağlanır.
(Değişik üçüncü fıkra:RG-21/10/2006-26326) Özel hastanelerin ameliyathane, yoğun bakım ünitesi ve steril şartları gerektiren diğer alanlarında, yeterli havalandırma ve sterilizasyon için (Değişik ibare:RG-11/7/2013-28704) hepafiltreli klima santralı yaptırılması zorunludur.
Tıbbî atıklar ve çöpler
Madde 33- Özel hastanelerde, tıbbî atıklar ve çöpler için 20/5/1993 tarihli ve 21586 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Tıbbî Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak gerekli tedbirler alınır ve tıbbî ve evsel atıklar için ayrı ayrı çöp odaları tesis edilir.
Yatak sayısı elli ve üzerinde olan özel hastanelerin tıbbî atik odalarının soğutma sisteminin olması ve yemekhaneden kaynaklanan sıvı atıkların, kanalizasyona verilmeden önce filtrasyona tâbi tutulmaları şarttır.
Lavabo, tuvalet ve banyolar
Madde 34– Özel hastanelerde, hem hastalar ve hem de personel için erkeklere ve kadınlara ayrı ayrı olmak üzere yeterli sayıda lavabo, tuvalet ve banyo bulundurulur. Tuvalet ve banyo kapılarının dışa doğru açılması zorunludur.
Özürlüler iç in ilgili mevzuata uygun nitelikte, her hastanede asgarî bir olmak kaydıyla ilave her otuz yatak için bir adet olmak üzere ayrı bir lavabo, tuvalet ve banyo bölümü bulunur. Poliklinik katında en az bir adet özürlü tuvaletinin bulunması da şarttır.
Morg
Madde 35- (Değişik birinci fıkra:RG-28/05/2004-25475) Özel Hastanelerde, ölü koymaya, yıkamaya ve gerektiğinde otopsi yapmaya uygun bir morg bulunması zorunludur. Yatak sayısı elliye kadar olan hastanelerde soğuk hava düzeni bulunan ve en az iki kapasiteli çelik paket tipi ölü muhafaza dolabı bulunur; artan her elli yatak için bir ölü muhafaza dolabı ilave edilir. Morg alanı, ölü muhafaza dolabının kapladığı alan haricinde, ölü yıkamaya ve otopsi yapmaya uygun genişlikte olmalıdır.
(Değişik ikinci fıkra:RG-21/10/2006-26326) Morg; hastaların olmadığı, genel kullanım alanlarından uzak yerde yapılır ve morg çıkışı, özel hastanenin ana ve acil girişi ile bağlantılı olmayacak şekilde ayrı olarak düzenlenir.
Mutfak ve çamaşırhane
Madde 36- Mutfak ve çamaşırhanenin taban ve duvarlarının, hijyenik şartlarda yıkamaya ve dezenfeksiyona elverişli olması gerekir.
Mutfakta, yiyecek ve içeceklerin ayıklanma, yıkanma ve hazırlanma yerlerinin ayrı olması ve yeterli miktarda çelik evye bulundurulması şarttır.
Çamaşırhanenin; kirli çamaşır depolama, kirli çamaşır tasnifi, çamaşır basma-yıkama, santrifüj-kurutma, ütüleme, temiz çamaşır depolama ve çamaşırhanede çalışacak personel için duş yerleri bulunacak genişlikte olması gerekir.
(Değişik dördüncü fıkra:RG-21/10/2006-26326) Mutfak ve çamaşırhane hizmetlerinin dışarıdan satın alınması halinde, hasta yatak katlarında yemek dağıtımının yapıldığı ve temiz-kirli çamaşırların toplandığı ayrı ayrı kat ofis odaları oluşturulur ve diyet mutfağı da ayrıca hizmet verir. Kapalı servis tepsilerinde yemek arabaları ile servis yapılan hastanelerde kat ofis odaları oluşturulmayabilir.
Diğer alanlar
Madde 37- Özel hastanelerde, çalışan bütün personel için binanın durumuna ve hastane kadrosuna göre yeteri miktarda çalışma, soyunma ve giyinme yerleri ile duş, tuvalet ve lavabo bulunması şarttır. Nöbet tutan tabipler için dinlenme yerleri ayırılır. Bu yerler, birden çok binadan oluşan hastanelerde, mümkün olduğunca merkezî bir yerde tesis edilir.
Özel hastanelerde, hastanenin ihtiyacını karşılayacak nitelikte bir telefon santralinin bulundurulması zorunludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Özel Hastanelerin Hizmet ve Çalışma Esasları
Poliklinik hizmetleri
Madde 38– (Değişik birinci fıkra:RG-11/3/2009-27166) (Değişik birinci cümle:RG-11/7/2013-28704) Bir poliklinik muayene odasında, çalışma süreleri belirlenmek kaydıyla birden fazla klinisyen hekimin çalışmasına izin verilir. Ancak, çalışan her tabip için ayrı poliklinik muayene odası da düzenlenebilir. Hastanenin mevcudunda kadrolu ve kısmi zamanlı çalışan tabip sayısından fazla poliklinik muayene odasının olması, tabip sayısını artırma hakkı vermez.
Ayakta hasta muayenesinde, 1/8/1998 tarihli ve 23420 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Hasta Hakları Yönetmeliğinde öngörülen ilkelere uygun davranılarak, hasta mahremiyetine saygı ilkesine uyulmak suretiyle hastalar ayrı ayrı muayene edilir.
Muayenenin, ilgili tabip tarafından yapılması şart olup, muayene sırasında görevli bir hemşirenin de bulunması asildir.
Acil hizmetler
Madde 39- (Değişik:RG-23/7/2008-26945)
Özel hastanelerde, acil sağlık hizmeti verilmesi ve acil vakaların hastanın sağlık güvencesi olup olmadığına veya ödeme gücü bulunup bulunmadığına bakılmaksızın kabul edilmesi ve gerekli tıbbi müdahalenin kayıtsız-şartsız ve gecikmeksizin yapılması zorunludur. (Ek cümle:RG-11/7/2013-28704) Hizmet bedelinin tahsiliyle ilgili işlemler, acil müdahale ve bakım sağlandıktan sonra yapılır. Özel hastane, acil olarak gelen hastalara yeterli personeli veya donanımı olmadığı, ilgili birimi veya boş yatağı bulunmadığı, hastanın sağlık güvencesi olmadığı ve benzeri sebepler ile gerekli acil tıbbi müdahaleyi yapmaktan kaçınamaz.
(Değişik fıkra:RG-27/5/2012-28305) Acil servise başvuran hastalara, yoğun bakım hizmeti dâhil olmak üzere gerekli ilk müdahalenin yapılması, tedavinin devamı için gerekiyorsa hastanın yatışı yapılarak tedavisinin ve eğer gelişirse komplikasyonların tedavisinin tamamlanması esastır. Hastanın tıbbi durumunun gerektirdiği uzman tabip, tıbbi donanım, müdahale, bakım ve tedavi için gerekli şartların hastanede sağlanamaması durumunda ise, gerekli ilk müdahalenin yapılmış olması kaydıyla, başka bir sağlık kuruluşuna usulüne uygun şekilde sevki sağlanabilir. Acil hastaların ihtiyaç durumunda nakledileceği sağlık kuruluşunun belirlenmesi ve nakil işlemleri Acil Komuta Kontrol Merkezi’nin yönetiminde ve koordinasyonunda yapılır.
(Değişik fıkra:RG-27/5/2012-28305) Acil Komuta Kontrol Merkezi, 11/5/2000 tarihli ve 24046 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliğinde düzenlenen hizmet akışı çerçevesinde en uygun hastaneye hastanın naklini sağlar. Hastanın durumunun yoğun bakım gerektirmesi halinde nakil, ulaşım süresi göz önünde tutulmak şartıyla öncelikle boş yoğun bakım yatağı en fazla olan uygun bir hastaneye sağlanır.
(Değişik fıkra:RG-27/5/2012-28305) Tüm yataklı tedavi kurumları Bakanlıkça belirlenen esaslar ve kurulmuş bulunan çağrı kayıt ve operasyon yönetim sistemi çerçevesinde yatak kapasitesi, doluluk oranları, fiilen çalışan uzman hekim durumları gibi bilgileri güncel olarak komuta kontrol merkezine vermekle yükümlüdür.
(Mülga beşinci fıkra:RG-11/7/2013-28704)
Özel hastaneler, acil sağlık hizmetlerini düzenleyen ilgili diğer mevzuata da uymak zorundadır.
Özel hastanelerin acil ünitesinde günün her saatinde tabip bulundurulması şarttır. Acil tabibi tarafından yapılacak davete ilgili dal uzmanının ve diğer personelin uymaları zorunludur. Normal çalışma saatleri dışında faaliyet gösterilen uzmanlık dallarındaki uzman tabipler “icapçı” konumda görev yaparlar. Mesul müdür tarafından düzenlenen çalışma belgesi ile üstlerinde fotoğraflı “nöbetçi tabip” yazılı kimlik kartı bulunmak kaydıyla, kadrolu veya (Değişik ibare:RG-27/5/2012-28305) kadro dışı geçici çalışan uzman tabipler ve/veya tabibler veyahut sadece nöbet hizmetleri için kısmi zamanlı çalışan uzman tabipler ve/veya tabipler nöbet tutar. Nöbetçi tabip listesi haftalık olarak hazırlanır ve mesul müdür tarafından onaylanarak dosyalanır.
Acil ünitesinde, EK-5 ve EK-6’da gösterilen bütün tıbbi donanım, malzeme ve ilaçların sürekli olarak kullanıma hazır hâlde bulundurulması gereklidir.
Dal hastanelerinin acil üniteleri sürekli olarak kullanıma hazır hâlde bulundurulur ve faaliyet gösterecekleri ilgili uzmanlık dalı veya dallarının gerektirdiği tıbbi donanım, malzeme ve ilaçlar bulunur.
(Değişik fıkra:RG-27/5/2012-28305) (Değişik birinci cümle:RG-11/7/2013-28704) Birinci ve dördüncü fıkralara aykırı davranıldığının tespiti hâlinde hastanenin acil vakalar haricinde hasta kabulü, üç gün süreyle valilikçe durdurulur ve mesul müdürü uyarılır. Bu fıkralara aykırılığın bir yıl içinde tekrarında hastanenin acil vakalar haricinde hasta kabulü on gün süreyle valilikçe durdurulur ve mesul müdürünün yetki belgesi iptal edilir. Bu fıkralara aykırılığın bir yıl içinde üçüncü kere tespit edilmesi halinde, hastanenin faaliyeti üç ay süreyle durdurulur ve mesul müdürünün yetki belgesi iptal edilir. Bu fıkralara aykırılığın bir yıl içinde dördüncü tespitinde ise Bakanlıkça hastanenin ruhsatnamesi iptal edilir.
(Ek fıkra:RG-27/5/2012-28305) (Değişik fıkra:RG-11/7/2013-28704) Acil servise başvuran hastanın tedavisi birinci fıkraya uygun olarak sağlanmış olmakla birlikte, ikinci, üçüncü ve altıncı fıkralara aykırı davranıldığının veya 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa aykırı ilave ücrete tabi kılındığının tespit edilmesi durumunda hastanenin mesul müdürü uyarılır. Bir yıl içinde üçüncü tespitte hastanenin acil vakalar haricinde hasta kabulü bir gün süreyle valilikçe durdurulur. Aynı yıl içinde aykırılığın dördüncü ve daha fazla tespitinde ise bu maddenin onuncu fıkrasında yer alan müeyyideler birinci müeyyide sırasından başlamak üzere sırasıyla uygulanır.
Ambulans hizmetleri
Madde 40- (Değişik:RG-03/03/2004-25391)
Özel hastaneler; acil durumlarda veya gerektiğinde hasta naklinde kullanılmak üzere, tam donanımlı ambulans bulundurmak veya bu amaçla söz konusu hizmeti sunan 8/7/2001 tarihli ve 24456 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ambulanslar ile Özel Ambulans Servisleri ve Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre ruhsatı bulunan bir özel ambulans şirketi ile hizmet sözleşmesi yapmış olmak zorundadırlar.
Komplikasyon gelişen hastaların tedavilerinin sağlanması
MADDE 40/A – (Ek:RG-23/7/2008-26945)
Özel hastanede yatarak veya ayakta tedavi görmekte iken uygulanan tedaviye bağlı olarak komplikasyon gelişen hastalara gerekli tedavinin sağlanması veya müdahalenin yapılması için hastanenin imkânları tıbben yeterli değil ise, hastanın ihtiyacı olan tıbbi hizmeti sunabilecek donanım ve yeterlilikteki kamu veya başka bir özel hastaneyle gereken koordinasyon sağlanarak hasta sevk edilir. Hastanın nakli ve sevk edildiği hastanedeki tedavisiyle ilgili zorunlu giderler sevk eden hastane tarafından karşılanır, hastadan talep edilemez. Hastadan ücret farkı da alınamaz.
Eczane hizmetleri ve nöbetleri
Madde 41- Özel hastanelerin eczanelerinden sadece yatan hastalara ilaç verilir. Özel hastane eczaneleri ile bunların sorumlu müdür ve diğer yetkilileri, teftiş ve cezaî yaptırımlar yönünden ilgili mevzuat hükümlerine tâbidirler.
Sorumlu müdürü bulunmayan hastane eczaneleri kapatılır.
(Değişik üçüncü fıkra:RG-13/04/2003-25078) Dört veya daha fazla eczacı istihdam edilen özel hastane eczanelerinde, çalışma saatleri dışında ve tatil günlerinde, hizmetin bizzat eczacı tarafından yerine getirilmesi şartıyla nöbet hizmeti verilir. Nöbet listesi, sorumlu müdür tarafından belirlenen eczacı tarafından yapılır. Ancak, dört eczacıdan daha az eczacı istihdam edilen özel hastane eczanelerinde nöbet hizmeti verilmesi zorunlu değildir.
İç hizmet yönergesi
Madde 42- (Değişik:RG-21/10/2006-26326)
Özel hastanelerde ameliyathane, yoğun bakım, sterilizasyon ünitesi ve acil ünitesi ile laboratuvarlar ve poliklinik hizmetleri gibi hastanedeki tüm hizmet alanlarında çalışma esaslarına ilişkin kurallar, hizmetlerin yürütülmesinde Bakanlık politikaları ile ulusal sağlık hedefleri dikkate alınarak ve uluslar arası uygulama esasları ile tıbbi etik kurallarına göre mesul müdür tarafından yazılı hale getirilir; müdürlüğün uygun görüşü alınarak ilgili birim personeline duyurularak uygulanır ve denetimlerde yetkililere ibraz edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Tıbbî Donanım ve Bulundurulması Zorunlu İlaçlar
Tıbbî donanım
Madde 43- Özel hastanelerde bulundurulacak tıbbî araç ve gereçlerin asgari sayıları ve türleri EK-4’de gösterilmiştir.
Bulundurulması zorunlu ilaçlar
Madde 44- Özel hastanelerde bulundurulması zorunlu ilaçların türleri ve asgarî miktarları EK-5’de gösterilmiştir.
EK-5’de gösterilen ilaçların yerine ayni bileşimde veya aynı etkiye sahip başka muadil ilaçlar bulundurulabilir.
Özel hastane ecza nesinde, Eczaneler ve Eczane Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 16 ncı maddesi uyarınca belirlenen listedeki ilaçların, tıbbî madde ve malzemenin bulundurulması da şarttır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Özel Dal Hastanelerinin Alt Yapı Standartları
Dal hastaneleri
MADDE 45 –(Mülga:RG-15/2/2008-26788)
Ruh sağlığı ve hastalıkları hastanesi
Madde 46- (Mülga:RG-21/10/2006-26326)
Enfeksiyon Hastalıkları Hastanesi
Madde 46/A —(Mülga:RG-21/10/2006-26326)
Diğer özel dal hastaneleri
Madde 47- (Mülga:RG-21/10/2006-26326)
ALTINCI BÖLÜM
Tıbbî Kayıt ve Arşiv, Faturalandırma ve Hastaya Verilecek Belgeler
Tıbbî kayıt
Madde 48- Özel hastanelerin acil servis, poliklinik, klinik, röntgen, laboratuvar ve ameliyathane gibi tıbbî hizmet ünitelerinde, sayfa ve sıra numarası verilmiş ve her sayfası müdürlükçe mühürlenmiş protokol defterlerinin tutulması zorunludur.
Özel hastanelere başvuran her hasta için hasta dosyası düzenlenir. Hasta dosyasına hastanın tedavisiyle ilgili bütün müşahadeler ve yapılan muayene, tahlil ve tetkik sonuçları ile tedavi ve günlük değişiklikler yazılır.
Hasta dosyası içerisinde, asgarî olarak aşağıdaki belgelerin bulunması şarttır:
a) Hasta kabul kâğıdı,
b) Tıbbî müşahade ve muayene kâğıdı,
c) Hasta tabelası,
d) Derece kâğıdı,
e) Röntgen istek kâğıdı ve tetkik raporları,
f) Laboratuar istek kâğıdı ve tetkik raporları,
g) Ameliyat kâğıdı,
h) Hastanın muayene istek formu,
i) Çıkış özeti.
i) (Ek:RG-13/04/2003-25078) Uygulanacak tedavinin kabul edildiğine dair olan ve 1/8/1998 tarihli ve 23420 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hasta Hakları Yönetmeliğinin 24 üncü maddesi uyarınca alınmış rızayı gösteren muvafakat formu.
Tıbbî arşiv ve Bakanlığa yapılacak bildirimler
Madde 49– Özel hastanelerde, muayene, teşhis ve tedavi amacıyla başvuran hasta, yaralı, acil ve adlî vakalar ile ilgili olarak yapılan tıbbî ve idarî işlemlere ilişkin kayıtların, düzenlenen ve kullanılan belgelerin toplanması ve bunların müteakip başvurular ile denetim ve adlî mercilerce her istenildiğinde hazır bulundurulması amacıyla tasnif ve muhafazaya uygun bir merkezî tıbbî arşiv kurulması zorunludur.
İlgili diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, özel hastanede tutulan hasta dosyaları, en az yirmi yıl süre ile saklanır.
Faaliyeti sona eren özel hastanelerin arşiv belgeleri, bir tutanağa bağlanarak müdürlüğe teslim edilir.
Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca Bakanlık tarafından kurulacak kayıt ve bildirim sistemine ve Bakanlıkça yapılacak diğer is ve işlemlere esas olmak üzere, istenilen bilgi ve belgelerin Bakanlığa gönderilmesi zorunludur.
(Ek fıkra:RG-23/9/2010-27708) Özel hastaneler, kliniklerinde takip ettikleri gebeler, yenidoğan ve bebeklerin izlenmesi ve kontrolü için Bakanlıkça istenilen kayıt ve bildirimleri istenilen formatta ve sürelerde Bakanlıkça belirlenen birime bildirir.
(Ek fıkra:RG-23/9/2010-27708) Bu madde kapsamında usulüne uygun ve istenilen sürelerde bildirimde bulunmayan veya bildirimlerin incelenmesi sonucu tıbbi ve idari eksiklik ve olumsuzluklar tespit edilen özel hastaneler Bakanlıkça uyarılır ve Yönetmeliğin Ek – 2 Özel Hastaneler Denetim Formunun “Faaliyete Esas Bilgiler” başlıklı 1 inci bölümünün 31 inci maddesine göre işlem yapılır.
Kayıtların bilgisayar ortamında tutulması
Madde 50– (Değişik:RG-21/10/2006-26326)
Özel hastanelerde, bu Yönetmelikte belirtilmiş her türlü kayıt işlemi, bilgisayar ortamında ve/veya ihtiyaca göre yazılı kayıt sistemi ile tutulabilir. Bu amaçla, bilgisayar çıktılarının sistem dahilinde ilk numaradan başlayarak numaralandırılması ve mesul müdür tarafından onaylanması zorunludur.
Bilgisayar ortamındaki kayıtların, denetim veya başkaca resmî amaçla istenildiğinde, bilgisayar ekranında izlenen belgeyle daha önceki çıktıların tutarlılık göstermesi zorunludur.
Bu kayıtların bilgisayar ortamında saklanmasının, değiştirilmesinin ve silinmesinin önlenmesi, gizliliğin ihlal edilmemesi amacıyla fizikî, manyetik veya elektronik müdahalelere ve olası suistimallere karşı gerekli idarî ve teknik tedbirlerin alınmasından ve periyodik olarak denetlenmesinden mesul müdür sorumludur. Mevcut yedekleme sisteminden günlük, haftalık, aylık ve yıllık olmak üzere veriler yedeklenir.
Adli vakalara ve adli raporlara ait kayıtların gizliliği ve güvenliği açısından vakayı takip eden tabip dışında vaka hakkında veri girişi yapılamaması yada adli raporu tanzim eden tabibin onayından sonra kendisi dahil hiç kimsenin rapor ile ilgili değişiklik yapamaması için gerekli düzenlemeler yapılır. Adli vaka kayıtlarına mesul müdür veya yetkilendirdiği kişiler erişebilir. Ancak, yetkililerin rapor üzerinde hiçbir şekilde değişiklik yapmasına izin verilmez. Adli kayıt veya raporların resmi olarak istenmesi halinde yeni çıktı alınarak suret olduğu belirtilmek kaydıyla tasdiklenebilir. Bu raporlar ile ilgili sorumluluk mesul müdüre ve hastane sahibine aittir.
Güvenli dijital hasta kaydına geçilmeyen hastanelerde bilgisayar ortamında kayıt tutulması, yazılı kayıt sisteminin gereklerini ortadan kaldırmaz. (Ek cümle:RG-27/5/2012-28305) 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun elektronik imza ile imzalanmış tıbbi kayıtlar, resmi kayıt olarak kabul edilir ve ilgili mevzuata göre yedekleme ve arşivlemesi yapılır.
Hastane faturalarının düzenlenmesi
Madde 51- Özel hastanelerde ayakta veya yatarak tedavi edilen bütün hastalar için fatura düzenlenmesi zorunludur. Hastane faturalarında muayene ücreti, tetkik ve tahlil bedelleri, yatak ücreti, ilaç bedelleri, ameliyat ücreti ile hastalara kulan ilan protez-ortez, sarf malzemeleri ve diğer iyileştirici tıbbî malzemeler dökümlü olarak ve birim fiyatları belirtilmek suretiyle gösterilir veya dökümlü ilaç ve malzeme listesi de faturaya eklenir.
(Mülga ikinci fıkra:RG-13/04/2003-25078)
Özel hastanelerde kullanılan ilaç ve tıbbî malzemeler ile ayrıca verilen içecek, gazete, kitap, telefon konuşması ve benzeri ihtiyaçlar için alınacak ücret, piyasa rayiç bedellerinin üzerinde olamaz.
Hastalara verilecek belgeler
Madde 52- Özel hastaneler, hastalar tarafından istenildiğinde, aşağıda belirtilen belgeleri ücretsiz olarak vermek zorundadırlar:
a) Özel hastanede kullanılıp bedeli hastadan alınan ilaç ve sarf malzemesinin tür ve miktarlarını gösteren liste,
b) Adlî vakalara ilişkin olanların asılları verilmemek kaydıyla, özel hastanede veya dışarıda yapılan ve bedeli hasta tarafından ödenen laboratuvar tetkik ve tahlil sonuçları ile röntgen filmleri,
c) Dışarıdan satın alınan ilaç ve malzemenin reçeteleri,
d) Hastaların klinik ve laboratuvar bulguları, hastalığın teşhisi, seyri, yapılan incelemeler ile tedavi ve sonucuna ilişkin tedaviyi yapan tabip tarafından düzenlenecek çıkış özeti.
YEDİNCİ BÖLÜM
Yatak Sınıfları, Gündelik Yatak Ücretleri,
Kıyafet ve Kimlik Kartı, Reklam ve Tanıtım
Yatak sınıfları
Madde 53- Özel hastanelerde; özel, birinci sınıf ve ikinci sınıf hasta odaları ile yoğun bakim hizmetlerinin gereklerine göre kuvöz, prematüre devamlı bakim, yenidogan yoğun bakim, çocuk yoğun bakim, kardiyovasküler, koroner, dahili ve cerrahi yoğun bakim ile steril oda yatakları bulunur.
(Değişik ikinci fıkra:RG-28/05/2004-25475) Özel oda; tek yataklı, suit odalı, buzdolabı, televizyon, telefon ve hasta refakatçisinin dinlenmesi için gerekli bölümü ve donanımı bulunan, müstakil banyolu, lavabolu, müstakil tuvaleti olan,
Birinci sınıf oda; tek yataklı, müstakil tuvaletli ve lavabolu, tuvalet ile lavabodan ayrılmış banyosu olan ve hasta refakatçisinin dinlenmesine yönelik donanımı bulunan,
İkinci sınıf oda; iki yataklı, yatakların arası uygun biçimde ayrılabilen, müstakil tuvaletli, lavabolu ve tuvalet ve lavabodan ayrılmış banyo bölümü olan,
hasta odalarıdır.
Gündelik yatak ücretinin kapsamı
Madde 54- Özel hastanelerde yatan hastalardan yatak sınıflarına göre gündelik yatak ücreti alınır. Gündelik yatak ücretine; yatak, yemek, temizlik ve rutin hemşirelik bakimi hizmetleri dahildir. (Ek cümle:RG-21/10/2006-26326) Bu hizmetler gündelik yatak ücreti dışında ayrıca fatura edilemez.
Günlük yatak ücretleri
Madde 55- (Başlığı ile birlikte değişik:RG-27/5/2012-28305)
Özel hastaneler, günlük yatak ücretlerini her yıl kendileri tespit ederek Bakanlığa bildirir ve bu ücret Bakanlıkça onaylanır.
Bakanlık, hastane sınıflamalarını, emsal hastanelerdeki en yüksek ve en düşük yatak ücretlerini ve hastanelerin kapasitelerini dikkate alarak, gerektiğinde günlük yatak ücretlerinin üst sınırını belirlemeye yetkilidir.
Fakir ve muhtaç hastaların tedavisi
Madde 56- Özel hastanelerde, en az bir yatak olmak kaydıyla, yatakların % 3’ü fakir ve muhtaç hastaların tedavisi için ayırılır ve bu sayı ruhsatlarında gösterilir.
(Değişik ikinci fıkra:RG-13/04/2003-25078) Ücretsiz tedavi için ayrılan bu yataklarda, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu Başkanlığınca öngörülen kriterlere uygun fakir ve muhtaç kişilerden, hastanenin bulunduğu yerdeki en büyük mülki amir veya müdürlük tarafından sevkedilen hastalar ile acil olarak müracaat eden ve başka bir kuruma nakli tıbben mümkün olmayan fakir ve muhtaç hastaların tedavileri ücretsiz olarak yapılır.
Bu hastalara ait bilgiler, EK-8’de yer alan Ücretsiz Hasta Bilgi Formuna uygun olarak doldurulur ve üç ayda bir müdürlüğe gönderilir.
Koruyucu sağlık hizmetleri
Madde 57- Özel hastaneler, Kanunun 3 üncü maddesinin (b) bendi uyarınca, müdürlüğün uygun görüsü ve Bakanlığın onayı ile koruyucu sağlık hizmetleri verebilirler.
Güvenlik makamlarına bildirim
Madde 58- Durumundan şüphe edilen ve kimliği belli olmayan hastalar ile adlî vakalar, ilgili mevzuat uyarınca derhal güvenlik makamlarına bildirilir.
Kıyafet ve kimlik kartı
Madde 59– Özel hastanede çalışan bütün personelin, hizmetin gereklerine uygun olarak önlük veya üniforma giymesi zorunludur.
Bütün personelin yakasına, personelin adini, soyadını, mesleğini ve unvanını belirten ve mesul müdürlükçe onaylanmış olan fotoğraflı bir kimlik kartı takılması şarttır.
Bilgilendirme ve Tanıtım
Madde 60 —(Başlığı ile birlikte değişik:RG-28/05/2004-25475)
Özel hastaneler; tıbbî deontoloji ve meslekî etik kurallarına aykırı şekilde, insanları yanıltan, yanlış yönlendiren ve talep yaratmaya yönelik, ruhsatında yazılı kabul ve tedavi ettiği uzmanlık dallarından başka hastaları kabul ve tedavi ettiği intibaını uyandıran, diğer hastaneler aleyhine haksız rekabet yaratan davranışlarda bulunamazlar ve bu mahiyette tanıtım yapamazlar. Özel hastaneler, ruhsatında kayıtlı ismi dışında başka bir isim kullanamazlar.
Özel hastaneler tarafından; sağlığı koruyucu ve geliştirici nitelikteki bilgilendirme ve tanıtımlar yapılabilir. Bilgilendirme ve tanıtım faaliyetleri kapsamında, yanıltıcı, abartılı, doğruluğu bilimsel olarak kanıtlanmamış bilgilere ve talep yaratmaya yönelik açıklamalara yer verilemez.
Özel hastaneler; hizmet alanları ve sunacağı hizmetler ile açılış bilgileri ve benzeri konularda toplumu bilgilendirmek amacıyla tanıtım yapabilir ve ilan verebilir.
Özel hastaneler tarafından oluşturulan internet sitelerinde; yer alan her türlü sağlık bilgisi, alanı ile ilgili bilgi ve tecrübeye sahip sağlık meslek mensupları tarafından verilmek zorundadır. Bu siteler aracılığıyla hiçbir şekilde tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler verilemez. İnternet sayfalarında verilen bilginin, son güncelleme tarihi açıkça belirtilir.
Yukarıda belirtilen esaslara uymayan özel hastane sahipleri ve mesul müdürleri hakkında ilgili mevzuat hükümlerindeki müeyyideler uygulanır.
Dinî ödevlerin yapılma sekli
Madde 61- Özel hastanelerde, hastaların dinî gereklerini yerine getirebilecekleri mekân ayırılabilir. Agoni halindeki hastaların dinî hizmetlerden faydalanmaları için Hasta Hakları Yönetmeliğinin 38 inci maddesi uyarınca gereken tedbirler alınır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Denetim, Faaliyet Durdurma, Ruhsatın Geri Alınması, Yasaklar, Müeyyideler,
Grup ve Tür Değişikliği ve Devir
Denetim
Madde 62- (Değişik:RG-21/10/2006-26326)
Özel hastaneler; şikayet üzerine yapılan inceleme ve soruşturma ile Bakanlıkça Komisyona yaptırılan veya Bakanlık Müfettişleri tarafından yapılan olağan ve olağan dışı denetimler hariç olmak üzere; müdürlük ekipleri tarafından, EK-2’de yer alan Özel Hastaneler Denetim Formuna göre altı ayda bir rutin olarak denetlenir.
Denetim ile ilgili tespitler ve sonuçlar, Müdürlüğe ait teftiş ve denetim defterine yazılır. Hastanenin, denetim sonucunda ortaya çıkan ve denetim defterine kaydedilen; personel, tıbbî donanım, ilaç, tesis, bina ve diğer standartlarındaki eksiklikler ve tıbbî hizmetleri açısından bu Yönetmelikte öngörülen diğer şartlar bakımından tespit edilen eksiklik ve usûlsüzlükler ile var ise öneriler, müdürlük tarafından rapor haline getirilerek denetimden itibaren en geç on beş gün içerisinde Bakanlığa gönderilir.
Müdürlük denetim ekipleri tarafından tespit edilen eksiklik ve usûlsüzlüklerin denetim formunda belirlenen süreler zarfında giderilmesi, süre belirlenmeyen hallerde ise hemen giderilmesi hususu, müdürlük tarafından hastane mesul müdürüne yazılı olarak bildirilir. Müdürlükçe yapılan işlemler, ayrıca rapor halinde Bakanlığa sunulur.
Verilen süre sonunda yapılacak denetimde, eksiklik veya usûlsüzlüklerin devam ettiğinin tespiti halinde denetim formunda belirlenen sürelere bağlı kalınmak suretiyle, valilikçe denetim formunda belirlenen işlemler uygulanır.
Ancak, özel hastanelerin denetlenmesi sonucu mevcut durumun, hastaların tedavi ve istirahatini de olumsuz etkilediği tespit edilir ise, valilikçe işlem yapılmadan doğrudan Bakanlığa bildirilir. Bu durumda, eksikliğin giderilmesine kadar hastanenin tamamında faaliyetin bir aydan fazla geçici veya süresiz durdurulmasına, Bakanlığın görüşü alınarak valilikçe karar verilir.
Hastanenin bir kısmında faaliyetin geçici olarak durdurulması
Madde 63- (Değişik:RG-21/10/2006-26326)
62 nci maddede belirtilen eksiklik ve usûlsüzlükler haricinde;
a) (Değişik:RG-7/4/2011-27898) Faaliyet izin belgesinde yazılı hasta kabul ve tedavi edeceği uzmanlık dallarında bu Yönetmeliğe göre gerekli uzman tabip bulundurmadığı tespit edildiği takdirde, ilgili uzmanlık dalında çalıştırılacak uzman tabip temin edilinceye kadar,
b) Faaliyet izin belgesinde yazılı hasta kabul ve tedavi edeceği uzmanlık dallarından birinde veya birkaçındaki kliniklerin tıbbî donanımının eksik olduğu tespit edildiği takdirde, bu kliniklerin eksiklikleri giderilinceye kadar,
c) (Mülga:RG-11/3/2009-27166)
d) (Mülga:RG-11/3/2009-27166)
e) Uzman tabipler hariç olmak üzere, bu Yönetmelikte öngörülen asgarî sağlık personeli bulunmaması halinde,personelin özelliği, sayısı ve çalıştığı birim nazara alınarak verilen sürede personel eksikliğinin giderilmemesi halinde eksiklik giderilinyece kadar,
f) Denetimde tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için mesul müdüre bildirilmesine rağmen verilen sürenin sonunda eksikliğin giderilmediği durumlarda, eksiklikler giderilinceye kadar,
eksikliği tespit edilen birimin faaliyeti, valilikçe geçici olarak durdurulur ve Bakanlığa bildirilir.
Hastanenin tamamında faaliyetin geçici olarak durdurulması
Madde 64- (Değişik:RG-21/10/2006-26326)
62 nci maddede belirtilen eksiklik ve usûlsüzlükler haricinde;
a) Mesul müdürün ölümü veya temelli olarak hastaneden ayrılmasından sonra, bir ay zarfında yerine başkası atanmazsa, yeni mesul müdürün görevlendirilmesi işlemleri tamamlanıncaya kadar,
b) Bu Yönetmeliğe göre zorunlu olan acil ünitesi, bulunması veya hizmet satın alınması zorunlu laboratuvarlar ile hastanenin türünün gerektirdiği hizmet birimlerinden birinin veya birkaçının bulunmaması halinde bu eksiklikler giderilinceye kadar,
c) Ruhsata esas bina haricinde tamamen veya kısmen faaliyette bulunulduğunun tespiti durumunda ruhsatlandırma tamamlanıncaya kadar,
d) (Mülga:RG-11/7/2013-28704)
e) Denetim formunda belirtilen sürelerin sonunda tıbbi hizmet bütünlüğünü etkileyen eksikliğin giderilmediğinin tespiti durumunda (Değişik ibare:RG-11/7/2013-28704) on beş güne kadar,
f) (Ek:RG-14/1/2011-27815) (Değişik:RG-11/7/2013-28704) Sağlık hizmeti alanların tedavilerini olumsuz etkileyecek durumların ortaya çıkması halinde bu durum ortadan kaldırılana kadar,
g) (Ek:RG-11/7/2013-28704) Taşınacak özel hastanenin talebinin bulunması halinde, 65 inci maddede belirlenen süreleri aşmamak kaydıyla yeni binasında faaliyete başlayıncaya kadar,
özel hastanenin tamamında valilikçe geçici olarak faaliyet durdurulur ve Bakanlığa bildirilir. (Ek cümle:RG-11/7/2013-28704) (g) bendi kapsamında sahiplik, müdürlüğe tebligat adresi bildirerek hastane binasını boşaltabilir.
(Değişik fıkra:RG-28/9/2011-28068) Kamu görevi olan ve/veya kanunen mesleğini serbest icra etme hakkı bulunmayan tabip ve tabip dışı personelin özel hastanede çalıştırılması durumunda Müdürlükçe, denetim formunda öngörülen sürelerde özel hastanenin faaliyeti geçici olarak durdurulur ve Bakanlığa bildirilir.
(Ek fıkra:RG-11/7/2013-28704) Bina içinde bu Yönetmeliğe uygun olmayan bir değişikliğin tespiti durumunda ilgili bölümün faaliyeti bu Yönetmeliğe uygunluğu sağlanıncaya kadar valilikçe geçici olarak durdurulur.
Ruhsatın geri alınması
Madde 65- (Değişik:RG-11/3/2009-27166)
Denetimlerde tespit edilen eksikliklerin denetim formunda belirlenen süreler içinde giderilmemesi nedeniyle bir kısmında veya tamamında faaliyeti geçici olarak durdurulan hastanede, faaliyet durdurma tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde eksiklikler giderilmezse, ruhsat Bakanlıkça askıya alınır. Ruhsatı askıya alınan hastanede eksikliklerin giderilip faaliyete geçilmesi için en fazla bir yıllık ek süre verilir. Bu sürede de hastane faaliyete geçirilemez ise, ek 4 üncü maddedeki planlama hükümleri uygulanır.
Faaliyeti geçici olarak kısmen veya tamamen durdurulduğu halde hasta kabulüne devam edilen özel hastanenin faaliyeti, iki kat süreyle tamamen durdurulur. Faaliyeti iki kat süreyle durdurulan hastanede hasta kabulü yapıldığının tespiti halinde, hastane ruhsatı Bakanlıkça geri alınır. Bu durumdaki hastane tekrar ruhsatlandırılmaz; hastane sahipliği de, iki yıl süreyle ek 4 üncü maddeye göre ilan edilen planlamalardaki yatırımlar için başvuruda bulunamaz.
Özel hastanenin tamamında veya bir kısmında faaliyetin geçici olarak durdurulması veyahut ruhsatın geri alınması söz konusu olduğunda müdürlük tarafından öncelikle mevcut yatan hastalarla ilgili tespit yapılır. Nakli mümkün olmayan hastaların tedavilerinin tamamlanmasından ve nakli mümkün olanların da diğer hastanelere nakillerinden sonra özel hastanenin faaliyeti durdurulur. Bu durumdaki hastanelere yeni hasta kabulü yapılamaz.
(Ek fıkra:RG-11/7/2013-28704) Taşınma amacıyla faaliyetini askıya alan özel hastaneler, başvuru tarihinden itibaren en geç iki yıl içerisinde ön izin belgesi ve ön izin belgesinin alındığı tarihten itibaren ise beş yıl içerisinde ruhsat almak zorundadır.
Yasaklar
Madde 66- (Değişik:RG-21/10/2006-26326)
Bu Yönetmelik kapsamındaki hastane ve kişiler için yasak olan fiil ve davranışlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Özel hastaneler, ruhsat ve faaliyet izin belgesi almadan hizmet veremezler.
b) Özel hastaneler, faaliyet izin belgelerinde belirtilen yatak sayılarında Bakanlıktan izin almaksızın değişiklik yapamazlar ve faaliyet izin belgelerinde yazılı yatak sayısından fazla hasta yatıramazlar.
c) (Değişik:RG-11/3/2009-27166) Özel hastaneler, faaliyet izin belgesinde bulunmayan uzmanlık dallarında hasta kabul ve tedavi edemezler.
d) Özel hastane binası içinde geçici veya sürekli olacak şekilde ikamet edilmek üzere yerler ayrılamaz ve ikamet edilemez.
e) Özel hastanelerde, faaliyet izin belgesinde belirtilen uzmanlık dalları haricindeki diğer dallara ait araç ve gereçler bulundurulamaz ve o uzmanlık dallarında hasta kabul ve tedavisi yapılamaz.
f) Özel hastaneler, belirlenen gündelik yatak ücreti dışında bir ücret uygulayamazlar.
g) Özel hastanelerde bulunan eczaneler, amacı dışında faaliyet gösteremezler ve dışarıya ilaç satamazlar.
h) Özel hastane sahibi bir şirket, dernek veya vakıf ise, şirket, dernek veya vakfın faaliyet alanına giren diğer işler özel hastanede yapılamaz.
ı) Özel hastanede herhangi bir faaliyet alanının veya biriminin, yetkisi olmayan kişiler tarafından kullanımı yasaktır. Ayrıca, bulundurulması zorunlu olmayan uzmanlık dallarına ait ve geçici süre ile de olsa kullanılmayan muayene odaları, kesinlikle kapalı ve kilitli tutulur. Bu odaların kapılarındaki tabelalar kaldırılır.
j) Özel hastanelerde, adlarına personel çalışma belgesi düzenlenmeyen tabip ve diğer sağlık personeli çalıştırılamaz.
k) Özel hastanelerde, Bakanlıkça uzmanlık belgesi verilmeyen tabipler uzman olarak ve ilgili mevzuat hükümlerine göre gerekli çalışma izinleri ile hakları olmayan tabipler çalıştırılamaz.
l) Başkasına ait tabip kaşesi, diğer tabip veya personel tarafından hiç bir surette kullanılamaz.
m) Özel hastanelerin tabelasına veya basılı evrakına; ruhsatlarında yer alan mevcut isim ve unvanlarının dışındaki diğer isim ve unvanları ile faaliyet izin belgesinde belirtilen uzmanlık dalları haricinde başka uzmanlık dalı yazılamaz.
Müeyyideler
Madde 67- Bu Yönetmelikte belirlenen usûl ve esaslara uymayanlar ile yasaklara aykırı hareket edenlere, bu Yönetmelikte öngörülen idarî müeyyideler ile bu Yönetmelikte müeyyide öngörülmemekle birlikte 2219 sayılı Hususi Hastaneler Kanununda müeyyide öngörülen diğer hallerde ise, bu Kanunda ve ilgili diğer mevzuatta belirlenen idarî ve cezaî müeyyideler uygulanır.
Tür değişikliği ve taşınma
Madde 68- (Mülga:RG-23/9/2010-27708)
Özel hastanenin devri
Madde 69- (Değişik:RG-7/4/2011-27898)
Özel hastanelerin bu Yönetmelik kapsamındaki kişilere devri halinde;
a) Taraflar arasında yapılan hastane işletmesinin devrine ilişkin sözleşme aslı veya müdürlük onaylı sureti,
b) Devreden ve devralan şirketlere ait devir sözleşmesi tarihi itibarıyla geçerli olmak üzere imza yetkisine sahip kişilerin imza sirkülerinin yer aldığı belge ve ticaret sicil memurluğundan alınacak faaliyet belgesi,
c) İlgili mevzuatına uygun olarak işletmenin devrine ilişkin devralan ve devreden şirketlerin yönetim kurulu/ortaklar kurulu kararının noter onaylı örneği,
ç) Devreden ve devralan tarafa ait dilekçeler,
ile birlikte devir tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde müdürlüğe başvurulması zorunludur. Devralan kişi adına ruhsatname ve faaliyet izin belgesi tanzim edilinceye kadar hastanenin faaliyeti devreden sorumluluğunda devam eder. Şayet devredenin sorumluluğunda faaliyet gösterilmesi istenmiyor ise, devralan kişi adına ruhsatname ve faaliyet izin belgesi tanzim edilinceye kadar hastanenin faaliyetine ara verilir. Devir işleminin Bakanlıkça onaylanması halinde onbeş işgünü içerisinde 13 üncü maddenin ikinci fıkrasının (h), (ı), (k), (m) ve (n) bentlerinde yer alan devralana ait belgeler ve devralan adına düzenlenmesi gereken sözleşmeler ilgili sağlık müdürlüğüne iletilir.
Ruhsatları geri alınan hastane binalarının yeniden ruhsatlandırılması
MADDE 69/A – (Mülga:RG-11/3/2009-27166)
DOKUZUNCU BÖLÜM
Ek Madde 1 —(Ek:RG-28/05/2004-25475)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar Bakanlıkça ruhsatlandırılan özel hastaneler, bu Yönetmeliğin;
a) 8 inci ve 9 uncu maddelerine,
b) 20 nci maddesinin ikinci fıkrasına,
c) (Değişik:RG-21/10/2006-26326) 24 üncü maddesinin (e) ve (f) bentlerine,
d) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının ilk cümlesine ve 31 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan, hasta katlarındaki koridor genişliği hariç olmak üzere iki metre şartına,
e) 34 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesine,
f) (Mülga:RG-21/10/2006-26326)
uymak zorunda değildirler.
Birinci fıkrada belirtilen özel hastanelerden 31 inci maddede öngörülen iki asansörü bulunmayanlar için, sedye ve tekerlekli sandalye taşımaya elverişli bir asansörü mutlaka bulunmak kaydıyla; binada, ikinci asansör yapılmasının statik ve mimari açıdan sakıncalı olduğunun İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü ve Belediyece belgelenmesi halinde, ikinci asansör yaptırma zorunluluğu aranmaz.
Bu maddenin birinci fıkrasında bahsedilen özel hastanelerin, 69 uncu maddeye göre devri suretiyle ruhsatlandırılmalarının söz konusu olması halinde de bu maddenin birinci ve ikinci fıkraları uygulanır.
Hasta Hakları
Ek Madde 2 —(Ek:RG-28/05/2004-25475)
Özel hastaneler, hasta hakları ihlalleri ile bunlara bağlı ortaya çıkan sorunların önlenmesi ve gerektiğinde hukukî korunma yollarının fiilen kullanılabilmesi için hasta haklarına dair mevzuatın etkin şekilde uygulanmasına yönelik gerekli tedbirleri alır.
Yetki devri(Ek madde başlığı:RG-11/7/2013-28704)
Ek Madde 3 –(Ek:RG-21/10/2006-26326) (Değişik:RG-11/7/2013-28704)
Bakanlık, özel hastane ruhsatname ve faaliyet izin belgesi işlemlerini valiliklere devredebilir.
Sağlık kurum ve kuruluşlarının planlanması
Ek Madde 4 –(Ek:RG-15/2/2008-26788) (Değişik:RG-11/7/2013-28704)
Bakanlıkça aşağıdaki amaçlar doğrultusunda, faaliyetine ihtiyaç duyulan sağlık kurum ve kuruluşları ile bunlara ait sağlık insan gücü, tıbbi hizmet birimleri ve nitelikleri ile teknoloji yoğunluklu tıbbi cihaz dağılımı alanlarında kamu ve özel sektörü kapsayacak şekilde planlama yapılır:
a) Sağlık hizmetlerinin, demografik yapı ve epidemiyolojik özellikler de göz önünde bulundurulmak suretiyle kaliteli, hakkaniyete uygun ve verimli şekilde sunulması,
b) Sağlık kurum ve kuruluşlarının hizmet kapasiteleri, sağlık insan gücü ile çağdaş tıbbi bilgi ve teknolojinin ülke düzeyinde dengeli dağılımının sağlanması,
c) Koruyucu sağlık ve acil sağlık hizmetleri gibi işbirliği halinde hizmet sunumunun gerekli olduğu alanlarda uygun kapasitenin oluşturulması,
ç) Kaynak israfı ve atıl kapasiteye yol açılmaması.
Bakanlıkça, planlama kapsamında lisanslandırılacak sağlık hizmetleri ve sağlık tesisleri belirlenir ve işlemler 30/11/2012 tarihli ve 28483 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Hizmetleri Lisans Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütülür.
Özel hastanenin kalite ve verimliliğini artırmak amacıyla izin verilebilecek hususlar
EK MADDE 5 – (Ek:RG-11/3/2009-27166)
Kalite ve verimliliği artırmak amacıyla Bakanlıkça, ek 4 üncü maddedeki planlamadan istisna olarak ruhsatlı hastanelere aşağıdaki hususlarda izin verilebilir:
a) (Değişik:RG-23/9/2010-27708) Mevcut kadrolu ve kadro dışı geçici çalışan her bir tabip için poliklinik muayene odası oluşturulabilir. Bu amaçla eksik olan poliklinik odası eklenebilir.
b) Toplam hasta yatak sayısı, mevcut kadrolu uzman tabip sayısının üç katından az olan hastanelere bu orana ulaşmak üzere yatak eklenebilir.
c) Mevcut uzman tabipler tarafından kullanılmak ve uzmanlık dallarıyla ilgili olmak kaydıyla tıbbî hizmet birimleri ve alanlar ile cihazlar eklenebilir. Teknoloji yoğunluklu tıbbî cihazlardan eklenmesine izin verilecek olanlar, Planlama ve İstihdam Komisyonunun görüşü alınarak belirlenir. 11/3/2009 tarihine kadar kurulmuş ve işletilmekte olan teknoloji yoğunluklu tıbbî cihazlar, başka bir özel hastanede veya tıp merkezinde kullanılmak üzere devredilebilir.
d) 11/3/2009 tarihine kadar ruhsatlandırılmış müstakil laboratuvarlardan hizmet alınarak hastane bünyesinde laboratuvar kurdurulabilir.
e) Ayrıca;
1) (Değişik:RG-14/1/2011-27815) (Değişik birinci cümle:RG-7/4/2011-27898) Tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, 1219 sayılı Kanunun 12 nci maddesine uygun olmak kaydıyla kadrolu olarak çalıştıkları özel hastane veya tıp merkezi dışında en fazla iki özel sağlık kuruluşunda kadro dışı geçici çalışabilirler. Diğer sağlık çalışanları en fazla bir diğer özel sağlık kuruluşunda görev alabilir. Bu çalışma gün ve saatleri personelin sözleşmelerinde açıkça belirtilir. Kadro dışı geçici çalışma, sağlık kuruluşunun kadro sayısının artırılması olarak kabul edilmez. Bu şekilde çalışan tabip/uzmanların, kadrolu olarak çalışması sona ermesi halinde kadro dışı geçici çalışma belgesi altmış gün sonra iptal edilir.
2) (Değişik:RG-11/7/2013-28704) Ücretli veya ücretsiz izinli sayılarak yurtdışına gönderilen kamu görevlisi tabipler ile ilgili mevzuattan kaynaklanan yükümlülükleri bulunan tabipler hariç olmak üzere, yurtdışında en az iki yıl süreyle mesleğini icra eden tabipler, yurtdışından döndükten sonra Türkiye’de çalışmak üzere tercih edecekleri özel hastanede bir kereye mahsus olmak üzere planlama hükümlerinden istisna tutularak meslek icra edebilir ve uzmanlık dalları faaliyet izin belgesine eklenerek çalışabilir.
3) (Değişik:RG-14/1/2011-27815) Yaş haddinden veya kadrosuzluk nedeniyle emekli olan veyahut emekliye ayrıldıktan sonra yaş haddine ulaşmış olan tabip veya uzmanlar, faaliyet izin belgesine uzmanlık dalı ilavesi yapılarak özel hastanede kadro dışı geçici çalışabilir. Bu tabip veya uzmanın bulunduğu kuruluştan ayrılıp başka bir kuruluşa başlamak istemesi halinde de aynı şekilde çalışmasına izin verilir.
f) (Değişik:RG-23/9/2010-27708) Özel hastanenin ruhsatında kayıtlı uzmanlık dallarında kadrolu çalışanlardan yan dal veya iki ayrı uzmanlığı olan tabipler, bulunduğu hastanede kadrolu çalıştıkları uzmanlık dalı dışındaki uzmanlık dalında da çalışabilirler. Bu durumda, her iki uzmanlık dalı da faaliyet izin belgesine işlenir. Bu şekilde çalışan tabibin hastaneden ayrılması halinde, altmış gün içinde geçici olarak çalışılan uzmanlık dalında uzman tabip bulunamaz ise bu uzmanlık dalı faaliyet izin belgesinden çıkarılır.
g) (Değişik:RG-23/9/2010-27708) Sağlık durumu aciliyet arz eden ve/veya başka kuruma sevki tıbben riskli olan hastalar için, tedavisini üstlenen tabibin talebi üzerine tıbbi görüş, destekleyici ve tamamlayıcı hizmet veya yardım alınması için konsültasyon hizmetine ihtiyaç duyulan dalda o ildeki öncelikle özel sağlık kurum/kuruluşlarındaki kadrolu hekimlerden olmak üzere konsültan hekim davet edilebilir. Konsültan hizmet bedeli hastane tarafından hizmet sunan kuruma ödenir. Bu şekilde hastaneye davet edilen konsültan hekimlerin isimleri ve uzmanlık dalları hakkında mesul müdür tarafından en geç beş iş günü içinde müdürlüğe bilgi verilir. Konsültan hizmetine sürekli ihtiyaç duyulan uzmanlık dallarında bu fıkranın (e) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında hekim çalıştırılabilir.
h) (Değişik:RG-27/5/2012-28305) Özel hastanede görev yapan bir uzman hekimin ayrılması halinde, aynı dalda uzman hekim süre kaydı aranmaksızın istihdam edilir. Ayrılan hekimin uzmanlık dalında kamu hizmetinde aksama olması halinde kuruluşun kadro hakkı saklı kalmak kaydıyla bu kadroya hekim başlayışı en fazla bir yıl süreyle geçici olarak Bakanlıkça durdurulabilir.(1)
ı) (Ek:RG-23/9/2010-27708) (Değişik birinci cümle:RG-7/4/2011-27898) 1219 sayılı Kanunun 12 nci maddesine uygun olmak kaydıyla mesleğini serbest olarak icra eden hekimler muayenehanesine müracaat eden hastalarının teşhis ve tedavisini özel hastanelerde yapabilirler. Bu durumda hastalar, hastanedeki tedavi masraflarının kendileri tarafından karşılanacağı hususunda bilgilendirilir. Bu hekimlere hizmet sunan hastanenin mesul müdürü her ay sonu itibariyle tedavi edilen hasta sayısı ve hekim ismini müdürlüğe bildirir. Ayrıca bu şekilde tedavi gören hastalara ayrıntılı fatura düzenlenir.
i) (Ek:RG-23/9/2010-27708) Hekimlerin başka bir ildeki hastanede kadro dışı geçici çalışma kapsamında hizmet vermek istemeleri halinde;
1) Hizmet verilecek hastanenin tıbbi ve fiziki şartları ile personel özelliklerinin uygun olması,
2) Tedavi edilen hastaların sonraki bakım ve destek hizmetlerinin aksatılmaması,
3) Kadrolu çalıştıkları hastane ve hizmet sunacakları hastane ile olan sözleşmelerinde bu durumun açıkça belirtilmesi,
zorunludur.
j) (Ek:RG-23/9/2010-27708)(Değişik:RG-30/10/2011-28100) Kamu görevinden istifa ederek boş bulunan özel hastane kadrosunda çalışacak tabip ve tabip dışı sağlık personeli ile özel hastaneden ayrılarak kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışacak tabip ve tabip dışı sağlık personeli ayrılacağı ve başlayacağı kurum/kuruluşta planlama yapılabilmesi için, otuz gün önceden ayrılacakları kurumun/kuruluşun bulunduğu ildeki müdürlüğe bildirimde bulunur.
k) (Ek:RG-27/5/2012-28305) Özel hastane, Bakanlıkça izin verilmesi kaydıyla yabancı hekim ve hekim dışı sağlık meslek mensubu çalıştırabilir. Ancak bu şekilde verilecek izin, hastaneye planlama kapsamında cihaz ve ünite ekleme hakkı vermez. Bu bent doğrultusunda yapılacak başvurular 22/2/2012 tarihli ve 28212 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yabancı Sağlık Meslek Mensuplarının Türkiye’de Özel Sağlık Kuruluşlarında Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik çerçevesinde yürütülür.
l) (Ek:RG-27/5/2012-28305) Diyaliz merkezleri ve üremeye yardımcı tedavi merkezlerinde ilgili mevzuatı uyarınca kadrolu çalışan uzman hekimler, 1219 sayılı Kanunun 12 nci maddesine uygun olmak kaydıyla özel hastanede kadro dışı geçici çalışabilirler.
m) (Ek:RG-11/7/2013-28704) Uzman tabip kadro sayısı on beş ve üzerinde olan özel hastaneler, sağlık turizmi kapsamında yabancı uyruklu hastalara yönelik hizmet sunmak amacıyla, aynı il sınırları içerisinde olmak ve birden fazla olmamak kaydıyla, yalnızca kadrosunda bulunan uzman tabiplerin görev yapabileceği muayene ve kontrol birimi kurabilir. Kadrolu uzman tabip sayısı 15 ila 50 arasında olan hastanelerin açacakları birimlerde en fazla iki; 51 ila 100 arasında olanlarda en fazla üç ve kadrolu uzman tabip sayısı 100 üzerinde olan hastanelerin açacakları birimlerde ise en fazla dört uzman tabip görev yapar. Bu birimde ilgili mevzuatında düzenlenen muayenehane fiziki şartlarının bulunması ve yalnızca muayenehane kapsamında yapılabilecek teşhis ve kontrol işlemlerinin yapılması zorunludur. Muayene ve kontrol birimi açma başvuruları hastanenin bulunduğu il müdürlüğüne yapılır. Müdürlükçe, açılması uygun görülen birim ve adresi hastanenin faaliyet izin belgesine ve Sağlık Kuruluşları Yönetim Sistemine (SKYS) işlenir.
Birinci fıkranın (d) bendine göre hastane bünyesinde kurulan laboratuvarın sorumluluğu hizmet alınan kuruluşun laboratuvar uzmanı tarafından yürütülür, hastane kadrosunda ayrıca ilgili dalda laboratuvar uzmanı çalıştırılmaz.
Birinci fıkranın (e) bendine göre çalıştırılan uzman tabipler ayrılır ise, yerlerine bu bendde belirtilen statülerdeki tabipler alınabilir. Bu bend uyarınca uzmanlık dalı ilavesi yapılmış ise, altmış gün içinde bendde belirtilen statülerde tabip bulunamaması halinde uzmanlık dalı faaliyet izin belgesinden çıkarılır.
Birinci fıkrada belirtilen hususlar için, imar mevzuatına göre binada esaslı tadilata gidilmesi veya ek bina yapılması gerekiyorsa, 9 uncu madde uyarınca ön izin alınır. Bunların mevcut binada esaslı tadilat gerektirmemesi halinde sadece, tadilata başlanmadan önce tadilat projesinin Bakanlıkça onaylanması gerekir.
15/2/2008 tarihi ile 11/3/2009 tarihine kadar geçen sürede kadrolu tabibi olmadığından uzmanlık dalı faaliyet izin belgesinden çıkarılan hastaneler için söz konusu dalda kadrolu tabip bulunur ise, bu uzmanlık dalı yeniden faaliyet izin belgesine işlenir.
(Ek fıkra:RG-7/4/2011-27898) (Değişik fıkra:RG-27/5/2012-28305) Bakanlıkça yapılacak uzman hekim planlaması çerçevesinde ilan edilecek dönemlerde ve belirlenen uzmanlık dallarına göre özel hastanelere ek kadro verilebilir. Bu kadrolar, kamu ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarında uzmanlık dallarına göre mevcut uzman hekim sayıları, bunların kamu ve özel sektördeki oransal dağılımları, özel hastanelerin yatak kapasiteleri ve doluluk oranları, ameliyathane, yoğun bakım ve özellikli üniteleri ile bu birimlerin verimliliği, ilgili alanda ve bölgedeki ihtiyaç çerçevesinde ve hizmet biriminin devamlılığı için gerekli asgari kadro talepleri dikkate alınarak, Planlama ve İstihdam Komisyonunun görüşü alınmak suretiyle belirlenir. Ek kadroların dağıtımına ilişkin bilgiler ilan metninde ayrıca belirtilir.
Planlama ve istihdam komisyonu
EK MADDE 6 –(Ek:RG-11/3/2009-27166)
Ek 4 üncü maddeye göre yapılacak planlamaların ilandan önce değerlendirilmesi, planlama çerçevesinde yürütülen uygulamalara yapılacak itirazların değerlendirilmesi ve Bakanlıkça ihtiyaç duyulacak diğer konularda görüş alınması amacıyla Planlama ve İstihdam Komisyonu oluşturulur.
(Değişik fıkra:RG-27/5/2012-28305) Komisyon, Bakanlık Müsteşarı veya görevlendireceği bir yetkili başkanlığında: Genel Müdürlük, Bakanlık Hukuk Müşavirliği, Strateji Geliştirme Başkanlığından birer üye ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Türkiye Sağlık Kurumları Meclisinden iki üyeden kurulur.
(Değişik fıkra:RG-27/5/2012-28305) Komisyona, yükseköğretim, planlama ve sosyal güvenlik uygulamaları ile ilgili konular için ilgili kurumlardan üye davet edilebilir.
İkinci fıkranın (c) ilâ (f) bentlerinde belirtilen Komisyon üyeleri, kendi yerlerine Genel Müdür Yardımcısı veya Daire Başkanı seviyesinde bir yetkili görevlendirebilirler.
Komisyon, çalışmalarına ve görüşlerine esas olmak üzere uygun gördüğü ilgili kurumlardan veya kişilerden görüş veya rapor isteyebilir.
Toplantı daveti, toplantı tarihi, yeri ve gündemi ile birlikte en az beş iş günü öncesinden üyelere yazılı olarak bildirilir.
Komisyon, salt çoğunluk ile toplanır ve çoğunlukla karar alır.
Komisyonun kararları, tutanak haline getirilir ve toplantıya katılan üyelerce imzalanır. Karara muhalif olanlar, şerh koymak suretiyle kararları imza ederler. Muhalif görüş gerekçesinin, karar altında veya ekinde belirtilmesi zorunludur.
Komisyonun sekreterya hizmetlerini Genel Müdürlük yürütür.
Planlama çerçevesinde yürütülen uygulamalara yapılacak itirazların Komisyon tarafından değerlendirilmesi sırasında, itiraz sahibi veya yetkili temsilcisi davet edilerek dinlenebilir.
Bakanlığa gönderilecek bilgiler
EK MADDE 7 – (Ek:RG-11/3/2009-27166)
Bu Yönetmelik uyarınca müdürlükçe yapılan işlemlere dair bilgiler ile Bakanlıkça istenilen bilgiler, icmal tabloları halinde veya Bakanlığın belirlediği formata uygun şekilde elektronik sistem üzerinden aylık olarak Bakanlığa gönderilir.
Vakıf üniversiteleri ile özel hastane işbirliği
EK MADDE 8 – (Ek:RG-7/4/2011-27898)
Yükseköğretim Kurulunun uygun görüşüyle vakıf üniversitelerinin, ilgili mevzuatı gereğince gerekli izinleri alması ve tıp fakültelerinin bulunduğu ildeki asgarî 150 yataklı olması kaydıyla en fazla iki özel hastane ile işbirliği yapılması halinde bu hastanelere planlamadan istisna olarak, üniversite anabilim dalı ve bilim dalı yapılanmasına uygun yeterli altyapının oluşturulması halinde uzmanlık dalı ilavesi ve sadece üniversiteden görevlendirilmiş doçent ve profesör unvanlı öğretim üyelerine olmak (Ek ibare:RG-11/7/2013-28704) ve sadece işbirliği yapılan hastanede çalışmak üzere hastane toplam yatak sayısının ½’ si oranına kadar ek kadro tahsis edilir. Bu uzmanlık dallarının gerektirdiği tıbbi hizmet birimleri, teknoloji yoğunluklu tıbbi cihazlar kurdurulabilir. Özel hastaneye tahsis edilen bu kadrolar ve uzmanlık dalları ile tıbbi hizmet birimleri ve teknoloji yoğunluklu tıbbi cihazlar, işbirliğinin sona ermesi halinde hastane hekim kadrosu ve faaliyet izin belgesinden düşülür.
Aynı ilde ve aynı sahiplikte olan birden fazla özel hastanenin toplamda 200 yatağa ulaşması halinde bu hastaneler birinci fıkra kapsamında değerlendirilir.
Sağlıkla ilgili diğer kuruluşlar
EK MADDE 9 – (Ek:RG-24/6/2011-27974)
Ağız ve diş sağlığı hastanesi, geriatrik tedavi merkezi, klinik konukevi ile turistin sağlığı kapsamında konaklama tesislerinde kurulan sağlık kuruluşları, sağlıkla ilgili diğer kuruluşlar olarak değerlendirilir. Bu kuruluşlar, türleri ve aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınarak Bakanlıkça ruhsatlandırılır.
a) Ağız ve diş sağlığı hastanesi: Genel diş hekimliği hizmetlerinin yanında diş hekimliğinin en az dört uzmanlık dalında hizmet sunan, genel anestezi imkânları ile girişimsel işlem yapmaya müsait ameliyathanesi, ağız ve diş sağlığı hizmetlerine yönelik mesai dışı hastaların kabulüne uygun ayrı bir müdahale bölümü, tedavi gören hastaların aciliyet durumlarında kullanılmak üzere içerisinde acil müdahale seti olan bir müdahale odası ile asgari dört hasta yatağı bulunan yataklı sağlık tesisleridir. Hasta yatağı bulunan bölümde yirmi dört saat hizmet sunulur.
14/10/1999 tarihli ve 23486 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik kapsamında uygunluk belgesi olan ağız diş sağlığı merkezlerinden, kadrosunda asgari yirmi diş hekimi/uzmanı ile bir anestezi uzmanı bulunanlar birinci paragrafta yer alan şartları oluşturmak kaydıyla, planlamadan istisna olarak ağız ve diş sağlığı hastanesine dönüşebilirler.
b) Klinik konukevi: Hastaların tedavi sonrası kontrol ve yaşam alışkanlıklarının düzenlenmesi veya risk grubu kişilere ulaşım zorlukları gibi nedenlerle hastane hizmeti alacakları döneme kadar daha az yoğunluktaki bakım hizmetleri ile hastanede günübirlik tedavi (ayaktan kemoterapi tedavisi ve diyaliz gibi) alan kişilere daha az yoğunlukta bakım ve sağlık hizmetlerinin sunulduğu, sadece hasta ve/veya refakatçilerinin kalabildiği sağlık kuruluşlarıdır. Klinik konukevleri, rutin veya turistik konaklama tesisi gibi hizmet veremez. Klinik konukevlerinde ameliyathane ve yoğun bakım ünitesi bulundurulmaz. Ancak klinik konukevleri bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuatta hastaneler için öngörülen fiziki bina şartlarını bulundurmak zorundadır.
Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli en az 4 yıldızlı konaklama tesisleri de klinik konukevi olarak hizmet vermek üzere kiralanabilir veya satın alınabilir. Bu hallerde 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 34 üncü madde hükümleri uygulanır. Ancak 2634 sayılı Kanun kapsamında ilan edilen Kültür Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri, Turizm Alan ve Merkezlerinde turizme ayrılan yerlerde, klinik konukevleri oluşturulamaz. Bu suretle açılacak klinik konukevleri de bu Yönetmelikteki ve ilgili diğer mevzuatta hastaneler için öngörülen fiziki bina şartlarını bulundurmak zorundadır.
Klinik konukevleri, bir hastaneye bağlı olarak kurulur ve faaliyetleri bağlı bulundukları hastanenin sorumluluğunda düzenlenir. Klinik konukevlerinden hizmet almak için müracaat eden hastaların hastane tedavisinin tamamlanmış ve günübirlik/ayaktan tedavi programına alınmış olması gerekir. Bu tesislerde rehabilitasyon hizmeti sunulması amacıyla kurulacak üniteler ayrıca ruhsatlandırılır.
Klinik konukevleri, asgari olarak aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır:
1) Bu Yönetmelikte belirtilen ulaşım ve hastanenin parselinde ve imar mevzuatına uygun ek bina olarak acil durumlarda hasta nakline uygun düzenlemeleri bulunmak kaydı ile yapılmasına izin verilir. Bu kuruluşların aynı il içinde olmak kaydıyla hastanenin bulunduğu parselden farklı bir parselde kurulmasına da izin verilebilir.
2) Bu binalarda hizmet verilmesi düşünülen hastalık gruplarına uygun eğitim ve günübirlik/ayaktan tedavi alanları ile sosyal alanlar bulunur.
c) Geriatrik tedavi merkezi: Yaşlılıkta gelişen hastalıkların tanı ve tedavisi, rehabilitasyonu ile beraberinde bakım hizmetlerinin sunulmasına yönelik olarak kurulan sağlık kuruluşlarıdır. Bu kuruluşun kadro ve kapasitesi, Bakanlıkça yapılan planlama çerçevesinde belirlenir.
Yaşlı hastalara multidisipliner yaklaşımla hizmet sunulabilmesi amacıyla, hastane bünyesinde veya hastaneye bağlı olarak kurulabilir. Bu Yönetmelikte belirlenen şartlara uygun binalarda hizmet sunabilir.
Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde öncelikle ilgili mevzuat hükümleri uygulanır. Bakanlık uygulamaya yönelik hususlarla ilgili alt düzenlemeler yapmaya yetkilidir.
Konaklama tesislerinde sunulacak sağlık hizmetleri
EK MADDE 10 – (Ek:RG-24/6/2011-27974) (Değişik:RG-11/7/2013-28704)
Beş yüz yataktan fazla yatağa sahip Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli konaklama tesislerinde, sağlık ünitesi kurulması zorunludur. Sağlık ünitesi açılması zorunlu olmayan konaklama tesislerinde işleteninin talebi halinde sağlık ünitesi kurulabilir.
a) Bulunduğu ilde özel hastaneye bağlı kurulacak ünite, bu kuruluşun kadro ve kapasitesi kullanılarak planlamadan istisna olarak açılabilir.
b) Özel hastaneye bağlı kurulacak sağlık ünitesi, konaklama tesislerinde konaklayan kişilerin ani gelişen sağlık problemlerinde ve acil durumlarda müdahale, muayene ve sevk işlemlerinin düzenlenmesi amacıyla kurulan ünitedir. Bu üniteler, konaklama tesisinde acil hasta transferine uygun, kolay erişilebilir bir bölümde kurulur. Ayrıca bu üniteler; ilaç, malzeme, tıbbi donanım ve yapılacak tıbbi işlemler açısından 15/2/2008 tarihli ve 26788 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte muayenehaneler için belirlenen asgari özellikleri ve muayenehaneler için öngörülen muayene odası şartları sağlanır.
c) Konaklama tesisleri bünyesindeki sağlık ünitelerinde tam zamanlı çalışan asgari bir sağlık personeli bulunur.
ç) Özel hastane birden fazla konaklama tesisinde sağlık ünitesi açabilir. Ancak ünite kurulacak tesis sayısı özel hastanenin kadrolu hekim sayısını geçemez. Bu ünitelerde çalışacak personelin isimleri ve çalışma programları ilgili sağlık müdürlüğüne bildirilir. Müdürlük tarafından, bildirilen personeller için çalışacakları birimlere göre ayrıca çalışma belgesi düzenlenir. Çalışma belgeleri sağlık ünitesinde görülecek bir yere asılır. Bu birimlerde çalışan hekim, ilgili mevzuata uygun olmak kaydıyla aynı zamanda iş yeri hekimliği de yapabilir.
d) Bir özel hastaneye bağlı olarak işletilen sağlık ünitelerinin tüm faaliyetlerinden bağlı oldukları özel hastane sorumludur.
Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli konaklama tesisinin bulunduğu ildeki özel hastaneler kendi kadro ve kapasitesini kullanarak sadece akut tedavisi tamamlanmış konaklama tesisinde konaklayan kişilere yönelik olmak kaydıyla fizik tedavi ve rehabilitasyon veya obeziteyle mücadele, onkoloji ve diyabet hastalarına yönelik koruyucu ve destekleyici nitelikte birim açabilir. Bu birimleri açma başvuruları ilde bağlı olacağı özel hastanenin mesul müdürünce müdürlüğe yapılır ve faaliyetlerinden bağlı oldukları özel hastane sorumludur.
Konaklama tesisleri bünyesinde kurulacak özel hastaneye bağlı birimde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Bu birimler, ilgili mevzuatta yer alan müessese veya poliklinik fiziki ve tıbbi donanım şartlarını sağlamak, ilgili hekim gözetimi ve kontrolünde bulunmak zorundadır.
b) Kurulması talep edilen birim ile ilgili olarak mesul müdür, işletmecinin konaklama tesisi yatırımı için Kültür ve Turizm Bakanlığına müracaat ettiğine dair bir belgeyle birlikte Bakanlıktan izin talep eder.
c) Bakanlıktan alınan izin belgesi üzerine mesul müdür, birimi hazırlar ve faaliyet izin belgesi için müdürlüğe başvurur. Müdürlükçe faaliyet izin belgesi düzenlendikten sonra işletmeci, Kültür ve Turizm Bakanlığına bu birimin turizm işletme belgesi kapasitesine alınması için başvurur.
ç) Konaklama tesislerindeki birimlerin çalışma saatleri, tesisin çalışma programı ve saatleriyle uyumlu olarak düzenlenir. Acil durumlar için hasta nakline uygun düzenlemeler yapılır.
d) Bu birimler konaklama tesisi dışına veya başka bir konaklama tesisine taşınamaz.
Konaklama tesislerinde sunulacak sağlık hizmetlerine yönelik diğer hususlarda ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 1- (Değişik:RG-11/7/2013-28704)
11/6/2009 tarihi itibariyle Bakanlığa başvuru yapmış olmak kaydıyla, 15/2/2008 tarihi öncesinde parsel imar planlarında sağlık alanına çevrilmiş veya çevrilme işlemleri başlatılmış ve ilgili belediyeden hastane yapı ruhsatı alarak hastane inşaatına başlamış olanların başvuruları, Planlama İstihdam Komisyonuna sunulur. Komisyonca, hizmet verilecek uzmanlık dalları ve kapasitelerinin belirlenmesinden sonra bu hususlar ile geçici 7 nci maddedeki muafiyetler de dikkate alınarak yapılacak proje incelemesine göre bu Yönetmeliğe uygun bulunanların ön izin işlemleri başlatılır.
Yürürlükten kaldırılmış olan geçici 6 ncı madde kapsamında ön izin belgesi almış olanlar, ek 4 üncü maddeden muaf olup bu muafiyet ön izne esas projelerindeki kapasite ve belgeleriyle sınırlıdır. Bu fıkra kapsamında ön izin alanlar, ön izne esas projelerindeki kapasiteleriyle sınırlı olmak ve üçüncü fıkrada öngörülen sürelerde ruhsatname almak kaydıyla aynı il içerisinde bu Yönetmeliğe uygun başka bir alana ön iznini taşıyabilir.
Geçici 8 inci madde, yürürlükten kaldırılan geçici 6, geçici 9 ve geçici 12 nci maddeler uyarınca Bakanlıkça uygun bulunmak suretiyle ön izin işlemleri devam edenler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç iki yıl içerisinde ön izin belgesini almak ve ön izin tarihinden itibaren ise beş yıl içerisinde ruhsat almak zorundadır. Bakanlıktan ön izin alanlar ile ön izin aldıktan sonra süresinde ruhsat alamayanlar ve süre nedeniyle ön izin iptali yapılanlar ise bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl içerisinde ruhsat almak zorundadır.
Özel hastaneler, 31/12/2013 tarihi bitimine kadar, uzman kadroları ile planlama kapsamındaki merkezleri başka özel hastaneye devredebilir veya özel hastaneler kendi aralarında karşılıklı olarak uzmanlık dalı değişimi yapabilirler. Ancak başka bir ildeki özel hastaneye kadro devri ve karşılıklı olarak uzmanlık dalı değişimi, Planlama ve İstihdam Komisyonunun görüşü alınarak Bakanlıkça uygun bulunması halinde yapılabilir. Kadro devri iş ve işlemleri, müdürlükçe Sağlık Kuruluşları Yönetim Sistemi üzerinden sonuçlandırılır ve Genel Müdürlüğe bildirilir. 31/12/2013 tarihinden sonra planlama kapsamındaki merkezlerin devri ile kadro devri ve değişimi yapılamaz. Devir alınan kadrolar sebebiyle ünite, birim, yatak artırımı ile planlama kapsamındaki cihaz ilavesi hakkı elde edilmiş ise bu kadroların 31/12/2013 tarihine kadar yeniden devri halinde, hastane bu kadrolardan doğan haklarından vazgeçmiş sayılır ve bu haklar düşer.
Sağlık Hizmetleri Lisans Yönetmeliği hükümleri uyarınca lisans verilenler hariç olmak üzere ön izin verilenler, başvuru tarihinden itibaren en geç iki yıl içerisinde ön izin belgesi ve ön izin belgesinin alındığı tarihten itibaren ise beş yıl içerisinde ruhsat almak zorundadır.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce son bir yıl içerisinde en az altı ay konaklama tesisinde çalıştığını belgeleyen fakat başka herhangi bir sağlık kuruluşu kadrosunda bulunmayan hekimler, bu madde kapsamında konaklama tesisi bünyesinde kurulacak sağlık kuruluşu veya sağlık ünitesinde bir defaya mahsus olmak üzere çalışabilir. Bu hekimler ilgili sağlık kuruluşuna ilave kadro hakkı vermeyip kadro dışı geçici statüde değerlendirilir.
Ruhsatlı hastane binalarının uyumu ve mimari proje değerlendirmeleri (Ek madde başlığı:RG-27/5/2012-28305)
Geçici Madde 2– (Değişik:RG-27/5/2012-28305)
Bakanlıkça ruhsatlandırılan özel hastanelerden bu Yönetmelikteki yer seçimi ve bina şartlarını sağlayamayanların, uygunsuz olan durumlarını tespit etmek, uygunsuzluklarını yerinde veya taşınarak giderecek olanlara gerekli süreyi belirlemek ve Bakanlığa sunmak üzere valilikçe, il sağlık müdür yardımcısı başkanlığında, ilgili belediye imar müdürlüğünden bir temsilci, bir mimar, gerek görülmesi halinde il sağlık müdürlüğü kadrosundan bir avukat ve diğer teknik personelin bulunduğu bir komisyon görevlendirilir. Komisyon her bir hastane için yapmış olduğu çalışmayı ve önerilen uyum süresini gerekçeleriyle birlikte Bakanlık onayına sunar. Uyum süresi yedi yılı geçemez.
Bakanlık, taşınması veya yeniden yapımı gereken her bir hastane için mümkün olabilecek teşvik edici hususları da değerlendirerek belirlenen süreyi onaylar.
Bu madde kapsamındaki hastaneler, uyum süresi içinde aşağıdaki esaslar çerçevesinde faaliyet gösterir.
a) 15/2/2008 tarihinden önce kullanmakta oldukları binalarından Bakanlık kayıtlarına girmemiş olanlar ile belediye onaylı projesi bulunmayanların, mevcut durumlarını gösteren projeleri Bakanlıkça incelenir ve denetimlerde kullanılmak üzere Bakanlıkça onaylanır. Bu binalar nedeniyle hastanenin mevcut kapasitesi dışında birim ilavesi talebinde bulunulamaz,
b) Yönetmelik şartlarını sağlayamayan binalarının;
1) Yapı kullanma izin belgesi bulunmalı veya binanın kullanılabileceğine dair ilgili belediye tarafından düzenlenmiş belgesi bulunmalıdır.
2) Yangın ve deprem yönünden uygunluğunun ilgili kurum tarafından belgelenmesi gereklidir.
3) Mevcut durumlarının dışında proje değişikliğine neden olabilecek tadilatlarına izin verilmez. Ancak, Bakanlıkça talep edilebilecek küçük çaplı ve uygulanması mümkün tadilatlar yapılabilir. Bu durumda, yangın ve deprem yönünden uygunluğu sağlamak kaydıyla, mimari projedeki değişikliklerin Bakanlıkça onaylı son proje üzerinde çizilmesine izin verilir.
(Ek fıkra:RG-11/7/2013-28704) Bu madde kapsamındaki özel hastaneler, talep etmeleri halinde uyum süresince hastanenin tamamında faaliyetlerini askıya alabilirler. Ancak bu hastaneler en fazla dört yıl süreyle, yalnızca ek-13’te belirtilen belgeleri sağlamak kaydıyla bu Yönetmelikte ruhsatlandırılmış hastaneler için öngörülen muafiyet şartları da dahil olmak üzere fiziki şartları taşıyan aynı il içerisindeki başka bir binada mevcut kadro ve kapasiteleriyle faaliyet gösterebilir. Bu hastanelerin mimari projesi müdürlükçe onaylanarak en fazla dört yıl süreliğine geçerli olmak üzere, ruhsat harcı alınmaksızın müdürlükçe geçici ruhsatname ve geçici faaliyet izin belgesi düzenlenir.
(Ek fıkra:RG-11/7/2013-28704) Dördüncü fıkra kapsamında bulunmayan hastaneler talep edilmesi halinde en fazla dört yıl süreyle mevcut kadroları ile Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte yer alan poliklinik ve/veya laboratuvar fiziki şartları ile tıbbi donanımı sağlamaları kaydı ile aynı il içerisinde ayakta teşhis ve tedavi hizmeti sunabilir. Bu hastanelere en fazla dört yıl süreyle geçerli olmak üzere, ruhsat harcı alınmaksızın müdürlükçe geçici ruhsatname düzenlenir.
(Ek fıkra:RG-11/7/2013-28704) Bu madde kapsamında hastanenin tamamında faaliyeti askıda bulunan hastaneler mevcut kadrolarını en fazla dört yıl süreyle başka özel hastanelere geçici olarak kullandırabilirler.
Geçici Madde 3 ––(Mülga:RG-28/05/2004-25475)(Yeniden düzenleme:RG-21/10/2006-26326) (Mülga:RG-11/7/2013-28704)
Geçici Madde 4 –(Ek:RG-21/10/2006-26326) (Mülga:RG-11/7/2013-28704)
Geçici Madde 5 –(Ek:RG-21/10/2006-26326)
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihe kadar ;
a) Bakanlıkça ruhsatlandırılmış olan özel hastanelerin Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin (e) ve (f) bentleri ile 25 inci maddesinin (e) bendine,
b) Ön izin almış veya ön izin başvurusu Bakanlığa intikal etmiş olan özel hastaneler Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin (e) bendi ile 25 inci maddesinin (e) bendine,
c) Yoğun bakım ve hasta yatağı olarak toplam on yatağı bulunan ön izin almış veya ruhsatlı hastaneler, bu Yönetmelikle öngörülen en az on hasta yatağı olma şartına,
uyma zorunluluğu bulunmamaktadır.
Ayrıca,Yönetmeliğin yürürlükten kaldırılan 10 ncu maddesinin son fıkrası ile öngörülen hakları saklıdır.
Ön izin başvuruları ve ruhsatlı hastaneler
Geçici Madde 6 –(Ek:RG-15/2/2008-26788) (Mülga:RG-11/7/2013-28704)
İstisnalar
Geçici Madde 7 –(Ek:RG-15/2/2008-26788)
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle ruhsatlı olan hastaneler, ön izin almış ve ön izin işlemleri devam eden müracaatlar bakımından, bu Yönetmelik ile değiştirilen aşağıdaki maddeler uygulanmaz:
a) Genel hastane ise, 6 ncı maddenin (b) ve (c) bendleri,
b) Dal hastanesi ise, 7 nci maddenin (a), (b) ve (c) bendleri,
c) Hastane için ilgili mevzuata göre ayrılmış otopark bulunduğunun belgelenmesi şartıyla, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki, “otopark miktarının, otopark ile ilgili diğer hususların” mimari projede gösterilmesi,
ç) 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasının birinci cümlesi.
Özel hastane statüsünde birleşme ve taşınmalar
GEÇİCİ MADDE 8 –(Ek:RG-11/3/2009-27166) (Değişik:RG-14/1/2011-27815)
İhtiyaç duyulan sağlık hizmetleri için mevcut kaynakların daha verimli kullanılması amacıyla;
a) Özel hastane bulunduğu il içerisinde başka bir yere taşınabilir.
b) Özel hastane, bu maddenin yürürlük tarihinden önce açılmış olan tıp merkezi, dal merkezi, poliklinik, laboratuvar ve müesseselerle aynı il sınırları içinde birleşebilir ve/veya taşınabilir. Özel hastanenin bulunduğu il dışına taşınması veya taşınarak başka bir kuruluşla birleşmesi için Bakanlığa başvurulur. Başvuru, Planlama ve İstihdam Komisyonuna sunulur. Komisyon başvuruyu, Bakanlıkça belirlenen planlama ilkeleri çerçevesinde sağlık kuruluşu hizmeti sunulması için öngörülen asgari nüfus ve/veya ilde verilmesi hedeflenen sağlık hizmetleri ile uzman ve tabip dağılımı yönünden daha az yoğunluklu bölgeleri öncelikle dikkate alarak değerlendirir. Başvuru uygun görülür ise Bakanlıkça taşınma ve/veya birleşmeye izin verilir.
Hastane bünyesine katılmalarda, hastanenin fizik şartları uygun değil ise, bu Yönetmeliğe göre ek bina veya mevcut binada tadilat yapılmasına izin verilebilir.
Birinci fıkranın (b) bendi kapsamında birleşme (Mülga ibare:RG-11/7/2013-28704) (…) için Bakanlığa başvuru süresi 31/12/2013 tarihinde sona erer.
GEÇİCİ MADDE 9 –(Ek:RG-11/3/2009-27166) (Mülga:RG-11/7/2013-28704)
GEÇİCİ MADDE 10 – (Ek:RG-11/3/2009-27166) (Mülga:RG-11/7/2013-28704)
GEÇİCİ MADDE 11 – (Ek:RG-11/3/2009-27166) (Mülga:RG-11/7/2013-28704)
GEÇİCİ MADDE 12 – (Ek:RG-31/12/2009-27449 5. Mükerrer) (Değişik:RG-24/5/2010-27590) (Mülga:RG-11/7/2013-28704)
GEÇİCİ MADDE 13 – (Ek:RG-23/9/2010-27708)
11/3/2009 tarihinden önce ruhsatlandırılan hastanelerin, 11/3/2009 tarihi itibarıyla müdürlükçe belirlenen kadrolu uzmanlık dalları ve kadrolu hekim sayıları hastane kadrosu olarak kabul edilir.
11/3/2009 tarihinden sonra ruhsatlandırılan hastanelerin, Bakanlıkça onaylanmış ön izin projeleri dikkate alınarak ve yoğun bakım yatakları dâhil toplam yatak sayısının 1/3’ünü geçmeyecek sayıda belirlenen uzmanlık dalları ve kadrolu hekim sayıları hastane kadrosu olarak kabul edilir.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ruhsat işlemleri devam eden hastanelerin, Bakanlıkça onaylanmış ön izin projesi ve yerinde inceleme raporlarındaki kapasiteler dikkate alınarak ve yoğun bakım yatakları dâhil toplam yatak sayısının 1/3’ünü geçmeyecek sayıda belirlenen uzmanlık dalları ve kadrolu hekim sayıları hastane kadrosu olarak kabul edilir.
Birinci ve ikinci fıkra kapsamındaki hastanelerin kadrolarını tamamlamaları için bu Maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Bakanlıkça verilen ek sürelerden yararlananların ek süre sonu itibarıyla tamamlayabildikleri kadroları hastane kadrosu olarak kabul edilir.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ön izin işlemleri devam eden hastanelerden ön izne esas proje onayı tamamlanmamış olanların hastane kadroları Planlama ve İstihdam Komisyonunun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.
(Ek fıkra:RG-27/5/2012-28305) 15/2/2008 tarihinden sonra ruhsatlandırılan hastanelerden uzman kadrosu sayısı, ön izin projesindeki poliklinik oda sayısından az olan hastanelere, klinisyen uzman hekim kadro sayısını, ön izin projesindeki poliklinik oda sayısına kadar tamamlamalarına izin verilir. Tamamlanmasına izin verilecek kadrolar ön izin projesindeki branşlara bağlı kalınmaksızın Bakanlıkça belirlenir. Proje revizyonu yapılmış ise ilk proje esas alınır.
GEÇİCİ MADDE 14 – (Ek:RG-23/9/2010-27708)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla özel hastanelerde Yönetmeliğin 19 uncu maddesi kapsamında çalışmayan hekimlerden;
a) Özel hastanelerde kısmi zamanlı olarak çalışan hekimler ile tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların kadrolu olarak çalışmak istemeleri halinde Bakanlığımızca planlama dışı geçici olarak çalışmalarına izin verilir. Bu geçici çalışma hekimlere/uzmanlara yönelik bir hak olup özel hastaneye müktesep kadro hakkı vermez. Bu şekilde çalışan hekimin/uzmanın hastaneden ayrılarak başka bir hastanede çalışmak istemesi halinde çalışma belgesi iptal edilir ve yeni başlayacakları hastane için bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesi kapsamında değerlendirilirler.
b) Bir özel hastanede çalışan ancak müdürlük kayıtlarında kayıtlı bulunmayanlar, 15/2/2008 tarihi öncesinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı hastanede hekim/uzman olarak çalıştıklarını tevsik eden belgelerini Bakanlığa sunar. Bakanlıkça yapılacak incelemede hastanede bu tarihler arasında çalıştıkları tespit edilenlere özel hastanelerde çalışma izni verilir. Bu şekilde çalışma hekimlere yönelik bir hak olup özel hastaneye müktesep kadro hakkı vermez.
c) (a) ve (b) bentlerinde sayılan hekimler/uzmanlar, ilgili uzmanlık dalında boş hastane kadrosuna veya ilgili uzmanlık dalında kadrolu çalışan hekimin ayrılması durumunda ayrılan hekimin yerine başlatılır. Bu hekimler/uzmanlar 31/12/2010 tarihine kadar müdürlüğe müracaat etmeleri halinde bu madde kapsamında değerlendirilirler.
(Ek fıkra:RG-7/4/2011-27898) Birinci fıkranın (a) ve (ç) bentleri kapsamındaki tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, müdürlüğe süresi içerisinde başvurusunu yapamayanlar da dâhil olmak üzere 2/5/2011 tarihine kadar 1219 sayılı Kanunun 12 nci maddesine uygunluk sağlayarak buna dair belgelerini müdürlüğe sunmaları halinde kısmî zamanlı görev yaptığı özel hastanede kadro dışı geçici çalışabilirler. Bu süre içerisinde uygunluğunu sağlamayanların çalışma belgeleri iptal edilir.
GEÇİCİ MADDE 15 – (Ek:RG-23/9/2010-27708)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ruhsatlı veya ruhsat başvurusunda bulunan özel hastaneler ile ön izin almış veya ön izin işlemleri devam eden hastaneler, Yönetmeliğin 5 inci maddesinde öngörülen “gözlem yatakları hariç en az yüz hasta yatağı olma” şartından muaftır. Özel hastanelerin taşınmaları halinde de bu muafiyetleri geçerlidir.
(Ek fıkra:RG-30/10/2011-28100) 23/9/2010 tarihinden önce ruhsatlandırılmış özel hastanelerden eczanesi bulunmayanlar, 31/12/2014 tarihine kadar 27 nci maddeye göre eczane kurar.
Yürürlük
Madde 70- Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 71- Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.
—————-
(1) Danıştay Onuncu Dairesinin Esas No. 2012/5267 sayılı dosyası üzerinden verdiği 21/12/2012 tarihli karar ile bu yönetmeliğin Ek 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinin son cümlesinin yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.
(2) Danıştay Onuncu Dairesinin Esas No. 2012/2081 sayılı dosyası üzerinden verdiği 13/12/2012 tarihli karar ile bu yönetmeliğin 19 uncu maddesinin ikinci fıkrasındaki “Yan dal uzmanlığı bulunanlar ise, ancak kuruluşun o yan dal uzmanlığında kadrosu bulunması halinde başlatılabilir.” ibaresinin yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.
Resmi Gazete Tarihi: 10.02.2007 Resmi Gazete Sayısı: 26430
TÜRKİYE YATIRIM DESTEK VE TANITIM AJANSI MAL VE HİZMET ALIMLARI İLE YAPIM İŞLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansının faaliyetleriyle ilgili, Türk veya yabancı gerçek veya tüzel kişilerden yapacağı her türlü mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 21/6/2006 tarihli ve 5523 sayılı Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Kurulması Hakkında Kanunun 11 inci ve 13 üncü maddeleri hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Ajans: Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansını,
b) Başkan: Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Başkanını,
c) Danışman: Danışmanlık yapan, bilgi ve deneyimini Ajansın yararı için kullanan, danışmanlığını yaptığı işin yüklenicileri ile hiçbir organik bağ içinde bulunmayan, Ajanstan danışmanlık hizmeti karşılığı dışında hiçbir kazanç sağlamayan ve danışmanlık hizmetlerini veren hizmet sunucularını,
ç) Hizmet: Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, etüt ve proje, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, mimarlık ve mühendislik, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri,
d) Hizmet Sunucusu: Hizmet alımı ihalesine teklif veren gerçek veya tüzel kişileri veya bunların oluşturdukları ortak girişimleri,
e) İhale: Bu Yönetmelikte yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri,
f) İhale Dokümanı: İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinde; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgileri,
g) İhale Yetkilisi: Ajansa aktarılan bütçe sınırları içerisinde, her türlü mal ve hizmet alımı, satımı, kiralanması ve yapım işlerine karar verme ve bu konularda harcama yapma yetkisine ve sorumluluğuna sahip Başkanı veya Başkanın yetki devrinde bulunduğu kişiyi,
ğ) İstekli: Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini,
h) Mal: Satın alınan her türlü ihtiyaç maddeleri ile taşınır ve taşınmaz mal ve hakları,
ı) Ortak Girişim: İhaleye katılmak üzere birden fazla gerçek veya tüzel kişinin aralarında yaptıkları anlaşma ile oluşturulan iş ortaklıklarını veya konsorsiyumları,
i) Protokol: Kamu kurum ve kuruluşları ile yapılan yazılı anlaşmayı,
j) Sözleşme: Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin olarak Ajans ile yüklenici arasında yapılan yazılı anlaşmayı,
k) Tedarikçi: Mal alımı ihalesine teklif veren gerçek veya tüzel kişileri veya bunların oluşturdukları ortak girişimleri,
l) Teklif: Bu Yönetmeliğe göre yapılan ihalelerde isteklinin Ajansa sunduğu fiyat teklifi ile değerlendirmeye esas belge ve/veya bilgileri,
m) Yapım: Bina, spor tesisi, alt yapı gibi her türlü inşaat işleri ile benzeri yapım işlerini,
n) Yapım Müteahhidi: Yapım işi ihalesine teklif veren gerçek veya tüzel kişileri veya bunların oluşturdukları ortak girişimleri,
o) Yerli İstekli: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gerçek kişiler ile Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişilikleri,
ö) Yüklenici: Üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekliyi,
ifade eder.
Temel ilkeler
MADDE 4 – (1) Ajans, bu Yönetmeliğe göre yapılan ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
(2) Ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılmaz.
İhale komisyonu
MADDE 5 – (1) İhale, Başkan tarafından bu amaçla oluşturulan komisyonlar eliyle yürütülür.
(2) Komisyonlar, biri başkan olmak üzere en az üç ve tek sayıda üyeden kurulur. İşin büyüklüğünün ve niteliğinin gerektirdiği hâllerde komisyonların üye sayısı Başkan tarafından artırılabilir.
(3) İhale komisyonu eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır. Kararlarda çekimser kalınamaz. Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumludur. Karşı oy kullanan komisyon üyeleri, gerekçesini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır.
(4) İhale komisyonunca alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar, komisyon başkan ve üyelerinin adları, soyadları ve görev unvanları belirtilerek imzalanır.
İhale işlem dosyası
MADDE 6 – (1) İhalesi yapılacak her iş için bir işlem dosyası düzenlenir. Bu dosyada ihale yetkilisinden alınan onay belgesi ve eki, yaklaşık maliyete ilişkin hesap cetveli, ihale dokümanı, ilan metni, adaylar veya istekliler tarafından sunulan teklifler ve diğer belgeler, ihale komisyonu tutanak ve kararları gibi ihale süreciyle ilgili bütün belgeler bulunur.
İKİNCİ BÖLÜM
İhaleye Katılım Kuralları
Yaklaşık maliyet
MADDE 7 –(1) İhale konusu işin niteliğine göre yaklaşık maliyet; Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, kamu kurum ve kuruluşları ve meslek kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatları veya listelerine, genel tarifelere, bilirkişilerin hesap veya tahminlerine ve piyasa rayiçlerine göre, gerektiğinde ilgili kuruluşlardan belge alınarak ve fiyatlar göz önünde bulundurularak Katma Değer Vergisi hariç hesaplanır ve saptanır.
(2) Ancak, ivedi hâller ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması veya sınaî ve teknolojik zorunluluklar nedeniyle yaklaşık maliyetin belirlenemediği işlerde, ihale onayında açıklanmış olmak kaydıyla, yaklaşık maliyet belirlenmeyebilir.
(3) Yaklaşık maliyete ihale ilanlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreciyle resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.
İhaleye katılımda yeterlik kuralları
MADDE 8 – (1) İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile meslekî ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak bilgi ve belgeler istenebilir. Bilgi ve belge istenmesi hâlinde, bunlar ihale şartnamesinde belirtilir.
İhaleye katılamayacak olanlar
MADDE 9 – (1) Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamazlar.
a) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan veya organize suçlardan dolayı hükümlü bulunanlar,
b) İlgili mercilerce hileli iflas ettiğine karar verilenler,
c) İhale yetkilisi ile bu yetkiye sahip kurullarda görevli kişiler,
ç) İhale konusu işle ilgili her türlü ihale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve onaylamakla görevli olanlar,
d) (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen şahısların eşleri ve üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları ile evlatlıkları ve evlat edinenleri,
e) (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilenlerin ortaklığı bulunan şirketler.
(2) İhale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yükleniciler bu işin ihalesine katılamazlar. Aynı şekilde, ihale konusu işin yüklenicileri de o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılamazlar. Bu yasaklar, bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri için de geçerlidir.
(3) Yasaklara rağmen ihaleye katılan istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları da gelir kaydedilir. Ayrıca, bu durumun tekliflerin değerlendirmesi aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine ihale yapılmışsa, teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.
Şartnameler
MADDE 10 – (1) İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin Ajans tarafından hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle Ajans tarafından hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Yönetmelik hükümlerine göre hazırlattırılabilir.
İhale ilan süreleri ve kurallar
MADDE 11 – (1) Bütün isteklilere tekliflerini hazırlayabilmeleri için yeterli süre tanımak suretiyle; açık ihale usulü ile yapılacak olanların ilanları, ihale tarihinden en az 15 gün önce işin yapılacağı yerde çıkan gazetelerin birinde ve/veya Resmî Gazete’de ve Ajansın internet sayfasında en az bir gün ilan edilerek duyurulur.
İhale ilanlarında bulunması zorunlu hususlar
MADDE 12 – (1) İhale ilanlarında aşağıda belirtilen hususların bulunması zorunludur.
a) Ajansın adı, adresi, telefon ve faks numarası,
b) İhalenin adı, niteliği, türü ve tutarı,
c) Mal alım ihalelerinde teslim yeri, hizmet alımı ve yapım işleri ihalelerinde işin yapılacağı yer ile süresi,
ç) Uygulanacak ihale usulü, ihaleye katılabilme şartları ve istenilen belgelerin neler olduğu,
d) İhale dokümanının nerede görülebileceği ve hangi bedelle alınabileceği,
e) Teklif edilen bedelin %3’ünden az olmamak üzere, isteklice belirlenecek tutarda geçici teminat verileceği,
f) Tekliflerin hangi gün ve saate kadar nereye verileceği, açılış yeri ve saati,
g) İhalenin özelliğine göre gerekli görülecek diğer hususlar.
İhale dokümanlarının verilmesi
MADDE 13 – (1) İhale dokümanları Ajansta bedelsiz görülebilir. Ancak, ihaleye katılmak isteyen isteklilerin bu dokümanı satın almaları zorunludur. Doküman bedeli, basım maliyetini aşmayacak ve rekabeti engellemeyecek şekilde, Ajans tarafından tespit edilir.
Ortak girişim
MADDE 14 – (1) Ortak girişimler, Ajansın açacağı her türlü ihaleye teklif verebilir.
Ön ödeme yapılması
MADDE 15 – (1) Sözleşmesinde belirtilmesi kaydıyla, yükleniciye teminat karşılığında sözleşme bedelinin %30’una kadar ön ödeme yapılabilir.
(2) Ön ödeme, yapılmasını izleyen hak edişlerden kesilerek mahsup edilir ve ön ödeme bakiyesi, oranına bakılmaksızın son hak edişten tümüyle kesilir. Son hak ediş tutarı ön ödeme bakiyesini karşılamadığı takdirde ön ödeme bakiyesi, ön ödeme teminat mektubundan mahsup edilir.
(3) Hak edişlerden yapılacak ön ödeme mahsubunun oranı, verilen ön ödeme oranının %50 fazlasıdır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Satın Alma Usulleri
Satın almayı başlatma süreci ve satın alma (sarf) onayı
MADDE 16 – (1) Satın alınması planlanan mal, hizmet veya yapım işi için, talep eden birim Satın Alma Talep Formunu (Ek-1) doldurarak yeterli ödeneğin bulunduğunu onaylatmak üzere muhasebeden sorumlu birime teslim eder. Bu formda bildirilen yaklaşık maliyet, talep birimi tarafından Fiyat Teklif Formuna (Ek-2) uygun olarak yazılı şekilde tespit edilir. Yaklaşık maliyetin gerçekçi bir şekilde değerlendirilmesi esastır.
(2) Öngörülen bütçe kalemi ve kullanılabilir ödenek miktarı için muhasebeden sorumlu birim, Satın Alma Talep Formunda uygunluk/uygunsuzluk görüşünü bildirir.
(3) İhale/Harcama Onay Belgesinde (Ek-3); ihale veya harcama konusu işin türü, niteliği, miktarı, yaklaşık maliyeti/tahmini bedeli, varsa proje numarası, satın alma usul ve şekli, bütçe ödenek tertibi ile diğer gerekli hususlar belirtilir.
Uygulanacak satın alma usulleri
MADDE 17 – (1) Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinde aşağıdaki usullerden biri uygulanır.
a) Açık ihale usulü,
b) Belli istekliler arasında ihale usulü,
c) Pazarlık usulü,
ç) Doğrudan temin usulü;
1) Doğrudan temin yoluyla satın alma usulü,
2) Kamu kurum ve kuruşlarından doğrudan temin yoluyla satın alma usulü.
Açık ihale usulü
MADDE 18 – (1) Açık ihale usulü, bütün isteklilerin teklif verebildiği usuldür.
Belli istekliler arasında ihale usulü
MADDE 19 – (1) Belli istekliler arasında ihale usulü, davet edilen isteklilerin teklif verebildiği usuldür. Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi bu usule göre yapılabilir.
(2) Bu madde kapsamında yapılacak ihalelere en az üç istekli davet edilir.
Pazarlık usulü
MADDE 20 –(1) Pazarlık usulü; ihtiyaç duyulan bir malın, belli bir şekle bağlı olmaksızın, işin nitelik ve gereğine göre en az üç istekliden yazılı teklif alınmak ve bedel ile tercih nedenleri belirtilmek (fiyat, kalite, standart, teslim süresi, servis hizmetleri, eğitim, yedek parça, garanti koşulları, uyumluluk gibi tüm ölçütler) üzerinde istekli ile ihale komisyonu arasında yapılacak müzakereler sonucu anlaşmak suretiyle yapılan satın alma yöntemidir.
(2) Pazarlık sonucu uygun görülen teklif, tercih nedenleri belirtilmek suretiyle tutanakla karara bağlanır.
(3) Ajans tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması durumunda, pazarlık usulüyle ihale yapılabilir.
(4) İhale konusu mal ve hizmet alımı ile yapım işinin hemen teslim edilmesi ya da sözleşme imzalama süresi içinde teslim edilmesi hâllerinde sözleşme yapılması zorunluluğu yoktur.
Doğrudan temin yoluyla satın alma usulü
MADDE 21 – (Değişik:RG-25/5/2012-28303)
(1) Aşağıda belirtilen hâllerde, ihtiyaçların ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın yerli veya yabancı gerçek veya tüzel kişilerden doğrudan temin yoluyla satın alınması usulüne başvurulabilir:
a) İhtiyacın istenilen nitelikte sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğinin Başkan tarafından tespit edilmesi.
b) Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaçla ilgili özel bir hakka sahip olması.
c) Ajansın mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun sağlanması için zorunlu olan mal ve hizmetlerin asıl sözleşmeye dayalı olarak düzenlenecek ve toplam süreleri üç yılı aşmayan sözleşmelerle ilk alım yapılan gerçek veya tüzel kişiden alınması.
ç) Acil ihtiyaç duyulan kırtasiye, temizlik malzemeleri, yazıcı ve fotokopi makineleri için toner/kartuş ve benzeri sarf malzemesi, bakım, onarım, eğitim, müfredat geliştirme, yazılım, araştırma, etüt, proje, planlama, müşavirlik, keşif, harita, reklam, fotoğraf, film, çiçek, yiyecek-içecek, kontrollük, tercümanlık, sigorta gibi özel nitelikli mal veya hizmetlerin satın alınması.
d) Temsil, ağırlama, yurt içi ve yurt dışı fuar, toplantı, seminer gibi organizasyon faaliyetlerine ilişkin alımlar ve yapım işleri ile bu faaliyetler kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar, eğitim, kültür ve sportif faaliyetlere ilişkin hizmet alımları.
e) Reklam ve tanıtım faaliyetleriyle ilgili alımlar ile yabancı dillerde yayım yapılmasına ilişkin hizmet alımları.
f) Ajansın ihtiyacına uygun taşınmaz mal satın alınması veya kiralanması.
g) Türk veya yabancı uyruklu avukat, avukatlık bürosu ve uzman kişilerden sahalarıyla ilgili hizmet alımları ile yurt içi ve yurt dışı danışmanlık hizmeti alımları.
ğ) Sektörel raporlar, fizibilite raporları veya iş planı raporlarının hazırlanmasına ilişkin hizmet alımları.
Kamu kurum ve kuruluşlarından doğrudan temin yoluyla satın alma usulü
MADDE 22 – (1) İşin gereği ve özelliği dikkate alınarak aşağıda gösterilen kurum ve kuruluşlardan yapılacak mal veya hizmet alımları ile yapım işleri, doğrudan temin yoluyla satın alma usulüne başvurulması suretiyle yapılabilir.
a) Merkezi yönetim bütçe kanunu kapsamına giren idareler ile bunlara bağlı döner sermayeler ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların ortaklıkları,
b) Kamu iktisadi kuruluşları ve iktisadi devlet teşekkülleri ile bu kuruluşlara ait olan ortaklık ve müesseseler,
c) Özel kanunlarla kurulmuş ve kendilerine kamu görevi verilmiş tüzel kişiliğe sahip fonlar, kamu bankaları ve diğer kurum ve kuruluşlar,
ç) Kamu kurum ve kuruluşu sayılmamakla birlikte sermayesinin en az %51’i doğrudan veya dolaylı olarak kamuya ait olan ve kamu kuruluşu gibi hizmet gören diğer kuruluşlar.
Geçici teminat
MADDE 23 – (1) İhalelerde, teklif edilen bedelin %3’ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. İhale dokümanında belirtilmesi şartıyla, danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınması zorunlu değildir.
(2) Kamu kurum ve kuruluşlarından yapılan alımlar ile doğrudan temin yoluyla yapılan alımlarda geçici teminat alınmaz.
Teminat olarak kabul edilecek değerler
MADDE 24 – (1) Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda sayılmıştır.
a) Tedavüldeki Türk parası,
b) Bankalar veya katılım bankaları tarafından verilen teminat mektupları,
c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler,
ç) İlgili mevzuatına göre Türkiye’de faaliyette bulunmasına izin verilen yabancı bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları ile Türkiye dışında faaliyette bulunan banka veya benzeri kredi kuruluşlarının kontrgarantisi üzerine Türkiye’de faaliyette bulunan bankaların veya katılım bankalarının düzenleyecekleri teminat mektupları.
(2) Teminat mektupları dışındaki teminatlar ihale komisyonlarınca teslim alınmaz. Bunların muhasebe birimine yatırılması zorunludur.
(3) İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektupları, ihaleden sonra muhasebe birimine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen iade edilir. İhale, üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması hâlinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teminat, sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edilir.
(4) Teminatlar, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.
Teminat mektupları
MADDE 25 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen esaslar geçerlidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Tekliflerin Değerlendirilmesi
Tekliflerin alınması ve açılması
MADDE 26 – (1) Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar Ajansa verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.
(2) İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilmez ve tamamlanmaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.
Tekliflerin değerlendirilmesi
MADDE 27 – (1) İhale komisyonunun talebi üzerine Ajans, tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.
(2) Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerin eksik olması veya belgelerde önemsiz bilgi eksikliği bulunması halinde, Ajans tarafından belirlenen sürede isteklilerden bu eksik belge veya bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede eksik belge veya bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.
(3) En son aşamada, isteklilerin teklif mektubu eki cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Teklif edilen fiyatları gösteren teklif mektubu eki cetvelde aritmetik hata bulunması hâlinde, isteklilerce teklif edilen birim fiyatlar esas alınmak kaydıyla, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan teklif, isteklinin esas teklifi olarak kabul edilir ve bu durum hemen istekliye yazıyla bildirilir. İstekli, düzeltilmiş teklifi kabul edip etmediğini tebliğ tarihini izleyen iki iş günü içinde yazılı olarak bildirmek zorundadır. İsteklinin düzeltilmiş teklifi kabul etmediğini süresinde bildirmesi veya bu süre içinde herhangi bir cevap vermemesi halinde, teklifi değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatı gelir kaydedilir.
Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali
MADDE 28 – (1) İhale komisyonu kararı üzerine Ajans, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi hâlinde bu durum bütün isteklilere derhâl bildirilir. Ajans, bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez; ancak, isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.
İhalenin karara bağlanması ve onaylanması
MADDE 29 – (1) İhale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.
(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece en düşük fiyat esasına göre belirlenmesinin mümkün olmadığı durumlarda; işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde ihale dokümanında parasal değer olarak ifade edilmesi zorunludur. Parasal değer olarak ifade edilmesi mümkün olmayan unsurlar için ihale dokümanında nispi ağırlıklar belirlenir.
(3) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.
(4) En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.
(5) İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.
(6) İhale yetkilisi, ihale karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.
(7) İhale; kararın onaylanması hâlinde geçerli, iptal edilmesi hâlinde ise hükümsüz sayılır.
Sözleşmeye davet
MADDE 30 – (1) İhale sonucu, ihale kararlarının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç iş günü içinde, ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu imza karşılığı tebliğ edilir veya iadeli taahhütlü mektupla tebligat adresine postalanmak suretiyle bildirilir. Mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci gün kararın istekliye tebliğ tarihi sayılır.
Sözleşmelerin düzenlenmesi
MADDE 31 – (1) Sözleşmeler, Ajans tarafından hazırlanır.
Sözleşmelerde yer alması zorunlu hususlar
MADDE 32 – (1) Bu Yönetmeliğe göre düzenlenecek sözleşmelerde, aşağıda belirtilen ve işin niteliğine uygun düşen hususlara yer verilmesi zorunludur.
a) İşin adı, niteliği, türü ve miktarı ile hizmetlerde iş tanımı,
b) Ajansın adı ve adresi,
c) Yüklenicinin adı veya ticaret unvanı ile tebligata esas adresi,
ç) Varsa alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumluluklar,
d) Sözleşmenin bedeli, türü ve süresi,
e) Ödeme yeri ve şartlarıyla ön ödeme yapılıp yapılmayacağı, yapılacaksa şartları ve miktarı,
f) Sözleşme konusu işler için ödenecekse fiyat farkının ne şekilde ödeneceği,
g) Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinden hangisinin sözleşme bedeline dâhil olacağı,
ğ) Vergi, resim ve harçlar ile sözleşmeyle ilgili diğer giderlerin kimin tarafından ödeneceği,
h) Montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım-onarım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait şartlar,
ı) Kesin teminat miktarı ile kesin teminatın iadesine ait şartlar,
i) Garanti istenilen hâllerde süresi ve garantiye ilişkin şartlar,
j) İşin yapılma yeri, teslim etme ve teslim alma şekil ve şartları,
k) Gecikme hâlinde alınacak cezalar,
l) Mücbir sebepler ve süre uzatımı verilebilme şartları, sözleşme kapsamında yaptırılacak iş artışları ile iş eksilişi durumunda karşılıklı yükümlülükler,
m) Denetim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar,
n) Yapım işlerinde iş ve işyerinin sigortalanması ile yapı denetimi ve sorumluluğuna ilişkin şartlar,
o) Sözleşmede değişiklik yapılma şartları,
ö) Sözleşmenin feshine ilişkin şartlar,
p) Yüklenicinin sözleşme konusu işle ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları,
r) İhale dokümanında yer alan bütün belgelerin sözleşmenin eki olduğu,
s) Anlaşmazlıkların çözüm yolları.
Kesin teminat
MADDE 33 – (1) Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle %6 oranında kesin teminat alınır.
(2) Sözleşme bedelinde artış meydana gelmesi hâlinde de artış tutarı üzerinden aynı oranda ek kesin teminat alınır.
Teminat alınması zorunlu olmayan durumlar
MADDE 34 – (1) Kamu kurum ve kuruluşlarından yapılacak her türlü mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinde, pazarlık yoluyla ve/veya sözleşme yapılmasına gerek görülmeyen ve kısa sürede sonuçlandırılacak satın almalarda geçici ve kesin teminat istenmeyebilir.
Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu
MADDE 35 – (1) İhale üzerinde kalan istekli, kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.
(2) Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda Ajans, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre sözleşme imzalayabilir. Ancak, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için 30 uncu maddede belirtilen şekilde tebligat yapılması gerekir.
(3) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.
Ajansın sözleşmeyi feshetmesi
MADDE 36 –(1) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, Ajansın en az yirmi gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi hâlinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar, gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.
Denetim, muayene ve kabul işlemleri
MADDE 37 – (1) Teslim edilen mal, hizmet, yapım veya yapılan işin muayene ve kabul işlemleri, Ajansça kurulacak en az üç kişilik muayene ve kabul komisyonları tarafından yapılır. Mal veya yapılan iş yüklenici tarafından Ajansa teslim edilmedikçe muayene ve kabul işlemleri yapılmaz.
(2) Ancak; sözleşmesinde hüküm bulunması hâlinde, imalat veya üretim süreci gerektiren işler, muayene ve kabul komisyonlarının yetki ve sorumluluğunu kaldırmamak üzere, ihale dokümanında belirtilen kalite ve özelliklere göre yapılıp yapılmadığı hususunda, Ajans tarafından belirli aşamalarda ve aralıklarla denetlenebilir.
(3) Muayene ve kabul komisyonu sözleşmede öngörülen süre içinde işi inceler; kabul işleminin yapılmasında bir engel bulunmağını tespit ederse Geçici/Kesin Kabul Tutanağına (Ek-4) uygun bir tutanak doldurup imzalar. Tutanak, satın almadan/ihaleden sorumlu birime teslim edilir.
(4) Muayene ve kabul tutanağı ihale yetkilisi tarafından onaylandıktan sonra geçerli olur ve kabul yapılmış sayılır.
(5) Taahhüdün tamamlanan ve müstakil kullanıma elverişli bölümleri için kısmî kabul yapılabilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
İhaleye Katılamayacak Olanlar, Yasaklama ve Diğer Hususlar
İhalelere katılmaktan yasaklanma
MADDE 38 – (1) İhalelerde ve sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıda belirtilen fiil ve davranışlarda bulunmak yasaktır.
a) Hile, vaat, tehdit, sahtecilik, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek, rekabeti veya isteklilerin ihale kararını etkileyecek benzeri hareketlerde bulunmak,
b) Sözleşme konusu işin yapılması veya teslimi sırasında hileli malzeme, araç veya usuller kullanmak, fen ve sanat kurallarına aykırı, eksik, hatalı veya kusurlu iş yapmak,
c) Taahhüdünü yerine getirirken Ajansa zarar vermek,
ç) Bilgi ve deneyimini Ajansın zararına kullanmak,
d) Gizli kalması gereken bilgi ve belgeleri ifşa etmek.
(2) Yukarıda belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında, fiil veya davranışların özelliğine göre ihale yetkilisi tarafından en geç bir ay içinde, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar Ajans ihalelerine katılma yasağı verilir. Yasaklama süresi, yasak fiil veya davranışların tespit edildiği tarihten itibaren başlar.
İstekli ve yüklenicilerin cezaî sorumluluğu
MADDE 39 –(1) Taahhüt tamamlandıktan ve kabul işlemi yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa dahi, Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden fiil veya davranışlarda bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında, fiil ve davranışlarının özelliğine göre Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca ceza kovuşturması yapılmak üzere ilgili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur.
Bilgi ve belgeleri açıklama yasağı
MADDE 40 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanlar; ihale süreciyle ilgili bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mâli yönlerine ilişkin olarak gizli kalması gereken bilgi ve belgelerle işin yaklaşık maliyetini ifşa edemezler, kendilerinin veya üçüncü şahısların yararına kullanamazlar.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi
MADDE 41 – (1) Mal ve hizmet alımları ile yapım sözleşmelerinde öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması hâlinde artışa konu olan iş;
a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) Ajansı külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
şartlarıyla mal ve hizmet alımlarında sözleşme bedelinin %20’sine, yapım işlerinde sözleşme bedelinin %30’una kadar oran dâhilinde, sözleşme ve şartnamesine hüküm konulmuş olması kaydıyla, süre hariç, sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.
(2) İşin bu şartlar altında da tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesap, genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak, bu durumda işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.
(3) Sözleşme bedelinin %80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde, yüklenici işi bitirmek zorundadır.
Uluslararası anlaşmalar
MADDE 42 – (1) Uluslararası kuruluşlarca sağlanan dış kredi ve finansmanla yapılacak işlerde varsa ilgili uluslararası kuruluşların konuyla ilgili düzenlemelerine uyulur.
Satın alma usullerinde uyulması zorunlu diğer kurallar
MADDE 43 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur.
a) Ertesi malî yılda gerçekleştirilecek süreklilik arz eden mal ve hizmet alımları için bir önceki malî yıl sona ermeden ihaleye çıkılabilir.
b) İhale dokümanı hazırlanmadan ilan yapılamaz. İlan sürelerinin hesaplanmasında ilanın yayımlandığı gün dikkate alınır, ihale günü veya son başvuru günü dikkate alınmaz.
c) İhale için tespit olunan tarih tatil gününe rastlamışsa ihale, tekrar ilana gerek kalmaksızın tatili takip eden ilk iş gününde aynı yer ve saatte yapılır ve bu saate kadar verilen teklifler kabul edilir. İhale saati çalışma saati dikkate alınarak tespit edilir. İlandan sonra çalışma saati değişse de ihale ilan edilen saatte yapılır.
ç) Bu Yönetmeliğin 21 inci maddesinde belirtilen usulle yapılacak harcamaların toplamı, Ajansın o yılki malî yıl bütçesinde mal ve hizmet alımı ile yapım işleri için tahsis edilen toplam ödeneğin %50’sini, Başbakanın yazılı Olur’u olmadıkça aşamaz.
Süreler
MADDE 44 – (1) Uluslararası ihalelerde bu Yönetmelikte belirtilen sürelere, on iki günü geçmemek üzere süre eklenebilir.
Uygulanmayacak hükümler
MADDE 45 – (Mülga:RG-28/11/2008-27068) (Başlığıyla birlikte yeniden düzenleme:RG-25/5/2012-28303)
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz.
Yürürlük
MADDE 46 – (1) Maliye Bakanlığı ile Sayıştayın görüşleri alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 47 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Başkanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
10/2/2007
26430
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
furkanlardanismanlik.com 