Resmi Gazete Tarihi: 31.08.2004 Resmi Gazete Sayısı: 25569
ATIK PİL VE AKÜMÜLATÖRLERİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİBÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve İlkeler
Amaç
Madde 1-Bu Yönetmeliğin amacı; pil ve akümülatörlerin üretiminden başlayarak nihai bertarafına kadar;
a) Çevresel açıdan belirli kriter, temel koşul ve özelliklere sahip pil ve akümülatörlerin üretiminin sağlanmasına,
b)İnsan sağlığına ve çevreye zarar verecek şekilde doğrudan veya dolaylı olarak alıcı ortama verilmesinin önlenmesine,
c) Etiketleme ve işaretleme ile pil ve akümülatör ürünlerinin kalite kontrolünün, ithalatının kontrolünün ve içerdiği zararlı madde miktarının kontrolünün sağlanmasına,
d)İthalat, ihracat ve transit geçişlerine ilişkin esasların belirlenmesine,
e) Yönetiminde gerekli teknik ve idari standartların sağlanmasına,
f) Zararlı madde içeren pil ve akümülatörlerin üretilmesinin, ihracatının, ithalatının ve satışının önlenmesine,
g) Atık pil ve akümülatörlerin geri kazanım veya nihai bertarafı için toplama sisteminin kurulmasına ve yönetim planının oluşturulmasına, yönelik prensip, politika ve programların belirlenmesi için hukuki ve teknik esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2-Bu Yönetmelik; pil ve akümülatör ürünlerinin etiketlenmesi ve işaretlenmesi, üretilmesinde zararlı madde miktarının azaltılması, kullanıldıktan sonra atıklarının evsel ve diğer atıklardan ayrı olarak toplanması, taşınması, bertarafı ile ithalat, transit geçiş ve ihracatına ilişkin yasak, sınırlama ve yükümlülükleri, alınacak önlemleri, yapılacak denetimleri, tabi olunacak sorumlulukları düzenler.
Endüstriyel kullanım amacına bağlı olarak kalıcı olarak yerleştirilmiş pillerin bulunduğu aletler, bilimsel ve mesleki alanda kullanılan, hayati önemi haiz tıbbi aygıtlara yerleştirilmiş piller, kalp pilleri, sadece uzman kişiler tarafından uzaklaştırılması gereken, kesintisiz olarak sürekli çalışması gereken aletler içindeki pil veya akümülatörler bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.
Pil veya akümülatör üretim ve bertaraf tesislerinden kaynaklanan üretim atıklarının yönetimi de bu Yönetmelik kapsamı dışındadır. Söz konusu atıklar sahip oldukları özelliklere göre Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği veya Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine tabidir.
Hukuki Dayanak
Madde 3- (Değişik:RG-5/11/2013-28812)
Bu Yönetmelik 2872 sayılı Çevre Kanununda öngörülen amaç ve ilkeler doğrultusunda 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (i) bentlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4-Bu Yönetmelikte geçen;
(Değişik:RG-5/11/2013-28812) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,
Yönetmelik: Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğini,
Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği: 11/7/1993 tarihli ve 21634 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 20/4/2001 tarihli ve 24379 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile değişik Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliğini,
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği: 27/8/1995 tarihli ve 22387 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğini,
Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği: 14/3/1991 tarihli ve 20814 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğini,
Akümülatör: Endüstride ve araçlarda otomatik marş, aydınlatma veya ateşleme gücü için kullanılan, şarj edilebilir sekonder hücrelerde kurşunla sülfürik asit arasındaki kimyasal reaksiyon sonucu kimyasal enerjinin doğrudan dönüşümü ile üretilen elektrik enerjisi kaynağını,
Pil: Şarj edilmeyen primer hücrelerde kimyasal reaksiyon sonucu oluşan kimyasal enerjinin doğrudan dönüşümü ile üretilen elektrik enerjisi kaynağını,
Şarj Edilebilir Pil: Şarj edilebilen ve birkaç defa kullanılabilen pili,
I. Grup Piller: Nikel kadmiyum ve cıva oksit piller hariç olmak üzere diğer pilleri,
II. Grup Piller: Nikel kadmiyum ve cıva oksit pilleri,
Nikel Kadmiyum Pil: Şarj edilebilir sekonder hücrelerde kadmiyumla nikel hidroksit arasındaki kimyasal reaksiyon sonucu kimyasal enerjinin doğrudan dönüşümü ile üretilen elektrik enerjisi kaynağını,
Cıva İçeren Piller: Cıva oksit elektrot içeren alkali-mangan, çinko-karbon ve cıva oksit piller gibi pilleri,
Düğme Pil: İşitme cihazları, saatler ve benzeri taşınabilir aletlerde kullanılan ve çapı yüksekliğinden fazla olan yuvarlak pilleri,
Zararlı Maddeleri İçeren Piller:
a) Ağırlıkça % 0.0005’den fazla cıva (Hg) içeren pilleri,
b) Alkali-mangan piller hariç, pil başına 25 mg’dan fazla cıva (Hg) içeren pilleri,
c) Ağırlıkça % 0.025’den fazla cıva (Hg) içeren alkali-mangan pilleri,
d) Ağırlıkça % 0.025’den fazla kadmiyum (Cd) içeren pilleri,
e) Ağırlıkça % 0.4’den fazla kurşun (Pb) içeren pilleri,
Üretici: Pil veya akümülatör üreten, imal eden, ürüne adını, ticaret markası veya ayırt edici işaretini koymak suretiyle kendini üretici olarak tanıtan gerçek ve tüzel kişiyi, üreticinin Türkiye dışında olması halinde ithalatçıyı; ayrıca ürünün tedarik zincirinde yer alan, faaliyetleri ürünün güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek ve tüzel kişiyi,
Pil ve Akümülatör Ürünlerinin Dağıtımını ve Satışını Yapan İşletmeler: Toptancıları, perakendecileri, marketleri, büyük ve küçük ölçekli alış veriş merkezlerini, garajları, tamir-bakım atölyelerini ve inşaat şirketlerini,
Atık Pil ve Akümülatör: Yeniden kullanılabilecek durumda olmayan, evsel atıklardan ayrı olarak toplanması, taşınması, bertaraf edilmesi gereken kullanılmış pil ve akümülatörleri,
Toplama: Atık pil ve akümülatörlerin kota veya depozito kapsamında özelliklerine göre biriktirilmesini, ayrılmasını veya gruplandırılmasını,
Depozito Sistemi: Atık akümülatörlerin toplanması için akümülatör satın alınırken satıcıya akümülatör başına ödenen fazla paranın tüketiciye geri dönmesi sistemini,
Depozito Uygulaması Müracaat Formu: Ek-3’de verilen formu,
Kota: Yönetmelik kapsamındaki atık pillerin toplanması ve bertaraf edilmesi gereken miktarının (ağırlıkça) piyasaya sürülen pil miktarına (ağırlıkça) oranını,
Kota Uygulamasına Tabi İşletmeler: Pil üreten, ithal eden, piyasaya süren ve marka sahibi gerçek ve tüzel kişileri,
Kota Uygulaması Müracaat Formu: Ek-2’de verilen formu,
Geçici Depolama: Dağıtım ve satış noktalarında, geri kazanım ve depolama tesislerinde, atık pil ve akümülatörlerin geçirimsizliği sağlanmış beton zemin üzerinde bekletildiği alanları,
Geri Kazanım: Atık pil ve akümülatörleri fiziksel ve/veya kimyasal işleme tabi tutarak hammadde veya ürün elde etme işlemini,
Depolama: Geçirimsizlik koşulları sağlanmış, nemden ari ve meteorolojik şartlardan korunmuş ayrı kapalı alanlarda depolamayı,
Bertaraf: Atık pil ve akümülatörlerin geri kazanım, depolama veya ihracat yoluyla muhtemel olumsuz çevresel etkilerinin giderilmesini,
(Mülga: R.G-30/3/2010-27537)(1)Ön Lisans:
(Mülga: R.G-30/3/2010-27537)(1)Lisans:
(Ek: RG-30/3/2010-27537)(1)Çevre lisansı:29/4/2009 tarihli ve 27214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte düzenlenen lisansı,
HDPE: Yüksek yoğunluklu polietileni,
ifade eder.
Genel İlkeler
Madde 5-Atık pil ve akümülatörlerin yönetimine ilişkin ilkeler şunlardır;
a) (Değişik: RG 3/3/2005-25744) Piller ve akümülatörler bu Yönetmelikte belirtilen şekilde etiketlenir ve işaretlenir.
b) Uzun ömürlü ve şarj edilebilir pil ve akümülatörlerin üretimi öncelikle tercih edilir.
c) (Değişik: RG 3/3/2005-25744) Ağırlıkça yüzde iki (% 2) den fazla cıva oksit veya cıva içeren düğme tipi pillerin üretimi ve ithalatı yasaktır.
d) (Değişik: RG 3/3/2005-25744) Ağırlıkça yüzde iki (% 2) ye kadar cıva oksit veya cıva içeren düğme tipi piller ve ağırlıkça % 2’ye kadar cıva içeren düğme tipi pillerden oluşan piller hariç;
1) Ağırlıkça milyonda beş (% 0,0005) den fazla cıva içeren (Hg) pillerin,
2) Ağırlıkça onbinde yirmibeş (% 0,025) den fazla Kadmiyum (Cd) içeren primer pillerin,
İthalatı ve üretimi yasaktır.
e) Zararlı madde içeren atık piller Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre bertaraf edilir.
f) Atık pil ve akümülatörlerin evsel ve diğer atıklarla birlikte depolanması, alıcı ortama verilmesi ve yakılması yasaktır.
g) Atık pil ve akümülatörlerin geri kazanılması esastır.
h) Atık pil ve akümülatörlerin yönetimlerinin her safhasında sorumlu kişiler, çevre ve insan sağlığına zarar vermemek için gerekli tedbirlerin alınmasından sorumludur.
ı)Atık pil ve akümülatörlerin yarattığı çevresel kirlenme ve bozulmadan doğan zararlardan dolayı pil ve akümülatör üreticilerinin, atık pil ve akümülatör taşıyıcılarının ve bertaraf edicilerin bu faaliyetler sonucu meydana gelen zararlardan ötürü kusurları oranında tazminat sorumluluğu saklıdır.
j) Pil ve akümülatör üretenler ile piyasaya sürenler, atık pil ve akümülatörlerin toplanması, taşınması ve bertarafını sağlamak ve bu amaçla yapılacak harcamaları karşılamakla yükümlüdürler.
k) Bu Yönetmelik kapsamına giren atık pil ve akümülatörlerin uluslararası ticareti, ithalatı, ihracatı ve transit geçişinde Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
l) Atık pil ve akümülatörlerin yönetiminden kaynaklanan her türlü çevresel zararın giderilmesi için yapılan harcamalar “kirleten öder” prensibine göre atık pillerin ve akümülatörlerin yönetiminden sorumlu olan gerçek ve tüzel kişiler tarafından karşılanır. Pil ve akümülatörlerin üretiminden ve ithalatından sorumlu kişilerin çevresel zararı durdurmak, gidermek ve azaltmak için gerekli önlemleri almaması veya bu önlemlerin yetkili makamlarca doğrudan alınması nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan gerekli harcamalar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre atıkların yönetiminden sorumlu olanlardan tahsil edilir. Ancak, kirletenlerin ödeme yükümlülüğünden kurtulabilmesi için, kirlenmenin önlenmesi ve sınırlanması için her türlü tedbiri aldıklarını ispat etmeleri gerekir.
İKİNCİBÖLÜM
Görev, Yetki ve Yükümlülükler
Bakanlığın Görev ve Yetkileri
Madde 6- Bakanlık;
a) Atık pil ve akümülatörlerin çevreyle uyumlu bir şekilde yönetimini sağlayacak politikaları saptamak, bu yönetmeliğin uygulanmasına yönelik işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla,
b) Atık pil ve akümülatör geri kazanım tesislerine (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) çevre lisansı vermekle,
c) Atık pil depolarının projelerine onay vermekle,
d) Atık pil ve akümülatörlerin toplanarak geri kazanımları için uygulanacak olan ve bu Yönetmeliğin 25 inci ve 29 uncu maddelerinde yer alan hedeflere ulaşılması için gerekli tedbirleri almak ve uygulanmasını sağlamakla, kota ve depozito başvurularını değerlendirmekle,
e) Atık pil ve akümülatörlerin çevreyle uyumlu yönetimine ilişkin en yeni sistem ve teknolojilerin uygulanmasında ulusal ve uluslararası koordinasyonu sağlamakla,
f) Atık pillerin ve akümülatörlerin toplanması ve bertarafı için düzenlenecek halkın bilinçlendirilmesi çalışmalarına destek sağlamakla,
görevli ve yetkilidir.
Mülki Amirlerin Görev ve Yetkileri
Madde 7-Mahallin en büyük mülki amiri;
a) Atık yönetimi politikaları çerçevesinde ilde gerekli stratejileri geliştirmek ve uygulamakla,
b) İl sınırları içinde faaliyette bulunan ve Yönetmelik kapsamına giren geri kazanım ve depolama tesislerini tespit etmek ve Bakanlığa bildirmekle,
c) Atık pil ve akümülatörlerin yasal olmayan yollarla değerlendirilmesini önlemekle, denetimler sonucu bu yönetmeliğe aykırı durumun tespit edilmesi halinde atık akümülatörleri en yakın (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1)çevre lisanslı geri kazanım tesisine gönderilmesini, atık pillerin ise en yakın depolama alanına gönderilmesini sağlamakla ve bu Yönetmelikte belirtilen cezaları vermekle,
d) Ulusal atık taşıma formlarını değerlendirerek Bakanlığa yıllık rapor vermekle,
e) İl sınırları içinde atık akümülatör taşınması ile ilgili faaliyet gösteren araç ve firmalara taşıma lisansı vermekle, bu lisansı kontrol etmekle, iptal etmekle ve yenilemekle,
f) Pil ve akümülatör üreticileri veya pil ve akümülatör üreticilerinin yetkilendireceği kişi veya kuruluşlar tarafından kurulacak geçici depolama alanlarına izin vermekle, bu alanları denetim altında tutmakla ve izin verilen alanları Bakanlığa bildirmekle,
g) İl sınırları içinde atık pil ve akümülatörlerin taşınması sırasında meydana gelebilecek kazalarda her türlü acil önlemi almak ve gerekli koordinasyonu sağlamakla,
h)Üreticiler, mahalle muhtarlıkları ve belediyeler ile birlikte koordineli olarak yapılacak eğitim çalışmalarına katkı sağlamakla,
görevli ve yetkilidir.
Belediyelerin Görev ve Yetkileri
Madde 8-Belediyeler, Büyükşehir statüsündeki yerlerde Büyükşehir Belediyeleri;
a) Atık pil ve akümülatörlerin belediye katı atık düzenli depolama alanlarında evsel atıklarla birlikte bertarafına izin vermemekle,
b) Kuruluş ve işletme giderleri pil üreticileri tarafından karşılanacak geçirimsizlik koşulları sağlanmış, nemden ari ve meteorolojik şartlardan korunmuş atık pil depolama alanlarının kurulması için katı atık düzenli depolama alanlarında ücretsiz olarak yer tahsis etmekle,
c) Üreticilerin şehrin muhtelif yerlerinde yapacakları atık pil ve akümülatör toplama işlemlerine yardımcı olmak ve işbirliği yapmakla,
d) Okullar, halk eğitim merkezleri, mahalle muhtarlıkları, eğlence yerleri ve halka açık merkezlerde pilleri ayrı toplama ile ilgili üreticilerin sorumluluğu ve programı dahilinde gerektiğinde üretici ile işbirliği yaparak pilleri ücretsiz olarak ayrı toplamakla, halkı bilgilendirmekle, eğitim programları düzenlemekle,
e) Belediye sınırları içinde bulunan atık pil ve akümülatör bertaraf tesislerini ve taşıma firmalarını denetlemekle,
görevli ve yetkilidir.
Pil Üreticilerinin Yükümlülüğü
Madde 9- Pil üreticileri;
a) (Değişik: RG 3/3/2005-25744) Sekonder hücreler ve sekonder pil ürünlerini Türk Standartlarında (TS EN 61429) belirtilen şekilde etiketlemek ve işaretlemekle, ağırlıkça milyonda beş (% 0,0005) den fazla cıva (Hg) içeren düğme tipi piller ile bu tür düğme pillerden oluşturulan pillerin ambalajlarını Ek-1’de gösterilen sembol ile işaretlemekle,
b) Bu Yönetmeliğin 2 no’lu ekinde yer alan Kota Uygulaması Müracaat Formunu doldurarak her yıl Bakanlığa başvurmakla,
c) Atık pilleri bu yönetmelikte belirtilen hükümler ile bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinde belirtilen hedefler doğrultusunda toplanmasını ve bertarafını sağlamak veya sağlatmakla,
d) Atık pil ihracatında Bakanlıktan onay almakla,
e) Zararlı maddeleri içeren pilleri üretmemekle veya ithal etmemekle, ürettikleri veya ithal ettikleri pildeki zararlı madde miktarını en az düzeye indirecek tedbirleri almakla,
f) Atık pillerin kota oranlarında toplanması amacıyla tüketiciyi bilgilendirici ve bilinçlendirici eğitim programları düzenlemekle,
g) Atık pil taşımacılığında bu Yönetmeliğin 15 inci ve 16 ncı maddelerine uymakla,
h) Genel bir toplama ve geri dönüşüm sistemi geliştirerek veya belli bir sisteme katılarak atık pillerin toplanmasını ve bertarafını sağlamakla,
ı)Toplama noktalarına konulacak kırmızı renkli, üzerinde “Atık Pil” ve “Yalnızca Atık Pil Atınız” ibareleri yer alan toplama kutularını veya konteynerlerini ücretsiz olarak temin etmekle, dolan kutuların veya konteynerlerin toplanmasını sağlayarak atık pilleri depolama alanlarına taşımak veya taşıtmakla,
j) Belediyelerin katı atık düzenli depolama sahalarında atık pil depolama alanlarını kurmakla, bakım ve onarım giderlerini karşılamakla,
k) Atık pil depolama alanlarının projeleri için Bakanlıktan onay almakla,
l) Sabit veya mobil atık pil ayırma tesislerini kurmakla,
yükümlüdür.
Akümülatör Üreticilerinin Yükümlülüğü
Madde 10-Akümülatör üreticileri;
a) Akümülatör ürünlerini bu Yönetmelikte belirtilen şekilde etiketlemek ve işaretlemekle,
b) Bu Yönetmeliğin 3 no’lu ekinde yer alan depozito uygulaması müracaat formunu doldurarak her yıl Bakanlığa başvurmakla,
c) Atık akümülatörlerin bu Yönetmeliğin 29 uncu maddesinde belirtilen hedefler doğrultusunda toplanmasını, geri kazanımını ve bertarafını sağlamak veya sağlatmakla,
e) Ürettikleri veya ithal ettikleri akümülatörlerde zararlı madde miktarlarını en aza indirecek tedbirleri almakla,
f) Atık akümülatör atıklarının zararları ve toplanmaları konusunda tüketicilerin katılım ve katkılarını sağlamak amacıyla eğitimlerini, bilgilendirilmelerini sağlamakla,
g) Atık akümülatör taşımacılığında bu Yönetmeliğin 15 inci, 16 ıncı ve 17 inci maddelerinde belirtilen hükümlere uymakla,
h) Genel bir toplama ve geri dönüşüm sistemi geliştirerek veya belli bir sisteme katılarak atık akümülatörlerin toplanmasını, geri kazanımını veya bertarafını sağlamakla,
yükümlüdür.
Pil Ürünlerinin Dağıtımını ve Satışını Yapan İşletmelerin Yükümlülükleri
Madde 11-Pil ürünlerinin dağıtımını ve satışını yapan işletmeler;
a) Pil üreticilerinin kuracakları sisteme uygun olarak tüketiciler tarafından getirilen atık pilleri ücretsiz olarak almakla,
b) Atık pil toplama sistemi olmayan markaların pillerini satmamakla,
c) Tüketicilerin getirdiği atık pilleri, üreticinin öngördüğü şekilde üreticiye veya üreticinin yetkilendirdiği bir kuruluşa gönderilmesini sağlamakla,
d)İşyerlerinde tüketicilerin kolayca görebilecekleri yerlerde (Ek-4 A) da yer alan uyarı ve bilgiler ile atık pillerin toplanma şekli ve yerleri hakkındaki bilgileri sunmakla,
Akümülatör Ürünlerinin Dağıtımını ve Satışını Yapan İşletmeler ve Araç Bakım-Onarım Yerlerini İşletenlerin Yükümlülükleri
Madde 12-Akümülatör ürünlerinin dağıtım ve satışını yapan işletmeler ve araç bakım-onarım yerlerini işletenler;
a) Tüketiciler tarafından getirilen atık akümülatörleri almakla, akümülatör üreticilerinin kuracakları sisteme katılmakla ve getirilen atık akümülatörlerin yenisinin alınmaması halinde depozito bedelini tüketiciye ödemekle, Tüketicilerin getirdiği atık akümülatörleri, üreticinin öngördüğü şekilde üreticiye veya üreticinin yetkilendirdiği bir kuruluşa dönmesini sağlamakla,
b)İşyerlerinde tüketicilerin kolayca görebilecekleri yerlerde (Ek-4 A) da yer alan uyarı ve bilgiler ile depozito uygulaması, atıkların toplama şekli ve yerleri hakkındaki bilgileri sunmakla,
c) (Değişik: RG 3/3/2005-25744) Atık akümülatörler için geçici depolama alanı oluşturmakla, atık akümülatörleri bu alanda doksan günden fazla tutmamakla, depolama zemininin sızdırmazlığı için depolama yerinin zeminini beton veya asfalttan oluşturarak aside karşı dayanıklı olmasını sağlamakla, duvarlarının aside karşı dayanıklı boya ile boyanmasını sağlamakla, sızdırma ve akıntı yapmayan akümülatörlerin beş adedinden fazlasını üst üste koymamakla, sızdıran akümülatörleri, aside dayanıklı sızdırmaz polipropilen kaplarda bulundurmakla,
d) Toplanan atık akümülatörlerin kayıtlarını tutmak, bu kayıtları üreticiye bildirmek ve geçici depolama veya (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1)çevre lisanslı taşıyıcılara veya lisanslı geri kazanım tesislerine belgeli olarak teslim etmekle,
yükümlüdür.
(Ek Fıkra: RG 3/3/2004-25744) Ancak, perakende akü satışı yapan satıcılarda biriken atık aküleri, en yakın geçici depolara taşıyacak araçlar için lisans alma zorunluluğu yoktur.
Tüketicilerin Yükümlülükleri
Madde 13-Pil ve akümülatör tüketicileri;
a) Atık pilleri evsel atıklardan ayrı toplamakla, pil ürünlerinin dağıtımını ve satışını yapan işletmelerce veya belediyelerce oluşturulacak toplama noktalarına atık pilleri teslim etmekle,
b) Aracının akümülatörünü değiştirirken eskisini, akümülatör ürünlerinin dağıtım ve satışını yapan işletmeler ve araç bakım-onarım yerlerini işletenlerin oluşturduğu geçici depolama yerlerine ücretsiz teslim etmekle, eskilerini teslim etmeden yeni akümülatör alınması halinde depozito ödemekle,
c) Tüketici olan sanayi kuruluşlarının üretim süreçleri sırasında kullanılan tezgah, tesis, forklift, çekici ve diğer taşıt araçları ile güç kaynakları ve trafolarda kullanılan akümülatörlerin, atık haline geldikten sonra üreticisine teslim edilene kadar fabrika sahası içinde sızdırmaz bir zeminde doksan günden fazla bekletmemekle,
yükümlüdür.
Geri Kazanım Tesisleri İşletmecilerinin Yükümlülükleri
Madde 14-Geri kazanım tesislerini işletenler;
a) Bakanlıktan (Değişik ibareR.G-30/3/2010-27537)(1) çevre lisansı almakla,
b) Atık yönetimi ile ilgili kayıtları tutmak ve bu kayıtları istendiğinde yetkililere ibraz etmek üzere üç yıl süreyle tesiste bulundurmakla,
c)İşletme planlarını her yıl Ocak ayı içinde ilgili Valiliğe göndermekle,
d) Atığın tesise girişinde geri kazanım işleminden önce atığın ulusal atık taşıma formunda belirtilen atık tanımına uygunluğunu tespit etmekle,
e) Pil ve akümülatör üreticileri veya bunların yetkilendirecekleri kişi veya kuruluşlar tarafından kurulan geçici depolama tesisleri tarafından onaylanmamış belgelerle getirilen atık pil ve akümülatörleri tesislerine kabul etmemekle, tesisin yıllık çalışma raporunu ilgili Valiliğe göndermekle, tesisin işletilmesi ile ilgili her bölümün işletme planını yaparak uygulamakla,
f) Tesisin risk taşıyan bölümlerinde çalışan personelin her türlü güvenliğini sağlamakla, altı ayda bir sağlık kontrollerini yaptırmakla ve bu bölümlere izinsiz olarak ve yetkili kişilerin dışında girişleri önlemekle,
g) (Değişik:RG-5/11/2013-28812)Acil Önlem Planı hazırlamakla, bununla ilgili eğitimli personel bulundurmakla, acil durum söz konusu olduğunda çevre ve şehircilik il müdürlüğüne bilgi vermekle,
h) Tesisin işletilmesi ile ilgili Bakanlığın öngöreceği diğer işleri yapmakla,
yükümlüdür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Taşıma ile İlgili Hükümler
Atık Pil ve Akümülatörlerin Taşınması
Madde 15- (Değişik:RG-5/11/2013-28812)
Tehlikesiz olan 160604,160605 ve 200134 kodlarında yer alan atık piller haricindeki atık pil ve akümülatörlerin taşınmasına ilişkin hususlar Bakanlıkça diğer düzenleyici işlemler ile belirlenir.
Araçlarda Taşıma Formu Bulundurma Zorunluluğu
Madde 16- (Mülga:RG-5/11/2013-28812)
Atık Akümülatör Taşıyıcılarının Lisans Alma Zorunluluğu
Madde 17- (Mülga:RG-5/11/2013-28812)
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Geri Kazanım ve Geçici Depolama Tesisleri İçin Özel Şartlar
Atık Akümülatör Geçici Depolama Alanlarının Kurulması
Madde 18-Geri kazanım tesisleri ve akümülatör ürünlerinin dağıtımını ve satışını yapan işletmeler ve araç bakım-onarım yerleri dışındaki atık akümülatör geçici depolama alanları, akümülatör üreticileri veya akümülatör üreticilerinin yetkilendireceği kişi veya kuruluşlar tarafından kurulabilir. Bu alanlar için ilgili Valilikten geçici depolama izni alınması zorunludur. Geçici depolama alanlarında atık akümülatörler 90 günden fazla tutulamaz. Bu alanlar Valiliklerin denetimi altında faaliyet gösterirler.
Atık Akümülatör Geri Kazanım ve Geçici Depolama Alanlarının Özellikleri
Madde 19-Atık akümülatör geri kazanım ve geçici depolama tesisleri için aşağıdaki şartlara uyulur:
a) Tesiste giriş bölümü, atık akümülatör kabul ünitesi, atık akümülatör proses sahası ve diğer çalışma bölümleri bulunması,
b) Tesisin atık akümülatör nakliye araçlarının giriş çıkışına uygun olması,
c) Tesisin çevresinin koruma altına alınması, giriş ve çıkışın denetlendiği bir çit veya duvar olması, alana personelden başkasının izinsiz girmesinin yasaklanması,
d) Tesis alanının atık akümülatörle temasta olan kısımlarında zemin geçirimsizliğinin sağlanması, bu amaçla, kalınlığı en az 25 cm olan betonarme veya asfalt zeminin yapılması ve duvarların aside karşı dayanıklı malzeme ile kaplanması,
e) Sızdırma ve akıntı yapmayan atık akümülatörlerin en fazla beş adedi üst üste konulması, sızdıran akümülatörler in sızdırmaz polipropilen kaplarda muhafaza edilmesi,
f) (Değişik: RG 3/3/2005-25744) Atık akümülatörlerin içinde bulunan asitler için asit nötralizasyon ünitesi ve deşarj izni alınmış arıtma üniteleri bulunması,
g) Atık kabul alanı ve işletme alanının yağmura karşı korunması,
h) Sahada ortaya çıkan yağmur suları, yıkama ve benzeri atık suların ayrı toplanarak, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde yer alan sınır değerlere uygun şekilde arıtılması,
i) Tesis içinde meydana gelebilecek döküntü ve sızıntıları önlemek amacıyla gerekli tertibat ve emici malzemelerin bulundurulması ve bu malzemelerin tesis içinde kolay şekilde kullanılabilmesini sağlayacak uygun noktalarda depolanması,
j) Çalışma alanlarında oluşan gürültünün, 11/12/1986 tarihli ve 19308 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gürültü ve Kontrol Yönetmeliği kriterleri doğrultusunda en son tekniklerle mümkün olduğunca azaltılması, vibrasyona ve çevre kirliliğine neden olacak noktalarda gerekli tedbirlerin alınması,
zorunludur.
Atık Pil Geçici Depolama Alanlarının Özellikleri
Madde 20-Atık pillerin geçici depolanmasında iç ve dış yüzeyleri korozyona dayanıklı konteynerler kullanılması, bu konteynerlerin kolay taşınabilir ve hacmi asgari 4 m3 veya daha fazla olması, sızdırmazlık özelliği taşıması gereken konteynerlerin kırmızı renge boyanarak her iki yüzeyine “Atık Pil Geçici Deposu” ibaresi yazılması zorunludur. Konteynerlerın nakliye kolaylığı olan yerlerde zemini beton ve üstü kapalı alanlarda bulundurulması gerekli olup, bu alanlarda yangına karşı her türlü tedbir alınması zorunludur.
BEŞİNCİBÖLÜM
(Değişik bölüm başlığı: R.G-30/3/2010-27537)(1)
Akümülatör Geri Kazanım Tesislerine Çevre Lisansı Alınması ile İlgili Hükümler
Çevre lisansı alınması
Madde 21- (Başlığıyla birlikte değişik: R.G-30/3/2010-27537)(1)
Atık pil ve atık akü geri kazanımı yapan tesislerin çevre lisansı alması zorunludur. Çevre lisansı alınması işlemlerinde, Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır. Söz konusu Yönetmeliğin EK-3 C sinde yer alan Teknik Uygunluk Raporunun içeriği Bakanlıkça belirlenir.
Geri Kazanım Tesislerine Geçici İzin ve Lisans Verilmesi
Madde 22- (Mülga: R.G-30/3/2010-27537)(1)
Lisansın İptali
Madde 23- (Mülga:R.G-30/3/2010-27537) (1)
ALTINCI BÖLÜM
Pil İthalatı ve Atık Pillere Kota Uygulaması
Pil İthalatında Uygulanacak Esaslar
Madde 24-Zararlı madde içeren pillerin kullanılmalarının engellenmesi, uzun ömürlü ve zararsız madde içeren şarj edilebilir pillerin yaygınlaştırılması ve atık pil toplama sistemlerinin üreticiler tarafından oluşturulması ve kesintisiz işletilmesinin sağlanması amacıyla pil ithalatı ilgili mevzuat doğrultusunda kontrol altında tutulur.
Atık Pillere Kota Uygulanması ve Sorumluluklar
Madde 25-Bakanlık, atık pillerin çevreyle uyumlu yönetiminin sağlanması ve ekolojik dengenin bozulmasını önlemek için, atık pillerin toplanmasını ve bertarafını sağlamak amacı ile kota uygulamasını zorunlu kılar.
Pil üreticileri, bir önceki yıl piyasaya sürdükleri miktarları hesaba katarak atık haline gelen I. grup pilleri yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ilk yıl % 15, ikinci yıl % 25, üçüncü yıl % 30, dördüncü yıl % 35, beşinci yıl % 40 ve devamı yıllarda ise Bakanlığın belirleyeceği oranlarda toplamak veya toplatmak ve bertaraf etmek, bu işlemleri Bakanlığa belgelemekle yükümlüdür. İşletmeler bu amaçla Bakanlıktan izin almak ve beyanda bulunmak zorundadır. Birinci yıl kota değerine ulaşılamaması durumunda, üreticilerin gerekçeleri Bakanlıkça makul bulunursa, ulaşılan reel toplama oranı bir defaya mahsus olmak üzere kota oranı olarak kabul edilebilir.
Atık haline gelen II. grup piller için kota oranları ilk yıl % 25, ikinci yıl % 35, üçüncü yıl % 50, dördüncü yıl % 65, beşinci yıl % 80 ve devamı yıllarda ise Bakanlığın belirleyeceği oranlarda uygulanır.
Atık haline gelen I. ve II. grup pillerin karışık olarak toplanması durumunda, genel kota oranı bu Yönetmeliğin 8 no’lu ekinde verilen şekilde hesaplanacaktır.
Pil üreticileri; bu ürünlerin alıcı ortama olan etkilerini asgariye indirebilmek amacıyla, atık pillerin toplanması, taşınması, geri kazanımı, bertaraf veya ihraç edilmelerine dair yükümlülüklerinin yerine getirilmesi ve bunlara yönelik gerekli harcamaların karşılanması ve eğitim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için, Bakanlığın koordinasyonunda bir araya gelerek kâr amacı taşımayan tüzel kişiliği haiz bir yapı oluşturabilir. Bu yapıya karşı yükümlülüklerini yerine getiren ve harcamalara katılan kuruluşlar atık pil yönetimine ilişkin yükümlülüklerini bu kuruluşa devredebilir. Bu yapıya dahil olanlar kotanın tutturulmasından sorumludur.
Atık Pillere Kota Uygulaması İzin Başvurusu
Madde 26-Pil üreticileri, bu Yönetmeliğin 2 no’lu ekinde yer alan “Kota Uygulaması Müracaat Formu”nu doldurarak her yıl ocak ayının son iş günü bitimine kadar kota uygulaması izni için Bakanlığa müracaat ederler. İşletmeler bu formda üretilen, ithal edilen ve piyasaya sürülen pillerin türü, üretim ve satış miktarları ile atık pillerin yönetimine ilişkin bilgileri ve ilgili belgeleri beyan ve ibraz ederler. Bakanlık gerektiğinde ek bilgi ve belge isteyebilir.
Kota İzin Başvurusunun Değerlendirilmesi
Madde 27-Bakanlık bu Yönetmeliğin 26 ncı maddesindeki bilgi ve belgeleri yeterli bulması durumunda ilgili pil üreticilerine atık pillere kota uygulaması için izin verir. İzin süresi azami bir takvim yılıdır. İzin başvurusunun süresi dışında yapılması halinde de aynı kota oranı uygulanır. Bu Yönetmelik şartlarına uyulmadığının ve bu Yönetmeliğin 26 ncı maddesinde verilen bilgilerin doğru olmadığının tespit edilmesi halinde, üretici firma hakkında bu Yönetmeliğin 35 inci maddesi hükmü uygulanır. Ayrıca, Bakanlık bu Yönetmeliğin 26 ncı maddesinde belirtilen izin başvurusu beyanlarını yeminli mali müşavirlere kontrol ettirebilir. Bunun için yapılacak harcamalar ilgili firmalar tarafından karşılanır.
Kotaya Ulaşılamaması Durumunda Cezai Uygulama
Madde 28-Kota uygulamasına tabi üreticilerin, bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinde belirtilen hedefleri sağlayamamaları durumunda, takip eden ilk yılda normal toplama hedeflerine ilaveten eksik kalan oranları % 10 fazlasıyla geri toplamaları zorunludur. Bu yılda da öngörülen hedeflere ulaşılamadığı taktirde zorunlu depozito uygulamasına geçilerek, bu Yönetmeliğin 35 inci maddesi hükmü uygulanır.
YEDİNCİBÖLÜM
Atık Akümülatörlere Depozito Uygulaması
Atık Akümülatörlere Depozito Uygulaması ve Sorumluluklar
Madde 29- (Değişik Fıkra:RG-3/3/2005-25744) Atık akümülatörlerin geri kazanılmak üzere üreticiye geri dönmesini sağlamak amacıyla, üreticiler akümülatörlerinin satışında depozito uygulamak zorundadır. Tüketiciler tarafından, akümülatör ürünlerinin dağıtımını ve satışını yapan işletmelere getirilen atık akümülatörlerin geri alınması zorunludur. Bu atıkların akümülatör ürünlerinin dağıtım ve satış yerlerini işletenlere ve araç bakım-onarım yerlerine verilmesi durumunda, ürün için belirlenen depozito bedeli tüketiciye ödenir. Depozito uygulaması yönetmeliğin yürürlüğe girdiği yıl ve daha sonraki yıllarda satışa sunulan ve satılan akümülatörlere uygulanır. Ancak, bu tarihten önce satışa sunulan ve satılan akümülatörler depozito hesabına sayılır. Depozito bedeli, her yıl Aralık ayında piyasa koşulları dikkate alınarak, akümülatörlerin kapasitelerine (amper saat) göre, her bir akümülatör için ayrı ayrı hesaplanır ve yurt genelinde tek bir fiyat listesi uygulanır. Bu liste Bakanlık ile akü üreticileri ve geri kazanımcılar tarafından birlikte hazırlanır ve takip eden yıl boyunca geçerliliğini korur.
Depozito uygulamasına tabi olan atık akümülatörlerin bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ilk yıl % 70, ikinci yıl % 80, üçüncü yıl % 90 oranından az olmayacak şekilde toplanarak geri kazanılması, bertaraf edilmesi ve bunlara ilişkin belgelerin her yıl depozito müracaatlarıyla birlikte Bakanlığa sunulması zorunludur.
Akümülatör üreticileri bu ürünlerin alıcı ortama olan etkilerini asgariye indirebilmek amacıyla, atık akümülatörlerin toplanması, taşınması, geri kazanımı, bertaraf veya ihraç edilmelerine dair yükümlülüklerinin yerine getirilmesi ve bunlara yönelik gerekli harcamaların karşılanması ve eğitim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için, Bakanlığın koordinasyonunda bir araya gelerek kâr amacı taşımayan tüzel kişiliği haiz bir yapı oluşturabilir. Bu yapıya karşı yükümlülüklerini yerine getiren ve harcamalara katılan kuruluşlar atık akümülatörlerin yönetimine ilişkin yükümlülüklerini bu kuruluşa devredebilir. Bu yapıya dahil olanlar depozito hedeflerinin tutturulmasından sorumludur.
Madde 30-Akümülatör üreticileri, bu Yönetmeliğin 3 no’lu ekinde yer alan “Depozito Uygulaması Müracaat Formu”nu doldurarak her yıl ocak ayının son iş günü bitimine kadar depozito uygulaması izni için Bakanlığa müracaat eder. İşletmeler bu formda üretilen, ithal edilen ve piyasaya sürülen akümülatörlerin türü, üretim ve satış miktarları ile atık akümülatörlerin yönetimine ilişkin bilgileri ve ilgili belgeleri beyan ve ibraz eder. Bakanlık gerektiğinde ek bilgi ve belge isteyebilir.
Depozito İzin Başvurusunun Değerlendirilmesi
Madde 31-Bakanlık başvuru için gerekli bilgi ve belgeleri yeterli bulması durumunda, depozito uygulaması için izin verir. İzin süresi azami bir takvim yılıdır. İzin başvurusunun, süresi dışında yapılması halinde de aynı yükümlülükler uygulanır. Bu Yönetmelik şartlarına uyulmadığının ve başvuru için verilen bilgilerin doğru olmadığının tespit edilmesi halinde üretici firma hakkında bu Yönetmeliğin 35 inci maddesi hükmü doğrultusunda cezai işlem uygulanır. Ayrıca, Bakanlık, izin başvurusu beyanlarını yeminli mali müşavirlere kontrol ettirebilir. Bunun için yapılacak harcamalar ilgili firmalar tarafından karşılanır.
Hedeflere Ulaşılamaması Durumunda Cezai Uygulama
Madde 32-Atık akümülatörlerin, toplama yüzdelerinin bu Yönetmeliğin 29 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında belirtilen oranları sağlamaması durumunda akümülatör üreticileri için bu Yönetmeliğin 35 inci maddesi hükmü uygulanır.
SEKİZİNCİBÖLÜM
Pil ve Akümülatörlerin Etiketlenmesi, İşaretlenmesi ve Tüketicilerin Bilgilendirilmesi
Pil ve Akümülatörlerin Etiketlenmesi ve İşaretlenmesine İlişkin Kurallar
Madde 33- Pil ve akümülatör ürünlerinin etiketlenmesinde;
a) Atık akümülatörlerin ayrı toplanmasını sağlayacak sembol olarak, bu Yönetmeliğin 1 no’lu ekinde yer alan sembolün üretici tarafından kullanılması,
b) Atık akümülatörlerin geri kazanımlarının sağlanmasından yükümlü olan üreticilere geri dönmesini sağlamak amacıyla, bu ürünlerin etiketlenmesinde “depozitoludur” ibaresi ile Bakanlık tarafından firmaya verilen kod numarasının yer alması,
c) Kurşun asit akümülatörlerin üzerinde “Pb” ya da “kurşun” ve “GERİ KAZANILIR” ifadesi ya da “GERİ KAZANILACAK AKÜ” ibaresinin bulunması, ayrıca bu ürünlerin dış ambalajlarında da aynı ibarelerin bulundurulması,
d) (Değişik:RG-3/3/2005-25744) Sekonder hücreler ve sekonder pil ürünlerinin Türk Standartlarında (TS EN 61429) belirtilen şekilde etiketlenmesi ve işaretlenmesi zorunludur. Ağırlıkça milyonda beş (% 0,0005) den fazla cıva (Hg) içeren düğme tipi piller ile bu tür düğme pillerden oluşturulan pillerin ambalajlarının Ek-1’de gösterilen sembol ile işaretlenmesi,
zorunludur.
Tüketicinin Bilgilendirilmesi
Madde 34-Pil ve akümülatör üreticileri, ürünlerinin satış yerlerinde, geçici depolama noktalarında ve ilgili diğer yerlerde (Ek-4/A) da yer alan uyarı ve bilgiler ile bu Yönetmeliğin 1 no’lu ekinde yer alan sembolü, akümülatör ürünlerin etiketlerinde ise (EK- 4/B) de yer alan uyarı ve bilgileri tüketicilerin ve kullanıcıların görebileceği ve okuyabileceği şekilde bulundurmak zorundadır.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Diğer Hükümler
Yönetmeliğe Aykırılık
Madde 35-Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında 2872 sayılı Çevre Kanununun ilgili maddelerinde belirtilen merciler tarafından gerekli işlemler yapılır ve aynı Kanunun yine ilgili maddelerinde belirtilen cezalar verilir.
Düzenleme Yetkisi
Madde 36-Aksine hüküm bulunmadığı hallerde Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak üzere her türlü alt düzenlemeyi yapmakla yetkilidir.
Geçici Madde 1-Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce inşaatına ve/veya işletilmesine başlanan Bakanlıktan işletme lisansı almamış atık akümülatör geri kazanım tesisleri Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra 6 ay, işletme lisansı almış atık akümülatör geri kazanım tesisleri ise 1 yıl içinde bu yönetmeliğin 21 ve 22 nci maddelerinde belirtilen bilgi ve belgelerle ön lisans ve/veya lisans almak için Bakanlığa başvurmak zorundadır.
Yürürlük
Madde 37-Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (l) bendi 1/1/ 2007, diğer maddeler ise 1/1/ 2005 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 38- (Değişik:RG-5/11/2013-28812)
Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.
___________
(1) Bu Yönetmelikte yapılan değişiklikler 1/4/2010 tarihinde yürürlüğe girer.
EK-1
“İŞARETLEME SEMBOLÜ”
Atık pil ve akümülatörlerin ayrı toplanmasını sağlamak amacıyla aşağıdaki tekerlekli konteyner şekli, üründeki metalin kimyasal sembolüyle birlikte kullanılacaktır.
(SEMBOL (Değişik.RG- 3/3/2005-25744)’ DE DEGİŞTİRİLEREK YAYIMLANMIŞTIR.)
EK-2
KOTA UYGULAMASI MÜRACAAT FORMU
1- FİRMA İLE İLGİLİ BİLGİLER:
Firma Adı :
Firma Kodu :
Adres :
Telefon :
Faks :
E-mail :
Firmada Çevre Sorumlusunun Adı-Soyadı:
2- ÜRETİM, İTHALAT İLE İLGİLİ BİLGİLER
İŞLETMEDE ÜRETİLEN, VEYA İTHAL EDİLEN PİLLERİN TÜRÜ VE MİKTARLARI
(Bir önceki yıla ait net satış rakamları dikkate alınacaktır.)
(Değişik Tablo) :RG 3/3/2005-25744)
SIRA NO1.2.3…
PİL TÜRÜ
TON/YIL
3- ATIK PİLLERİN YÖNETİMİ İLE İLGİLİBİLGİLER
A- Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği’ne göre atık pillerin toplanması, geri kazanılması ve bertarafı veya ihracatı amacıyla yaptığınız/yapacağınız plan, proje ve organizasyonlar nelerdir.
B- Atık pillerin toplanması, geri kazanılması ve bertarafı veya ihracatı amacıyla anlaşma yaptığınız işletmeler mevcut ise, isim ve adreslerini belirtiniz.
C- Piyasaya sürdüğünüz ürünler ithal ediliyor ise (ithalatçı firma), ihraç eden ülke ve ihracatçı firma isim ve adresi ile bu firmalardan bir önceki yılda ithal edilen pil türlerine göre ağırlık olarak miktarlarını bu forma ekleyiniz.
D- (Değişik: RG 3/3/2005-25744) Bir önceki yılın 31 Aralık itibariyle elinizde bulunan stok pil miktarlarını ve bir önceki yılın 1 Ocak ile 31 Aralık tarihleri arasında gerçekleştirdiğiniz ihracat miktarlarını bu forma ekleyiniz.
Formda verilen bilgilerin doğruluğunu kabul ederek, bu bilgilerin yanlışlığının tespit edilmesi halinde, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun ilgili maddesine göre gerçeğe aykırı belge düzenleyenlere verilecek cezaların bilgim dahilinde olduğunu belirtir; Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri uyarınca yapmış olduğumuz kota uygulaması izin başvurumuzun kabul edilmesi hususunda gereğini arz ederim.
Firmayı Temsilen Yetkililerin
Adı, Soyadı, Unvanı ve İmzası
EK-3
DEPOZİTO UYGULAMASI MÜRACAAT FORMU
1- FİRMA İLE İLGİLİ BİLGİLER:
Firma Adı :
Firma Kodu :
Adres :
Telefon :
Faks :
E-mail :
Firmada Çevre Sorumlusunun Adı-Soyadı:
2- ÜRETİM, İTHALAT İLE İLGİLİ BİLGİLER
İŞLETMEDE ÜRETİLEN, VEYA İTHAL EDİLEN AKÜMÜLATÖRLERİN TÜRÜ VE MİKTARLARI
(Bir önceki yıla ait net satış rakamları dikkate alınacaktır.)
A- Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği’ne göre atık akümülatörlerin toplanması, geri kazanılması ve bertarafı veya ihracatı amacıyla yaptığınız/yapacağınız plan, proje ve organizasyonlar nelerdir.
B- Atık akümülatörlerin toplanması, geri kazanılması ve bertarafı veya ihracatı amacıyla anlaşma yaptığınız işletmeler mevcut ise, isim ve adreslerini belirtiniz.
C- Piyasaya sürdüğünüz ürünler ithal ediliyor ise (ithalatçı firma), ihraç eden ülke ve ihracatçı firma isim ve adresi ile bu firmalardan bir önceki yılda ithal edilen pil türlerine göre ağırlık olarak miktarlarını bu forma ekleyiniz. Elinizde bulunan stok akümülatör miktarlarını bu forma ekleyiniz.
Formda verilen bilgilerin doğruluğunu kabul ederek, bu bilgilerin yanlışlığının tespit edilmesi halinde, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun ilgili maddesine göre gerçeğe aykırı belge düzenleyenlere verilecek cezaların bilgim dahilinde olduğunu belirtir; Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri uyarınca yapmış olduğumuz depozito uygulaması izin başvurumuzun kabul edilmesi hususunda gereğini arz ederim.
Firmayı Temsilen Yetkililerin
Adı, Soyadı, Unvanı ve İmzası
EK-4 A
Almış olduğunuz ürün, kullanım süresi dolup, atık haline geldiğinde insan ve çevre sağlığının korunması amacıyla en yakınınızda bulunan atık pil/akümülatör geçici depolama, geri kazanım veya bertaraf tesisine teslim edilmesi gerekmektedir. Bu amaçla;
1-Atık pil/akümülatörünüzü sızdırmaz, kaplarla donatılmış ürünlerinizin satıldığı noktalara veya kabul edilen diğer noktalara teslim ediniz.
2- Atık pil/akümülatörünüzü evsel ve/veya diğer atıklarla karıştırmayınız, kesinlikle toprağa, suya, kanalizasyon sistemine, çöp konteynerine v.b. ortama dökmeyiniz, soba ve kazanlarda yakmayınız.
3- Atık pil/akümülatörünüzü gelişigüzel herhangi bir yere bırakmayınız, bunları çocuklardan uzak tutunuz ve atık pilinizi en yakın toplama noktasına teslim ediniz.
EK-4 B
-Atık akümülatörünüzün içindeki asitli sıvıyı toprağa, suya, kanalizasyona dökmeyiniz.
-Atık akümülatörünüzün plastik kısımlarını soba ve kazanlarda yakmayınız.
-Atık akümülatörleri çocuklardan uzak tutunuz.
EK-5 (Mülga:RG-5/11/2013-28812)
EK-6
(Mülga:R.G-30/3/2010-27537)(1)
EK-7 (Mülga:RG-30/3/2010-27537)(1)
EK-8
ATIK PİLLERİN KARIŞIK TOPLANMASI HALİNDE KOTA MİKTARI HESABI
T1: Piyasaya Sürülen I. Grup Pil Miktarı (ton/yıl)
T2: Piyasaya Sürülen II. Grup Pil Miktarı (ton/yıl)
K1: I. Grup Pillerin Kota Oranı
K2: II. Grup Pillerin Kota Oranı
T1.K1 + T2.K2Genel Kota Oranı : ————————— X 100T1 + T2
Resmî Gazete Tarihi: 31.12.2004 Resmî Gazete Sayısı: 25687
SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve Kapsam
Madde 1-
Bu Yönetmeliğin amacı, Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması için, su kirlenmesinin önlenmesini sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleştirmek üzere gerekli olan hukuki ve teknik esasları belirlemektir.
Bu Yönetmelik (Mülga ibare: RG-17/12/2022-32046), su kalitesinin korunmasına ilişkin planlama esasları ve yasaklarını, atıksuların boşaltım ilkelerini ve boşaltım izni esaslarını, atıksu altyapı tesisleri ile ilgili esasları ve su kirliliğinin önlenmesi amacıyla yapılacak izleme ve denetleme usul ve esaslarını kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 2 – (Değişik: RG-17/12/2022-32046)
Bu Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8 inci, 9 uncu, 11 inci, 12 nci, 15 inci ve 20 nci maddeleri ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97 nci, 103 üncü ve 104 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;
(Değişik: RG-17/12/2022-32046) Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,
(Değişik: RG-13/2/2008-26786) Alıcı ortam: Atıksuların deşarj edildiği veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları ile yeraltı suları gibi yakın veya uzak çevreyi,
Atık: Her türlü üretim ve tüketim faaliyetleri sonunda, fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik özellikleriyle karıştıkları alıcı ortamların doğal bileşim ve özelliklerinin değişmesine yol açarak dolaylı veya doğrudan zararlara yol açabilen ve ortamın kullanım potansiyelini etkileyen katı, sıvı veya gaz halindeki maddelerle atık enerjiyi,
Atıksu: Evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucunda kirlenmiş veya özellikleri kısmen veya tamamen değişmiş sular ile maden ocakları ve cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanan sular ve yapılaşmış kaplamalı ve kaplamasız şehir bölgelerinden cadde, otopark ve benzeri alanlardan yağışların yüzey veya yüzeyaltı akışa dönüşmesi sonucunda gelen suları,
Atıksu altyapı tesisleri: Evsel ve/veya endüstriyel atıksuları toplayan kanalizasyon sistemi ile atıksuların arıtıldığı ve arıtılmış atıksuların nihai bertarafının sağlandığı sistem ve tesislerin tamamını,
(Değişik: RG-17/12/2022-32046) Atıksu altyapı tesisleri yönetimi: Mahallin en büyük mülki amirinin bilgi, denetim ve gözetimi altında atıksu altyapı tesislerinin inşası, bakımı ve işletilmesinden sorumlu olan, büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerini; belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeleri, organize sanayi bölgelerinde organize sanayi bölgesi yönetimini, küçük sanayi sitelerinde kooperatif başkanlıklarını; serbest ve/veya endüstri bölgelerinde bölge müdürlüklerini; kültür ve turizm koruma ve gelişme bölgelerinde, turizm merkezlerinde Kültür ve Turizm Bakanlığını veya yetkili kıldığı birimleri, atıksu altyapı yönetimlerince kurulan kooperatiflerde kooperatif yönetimlerini, mevcut yerleşim alanlarından kopuk olarak münferit yapılmış tatil köyü, tatil sitesi, turizm tesis alanlarında site yönetimlerini veya tesis işletmecilerini,
Atıksu arıtımı: Suların çeşitli kullanımlar sonucunda atıksu haline dönüşerek yitirdikleri fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik özelliklerinin bir kısmını veya tamamını tekrar kazandırabilmek ve/veya boşaldıkları alıcı ortamın doğal fiziksel, kimyasal, bakteriyolojik ve ekolojik özelliklerini değiştirmeyecek hale getirebilmek için uygulanan fiziksel, kimyasal ve biyolojik arıtma işlemlerinin birini veya birkaçını,
Atıksu kaynakları: Faaliyet ve üretimleri nedeniyle atıksuların oluşumuna yolaçan konutlar, ticari binalar, endüstri kuruluşları, maden ocakları, cevher yıkama ve zenginleştirme tesisleri, kentsel bölgeler, tarımsal alanlar, sanayi bölgeleri, tamirhaneler, atölyeler, hastaneler ve benzeri kurum, kuruluş ve işletmeler ve alanlardır. Bunlardan;
a) Her atıksu havzasında, atıksu debisi veya herhangi bir kirlilik parametresi itibariyle (kg/gün) veya başka uygun bir birim cinsinden ifade edilen kirletici yükü o havzada kanalizasyon sisteminin taşıdığı toplam debi ve kirletici yükünün % 1 inden fazla olan veya endüstriyel atıksularda günlük debisi 50 m3 den daha fazla olan veya tehlikeli ve zararlı atıklar içeren endüstriyel atıksu kaynakları önemli kirletici atıksu kaynaklarını,
b) Atıksu debisi 50 m3/gün den daha düşük olan ve içerdiği herhangi bir kirlilik parametresinin türü ve miktarı itibariyle önemli kirletici kaynak özelliğini taşımayan atıksu kaynakları ise küçük atıksu kaynaklarını,
Atıksu toplama havzası: Atıksuların alıcı ortamlara verilmeden önce, ilgili mühendislik çalışmalarında belirlenen sınırlar dahilinde toplandıkları alanların toplamını,
Bağlantı kanalı: Atıksu kaynağının atıksularını kanalizasyon sistemine ileten, parsel bacası ile atıksu kanalı arasında yer alan, mülk sahibine ait kanalı,
Balık biyodeneyi: Atıksuların indikatör organizma olarak kullanılan türden balıklar üzerindeki zehirlilik etkisini saptamaya yarayan, atıksuların değişik seyreltilerinde 48 saat, 72 saat, 96 saat gibi belirli süreler sonunda balıkların sağ kalma yüzdelerinin belirlenerek; zehirliliğin, seyrelti oranları ile ilişkili olarak ifade edilmesini sağlayan standart bir deneyi,
Debi: Bir akım kesitinden birim zamanda geçen suyun hacmini,
Deşarj: Arıtılmış olsun olmasın, atıksuların doğrudan veya dolaylı olarak alıcı ortama (sulamadan dönen drenaj sularının kıyıdan veya uygun mühendislik yapıları kullanılarak toprağa sızdırılması hariç) veya sistemli bir şekilde yeraltına boşaltılmasını,
Derin deniz deşarjı: Yeterli arıtma kapasitesine sahip olduğu mühendislik çalışmaları ile tespit edilen alıcı ortamlarda denizin seyreltme ve doğal arıtma süreçlerinden faydalanmak amacıyla atık suların sahillerden belirli uzaklıklarda deniz dibine boru ve difüzörlerle deşarj edilmesini,
Difüzör: Derin deniz deşarjlarında, alıcı ortamlara verilen atıksu bulutunun seyreltile-bilmesi amacıyla atıksu borusunun ucuna eklenen ve çoklu bir jet akımı sağlayarak birinci seyrelme (S1) değerinin öngörülen 40-100 veya daha büyük değerler almasını ve atıksuların alıcı ortama çıkışı sırasındaki akım özelliklerini kontrollu bir biçimde sağlayan özel bir donanımı,
Ekonomik uygulanabilirliği ispatlanmış ileri arıtma teknolojileri: Sürekli işletilmesinde başarısı tecrübeyle sabit olan, mukayese edilebilir metodlar, düzenekler ve işletme şekilleriyle kontrolları yapılabilen, alıcı ortamlara ve atıksu altyapı tesislerine deşarj kısıtlarını sağlayıcı tedbirleri pratikleştiren ve kullanışlı hale getiren, ileri ve ülke şartlarında uygulanabilir teknolojik metodlar, düzenekler, işletme biçimleri ve arıtma metodlarını,
(Değişik: RG-13/2/2008-26786) Endüstriyel atıksu: Herhangi bir ticari veya endüstriyel faaliyetin yürütüldüğü alanlardan, evsel atıksu ve yağmur suyu dışında oluşan atıksuları,
(Değişik: RG-13/2/2008-26786) Evsel atıksu: Yaygın olarak yerleşim bölgelerinden ve çoğunlukla evsel faaliyetler ile insanların günlük yaşam faaliyetlerinin yer aldığı okul, hastane, otel gibi hizmet sektörlerinden kaynaklanan atıksuları
Fekal atıklar: Bir su kütlesinin özellikle bakteriyolojik açıdan kirlenmesine neden olan, insan veya sıcak kanlı hayvanların idrar, dışkı ve kalıntılarını,
Haliç: Bir nehir ağzındaki tatlı su ile deniz kıyı suyu arasındaki geçiş bölgesini,
Havza: Bir akarsu, göl, baraj rezervuarı veya yeraltı suyu haznesi gibi bir su kaynağını besleyen yeraltı ve yüzeysel suların toplandığı bölgenin tamamını,
Havza koruma planları: Su kaynakları potansiyelinin her türlü kullanım amacıyla korunması, en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması, kirlenmesinin önlenmesi ve kirlenmiş olan su kaynaklarının su kalitesinin iyileştirilmesi amacıyla yapılan çalışmaların bütününü içeren su kalite koruma planını,
Havza planları: Su kaynaklarından etkin bir biçimde yararlanılabilmesi için bu kaynakların sulama, taşkın kontrolü, nehir ulaşımı, içme ve kullanma suyu temini, hidroelektrik enerji üretimi, drenaj, akarsu havzası ıslahı ve benzeri amaçlarla yapılan çalışmaların bütününü içeren su kullanım planını,
(Değişik: RG-13/2/2008-26786) İçme ve kullanma suyu: İnsanların günlük faaliyetlerinde içme, yıkanma, temizlik ve bu gibi ihtiyaçları için kullandıkları, sağlaması gereken özellikleri 17/2/2005 tarihli ve 25730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik ile belirlenmiş olan, bir toplu su temini sistemi aracılığıyla çok sayıda tüketicinin ortak kullanımına sunulan suları,
İçme ve kullanma suyu rezervuarı: İçme ve kullanma suyu temin edilen doğal gölleri veya bu amaçla oluşturulan baraj rezervuarlarını,
İş termin planı: Atıksu kaynaklarının yönetmelikte belirtilen alıcı ortam deşarj standartlarını sağlamak için yapmaları gereken atıksu arıtma tesisi ve/veya kanalizasyon gibi altyapı tesislerinin gerçekleştirilmesi sürecinde yer alan yer seçimi, proje, ihale, inşaat, işletmeye alma gibi işlerin zamanlamasını gösteren planı,
(Değişik: RG-17/12/2022-32046) İdare: Yönetmelikte adı geçen idare;
a) 2872 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri uyarınca, çevrenin korunması ve çevre kirliliğinin önlenmesine yönelik prensip ve politikaların belirlenmesi, standart ve ölçütler geliştirilmesi, faaliyetleri sonucu alıcı ortamlara katı, sıvı ve gaz halde atık bırakarak kirlilik oluşturan veya oluşturması muhtemel her türlü tesis ve faaliyete izin verilmesi, izlenmesi ve denetlenmesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,
b) Kurum, kuruluş ve işletmelere işletme ve kullanım izni verilmesi ve denetim görevinin ifasında yetkili olmak üzere; 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 268 ila 275 inci maddelerine göre Sağlık Bakanlığını, 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununa göre Kültür ve Turizm Bakanlığını, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 385 inci maddesine göre Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve ilgili mevzuatına göre diğer kurum ve kuruluşları, 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun verdiği yetkiler doğrultusunda mülki amirleri, büyükşehir ve şehir belediye başkanlıklarını,
c) Atıksu altyapı tesislerinin bulunduğu yörelerde bağlantı izni ile bağlantı kalite kontrol izin belgelerini veren ve kontrol eden atıksu altyapı tesisleri yönetimini,
d) 10/9/2014 tarihli ve 29115 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği uyarınca, alıcı ortama yapılacak deşarj ile derin deniz deşarjı konulu çevre izinlerinde;
1) Ek-1 listesinde belirtilen işletmeler için Bakanlığı,
2) Ek-2 listesinde belirtilen işletmeler için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünü,
e) Yeraltı sularının kullanılması ve korunmasında 16/12/1960 tarihli ve 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun, 18/12/1953 tarihli ve 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce Yürütülecek Hizmetler Hakkında Kanun ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 121 inci maddesine göre Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünü, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 421 inci maddesine göre Tarım ve Orman Bakanlığını,
f) 2872 sayılı Kanunun 15 inci maddesinde söz edilen faaliyetlerin durdurulması hâllerinde Bakanlığı, Sağlık Bakanlığını ve mahallin en büyük mülki amirlerini,
g) 2872 sayılı Kanunun 20 nci ve 23 üncü maddelerinde belirtilen idari nitelikteki cezaların verilmesinde mezkûr Kanunun 24 üncü maddesinde yetkili kılınan kamu kurum ve kuruluşlarını,
h) Bir çevre yönetim planının birden fazla mülki idareyi içine alan havza kapsamında oluşturulması gereği duyulduğu takdirde Bakanlığı,
Kanalizasyon sistemi: Ayrık sistemde evsel ve/veya endüstriyel atıksuları ayrı, yağmur sularını ayrı; bileşik sistemde ise bütün atıksuları birlikte toplamaya, uzaklaştırmaya ve arıtma tesislerine iletmeye yarayan birbirleriyle bağlantılı boru ya da kanallardan oluşan sistemi,
(Değişik: RG-13/2/2008-26786) Kirli balast: Gemiden suya bırakıldığında su üstünde veya bitişik sahil hattında petrol, petrol türevi veya yağ izlerinin görülmesine neden olan veya su üstünde ya da su altında renk değişikliği oluşturan veya askıda katı madde/emülsiyon hâlinde maddelerin birikmesine yol açan denge suyunu,
Kıtaiçi su kaynağı: Karalarda bütün yapay ve doğal yeraltı ve yüzeysel suları, denizle bağlantısı olan su kaynaklarında ise, tatlı su sınır noktasına kadar olan suları,
Kıyı çizgisi: Deniz, tabii, suni göl, baraj rezervuarları ve akarsularda taşkın durumları dışında, suyun karayla temas ettiği noktaların birleşmesinden oluşan çizgiyi,
Kıyı koruma bölgesi: Deniz ve göllerin kıyı sularının, plaj olarak veya benzeri bir amaçla kullanılmaları durumunda, kirlenme riski açısından korumaya alınması gereken bölümlerini,
Kompozit numune: Evsel ve endüstriyel atıksularda belirli zaman aralıklarında atıksu debisiyle orantılı olarak alınan karışık numuneyi,
Koy ve körfezler: Açık denizle kütlesel su alışverişinin boğaz veya daha geniş bir açıklık aracılığıyla engellenmiş olarak sağlanabildiği ve kıyı çizgisinin girintili (içbükey) olduğu deniz bölümlerini,
Kuşaklama kanalı: Baraj, göl ve körfezleri korumak amacıyla inşa edilen ve çevreden gelen atıksuların kıyı boyunca toplandığı atıksu kanalını,
Numune alma noktası: Atıksu numune alma noktası, atıksuların toplanıp şehir atıksu sistemine veya alıcı ortamlara boşaltım noktasını; alıcı ortam numune alma noktası ise, atıksuyun alıcı ortama deşarj edilerek alıcı ortamla tam olarak karıştıktan sonra numunenin alındığı noktayı,
Oluşan atıksu miktarı: Belirli bir oluşum periyodu için ölçümlerle veya su tüketiminden hareketle yapılan hesaplamalarla belirlenen atıksu miktarını,
Organik atık: Karıştıkları su ortamında biyokimsayal olarak parçalanarak oksijen tüketimine yolaçan organik maddeleri,
Ön arıtma tesisi: Atıksularının özellikleri nedeni ile;
a) Kanalizasyon sistemi yardımıyla toplanan atıksular için bu sisteme kabul edilebilme sınırlarını sağlamak,
b) Atıksuların herhangi bir diğer taşıma aracı ile tekil, ortak, organize sanayi bölgesine veya kamuya ait atıksu arıtma ve bertaraf tesisine kabulü için, bu işletmelerin giriş suları için öngörülen sınır değerlere uymak,
c) Derin deniz deşarjı ile alıcı ortamlara doğrudan yapılan atıksuların boşaltımından önce, bu konu ile ilgili öngörülen sınır değerlere kadar arıtmayı sağlamak,
amacıyla yapılması istenen arıtma tesisini,
(Değişik: RG-13/2/2008-26786) Ötrofikasyon: Suların besi maddelerince özellikle azot ve/veya fosfor bileşiklerince; alg ve daha yüksek yapılı bitkilerin üremesini hızlandıracak, böylece sudaki canlıların dengesini bozacak ve su kalitesinde istenmeyen bozulmalara yol açacak şekilde zenginleşmesini,
Özel çevre koruma bölgesi: Ülkenin doğal zenginlikleriyle tanınan özel bazı yörelerinde mevcut ekolojik dengenin korunması ve gelecek nesillere bozulmadan intikal ettirilebilmesi için ayrılmış ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 3/3/1988 tarihli ve 3416 sayılı Kanunla değişik 9 uncu maddesi gereğince belirlenmiş özel alanları,
Parsel bacası: Parsel bağlantı kanalının başında numune almak, ölçüm yapmak, atıksu akımını izlemek için, içine girilebilen ve özel tipleri İller Bankasınca belirlenmiş bacaları,
Parsel atıksu drenaj tesisi: Atıksuların parsel içinde toplanması, ön işlemi, kontrolu ve şehir kanalizasyonuna bağlantısını sağlayan sistemi,
Rezervuar: Doğal gölleri veya suyun bir sedde yapısı arkasında biriktirilmesi ile oluşturulan su hacmini,
Sanayi bölgesi: Belirli üretim alanlarında çalışan organize sanayi bölgelerini; esnaf ve sanatkâr siteleri, küçük sanayi bölgeleri ve kooperatif şeklinde üretim yapan benzeri tüzel kişiliğe sahip kuruluşları kapsayan çeşitli küçük ve büyük sanayi kuruluşlarının toplu halde bulundukları ve atıksularını ortak bir sistem ile toplayarak bertaraf ettikleri bölgeleri,
Seyrelme: Bir alıcı ortama deşarj edilen atıksuyun içerdiği bir kirletici parametrenin atıksudaki konsantrasyonunun deşarj sonucunda alıcı ortamda oluşan fiziksel, hidrodinamik olaylar veya çeşitli fiziksel, kimyasal ve biyokimyasal reaksiyonlar sonucunda azalmasını ve atıksuyun alıcı ortama deşarj şekli ve alıcı ortamın taşıdığı özelliklere bağlı olarak hesaplanabilen bir büyüklüğü,
(Değişik: RG-13/2/2008-26786) Slaç: Gemilerin makine dairelerinde, yakıt tanklarında veya petrol tankerlerinin kargo tanklarında tortu ve/veya yağ çökeltilerinden oluşan çamuru,
(Değişik: RG-13/2/2008-26786) Slop: Gemilerde kargo tanklarının yıkanması sonucu oluşan tank yıkama suları dâhil, slop tanklarında biriken yağlı su artıklarını,
Su kalitesi karakteristik değeri: Ortam kalitesini belirlemek üzere alınan su numunelerinde herhangi bir parametre için yapılan ölçümlere ait %90 yüzdelik değerini,
Su kalitesi kriterleri: Kullanım amaçlarının belirlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın bütün su kaynaklarının dengeli ve sağlıklı ortamlar olarak muhafazası esasına göre, su kaynaklarının korunmasına ve kullanım planlanmasına temel teşkil etmek üzere, yapılmış veya yapılacak kullanım sınıflarına uygunluk açısından su kaynaklarından beklenen fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri,
Su kirliliği: Su kaynağının kimyasal, fiziksel, bakteriyolojik, radyoaktif ve ekolojik özelliklerinin olumsuz yönde değişmesi şeklinde gözlenen ve doğrudan veya dolaylı yoldan biyolojik kaynaklarda, insan sağlığında, balıkçılıkta, su kalitesinde ve suyun diğer amaçlarla kullanılmasında engelleyici bozulmalar yaratacak madde veya enerji atıklarının boşaltılmasını,
Su kirliliği kontrol standartları: Belirli bir amaçla kullanımı planlanan su kütlelerinin mevcut su kalite kriterleri uyarınca kalite denetimine tabi tutulabilmesi ve daha fazla kalite kaybının önlenmesi için konulmuş sınır değerlerini ve bu sınır değerlerinden;
a) Atıksu boşaltımı dolayısı ile alıcı ortam sayılan su kütlelerinin kalite özelliklerini bozmasını engellemek üzere konulmuş olanları, alıcı ortam standartlarını,
b) Aynı amaçla, boşaltılan atıksuların kalite özelliklerini kısıtlayanları ise deşarj standartlarını,
Su toplama havzası: Göllerde ve rezervuarlarda bu su kaynağını besleyen yeraltı ve yüzeysel suların toplandığı bölgenin tamamını; bir akarsu parçasında ise belirli bir kesiti besleyen bölgenin memba kesimini,
T90 – değeri: Fekal kaynaklı indikatör mikroorganizmaların, deniz ve kıyı sularındaki ortam şartlarında, hidrodinamik ve dispersiv seyrelme şartları sabit tutulmak kaydıyla, ilk konsantrasyonlarının % 10 una düşünceye kadar geçecek süreyi,
Tabakalaşma: Haliçler, koy ve körfezler başta olmak üzere, kıyı ve açık deniz bölümlerinde ve göllerde derinlik boyunca sıcaklık, tuzluluk ve bunlara bağlı yoğunluk farklılaşmasının aniden büyük değerler göstermesi sebebiyle, farklı özelliklerde birden fazla su kütlesinin bulunabilmesini,
Tam karışım noktası: Atıksuyun alıcı ortamda dağılıp yeknesak bir konsantrasyona ulaştığı deşarj noktasına en yakın noktayı,
Tatlı su sınır noktası: Denizle bağlantısı olan kıtaiçi su kaynaklarında tuzluluk derecesinin hissedilir derecede arttığı ve tespitinde klorür iyonları konsantrasyonunun 250 mg/L olarak kabul edildiği noktayı,
(Değişik: RG-13/2/2008-26786) Tehlikeli Maddeler: Su ve çevresi için önemli risk teşkil eden, zehirlilik, kalıcılık ve biyolojik birikme özelliğinde olan madde ve madde gruplarını,
Üretkenlik (prodüktivite): Brüt (gros) birincil üretkenlik, deniz ve göl gibi su kütlelerinde anorganik karbonun birim zaman ve yüzey alanı başına organik ürünlere dönüştürülerek, organizma bünyesine alınan miktarını; net birincil üretkenlik ise iç solunum ve diğer enerji kayıpları düşüldükten sonra kalan birincil üretkenlik miktarını,
Yağmur suyu kanalı: Ayrık sistem kanalizasyon yapılarında yağış suları, yüzeysel sular, drenaj sularını taşıyan kanalları,
Yeraltı suları (YAS): Toprak yüzeyinin altında, durgun veya hareket halinde olan bütün suları,
Zehirlilik (toksisite): Zehirli olarak tanımlanan bir maddenin belirli bir konsantrasyondan fazla olarak su ortamında bulunmasıyla insan sağlığının, çeşitli indikatör organizmaların sağlığının ve ekosistem dengesinin tehdit edilmesini; akut veya kronik hastalıklara, teratojenik, genetik bozulmalara ve ölümlere yol açması özelliğini,
ZSF (zehirlilik seyrelme faktörü): Atıksuların zehirlilik derecesini belirlemede kullanılan bir birimi,
(Ek: RG-13/2/2008-26786) Gemi: Kullanma amacı ne olursa olsun, denizde ve iç sularda kürekten başka bir aygıtla yola çıkabilen tüm deniz araçları, hava yastıklı tekneler, hidrofil botlar, platformlar ve denizaltılar gibi her türlü yapı ve tipteki tekneyi,
(Ek: RG-13/2/2008-26786) Hassas su alanı: Ötrofik olduğu belirlenen veya gerekli önlemler alınmazsa yakın gelecekte ötrofik hale gelebilecek doğal tatlı su gölleri, diğer tatlı su kaynakları, haliçler ve kıyı suları, önlem alınmaması hâlinde yüksek nitrat konsantrasyonları içerebilecek içme suyu temini amaçlanan yüzeysel tatlı sular ve daha ileri arıtma gerektiren alanları,
(Ek: RG-13/2/2008-26786) Kentsel atıksu: Evsel atıksu ya da evsel atıksuyun endüstriyel atıksu ve/veya yağmur suyu ile karışımını,
(Ek: RG-13/2/2008-26786) Rekreasyon alanları: Plaj olarak kullanılan kıyı suları ile temas gerektirmesine bakılmaksızın sportif amaçla kullanılan akarsu, göl, baraj gölü ve deniz sularını,
(Ek: RG-13/2/2008-26786) Sintine: Gemilerin makine ve yardımcı makine alt tankları, koferdamlar, ambarlar veya benzer bölümlerinde oluşan sızıntı su ve yağlı atık suların biriktiği bölümleri
(Ek: RG-13/2/2008-26786) Yüzme suyu: Yetkili mercilerce yüzmeye izin verilen veya yüzmenin yasaklanmadığı ve geleneksel olarak çok sayıda insanın yüzdüğü akarsu, göl, baraj gölü ve deniz suyunu
(Ek: RG-17/12/2022-32046) Arıtma çamuru yönetim planı: Atıksu arıtma tesislerinde oluşan çamurun çevreyle uyumlu bir şekilde yönetimini sağlamak üzere hazırlanan kısa, orta ve uzun vadeli programı içeren planı,
(Ek: RG-17/12/2022-32046) Eşdeğer nüfus (E.N.): Atıksu arıtma tesisine giren ham atıksuyun debisi ile BOİ5 konsantrasyonu çarpımının 60’a bölünmesiyle (BOİ5 miktarı 60 gr/kişi/gün baz alınarak) elde edilen organik yük değerini,
(Ek: RG-17/12/2022-32046) Gri su: Siyah su (tuvalet suyu) haricindeki evlerden kaynaklanan atık suları,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İlkeler
Suların Korunması ile İlgili Esaslar
Madde 4
Suların korunması ve kirlenmesinin önlenmesinde;
a) Su kirliliği kontrolu açısından her tür kirletici kaynağın bir izin belgesine bağlanması,
b) Evsel kaynaklı atıksular için, konuta giren temiz su miktarının atıksuya eşit olması,
c) Kıta içi yüzeysel suların, yeraltı sularının ve deniz sularının çeşitli kullanım amaçlarına göre sınıflandırılmasını sağlayacak su kalite kriterleri çerçevesinde su kirliliğinin en yoğun olduğu bölgelerin saptanması, su kaynaklarının en uygun kullanımlarının sağlanması çalışmalarını yapmak/yaptırmak ve alınacak tedbirlerin önceliklerinin belirlenmesi,
d) Atıksu miktarını ve atık sudaki atık konsantrasyonunu en aza indirerek kirliliği kaynağında önleyecek teknoloji ile üretim yapılması,
e) Atık su arıtımında teknik ve ekonomik açıdan uygun arıtma yöntemlerinin seçilmesi,
f) Benzer nitelikte atıksu üreten endüstriler ve yerleşimler için ortak atıksu arıtma tesisi kurulması,
g) (Değişik: RG-13/2/2008-26786) Ötrofik olduğu belirlenen veya ötrofikasyon riski olan doğal ve yapay göl, gölet, koy, körfez gibi hassas su alanlarına yapılacak deşarjlarda azot ve/veya fosfor gideriminin yapılması,
h) Su ürünleri istihsal alanlarının korunması için gerekli tedbirlerin alınması,
ı) Bu Yönetmelikte tanımı yapılmış olan özel çevre koruma bölgeleri için standart listelerinde ayrıca alıcı ortam standardı verilmemiş olmakla beraber; Yönetmelikte verilmiş olan su ortamları kalite sınıflandırma listelerinde her grup için ayrı ayrı olmak üzere en yüksek kaliteli sulara ait kalite parametrelerine uyulması ve özel tedbirler alınması,
j) (Ek: RG-13/2/2008-26786) Atık suların arıtılmadan alıcı ortama verilmesi yasak olup, arıtılmış atık suyun verileceği alıcı ortam için belirlenmiş kalite standartlarının olumsuz yönde etkilenmemesi
k) (Ek: RG-17/12/2022-32046) Atıksu yönetiminde döngüsel ekonomi ilkelerine uygun olarak geri dönüşümün ve yeniden kullanımın teşviki,
l) (Ek: RG-17/12/2022-32046) Gri suyun yeniden kullanımına uygun altyapının oluşturulması,
esastır.
Havza Planı, Havza Koruma Planı
Madde 5 –
Kıta içi su kaynaklarının mevcut kalitesinin kullanım alanları için gerekli kalite kriterlerine uygunluğunun tespitinin ve havza planının ilgili kurumların görüşünü alarak Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce yapılması esastır.
Kıta içi su kaynaklarının her türlü kullanım amacıyla korunması, kirlenmesinin önlenmesi ve kirlenmiş olan su kaynaklarının su kalitesinin iyileştirilmesi amacıyla havzanın özelliklerinin de dikkate alındığı bir havza koruma planı yapılması esastır. Yapılan havza koruma planı sonucunda uzun vadeli bir koruma programı ve koruma tedbirleri belirlenir. Bu yolla hazırlanacak koruyucu plana uyulması esastır.
Havza koruma planı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça yapılır ve/veya yaptırılır.
Suların Korunacağı Kirletici Etkenler
Madde 6 –
Alıcı su ortamlarında evsel, endüstriyel, tarımsal, deniz trafiği ve benzeri kaynaklardan dolayı kirlenmeye neden olan başlıca etkenler aşağıda belirtilmiştir.
a) Fekal atıklar,
b) Organik atıklar,
c) Kimyasal Atıklar,
d) Aşırı üretim artışına neden olan besin maddelerinin, alıcı ortamın dengesini bozacak şekilde aşırı boşaltımı,
e) Atık ısı,
f) Radyoaktif atıklar,
g) (Değişik: RG-13/2/2008-26786) Deniz dibinden taranan malzeme, çamur, çöp ve hafriyat artıklarının ve benzeri atıkların boşaltımı,
h) (Değişik: RG-13/2/2008-26786) Gemilerden kaynaklanan petrol türevli katı ve sıvı atıklar (sintine suyu, kirli balast, slaç, slop, yağ ve benzeri atıklar),
ı) (Değişik: RG-13/2/2008-26786) Yukarıda sayılanların dışında kalan 31/12/2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmelik eklerinde belirtilen maddeler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Su Ortamlarının Kalite Sınıflandırılması
Kıta içi Yüzeysel Suların Sınıflandırılması
Madde 7 –(Mülga: RG-30/11/2012-28483)
Su Kalite Sınıfının Belirlenmesi
Madde 8 –(Mülga: RG-30/11/2012-28483)
Göl Sularının Kalite Sınıflandırılması
Madde 9 –(Mülga: RG-30/11/2012-28483)
Göllerde Ötrofikasyon Kontrolü
Madde 10 –(Mülga: RG-30/11/2012-28483)
Kıta içi yüzeysel Suların Kalitesine İlişkin Planlama Esasları
Madde 11 –(Mülga: RG-30/11/2012-28483)
Yeraltı Sularının Sınıflandırılması
Madde 12 –(Mülga: RG-7/4/2012-28257)(3)
Yeraltı Sularının Sınıflarının Belirlenmesi
Madde 13 –(Mülga: RG-7/4/2012-28257)(3)
Deniz ve Kıyı Sularının Sınıflandırılması
Madde 14 – (Mülga: RG-30/11/2012-28483)
Deniz ve Kıyı Sularının Kalite Kriterleri
Madde 15 –(Mülga: RG-30/11/2012-28483)
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Su Kalitesine İlişkin Planlama Esasları ve Yasaklar
İçme ve Kullanma Suyu Temin Edilen Kıta içi Yüzeysel Sularla İlgili Kirletme Yasakları
Madde 16 – (Mülga: RG-14/2/2018-30332)
Mutlak Koruma Alanı
Madde 17 –(Mülga: RG-14/2/2018-30332)
Kısa Mesafeli Koruma Alanı
Madde 18 –(Mülga: RG-14/2/2018-30332)
Orta Mesafeli Koruma Alanı
Madde 19 –(Mülga: RG-14/2/2018-30332)
Uzun Mesafeli Koruma Alanı
Madde 20 –(Mülga: RG-14/2/2018-30332)
Göllerle İlgili Kirletme Yasakları
Madde 21 –
İçme ve kullanma suyu temini dışındaki amaçlarla yapılmış olan rezervuarlar ile bu amaçlar dışında kullanılan göl ve göletlere, arıtılmamış evsel ve endüstriyel nitelikli atıksular verilemez.
Ayrıca, göllere atıksu deşarjı ile ilgili olarak bu Yönetmeliğin 33, 34 ve 35 inci maddelerinde belirtilen esaslar uyarınca derin deniz deşarjı kriterleri uygulanamaz.
(Değişik üçüncü fıkra: RG-17/12/2022-32046) Arıtılmış evsel atıksuların tam arıtma ilkelerine göre sağlamaları gereken deşarj standartları, bu Yönetmeliğin 32 nci maddesinde verilmiştir. Ayrıca toplam koliform ve ötrofikasyona yol açan azot ve fosfor elementlerinin alıcı göl ortamında, 30/11/2012 tarihli ve 28483 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliğinde tanımlanan sınırlara uyması esastır. Bakanlık, özellikle kirlilik ve ötrofikasyon kontrolü açısından göllere verilecek evsel ve endüstriyel atıksuların bu Yönetmeliğin 31 inci ve 32 nci maddeleri uyarınca gerekli deşarj standartlarını sağlamak amacıyla 8/1/2006 tarihli ve 26047 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliğinde belirtilen deşarj standartlarını sağlayacak bir ileri arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra göllere ve/veya bu kaynakları besleyen akarsulara deşarj edilmesini ister. Bu konuda yapılacak yatırımların çok yüksek bulunması hâlinde, ekonomik kıyaslaması yapılmak kaydıyla atıksuların söz konusu gölün su toplama havzası dışına kollektör veya kapalı kanal sistemleriyle tahliyesi yapılır. Alınan bütün bu tedbirlere rağmen, alıcı ortam olarak göl sularının kalitesinin mevcut kullanım durumlarını olumsuz yönde etkilediğinin tespit edilmesi durumunda, su kalitesinin iyileştirilmesi amacıyla bir havza koruma planı hazırlanır. Bu yolla hazırlanacak koruyucu plana uyulması esastır.
(Ek fıkra: RG-17/12/2022-32046) Doğal göl ve baraj göllerinde yapılacak dip taraması ve oluşan dip tortusunun çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde bertarafına; ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça karar verilir. Değerlendirmede dip çamurunun kalitesi ve miktarı, tarama malzemesinin taşınacağı alandaki toprak ve yeraltı suyu kullanım durumları dikkate alınarak karar verilir.
Yeraltı Suları ile İlgili Kirletme Yasakları ve Düzenlemeler
Yeraltı suyu kütlelerine doğrudan ve/veya dolaylı deşarjlara yönelik yasaklar ve izinler 7/4/2012 tarihli ve 28257 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yeraltı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülür.
Her türlü düzenli depolama faaliyetleri için yeraltı sularında yapılacak kirlilik izleme çalışmaları referans ve gözlem kuyularında bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Tablo-23 çerçevesinde yürütülür. Gözlem kuyularının konumları ile ilgili olarak Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün görüşü alınır.
Faaliyetler sonucunda yeraltı sularında herhangi bir kirlenmenin tespit edilmesi durumunda; Bakanlık tarafından Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatı gereğince işlem yapılır. Kirlenmeye sebebiyet veren faaliyet sahibi, oluşturdukları kirlenmeyi ortadan kaldırmak ve yeraltı suyunun kalitesini referans izleme kuyusunda faaliyet başlamadan önce belirlenen kaliteye getirmek ve bu konudaki tüm masrafları karşılamakla yükümlüdür.
Denizlerle İlgili Kirletme Yasakları
Madde 23 –
Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde verilen kirletici etkileri doğuran her türlü deniz ve kıyı suyu kullanımı ile boşaltımlar tamamen yasaklanmış veya izne bağlanmıştır. Türkiye’nin karasularına doğrudan yapılacak deşarj ve atık boşaltımlarının izinsiz yapılmasına getirilen yasaklama hükümleri, ülkenin ekonomik kullanım hakkı olan sulara dışardan gelecek dolaylı etkileri de ihtiva eder. Bu tür durumlarda İdare, bu etkileri yaratan veya yaratma tehdidini oluşturanlara karşı gerekli tedbirleri alır. Buna göre;
a) Hiç kimse gerekli izni almadıkça yukarıda belirlenmiş sulara veya bu suları etkileyebilecek yakın sulara yasaklanmış veya izne tabi kılınmış maddeleri, Türkiye’den veya Türkiye dışından getirerek boşaltamaz ve atamaz.
b) (Değişik: RG-13/2/2008-26786) Türkiye’nin hükümranlık bölgesine giren denizlerde; gemilerden çöp, petrol ve petrol türevleri ile bunlarla bulaşık sintine suları, kirli balast suları, slaç, slop, yağ ve benzeri katı ve sıvı atıkların, her türlü kargo artıklarının ve bu denizler üzerindeki hava sahasında seyreden uçakların atıklarının boşaltılması yasaktır. Gemilerden kaynaklanan atıklar lisanslı atık kabul tesislerine ve/veya lisanslı atık alma gemilerine verilir. Gemilerden evsel nitelikli atıksu boşaltımı tüm gemiler için 24/6/1990 tarihli ve 20558 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası Sözleşmenin Ek-IV hükümlerine tabidir. Hassas alan niteliğindeki koy ve körfezlerde, gemide arıtma cihazı olsa dahi gemilerden evsel nitelikli atıksu boşaltımı yasaktır.
c) (Değişik: RG-13/2/2008-26786) Yüzme ve rekreasyon amacıyla kullanılan kıyı sularının kirlenmesinin önlenmesi için sahillerin kum bandı üzerinde veya burayı etkileyecek yakınlıkta inşa edilen fosseptiklerin sızdırmasız olması ve oluşan atıksuyun arıtma tesisi ya da kanalizasyon sistemine verilmesi gereklidir.
d) (Değişik: RG-13/2/2008-26786) Petrol ve türevlerini işleyen, doldurup-boşaltan, depolayan işletmeler kaza sonucu ve istenmeyen özel durumlar nedeniyle su ortamlarına petrol boşalması ihtimali göz önünde bulundurularak, gerekli acil müdahale planlarını yapmakla, personel, ekipman ve malzemeyi her an hazır bulundurmakla yükümlüdürler.
e) Kaza nedeniyle yangın tehlikesinin bulunduğu durumlar hariç olmak üzere, Bakanlığın uygun görüşü alınmadan su ortamına dağılmış petrolün dibe çöktürülmesi veya kimyasal dispersant kullanılarak seyreltilmesi yasaktır.
f) Hafriyat artıkları, moloz, arıtma ve proses artığı çamurlar ve benzeri atıkların bertaraf amacıyla deniz ve kıyı sularına boşaltımı yasaktır.
g) Balıkçılıkla ilgili olarak yapılan, su ürünleri ekimi ve balık, sünger ve diğer su ürünleri kalıntılarının geri boşaltımı ve buna benzer işlemlerin liman, koy ve körfezlerde Bakanlığın uygun görüşü alınmadan yapılması yasaktır.
h) (Değişik: RG-13/2/2008-26786) Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen, kıyı ve açık denizlerde su ürünleri yetiştiriciliği amacıyla yapılan potansiyel alan belirleme çalışmalarında Bakanlığın görüşünün alınması zorunludur.
Deniz Sularında Genel Kalite Kriterleri ve İzleme
Madde 24- (Mülga: RG-14/1/2020-31008) (Başlığı ile Birlikte Yeniden Düzenleme: RG-17/12/2022-32046)
Deniz suyu genel kalite kriterleri bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Tablo 4’te belirtilmiştir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Atıksuların Boşaltım İlkeleri
Kanalizasyon Sistemlerine Boşaltım
Madde 25 –
Kanalizasyon sistemlerine atıksu boşaltımı için uygulanacak temel ilkeler şunlardır;
a) Kanalizasyon sistemi bulunan yerlerde her türlü atıksuların kanalizasyon şebekesine bağlanması, ilke olarak bir hak ve mecburiyettir.
b) Kanalizasyon sistemleri tahrip edilemez ve kullanım amaçları değiştirilemez.
c) Atıksu oluşumuna sebep olan gerçek ve tüzel kişiler, kanalizasyon sisteminden, arıtma ve/veya bertaraf amacıyla kurulmuş arıtma ve deşarj tesislerinden yararlanmalarının doğuracağı bütün harcamaları karşılamakla yükümlüdür.
d) Atıksu miktarının belirlenmesi için, içme suyu şebekesi haricinden su temin edenler, temin ettiği su miktarını alt yapı tesisleri yönetimine belgelemek ve bedeli karşılığında kanalizasyon sistemine bağlanmak zorundadır.
e) Bir endüstriyel atıksuyun kanalizasyon sistemine doğrudan bağlanabilmesi, ya da vidanjör veya benzeri bir taşıma aracı ile taşınarak boşaltılabilmesi için;
1) Kanalizasyon sisteminin yapısına ve çalışmasına zarar verip engel olmaması,
2) Çalışan personel ve civar halkı için sağlık sakıncası yaratmaması,
3) Kanalizasyon sisteminin bağlandığı arıtma tesisinin çalışmasını ve verimini olumsuz yönde etkilememesi,
5) Atıksu arıtma tesisinde oluşacak çamur ve benzeri artıkların uzaklaştırılmasını, kullanılmasını zorlaştırmaması ve çevre kirlenmesine yol açacak nitelik kazanmalarına neden olmaması,
6) (Ek: RG-13/2/2008-26786) Endüstriyel Atık sularını sızdırmaz nitelikteki fosseptikte toplayan ve vidanjör vasıtası ile atıksu altyapı tesislerine veren atıksu kaynakları, atıksu yönetimleriyle yaptıkları protokolü ve vidanjörle atıksu bertarafı sonucunda aldıkları belgeleri beş yıl süreyle saklamak ve denetimler sırasında görevlilere beyan etmesi,
gerekir.
Alıcı ortama doğrudan boşaltım esasları
Madde 26 –
(Başlığıyla birlikte değişik: RG-13/2/2008-26786)
Atıksuların nitelik ve niceliklerinin kontrolu, kirliliğin azaltılması ve arıtılması, verilen atıksu deşarj standartlarına uyulup uyulmadığı hususunun uygun aralıklarla ve düzenli bir biçimde gözlenmesi ve belgelenmesi kirletenin sorumluluk ve yükümlülüğündedir. Standartlara uyumun kontrolü açısından, kirleten tarafından yaptırılan bu ölçümler beş yıl süreyle saklanır. İdare, bu yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediğini, gerekiyorsa kendi ölçümleriyle denetler. İdare tarafından denetim amacıyla yapılan ölçümlerin masrafı kirleten tarafından karşılanır.
Alıcı ortamlarda kirlenmenin önlenebilmesi için yapılacak uygulamalarda aşağıdaki genel esaslar geçerlidir.
a) Atıksu altyapı tesisi bulunan yörelerde endüstri kuruluşları kanalizasyon sistemine bağlantı esaslarına uyulmak şartıyla, atıksularını kentsel kanalizasyon sistemine deşarj edebilirler. Kent dışında kalan ve doğrudan alıcı ortama deşarj yapan atıksu kaynakları için münferit veya ortak arıtma tesisleri yapılarak bunların atıksularının arıtılması gereklidir. Kent içinde veya dışında bulunan ve benzer nitelikte atıksu üreten endüstriler için ortak atıksu altyapı tesisi kurularak ortak arıtma imkânları incelenir ve değerlendirilir.
b) Deşarj standartlarının sağlanması amacıyla, atıksuların yağmur suları, soğutma suları, az kirli yıkama suları ve buna benzer az kirli sularla seyreltilmesi yasaktır.
c) Bu Yönetmeliğin 31 inci maddesinde yer alan sektörlerden atık sularında tehlikeli madde bulunanlar, Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliği hükümleri kapsamında Tehlikeli Madde Deşarj İzin Belgesi için ilgili idareye başvururlar.
d) Her türlü katı atık ve artıklarla, arıtma çamurları ve fosseptik çamurlarının alıcı su ortamlarına boşaltılmaları yasaktır.
e) Gerçek veya tüzel kişiler, faaliyet türlerine göre, alıcı ortama verdikleri atıksular için bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Tablo 5’ten Tablo 21’e kadar konulan deşarj standartlarını sağlamakla yükümlüdürler.
f) Aynı sanayi kuruluşu içinde birden fazla sektörün bulunması ya da aynı sektörün alt sektörlerinin bulunması hâlinde, endüstriyel nitelikli atık su debisi en yüksek olan sektörün alıcı ortama deşarj standartlarının verildiği tablodaki parametre değerleri esas alınır. Ancak atıksu debisi düşük olan sektör için Yönetmelikte verilen parametrelerden herhangi biri alıcı ortama deşarj için esas alınan tabloda bulunmuyor ise, bulunmayan parametreler deşarj iznine esas olan tabloya ilave edilir. Sanayi kuruluşlarının endüstriyel nitelikli atıksuları, bu kuruluşa ait evsel nitelikli atıksularla birlikte arıtılıyorsa; evsel nitelikli atıksuyun miktarına bakılmaksızın, ilgili sanayi kuruluşu için verilen deşarj standartları uygulanır.
g) Sulama kanallarına arıtılmış atıksu deşarjında, alıcı ortama doğrudan boşaltımda uygulanan hükümler aynen geçerlidir. Ancak, sulama kanallarına arıtılmış atık su deşarjında Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün uygun görüşünün alınması gereklidir.
Alıcı ortama doğrudan boşaltım (1)
Madde 27 –
Türkiye’de kurulu halde bulunan endüstri tipleri, küçük sanayi bölgeleri, organize sanayi bölgeleri ve diğer küçük işletmeler göz önüne alınarak, standartlar endüstri bazında ayrı ayrı hazırlanmıştır. Çeşitli endüstriyel atıksular karışımı ise, karışık endüstriler sektörü olarak ayrıca grup standartlarıyla temsil edilmektedir.
Evsel nitelikli atıksuların alıcı su ortamlarına deşarjlarında uyulması gereken standart değerler de Tablo 21 de verilmiştir.
(Değişik üçüncü fıkra: RG-17/12/2022-32046) Herhangi bir faaliyet sonucunda doğal olarak kendiliğinden çıkan suları, herhangi bir amaç için kullanmadan alıcı ortama deşarj eden ve alıcı ortamdaki suyun kalitesini olumsuz yönde değiştirmediğini belgeleyenler, bu kapsama giren su miktarı için deşarj standartlarını ihlal etmemiş sayılır ve atıksu konulu çevre izninden muaf tutulurlar. Ancak, kendiliğinden çıkan bu sular kaynağında ve deşarj noktasında bu Yönetmeliğin ekinde yer alan ilgili sektör tablosundaki parametreler dikkate alınarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü bilgisinde veya gözetiminde 3 ayda bir olmak üzere yılda 4 defa izlenir. Bu işletmeler yukarıda belirtilen suları kullanarak atıksu üretmeleri halinde atıksu konulu çevre iznine tabidir.
Kurum, kuruluş ve işletmeler, kendi gruplarına ait deşarj standartlarına kıyasla daha kirli suları alıp kullandıklarında, boşalttıkları atıksuyun kullanıma aldıkları sudan daha kirli olmamasını sağlamakla yükümlü tutulurlar.
(Değişik beşinci fıkra: RG-17/12/2022-32046) Yeraltından çıkarılarak enerji üretme ve ısıtma gibi amaçlarla kullanılan jeotermal kaynak sularının alındığı formasyona reenjeksiyon ile bertaraf edilmesi zorunludur. Reenjeksiyon ile bertaraf etmeyenlere işletme ruhsatı verilemez. Ancak reenjeksiyonun teknik olarak mümkün olmadığının bilimsel olarak ispatlanması hâlinde, jeotermal atıksuların alıcı ortama deşarj standartları; bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Tablo-9.5 ve Tablo-19’daki parametreler çerçevesinde jeotermal atıksu ve deşarj edileceği alıcı ortamdaki su için yapılacak analiz sonuçları, atıksuyun ve alıcı ortamın debisi ve alıcı ortamdaki suyun kullanım durumu dikkate alınarak, Bakanlıkça belirlenir.
(Ek fıkra: RG-17/12/2022-32046) Kaplıca ve kür merkezlerinde kullanım sonucu oluşan jeotermal atıksuların alıcı ortama deşarj standartları; bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Tablo-9.5 ve Tablo-19’daki parametreler çerçevesinde jeotermal atıksu ve deşarj edileceği alıcı ortamdaki su için yapılacak analiz sonuçları, atıksuyun ve alıcı ortamın debisi ve alıcı ortamdaki suyun kullanım durumu dikkate alınarak, Bakanlıkça belirlenir.
(Ek fıkra: RG-17/12/2022-32046) Jeotermal kaynaklarının üretim kuyularının test çalışmalarında ortaya çıkacak olan termal akışkanların çevre ve insan sağlığını olumsuz yönde etkilemeden, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün uygun göreceği şekilde bertaraf edilmesi gerekir.
(Ek fıkra: RG-17/12/2022-32046) Jeotermal amaçlı kullanım, petrol, doğalgaz gibi faaliyetler sonucunda ortaya çıkan ve reenjeksiyon yapılmasına izin verilen suların, reenjekte edildiği miktarının faaliyet sahibince entegre çevre bilgi sistemi altında yer alan atıksu bilgi sistemine aylık olarak girilmesi zorunludur.
Arıtılmış Atıksuların Yeniden Kullanımı
Madde 28- (Başlığı ile Birlikte Değişik: RG-17/12/2022-32046)
Sulama suyunun kıt olduğu ve ekonomik değer taşıdığı yörelerde, 20/3/2010 tarihli ve 27527 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliğinde verilen sulama suyu kalite kriterlerini sağlayacak derecede arıtılmış atıksuların, tarımsal sulama suyu olarak kullanılması teşvik edilir. Bu amaçla uygulanacak ön işlemler ve yapılması gereken incelemeler Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliğine göre yapılır. Bir atıksu kütlesinin bu tür kullanımlara uygunluğu, valilikçe Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ve Devlet Su İşleri Bölge Müdürlüğünden oluşturulacak komisyonca belirlenir.
Evsel ve/veya endüstriyel nitelikli arıtılmış atıksular, Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliğinde belirlenen farklı alanlarda Bakanlık uygun görüşü ile döngüsel ekonomi ilkelerine uygun olarak yeniden kullanılabilir. Gri su ve yağmur sularının yeniden kullanım imkânlarının değerlendirilmesi esastır.
Arıtılmış atıksuların yeniden kullanımı için yapılan arıtım sonucunda oluşabilecek konsantre suların alıcı ortama deşarjında, alıcı ortamın ve konsantre suyun özellikleri dikkate alınarak Bakanlıkça belirlenecek alıcı ortam deşarj kriterlerinin sağlanması zorunludur.
Arıtılmış atıksuyunu yeniden kullananlar, kullanılan arıtılmış atıksuyun miktarını ve kullanım amacını atıksu bilgi sistemine girmekle yükümlüdür.
Kompozit Numunelerin Alınma ve Değerlendirilme Esasları
Madde 29 –
(Değişik birinci fıkra: RG-13/2/2008-26786) Atıksuların alıcı ortamlara doğrudan deşarjı ile ilgili olarak bu Yönetmelikte getirilmiş olan standart değerler, alınan kompozit atıksu numunelerinde aşılmaması gereken sınır değerleri ifade etmektedir.
Atıksu kaynakları gerekli deşarj standartlarını sağlamak için arıtma tesislerinin çıkış sularını deşarj izin belgesinde belirtilen aralıklarla numune almak, ölçüm ve analiz yapmak suretiyle kontrol etmek, atık suların özellikleri ve miktarlarına ilişkin bilgileri belirlemek, belgelemek ve denetimlerde beyan etmekle yükümlüdürler. İdare, bu yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediğini, gerekiyorsa kendi ölçümleriyle denetler. İdare tarafından yapılan bu ölçümlerin masrafı kirleten tarafından karşılanır.
(Değişik üçüncü fıkra: RG-17/12/2022-32046) Alıcı ortama atıksu deşarj standartları için bu Yönetmeliğin ekinde sınır değerler verilmiştir. Bunlar; iki saatlik kompozit çıkış suyu numunelerinden elde edilen konsantrasyonları ifade eder.
Denetlemelerde normal işletme şartlarına ait iki saatlik kompozit numuneler ve bunlara ait sınır değerler esas alınır. Ancak iki saatlik kompozit numune alınması mümkün olmayan, arıtılmış atık sularını iki saatten daha kısa sürede alıcı ortama deşarj eden atıksu arıtma tesislerinde, arıtılmış atık su deşarjının devam ettiği süre içerisinde alınan kompozit numune değeri iki saatlik kompozit numune değeri ile kıyaslanarak denetleme yapılır.
(Değişik beşinci fıkra: RG-17/12/2022-32046) İdare tarafından yapılacak denetlemelerde, alınacak anlık numuneler kontrol amacıyla kullanılabilir. Bu durumda alınan anlık atıksu numune analiz sonuçlarının bu Yönetmeliğin ekinde yer alan deşarj standartlarını %20’den fazla aşması durumunda yaptırıma esas olmak üzere değerlendirme yapılır. pH ve sıcaklık parametreleri için bu Yönetmeliğin ekinde yer alan sınır değerler aynen uygulanır.
Denetlemelerde (Ek ibare: RG-17/12/2022-32046)ve Çevre İzni aşamasında Balık Biyodeneyi (ZSF) parametresine ilgili idare tarafından gerekli görülmesi durumunda bakılır.
Atıksu arıtma tesislerinin tasarımında BOİ5 parametresi dikkate alınır.
Özellikle kurulacak arıtma tesislerinin tasarımında, işletilmesinde ve deşarj izni verilmesinde iki (Mülga ibare: RG-17/12/2022-32046) saatlik kompozit numuneler için verilen standartlar esas alınmalıdır. İki saatlik çalışma düzeni bulunmayan tesislerde, deşarj süresi boyunca alınan kompozit numune, iki saatlik kompozit için verilen standartla kıyaslanır.
(Değişik dokuzuncu fıkra: RG-13/2/2008-26786) Atık su debisi 500 m3/gün üzerinde olan işletmelerin atıksu arıtma tesisi çıkış noktasında (Ek ibare: RG-17/12/2022-32046)veya kanalizasyon sistemine atıksu bağlantısının yapıldığı yerde numune alma bacası, otomatik numune alma ve debi ölçme cihazı bulundurması zorunludur. Atık su debisi 200-500 m3/gün arasında olan işletmelerin atıksu arıtma tesisi çıkış noktasında numune alma bacası ve otomatik numune alma cihazı bulundurması zorunludur.
Atık sular veya arıtılmış sulardan numune alınması Numune Alma ve Analiz Metodları Tebliğine göre yapılır.
(Ek fıkra: RG-13/2/2008-26786) Derin deniz deşarjı ile sonuçlanan bütün atıksu arıtma veya ön arıtma tesislerinin çıkış noktasında numune alma bacası, atıksu debisi 1000 m3/gün üzerinde olan tesislerin ise, ayrıca otomatik numune alma ve debi ölçme cihazlarını bulundurmaları zorunludur.
Atıksu Miktarını ve Zararlarını Azaltmak için Alınabilecek Tedbirler
Madde 30 –
(Değişik: RG-13/2/2008-26786)
Atıksu arıtımı için uygulanabilir olduğu genelde kabul edilmiş metodlar, (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046) Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliğinde tanımlanır. Atıksu arıtım metodları seçilirken, alıcı ortam dışında kalan hava kirlenmesi, toprak kirlenmesi, katı artıklar gibi çevre sorunlarına neden olmamak üzere gerekli tedbirler alınır.
Endüstriyel Atıksu Deşarj Standartları
Madde 3
Endüstriler üretim tiplerine göre gruplandırılmış ve onaltı tane sektör oluşturulmuştur. Bu sektörlere giren tesislerden tamamen kuru tipte çalışanlar için Tablo 5-20 arasındaki atıksu standartları uygulanmaz. Bu sektörler ve sektörlerin içerdiği endüstri tipleri aşağıda verilmiştir;
a) (Değişik: RG-17/12/2022-32046) Gıda sanayii sektörü; un fabrikaları, makarna fabrikaları, maya sanayii, süt ve süt ürünleri, yağlı tohumlardan yağ çıkarılması ve sıvı yağ rafinasyonu, zeytin yağı üretimi, katı yağ rafinasyonu, mezbahalar ve entegre et tesisleri, balık ve kemik unu üretimi, havyan kesimi yan ürünleri işleme, sebze ve meyve yıkama ve işleme, bitki işleme, şeker üretimi, şekerleme, çikolata, bisküvi üretimi, tuz işletmeleri, kültür balıkçılığı, su ürünleri değerlendirme, salamura tesisleri ve buna benzer sanayi kuruluşları.
b) İçki sanayii sektörü; alkolsüz içkiler (meşrubat) sanayii, alkol ve alkollü içki sanayi, bira ve malt üretimi, melastan alkol üretimi.
c) Maden sanayii sektörü; demir ve demir dışı metal cevherleri, kömür üretimi ve nakli, bor cevheri, seramik ve toprak sanayii, çimento, taş kırma, toprak sanayii ve buna benzer sanayi kuruluşları.
d) Cam sanayii sektörü; cam eşya, düz cam ve pencere camı imali, cam yünü hazırlama, gümüş kaplamalı ve kaplamasız ayna imali.
e) Kömür hazırlama işleme ve enerji üretimi sektörü; taş kömürü ve linyit kömürü hazırlama, kok ve havagazı üretimi, termik santraller, nükleer santraller, jeotermal santraller, soğutma suyu ve benzerleri, kapalı devre çalışan endüstriyel soğutma suları, fuel-oil ve kömürle çalışan buhar kazanları ve benzeri tesisler.
f) Tekstil sanayii sektörü; açık elyaf, iplik üretimi ve terbiyesi, dokunmuş kumaş terbiyesi, pamuklu tekstil ve benzerleri, çırçır sanayii, yün yıkama, terbiye, dokuma ve benzerleri, örgü kumaş terbiyesi ve benzerleri, halı terbiyesi ve benzerleri, sentetik tekstil terbiyesi ve benzerleri.
g) Petrol sanayii sektörü; petrol rafinerileri, petrol dolum tesisleri ve benzerleri.
h) Deri ve deri mamülleri sanayi.
ı) (Değişik: RG-17/12/2022-32046) Selüloz, kağıt, karton sanayii sektörü; saman, yıllık bitki ve odundan ağartılmamış selüloz üretimi ile ağartılmamış selüloz ile üretilen kağıt ve kağıt mamulleri, saman, yıllık bitki ve odundan ağartılmış selüloz üretimi ile ağartılmış selüloz ile üretilen kağıt ve kağıt mamülleri, hurda kağıttan ağartılmamış ve ağartılmış selüloz üretimi ile bu selülozlar ile üretilen ve harmanında hazır selüloz ve/veya odun hamuru ihtiva edebilen kağıt ve kağıt mamulleri, tutkallanmış, tutkallanmamış en fazla %5 odun hamuru içeren odun hamursuz kağıt üretimi.
j) Kimya sanayii sektörü; klor alkali sanayii, perborat ve diğer bor ürünleri sanayii; zırnık üretimi ve benzerleri, boya ve mürekkep sanayii; boya ham madde ve yardımcı madde sanayii; ilaç sanayii; gübre sanayii; plastik sanayii; boru, film, hortum, kauçuk sanayii; taşıt lastiği ve lastik kaplamacılığı, tıbbi ve zirai müstahzarat sanayii (laboratuvarlar, tanenli maddeler, kozmetik); (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046) deterjan sanayii, sabun üretimi; petrokimya ve hidrokarbon üretim tesisleri, soda üretimi, karpit üretimi, baryum bileşikleri üretimi, dispers oksitler üretimi ve benzerleri.
k) Metal sanayii sektörü; (Ek ibare: RG-17/12/2022-32046)entegre demir çelik tesisleri, demir çelik üretimi, demir çelik işleme tesisleri, genelde metal hazırlama ve işleme, galvanizleme, dağlama, elektrolitik kaplama, metal renklendirme, çinko kaplama, su verme-sertleştirme, iletken plaka imalatı, akü imalatı, emayeleme, sırlama, mineleme tesisleri, metal taşlama ve zımparalama tesisleri, metal cilalama ve vernikleme tesisleri, laklama-boyama, demir dışı metal üretimi, alüminyum oksit ve alüminyum izabesi, demir ve demir dışı dökümhane ve metal şekillendirme ve benzerleri.
l) Ağaç mamülleri ve mobilya sanayii sektörü; kereste ve doğrama, sunta, kutu, ambalaj, mekik, duralit ve benzerleri.
m) Seri makina imalatı, elektrik makinaları ve teçhizatı, yedek parça sanayii sektörü.
n) Taşıt fabrikaları ve tamirhaneleri sanayi; motorlu ve motorsuz taşıt tamirhaneleri, otomobil, kamyon, traktör, minibüs, bisiklet, motosiklet ve benzeri taşıt aracı üreten fabrikalar, tersaneler ve gemi söküm tesisleri.
o) Karışık endüstriler; büyük ve küçük organize sanayi bölgeleri ve sektör belirlemesi yapılamayan diğer sanayiler.
p) (Değişik: RG-13/2/2008-26786) Endüstriyel nitelikli atıksu üreten diğer tesisler; içme suyu filtrelerinin geri yıkama suları, endüstriyel soğutma suları, hava kirliliği kontrol amacıyla kullanılan filtre su ve çamurları, benzin istasyonları, yer ve taşıt yıkama atıksuları, katı artık değerlendirme ve bertaraf tesislerinden gelen atıksular, benzin istasyonlarından gelen atıksular, tutkal ve zamk üretimi atıksuları, su yumuşatma, demineralizasyon ve rejenerasyon, aktif karbon yıkama, rejenerasyon (Ek ibare: RG-17/12/2022-32046), içme suyu dolum ve damacana yıkama, çamaşırhane ve halı yıkama, petrol türevli atıksular-atık kabul tesisleri ve Biodizel tesisleri.
Yukarıda verilen endüstriyel atıksu kaynakları için belirlenen atıksu deşarj standartları Tablo 5 ten Tablo 20 ye kadar düzenlenmiştir. Bu Yönetmelikte yer almayan endüstri tipleri için işletmenin proses türü, kullanılan hammaddeler, kimyasallar ve benzeri hususlar dikkate alınarak deşarj parametreleri ve bu parametreler için benzer sektörler ve Tablo 19 esas alınarak deşarj standartları ilgili idarece belirlendikten sonra Bakanlığın uygun görüşü alınarak uygulanır.
Evsel nitelikli atıksu kaynaklarından doğrudan ve/veya kentsel arıtma tesislerinden arıtılmış olarak çıkan suların alıcı ortama deşarjında istenen standart değerler, eşdeğer nüfusu dikkate alınarak bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Tablo 21’de ve Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliğinde verilmiştir.
Eşdeğer nüfusu 2000’den az olan yerleşim yerlerinden oluşan atıksular, yerleşim yerinin çevresel özellikleri dikkate alınarak, çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek ve bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerini karşılayacak şekilde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce uygun görülecek arıtma, sızdırmalı ferdi fosseptik veya sızdırmasız merkezi fosseptik gibi bertaraf yöntemleri uygulanır.
Yerleşim yerlerinden kopuk, eşdeğer nüfusu veya kapasitesi 2000 kişinin altında olan otel, motel, tatil köyü, tatil sitesi ve yazlık siteler ile sanayi tesislerinin evsel nitelikli atık suları, bölgedeki atıksu altyapı durumu dikkate alınarak, çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce uygun görülen arıtma ve/veya bertaraf yöntemleri ile bertaraf edilir.
Bu atıksulardan teknik veya ekonomik olarak taşınması uygun olanlar, sızdırmaz nitelikteki fosseptikte toplanarak vidanjör vasıtası ile kanalizasyon sistemi atıksu arıtma tesisi ile sonuçlanan atıksu altyapı tesislerine ilgili atıksu altyapı tesisleri yönetiminin izni ile verilebilir.
Evsel atık sularını sızdırmaz nitelikteki fosseptikte toplayan ve vidanjör vasıtası ile atıksu altyapı tesislerine veren atıksu kaynakları, atıksu yönetimleriyle yaptıkları protokolü ve vidanjörle atıksu bertarafı sonucunda aldıkları belgeleri beş yıl süreyle saklamak ve denetimler sırasında görevlilere beyan etmek zorundadırlar.
İkinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen atıksuların vidanjör ile taşınması durumunda, vidanjörün ilgili atıksu altyapı tesisleri yönetimine ait olması veya yönetimden çalışma izni almış olması gerekir. Büyükşehir belediyeleri tarafından çalışma izni verilen vidanjörlerin araç takip sistemi ile donatılmış olması zorunludur. Atıksu üreticisi taşıma belgesini atıksularını verdiği altyapı yönetimine onaylatmakla yükümlüdür.
Derin Deniz Deşarjlarıyla Alıcı Ortamlara Boşaltım
Madde 33 –
(Değişik: RG-17/12/2022-32046)
Eşdeğer nüfusu 10000’in altındaki toplama alanlarından gelen kentsel atıksuların, alıcı ortamda yeterli seyreltme kapasitesinin bulunduğunun ayrıntılı mühendislik çalışmaları sonucunda kanıtlanması hâlinde, derin deniz deşarjına izin verilebilir.
Özel çevre koruma bölgeleri, diğer koruma statüsü bulunan biyolojik çeşitliliğin zengin olduğu yaşam alanları, doğal, kentsel, tarihi ve arkeolojik sit alanları, taşınmaz kültür varlıklarının koruma alanları ile Bakanlık tarafından; deniz suyu kalitesi açısından riskli görülen alanlarda kıyıdan yapılan deşarjlara sınırlama getirilebilir, derin deniz deşarjı yöntemi uygulanması istenebilir ve seyrelme kapasitesine bakılmaksızın bu Yönetmeliğin ekinde yer alan deşarj standartlarında kısıtlama yapılabilir.
Debisi 5.000 m3/gün’den az olan endüstriyel soğutma suları ve konsantre tuzlu suların, denize deşarjları yüzme suyu alanları hariç olmak üzere deşarj noktasından itibaren 75 metre yarıçaplı dairesel sınırda seyrelme, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Tablo 2’de belirtilen seyrelme kriterlerini sağlamak şartıyla kıyıdan yapılabilir.
Debisi 5.000 m3/gün’den fazla olan endüstriyel soğutma suları ve konsantre tuzlu suların bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Tablo 2’de belirtilen kriterleri sağlayacak şekilde derin deniz deşarjı yöntemi uygulanır.
Derin Deniz Deşarjına İzin Verilebilecek Atıksuların Özellikleri
Madde 34 –
(Değişik: RG-17/12/2022-32046)
Derin deniz deşarjıyla alıcı ortama verilebilecek atıksuların özellikleri aşağıdaki şekilde sınırlandırılmıştır:
a) Derin deniz deşarjı yapılacak olan evsel/kentsel atıksuların bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Tablo 1’de yer alan deşarj standartlarını sağlamaları gerekir. Bu tablolardaki sınır değerlerden fazla kirletici özellikler ihtiva eden suların denize boşaltımına izin verilmez.
b) Derin deniz deşarjı yapılacak olan endüstriyel atıksular için Tablo 2’de yer alan deşarj standartlarına ilave olarak ilgili sektör tablosunda yer alan deşarj standartları uygulanır.
Derin Deniz Deşarj Kriterleri
Madde 35 –
Atıksuların derin deniz deşarjlarıyla bertaraf edilmesi durumunda, alıcı ortamlar için uygulanacak olan derin deniz deşarj kriterleri (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046) Tablo 2’de düzenlenmiştir. Deşarj sistemlerinin tasarımında ayrıca aşağıdaki hususlar dikkate alınmalıdır;
a) Denize bu Yönetmelikle verilebileceği kabul edilen atıksuların deşarj edilebilmesi için projedeki ilk seyrelme S1 değeri 40 ın altında bulunmamalı, tercihen S1 = 100 olmalıdır. Bu seyrelmelerin tespiti (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046) Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliğine göre yapılır.
b) (Değişik: RG-13/2/2008-26786) Minimum deşarj derinliği 20 metre olmalı, eğer 20 metre derinliğe inmek ekonomik olarak mümkün değilse, difüzör hariç deşarj boru boyu ortalama kıyı çizgisinden itibaren bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046) Tablo 3’te gösterilenden az olmamalıdır. Tablodaki nüfus değerlerinden daha büyük yerleşim yerleri, “önemli kirletici kaynak” sınıfına giren faaliyetler ve sanayi kuruluşları için deşarj boru boyu, ön veya tam arıtma alternatifleri ile birlikte ele alınarak belirlenir.
c) (Değişik: RG-13/2/2008-26786) Yaz aylarında T90 değeri Ege ve Akdeniz’de en az 1 saat, Karadeniz’de 2 saat Marmara Denizinde ise 1,5 saat alınmalıdır. Kış aylarında ise T90 değeri daha yüksek olacağı için bu değer ortalama 3-5 saat arasında alınmalıdır.
İstisna Hükümleri
Madde 36 –
(Değişik: RG-30/3/2010-27537) (2)İdare tarafından, belirli bir deniz ortamına deşarj yapmış olan ve yapabilecek diğer atıksu kaynaklarının topluca deniz suyu kalitesi üzerinde olumsuz etkileri göz önüne alınarak izin için gerektiğinde 35 inci maddede öngörülenden daha sıkı kriterler ve tedbirler aldırılabilir.
Derin deniz deşarjına 33’üncü madde uyarınca izin verilebilecek atıksuların özellikleri (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046)Tablo 1’de verilmiştir. Bu tabloda verilen parametrelerin dışında kirletici özellikler ihtiva eden suların denize boşaltımına, yapılacak deşarjın alıcı ortamdaki ekolojik dengeleri bozmayacağı ayrıntılı bilimsel çalışmalar ile kanıtlandığı taktirde izin verilebilir.
(Ek fıkra: RG-13/2/2008-26786) Yüzme ve Rekreasyon amacıyla kullanılan sulara yapılacak derin deniz deşarjının mümkün olmadığı hâllerde atık suların arıtılmasında azot ve fosfor giderimi ile birlikte dezenfeksiyon işlemi yapılır ve deşarj, söz konusu su ortamlarının kalitesini bozmayacak şekilde gerçekleştirilir.
(Ek fıkra: RG-12/5/2023-32188)Nükleer Güç Santralleri için; endüstriyel soğutma sularının denize deşarjında Yönetmeliğin diğer hükümleri geçerli olmak kaydıyla 33 üncü maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen şartlar aranmaz.
ALTINCI BÖLÜM
(Değişik bölüm başlığı: RG-30/3/2010-27537) (2)
Çevre İzni Alınması İle İlgili Hükümler
Alıcı ortama atıksu deşarjı olan kurum, kuruluş ve işletmeler için çevre izni
MADDE 37 –
(Başlığıyla birlikte değişik: RG-30/3/2010-27537) (2)
Her atıksu deşarjı için bu Yönetmelik çerçevesinde idarenin istediği çıkış suyu kalitesinin ve diğer şartların sağlanması koşuluyla, alıcı ortama her türlü evsel ve/veya endüstriyel nitelikli atıksuların doğrudan deşarjı için idareden çevre izni alınması mecburidir.
Çevre izni alınması işlemlerinde Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır. Söz konusu Yönetmeliğin Ek-3C’sinde yer alan “Atıksu Deşarjı Teknik Bilgiler Listesi”, bu Yönetmelik uyarınca çıkarılan tebliğde belirtilen usule göre doldurulur.
Alıcı ortama atıksu deşarjı konusunda çevre iznine tabi işletmeler için genel hükümler
MADDE 38 –
(Başlığıyla birlikte değişik: RG-30/3/2010-27537) (2)
(Değişik birinci fıkra: RG-17/12/2022-32046) İşletmenin Çevre İzin başvurusunda bulunabilmesi için atıksu arıtma tesisinin giriş ve çıkışından farklı günlerde üç adet iki saatlik kompozit atıksu numunesi alınması ve çıkış analiz sonuçlarının aritmetik ortalamasının belirtilen standartları sağlaması gerekir.
İşletmelerin Çevre İzni işlemlerinde gerekli olan atıksu analizlerinin, Bakanlıktan Çevre Analizleri (Mülga ibare: RG-17/12/2022-32046) Yeterlilik Belgesi almış laboratuvarlarda yapılması zorunludur.
Alıcı ortamın çok yoğun bir şekilde kirletilmiş olduğu yörelerde alıcı ortam deşarj standartları, yer ve sınır belirlemeleri ve uygulanacak diğer işlemlerin, havza koruma planı ile tespit edilmesi esastır.
Bakanlıkça bir alıcı ortamın, mevcut kullanım amaçlarının olumsuz yönde etkilenmesini önlemek veya kalitesini düzeltmek amacı ile alıcı ortama, bilimsel çalışmalar sonucu oluşturulan Havza Koruma Planı çalışması yapılıncaya kadar alıcı ortamdaki su kaynaklarının minimum debileri ve kirlilik seviyesi dikkate alınarak mevcut atıksu deşarjlarında bu Yönetmelikte öngörülen sınırların ötesinde kısıtlamalar yapılabilir. (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046) Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliğinin eklerinde yer alan limit değerler dikkate alınarak yapılacak hesaplamalar sonucunda atıksu deşarj limitlerinde gerekli oranda kısıtlama yapılır. Yapılan kısıtlamalar tebliği tarihinden itibaren oniki ay içerisinde faaliyet sahibi tarafından gerçekleştirilir.
(Ek fıkra: RG-17/12/2022-32046) Arıtma yapmadan deşarj standartlarını sağlayan işletmeler için deşarj noktasından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü gözetiminde farklı günlerde alınacak 3 adet 2 saatlik kompozit atıksu numunesi analiz sonuçlarının aritmetik ortalamasının, bu Yönetmelik ekinde yer alan deşarj standartlarını sağlaması gerekir. Herhangi bir kompozit numunenin analiz sonucu deşarj standardının %20’sinden fazla çıkması durumunda sonuçların aritmetik ortalamasına bakılmaksızın olumsuz değerlendirilerek standartları sağlayacak uygun bir arıtma tesisi kurulması ve işletilmesi istenir.
(Ek fıkra: RG-17/12/2022-32046) Kurulu kapasitesi 5.000 m3/gün ve üzerinde olan ve endüstriyel atıksu bağlı olan kentsel atıksu arıtma tesisleri için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü gözetiminde, ayda bir olmak üzere yıl içerisinde tesis çıkışından 12 defa 2 saatlik kompozit numune alınarak Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir laboratuvarda Tablo 19 kapsamında izleme yapılır. Bir yıllık izleme sonuçlarına göre alınan toplam numune sayısının %30’undan fazlasında Tablo 19’daki limit değerleri aşan parametre/parametreler deşarj standartları tablosuna eklenmek üzere Bakanlığa bildirilir ve yeni eklenen parametrelerin deşarj standartlarına uyum sağlanması amacıyla belediyeye 1 yıl süre verilir. Bakanlık alıcı ortamın su kalitesine göre gerekli görmesi durumunda kurulu kapasiteyi dikkate almaksızın bu fıkra hükmünü uygulayabilir.
(Ek fıkra: RG-17/12/2022-32046) Sağlık kuruluşlarından kaynaklanan atıksuların yönetimine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir. Söz konusu atıksuların kontrolü ve takibi amacıyla; sağlık kuruluşunun kanalizasyona bağlantı noktasından yılda en az 1 defa, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü gözetiminde veya bilgisi dâhilinde, ilgili atıksu altyapı tesisleri yönetimince alınacak atıksu örneğinde, BTEX ve AOX parametrelerinin analizi yapılır. Sağlık kuruluşlarından kaynaklanan atıksuların alıcı ortama deşarj standartları Tablo 24’te verilmiştir.
(Mülga: RG-24/4/2011-27914)
Çevre izninin verildiği şekilde kullanımı esnasında alıcı ortamın mevcut veya ileriye yönelik kullanım amaçlarına olumsuz etkiler yaptığı tespit edildiğinde deşarj limitleri sınırlandırılır veya atıksuyun arıtıldıktan sonra geri dönüşümlü olarak kullanılması Bakanlıkça istenebilir.
(Ek fıkra: RG-17/12/2022-32046) Atıksu arıtma tesislerinde çalışan teknik personelin belgelendirilmesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
Alıcı ortama atıksu deşarjı olan kurum, kuruluş ve işletmeler için çevre iznine itiraz
MADDE 39 –
(Başlığıyla birlikte değişik: RG-30/3/2010-27537) (2)
Bir alıcı ortama atıksu deşarjından dolayı bazı olumsuz etkilerin oluştuğunun belirlenmesi hâlinde veya bu deşarjdan dolayı zarar gören veya zarar görmesi muhtemel olan üçüncü kişiler, izni veren idareye delilleriyle birlikte başvurarak, alıcı ortama atıksu deşarjı olan kurum, kuruluş ve işletmeler için çevre iznine itiraz etme hakkına sahiptirler. Bu itirazların uygun bulunması hâlinde, deşarjı yapanlar gerekli iyileştirme tedbirlerini almak mecburiyetindedirler.
Deşarj ön izin işlemi ve deşarj izin işlemi
MADDE 40 –(Mülga: RG-30/3/2010-27537) (2)
Kirlenmeye karşı tedbir yükümlülüğü
MADDE 41 –(Başlığıyla birlikte değişik: RG-30/3/2010-27537) (2)
Atıksu altyapı tesisleri yönetimleri ile alıcı ortama atıksu deşarjı ve/veya derin deniz deşarjı konularında çevre izni alan kurum, kuruluş ve işletmeler, tesislerini kurup işletmeye aldıktan sonra da çevre izin belgesinde öngörülenin ötesinde kirletici atmamakla ve gerek alıcı ortam, gerekse deşarj standartlarını aşmamakla yükümlüdürler.
Derin deniz deşarjı olan kurum, kuruluş ve işletmeler için çevre izni
MADDE 42 –(Başlığıyla birlikte değişik: RG-30/3/2010-27537) (2)
Derin deniz deşarjı olan kurum, kuruluş ve işletmeler için idareden çevre izni alınması mecburidir. Çevre izni alınması işlemlerinde Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır. Söz konusu Yönetmeliğin Ek-3C’sinde yer alan “Derin Deniz Deşarjı Teknik Bilgiler Listesi”, bu Yönetmelik uyarınca çıkarılan tebliğde belirtilen usule göre doldurularak izleme sonuçları ile birlikte idareye sunulur.
YEDİNCİ BÖLÜM
Atıksu Altyapı Tesislerindeki Uygulamalar
Atıksu Toplama ve Bertaraf Yükümlülüğü
Madde 43 –
(Değişik: RG-13/2/2008-26786)
Atıksu altyapı tesisleri yönetimleri, Çevre Kanunu’nun 11 inci maddesi uyarınca, sorumluluk bölgelerinde oluşan atıksuların toplanması, iletilmesi ve bertaraf edilmesi işlemlerini yerine getirirler. Bu yönetimler, toplanan atıksuların bu Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde bertarafı ile yükümlüdür.
Atıksu altyapı tesisleri yönetimleri, yetki sınırları içindeki kanalizasyon sistemleri ile toplanan atıksuları, bertaraf etmek amacıyla atıksu arıtma tesislerini Çevre Kanunu’nda öngörülen sürelerde, kurmak zorundadırlar. Atıksu altyapı tesisleri yönetimleri, Bakanlığa sunulan İş Termin Planının uygulanmasıyla ilgili gelişmeleri bildirmek mecburiyetindedirler. İlgili başvuru atıksu arıtma tesisi ile ilgili iş termin planı hazırladıktan sonra mülki amir kanalıyla yapılır.
Atıksuyunda, Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliğinin ekinde yer alan Ek-1’de belirtilen maddeleri bulunduran faaliyetler İş Termin Planı kapsamında değerlendirilemez, bu tür faaliyetler derhâl gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler.
Belediyeler atık su arıtma tesisinin kurulmasıyla ilgili iş termin planındaki taahhütlerini mücbir sebepler dışında yerine getirmedikleri takdirde belediye başkanları hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur.
İş Termin Planını süresi içerisinde vermeyen ve/veya İş Termin Planındaki taahhüt ettikleri işleri yerine getirmeyen atıksu alt yapı yönetimi kanalizasyonuna deşarj ile ilgili olarak, Bakanlık bu Yönetmeliğin 45 inci maddesinin (h) ve (ı) bentlerini uygulamaya yetkilidir.
Bu yönetimlerin yetki sınırları içindeki taşınmaz mal sahipleri için atıksularını bu tür ortak atıksu altyapı tesislerine bağlamak ve bu tesisleri kullanmak bir hak ve mecburiyettir.
(Ek fıkra: RG-17/12/2022-32046) 2872 sayılı Kanunun 11 inci maddesi çerçevesinde, atıksu altyapı tesisi yönetimlerince kooperatif kurulması halinde bu kooperatifler atıksu yönetimine ilişkin yaptıkları iş ve işlemleri Bakanlığa bildirirler.
(Ek fıkra: RG-17/12/2022-32046) Atıksu altyapı tesisleri yönetimleri ve münferit sanayi tesisleri işletmecileri tarafından döngüsel ekonomi ilkelerine uygun olarak arıtma çamuru yönetim planı hazırlanır. Arıtma çamuru yönetim planının hazırlanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça düzenlenir.
Atıksu Bağlantı İzni ve Belgesi
Madde 44 –
Bir şehir ve/veya sanayi bölgesinde parsellerin, kurum, kuruluş ve işletmelerin atıksularını atıksu altyapı tesislerine bağlayabilmeleri, atıksu altyapı tesisleri yönetimince verilecek olan atıksu bağlantı iznine tabidir. Atıksu bağlantı izni, evsel atıksuların yazılı bir belge karşılığında; endüstriyel ve karışık atıksuların ise düzenlenecek bağlantı kalite kontrol izin belgesindeki koşulları sağlaması halinde, atıksu altyapı tesisleri yönetimi tarafından verilen izindir. Bağlantı kalite kontrol izni; atıksu altyapı tesisleri yönetimi tarafından, endüstriyel atıksuların kanalizasyon sistemine bağlantı şartlarını belirleyen bağlantı kalite kontrol izin belgesi ile verilir. Bu izin ve belgeler 45, 46, 47 ve 48 inci maddelerde açıklanan hususlara uyulması şartıyla verilir.
Kanalizasyon Sistemine Bağlantı Kısıtları
Madde 45 –
Atıksu altyapı tesisleri kapsamında inşa edilen ve işletilen kanalizasyon sistemlerine yapılacak bağlantılar aşağıdaki kısıtlamalara tabidir;
a) Kanalizasyonun ayrık sistemde olması halinde, yağmur suları (Ek ibare: RG-17/12/2022-32046), temassız soğutma suları ve kirli olmayan diğer drenaj suları, kanalizasyona bağlanamaz. (Ek cümleler: RG-17/12/2022-32046) Her türlü atık, atıksu ve arıtılmış atıksular yağmur suyu kanalına bağlanamaz. Tespit edilen usulsüz bağlantılar ilgili atıksu altyapı tesisleri yönetimi tarafından kesilir.
b) Birleşik ve ayrık sistemlerde, izne esas olacak atıksu miktarları ve özellikleri yağışsız havalarda belirlenir.
c) Kesikli çalışan işletmeler, kanalizasyon sistemine bağlantı yapmadan önce ön arıtma tesislerinin gerekli olup olmadığına bakılmaksızın, dengeleme havuzu inşa etmek mecburiyetindedirler. Bu işletmelerin atıksu debileri ve kaliteleri bu dengeleme havuzu çıkışında belirlenir. Dengeleme havuzu bulundurmayan tesislerde izne esas olacak atıksu miktarları ve kirlilik yükleri, tesisten çıkacak maksimum atıksu miktar ve kalitesi dikkate alınarak tespit edilir.
d) Kirletici maddeler ihtiva etmeyen soğutma sularının, yetkili atıksu altyapı tesisleri yönetiminin özel onayı olmadan kanalizasyon sistemine bağlanması yasaktır.
e) Endüstriyel atıksular ön arıtma gereğini ortadan kaldırmak üzere kirletilmemiş sularla seyreltilerek kanalizasyon sistemine verilemez.
f) Atıksu altyapı tesislerine deşarj edilmiş olan atıksular, atıksu altyapı tesisleri yönetimlerinin yazılı izni olmadıkça herhangi bir amaç için kullanılamaz.
g) Kanalizasyon sisteminin arıtma ile sonlanmasına bakılmaksızın evsel atık sular kanalizasyon sistemine belediyenin izni ile bağlantı yapabilir.
h) (Değişik: RG-13/2/2008-26786) Endüstriyel nitelikli küçük atık su kaynaklarının, sonu arıtma tesisi ile sonuçlanmayan kanalizasyon sistemine doğrudan veya kısıtlama yaparak bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046)Tablo 22’de verilen standart değerleri sağlayarak bağlanıp bağlanamayacağına toplam kirlilik yükleri ve alıcı ortam özellikleri dikkate alınarak, Mahalli Çevre Kurulu tarafından karar verilir.
ı) (Değişik: RG-13/2/2008-26786) Tehlikeli madde içermeyen, ancak kanalizasyon sisteminin taşıdığı toplam debi ve kirletici yükünün %1’inden fazla olan endüstriyel atıksu niteliğindeki atıksu kaynaklarının, sonu arıtma tesisi ile sonuçlanmayan kanalizasyon sistemine bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046)Tablo 22’de verilen standart değerleri veya kısıtlama yaparak alıcı ortam deşarj standartlarını sağlayarak bağlanıp bağlanamayacağına toplam kirlilik yükleri ve alıcı ortam özellikleri dikkate alınarak, Mahalli Çevre Kurulu tarafından karar verilir.
Atıksu Toplama Sistemine Verilemeyecek Maddeler
Madde 46 –
Arıtma tesisinin arıtma verimini, çamur tesislerinin işletilmesini, çamur bertarafını veya çamur değerlendirilmesini olumsuz yönde etkileyen maddeler; atıksu tesislerini tahrip eden, fonksiyonlarını ve bakımlarını engelleyen, zorlaştıran, tehlikeye sokan veya tesislerde çalışan personele zarar veren maddelerin atıksu altyapı tesislerine verilmesi yasaktır. Sanayi ve endüstri tesislerinde çöp ve katı maddelerin öğütülerek kanalizasyona verilmesini sağlayan çöp öğütücülerinin kullanılması yasaktır. Konut, işyeri ve sanayii tesislerinde kullanılan bitkisel ve madeni atık yağların kanalizasyona verilmesi yasaktır.
Atıksu Altyapı Tesislerine Bağlanabilecek Atıksuların Özellikleri
Madde 47 –
Önemli kirletici atıksu kaynağı tanımına giren endüstri atık sularının atıksu altyapı tesislerine kabul edilmesi için (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046)Tablo 22’de verilen standart değerlere uyum göstermesi şarttır.
Küçük atıksu kaynakları tanımına giren endüstri atık sularından (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046)Tablo 22’de verilen standart değerleri aşanların atıksu altyapı tesislerine doğrudan bağlanabilmesi, atıksu altyapı yönetimlerinin iznine bağlıdır.
Ön Arıtma Tesisleri
Madde 48 –
Atıksularının özellikleri nedeni ile, atıksu altyapı tesisine doğrudan bağlantıları, atıksu altyapı tesisleri yönetimleri tarafından uygun görülmeyen endüstriler; kuruluş, işletme, bakım, kontrol ve belgeleme harcamaları kendilerine ait olmak üzere, bu Yönetmelikte tanımı yapılmış olan bir ön arıtma sistemini kurmak ve işletmek yükümlülüğündedirler.
(Değişik ikinci fıkra: RG-13/2/2008-26786) Ayrıca ilgililer, herhangi bir atıksu toplama alanında atıksu debisi veya ilgili sanayi sektörüne ait bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Tablo 5 ilâ Tablo 20 arasındaki grup standartlarında verilen her bir parametre itibarıyla kirlenme yükü, o kanalizasyon sisteminin taşıdığı toplam debi ve kirletici yükünün %10’undan fazla olan endüstriyel atıksu kaynaklarında, teknik özellikleri bağlantı kalite kontrol izin belgesinde belirtilen ve Çevre Kanununun 11 inci maddesinde tanımlanan esaslar çerçevesinde bir özel arıtma tesisini kurmak ve işletmekle yükümlü tutulurlar. Bu durumda alıcı ortama doğrudan boşaltım ilkesi ve atıksu standartları geçerlidir ve ayrıca bu Yönetmeliğin 37 nci maddesi uyarınca taşınmaz mal sahibi ilgili idareden izin alır.
Kanalizasyon Sistemine Bağlantı ve Boşaltımların Kontrol Düzeni
Madde 49 –
Atıksu üreten kurum, kuruluş ve işletmelerin kanalizasyon sistemine atıksu bağlantısının yapıldığı yerde veya ön arıtma tesisi çıkışında kolayca ulaşılabilen ve çalışmaya müsait bir kontrol bacası inşa edilir. Kontrol bacasının projesi ve tipi bir plan üzerinde gösterilerek ilgili atıksu altyapı tesisleri yönetiminin bilgisine sunulur. Yönetimin gerekli gördüğü kurum, kuruluş ve işletmelerin bağlantı yerinde veya ön arıtma tesisi çıkışında, atıksuların özelliklerinin tespiti, bu Yönetmeliğin 29 uncu maddesinde tanımlandığı şekilde yapılır. Kontrol düzeninin tesbit edemeyeceği ani dökülme ve deşarjların olabileceği kaynaklar için atıksu altyapı tesisleri yönetimi ilave tedbirler belirtir. Bu tedbirlere ilişkin detaylı bilgi, bağlantı kalite kontrol izin belgesinde yer alır.
Atıksu Altyapı Tesisleri Kullanımı Çerçevesinde Yönetmeliğin İhlali Kapsamına Giren Davranışlar
Madde 50 –
(Değişik: RG-13/2/2008-26786)
Atıksu altyapı tesisleri kullanımı çerçevesinde, Yönetmeliğin ihlali kapsamına giren davranışlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bağlantı ile ilgili kısıtlamalar ve bununla ilgili yasaklara ilişkin 44, 45 ve 46 ncı maddelerdeki hükümlerin aksine, bağlantısı yasaklanan atıksular veya maddeler atıksu sistemine boşaltılıyorsa veya atıksu bağlantı kalite kontrol izin belgesinde öngörülen sınır değerler aşılıyorsa,
b) Atıksular, bağlantı sınırlamaları ile ilgili 47 ve 48 inci maddelerin aksine, ön arıtmasız olarak atıksu altyapı sistemine veriliyorsa,
c) Yeraltı suyu veya arıtılmasına gerek ve mecburiyet olmayan sular, bağlantı ile ilgili kısıtlamaları belirleyen 45 inci maddenin (d) bendinin aksine, onay alınmadan atıksu altyapı tesisine veriliyorsa,
d) Kontrol ve belgeleme yükümlülüğüne ilişkin 49 uncu maddenin aksine, atıksu miktarları ve özelliklerini ölçebilmek amacıyla gerekli ölçüm düzenekleri ve kontrol bacaları tesis çıkışında kurulmamışsa, uygun yere konulmamışsa veya çalıştırılamıyorsa, bakımı yapılmıyorsa, uygun ve sorumlu bir personel tayin edilmemişse veya kayıt defteri beş yıl boyunca saklanmamışsa ya da resmen denetimle görevli kişinin talebine rağmen ibraz edilmemişse,
e) Kontrol düzeni ile ilgili 49 uncu maddenin aksine, parsel atıksu sisteminin veya atıksuyun incelenmesine müsaade edilmemişse,
Yukarıdaki davranışları gerçekleştiren gerçek ve tüzel kişiler hakkında ilgili idare kendi mevzuatı çerçevesinde gerekli işlemleri yapar.
Ayrıca, Atıksu alt yapı sistemi sonunda alıcı ortamda kirliliğin tespit edilmesi hâlinde 2872 sayılı Çevre Kanunu çerçevesinde ilgili atıksu altyapı yönetimine gerekli işlem uygulanır.
Taşınmaz mal sahibi, atıksu altyapı tesislerinden yararlanma şartlarına ilişkin 43 üncü maddedeki yükümlülüklere rağmen, verilen süre içinde şehir atıksu sistemine bağlantı yapmaması nedeni ile Alıcı Ortamda Kirliliğe neden olması ve yönetmelik hükümlerine aykırı davranması nedeniyle 2872 sayılı Çevre Kanunu çerçevesinde gerekli işlem yapılır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Denetim
Madde 51 –
(Değişik: RG-13/2/2008-26786)
Bu Yönetmelik uyarınca;
Alıcı ortama her türlü atıksu deşarj denetiminde Çevre Kanunu ve (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046)1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin altıncı kısmının dördüncü bölümü uyarınca Bakanlık yetkilidir. Bu yetki taşrada (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046)Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüklerince kullanılır.
Büyükşehirlere içme ve kullanma suyu temin edilen kıta içi yüzeysel su kaynakları havzalarındaki denetim faaliyetlerinden 2560 sayılı Kanun çerçevesinde Büyükşehir Belediyeleri sorumludur.
Çevre Kanunu çerçevesinde Büyükşehir Belediyeleri haricindeki yerleşimlere içme ve kullanma suyu temin edilen su havzalarındaki denetim faaliyetlerinden (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü sorumludur.
(Değişik: RG-30/3/2010-27537) (2)Alıcı ortama atıksu deşarjı olan kurum, kuruluş ve işletmeler için çevre izin belgesi ile derin deniz deşarjı olan kurum, kuruluş ve işletmeler için çevre izin belgesinde belirtilen hükümlere uyulup uyulmadığının denetiminden; Ek-1 listesinde belirtilen işletmeler için Bakanlık, Ek-2 listesinde belirtilen işletmeler için (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü sorumludur.
Atıksu arıtma tesisi mevcut olan, atıksu altyapı tesisi yönetimlerine ait kanalizasyon sistemlerine her türlü atıksu deşarjı ve denetiminde ilgili atıksu altyapı tesisi yönetimleri mevzuatlarında belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yetkilidir.
Kanalizasyon sistemi arıtma tesisi ile sonuçlanmayan, İş Termin Planı uygun olan ve taahhütlerine uyan atıksu altyapı tesisi yönetimlerine ait kanalizasyon sistemlerine her türlü atıksu deşarjı ve denetiminde ilgili atıksu altyapı tesisi yönetimleri yetkilidir.
İş Termin Planını süresi içinde vermeyen veya İş Termin Planında taahhüt ettikleri işleri yerine getirmeyen atıksu altyapı yönetimlerinin kanalizasyon deşarj standartlarında Mahalli Çevre Kurulunca bu Yönetmeliğin 45 inci maddesinin (h) ve (ı) bentlerine göre kısıtlama yapılması durumunda, atıksu altyapı sisteminin kısıtlama kapsamındaki denetimi (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046)Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüklerince gerçekleştirilebilir.
Kanalizasyona bağlantı izni ile bağlantı kalite kontrol izni belgesinde belirtilen hükümlere uyulup uyulmadığının denetiminden atıksu altyapı tesisleri yönetimleri sorumludur.
Çevre Kanunu’nun 15 inci maddesinde söz edilen faaliyetlerin durdurulması işlemi Bakanlıkça veya Bakanlık tarafından yetki devri yapılan kurum ve mercilerce gerçekleştirilir.
Haber Verme Yükümlülüğü
Madde 52 –
Atıksu kaynakları mevzuatta öngörülen arıtma tesis veya sistemlerini müstakil veya ortak olarak kurmak ve atık sularını deşarj standartlarını sağlayacak şekilde arıtmak zorundadırlar. Arıtma tesisi olmayanlar, arızalananlar, çalıştığı halde standartları sağlayamayanlar, faaliyetinde kapasite artırımına gidenler, faaliyetlerini geçici veya sürekli olarak durduranlar ilgili idareye derhal haber vermekle yükümlüdürler.
Atıksu Arıtma Tesisi Proje Onayı
Madde 53- Bu Yönetmelik çerçevesinde, tesisler için kurulacak atıksu arıtım sistemleri projelerinin onaylanmasında Bakanlık yetkilidir. Atıksu arıtma tesisi proje onaylanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkca belirlenir.
Derin deniz deşarjı ile sonuçlanan atıksu arıtma tesisi projeleri Bakanlık tarafından onaylanır. Arıtma sistemi, derin deniz deşarjı ile sonuçlanıyor ise 34 ve 35 inci maddelerde belirtilen derin deniz deşarjına izin verilebilecek atıksuların özellikleri ve derin deniz deşarjı kriterleri ile (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046)42 nci maddede belirtilen hususlar dikkate alınarak ilgili kurum, kuruluş ve işletmeler etüd ve tatbikat projelerini Bakanlığa sunmakla yükümlüdürler.
İzleme
Madde 54 –
(Değişik birinci fıkra: RG-17/12/2022-32046) Atıksu arıtma tesisi işletmecileri, arıtma tesislerinin verimli olarak çalıştığının izlenmesinden ve kayıtlarının tutulmasından sorumludur. Her türlü faaliyet sonucu oluşan atıksuların bertarafına ilişkin verilerin atıksu üreticileri tarafından atıksu bilgi sistemine girilmesi ve güncelliğinin sağlanması zorunludur. İşletmeler atıksularının çıkış sularında deşarj izin belgesinde belirtilen aralıklarla numune almakla, ölçüm ve analiz yapmak suretiyle kontrol etmekle, atıksuların özellikleri ve miktarlarına ilişkin bilgileri belirlemek, belgelemek ve denetimlerde beyan etmekle yükümlüdürler. İşletmeciler tarafından yapılan ölçüm ve analizlerin sonuçlarının raporları en az beş yıl süreyle saklanmak zorundadır.
(Değişik: RG-30/3/2010-27537) (2)Derin deniz deşarjı için çevre izni alan kurum, kuruluş ve işletmeler, Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde izleme yaparak, Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen işletmeler için Bakanlığa, Ek-2 listesinde belirtilen işletmeler için (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046)Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne rapor etmekle yükümlüdürler. İdarece gerekli görülen durumlarda izleme sıklığında değişikliğe gidilebilir.
(Değişik üçüncü fıkra: RG-13/2/2008-26786) Göl, kıyı ve açık denizlerde su ürünleri üretimi yapacak gerçek ve tüzel kişiler tesis kurulmadan önce su kalitesi ile ilgili ölçümleri yapmakla yükümlüdür. Bu işletmeler işletme aşamasından itibaren, kirliliğin izlenmesi amacıyla, Bakanlıkça belirlenecek kriterler çerçevesinde izleme yaparak (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne rapor etmekle yükümlüdürler.
Yaptırım
Madde 55 –
(Değişik: RG-13/2/2008-26786)
Bu Yönetmelikteki yasaklara aykırı hareket edenler ve belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyenlere; ek süre verilmesi ve bu süre sonunda da yerine getirmediği takdirde faaliyetlerinin kısmen veya tamamen durdurulması Çevre Kanunu’nun 15 inci maddesinde belirtilen makamlar tarafından, aynı Kanunun 20 nci ve 23 üncü maddelerinde belirtilen idari nitelikteki cezalar ise yine aynı Kanunun 24 üncü maddesinde belirtilen yetkili merciler tarafından verilir.
Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
Madde 56 –
4/9/1988 tarihli ve 19919 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Ek Madde 1 –(Ek: RG-13/2/2008-26786)
Bakanlık, ihtiyaç duyulması hâlinde bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili olarak tebliğ çıkartabilir
Geçici Madde 1 –
4/9/1988 tarihli ve 19919 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğine dayanılarak çıkarılan ve aşağıda isimleri verilen tebliğlerin yenileri çıkartılıncaya kadar uygulanmasına devam edilir.
a) Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Numune Alma ve Analiz Metodları Tebliği
b) Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği
c) Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği İdari Usuller Tebliği
d) (Mülga: RG-13/2/2008-26786)
Geçici Madde 2 –
Atık su debisi 500 m3 /gün üzerinde olan işletmeler, 29 uncu madde de öngörülen atıksu arıtma tesisi çıkış noktasında numune alma bacası, otomatik numune alma ve debi ölçme cihazlarını bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on iki ay içerisinde kurmakla yükümlüdür.
Geçici Madde 3 –
Derin deniz deşarjı ile sonuçlanan bütün atıksu arıtma tesislerinin çıkış noktasında numune alma bacası, atıksu debisi 1000 m3 /gün üzerinde olan işletmeler, ayrıca otomatik numune alma ve debi ölçme cihazlarını bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on iki ay içerisinde kurmakla yükümlüdür.
Geçici Madde 4 –
Belediye ve organize sanayi bölgeleri alt yapı yönetimleri atıksu arıtma tesisi iş termin planlarını bu yönetmelik yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde hazırlayarak mülki amir kanalıyla Bakanlığa sunmak zorundadırlar. Arıtma tesisi olmayan ve inşaatına başlanmayan mevcut organize sanayi bölgeleri alt yapı yönetimleri ortak arıtma tesislerini iş termin planı onay tarihinden itibaren en geç bir yıl içerisinde arıtma tesisi inşaat ihalesini gerçekleştirmek ve takip eden üç yıl içerisinde de işletmeye almakla yükümlüdürler. Organize sanayii bölgesi içerisinde tehlikeli ve zararlı maddeler içeren atıksu deşarj eden tesisler derhal gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler.
Atıksu arıtma tesisi olmayan ve inşaatına başlamayan belediyeler; iş termin planı ve atık su arıtma tesislerini bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yapmakla yükümlü oldukları süreler aşağıda verilmiştir.
İş termin planı hazırlanması ve atıksu arıtma tesisi işletmeye alma için aşılmaması gereken süreler
Bu Yönetmeliğin 32’nci maddesinin ikinci fıkrasının (b), (c) ve (d) bentleri ile bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Tablo 21.2, Tablo 21.3 ve Tablo 21.4, 31/12/2017 tarihine kadar uygulanır. Bu tarihten sonra söz konusu hükümler yerine, Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 6 –
(Ek: RG-13/2/2008-26786)
31/12/2004 tarihinden önce onaylanmış derin deniz deşarjı projeleri bu Yönetmeliğin Proje Onayı hükmünden muaf tutulur. Mevcut projelerinde revizyona gidecek faaliyet sahipleri, projelerini bu Yönetmelik gerekliliklerine göre hazırlatarak Bakanlığın onayına sunarlar.
Geçici Madde 7 –
(Ek: RG-13/2/2008-26786)
Atık su debisi 200-500 m3/gün arasında olan işletmeler, bu Yönetmeliğin 29 uncu maddesinde öngörülen atıksu arıtma tesisi çıkış noktasında numune alma bacası ve otomatik numune alma cihazlarını bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren oniki ay içerisinde kurmakla yükümlüdür.
Geçici Madde 8 –
(Ek: RG-24/4/2011-27914)
Bu maddenin yürürlüğe giriş tarihinden önce çevre izni almış olanlar, ekli sektör tablolarında belirtilen renk parametresi deşarj standartlarını, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren oniki ay içerisinde sağlarlar. Bu madde kapsamında renk parametresi deşarj standartlarını sağlayanların, çevre izinlerinin yenilenmesine gerek yoktur.
Renk parametrelerine ilişkin istisna
Geçici Madde 9 – (Ek: RG-25/3/2012-28244)
(1) 22/8/2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen Islah Organize Sanayi Bölgesine dâhil olmak üzere müracaatta bulunan ve bunu belgeleyen kurum, kuruluş veya işletmeler, 31/12/2014 tarihine kadar bu Yönetmelikte belirtilen renk parametresine tâbi değildir.
Geçici Madde 10– (Ek: RG-17/12/2022-32046)
Büyükşehir belediyeleri ve il belediyeleri, kentsel atıksu arıtma tesislerinde arıtılan toplam atıksuyun en az %10’unun tarımsal sulamada ve rekreasyonel amaçla kullanımının yanı sıra endüstriyel, çevresel ve diğer alanlarda yeniden kullanım potansiyelini ve gerekli yatırım ihtiyacını belirlemek amacıyla hazırlayacakları fizibilite raporlarını bu maddenin yayımı tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde Bakanlığa sunar. Bakanlık uygun görüşü ile söz konusu yatırımların yapılması için il belediyelerine 3 yıl, büyükşehir belediyelerine 2 yıl süre verilir.
Geçici Madde 11– (Ek: RG-17/12/2022-32046)
Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan deşarj standartlarında bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik ile yapılan değişikliklere bu maddenin yayımı tarihinden itibaren; revizyon yapılacak atıksu arıtma tesisleri için 1 yıl, yeniden yapılacak atıksu arıtma tesisleri için 3 yıl içerisinde uyum sağlanması zorunludur.
Geçici Madde 12– (Ek: RG-17/12/2022-32046)
Bu Yönetmelikte yer almayan endüstri tipleri için bu Yönetmeliğin 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (p) bendi kapsamında oluşturulan deşarj standartları tablosunda yer alan KOI parametresinde yapılacak kısıtlama oranının belirlenmesi için ilgili tesis tarafından bu maddenin yayımı tarihinden itibaren 6 ay içerisinde Bakanlığa başvuru yapılır.
Geçici Madde 13– (Ek: RG-17/12/2022-32046)
Bu maddenin yayımından önce faaliyette olup, 33’üncü maddenin dördüncü fıkrası kapsamında olan ve kıyıya deşarj yapan işletmeler için bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Tablo 2’de belirtilen seyrelme kriterlerini sağlamaları şartı ile kıyı deşarjına devam edilmesine izin verilebilir. Ancak bu işletmeler bu maddenin yayım tarihinden itibaren iki yıl içinde Tablo 2’de belirtilen seyrelme kriterlerini sağladığını belgelemek zorundadır.
Yürürlük
Madde 57 –
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 58 – Bu Yönetmelik hükümlerini (Değişik ibare: RG-17/12/2022-32046)Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.
______________
(1) 13/2/2008 tarihli ve 26786 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Yönetmelik değişikliği ile 27 nci maddenin başlığı “Alıcı Su Ortamına Doğrudan Boşaltım” iken “Alıcı ortama doğrudan boşaltım” olarak değiştirilmiştir.
(2) Bu değişiklik 1/4/2010 tarihinde yürürlüğe girer.
(3) Bu madde 7/4/2012 tarihli ve 28257 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yeraltı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik”in 17 nci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Resmi Gazete Tarihi: 31.12.2005 Resmi Gazete Sayısı: 26040 (3. Mükerrer)
MERKEZÎ YÖNETİM HARCAMA BELGELERİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde malî işlemlerin gerçekleştirilmesi ve muhasebeleştirilmesi kapsamında, harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeleri ve bunlardan bu Yönetmelikte düzenlenmesi gerekenlerin şekil ve türlerini belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 -Bu Yönetmelik, merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin ilgili mevzuatları çerçevesinde yapacakları harcamalarındaödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcıbelgeleri ve bunlardan şekil ve türleri bu Yönetmelikte düzenlenmesi gerekenleri kapsar.
Dayanak
Madde 3 – Bu Yönetmelik, 10/12/2003 tarihli ve5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 33 üncü maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 – Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Maliye Bakanlığını,
Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri : 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) sayılı cetvelde sayılan genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerini, (II) sayılı cetvelde sayılan özel bütçe kapsamındaki idareleri ve (III) sayılı cetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyici kurumları,
Ödeme belgesi: İdarelerce, bütçeden yapılacak kesin ödemeler için düzenlenen Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği eki 1 örnek numaralı Ödeme Emri Belgesini; ön ödeme suretiyle yapılacak ödemelerde ise anılan Yönetmelik eki 2 örnek numaralı Muhasebe İşlem Fişini,
Harcama talimatı: Kamu ihale mevzuatına tabi olmayan bir giderin idare adına geçici veya kesin olarak ödenebilmesi için giderin konusunu, gerekçesini, yapılacak iş veya hizmetin süresini, hukuki dayanaklarını, tutarını, kullanılabilir ödeneğini, tertibini, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgileri gösteren ve harcama yetkilisinin imzasını taşıyan belgeyi,
Onay belgesi : İhale usulüyle yapılacak alımlarda, kamu ihale mevzuatında standart form olarak belirlenen ihale onay belgelerini; doğrudan temin suretiyle veya kamu ihale mevzuatında belirtilen istisnai alımlarda ise alım konusu işin nev’i, niteliği, varsa proje numarası, miktarı, gereken hallerde yaklaşık maliyeti, kullanılabilir ödeneği ve tertibi, alımda uygulanacak usulü, avans ve fiyat farkı verilecekse şartlarını gösteren ve harcama yetkilisinin imzasını taşıyan belgeyi,
Fatura:İş, mal veya hizmet alımlarında, işin, malın veya hizmetin özelliğine veya alımın yapıldığı yere göre düzenlenmesi gereken belgelerden;
a)Faturayı,
b) Fatura yerine geçen belgelerden serbest meslek makbuzu, gider pusulası, müstahsil makbuzu, giriş ve yolcu taşıma biletleri ile Uluslararası Hava Taşıyıcıları Birliği üyesi şirketlerce düzenlenen elektronik yolcu biletlerini,
c) Kanunen yukarıdaki belgeleri düzenlemek zorunda olmayanlardan alınan bu Yönetmelik eki 1 örnek numaralı Harcama Pusulasını,
d) Kamu kurum ve kuruluşlarınca düzenlenen ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61 inci maddesi uyarınca düzenlenen muhasebe yetkilisi mutemetlerinin çalışma usul ve esaslarına ilişkin yönetmelikte belirlenen asgari bilgileri taşıyan alındıyı,
e)Yurtdışında yapılan iş ve hizmet alımları ile mal alım bedellerinin ödenmesinde ise, yerel teamüle uygun olarak düzenlenen ve birim amiri veya ilgili mevzuatında belirtilen yetkililerce onaylı tercümeleri ekli fatura veya benzeri belgeleri,
Piyasa fiyat araştırması tutanağı: Doğrudan temin usulüyle ihale komisyonu kurulmadan yapılacak alımlarda; alımı yapmakla görevlendirilen kişi veya kişilerce yapılan piyasa fiyat araştırması sonucunda alınan teklifleri, uygun görülen fiyat ile yükleniciyi gösteren ve söz konusu kişi veya kişilerce imzalanan bu Yönetmelik eki 2 örnek numaralı tutanağı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kullanılacak Belgeler
Ödeme belgeleri ve bağlanacak kanıtlayıcı belgeler
Madde 5 –Ödeme belgesi en az üç nüsha düzenlenir. İlk iki nüshası, bu Yönetmelikte belirtilen kanıtlayıcı belgelerle birlikte muhasebe birimine verilir. Ödeme belgesinin birinci nüshası ile eki kanıtlayıcı belgeler Sayıştaya gönderilir, ikinci nüshası ise muhasebe biriminde saklanır.
Kanıtlayıcı belgeler, kamu harcamalarının belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak yapıldığına ve gerçekleştirildiğine ilişkin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca düzenlenip onaylanan belgelerdir. Kesin veya ön ödeme şeklinde yapılacak kamu harcamalarında ödeme belgesi olarak bağlanacak kanıtlayıcı belgeler aşağıda belirtilmiştir.
a) Kesin ödemelerde;
Bütçeden nakden veya mahsuben yapılacak kesin ödemelerde Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği eki 1 örnek numaralı Ödeme Emri Belgesine harcamanın çeşidine göre Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen belgeler kanıtlayıcı belge olarak bağlanır.
b) Ön ödemelerde;
1)Avans veya kredi suretiyle yapılacak ön ödemelerde ;
-Harcama talimatı, ihale mevzuatına göre yapılacak alımlarda onay belgesi,
-Gereken hallerde kredi izin yazısı;
2)Mevzuatları gereği yüklenicilere verilecek avanslarda;
-Harcama talimatı, ihale mevzuatına göre yapılacak alımlarda onay belgesi,
-Avans teminatına ilişkin alındının onaylı örneği,
-Gereken hallerde Bakanlığın uygun görüş yazısı veya üst yöneticinin kararı,
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği eki 2 örnek numaralı Muhasebe İşlem Fişine
kanıtlayıcı belge olarak bağlanır.
Ödeme belgesinin birinci nüshasına, kanıtlayıcı belgelerin aslı veya yasal bir sebeple aslı temin edilemeyenlerin onaylı suretleri bağlanır. Fatura ve taşınır işlem fişinin asıllarının bağlanması esastır. Ancak, kaybolma, yırtılma, yanma gibi mücbir sebeplerle aslının temin edilemediği hallerde, fatura ve/veya taşınır işlem fişinin onaylı örnekleri bağlanmak suretiyle ödeme yapılabilir. Onaylı suretlerin, onaylayan ilgili birim yetkilisinin adı, soyadı, unvanı, imzası ve resmi mühür ile onay tarihini taşıması gerekir.
Elektronik ortamda oluşturulan ortak bir veri tabanından yararlanmak suretiyle yapılacak harcamalarda, veri giriş işlemleri gerçekleştirme görevi sayıldığından, ödeme belgesine ayrıca bu verileri kanıtlayıcı belge bağlanmaz .
Üçüncü ve dördüncü fıkraların uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
Taahhüt dosyası
Madde 6 –İhale veya doğrudan temin usulüyle yapılacak her türlü mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin ödemelerde; onay belgesi, ihale komisyonu kararı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesine göre doğrudan temin usulüyle ihale komisyonu kurulmadan yapılan alımlarda piyasa fiyat araştırması tutanağı (Örnek:2) veya söz konusu maddenin a, b ve c bentleri kapsamında tek kaynaktan yapılan alımlara ilişkin olarak ihale mevzuatında belirlenen standart form, sözleşme yapılması halinde sözleşme ve Bakanlıkça gerekli görülen diğer belgeleri kapsayan taahhüt dosyası, ödemeden önce veya ilk hakedişle birlikte biri asıl diğeri onaylı suret olmak üzere iki nüsha (taahhüt olunan işin bedeli bir defada tahakkuk ettirildiği takdirde bir nüsha) olarak muhasebe yetkilisine verilir.
Taahhüt dosyasının asıl nüshası, ödeme belgesinin Sayıştaya gönderilecek nüshasına bağlanır. Ancak, mal ve hizmet alımları ile yapım işi bedellerinin bir defadan fazla tahakkuk ettirilmesi halinde, diğer ödemelerde Yönetmeliğin ilgili maddesinde sayılan belgelerden taahhüt dosyası dışındaki belgeler bağlanır. taahhüt dosyasının onaylı sureti ise, bir defadan fazla tahakkuk ettirilen hakediş ödemelerinin kontrolü için muhasebe biriminde saklanır.
Hakediş raporu
Madde 7 –İhale veya doğrudan temin usulüyle yapılacak yapım işleri ile hizmet alımlarında, sözleşme hükümlerine göre yerine getirilen taahhütlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıda belirtilen hakediş raporları düzenlenir.
a) Yapım İşleri Hakediş Raporu (Örnek: 3 ) : Bu rapor, yapım işlerinde yükleniciye ödenecek ara ve kesin hakediş tutarının hesaplanmasına esas olan belgelerden oluşur. Yapım türüne göre ilgili sayfaları ve gerekli görülen diğer belgeler düzenlenerek yüklenici ve yapı denetim elemanlarınca imzalanır, yetkili makamca onaylanır.
b) Hizmet İşleri Hakediş Raporu (Örnek: 4) :Bu rapor, hizmet işlerinde yükleniciye ödenecek ara ve kesin hakediş tutarının hesaplanmasına esas olan belgelerden oluşur. Hizmet türüne ve işin özelliğine göre yalnızca ilgili sayfaları ve gerekli görülen diğer belgeler düzenlenerek yüklenici ve kontrol elemanlarınca imzalanır, yetkili makamca onaylanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ödeme Yapılacak Kişiler
Ödemenin kimlere yapılacağı
Madde 8 –Ödeme; gerçek kişilerde alacaklıya veya duruma göre vekiline, velisine, vasisine veya mutemedine; alacaklının ölümü halinde varislere; tüzel kişilerde ise kanuni temsilcilerine veya bunların tayin ettikleri vekillere; kayyım tayinini gerektiren durumlarda kayyıma yapılır.
Ödemenin yapılacağı kişi aşağıda belirtilen belgelere göre tespit edilir:
a)Vekillere yapılacak ödemelerde, vekilin alacaklı adına tahsile yetkili olduğuna ilişkin noterce düzenlenmiş vekaletname aslı veya bunun noterce onaylanmış örneği.
b) Velilere yapılacak ödemelerde, veli ve çocukların (Değişik ibare:RG-3/4/2012-28253) T.C. kimlik numaraları; mahkemece tayin edilmiş velilere yapılacak ödemelerde mahkeme ilamı.
c) Vasilere yapılacak ödemelerde, vasi tayinine ilişkin mahkeme ilamı.
d) Varislere yapılacak ödemelerde, veraset ilamı.
e) Tüzel kişilerin alacaklarının kanuni temsilcilerine ödenmesinde, noterce onaylı imza sirküleri ile ilgilinin tahsile yetkili olduğunu gösteren belge; bunların tayin ettikleri vekillere yapılacak ödemelerde ise, sadece noterce düzenlenmiş vekaletname.
f) Kayyımlara yapılacak ödemelerde, kayyım tayinine ilişkin mahkeme ilamı.
g) Resmi kurum ve kuruluşların alacaklarının tahsili için görevlendirilenlere alındı karşılığı yapılacak ödemelerde, dairesince verilmiş, ilgilinin tatbiki imzasını içeren yetki belgesi.
h) Herhangi bir alacağı temellük eden kişilere yapılacak ödemelerde, noterce onaylanmış alacak temliknamesi.
ı) Kamu personelinin aylık, ücret ve düzenli olarak yapılan benzeri alacaklarının, harcama yetkililerince yazılı olarak görevlendirilen mutemetlere ödenmesinde Mutemet Görevlendirme Yazısı (Örnek : 5 ).
j) Kamu personelinin yolluk, tedavi gideri ve benzeri münferit alacakları ile kamu personeli olmayan kişilerin hizmetleri karşılığı gerçekleşen yolluk, ders ücreti, huzur ücreti, konferans ücreti ve benzeri alacaklarının mutemetlerine ödenmesinde, her ödemeyle ilgili Şahsi Mutemet Dilekçesi (Örnek: 6 ).
k) Kimliğinin saklı kalmasını isteyen muhbirlere mutemetleri aracılığıyla yapılacak ödemelerde, ilgili dairenin görevlendirme yazısı.
l) Alacakların hak sahiplerinin banka hesaplarına aktarılması suretiyle ödenmesinde, alacaklının harcama biriminceonaylanmış yazılı talebi (Hak sahipleri tarafından düzenlenen fatura üzerinde alacaklının banka hesap numarasının yer alması halinde ayrıca yazılı talepleri aranmaz).
Yukarıda sayılan belgelerden, (a), (b), (c), (d), (e), ve (f) bentlerinde belirtilenler Vekaletname/İlam Kayıt Defterine (Örnek :7) kaydedilerek muhasebe biriminde açılacak dosyada saklanır. İlgilinin durumu, her ödemeden önce kontrol edildikten sonra ödeme yapılır. Resmi kurum ve kuruluşların alacaklarının tahsili için görevlendirilenlere dairesince verilmiş yetki belgesi dışında, ödeme yapılacak kişileri belirleyen diğer belgeler ödeme belgesinin Sayıştaya gönderilecek nüshasına eklenir.
Bünyesinde tedavi kurumu bulunan kamu idarelerinin muhasebe birimlerince, tedavi bedeli karşılığı tahsil edilen paralardan iadesi gereken tutarların çeşitli nedenlerle hastaya ödenememesi halinde ödeme, tedavi bedelinin tahsili sırasında düzenlenen alındıda hasta dışında kimliği belirtilen diğer kişilere yapılır. Bu durumda ayrıca vekaletname aranmaz. Ödeme yapılan kişilerin onaylı kimlik örnekleri ödeme belgesine bağlanır.
Hazinenin veya diğer kamu idarelerinin aleyhine sonuçlanan davalarla ilgili olarak karşı taraf lehine hükme bağlanan mahkeme masrafları ve avukatlık ücretinin ibraz olunan ilamda adı yazılı taraf vekillerine ödenmesinde de vekaletname aranmaz.
Vekaletten veya temsilden azledilenler, azledenler tarafından muhasebe birimine yazılı olarak bildirilir. Vekalet veya temsilden azletme yazıları geldiğinde, Vekaletname/İlam Kayıt defterinin “açıklama” sütununa bu husus kaydedilerek, vekaletnamenin üzerine vekaletten azil yazısının tarih ve numarası yazılır.
Kamu personelinin aylık, ücret ve düzenli olarak yapılan benzeri alacaklarının mutemetlere ödenmesine ilişkin görevlendirme yazıları, malî yılın ilk ayında ödeme belgesi ile birlikte muhasebe birimine verilir. Mutemet değişikliği halinde yeni mutemet ayrı bir görevlendirme yazısı ile muhasebe birimine bildirilir. Görevlendirme yazıları, muhasebe biriminde açılacak dosyalarda saklanır.
II KISIM
Harcamanın Çeşidine Göre Aranacak Belgeler
BİRİNCİ BÖLÜM
Personel Giderleri
Aylıklar
Madde 9 – Aylık ve aylıkla birlikte ödenen hakedişler için Aylık Bordrosu veya Yurtdışı Aylık Bordrosu (Örnek: 8 veya 8/A) ve Personel Bildirimi (Örnek: 9 ) ile duruma göre ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine aşağıda belirtilen belgeler bağlanır.
a) İlk atamalarda, atama onayı ve işe başlama yazısı.
b) Naklen atamalarda, atama onayı, işe başlama yazısı ve Personel Nakil Bildirimi (Örnek:10 ); askeri personelin naklen atamalarında (10/A) örnek numaralı Ayrılış ve Katılış Bildirimi.
c) Terfilerde, terfi onayı (Otomatik olarak yapılan kademe ilerlemelerinde terfi onayı aranmaz.).
d) Görevden uzaklaştırmalarda, yetkili makamın onayı veya yazısı.
e) Görevden uzaklaştırılmış olanların göreve iadelerinde, yetkili makamın onayı ve göreve başlama yazısı.
g) Ücretli vekaletlerde, vekalet onayı ve işe başlama yazısı.
h) İkinci görev ödemelerinde, ikinci görev onayı ve işe başlama yazısı.
ı) Aylıksız izin ve askerlik dönüşü yeniden işe başlamalarda, işe başlama yazısı.
Malî yılın ilk ayına ait ödemelerde, personelin kıdem aylığına esas hizmet sürelerini gösteren insan kaynakları birimince onaylı listenin ödeme belgesine bağlanması gerekir. Diğer aylarda ise durumunda değişiklik olanların listesi ödeme belgesine bağlanır.
Türk Silahlı Kuvvetlerinin muhtelif okullarından mezun olanların atama onayları, ikinci aya ait ödeme belgesine bağlanır.
Zam, tazminat ve benzeri ödemeler
Madde 10 – Kamu görevlilerine mevzuatları gereği yapılacak zam, tazminat ve benzeri ödemelerde aşağıda belirtilen belgeler ödeme belgesine bağlanır.
a) Yabancı dil tazminatı verilebilmesi için, yabancı dil sınav sonuç belgesi; gördükleri öğrenim nedeniyle yabancı dil bilgisinin tespitine gerek görülmeyenlerde ise insan kaynakları biriminin yazısı.
b)28/2/1985 tarihli ve 3160 sayılı Emniyet Teşkilatı Uçuş Hizmetleri Tazminat Kanunu uyarınca yapılacak ödemede, ilgilinin uçuş ekibi kapsamında olduğuna ilişkin yetkili makamın onayı; uçuş ekibi dışında olup aynı Kanunun 5 inci maddesi uyarınca görevlendirilenlere tazminat ödenmesinde, görevlendirme yazısı; yıpranma tazminatının ödenmesinde, bakan onayı; şehitlik tazminatının ödenmesinde, yetkili makamın onayı; sakatlık tazminatının ödenmesinde, yetkili makamın onayı ve sakatlık derecesini gösterir rapor.
c) 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve 18/1/1993 tarihli ve 21469 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik uyarınca yaralanma, sakatlanma veya ölüm halinde nakdi tazminat ödenmesinde, yetkili makamlarca onanmış nakdi tazminat komisyon kararı.
d)13/5/1971 tarihli ve 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu uyarınca sıkıyönetim hizmet zammının ödenmesinde, görevlendirme onayı ile Sıkıyönetim Hizmet Zammı Bordrosu (Örnek : 11).
e)14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uyarınca emniyet ve silahlı kuvvetler mensupları ile aktif istihbarat görevlilerine verilen ek tazminatların ödenmesinde, Başbakan onayı.
f)28/2/1982 tarihli ve 2629 sayılı Uçuş, Paraşüt, Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağa Adam Hizmetleri Tazminat Kanunu ile 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu uyarınca ödenecek tazminatlarda, Uçuş, Dalış ve Atlayış Hizmetleri Tazminatı Bordrosu (Örnek : 12).
g)Yukarıdaki bentlerde sayılanların dışında özel mevzuatları gereğince yapılacak zam, tazminat ve benzeri ödemelerde, ilgili mevzuatında belirtilen yetkili makamın onayı.
Yukarıda (a), (b), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen yabancı dil sınav sonuç belgesi, onay, yazı ve raporun her malî yılın ilk ödemesine ait ödeme belgesine bağlanması gerekir.
Aylıklarla birlikte ödenen tazminatlar Aylık Bordrosunda; aylıklarla ödenmeyen tazminatlar ise özel bordrosunda veya Çeşitli Ödemeler Bordrosunda (Örnek : 13) gösterilir.
İş riski, iş güçlüğü, malî sorumluluk tazminatı ve eleman teminindeki güçlük zammı ile özel hizmet tazminatlarına ilişkin ana cetvel ve dağılım listelerinin, mali hizmetler birimince onaylandığı ayı izleyen aya ait ödeme belgesine bağlanması gerekir.
Başbakan ve bakan ödenekleri
Madde 11-9/10/1984 tarihli ve 3055 sayılıBaşbakan ve Bakanların Temsil Ödenekleri ile Dışarıdan Atanan Bakanların Ödenek ve Yollukları Hakkında Kanun gereğince ödenmesi gereken başbakan ve bakanların temsil ödenekleri ile aylıklarla birlikte ödenmesi gereken diğer ödenekler Aylık Bordrosu (Örnek : 8) ile ödenir.
Sosyal yardımlar
Madde 12-Kamu personeline yapılacak sosyal yardım ödemelerinde, ödemenin çeşidine göre aşağıda belirtilen belgeler aranır.
a) (Değişik:RG-3/4/2012-28253) Evlenme yardımı: Aile yardımı bildirimi (Örnek No: 14) ödeme belgesine bağlanır.
b) Aile yardımı : Aylıklarla birlikte ödenen bu yardım, personelin ilk işe girişinde alınacak Aile Yardımı Bildirimine (Örnek : 14 ) dayanılarak ödenir. Bu bildirim, personelin aile yardımından yararlanan eş veya çocuk durumunda meydana gelen değişiklikler ile yer değiştirme suretiyle atama halinde yenilenir. Bildirimler, ödeme belgesinin Sayıştaya gönderilecek nüshasına eklenir.
c) Doğum yardımı : Doğum olayının meydana geldiği yeri ve tarihi belirten ilgilinin dilekçesi ödeme belgesine bağlanır.
d) Ölüm yardımı : Ölüm olayının meydana geldiği yeri ve tarihi belirten ilgilinin dilekçesi ödeme belgesine bağlanır. Normal süresinde ölü olarak doğan çocuklar için ödenecek ölüm yardımında, buna ilişkin raporun da aranması gerekir.
e) Tayın bedeli :22/6/1978 tarihli ve 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun uyarınca tayın bedellerinin ödenmesinde, tayın bedelinin ilgili aya ait tutarının tespitini gösteren yazı.
f) Giyecek yardımı : Nakden verilmesi gereken giyecek yardımı veya dikiş bedeli ödemelerinde;
– Ödemenin miktarını gösteren yetkili makamların kararı,
ödeme belgesine bağlanır.
Ek çalışma karşılıkları
Madde 13 – Ek ders ve fazla çalışma ücretleri ile huzur hakkı ve toplantı ücretleri, konferans ücretleri ve diğer ek çalışma ücretlerinin ödenmesinde, Çeşitli Ödemeler Bordrosu (Örnek : 13) ile birlikte duruma göre aşağıdaki belgeler aranır.
a) 5/3/1964 tarihli ve 439 sayılı Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Yüksek ve Orta Dereceli Okullar Öğretmenlerinin Haftalık Ders Saatleri ile Ek Ders Ücretleri Hakkında Kanun uyarınca ödenecek ek ders ücretlerinde;
– Ek Ders Ücreti Çizelgesi (Örnek : 15 ),
– Aylık karşılığı okutulacak dersin adı ve haftalık ders saati ile ek branş derslerinin adını ve haftalık ders saatini gösteren onay,
– Haftalık ders dağılım çizelgesi, ücretli ders saatlerinde değişiklik yapılması halinde ise değişikliğe ilişkin onay ve haftalık ders dağılım çizelgesi,
b) Eleman yetiştirilmek üzere açılan mesleki okullarda, eğitim merkezlerinde, kurs, seminer ve hizmet içi eğitim faaliyetlerinde ücretle ders vermekle görevlendirilenlerin ders ücretlerinin ödenmesinde;
– Görevlendirme onayı,
– Ek Ders Ücreti Çizelgesi (Örnek : 15 ),
c) 10/11/1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu uyarınca ödenecek ek ders ücretlerinde;
– Yükseköğretim Ek Ders Ücreti Çizelgesi (Örnek : 15/A),
– Her öğretim döneminin ilk ayında ders yükü dağılımını gösteren onay ve akademik takvim (Programda değişiklik halinde onay yeniden alınır.),
d) Fazla çalışma ücretlerinin ödenmesinde;
– Saat başına ödenecek fazla çalışma ücretini gösterir onay,
– Fazla çalışma yapan personel ile çalışılan gün ve süreleri gösterir çizelge,
e) Komisyon ve kurul üyelerinin huzur hakkı ve toplantı ücretlerinin ödenmesinde;
– İlgili mevzuatında belirtilmeyenler için ödenecek miktarın tespitine ilişkin yetkili makamın onay veya yazısı,
– Verilecek konferansın sayısını ve her bir konferans için verilecek ücreti gösterir Harcama talimatı,
– Konferansın verildiğine ilişkin ilgili dairenin yazısı,
ödeme belgesine bağlanır.
Yukarıda (a), (b) ve (c) bentlerinde sözü edilen onay ve akademik takvimin, her öğretim yılının ilk ders ücretine ilişkin ödeme belgesine; (d) ve (e) bentlerinde belirtilen onay veya yazının ise malî yılın ilk ödeme belgesine bağlanması gerekir.
Ödül ve ikramiyeler
Madde 14 – Kamu personeline verilecek ödül ve ikramiyelerin ödenmesinde Çeşitli Ödemeler Bordrosu (Örnek :13) ile birlikte, aşağıda belirtilen belgeler aranır. Ancak 10/7/2003 tarihli ve 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve ilgili Yönetmeliği uyarınca verilecek ikramiyelerin ödenmesinde, Kaçak Eşya Müsadir İkramiyeleri Cetveli (Örnek: 16) düzenleneceğinden Çeşitli Ödemeler Bordrosu aranmaz.
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uyarınca emsallerine göre başarılı görev yapan devlet memurlarına verilecek ödüllerde;
Bağlı veya ilgili bakan onayı; ilave olarak birer aylık daha ödül verilmesi gereken hallerde Başbakan onayı,
b) 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ve 7 Ağustos 1981 tarihli ve 17421 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Ödül Yönetmeliği uyarınca verilecek ödüllerde;
Değerlendirme kurullarınca hazırlanan ve ödül ödeneğini idare eden makamın onayını içeren liste, değerlendirme kurullarından geçirilmeden ödül verilmesi halinde yetkili makamın onayı,
c) 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve ilgili Yönetmeliği uyarınca verilecek ikramiyelerden;
–Sahipli olarak yakalananlarda, ilkdönem ikramiyelerinin ödenmesinde kamu davasının açıldığına ilişkin cumhuriyet savcılığı yazısı; ikinci dönem ikramiyelerinin ödenmesinde, kesinleşmiş mahkeme kararının onaylı örneği,
– Sahipsizolarak yakalananlarda, kesinleşmiş zor alım kararının onaylı örneği,
-Muhbirli yakalamalarda ihbarı alan ve muhbir ikramiyesini alacak görevlinin kimliğini belirten yazı,
3-Uyuşturucu madde ikramiyelerinin ödenmesinde;
– Harcama talimatı,
– Ekspertiz raporu,
–Sahipli olarak yakalananlarda, ilkdönem ikramiyelerinin ödenmesinde kamu davasının açıldığına ilişkin cumhuriyet savcılığı yazısı; ikinci dönem ikramiyelerinin ödenmesinde, kesinleşmiş mahkeme kararının onaylı örneği,
– Sahipsizolarak yakalananlarda, kesinleşmiş zor alım kararı veya onaylı örneği,
-Muhbirli yakalamalarda ihbarı alan ve muhbir ikramiyesini alacak görevlinin kimliğini belirten yazı,
d) 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanununun 86 ncı maddesi uyarınca ödenecek mükafatlarda;
-İçişleri Bakanı onayını taşıyan seçim komisyonu kararı,
e) 28/2/2001 tarihli ve 4631 sayılı Hayvan Islahı Kanunu uyarınca verilecek ikramiye ve prim ödemelerinde;
1- Suni tohumlama ikramiyelerinin ödenmesinde, ilgili bakanlığın onayını taşıyan merkez komisyonu kararı,
2- Suni tohumlama primlerinde;
– İlgili bakanlığın onayını taşıyan merkez komisyonu kararı,
– Prim miktarını gösterir cetvel,
f) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili Yönetmeliği uyarınca verilecek ikramiyelerde;
– Harcama talimatı,
– Bulunan varlığın takdir edilen bedelini gösteren yazı veya tutanak,
g) 20/2/1930 tarihli ve 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun uyarınca verilecek ikramiyelerde;
– Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan onayı,
– Hükmedilen para cezasının tahsil edildiğine ilişkin alındı,
h) 8/9/1971 tarihli ve 1481 sayılı Asayişe Müessir Bazı Fiillerin Önlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili Yönetmeliği uyarınca verilecek ödüllerde;
– Ödül komisyonu kararı,
– İçişleri Bakanı onayı,
ı) 16/4/2003 tarihli ve 4848 sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Kültür ve Turizm Bakanlığının görev alanına giren konularda üstün başarı göstermiş kişi, topluluk ve kuruluşlara verilecek ödüllerin ödenmesinde;
– Değerlendirme kurulu kararı,
– Mükafat veya ödülün miktarını belirleyen Maliye Bakanlığı ve ilgili bakanlığın müşterek kararı,
j) 25/6/1927 tarihli ve 1156 sayılı Kanuna Mugayir Tahakkuk ve Tediye Muamelatını İhbar Edenlere İkramiye İtasına Dair Kanun uyarınca verilecek ikramiyelerde;
-İhbarın doğruluğunu ve verilecek ikramiye miktarını gösteren harcama talimatı,
k) 26/12/1931 tarihli ve 1905 sayılı Menkul ve Gayrimenkul Emval ile Bunların İntifa Haklarının ve Daimi Vergilerin Mektumlarını Haber Verenlere Verilecek İkramiye Hakkında Kanun uyarınca;
1- Menkul ve gayrimenkul mallarla ilgili verilecek ikramiyelerde;
– Maliye Bakanı onayı,
– İhbar edilen malların veya bunların intifa hakkının Hazineye ait olduğunu gösteren kesinleşmiş mahkeme kararı veya tapu senedinin onaylı örneği,
– İhbar konusu malların rayiç değerlerini gösteren belge,
2- Daimi vergilerle ilgili ihbar konusu vergi ve cezaların kesin tahakkuk ve tahsilinde verilecek ikramiyelerde;
– Maliye Bakanı onayı,
-İhbar Sonucu Tespiti ve İkramiye Hesap Çizelgesi (Örnek : 17),
l) 24/2/2000 tarihli ve 4536 sayılı Denizlerde ve Yurt Düzeyinde Görülen Patlayıcı Madde ve Şüpheli Cisimlere Uygulanacak Esaslara İlişkin Kanun ve ilgili yönetmelikleri uyarınca verilecek ödüllerde;
-Genelkurmay Başkanın yazısı,
m) 21/5/1986 tarihli ve3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve ilgili yönetmelikleri uyarınca spor hizmet ve faaliyetlerinde üstün başarı gösteren sporcular ile teknik direktör ve antrenörlerine verilecek ödüllerde;
-Mevzuatında belirtilen hallere göre ilgili bakanın veya genel müdürün onayı,
n) Kurum ve kuruluşların mevzuatı gereği teşvik ödülü, hizmet armağanı, taltif ikramiyesi ve benzeri adlarla personeline vereceği diğer ödüllerin ödenmesinde;
Yukarıdaki bentlerde sayılan mevzuat gereğince kamu personeli olmayan kimselere verilecek ödül ve ikramiyelerin ödenmesinde de bu madde hükümleri uygulanır.
Sözleşmeli personel ücretleri
Madde 15–Sözleşmeli olarak istihdam edilen personel ücretlerinin ödenmesinde aşağıda belirtilen belgeler aranır.
– Yurtiçinde, Aylık Bordrosu (Örnek:8) vePersonel Bildirimi (Örnek:9);dış temsilciliklerdeistihdam edilen gerek Türkiye Cumhuriyeti uyruklu, gerekse yabancı uyruklu sözleşmeli personel ücretlerinin ödenmesinde ise Yurtdışı Sözleşmeli Personel Ücret Bordrosu (Örnek: 18 ),
– İşe başlama yazısı,
– Sözleşme,
ödeme belgesine bağlanır.
Sözleşmeli personele, sözleşmelerine göre ödenecek tazminat, sosyal yardım, ek çalışma ve diğer ödemelerde, ödemenin çeşidine göre Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen belgeler aranır.
Sözleşme ve işe başlama yazısının ilk ödemeye ait ödeme belgesine bağlanması gerekir.
İşçi ücretleri
Madde 16 –22/5/2003tarihli ve4857 sayılı İş Kanunu kapsamına giren işlerde çalışan işçilere ücret ve ücretle birlikte her ay yapılacak ödemelerde ödemenin türüne göre aşağıdaki belgeler aranır.
a) Ücret ödemelerinde;
– Personel Bildirimi (Örnek : 9),
– İlk işe başlama, yer değiştirme ve terfilerde, İşçi Hareketleri Onayı (Örnek : 20),
– İşçi Ücret Bordrosu (Örnek : 19),
ödeme belgesine bağlanır.
İşçilerin fazla çalışma, ulusal bayram ve hafta tatili, genel tatil ile yıllık izin ücretlerinin ödenmesinde, ayrıca buna ilişkin onayın da aranması gerekir.
-Nakden yapılacak ödemelerde Çeşitli Ödemeler Bordrosu (Örnek:13),ödeme belgesine bağlanır.
d) Kıdem tazminatı ödemelerinde;
– Harcama talimatı,
– Hizmet cetveli,
– Kıdem tazminatının hesaplanmasını gösteren belge,
– Askerlik borçlanması varsa buna ilişkin belge,
-Daha önce çalıştığı yerlerden ayrılırken kıdem tazminatı alıp almadığını gösterir belge,
-Emekliye ayrılanlarda, Sosyal Sigortalar Kurumundan alınacak emekliliği hakettiğine ilişkin belge,
ödeme belgesine bağlanır.
e) İhbar tazminatı ödemelerinde;
– Harcama talimatı,
– Hizmet cetveli,
– İhbar tazminatının hesaplanmasını gösteren belge,
ödeme belgesine bağlanır.
Sendikalarla yapılan toplu sözleşmenin onaylı iki nüshası, yapılacak ödemelere esas olmak üzere dönem başında muhasebe birimine verilir. Toplu sözleşmenin bir nüshası ödeme emri belgesi ekinde Sayıştaya gönderilir.
Geçici personel giderleri
Madde 17 –Geçici personel giderlerinin ödenmesinde aşağıdaki belgeler aranır.
a) 30 iş gününü aşmayan sürelerde ve vize alınmaksızın çalıştırılacak işçilerin ücretlerinin ödenmesinde;
– Harcama talimatı,
– İşçi Ücret Bordrosu (Örnek : 19),
ödeme belgesine bağlanır.
b) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 4/c maddesi veya özel mevzuatları gereğince sayım, propaganda, anket, canlı modellik ve benzeri geçici hizmetlerde istihdam edilen kısmi zamanlı çalışanların ücretleri ile aday çırak, çırak ve stajyer öğrencilerin ücretlerinin ödenmesinde;
– Harcama talimatı,
– Çeşitli Ödemeler Bordrosu (Örnek : 13),
– Gereken hallerde puantaj cetveli,
ödeme belgesine bağlanır.
c) 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu uyarınca sigorta primlerinin ödenmesinde;
– Aylık Sigorta Primleri Bildirgesi,
– Aday çırak, çırak veya öğrencilerin onaylı listesi,
ödeme belgesine bağlanır.
Er ve erbaş harçlıkları ve tayın bedelleri
Madde 18- Er ve erbaş harçlıkları ve tayın bedellerinin ödenmesinde aşağıdaki belgeler aranır.
a) Er ve erbaş (jandarma er ve erbaşları hariç) harçlıklarının ödenmesinde, Er ve Erbaş Harçlıkları Özet Bordrosu (Örnek: 21),
b) Jandarma er ve erbaşlarının harçlıkları ve tayın bedellerinin avans olarak ödenmesinde, er ve erbaşların sayısı ile harçlık ve tayın bedeli tutarını gösteren yazı,
c) Söz konusu avansların mahsubunda ve kazandan iaşesi mümkün olmayan diğer er ve erbaşların harçlık ve tayın bedelleri ile ordu hemşire, ebe ve hastabakıcılarının tayın bedellerinin ödenmesinde;
– Er ve Erbaş Harçlıkları Dağıtım Bordrosu/Er,Erbaş ile Ordu Hemşire, Ebe ve Hastabakıcı Tayın Bedeli Dağıtım Bordrosu (Örnek : 22),
– İlgili aya ait tayın bedeli tespitine ilişkin yazı,
d) Dinlenme ve hava değişimi alan er ve erbaşların tayın bedellerinin ödenmesinde;
– Tayın bedelinin miktarının tespitine ilişkin yazı,
-Sağlık kurulu raporu,
ödeme belgesine bağlanır.
Dinlenme ve hava değişimi alan er ve erbaşların sağlık kurulu raporlarının zamanında düzenlenmemesi halinde hekim raporu veya hasta taburcu belgesi ödeme belgesine bağlanır. Ancak, daha sonra düzenlenen sağlık kurulu raporu, istenildiğinde ibraz edilmek üzere gideri gerçekleştiren harcama biriminde muhafaza edilir.
Öğrenim giderleri
Madde 19 – Öğrencilere yapılacak çeşitli giderlerin ödenmesinde aranacak belgeler aşağıda belirtilmiştir.
a) Askeri öğrencilerin harçlıklarının ödenmesinde, Askeri Öğrenci Harçlıkları Bordrosu (Örnek : 23),
b) Dinlenme ve hava değişimi alan askeri öğrencilerin tayın bedellerinin ödenmesinde;
-Tayın bedelinin miktarının tespitine ilişkin yazı,
– Sağlık kurulu raporu,
Dinlenme ve hava değişimi alan askeri öğrencilerin sağlık kurulu raporlarının zamanında düzenlenmemesi halinde hekim raporu veya hasta taburcu belgesi ödeme belgesine bağlanır. Ancak, daha sonra düzenlenen sağlık kurulu raporu, istenildiğinde ibraz edilmek üzere gideri gerçekleştiren harcama biriminde muhafaza edilir.
c) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 17/6/1982 tarihli ve 2684 sayılı İlköğretim ve Ortaöğretimde Parasız Yatılı veya Burslu Öğrenci Okutma ve Bunlara Yapılacak Sosyal Yardımlara İlişkin Kanun, 15/6/1989 tarihli ve 3580 sayılı Öğretmen ve Eğitim Uzmanı Yetiştiren Yükseköğretim Kurumlarında Parasız Yatılı veya Burslu Öğrenci Okutma ve Bunlara Yapılacak Sosyal Yardımlara İlişkin Kanun ve diğer mevzuat hükümleri gereğince ilgili bakanlık veya kurum bütçesinden ödenecek burs, harçlık, harç veya diğer sosyal yardımların ödenmesinde;
-Öğrenci Giderleri Bordrosu (Örnek : 24),
d)Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünce öğrenim ve katkı kredisi ile burs giderlerinin ödenmesinde ;
-Harcama talimatı,
-Burs ve öğrenim kredilerinin ödenmesinde, banka şubeleri itibarıyla düzenlenecek ve öğrenci başına ödenecek kredi miktarı ile öğrenci sayısını ve ödenecek toplam kredi tutarını gösteren, burs ve kredi hizmetlerini yürüten birimce onaylı liste; katkı kredilerinin ödenmesinde, her bir üniversiteye ödenecek toplam katkı miktarını gösteren, kredi hizmetlerini yürüten birimce onaylı liste,
e) Öğrenciler tarafından yapılan kitap, kırtasiye ve benzeri giderler ile harç tutarlarının kendilerine ödenmesinde;
– Harcama talimatı,
– Fatura, (Kitap ve kırtasiye giderlerine ilişkin fatura muhteviyatının öğrenim için zorunlu olduğunun ilgili okul idaresince onanması gerekir.)
f) 11/7/1982 tarihli ve 2698 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Okul Pansiyonları Kanunu ve 30/10/1983 tarihli ve 18206 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Okul Pansiyonları Yönetmeliği uyarınca, parasız yatılı öğrencilerin Devletçe karşılanacak pansiyon ücretlerinin pansiyon hesabına aktarılmasında;
– Öğrencilerin adları ile her birine ait ücret miktarını gösterir okul idaresince düzenlenen onaylı cetvel,
g) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu ve diğer kanun hükümlerine tabi personel çocuklarının pansiyon ücretlerinden indirilen ve Devletçe karşılanması gereken miktarların ödenmesinde;
– Öğrencilerin ad ve soyadlarını, velilerinin memuriyet unvanlarını, her biri için yapılan indirim oranını ve taksit miktarlarını gösteren okul idaresince onaylı liste,
h) Yapılan anlaşmalar gereği yurtiçi eğitim kurumlarında okutulan yabancı uyruklu öğrencilerin burslarının ödenmesinde;
– Verilecek burs tutarını ve diğer ödemelerin miktarını gösteren onay,
– Malî yılın ilk ödemesinde, yapılan anlaşmanın onaylı bir örneği,
– Yabancı Uyruklu Öğrenciler Burs Giderleri Bordrosu (Örnek : 25),
ı) 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu, 8/4/1929 tarihli ve 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun ve diğer ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, yurtdışında lisans ve lisansüstü öğrenim yapan öğrencilere aylık, yolluk ve diğer ödemelerde;
– Harcama talimatı,
–Yurtdışı Öğrenci Giderleri Bordrosu (Örnek : 25/A),
– Gönderilen kişinin ilgili ülkeye varış tarihini belirten belge,
ödeme belgesine bağlanır.
Belgelendirilmesi gereken diğer ödemelerde, harcama talimatı ile birlikte harcamaya ilişkin fatura, sigorta poliçesi veya diğer belgelerin de ödeme belgesine bağlanması gerekir. Gereken hallerde bakan onayı da aranır.
Yurtdışında alınmış harcama belgelerinin ve bunların tercümelerinin, eğitim müşavirliği veya ataşeliğinin veya dış temsilciliğin onayını taşıması gerekir.
Öğrencilere burs, harçlık veya aylık gibi belirli dönemlerde yapılan ödemelerde buna ilişkin onayların, malî yılın ilk ödemesine ait ödeme belgesine bağlanması gerekir.
İKİNCİ BÖLÜM
Tedavi ve Cenaze Giderleri
Tedavi giderleri
Madde 20 – (Değişik:RG-22/7/2009-27296)(1)
Eczanelere, resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarına ve personele yapılacak ilaç ve ilaç mahiyetinde olmayan ve tedavi amacıyla kullanılan çeşitli protez ve ortez, cihaz ve malzeme bedelleri ile hizmet giderlerinin ödenmesinde aranacak kanıtlayıcı belgeler aşağıda belirtilmiştir.
a) Eczanelere yapılacak ödemelerde;
– Hastanın şevkine ilişkin belge,
– 12/8/2005 tarihli ve 25904 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünler Ambalaj ve Etiketleme Yönetmeliği kapsamında karekodlu ilaçlara ait reçete, kapsam dışındaki ilaçlar için ise ilaç fiyat kupürlerinin ve barkod diyagramlarının yapıştırılmış olduğu reçete,
– Reçetelerin kişi bazında dökümünü gösteren liste,
– Fatura
ödeme belgesine bağlanır.
Güvenli elektronik imzalı reçeteleme uygulamasına geçilen yerlerde kanıtlayıcı belge olarak ayrıca reçete aranmaz. Fatura üzerinde döküm yapıldığı takdirde ayrıca liste düzenlenmez. Ancak, kişiye verilen ilaçlar arasında karekodlu ilaç bulunması halinde karekodlu ilaçlar için liste düzenlenmesi ve bu listenin harcama birimi tarafından onaylanması zorunludur.
Eczane ile her mali yılda yapılan anlaşmanın bir örneği ilk ödeme belgesi ile birlikte muhasebe birimine verilir ve muhasebe birimince açılacak dosyada saklanır.
b) Personel tarafından karşılanan tedavi giderlerinin kendilerine ödenmesinde;
– Hastanın sevkine ilişkin belge,
– Tıbbi malzemeye ilişkin reçete ile Beşeri Tıbbi Ürünler Ambalaj ve Etiketleme Yönetmeliği kapsamında karekodlu ilaçlara ait reçete, kapsam dışındaki ilaçlar için ise ilaç fiyat kupürlerinin ve barkod diyagramlarının yapıştırılmış olduğu reçete,
– Fatura
ödeme belgesine bağlanır.
Güvenli elektronik imzalı reçeteleme uygulamasına geçilen yerlerde kanıtlayıcı belge olarak ayrıca reçete aranmaz.
Yurtdışından getirtilen ilaç bedellerinin ödenmesinde faturanın temin edilememesi halinde fiyat kupürleri esas alınır. Bunlar da yok ise Sağlık Bakanlığınca tespit edilen fiyatlar üzerinden ödeme yapılır.
c) Sağlık Bakanlığınca onaylanan şahsi reçeteler kapsamında ihtiyaç duyulan ilaçların Türk Eczacılar Birliği tarafından ithal edilerek kişiye teslim edilmesi halinde, ilaç bedellerinin Türk Eczacılar Birliğine ödenmesinde;
– Hastanın sevkine ilişkin belge,
– Reçete,
– Reçetelerin kişi bazında dökümünü gösteren liste,
– Fatura
ödeme belgesine bağlanır.
Fatura üzerinde döküm yapıldığı takdirde ayrıca liste düzenlenmez.
d) Resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarına yapılacak ödemelerde;
– Hastanın sevkine ilişkin belge,
– Fatura,
– Yatan hastalar için hasta çıkış özeti (epikriz)
ödeme belgesine bağlanır.
Birden fazla kişinin tedavi giderinin aynı faturada gösterilmesi halinde, yapılan tetkik ve tedavinin kişi bazında dökümünü gösteren onaylı bir liste de aranır.
Yurtdışında yapılacak tedavilere ilişkin giderlerin ödenmesinde temin edilen belgelerin ve bunların tercümelerinin misyon şefliğinin veya ihtisas biriminin onayını taşıması gerekir.
Mevzuatı gereğince hekim veya sağlık kurulu raporuna göre ödeme yapılacağı belirtilen hallerde raporun da ödeme belgesine bağlanması gerekir.
Subay, askerî memur ve astsubaylarla bunların emeklilerinin ve aile efradının tedavi giderlerinin ödenmesinde, 6/9/1961 tarihli ve 10899 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliğinin sağlık işleri bölümünde belirtilen belgeler aranır.
Personelin tedavi hizmetlerinden yararlanan aile fertlerinin tedavi giderlerinin ödenmesinde birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen hasta sevkine ilişkin belge aranmaz.
Cenaze giderleri
Madde 21- Cenaze giderlerinin ödenmesinde;
a) Cenaze, sağlık kurum ve kuruluşu veya belediyece kaldırıldığı takdirde, ilgili kurum, kuruluş veya belediyece düzenlenen fatura,
b) Cenaze, personelin bağlı bulunduğu kurumca tayin edilen bir personel veya ailesi ya da yakınları tarafından kaldırıldığı takdirde, yapılan masraflara ilişkin fatura, perakende satış fişi veya ödeme kaydedici cihazlara ait satış fişi,
ödeme belgesine bağlanır.
Cenazenin başka bir yere nakli gerektiği takdirde, nakil ve defin giderleri yukarıdaki esaslara göre ödenir.
Yurtdışında ölenlerden cenazeleri yurda getirilenlerin, yurtdışında yapılan giderlerine ait belgelerin tercümelerinin ve mahalli rayice uygunluğunun yetkili misyon şefliği veya ihtisas birimi tarafından onaylanması gerekir.
Subay, askeri memur ve astsubaylarla bunların emeklilerinin ve aile efradının cenaze giderlerinin ödenmesinde, Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliğinin sağlık işleri bölümünde belirtilen belgeler aranır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yolluklar
Yurtiçi geçici görev yolluğu
Madde 22 – Yurtiçi geçici görev yolluklarının ödenmesinde duruma göre aşağıdaki belgeler aranır.
a) Yurtiçi geçici görev yolluklarının ödenmesinde;
– Görevlendirme yazısı veya harcama talimatı,
– Yurtiçi / Yurtdışı Geçici Görev Yolluğu Bildirimi (Örnek : 27),
-Yatacak yer temini için ödenen ücretlere ilişkin fatura ,
ödeme belgesine bağlanır.
b) Denetim elemanlarının yurtiçi geçici görev yolluklarının ödenmesinde;
– Yurtiçi / Yurtdışı Geçici Görev Yolluğu Bildirimi (Örnek: 27),
– Yatacak yer temini için ödenen ücretlere ilişkin fatura ,
– Özel şahıslardan ev veya pansiyon kiralama halinde, ilk ödemede kira sözleşmesinin aslı, sonraki ödemelerde ise onaylı örneği; kira ödemesinin banka hesabına yatırılmak suretiyle yapılmış olması halinde ayrıca banka makbuzu,
ödeme belgesine bağlanır.
Yurtiçi sürekli görev yolluğu
Madde 23 –Yurtiçi sürekli görev yolluklarının ödenmesinde;
– Atamalarda atama onayı, diğer hallerde harcama talimatı,
– Yurtiçi / Yurtdışı Sürekli Görev Yolluğu Bildirimi (Örnek : 28),
– Resmi mesafe haritasında gösterilmeyen yerler için yetkili mercilerden alınacak onaylı mesafe cetveli,
ödeme belgesine bağlanır.
Kamu görevlilerinden emekliliğini isteyen veya emekliye sevk olunanlara, haklarında toptan ödeme hükümleri uygulananlara, emekli iken yeniden hizmete alındıktan sonra cezaen olmamak üzere görevlerine son verilenlere ve terhis olunan yedek subaylara ve bunlardan görevde iken ölenlerin kanuni mirasçılarına mevzuatları gereğince verilen tazminatların ödenmesinde ise yetkili makamın onayı ödeme belgesine bağlanır.
Yolluk karşılığı verilen tazminatlar
Madde 24 – Yolluk karşılığı verilen tazminatlar ile seyahat kartı bedellerinin ödenmesinde aşağıda belirtilen belgeler aranır.
a) Memuriyet mahalli dışında seyyar olarak görev yapanların tazminatlarının ödenmesinde;
– Çeşitli Ödemeler Bordrosu (Örnek : 13),
– Mali hizmetler birimince onaylı, seyyar görev dağılım listesi,
b) Fiilen arazi üzerinde çalışanların tazminatlarının ödenmesinde;
– Çeşitli Ödemeler Bordrosu (Örnek : 13),
c) Tahsildar, yoklama memuru, mutemet, veznedar, satınalma memuru, tebliğ memuru, posta ve evrak dağıtıcısı, takip memuru, mübaşir gibi unvanlarla memuriyet mahallinde gezici olarak görev yapan memur ve hizmetlilerden fiilen bu görevlerde çalışanlar ile sayılan unvanlara sahip olmamakla birlikte, fiilen bu hizmetleri gören personele verilecek seyahat kartı bedellerinin ödenmesinde;
– İlgililerin adı, soyadı ve unvanları ile fiilen bu görevleri yaptıklarını gösteren onay,
– Taşıt işleten kuruma ait fatura,
– Mali hizmetler birimince onaylı, seyahat kartı verilecek personel listesi,
ödeme belgesine bağlanır.
Seyyar görev dağılım listesi ile seyahat kartı verilecek personel listesinin mali yılın ilk ödemesine ait ödeme belgesine bağlanması gerekir.
Yurtdışı geçici görev yolluğu
Madde 25-Yurtdışı geçici görev yolluklarının ödenmesinde;
– Görevlendirme yazısı veya harcama talimatı,
– Yurtiçi / Yurtdışı Geçici Görev Yolluğu Bildirimi (Örnek : 27),
– Yatacak yer temini için ödenen ücretlere ilişkin fatura,
ödeme belgesine bağlanır.
Yatacak yer temini için alınan faturanın dairesince onaylanmış tercümelerinin de ödeme belgesine bağlanması gerekir.
Yurtdışı sürekli görev yolluğu
Madde 26- Yurtdışı sürekli görev yolluklarının ödenmesinde;
– Atamalarda atama onayı, diğer hallerde harcama talimatı,
– Yurtiçi / Yurtdışı Sürekli Görev Yolluğu Bildirimi (Örnek : 28),
ödeme belgesine bağlanır.
Yolluklara ilişkin diğer hükümler
Madde 27- Yolluklarla ilgili giderlerin ödenmesinde;
a)Takip edilmesi gereken yolun dışında bir yoldan veya kullanılması gereken taşıt aracından başka bir araçla yolculuk yapılmasının zorunlu olduğu hallerde, yetkili makamdan alınacak onayın veya raporun,
b)Uçakla yapılan seyahatlerde yolcu biletinin; bilette kayıtlı gidiş-dönüşten birisinin kullanılmaması nedeniyle biletin iadesi gerektiği takdirde gerçekleşen seyahat ücretini gösteren belgenin; yabancı heyet ve temsilcilerin ülkelerine dönüşlerinde uçak biletlerinin kendilerine verilmesi halinde ise söz konusu giderlerin tutarı ile kurumca karşılandığını belirten ve ilgili birim yetkilisince imzalanan belgenin,
c)Taksi ile yapılan seyahatlerde (belediye hudutları dahilindeki taksi ücretleri hariç) fatura veya perakende satış fişi veya ödeme kaydedici cihazlara ait satış fişinin,
d) Geçici görev yolluklarının avans suretiyle ödenmesinde görevlendirme yazısı veya harcama talimatının; sürekli görev yolluklarının avans suretiyle ödenmesinde ise atama onayının,
e) Görevine ait mesleki ve sıhhi yeterliliklerinin tespiti veya kurumlarınca görülecek lüzum üzerine sınav için gönderilenler ile yurtiçinde mesleki bilgilerini artırmak amacıyla memuriyet mahalli dışında açılan kurs veya okullara gönderilenlerin söz konusu sınav veya kursa katıldığını gösteren belgenin,
f) 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununda belirtilen nedenlerden dolayı yola devam edememe halinde, gecikilen günlere ait gündeliklerin ödenebilmesi için, bu durumu kanıtlayan mülki veya askeri mercilerden alınacak belgenin,
g) Sürekli görevle başka bir yere atananların atamalarından vazgeçildiği takdirde, buna ilişkin onay ve ödenecek tazminat miktarını gösteren onaylı cetvel ile alınmış olan taşıt biletlerinin,
h) Geçici görevle başka bir yere görevlendirilip, sonradan görevlendirilmelerinden vazgeçilenlerin alınmış olan bilet ücretlerinin ödenmesinde, buna ilişkin yazı ile taşıt biletlerinin,
i) Yurtiçi veya yurtdışı tedavi yolluklarının ödenmesinde; bulunduğu yer dışındaki bir tedavi kurumuna sevk edildiğine veya yurtdışında tedavisinin gerekli olduğuna ilişkin belgenin (Sevk edildikleri yerlere bir kimse refakatinde gitmesinin gerekli olduğu hallerde ise bu durum ayrıca belge üzerinde gösterilir.),
ödeme belgesine bağlanması gerekir.
Denetim, kurs, yarışma, gösteri veya benzeri işler nedeniyle toplu olarak yapılan seyahatlerde, geçici görev yolluğu bildirimleri yerine Toplu Seyahatler Yolluk Bildirimi (Örnek : 29) düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Görev Giderleri ve Hizmet Alım Giderleri
Bey’iye aidatı ödemeleri
Madde 28-Bayilere yapılacak bey’iye aidatı (satış aidatı) ödemelerinde, satılmak üzere verilen değerli kağıtlara ilişkinalındıların tarihi, sayısı ve tutarlarını gösteren, muhasebe birimince onaylı liste ödeme belgesine bağlanır.
Mahkeme harç ve giderleri
Madde 29 –Mahkeme harç ve giderlerinin ödenmesinde aşağıdaki belgeler aranır.
a) Mahkeme harçları ve giderlerine ilişkin ödemelerde;
– Mahkeme, icra veya noterce düzenlenen alındı,
-Alındı verilemeyen hallerde; davayı kovuşturan tarafından düzenlenip ilgili mahkeme veya dairelerce onaylanan Mahkeme Giderleri Listesi (Örnek: 30) (Başka yerdeki mahkemelerde yürütülen yargılamalarda davayı kovuşturan tarafından yapılan posta giderleri için bu liste daire amirince onaylanır.),
b) Hazine aleyhine sonuçlanan davalarla ilgili mahkeme ve icra harçları ile karşı taraf avukatına yapılacak vekalet ücreti ödemelerinde;
– Kanunları gereği ilamın icrası için kesinleşmiş olma şartı aranan hallerde kesinleşmiş mahkeme ilamı,
-Yetkili merci tarafından icrasının geri bırakılmasına (yürütülmesinin durdurulmasına) karar verilmeyen mahkeme ilamı,
– Davaya veya icraya intikal ettikten sonra veya intikal etmeden önce sulh yoluyla bir hakkın tanınmasından dolayı doğan borçların ödenmesinde, mahkeme kararı yerine mevzuatı gereği sulha yetkili makam veya merci kararı ve sulhname veya hakem kararı,
-Karşı tarafın avukatına (icra daireleri aracılığıyla yapılan ödemeler dahil) yapılacak vekalet ücreti ödemelerinde fatura,
c)18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 415 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yapılacak ödemelerde;
– Alındı,
-Alındı verilemeyen hallerde ilgili mahkeme veya dairelerce onaylanan Mahkeme Giderleri Listesi (Örnek: 30), (Bu liste, başka yerdeki mahkemelerde yürütülen yargılamalara ilişkin olarak davayı kovuşturan tarafından yapılan posta giderleri için daire amirince onaylanır.),
– Mahkeme kararı,
d) Hazineyi temsile yetkili görevlilere yapılacak yol tazminatı ödemelerinde;
Yurtiçi / Yurtdışı Geçici Görev Yolluğu Bildirimi (Örnek : 27),
e) 2/2/1929 tarihli ve 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekalet Hakkında Kanun ve 1389 sayılı Kanuna Göre Vekalet Ücreti Tevzi Yönetmeliği uyarınca, tahsilinde bütçeye gelir kaydedilen vekalet ücretlerinin bütçeye gider yazılarak ilgililere ödenmesinde;
-Tahsil Edilen Vekalet Ücretleri Listesi (Örnek: 31),
ödeme belgesine bağlanır.
Terör ve terörle mücadeleden doğan zarar ödemeleri
Madde 30 –17/7/2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun ve ilgili yönetmelikleri uyarınca sulhen karşılanacak zararların nakden ödenmesinde;
-Ödenecek zararın miktarını belirleyen ve zarar tespit komisyonu başkanı ile alacaklı veya temsilcisi tarafından imzalanan sulhname,
-Valinin onayı veya gereken hallerde İçişleri Bakanının onayı,
ödeme belgesine bağlanır.
Kapalı istihbarat ve kapalı savunma hizmet giderleri
Madde 31- Kapalı istihbarat ve kapalı savunma hizmet giderleri 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 24 üncü maddesinde belirtilen kararname esaslarına göre gerçekleştirilir.
Sigortalılara yapılacak tazminat ödemeleri
Madde 32 –Doğal Afet Sigortaları Kurumunca sigortalılara yapılacak tazminat
ödemelerinde;
-Tapu senedinin onaylı örneği,
-Hasar tespitine ilişkin uzman raporu,
-Harcama talimatı,
ödeme belgesine bağlanır.
Vergi, resim , harç ve benzeri giderlere ilişkin ödemeler
Madde 33 – İş veya mal veya hizmet satınalınması sırasında ödenen vergi, resim ve harçlar dışında kalan; taşıt vergileri, emisyon ölçüm giderleri, belediye resim ve harçları, noter harcı, muayene ve ruhsat harçları ve benzeri giderler ile diğer vergi, resim ve harç ödemelerinde;
– Harcama talimatı,
– Alındı,
ödeme belgesine bağlanır.
Bilirkişilik, uzmanlık, tanıklık ve benzeri hizmet ücretleri
Madde 34-Bilirkişilik, uzmanlık, tanıklık ve benzeri hizmet ücretlerinin ödenmesinde;
– Bakanlar Kurulu Kararı, mahkeme kararı, muhakkik kararı veya yetkili organların kararı,
– Çeşitli Ödemeler Bordrosu (Örnek: 13),
ödeme belgesine bağlanır.
Tarifeye bağlı ödemeler
Madde 35-Komisyon ücretleri ve kovuşturma giderleri, kamu kurum ve kuruluşlarınca veya kamu kurum ve kuruluşlarının denetim ve gözetimi altında bir imtiyaz hakkı dahilinde özel hukuk tüzel kişilerince sunulan tekel niteliğindeki ilan, sigorta ile gazete, dergi,radyo, televizyon ve benzeri araçların abone giderlerinin ödenmesinde aşağıdaki belgeler aranır.
a) Komisyon ücretlerinin ödenmesinde;
– Harcama talimatı,
– Fatura (Banka komisyon ücretlerinde dekont),
b) Kovuşturma giderlerinin ödenmesinde;
– Mahkeme kararı veya yetkili organların kararı,
– Çeşitli Ödemeler Bordrosu (Örnek: 13),
c) İlan giderlerinin ödenmesinde;
– Harcama talimatı,
– Fatura,
-İlanın hangi tarihte ve hangi yayın aracıyla (gazete, radyo, televizyon ve benzeri araçlar) yapıldığına ilişkin yazı veya tutanak,
d) Sigorta giderlerinin ödenmesinde;
– Harcama talimatı,
– Sigorta poliçesi veya zeyilname,
e)Gazete, dergi, radyo, televizyon ve benzeri araçların abone giderlerinin ödenmesinde;
– Harcama talimatı,
– Fatura,
ödeme belgesine bağlanır.
Kurs ve toplantılara katılma giderleri
Madde 36-Kamu kurum ve kuruluşları ile meslek teşekkülleri, dernek ve vakıflar tarafından düzenlenen kurs ve toplantılara katılanların katılma giderlerinin ödenmesinde;
– Görevlendirme yazısı,
– Fatura, fatura düzenlenemeyen hallerde katılma ücretini gösteren belge,
– Kurs ve toplantıya iştirak edildiğine ilişkin belge,
ödeme belgesine bağlanır.
Yurtiçinde yerli veya yabancı dernek, vakıf veya kuruluşlarca açılan ve yeterlilikleri Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edilen dil kursları için idarece karşılanması gereken ders ücretlerinin ödenmesinde, görevlendirme yazısı yerine ilgili mevzuatında belirtilen yetkili makamın onayı aranır.
Görevlendirme yazısı veya yetkili makam onayının malî yılın ilk ödemesine ait ödeme belgesine bağlanması gerekir.
Seçim giderleri
Madde 37- 26/4/1961tarihli ve298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun uyarınca, seçim kurulları başkan ve üyeleri ile görevlendirilecek memur, hizmetli, siyasi parti temsilcisi ve hariçten alınarak çalıştırılacaklara görev mahalli içerisindeki çalışmaları için ödenecek ücretlerde;
– Harcama talimatı,
– Çeşitli Ödemeler Bordrosu (Örnek : 13),
ödeme belgesine bağlanır.
Söz konusu Kanun uyarınca yapılacak satınalmalarda, Yönetmeliğin satınalmalara ilişkin hükümlerine göre işlem yapılır.
Fahri konsolosluklar aidat ve giderleri
Madde 38- 9/12/1933 tarihli ve 2349 sayılı Kanun uyarınca fahri konsolosluklar aidat ve giderlerinin ödenmesinde;
– Aidatın hesabını ve yapılan harcamaların ayrıntısını gösteren fahri konsolosça düzenlenip bağlı bulunulan büyükelçilikçe tercüme ettirilen ve onaylanan liste,
– Dışişleri Bakanlığının onayı,
ödeme belgesine bağlanır.
Telif ve tercüme ücretleri
Madde 39–Telif ve tercüme giderlerinin ödenmesinde, harcamanın çeşidine göre aşağıdaki belgeler aranır.
a) Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Ödenecek Telif ve İşlenme Ücretleri Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılacak ödemeler:
1- Telif, işlenme (tercüme dahil) ve benzeri ücret ödemelerinde;
-Yetkili makamca onaylanmış ilgili yayın kurulu kararı,
– Telif ve Tercüme Eser Temliknamesi (Örnek: 32),
– Telif ve Tercüme Ücretleri Hesap Cetveli (Örnek: 33 veya 33/A),
– Fatura,
2- İnceleme, redaksiyon, tashih veya koordinatörlük işlerinde görevlendirilecek kurum dışından ve memur olmayan uzmanlara yapılacak ücret ödemelerinde;
-Eserin inceleme, tashih, redaksiyon veya koordinatörlük hizmetine gerek görüldüğüne ve verilecek ücretin tespitine ilişkin yetkili makamın onayı,
– Telif ve Tercüme Ücretleri Hesap Cetveli (Örnek:33),
– Fatura,
3- Yayın kurulu üyelerine yapılacak ücret ödemelerinde;
– Harcama talimatı,
– Çeşitli Ödemeler Bordrosu (Örnek: 13),
4- Yarışma suretiyle sağlanacak eserlerle ilgili ödüllerin ödenmesinde;
– Yetkili makamın onayını taşıyan yayın kurulu kararı,
b) Kuruluşların özel yayın yönetmelikleri uyarınca yapılacak ödemelerde;
– Yayın komisyonu kararı,
– Sözleşme,
– Telif ve Tercüme Ücretleri Hesap Cetveli (Örnek: 33),
– Fatura,
c) Yazma ve Arap Harfli Basma Eserler ile Şer’i Sicillerin Künyelerinin Tespiti, Yabancı Dil ve Türkçe Eserlerin Katalog Fişlerinin Çıkartılması ve Şer’i Sicilleri Türkçeleştirme Ücret Yönetmeliği uyarınca yapılacak ödemelerde;
– Harcama talimatı,
– Sözü edilen Yönetmelik eki ücret ödeme fişi,
– Fatura,
d) 4/1/2002 tarihli ve4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre yapılacak tercüme ücreti ödemelerinde;
– Taahhüt dosyası,
– Fatura,
– Hizmet İşleri Hakediş Raporu (Örnek: 4),
ödeme belgesine bağlanır.
Avukatlık hizmet bedelleri
Madde 40–Avukatlık hizmet bedellerinin ödenmesinde aşağıda belirtilen belgeler aranır.
a)4/7/1934 tarihli ve2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu ile 1/4/1961 tarihli ve211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu hükümlerine göre hakkında dava açılan kişiler için tutulan avukat ücretlerinin ödenmesinde;
– İlgili bakanın onayını taşıyan özel komisyon kararı,
– Fatura,
ödeme belgesine bağlanır.
b) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamına giren ve görevleri nedeniyle haklarında kamu davası açılmış olup da beraat edenlerin avukatlık ücretleri ve diğer masraflarının ödenmesinde;
– İlgilinin beraat ettiğine ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı,
– Dava ile ilgili yapılan masraflara ait fatura,
ödeme belgesine bağlanır.
c)12/4/1991tarihli ve3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu uyarınca, terörle mücadelede görev alanlar için tutulan avukatlara yapılacak ücret ödemelerinde;
– Harcama talimatı,
– Fatura,
ödeme belgesine bağlanır.
d)8/1/1943 tarihli ve4353 sayılı Kanunun 22 ve 36 ncı maddeleri uyarınca satın alınan avukatlık hizmet bedellerinin ödenmesinde;
Yönetmeliğin “Çeşitli Hizmet Alımları” başlıklı 46 ncı maddesinde belirtilen belgeler aranır. Ancak ihtisas gerektiren ve ihtiyaç duyulan hallerde, 4353 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrası gereğince 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin (h) bendine göre satınalınan avukatlık hizmet bedelleri ödemelerinde ayrıca Bakanlar Kurulu Kararı aranır.
Proje yarışma ödülleri ileproje teşvik ve destekleme giderleri
Madde 41- Proje yarışma ödülleri ile proje teşvik ve destekleme giderlerinin ödenmesindeaşağıda belirtilen belgeler aranır.
a) Yarışma konusu olan proje ödüllerinin ödenmesinde;
– Harcama talimatı,
– Ödül kazananları belirleyen jüri tutanağı,
-Ödüller önceden belirlenmemiş ise verilecek ödüllerin (derece ve mansiyonlar) tutarını gösterir tespit tutanağı,
– Fatura,
ödeme belgesine bağlanır.
b) İlgili mevzuatı gereğince yapılacak proje teşvik ve destekleme giderlerinin ödenmesinde;
-Harcama talimatı, ilgili mevzuatında belirtilen hallerde üst yöneticinin onayı ,
-Sözleşme,
-Yetkili komisyonun kabul onayı,
-Fatura,
ödeme belgesine bağlanır.
Proje teşvik ve destekleme giderlerinden ihale mevzuatına göre yapılacak mal ve hizmet alımları ile seyahat giderlerinin ödenmesinde, Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen belgeler aranır.
Makine, teçhizat, taşıt, demirbaş bakım ve onarım giderleri
Madde 42- Makine, teçhizat, taşıt, demirbaş bakım giderleri ile bunların her türlü onarımlarına ilişkin giderlerin ödenmesinde;
– Taahhüt dosyası,
– Fatura,
– Hizmet İşleri Hakediş Raporu (Örnek: 4),
ödeme belgesine bağlanır.
Ulaştırma ve haberleşme giderleri
Madde 43- Ulaştırma ve haberleşme giderlerinin ödenmesinde aşağıdaki belgeler aranır.
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca veya kamu kurum ve kuruluşlarının denetim ve gözetimi altında bir imtiyaz hakkı dahilinde özel hukuk tüzel kişilerince sunulan tekel niteliğindeki telefon, teleks, telefaks ile ilgili her türlü hat ve benzeri ulaştırma ve haberleşme araçlarının kullanım ve abone giderleriyle telgraf ve posta pulu bedellerinin ödenmesinde;
-Yurtiçi ve yurtdışı şehirlerarası telefon görüşme bedellerinin resmi-özel ayrımını gösterir, kullanıcının beyanına dayalı olarak ilgili daire amirince onanmış fatura,
ödeme belgesine bağlanır.
b) Tekel niteliğinde olmayan veya ihale mevzuatına göre temin edilen telefon, teleks, telefaks ve benzeri ulaştırma ve haberleşme araçlarının her türlü hat kullanım ve abone giderlerinin ödenmesinde;
– Taahhüt dosyası,
– Yurtiçi ve yurtdışı şehirlerarası telefon görüşme bedellerinin resmi-özel ayrımını gösterir, kullanıcının beyanına dayalı olarak ilgili daire amirince onanmış fatura,
ödeme belgesine bağlanır.
c) Bir bağlantıyla ulaşılan (telefon, kablo, internet vb.) televizyon ve benzeri araçların abone giderleri ile bilgisayar haberleşmesi ve haber ajansları abonelik giderleri gibi bilgiye abonelik giderlerinin ödenmesinde;
– Taahhüt dosyası,
– Fatura,
ödeme belgesine bağlanır.
Taşıma giderleri
Madde 44 –Taşıma giderlerinin ödenmesinde, taşımanın çeşidine göre aşağıdaki belgeler aranır.
a) İhale suretiyle yapılan taşıma giderlerinin ödenmesinde;
– Taahhüt dosyası,
– Fatura,
– Hizmet İşleri Hakediş Raporu (Örnek: 4),
ödeme belgesine bağlanır.
Yurtdışından yaptırılacak taşıma işlerine ait giderlerin ödenmesinde, yukarıdaki (a) bendinde belirtilen belgelere ilaveten taşıma senedinin (konşimento) aslı ile bilgisayar sistemi bulunmayan idarelerce yürütülen işlemlerde teslim kağıdının (ordino) onaylı bir örneğinin de ödeme belgesine bağlanması gerekir. Bilgisayar sistemi bulunan idarelerde taşıma senedinin alıcı nüshasının aslı teslim kağıdı hükmündedir.
b) Tarifesi belli araçlarla yapılan taşıma giderlerinin ödenmesinde;
– Onay belgesi,
– Fatura,
ödeme belgesine bağlanır.
c) Erlerin serbest celp ve sevklerinde, gayrimuayyen tarifeli nakil vasıtaları ile yapacakları seyahatlerle ilgili taşıma ve yiyecek bedellerinin ödenmesinde;
– Sevk Erleri Taşıma Ücreti ve Yiyecek Bedeli Dağıtım Bordrosu (Örnek: 34),
ödeme belgesine bağlanır.
Kiralar
Madde 45 – Kira bedellerinin ödenmesinde, kiralamanın çeşidine göre aşağıdaki belgeler aranır.
a) Taşınmaza ilişkin kira bedellerinin ödenmesinde;
– Taahhüt dosyası,
– Fatura,
ödeme belgesine bağlanır.
b) Makine, alet, araç ve taşıt kira bedelleri ile bilgisayar sistemleri ve yazılımları kira bedellerinin ödenmesinde;
-Taahhüt dosyası,
– Fatura,
-Hizmet İşleri Hakediş Raporu (Örnek: 4),
ödeme belgesine bağlanır.
Çeşitli hizmet alımları
Madde 46-İhale veya doğrudan temin usulüyle yapılan bakım, onarım, danışmanlık, araştırma ve geliştirme, muhasebe, anket, temizlik, tarımsal mücadele, ağaçlandırma, erozyon kontrolü, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, kurs, koruma ve güvenlik, sigorta, etüt ve proje, harita ve kadastro, plân, imar uygulama, basım ve yayım, fotoğraf, film alımları, bilgisayar hizmet alımları (gayrimaddi hak olarak alınan yazılım ve donanımlar hariç) ve benzeri hizmet alımlarına ilişkin giderlerin ödenmesinde;
– Taahhüt dosyası,
– Fatura (sigorta giderlerinin ödenmesinde sigorta poliçesi veya zeyilname),
– Hizmet İşleri Hakediş Raporu (Örnek: 4),
ödeme belgesine bağlanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Temsil ve Tanıtma Giderleri
Temsil, ağırlama, tören, fuar ve tanıtma giderleri
Madde 47– Temsil, ağırlama, tören, fuar, tanıtma ve benzeri faaliyetlerle ilgili olarak yapılacak her türlü mal ve hizmet alımı ile yapım işlerine ilişkin giderlerin ödenmesinde, bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen belgeler aranır.
Yabancı konuk ve heyetlerin ağırlanması amacıyla görevlendirilecek personel ve ilgili yönetmeliklere göre görevlendirilecek mihmandarlar tarafından yapılan temsil ve ağırlama giderlerinin ödenmesinde;
– Harcama talimatı,
– Fatura, perakende satış fişi veya ödeme kaydedici cihazlara ait satış fişi ve adisyon,
– Mihmandar Hesap Cetveli (Örnek: 35),
ödeme belgesine bağlanır.
Ziyafete ilişkin temsil ve ağırlama giderlerinin ödenmesinde alınacak harcama talimatında, davetli ve misafirlerin sayısı ile mihmandarın yapacağı harcamaların neleri kapsayacağı belirtilir.
ALTINCI BÖLÜM
Mal, Malzeme ve Gayrimaddi Hak Alım Giderleri
Tüketim mal ve malzemeleri, demirbaş, makine, teçhizat ve taşıt alım giderleri
Madde 48 –Her türlü tüketim mal ve malzemeleri ile demirbaş, makine, teçhizat ve taşıt alımlarına ilişkin giderlerin ödenmesinde;
– Taahhüt dosyası,
– Fatura,
– Muayene ve kabul komisyonu tutanağı,
–Taşınır işlem fişi,
ödeme belgesine bağlanır.
Özelliğinden dolayı stoklama imkanı bulunmayan ve acil durumlarda kullanılacak olan ilaç, tıbbi tüketim malzemeleri ile test ve tetkik tüketim malzemelerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin (f) bendine göre alınması halinde, alımın acil bir durum sebebiyle gerçekleştirildiğine ve stoklanmasının mümkün bulunmadığına ilişkin belge de ödeme belgesine bağlanır.
Yurtdışından yapılacak alımlarda yukarıdaki belgelere ilaveten;
– Dövizin bankaca yurt dışına transfer edildiğine ilişkin belge,
– Taşıma senedi (konşimento),
ödeme belgesine bağlanır.
Yurtdışından yapılan satınalmalarda ödenen vergilerin idarece geri alınması halinde, fatura aslı yerine onaylı örneği aranır.
Alımı bir merkezden yapılan ancak alım yapılan merkez dışındaki birimlere teslim edilen mal ve malzemeler için, birimlerin teslim aldıklarına ilişkin belgelere dayanılarak alımı yapan merkezce düzenlenen taşınır işlem fişi ödeme belgesine bağlanır.
Elektrik, su, doğalgaz ve benzeri tüketim giderleri
Madde 49- Elektrik, su, doğalgaz ve benzeri tüketim giderlerinin ödenmesinde;
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca veya kamu kurum ve kuruluşlarının denetim ve gözetimi altında bir imtiyaz hakkı dahilinde özel hukuk tüzel kişilerince sunulan tekel niteliğindeki elektrik, su, doğalgaz ve benzeri tüketim giderlerinin ödenmesinde;
-Fatura,
b) Tekel niteliğinde olmayan ve ihale mevzuatına göre temin edilen elektrik, su, doğalgaz ve benzeri tüketim giderlerinin ödenmesinde;
– Taahhüt dosyası,
– Fatura,
ödeme belgesine bağlanır.
Farklı bütçeli dairelerin aynı binayı ortaklaşa kullanmaları halinde elektrik, su, doğalgaz ve benzeri tüketimler yalnız bir ölçü aletiyle ölçülüyor ise fatura yerine, fatura sureti ile her daireye isabet eden tüketim bedeli tutarını gösterir belgenin ve sözleşmenin ödeme belgesine bağlanması gerekir.
Sanat eseri alımları
Madde 50-Sanat eseri alım giderlerinin ödenmesinde aşağıda belirtilen belgeler aranır.
a) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili yönetmeliği gereğince, müzelere alınacak taşınır kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin giderlerin ödenmesinde;
-Harcama talimatı,
-Fatura,
-Değerlendirme komisyonu kararı,
– Taşınır işlem fişi,
b) Devlet resim ve heykel sergilerinde, usulüne uygun olarak kurulan seçici kurul tarafından seçilerek alınması kararlaştırılan resim, tablo ve heykel bedellerinin ödenmesinde;
– Harcama talimatı,
– Seçici kurul kararı,
– Fatura,
– Taşınır işlem fişi,
c) Sanatçılardan, kurum veya kuruluşlardan satın alınacak her türlü resim, tablo ve heykel bedellerinin ödenmesinde;
Taşınmaz Mal Alımları, Kamulaştırma ve Devletleştirme Bedelleri,
Onarım Giderleri
Taşınmaz mal alım bedelleri
Madde 51- Taşınmaz mal alım bedellerinin ödenmesinde aranılacak belgeler aşağıda belirtilmiştir.
a) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre yapılacak alımlarda;
– Taahhüt dosyası,
– Tapu senedi veya çaplı tasarruf vesikasının onaylı örneği,
b) 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca teferruğ yoluyla elde edilen taşınmaz bedellerinin ödenmesinde;
– Teferruğa karar veren makamın yazısı,
– Satış komisyonu kararı,
– Tapu senedi veya çaplı tasarruf vesikasının onaylı örneği,
ödeme belgesine bağlanır.
Kamulaştırma bedelleri
Madde 52-4/11/1983 tarihli ve2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca yapılacak kamulaştırma bedellerinin ödenmesinde;
a) Satın alma usulü uygulanarak yapılacak kamulaştırmalarda;
– Kamulaştırma kararı,
– Kıymet takdir komisyonu kararı,
– Malik veya yetkili temsilcisi ve uzlaşma komisyonu tarafından imzalanmış tutanak,
– Taşınmazın idare adına ferağının verildiğine ilişkin resmi senedin onaylı örneği,
b) Satın alma usulünün uygulanmadığı kamulaştırmalarda;
– Kamulaştırma kararı,
– Kıymet takdir komisyonu kararı,
– Bedelde taraflarca mahkemede anlaşmaya varıldığı durumlarda, idarenin anlaşma yapıldığına ilişkin yazısı,
– Tarafların bedelde anlaştığı veya tarafların anlaşamaması halinde hakim tarafından tespit edilen kamulaştırma bedelinin (bedeli taksitle ödenmek üzere yapılan kamulaştırmalarda ilk taksitin) hak sahibi veya zilyedi adına bankaya yatırılması veya ileride belli olacak veya hak sahipliğini ispat edecek kişi adına bankada bloke edilmesi hususunda idareye süre verildiğine ilişkin mahkeme talimatı,
ödeme belgesine bağlanır.
Devletleştirme karşılıkları
Madde 53- 1/12/1984tarihli ve 3082 sayılı Kamu Yararının Zorunlu Kıldığı Hallerde, Kamu Hizmeti Niteliği Taşıyan Özel Teşebbüslerin Devletleştirilebilmesi Usul ve Esasları Hakkında Kanun hükümleri uyarınca devletleştirme karşılıklarının ödenmesinde;
– Devletleştirme kararı,
– Değer tespiti ve takdir komisyonu kararı,
ödeme belgesine bağlanır.
Yapı, tesis ve onarım giderleri
Madde 54- Yapı, tesis ve onarım giderlerinin ödenmesinde;
– Taahhüt dosyası,
– Fatura,
– Yapım İşleriHakediş Raporu (Örnek: 3),
ödeme belgesine bağlanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Borçlanma Maliyet Giderleri
Faiz, iskonto ve diğer borçlanma giderleri
Madde 55–Kamu borçlanmalarına ilişkin faiz, iskonto ve diğer borçlanma giderlerinin ödenmesinde aşağıda belirtilen belgeler aranır.
a) Devlet iç borçları faiz, iskonto ve diğer borçlanma giderlerinin ödenmesinde;
1- İtfa planı gereğince yapılan giderlerin ödenmesinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından alınan ödeme planı, ve/veya ilgili birimce hazırlanan onaylı cetvel,
2-İtfa planı dışında erken ödeme veya senet değişimlerinde ;
-Bakan onayı,
-Yapılan ödemenin ayrıntısını gösteren, ilgili birimce onaylı cetvel,
3- Yukarıda belirtilenlerin dışında kalan borçlanma giderlerinin ödenmesinde, yapılan ödemenin ayrıntısını gösteren ilgili birimce onaylı cetvel,
b) Devlet dış borçları faiz iskonto ve diğer borçlanma giderlerinin ödenmesinde;
1- Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan anlaşmalarla yapılan borçlanmalarda;
– Bakanlar Kurulu Kararı,
– Anlaşma metninde belirlenen şartlara göre düzenlenen ödeme planı veya kreditör ödeme bildirimi,
2- Tahvil ihracı yoluyla yapılan dış borçlanmalarda;
– Borcun niteliğine göre, tahvil ihracı suretiyle yapılan dış borçlanmaya ilişkin bilgileri içeren bildirim formu veya kreditör ödeme bildirimi,
ödeme belgesine bağlanır.
Bakanlar Kurulu Kararı ilk ödemeye ilişkin ödeme belgesine bağlanır.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Görev Zararı, Hazine Yardımı ve Diğer Transfer Harcamaları
Görev zararları ve hazine yardımları
Madde 56 – Görev zararları ile hazine yardımlarının ödenmesinde aşağıda belirtilen belgeler aranır.
a) Hazine Müsteşarlığınca;
1-Kurum ve kuruluşların görev zararları için yapılacak ödemelerde;
– Harcama talimatı
– Kesinleşmiş görev zararını gösterir, ilgili birimce onaylı cetvel; avans olarak yapılacak ödemelerde, kuruluşa tahsis edilen ödenek ile kullanılan ve arta kalan ödenek miktarını gösteren ilgili birimce onaylı cetvel,
2-Hazine yardımı olarak yapılacak ödemelerde;
– Harcama talimatı,
– İlgili idareye tahsis edilen ödenek ile kullanılan ve arta kalan ödenek miktarını gösteren ilgili birimce onaylı cetvel,
ödeme belgesine bağlanır.
b) Sosyal güvenlik kurumlarına kendi mevzuatları ile verilen görevler dışında bir görev verilmesi durumunda verilen bu görevin ifası sonucu oluşan bedelin Hazinece karşılanması için yapılacak ödemelerde;
– Harcama talimatı,
-Ödenecek miktarın hesaplanmasını gösteren, ilgili sosyal güvenlik kuruluşunca düzenlenmiş belge,
ödeme belgesine bağlanır.
Katılma payı, sermaye teşkilleri, yardım, pay ve benzeri ödemeler
Madde 57 – Katılma payı, sermaye teşkilleri, yardım, pay, hane halkına yapılan transferler ve benzeri ödemelerde aşağıdaki belgeler aranır.
a) Kurumlara katılma payları, sermaye teşkilleri, iktisadi transfer ve yardımlar ile malî transferlere ilişkin ödemelerde;
– İlgili mevzuatın yetkili kıldığı makam onayı veya Bakanlar Kurulu Kararı,
– Anlaşmaya bağlı ödemelerde, sözleşme veya protokol,
b) Kamu idarelerinin topladığı vergi, resim, harç ve benzeri gelirlerden diğer idare, kurum ve kuruluşlara verilecek payların ödenmesinde; gelirin ait olduğu kamu idaresi üst yöneticisinin onayı, genel bütçe gelirlerinden ilgili mevzuatı gereğince diğer kamu idarelerine verilecek payların ödenmesinde Maliye Bakanının onayı,
c)Yurtlarda barınan öğrencilere kupon karşılığı verilen yemek yardımlarına ilişkin işletmelere yapılacak ödemelerde;
-Harcama talimatı,
-Öğrenci sayısı, gün sayısı ve tutarları gösterir yetkili makamca onaylı liste,
-Fatura,
d)Yurt içi eğitim kurumlarında okutulan yabancı uyruklu öğrencilerin kendilerine ödenen burs, harçlık ve benzeri giderlerin dışında kalan diğer giderlerinin ödenmesinde;
-Harcama talimatı,
-Fatura,
ödeme belgesine bağlanır.
Siyasi parti, dernek, birlik, sandık, kurum, sendika, vakıf ve benzeri
teşekküllere yapılacak ödemeler
Madde 58- Siyasi parti, dernek, birlik, sandık, kurum, sendika, vakıf ve benzeri teşekküller ile kamu kurum ve kuruluşlarının yemek servislerine yardım mahiyetinde yapılacak ödemelerde aşağıda belirtilen belgeler aranır.
b) Dernek, sandık, kurum, sendika, vakıf ve benzeri teşekküller ile kamu idarelerinin yemek servislerine yardım mahiyetinde yapılacak ödemelerde, ödemeyi yapacak kamu idaresi üst yöneticisinin onayı (özel mevzuatında bakan onayı aranması gereken hallerde ilgili bakan onayı),
ödeme belgesine bağlanır.
ONUNCU BÖLÜM
Diğer Giderler
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü maddesi kapsamındaki alımlar ile idarelerin kendilerine bağlı döner sermayelerden yapacakları alımlar
Madde 59 –Kamu İhale Kanununun 3 üncü maddesi kapsamında yapılacak alım bedelleri ile idarelerin kendilerine bağlı döner sermayelerden yapacakları alımların ödenmesinde aşağıda belirtilen belgeler aranır.
a) Kamu İhale Kanununun 3 üncü maddesinin (a) fıkrasında belirtilen ürün alım bedellerinin ödenmesinde;
– Onay belgesi,
– Fatura,
–Düzenlenmesi gereken hallerde sözleşme,
–Gereken hallerde muayene ve kabul komisyonu tutanağı, kabul işleminin idarece yapılması halinde ise idarece düzenlenmiş belge,
– Taşınır işlem fişi,
ödeme emri belgesine bağlanır.
Aynı fıkra uyarınca, 31/8/1956 tarihli ve6831 sayılı Orman Kanunu hükümlerine göre yapılacak hizmet alım bedellerinin ödenmesinde; Onay Belgesi, Çeşitli Ödemeler Bordrosu (Örnek: 13) ve düzenlenmesi gereken hallerde fatura aranır.
Alım bedellerinin bir defadan fazla tahakkuk ettirilmesi halinde Onay Belgesi ve yapılmış ise sözleşme ilk ödemeye ait ödeme belgesine bağlanır.
b) Kamu İhale Kanununun 3 üncü maddesinin (b), (d), (f), (i) ve (j) fıkralarında belirtilen alımlara ilişkin giderlerin ödenmesinde, özel mevzuatındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla; bu Yönetmeliğin mal ve hizmet alımları ile yapım giderlerinin ödenmesinde aranılacak kanıtlayıcı belgelere ilişkin ilgili madde hükümleri uygulanır.
c) Kamu İhale Kanununun 3 üncü maddesinin (c) bendine göre uluslararası anlaşmalar gereğince sağlanan dış finansman ile yaptırılacak olan ve finansman anlaşmasında farklı ihale usul ve esaslarının uygulanacağı belirtilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin giderlerin tahakkuk veya ödenmesinde, gider türleri itibarıyla Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen belgelerin ödeme belgesine bağlanması esastır. Bu belgelerden yabancı dilde düzenlenmiş olanların idarelerince onaylı Türkçe tercümeleri fatura aslı ile birlikte ödeme belgesine bağlanır, diğer belgelerin asılları ise idarelerinde saklanır.
Sağlanan dış finansmanla yaptırılacak mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin olarak düzenlenen taahhüt dosyasına onay belgesi yerine harcama talimatı ile birlikte;
– Şartnameler (teknik şartname hariç),
– İlanın yapıldığına ilişkin tutanak,
– Kredi anlaşmasında öngörülmüş ise kreditör onay belgesi,
– Teminata ilişkin alındının onaylı örneği,
– Karara ilişkin damga vergisi alındısı,
– Ayrıca, kullanılan dış finansmanın bütçeleştirildiğine ilişkin Dış Proje Kredileri Dış Borç Kaydı, Bütçeleştirilmesi ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik uyarınca düzenlenen bildirim formları,
bağlanır.
Taahhüt dosyasının verileceği ve gönderileceği yerler ile nüsha sayıları hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesi hükümleri uygulanır.
Uluslararası sermaye piyasalarından yapılacak borçlanmalara ilişkin her türlü danışmanlık ve kredi derecelendirme hizmet bedellerinin ödenmesinde Yönetmeliğin “Çeşitli Hizmet Alımları” başlıklı 46 ncı maddesinde belirtilen belgeler aranır. Bu belgelerden yabancı dilde düzenlenmiş olanların idarelerince onaylı Türkçe tercümeleri fatura aslı ile birlikte ödeme belgesine bağlanır, diğer belgelerin asılları ise idarelerinde saklanır.
d) Kamu İhale Kanununun 3 üncü maddesinin (e) fıkrasında sayılan kuruluşlardan yapılan mal ve hizmet alımgiderlerinin ödenmesinde;
– Onay belgesi,
– Kamu ihale mevzuatında belirtilen parasal limiti aşan mal ve hizmet alımlarında alım komisyonu kararı,
– Düzenlenmesi gereken hallerde protokol,
– Fatura,
– Hizmet alımlarında Hizmet İşleri Hakediş Raporu (Örnek:4),
– Gereken hallerde muayene ve kabul komisyonu tutanağı, kabul işleminin idarece yapılması halinde ise idarece düzenlenmiş belge,
– Mal ve malzeme alımlarında taşınır işlem fişi,
ödeme belgesine bağlanır.
Mal ve hizmet bedellerinin bir defadan fazla tahakkuk ettirilmesi halinde, onay belgesi ile protokole bağlanması gereken alımlarda protokol ilk ödemeye ait ödeme belgesine bağlanır.
e)Devlet Malzeme Ofisinden ve idarelerin kendilerine bağlı döner sermayelerden yapacakları alımlarda;
– Onay Belgesi,
– Fatura,
–Gereken hallerde muayene ve kabul komisyonu tutanağı, kabul işleminin idarece yapılması halinde ise idarece düzenlenmiş belge,
– Taşınır işlem fişi,
ödeme belgesine bağlanır.
Mal ve malzeme alım bedellerinin bir defadan fazla tahakkuk ettirilmesi halinde, onay belgesi ilk ödemeye ait ödeme belgesine bağlanır.
Dış temsilciliklerce yapılan harcamalar
Madde 60- Dış temsilciliklere gönderilen avanslar ile açılan kredilerden bütçenin her bir tertibinden yapılan harcamalarda dönemler itibarıyla bir Mahsup Bildirimi (Örnek: 36) düzenlenir.
Bu bildirime;
– Bütçenin her bir tertibi için düzenlenen Fatura ve Alındılar Tercüme ve Müfredat Cetveli (Örnek:37),
– Döviz satış belgesi,
– Konsolosluk hasılatından kullanılan avanslar için Dışişleri Bakanlığının emri,
bağlanır.
Mahsup Bildirimi (Örnek: 36) ve ekleri ile duruma göre taşınır işlem fişi ödeme belgesine bağlanır.
Ödünç verme ve yardım
Madde 61- Yabancı ülkelerde güç veya muhtaç duruma düştükleri Dışişleri Bakanlığınca tespit olunan ve yurda dönmeleri gereken Türk vatandaşlarının, dönüş ve yolda yiyecek giderleri için;
a) Geri alınmak üzere ödünç olarak verilen paraların ödenmesinde;
– Senet (Örnek: 38),
b) Yardım olarak verilen paraların ödenmesinde;
– İlgilinin muhtaç olduğunu belirten ve parayı aldığına ilişkin imzasını içeren konsoloslukça düzenlenmiş tutanak,
ödeme belgesine bağlanır.
Borç ödemeleri
Madde 62- Mahkemelerce kamu idaresi tarafından ödenmesi hükme bağlanan borçlar ile kamu idarelerine emanet olarak bırakılan veya emanet olarak tahsil olunan paraların kamu görevlilerince zimmete geçirilmesinden doğan borçların ödenmesinde aşağıda belirtilen belgeler aranır.
a) İlama bağlı borçların ödenmesinde;
– Kanunları gereği ilamın icrası için kesinleşmiş olma şartı aranan hallerde kesinleşmiş mahkeme ilamı,
–Yetkili merci tarafından icrasının geri bırakılmasına (yürütülmesinin durdurulmasına) karar verilmeyen mahkeme ilamı,
– Davaya veya icraya intikal ettikten sonra veya intikal etmeden önce sulh yoluyla bir hakkın tanınmasından dolayı doğan borçların ödenmesinde, mahkeme ilamı yerine mevzuatı gereği sulha yetkili makam veya merci kararı ve sulhname veya hakem kararı,
– Karşı tarafın avukatına yapılacak vekalet ücreti (icra daireleri aracılığıyla yapılan ödemeler dahil) ödemelerinde fatura,
b) 9/6/1932 tarihli ve2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu uyarınca icra dairesine tevdi veya bu dairece tahsil olunan veya muhafaza altına alınan paraların ilgili memur tarafından zimmete geçirilmesinden doğan borç ödemelerinde;
– Soruşturmayı yapan Cumhuriyet savcılığı yazısı,
– Paranın icra dairesine yatırıldığına ilişkin belge,
ödeme belgesine bağlanır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Çeşitli Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Ortak Hükümler
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin (d) bendine göre yapılacak alımlar
Madde 63 – 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin (d) bendine göre doğrudan temin usulüyle yaptırılacak mal ve hizmet alımları ile yapım işi bedellerinin ödemelerinde;
– Onay Belgesi ,
– Piyasa Fiyat Araştırması Tutanağı,
– Düzenlenmesi gerekli görülmüş ise sözleşme,
– Fatura,
– Muayene ve kabul komisyonu tutanağı, kabul işleminin idarece yapılması halinde ise idarece düzenlenmiş belge,
-Mal ve malzeme alımlarında, taşınır işlem fişi,
ödeme belgesine bağlanır.
Söz konusu alım bedellerinin ödenmesinde aranılacak belgelere ilişkin diğer hükümler aşağıda belirtilmiştir.
a) Yurtdışından yapılacak tüketim malı, malzeme, demirbaş, makine, teçhizat ve taşıt alımlarına ilişkin giderlerin ödenmesinde birinci fıkrada belirtilen belgelere ilaveten;
– Dövizin bankaca yurt dışına transfer edildiğine ilişkin belge,
– Taşıma senedi (konşimento),
ödeme belgesine bağlanır.
Yurtdışından yapılan satınalmalarda ödenen vergilerin idarece geri alınması halinde, fatura aslı yerine onaylı örneği aranır.
Alımı bir merkezden yapılan ancak alım yapılan merkez dışındaki birimlere teslim edilen mal ve malzemeler için, birimlerin teslim aldıklarına ilişkin belgelere dayanılarak alımı yapan merkezce düzenlenen taşınır işlem fişi ödeme belgesine bağlanır.
b) Tercüme ücreti ödemeleri ile elektrik, su, doğalgaz ve ulaştırma, haberleşme giderlerinin ödenmesinde muayene ve kabul işleminin yapıldığına ilişkin belge aranmaz.
c) Yurtdışından yaptırılacak taşıma işlerine ait giderlerin ödenmesinde, birinci fıkrada belirtilen belgelere ilaveten;
-Taşıma senedinin (konşimento) aslı,
-Bilgisayar sistemi bulunmayanidarelerce yürütülen işlemlerde teslim kağıdının (ordino) onaylı bir örneği,
ödeme belgesine bağlanır.
Bilgisayar sistemi bulunan idarelerde taşıma senedinin alıcı nüshasının aslı teslim kağıdı hükmündedir.
Mal ve hizmet alım bedelleri ile yapım işi bedellerinin bir defadan fazla tahakkuk ettirilmesi halinde, diğer ödemelerde onay belgesi, piyasa fiyat araştırması tutanağı ve düzenlenmiş ise sözleşme dışındaki belgeler aranır.
Kamu ihale mevzuatına göre yapılan alımlarda aranacak diğer belgeler
Madde 64-Kamu ihale mevzuatına göre yapılan mal ve hizmet alımları ile yapım işleri bedellerinin ödenmesinde, bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde sayılan belgelerden başka, duruma göre aşağıda belirtilen belgeler de ödeme belgesine bağlanır. Söz konusu belgelerin onaylı birer nüshaları muhasebe biriminde saklanan taahhüt dosyalarına eklenmek üzere ayrıca alınır.
a) Sözleşmelerin devri halinde devir sözleşmesi,
b) Süre uzatımı verilmesi halinde, buna ilişkin karar ve onay,
c) Kesin kabul farklarının ödenmesinde kesin hesap belgeleri,
d) Sözleşmede öngörülmeyen iş artışının zorunlu hale gelmesi ve bu artışın yüklenicisine yaptırılması halinde buna ilişkin onay belgesi ve ek kesin teminata ilişkin belge.
Vize veya uygun görüş alınması gereken hallerde aranacak belgeler
Madde 65- Kamu idarelerinin yapacakları harcamalarında, ilgili mevzuatında vize veya uygun görüş alınmasının belirtildiği hallerde, duruma göre vize yazısı veya cetveller ile uygun görüş yazıları ilk ödemeye ait ödeme belgesine bağlanır.
Ön mali kontrol sonucunda uygun görüş verilmediği halde, harcama yetkilileri tarafından gerçekleştirilen alımların ödenmesinde, uygun görülmediğine ilişkin görüş yazısının da ödeme belgesine bağlanması gerekir.
Taşınır işlem fişine ilişkin istisnai hükümler
Madde 66- Taşınır işlem fişi, aşağıda belirtilen taşınır mal alımlarında ödeme belgesine bağlanmaz.
1) Satın alındığı andan itibaren tüketimi yapılan su, doğalgaz, kum, çakıl, bahçe toprağı, bahçe gübresi ve benzeri madde alımları,
2) Makine, cihaz, taşıt ve iş makinelerinin servislerde yapılan bakım ve onarımlarında kullanılan yedek parçalar ile doğrudan taşıtların depolarına konulan akaryakıt, likit gaz ve yağ alımları,
3) Dergi ve gazete gibi süreli yayın alımları.
Ancak, bunlardan ihtiyaç duyulduğunda kullanılmak üzere satın alınarak depolanan bakım-onarım yedek parçaları ile likit gaz, akaryakıt ve yağlar için taşınır işlem fişi aranır.
Türk Silahlı Kuvvetleri (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dahil) ile Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğünce yapılacak savunma ve güvenlik amaçlı taşınır alımlarında, taşınırların girişine ilişkin düzenlenecek belgenin ödeme belgesine bağlanması hususunda, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 44 üncü maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen Yönetmelik hükümleri saklıdır.
İKİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Olağanüstü hallerde ve yeni bir giderin ortaya çıkması halinde yapılacak düzenlemeler
Madde 67-Bakanlık;
a) Savaş hali ile idari ve askeri sebeplerle tahliye durumunda veya olağanüstü diğer hallerde yapılması zorunlu olan ivedi giderlerin ödenmesinde,
b) Mevzuat değişikliği nedeniyle ortaya çıkan yeni bir giderin bu Yönetmelikte değişiklik yapılıncaya kadar ödenmesinde,
ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeleri giderin çeşidine göre ayrı ayrı belirlemeye yetkilidir.
Doğal afetler nedeniyle alınacak tedbirler ile yapılacak yardımlara ilişkin harcamalar 25/9/2005 tarihli ve 25947 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Afet Harcamaları Yönetmeliğinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yapılır.
Geçici Madde 1- Taşınır Mal Yönetmeliği yürürlüğe girinceye kadar bu Yönetmelikte geçen taşınır işlem fişi yerine, Ayniyat Talimatnamesi ekinde yer alan ayniyat tesellüm makbuzu veya idarelerin özel mevzuatlarında bu makbuz yerine kullanılması öngörülen belge düzenlenir.
Geçici Madde 2- 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 44 üncü maddesinde öngörülenYönetmelik yürürlüğe girinceye kadar Türk Silahlı Kuvvetlerinin taşınır mal işlemlerinde Ordu Mal Yönetmeliği hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
Yürürlükten kaldırılan hükümler
Madde 68- 14/10/1991 tarihli ve 21021 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği ile ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 69- Bu Yönetmelik 1/1/2006 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 70 – Bu Yönetmelik hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.
Resmi Gazete Tarihi: 31.12.2005 Resmi Gazete Sayısı: 26040
TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI PERSONELİ GÖREVDE YÜKSELME VE UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı ile döner sermaye kadrolarında görevli personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 — Bu Yönetmelik; Tarım ve Köyişleri Bakanlığında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan Devlet memurlarından doğrudan Bakanlığa bağlı taşra kuruluşlarının müdürleri ve bunların yardımcılıkları hariç, müdür ve daha alt görevlere görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.
Dayanak
Madde 3 — Bu Yönetmelik, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 441 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık : Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
Bakan : Tarım ve Köyişleri Bakanını,
Bakanlık teşkilatı : Tarım ve Köyişleri Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatını,
Personel : Tarım ve Köyişleri Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi çalışanları,
Birim : 441 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen merkez ve taşra teşkilatı birimlerini,
Görev grupları : Benzer veya eşit düzeydeki unvanların gruplandırılmasını,
Görev unvanı : Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan görev grupları içinde belirtilen görev unvanlarını,
Hizmet süresi : 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesi çerçevesinde; Bakanlıkta çalışılan süreler ile genel ve katma bütçeli idareler, mahalli idareler, kamu kurum ve kuruluşlarında fiilen çalışılan süreler, resmi veya özel müesseseler ve meslekleri ile ilgili serbest çalışılan süreler ile muvazzaf askerlikte geçen süreleri,
Görevde yükselme : Bu Yönetmelikte belirtilen görevlere aynı veya başka hizmet sınıflarından yapılacak atamaları,
Görevde yükselme eğitimi : Görevde yükselmeye ilişkin olarak Bakanlıkça görevlerin özelliklerine göre verilecek hizmet içi eğitimi,
Görevde yükselme sınavı : Görevde yükselme eğitimini tamamlayanların tabi tutulacağı yazılı sınavı,
Aynı düzey görev : Hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk açısından aynı grupta ya da grup içinde alt gruplar olması halinde aynı alt grupta gösterilen görevleri,
Üst görev : 27/9/1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha üst hiyerarşi içindeki görevleri,
Alt görev : 27/9/1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha alt hiyerarşi içerisindeki görevleri,
İş günü: (Ek:RG-30/9/2010-27715) Ulusal bayram ile genel ve hafta sonu tatil günleri hariç, diğer günleri,
Unvan değişikliği sınavı: (Değişik:RG-30/9/2010-27715) En az ortaöğretim düzeyinde meslekî veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin görevlere atanabilmek için, eğitime tabi tutulmaksızın yapılan yazılı sınavı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine İlişkin Esaslar
Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi görev grupları
Madde 5 — Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir.
2) Memur, ambar memuru, santral memuru, mutemet, daktilograf, veznedar, sekreter, bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, koruma ve güvenlik görevlisi, şoför.
Mühendis, veteriner hekim, biyolog, mimar, kimyager, jeomorfolog, fizikçi, istatistikçi, matematikçi, ev ekonomisti, ekonomist, tekniker, veteriner sağlık teknikeri, sağlık teknikeri, teknisyen, hemşire, laborant, veteriner sağlık teknisyeni, sağlık memuru, sosyal çalışmacı, psikolog, diyetisyen, teknik ressam, topograf, tercüman, mütercim tercüman, programcı, dekoratör, grafiker, spiker, fotoğrafçı, kameraman, matbaacı, kaptan.
Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar
Madde 6 — Bu Yönetmelikte belirtilen kadrolara görevde yükselme suretiyle atanabilmek için;
a) 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinde belirtilen şartları ve bu Yönetmelikte atanılacak kadro için belirlenen Bakanlıkta geçirilmesi gereken hizmet süresi, eğitim, (Mülga ibare:RG-30/9/2010-27715) (…) ve disiplin şartlarını taşımak,
b) Görevde yükselme eğitimine katıldıktan sonra Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, (Ek ibare:RG-30/9/2010-27715) Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Genel Müdürlüğü veya Yüksek Öğretim Kurumlarından birisine yazılı olarak yaptırılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak
şartları aranır.
Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar
Madde 7 — Bu Yönetmelikte belirtilen kadrolara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Müdür unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Toplam hizmetinin son iki yılını Bakanlıkta geçirmiş olmak,
2) Bakanlık teknik ve sağlık birimlerine atanacakların görevleriyle ilgili en az dört yıllık fakülte veya yüksekokulların ziraat, veteriner, su ürünleri ve gıda mühendisliği bölümü mezunu olmak,
3) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
4) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
b) Şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;
1) Toplam hizmetinin son iki yılını Bakanlıkta geçirmiş olmak,
2) Bakanlığımız merkez teşkilatında teknik personel eliyle yürütülen şubeler ile taşra teşkilatında, proje ve istatistik, kontrol, çiftçi eğitimi ve yayım şube müdürlüklerine atanabilmek için; en az dört yıllık fakülte veya yüksekokulların ziraat, veteriner, su ürünleri gıda mühendisliği, kimya mühendisliği, kimyager ve biyoloji bölümü mezunu olmak,
3) Bitki koruma şube müdürlüğüne atanabilmek için; ziraat fakültesi mezunu olmak,
4) Bakanlık merkez teşkilatında sağlık personeli eliyle yürütülen şubeler ile taşra teşkilatında hayvan sağlığı şube müdürlüğüne atanabilmek için; veteriner fakültesi mezunu olmak,
5) Taşra teşkilatında destekleme şube müdürlüğüne atanabilmek için (Değişik ibare:RG-30/9/2010-27715) ziraat veya veteriner fakültesi mezunu olmak, merkez teşkilatında yer alan idari birimler ile taşra teşkilatında yer alan idari ve mali işler şube müdürlüğüne atanabilmek için; en az dört yıllık fakülte veya yüksekokul mezunu olmak,
6) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
7) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
c) Büro müdürü unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Toplam hizmetinin son iki yılını Bakanlıkta geçirmiş olmak,
2) Dört yıllık fakülte veya yüksekokul mezunu olmak,
3) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
4) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
d) İlçe müdürü unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Toplam hizmetinin son iki yılını Bakanlıkta geçirmiş olmak,
2) Ziraat veya veteriner fakültesi mezun olmak,
3) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
4) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
e) Müdür yardımcısı unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Toplam hizmetinin son iki yılını Bakanlıkta geçirmiş olmak,
2) Bakanlığımız teknik ve sağlık birimlerine atanacakların görevleriyle ilgili en az dört yıllık fakülte veya yüksekokulların ziraat, veteriner, su ürünleri, gıda mühendisliği bölümü mezunu olmak,
3) İdari birimlere atanacaklarda dört yıllık fakülte veya yüksekokul mezunu olmak,
4) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
5) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
f) Şef unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Toplam hizmetinin son iki yılı Bakanlıkta olmak üzere en az beş yıl hizmeti bulunmak,
2) En az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak,
3) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
4) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
g) Koruma ve güvenlik şefi unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Toplam hizmetinin son iki yılı Bakanlıkta olmak üzere koruma ve güvenlik görevlisi unvanlı kadroda en az beş yıl hizmeti bulunmak,
2) En az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak,
3) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
4) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
h) Hukuk müşaviri unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Bakanlıkta en az iki yıl hizmeti bulunmak,
2) Hukuk fakültesi mezunu olmak,
3) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
4) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
ı) Raportör unvanlı kadrolara atanabilmek için;
1) Bakanlıkta en az iki yıl hizmeti bulunmak,
2) Hukuk fakültesi mezunu olmak,
3) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
4) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
i) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
j) (Değişik:RG-30/9/2010-27715) Eğitim uzmanı veya uzman unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Bakanlıkta en az iki yıl hizmeti bulunmak,
2) Eğitim uzmanı olarak atanabilmek için Eğitim Bilimleri Fakültesi, uzman olarak atanabilmek için en az dört yıllık fakülte veya yüksek okulların birinden mezun olmak,
3) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
k) (Değişik:RG-30/9/2010-27715) Sivil savunma uzmanı kadrolarına atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksekokul veya fakülte mezunu olmak,
2) En az sekiz yıl hizmeti bulunmak,
3) Bakanlıkta en az iki yıl hizmeti bulunmak,
4) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
l) Çözümleyici kadrosuna atanabilmek için;
1) En az dört yıllık fakülte veya yüksekokul mezunu olmak,
2) Bilgisayar sistemleri yönetimi ile sistem çözümleme veya sistem programlama konularında tecrübeli olduğunu belgelemek,
3) En az iki bilgisayar işletim sisteminin uygulanmasını bilmek,
4) Bakanlıkta en az iki yıl hizmeti bulunmak,
5) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
6) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
m) (Değişik:RG-30/9/2010-27715) Sayman ve ayniyat saymanı kadrolarına atanabilmek için;
1) En az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) Sayman olarak atanabilmek için kamu kurum ve kuruluşlarının muhasebe bölümünde en az iki yıl çalışmış olmak,
3) Ayniyat saymanı olarak atanabilmek için en az beş yıl hizmeti bulunmak,
4) Bakanlıkta en az iki yıl hizmeti bulunmak,
5) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
n) Bilgisayar işletmeni kadrosuna atanabilmek için;
1) En az lise veya dengi okul mezunu olmak,
2) Bakanlıkta en az iki yıl hizmeti bulunmak,
3) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
4) Bilgisayar İşletmenliği sertifikasına sahip olmak veya Bakanlıkça düzenlenecek Bilgisayar İşletmenliği kursunda başarılı olmak,
5) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
o) Veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna atanabilmek için;
1) En az lise veya dengi okul mezunu olmak,
2) Bakanlıkta en az iki yıl hizmeti bulunmak,
3) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
4) Bilgisayara veri girişi konusunda tecrübesi bulunmak veya Bakanlıkça düzenlenecek kursta başarılı olmak,
5) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
ö) Koruma ve güvenlik görevlisi kadrosuna atanabilmek için;
1) En az lise veya dengi okul mezunu olmak,
2) Bakanlıkta en az iki yıl hizmeti bulunmak,
3) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
4) 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunda belirtilen şartları taşımak,
5) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
4) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
r) Şoför kadrosuna atanabilmek için;
1) En az lise veya dengi okul mezunu olmak,
2) Bakanlıkta en az iki yıl hizmeti bulunmak,
3) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
4) En az beş yıllık (B) sınıfı sürücü belgesine sahip olmak,
5) Yapılacak görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak şartlar
Madde 8 — Unvan değişikliği sınavı sonucu yapılacak atamalarda aranacak şartlar unvanlar itibariyle aşağıda belirtilmiştir.
a) Veteriner hekim, biyolog, mühendis, mimar, jeomorfolog, kimyager, fizikçi, matematikçi, istatistikçi, ev ekonomisti, ekonomist, dekoratör ve grafiker unvanlı kadrolara atanabilmek için;
1) Fakülte ve yüksekokulların ilgili bölümlerinden mezun olmak,
2) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
3) Yapılacak unvan değişikliği sınavında başarılı olmak.
b) Hemşire unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Fakülte, yüksekokul veya sağlık meslek liselerinin hemşirelik bölümü mezunu olmak,
2) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
3) Yapılacak unvan değişikliği sınavında başarılı olmak.
c) Veteriner sağlık teknisyeni, laborant ve teknisyen unvanlı kadrolara atanabilmek için;
1) Bakanlığa bağlı meslek liseleri ile meslek liselerinin ilgili bölümlerinden mezun olmak,
2) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
3) Yapılacak unvan değişikliği sınavında başarılı olmak.
d) Sağlık memuru unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Sağlık meslek liselerinin ilgili bölümlerinden mezun olmak,
2) (Mülga:RG-30/9/2010-27715),
3) Yapılacak unvan değişikliği sınavında başarılı olmak.
e) Sosyal çalışmacı unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Sosyal Hizmetler Yüksekokulu mezunu olmak,
2) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
3) Yapılacak unvan değişikliği sınavında başarılı olmak.
f) Psikolog unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Fakülte ve yüksekokulların psikoloji bölümlerinden psikolog unvanıyla mezun olmak,
2) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
3) Yapılacak unvan değişikliği sınavında başarılı olmak.
g) Diyetisyen unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Fakülte ve yüksekokulların beslenme ve diyetisyen bölümlerinden mezun olmak,
2) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
3) Yapılacak unvan değişikliği sınavında başarılı olmak.
h) Teknik ressam unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Meslek liselerinin teknik resim bölümü mezunu olmak,
2) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
3) Yapılacak unvan değişikliği sınavında başarılı olmak.
ı) Topograf unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Meslek liselerinin topograf bölümü mezunu olmak,
2) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
3) Yapılacak unvan değişikliği sınavında başarılı olmak.
i) Sağlık teknikeri unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Meslek yüksekokulu sağlık programları ve sağlık hizmetlerinin, hayvan yetiştiriciliği ve sağlığı, laboratuar, tıbbi laboratuar, patoloji laboratuarı bölümünden mezun olmak,
2) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
3) Yapılacak unvan değişikliği sınavında başarılı olmak.
j) Veteriner sağlık teknikeri unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Açık öğretim fakültesi laborant ve veteriner sağlık önlisans ile meslek yüksekokullarının laborant ve veteriner sağlık teknikerliği bölümlerinden mezun olmak,
2) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
3) Yapılacak unvan değişikliği sınavında başarılı olmak.
k) Tekniker unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) Meslek yüksekokullarının teknik programlar bölümlerinden veya açık öğretim fakültesi tarım ön lisans bölümü mezunu olmak,
2) (Mülga:RG-30/9/2010-27715),
3) Yapılacak unvan değişikliği sınavında başarılı olmak.
2) ÖSYM Başkanlığınca yapılan Dil Seviye Tespit Sınavından (KPDS) en az (B) düzeyinde puan almış olduğunu belgelemek,
3) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
4) Yapılacak unvan değişikliği sınavında başarılı olmak.
m) Programcı unvanlı kadroya atanabilmek için;
1) En az iki yıllık yüksekokulların bilgisayar programcılığı bölümünden mezun olmak veya dört yıl süreli yükseköğretim mezunu olup, Milli Eğitim Bakanlığından onaylı programcı sertifikasına sahip olmak,
2) En az iki programlama dilini bilmek,
3) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
4) Yapılacak unvan değişikliği sınavında başarılı olmak.
n) Spiker, fotoğrafçı, kameraman, matbaacı ve kaptan kadrolarına atanabilmek için;
1) Fakülte, yüksekokul veya liselerin ilgili bölümlerinden mezun olmak,
2) (Mülga:RG-30/9/2010-27715)
3) Yapılacak unvan değişikliği sınavında başarılı olmak.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Görevde Yükselme Eğitimi Esasları
Görevde yükselme eğitimi
Madde 9 — Bu Yönetmelik kapsamında bulunan personelin; görevde yükselme mahiyetindeki atamalarının yapılabilmesi amacıyla, bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (f) bentlerindeki ders konularından en az otuz ve (g) bendinde yer alan ders konularından en az kırkbeş saat olmak üzere toplam en az yetmişbeş saat olarak düzenlenecek görevde yükselme eğitim programına katılmaları gerekir.(Değişik ikinci cümle:RG-30/9/2010-27715) Ancak, ilgili mevzuatı uyarınca verilmesi zorunlu olan izinler süresince eğitime katılma şartı aranmaz. Aylıksız izinde bulunanlar, eğitim programı ile öngörülen toplam sürenin en az yarısı kadar eğitime katılmaları kaydıyla, bu eğitim sonunda düzenlenecek görevde yükselme sınavına girebilirler. Yukarıdaki izinler dışında, zorunlu olduğu belgelendirilen hâllerde, eğitim süresince izin kullanmamış olan personele on saate kadar izin verilebilir.
Duyuru
Madde 10 — (Değişik:RG-30/9/2010-27715)
Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atama yapılacak kadro veya pozisyonlar ile sınava ilişkin usul ve esaslar, sınavlardan en az kırk beş gün önce kurum personeline duyurulur. Başvuru süresi en az beş iş günü olarak belirlenir.
Başvuru ve görevde yükselme eğitimine alınma
Madde 11 —(Değişik:RG-30/9/2010-27715)
Görevde yükselme eğitim ve sınavına ilişkin duyuru üzerine başvuruda bulunanların belgeleri birim amirleri aracılığıyla Personel Genel Müdürlüğüne iletilir.
Başvuruda bulunanların gerekli şartları taşıyıp taşımadıkları Personel Genel Müdürlüğü tarafından incelenir.
İlan edilen kadro veya pozisyonlar için belirlenen başvuru tarihinin son günü itibarıyla aranan nitelikleri taşıyan personel, duyuruda belirtilen şekilde Bakanlığa başvuruda bulunur. Aylıksız izinde bulunanlar da dâhil olmak üzere, ilgili mevzuatı uyarınca verilmesi zorunlu olan izinleri kullanmakta olan personelin, görevde yükselme eğitimi ve sınavına katılmaları mümkündür. Ancak, başvuru tarihinin son günü ile sınav tarihi arasındaki sürede yıllık izin kullanılamaz. Duyurudan önce yıllık izinde bulunanlar, en geç eğitimin başlangıç tarihine kadar izinlerini sona erdirmek kaydıyla, başvuruda bulunabilirler.
Görevde yükselme eğitimine katılacakların sayısı, duyurulan boş kadro veya pozisyon sayısının üç katını geçemez. Üç katından az istekli bulunması hâlinde, başvuru şartlarını taşıyan başvuru sahibi tüm personelin eğitime alınması sağlanır. Duyurulan kadro veya pozisyon sayısının üç katından fazla personelin başvurması hâlinde, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Personel Değerlendirme Formunda belirtildiği şekilde puanlama yapılmak suretiyle, toplam puanı en fazla olandan başlamak üzere, kadro veya pozisyon sayısının üç katı kadar personel belirlenerek eğitime alınır. Ancak, yapılan puanlama sonunda eşitlik olması hâlinde, sırasıyla;
a) Hizmet süresi fazla olanlara,
b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara,
c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara,
öncelik verilir.
Daha önce görevde yükselme eğitimine katılmış ancak görevde yükselme sınavında başarısız olan personel ile bu sınava katılmayan veya başarılı olup da müteakip sınava kadar atanmamış olan personel, aynı veya benzer görev unvanları için düzenlenecek müteakip görevde yükselme sınavına katılabilmeleri için, bu unvanlarla ilgili düzenlenecek görevde yükselme eğitimine alınmaya ilişkin bütün usul ve esaslara tabidir.
Görevde yükselme eğitimini tamamlayanlar, görevde yükselme sınavına katılmaya hak kazanırlar.
Eğitim, Personel Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür. Görevde yükselme eğitim programında Bakanlık müfettişleri, Bakanlık müşavirleri, Bakanlığın diğer birim yöneticileri ile konusunda uzmanlaşmış kurum personelinden eğitimci olarak yararlanılabilir.
Görevde yükselme eğitim programları, Bakanlık personeli için Bakanlık tarafından düzenlenir. Ancak Devlet Personel Başkanlığına bildirilerek uygun görüş alınması hâlinde, Devlet Personel Başkanlığı veya anılan Başkanlıkça uygun bulunacak kamu kurum ve kuruluşları tarafından müşterek görevde yükselme eğitimi programları düzenlenebilir.
Görevde yükselmeye ilişkin sekretarya hizmetleri Personel Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür.
Görevde Yükselme Eğitiminin Konuları
Madde 12 — Görevde yükselme eğitimi aşağıdaki konuları kapsar.
a) T.C. Anayasası;
1) Genel esaslar,
2) Temel hak ve ödevler,
3) Devletin temel organları.
b) Atatürk ilkeleri ve inkılâp tarihi, Ulusal güvenlik.
c) Devlet teşkilatı ile ilgili mevzuat.
d) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili mevzuat.
e) Türkçe dilbilgisi ve yazışmayla ilgili kurallar.
f) (Değişik:RG-30/9/2010-27715) Halkla ilişkiler.
g) (Değişik:RG-30/9/2010-27715) Atanacağı görevin alanı ve niteliği ile ilgili konular.
(Ek fıkra:RG-30/9/2010-27715) Düzenlenecek eğitim programlarında birinci fıkranın (g) bendinde belirtilenlere ilişkin eğitimin ağırlığı yüzde altmışın altında olamaz.
(Ek fıkra:RG-30/9/2010-27715) Görevde yükselme eğitiminin ortak konularına ilişkin sınav sorularının hazırlanmasında, Devlet Personel Başkanlığınca bu konularla ilgili belirlenen ders notları esas alınır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı Esasları
Görevde yükselme sınavı
Madde 13 —(Değişik:RG-30/9/2010-27715)
Görevde yükselme eğitimini tamamlayanlar Görevde yükselme sınavına alınırlar. Görevde yükselme sınavı yazılı olarak Bakanlık tarafından Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına, Milli Eğitim Bakanlığına, Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Genel Müdürlüğüne veya Yükseköğretim kurumlarından herhangi birisine yaptırılır.
Sınavın yapılacağı yer ve tarih yukarıda belirtilen kurumlardan herhangi birisi ile yapılacak protokol çerçevesinde belirlenir ve sınava katılacaklara duyurulur.
Sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alan başarılı sayılır.
Unvan değişikliği sınavı
Madde 14 — Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen unvan değişikliğine tabi kadrolara, bu unvanları en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz etmiş bulunan personelin atanması, bu bölümde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde eğitime tabi tutulmaksızın yapılacak unvan değişikliği sınavı sonucundaki başarı sırası ve boş kadro sayısı dikkate alınmak suretiyle gerçekleştirilir.
(Mülga ikinci fıkra:RG-30/9/2010-27715)
(Değişik üçüncü fıkra:RG-30/9/2010-27715) Bu sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılırlar. Unvan değişikliği sınavında sorulacak sorular görev alanları ve atama yapılacak görevin niteliğine ilişkin konulardan belirlenir.
(Ek fıkra:RG-30/9/2010-27715) Unvan değişikliği sınavı Bakanlık tarafından Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına, Milli Eğitim Bakanlığına, Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Genel Müdürlüğüne veya Yükseköğretim kurumlarından herhangi birisine yazılı olarak yaptırılır.
(Ek fıkra:RG-30/9/2010-27715) Unvan değişikliği sınavı kapsamındaki görevlere, sadece Bakanlık personeli başvurabilir. Bu sınava katılacaklarda hizmet şartı aranmaz.
Sınav kurulu
Madde 15 — Bakanlıkça yaptırılacak yazılı sınava ilişkin görevde yükselme ve unvan değişikliği işlemlerini yürütmek üzere beş kişiden oluşacak Sınav Kurulu teşkil edilir. Sınav Kurulu, Bakanın veya görevlendireceği kişinin başkanlığında Personel Genel Müdürlüğü ile Bakanca belirlenecek diğer birim üyelerinden teşekkül eder. Ayrıca aynı usulle yedek üye de seçilir. Kurul, Başkan ve üyelerin tamamının katılımı ile toplanır ve kararlar oy çokluğu ile alınır. Asil üyenin bulunmadığı toplantıya yedek üye iştirak eder. Kurulun sekreterya hizmeti Personel Genel Müdürlüğünce yürütülür.
Sınav Kurulunun Başkan ve üyeleri; eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) kayın hısımlarının katıldıkları görevde yükselme eğitim ve sınavında görev alamazlar.
Sınav Kurulunu teşkil eden üyeler, sınava alınacak personelden, öğrenim durumu ve ihraz ettikleri unvanlar itibariyle daha düşük seviyede olamazlar.
Sınav kurulunun görevleri
Madde 16 —(Değişik:RG-30/9/2010-27715)
Sınav Kurulu;
a) Atanılacak görevin niteliğine göre Görevde yükselme eğitiminin konularını ve süresini bu Yönetmelikte belirtilen süreyi dikkate alarak tespit eder, eğitimin takvimini belirler.
b) Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarına katılacaklar için 12 nci maddeyle öngörülen görev alanları ve atama yapılacak görevin niteliği ile ilgili konuları ihtiva eden notların hazırlanması veya hazırlattırılması ve ilgili personele verilmesini sağlar.
c) Sınav sonuçlarının ilanını, yapılacak itirazların sonuçlandırılmasını sağlar.
ç) 12 nci maddeyle öngörülen görev alanları ve atama yapılacak görevin niteliği ile ilgili konuları ihtiva eden notların, görevde yükselme suretiyle atanacaklar için eğitimin başlayacağı tarihe kadar, unvan değişikliğine tâbi görevlere atanacaklar için ise sınav tarihinden en az bir ay önce ilgili personele verilmesini sağlar.
d) Sınavlara ilişkin diğer işleri yürütür.
Bakanlık, gerekli hazırlıkların yapılabilmesi için eğitim tarihinden en az iki ay önce sınav kurulunu bilgilendirir.
12 nci maddedeki ortak ders konularına ilişkin ders notları, ilgili personel tarafından temin edilir.
Sınav sonuçlarının açıklanması (1)
Madde 17 — Sınav sonrası en yüksek puandan başlamak üzere başarı listesi düzenlenir. Sınav sonuçları, Bakanlığa intikalinden itibaren(Değişik ibare:RG-30/9/2010-27715) beş iş günü içinde ilan edilir ve birim amirleri aracılığıyla ilgililere yazılı olarak bildirilir.
(Mülga ikinci fıkra:RG-30/9/2010-27715)
Sınavların ertelenmesi ve geçersiz sayılması
Madde 18 — Sınav, deprem, sel ve benzeri doğal afetler veya soruların sınav öncesi çalındığının tespiti hallerinde ertelenebilir.
Sınavda kopya çeken, kopya veren sınav kağıtlarına belirtici işaret koyanlar sınav salonundan çıkarılır ve sınavın yaptırıldığı kurum tarafından düzenlenecek tutanakla sınav kağıtları geçersiz sayılır. Ayrıca haklarında disiplin işlemi uygulanır.
Sınava girecek adayın yerine başka bir kişinin sınava girdiğinin anlaşılması halinde, ilgilinin sınavı geçersiz sayılır ve bu husus bir tutanakla belirlenir. Ayrıca her iki kişi hakkında da kanuni işlem yapılır.
Sınav sonuçlarına itiraz
Madde 19 — Sınava katılanlar sonuçların kendilerine tebliğinden itibaren (Değişik ibare:RG-30/9/2010-27715) beş iş günü içinde Personel Genel Müdürlüğüne yazılı olarak itiraz edebilirler. İtirazlar sınav kurulu tarafından incelettirilir ve sonuçlar ilgililere ongün içinde bildirilir.
(Ek ikinci fıkra:RG-30/9/2010-27715) Yapılan sınavlarda hatalı sorulara tekabül eden puanlar eşit şekilde diğer sorulara dağıtılır. Ancak, soruların yüzde beşinden fazlasının hatalı olduğunun; birinci fıkrada belirtilen süre içinde yapılan itirazlar üzerine veya herhangi bir şekilde tespit edilmesi hâlinde sınav iptal edilir ve en kısa sürede yeni sınav yapılır.
Sınavı kazananların atanması
Madde 20 —(Değişik:RG-30/9/2010-27715)
Görevde yükselme eğitimini tamamlayanların, bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için yapılacak görevde yükselme sınavına katılarak başarılı olmaları şarttır.
Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı sonucunda başarılı olanlar arasından, sınav sonuçlarının kesinleşmesine müteakiben üç ay içinde başarı sıralamasına göre duyurulan boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılır. Puanların eşit olması hâlinde, Yönetmeliğin ekinde yer alan Personel Değerlendirme Formunda belirtildiği şekilde puanlama yapılmak suretiyle, toplam puanı en yüksek olandan başlamak üzere atama yapılır. Ancak, yapılan puanlama sonunda eşitlik olması durumunda, sırasıyla;
a) 12 nci maddenin birinci fıkrasının (g) bendine ilişkin konuda puanı yüksek olanlara,
b) Hizmet süresi fazla olanlara,
c) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara,
ç) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara,
öncelik verilir.
Aylıksız izinde olanlar dâhil, atanmaya hak kazandıkları kadro veya pozisyona ilişkin görevlerine mevzuatla öngörülen süre içinde başlamayanların söz konusu atanma hakları sona erer.
Duyurulan kadro ve pozisyonlardan;
a) Atanma şartlarını taşımadıkları için sınavların geçersiz sayılması veya bu sebeple atamaların iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde başlanılmaması ya da atanma hakkından vazgeçilmesi,
b) Emeklilik, ölüm, memurluktan çekilme veya çıkarılma, başka unvanlı kadro veya pozisyonlara ya da başka bir kuruma naklen atanma,
sebepleriyle boş kalan veya boşalan kadrolara, görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı tarihinden itibaren iki yıllık süreyi aşmamak üzere aynı unvanlı kadro veya pozisyonlar için yapılacak müteakip sınava kadar, sınavı kazandıkları hâlde kadro yetersizliği nedeniyle ataması yapılamayan personelin başarı sırasına göre atamaları yapılabilir.
Ancak; bu Yönetmelik kapsamındaki personelden doktora öğrenimini bitirmiş olanlar, unvan değişikliği sınavına katılmaksızın öğrenimle ihraz edilen görevlere atanabilirler. Doktora öğrenimini bitiren personelden atanılacak görev için aranan toplam hizmet süresine sahip olmaları ve mevzuatla aranan öğrenim şartını taşımaları kaydıyla uzman veya aynı düzeydeki görevler ile daha alt görevlere atanabilirler.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Görev grupları arasında geçişler
Madde 21 — Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen görev grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır;
a) Aynı ana görev grubunun alt görev grubunun içinde kalmak kaydıyla, sınav yapılmaksızın ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar alt görevlere atanabilirler.
b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ile aynı görev grubunun alt grubundan üst grubuna geçişlerde görevde yükselme eğitim ve sınavına tabidir. Ancak Bakanlıkta veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme eğitim ve sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.
c) Unvan değişikliğine tabi kadrolara ve bu kadrolar arasındaki geçişler, ilgili kadro için düzenlenen unvan değişikliği sınavı sonucuna göre yapılabilir.
Kurum dışından yapılacak atamalar
Madde 22 — Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevli personelden;
a) Bu Yönetmelikteki aynı unvana veya bu unvanın bulunduğu grupta ya da alt grupta yer alan diğer unvanlara veya daha alt unvanlara,
b) Diğer personel kanunlarına tabi olan personel azami adaylık süresi kadar eski kurumunda çalışmış olması şartı ile öğrenim durumları ve ihraz ettikleri unvanlar dikkate alınarak
Bakanlığa naklen atanabilirler.
Özelleştirilen kuruluşlardan atama
Madde 23 — 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkındaki Kanununun 22 nci maddesi hükümlerine göre Bakanlığa yapılacak ilk atamalarda bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.
Kazanılmış haklar
Madde 24 — Bu Yönetmelikte sayılan unvanlara ilgili mevzuatı uyarınca atanmış olanların kazanılmış hakları saklıdır.
Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller
Madde 25 — Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
Madde 26 — 18/8/1999 tarihli ve 23790 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1 — (Değişik:RG-30/9/2010-27715)
Bu Yönetmelik kapsamına giren unvanları, ilgili mevzuatı uyarınca kazananların hakları saklıdır. 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibariyle iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde, bu Yönetmeliğin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilirler.
Yürürlük
Madde 27 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 28 — Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
__________________
(1) 30/9/2010 tarihli ve27715 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile 17 nci maddenin başlığı “Sınav sonuçlarının açıklanması ve geçerliliği” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(2) 5/10/2010 tarihli ve 27720 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan düzeltme uyarınca “Ek1-Personel Değerlendirme Formu”nun “Değerlendirme Ölçütleri” başlığı altındaki 2 numaralı bölümünün karşısında yer alan ölçüt puanlarından “10” ve “15” ibareleri; sırasıyla “1” ve “0,15” olarak düzeltilmiştir.
Resmi Gazete Tarihi: 08.11.2008 Resmi Gazete Sayısı: 27048 KALKINMA AJANSLARI PROJE VE FAALİYET DESTEKLEME YÖNETMELİĞİBİRİNCİ KISIMGenel HükümlerBİRİNCİ BÖLÜMAmaç, Kapsam, Dayanak ve TanımlarAmaçMADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı,kalkınma ajanslarının sağlayacağı proje ve faaliyet destekleri ile ilgili iş ve işlemlerin usul ve esaslarını, bunlardan yararlanma ilke ve kurallarınıdüzenlemektir. KapsamMADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, kalkınma ajansları tarafından, kamu kurum ve kuruluşlarına, sivil toplum kuruluşlarına ve diğer gerçek veya tüzel kişilere sağlanacak mali ve teknik destekler ile bunların yönetimi, kullandırılması, uygulanması, izlenmesi, değerlendirilmesi ve denetimine ilişkin usul ve esasları kapsar. DayanakMADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 25/1/2006 tarihli ve 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (c) ve (h) bentlerine dayanılarak hazırlanmıştır. TanımlarMADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Ajans: Kalkınma Ajansını, b) Ara Rapor: Sözleşmede belirtilen dönemler itibarıyla, destek yönetimi kılavuzunda belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yararlanıcı tarafından proje uygulama süresince hazırlanan ve sunulan raporu, c) Bağımsız Değerlendirici: Proje tekliflerini, başvuru rehberlerinde belirtilen esaslara göre teknik, ekonomik, sosyal ve mali açıdan değerlendirmek üzere, alanında en az beş yıllık uzmanlık ve tecrübe birikimi olan, yükseköğretim kurumları öğretim elemanları ile kamu kurum ve kuruluşları personelinden ajans tarafından uygun bulunanların ilgili kurumlarca görevlendirilmesi veya ajans tarafından diğer gerçek kişiler arasından hizmet alımı yoluyla seçilen uzmanları, ç) Başvuru Rehberi: Ajans tarafından başvuru sahipleri için hazırlanan, destekten yararlanabilecek gerçek ve tüzel kişileri, başvuruda bulunabileceklerde arananşartları, başvuru ve yararlanma şekil ve şartlarını, desteklenecek faaliyet alanları ve proje konularını, destekten karşılanabilecek uygun maliyetleri, seçim ve değerlendirme kriterlerini, eş finansman yükümlülüklerini, standart başvuru belgelerini ve diğer gerekli bilgileri açıklayan rehber belgeyi, d) Başvuru Sahibi: Bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde ajanstan proje veya faaliyet desteği almak üzere ajansa başvuran gerçek veya tüzel kişileri, e) Bölgesel Program: Kalkınma planı ile bölge plan ve stratejilerinde tanımlanan amaçların, önceliklerin ve hedeflerin bir arada ve uyum içinde gerçekleştirilmesine yönelik olarak hazırlanan tedbir, faaliyet ve projelerden oluşan uygulama programını, f) Değerlendirme Komitesi: Bağımsız değerlendiriciler tarafından gerçekleştirilen değerlendirmeler üstünde gerekli kontrolleri yaparak görüş oluşturmak ve bunları raporlamak üzere kurulan komiteyi, g) Destek Yönetimi Kılavuzu: Ajanslarla karşılıklı etkileşim halinde (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlık tarafından hazırlanan ve ajansın sağlayacağı destekler ile bunların izlenmesi ve değerlendirilmesine yönelik temel ilke ve kuralları, iş akış ve tanımlarını, raporlama usul ve esaslarını,destek yönetimi sürecinde kullanılan ilgili belge ve formların standartlarını,yararlanıcılarla imzalanacak tip sözleşme formatını, bilgi sistemlerinin ve veri tabanlarının kullanımını ve gerekli diğer hususları belirleyen el kitabını, ğ) DışDestek: Proje hazırlama ve uygulama aşamalarında, ajansın sağladığı destek ve yardımlardan bağımsız olarak, başvuru sahipleri veya yararlanıcıların kendi istek ve girişimleri doğrultusunda, yurt içinden veya yurt dışından kendi imkanlarıyla temin ettikleri teknik yardım, destek ve danışmanlık hizmetlerini, h) Eşfinansman: Ajans tarafından desteklenen proje veya faaliyetlerde harcanmak üzere, yararlanıcı tarafından sağlanması taahhüt edilen nakdi katkıyı, ı)Faaliyet: Süresi, kapsamı ve bütçesi sınırlı, kısa ve basit şekilde düzenlenmişacil (Ek ibare:RG-16/11/2011-28114) ve/veya stratejik nitelikli işleri, i) İlgili Aracı Kuruluş: Faiz desteği ve faizsiz kredi desteği uygulamalarında, Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı, İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, Kredi Garanti Fonu, Türkiye Kalkınma Bankası, diğer bankalar ve finans kuruluşları gibi ajansın anlaşmalı olduğu kurum ve kuruluşları, j)İştirakçi: Desteğe konu proje veya faaliyetin yürütülmesi sürecinde veya sonucunda, doğrudan fayda veya menfaat elde etmeden yararlanıcıya projenin yürütülmesinde katkıda bulunan ve ilgili başvuru belgelerinde açıkça belirtilen gerçek veya tüzel kişiyi, k)İzleme: Sözleşmeleri imzalanarak uygulama aşamasına geçmiş proje ve faaliyetlerde öngörülen amaç ve hedeflere ulaşılmasına yardımcı olmak, uygulamanın belirlenen ilke ve kurallara, usul ve esaslara ve sözleşme hükümlerine uygun yürümesini sağlamak, riskleri önceden tespit ederek düzeltici ve önleyici tedbirleri almak ve denetim faaliyetlerinin yapılabilmesini sağlayacak bilgilerin kayda geçmesini sağlamak üzere yürütülen, tarafsız yönlendirme ve takip faaliyetini, l) Küçük Ölçekli Altyapı Projesi: Yereldeki (Değişik ibare: RG-31/12/2010-27802) kurum ve kuruluşların yörenin rekabet gücünü, iş ve yaşam koşullarını iyileştirme bakımından etkisi geniş olan ve bu Yönetmelikteki sınırı geçmemek üzere toplam maliyeti başvuru rehberlerinde belirtilen altyapı projelerini, m) Mali Destek: Desteklenecek proje veya faaliyetlerin gider bütçelerinin, belirlenecek oranlarda ajans tarafından karşılanması amacını güden nakdi ödemeyi, n) Menfaat İlişkisi: Proje veya faaliyetin hazırlığı, değerlendirilmesi, seçimi, onayı, teknik açıdan desteklenmesi ve izlenmesi aşamalarında görev alanların görevlerinin gizliliğini veya tarafsızlığını, kendilerine, yararlanıcılara ya da başkalarına maddi veya manevi yönden haksız menfaat temini bakımından etkileyebilecek her türlü durumu, o) (Değişik: RG-16/11/2011-28114)Bakanlık: Kalkınma Bakanlığını, ö) Nihai Rapor: Destek Yönetimi Kılavuzunda öngörülen usul ve esaslara uygun olarak yararlanıcı tarafından proje uygulama süresinin sonunda sunulan raporu, p) Ortak: Desteğe konu proje veya faaliyetin yürütülmesi sürecinde veya sonucunda doğrudan veya dolaylı fayda veya menfaat elde ederek, bunun karşılığında yararlanıcıya projenin yürütülmesinde katkıda bulunan, Destek Yönetimi Kılavuzunda gösterilen ortaklık beyannamesini imzalayan ve ilgili başvuru belgelerinde açıkça belirtilen gerçek veya tüzel kişiyi, r) PaydaşVeri Tabanı: Ajanslar arası uygulama birliğini sağlamak amacıyla; değerlendirme komitesi üyeleri, bağımsız değerlendiriciler, teknik yardım firmaları ve uzmanları, yararlanıcılar, projelerde görevli elemanlar, proje kapsamında mal ve hizmet tedarik edilen veya yapım işlerini yüklenen gerçek ve tüzelkişiler, dış destek firmaları ve uzmanları, bilgilendirme ve eğitim toplantılarının katılımcıları ile (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlıkçauygun görülecek diğer gerçek ve tüzel kişilere ilişkin ihtiyaç duyulan bilgilerin yer aldığı, Müsteşarlığın teknik yönlendirmesi ve desteğiyle oluşturulan, belirlenen sınırlar dahilinde ajanslar ve (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlıkça yetkilendirilen diğer kurum ve kuruluşların ortak kullanımına açık olan ve ihtiyaçlara göre sürekli güncellenen, hizmete özel nitelikteki elektronik veri saklama ve işleme ortamını, s) Proje: Destekten yararlanmak üzere Ajansa sunulan belli bir amaca odaklanmış, bütçesi ile bütünlük arz eden, belirli süreli ve düzenli faaliyetler bütününü, ş) Proje Hesabı: Mali desteğe hak kazanan yararlanıcı tarafından projeye özel olarak açılan, kendisi tarafından sağlanan eş finansman da dahil proje harcamalarının tamamının karşılandığı banka hesabını, t) Proje Teklif Çağrısı: Ajans tarafından sağlanacak desteklere ilişkin olarak, başvuru rehberinin kamuoyuna ilanına yönelik açık daveti, u) Proje Uygulama Rehberi: Ajanslarla karşılıklı etkileşim halinde (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlıkça tarafından hazırlanan ve yararlanıcıların proje veya faaliyet uygulamaları sırasında uymak zorunda oldukları satın alma ve ihale ilke ve kuralları ile raporlama ve bilgilendirme yükümlülüklerini ayrıntılı olarak düzenleyen rehber ve eklerini, ü) Sözleşme: Ajans ile yararlanıcı arasında imzalanan, destekten yararlanma ilke ve kurallarını, ödeme usul ve esaslarını, tarafların hak ve yükümlülüklerini ve bu yükümlülüklerin ihlalinin sonuç ve müeyyidelerini düzenleyen anlaşmayı ve eklerini, v) Usulsüzlük: Proje uygulaması sırasında veya öncesinde; yanlış veya yanıltıcı bildirimde bulunmak, sahtecilik yapmak, hile ve dolanlı hareketlerde bulunmak ve bu Yönetmelik ile bunu tamamlayıcı nitelikte hazırlanan her türlü belge ve düzenlemede belirtilen ilke ve kurallara aykırı olarak sözleşmede değişiklik yapmak gibi sözleşme ilişkisini ihlal eden fiil ve davranışları, y) Yararlanıcı: Bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde ajanstan destek almaya hak kazanan gerçek veya tüzel kişileri, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜMTemel EsaslarTemel ilkeler ve etik kurallarMADDE 5 – (1) Temel ilkeler ve etik kurallar, ajanslar tarafından bu Yönetmelik hükümleri kapsamında yapılacak olan proje ve faaliyet destek uygulamaları kapsamında, belirlenen hedeflere ulaşılması ve kaynakların herhangi bir suistimale imkân vermeyecek şekilde kullandırılması amacıyla, başta ajans yönetim kurulu üyeleri ve ajans personeli olmak üzere, bağımsız değerlendiriciler, değerlendirme komitesi üyeleri, yararlanıcılar ve ortakları ile diğer ilgili tüm tarafların uyması gereken ilke ve kurallardır. (2) Bu çerçevede: a) Bölge planı ve programlarının uygulamasını oluşturan veya destekleyen öncelikli alanlara ve hedef gruplarına odaklanılması, b) İş ve işlemlerde açık, anlaşılır ve kapsamlı bilgilendirme yapılması, şeffaflık ve hesap verilebilirliğin sağlanması, c) Gerekli olduğu durumlarda gizliliğe riayet edilmesi, ç) Menfaat ilişkisinin önlenmesi ve tam rekabet koşullarının sağlanması, d) Ortaklık, katılımcılık, maliyet paylaşımı, sahiplenme, eşit muamele ve sürdürülebilirliğin en üst düzeyde gerçekleşmesine özen gösterilmesi, e) Çevresel, tarihi, kültürel, doğal ve toplumsal değerlerin korunmasına ve geliştirilmesine önem verilmesi, f) Dezavantajlıkişi ve grupların toplumla bütünleşme ve kaynaşmasının sağlanmasına özen gösterilmesi, g) Tarafsızlığın sağlanması, siyasi ve etnik ayrımcılığa yol açılmaması, ğ) Kaynak kullanımında etkinlik ve verimliliğin sağlanması, uygulamanın yakından takibi, izlenmesi, değerlendirilmesi ve bunun için gerekli bilgi ve iletişim teknolojilerinden en üst düzeyde yararlanılması, h) Başta mali denetim olmak üzere uygun denetim ve kontrol sistemlerinin kullanılması,birleşemeyecek görevlerin ayrılması, usulsüzlüklerin zamanında, doğru ve hızlıtespiti, ajans kaynaklarının korunarak zararın hızla ve tam olarak tazmini, ı)Uygulanan proje ve faaliyetlerin performans göstergeleri kullanılarak başarısının ölçülmesi, uygulanan programların kısa, orta ve uzun vadedeki sonuçlarının ve etkilerinin analiz edilerek, bunlardan gelecekte yapılacak planlama ve programlama çalışmaları ile destek uygulamalarında yararlanılması, i) Ajans tarafından desteklenen proje veya faaliyet uygulamalarında ilgili ajans ile Müsteşarlığın tanıtımının açık ve yeterli bir şekilde yapılması, başarılıuygulama örneklerine ilişkin bilgilerin (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlık, ajanslar ve yararlanıcılar tarafından uygun ortamlarda en iyi şekilde tanıtımının ve yayımının yapılması, j) Bölgede istihdam kapasitesini, üretim ve yönetim verimliliğini artırma, yenilikçilik oluşturma, yeni ürün ve marka geliştirme ve bölgenin ihracat kapasitesini genişletme gibi bölge kalkınması bakımından katma değer sağlayan hususların gözetilmesi esastır. Planlara ve programlara uygunlukMADDE 6 – (1) Ajanslar tarafından bu Yönetmelik çerçevesinde sağlanacak desteklere ilişkin ilke ve kurallar; ulusal plan ve stratejiler, bölge plan ve programları ile ajansın yıllık çalışma programında belirtilen öncelikler doğrultusunda oluşturulur. Ajans, başvuruşartlarının tayininde ve başvuru rehberinin hazırlığında başta (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlık olmak üzere, ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde çalışır. Destek yasağıMADDE 7 – (1) Ajanslar, bu Yönetmelikte belirtilen istisnalar dışında, hiçbir kişi, kurum veya kuruluşa doğrudan destek sağlayamaz. (2) (Değişik: RG-16/11/2011-28114)Ajanslar, hâlihazırda herhangi bir mali destek programından mali destek alan ve uygulaması devam eden proje veya faaliyetlere eş zamanlı olarak mali destek sağlayamaz. Desteklenemeyecek proje ve faaliyetlerMADDE 8 – (1) Aşağıda belirtilen proje ve faaliyetler, ajanslar tarafından desteklenemez: a) Siyasi veya etnik içerikli proje ve faaliyetler. b) Hukuka, kamu düzenine, genel sağlığa ve toplumun genel ahlak anlayışına aykırıproje ve faaliyetler. Desteklenecek proje ve faaliyetlerMADDE 9 – (1) Ajans, detayları yıllık çalışma programında ve başvuru rehberinde açıkça belirtilmek kaydıyla, yerel idarelerin, üniversitelerin, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarının, sivil toplum kuruluşlarının, kâr amacı güden işletmelerin, kooperatiflerin, birliklerin ve diğer gerçek ve tüzel kişilerin aşağıda sayılan türlerdeki proje veya faaliyetlerini bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar dahilinde destekler: a) Bölge plân ve programlarının uygulanmasını sağlayıcı proje ve faaliyetler, b) Bölge plân ve programlarına uygun olarak, bölgenin kırsal ve yerel kalkınma ile ilgili kapasitesinin geliştirilmesine katkıda bulunan proje ve faaliyetler, c) Kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliğini ve ortaklık kültürünü geliştiren projeler, ç) Bölgenin kaynak ve imkânlarını tespit etmeye, ekonomik ve sosyal gelişmeyi hızlandırmaya, rekabet gücünü ve yenilik kapasitesini artırmaya ve ulusal ve uluslararasıdüzeyde etki ve etkinliği artırmaya yönelik her türlü analiz, strateji, plan çalışması, araştırma ve inceleme gibi çalışmalar, d) Bölgenin iş ve yatırım imkânlarının tanıtımına ve geliştirilmesine yönelik proje ve faaliyetler, e) Yönetim, yenilikçi ve verimli üretim, tanıtım, pazarlama, teknoloji, araştırma ve geliştirme, finansman, örgütlenme ve işgücü eğitimi gibi konularda, küçük ve orta ölçekli işletmelerle yeni girişimcileri doğrudan veya dolaylı olarak destekleyecek proje ve faaliyetler, f) Türkiye’nin katıldığı ikili veya çok taraflı uluslararası programlara ilişkin faaliyetlerin bölgede tanıtımını yapan, bu programlar kapsamında proje geliştirilmesine ve kaynak teminine katkı sağlayan proje ve faaliyetler, g) Bölgedeki kurum ve kuruluşların insan kaynakları ve kurumsal kapasitelerinin artırılmasına, proje üretme ve uygulama kapasitelerinin güçlendirilmesine ve hizmet sunumundaki beceri ve niteliklerinin geliştirilmesine yönelik proje ve faaliyetler. (2) (Ek:RG-16/11/2011-28114)Ajanslar, destek programlarına başvuru yapabilecek kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların niteliklerini, destek konusu öncelik alanını, destek limitlerini, seçim ve değerlendirme kriterlerini ve destek programına ilişkin diğer hususları başvuru rehberlerinde belirler. İKİNCİ KISIMMali DesteklerBİRİNCİ BÖLÜMMali Desteklere İlişkin Genel EsaslarMali desteklere ilişkin esaslarMADDE 10 – (Değişik: RG-16/11/2011-28114) (1) Aynı takvim yılı içerisinde yapılacak proje teklif çağrıları kapsamında bir başvuru sahibi, ilgili ajansa tek başına en fazla dört projesi için destek başvurusunda bulunabilir ve ilgili ajans bunlardan en fazla iki tanesine mali destek sağlayabilir. Bir takvim yılı içerisinde sözleşme yapılan kar amacı güden gerçek ve tüzelkişiler, proje uygulama döneminde ve sözleşmenin sona erdiği tarihi izleyen bir yıllık süre içerisinde aynı ajansa başvuramaz. Bu hususlar izleme bilgi sisteminden ve paydaş veri tabanından takip edilir. Bu sınırları aşan destek uygulamasına rastlanıldığında, bu tür sözleşmeler feshedilir ve sağlanan destek geri alınır. (2) Ajans başvuru rehberinde belirtilen kurum ve kuruluşların küçük ölçekli altyapı projeleri için destek sağlayabilir. Ancak, ajans tarafından küçük ölçekli altyapı projelerine verilecek mali destek toplamı, ajansın yıllık gider bütçesinin yüzde yirmi beşini, proje başına verilecek azami destek tutarı ise bu miktarın yüzde yirmi beşini geçemez. (3) Kâr amacı güden gerçek ve tüzelkişiler ile kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarından, her bir proje ve faaliyet için sözleşmede öngörülen destek tutarının yüzde onundan az olmamak kaydıyla teminat alınır. Teminat oranı, genel sekreterliğin teklifi ile yönetim kurulu tarafından belirlenir ve başvuru rehberinde belirtilir. (4) Ertesi yıla geçen proje ve faaliyet uygulamalarıile ilgili olarak, bir sonraki yıla devreden destek miktarları, yılı destek bütçelerinin hesabında dikkate alınmaz. (5) Ajans, diğer ajanslarla veya kurum ve kuruluşlarla birlikte, Müsteşarlığın uygun görüşünü almak suretiyle ortak mali destek, Müsteşarlığı önceden bilgilendirmek suretiyle ise ortak teknik destek verebilir. Yapılacak işbirliğine dair usul ve esaslar, söz konusu kurum ve kuruluşlarla yapılacak anlaşmalar ile belirlenir ve bunların bir nüshası bilgi için (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlığa gönderilir. (6) Kanunen zorunlu olan ajans bütçe paylarını kısmen veya tamamen ödememiş olan il özel idareleri ve belediyeler ile sanayi ve ticaret odaları, birikmiş bütün borçlarını ve bunlarla ilişkili varsa diğer bütün mali yükümlülüklerini tamamen yerine getirmedikçe, ilgili ajansla sözleşme imzalayamaz. (7) Mali desteklere ilişkin temel esaslar, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1 sayılı tabloda gösterilmiştir. Mali destek türleriMADDE 11 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında ajanslar tarafından uygulanacak mali destek türleri şunlardır: a) Doğrudan finansman desteği, b) Faiz desteği, c) Faizsiz kredi desteği. İKİNCİ BÖLÜMDoğrudan Finansman Desteği EsaslarıDoğrudan finansman desteğiMADDE 12 – (1) Doğrudan finansman desteği, ajansın aşağıda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde, belli proje ve faaliyetlere yaptığı karşılıksız yardımlardır. (2) Doğrudan finansman desteği, ajansın esas itibarıyla proje teklif çağrısıyöntemiyle kullandırdığı desteklerden oluşur. Ancak ajans istisnai olarak, proje teklif çağrısı yapmaksızın ve proje hazırlığı konusundaki yükümlülüklerinden bazılarını hafifletmek veya proje hazırlık sürecini doğrudan yönetmek suretiyle, doğrudan faaliyet desteği ve güdümlü proje desteği şeklinde de doğrudan destek sağlayabilir. (3) Ajans, desteğin hedef kitlesi, kapsamı ve potansiyel yararlanıcının uygulama kapasitesini dikkate alarak aşamalı proje teklif çağrısı yöntemi uygulayabilir. Başvuru rehberleriMADDE 13 – (1) Ajansın yararlanıcılara vereceği doğrudan finansman desteği, başvuru rehberlerinde belirlenen usul ve esaslar dahilinde kullandırılır. Başvuru sahipleri, bu Yönetmelik hükümlerini ve başvuru rehberlerinde yer alan bütün hususları kabul etmiş sayılırlar. (2) Başvuru rehberi ve başvuru formlarını da ihtiva eden ekleri; bu Yönetmelikte yer alan hükümlere, bölge plan ve programlarına, bölgesel gelişme stratejilerine, ajansın yıllık çalışma programı önceliklerine ve Destek Yönetimi Kılavuzunda belirtilen kriter ve standartlara uygun olarak, genel sekreterlik tarafından hazırlanır. Yönetim kurulu tarafından görüşülerek kabul edilen başvuru rehberleri, proje teklif çağrısının ilanından en az on gün önce, destek konusu öncelik alanı, başvuru sahibinin nitelikleri ve destek limitleri ile seçim ve değerlendirme kriterleri yönünden onaylanmak, diğer hususlar yönünden ise görüş alınmak üzere (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlığagönderilir. (3) Başvuru rehberi ve içeriği, proje teklif çağrısı ilan edilene kadar, potansiyel yararlanıcılara ve bunlar adına hareket edenler ile kamuoyuna açıklanamaz. Aksine hareket edenler hakkında gerekli hukuki, cezai ve disiplin işlemleri yapılır. (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlık ve ajans, başvuru rehberinin hazırlıkları sırasında menfaat ilişkisinin önlenmesi ve gizliliğin sağlanması için gereken tedbiri almak zorunda olup, buna uymayanlar hakkında gerekli hukuki, cezai ve disiplin işlemleri yapılır. Proje teklif çağrısıMADDE 14 – (1) Ajans bir çalışma programıdöneminde sağlayacağı doğrudan finansman desteği için aynı anda tek bir teklif çağrısında bulunabileceği gibi, her bir mali destek için aynı veya farklızamanlarda ayrı teklif çağrılarında da bulunabilir. Proje teklif çağrılarının yaklaşık takvimleri, ajans çalışma programında belirlenir. Bu takvime göre ajans gerekli ön hazırlıkları yapar ve proje teklif çağrılarını ilan eder. Her bir proje teklif çağrısı en az bir mahalli gazetede, ajansın ve Müsteşarlığın internet sitesinde ilan edilir. (2) (Değişik cümle:RG-16/11/2011-28114) Başvuruların kabulü, ilgili proje teklif çağrısının ilanından on iş günü sonra başlar. Proje teklif çağrısının ilan tarihi ile proje başvurularının son kabul tarihi arasındaki süre kırk beşgünden az ve doksan günden fazla olamaz. (3) Başvuru rehberi ve formları Genel Sekreterlik, yatırım destek ofisleri ve ajansın internet sitesi aracılığıyla başvuru sahiplerinin erişimine açılır. Başvuru rehberi, basılı ve elektronik kopya olarak yeterli sayıda çoğaltılarak, talep eden potansiyel yararlanıcılara ücretsiz olarak verilir. (4) Ajans genel sekreteri, yönetim kurulunun onayını almak ve Müsteşarlığı önceden bilgilendirmek şartıyla, zorunlu hallerde proje teklif çağrısını, değerlendirme ve seçim aşaması da dahil olmak üzere, destek sürecinin herhangi bir aşamasında iptal edebilir. Bu durumda ajanstan herhangi bir hak ve tazminat talebinde bulunulamaz ve bu husus proje teklif çağrısı ilanında ve başvuru rehberinde açıkça belirtilir. Aşamalıproje teklif çağrısıMADDE 15 – (1) Ajans, bölge planı ve çalışma programı önceliklerine uygun olarak, bölgenin iş ve yatırım imkanlarının geliştirilmesine, rekabet etme potansiyelinin harekete geçirilmesine, teknolojik altyapının iyileştirilmesine, girişimcilik ve yenilikçilik kapasitesinin artırılmasına hizmet eden iş geliştirme merkezi, teknoloji geliştirme merkezi, teknopark gibi büyük bütçeli altyapı ve işletme proje ve faaliyetlerine, başta küçük ve orta büyüklükteki işletmelere sağlananlar olmak üzere geniş yararlanıcı kitleler için alt program şeklindeki yenilikçi destek sistemlerinin ve ara destek mekanizmalarının geliştirilmesine yönelik proje ve faaliyetlere, (Mülga ibare:RG-31/12/2010-27802) (…)küçük ölçekli alt yapı proje ve faaliyetlerine veya detaylı proje hazırlık süreci gerektiren diğer alanlara yönelik olarak aşamalı proje teklif çağrısıyöntemi uygulayabilir. (2) Aşamalı proje teklif çağrısı yönteminde ilan ve başvuru süreçleri, bu Yönetmeliğin proje teklif çağrısı ile ilgili maddelerinde belirtilen usul ve esaslar aynen takip edilerek tamamlanır. Ancak, ön proje başvurularının sunulması için tanınacak süre, proje teklif çağrısı ilanı tarihinden başlamak üzere, otuz günden az ve kırkbeş günden fazla olamaz. (3) Aşamalı proje teklif çağrısı yönteminde, ilk aşamada potansiyel yararlanıcıların başvuru rehberinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde hazırlanmış ön proje başvuruları alınır. (4) Ön proje başvuruları, bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen usul ve esaslara göre, bağımsız değerlendirme süreci içinde değerlendirilir. Yapılan değerlendirme ve seçim sonucunda, yeterli ve uygun bulunan ön proje başvurularından bir kısa liste oluşturulur. Ancak genel sekreter, kısa listede yer alacak proje sayısına; bütçe kısıtları, öncelik alanları, çağrının niteliği ve benzeri hususları göz önünde bulundurmak suretiyle, eşik puan değerinden bağımsız olarak ve Değerlendirme Komitesinin görüşlerini dikkate alınarak kısıtlama getirebilir. Bu durumda sınırlı sayıda projenin belirlenmesi, en yüksek puan alan ön proje başvurusundan başlamak üzere yapılır. Kısa liste genel sekreterin onayını müteakip ajansın internet sayfasında ilan edilir. Kısa listede yer alan proje sahipleri, nihai proje tekliflerini sunmaları için davet edilir. (5) Kısa listede yer alan başvuru sahiplerine nihai proje tekliflerini sunmaları için tanınacak süre, kısa listenin ilan edildiği tarihten başlamak üzere, kırkbeşgünden az ve doksan günden fazla olamaz. (6) Nihai proje başvuruları, bu Yönetmeliğin ilgili maddelerindeki hükümler çerçevesinde yine bağımsız değerlendirme süreci dahilinde değerlendirilerek desteklenecek projeler belirlenir. Potansiyel başvuru sahiplerine teknik yardımMADDE 16 – (1) Ajanslar, her proje teklif çağrısı döneminde, şeffaflık, açıklık ve tam rekabet koşullarının sağlanmasıamacıyla, proje teklif çağrısı yapılan öncelik alanları itibarıyla, proje tekliflerinin hazırlanması ve sunulması konularında, potansiyel başvuru sahiplerine bilgilendirme ve eğitim faaliyetlerini içeren teknik yardım hizmetleri sağlar. Bu bilgilendirme ve eğitim hizmetlerinin ajans personeli eliyle yürütülmesi esastır. Ancak ajansın ertelenemeyecek yoğun işlerinin olması veya personel kaynaklarının çağrının sıhhatini olumsuz etkileyebilecek düzeyde yetersiz kalması halinde, Genel Sekreterlik bu hizmetler ile potansiyel başvuru sahiplerinin proje hazırlıkları sırasında ihtiyaç duyabilecekleri genel danışmanlık gibi ilave hizmetlerin hizmet alımı yoluyla yaptırılmasına karar verebilir. (2) Ajans personeli, teklif çağrıları kapsamında sunulacak herhangi bir projenin hazırlanmasında ve yürütülmesinde görev alamaz. Gerektiğinde teknik yardım hizmet alımı da dahil bilgilendirme, eğitim ve danışmanlık hizmetleriyle ilgili her türlü hazırlığın proje teklif çağrısı ilan tarihinden önce tamamlanmasından, bu hizmetlerin ve bunlarla ilişkili basılı ve görsel malzemenin yeterli kalitede ve potansiyel başvuru sahiplerine proje hazırlığıiçin yeterli süre bırakacak şekilde sunulmasından ve gerekli bilgilerin paydaşveri tabanına aktarılmasından ajans genel sekreteri sorumludur. (3) Bilgilendirme ve eğitim faaliyetlerinin yeri, zamanı ve içeriği, uygun duyuru vasıtalarıyla ilan edilir ve ilgili ajansın internet sitesinde yayınlanır. (4) Bilgilendirme ve eğitim toplantıları; potansiyel başvuru sahiplerinin kolayca ulaşabilecekleri yerlerde, herkese açık ve ücretsiz olarak yapılır. Yeterli sayıda ve iletişimi zorlaştırmayacak büyüklükteki gruplarla düzenlenecek olan toplantılar, potansiyel yararlanıcılara eşit erişimi sağlamak için, bölge içinde farklıyerlerde ve zamanlarda tekrarlanabilir. Proje teklif çağrısı döneminde, bireysel istek üzerine veya sadece bir kurumun mensuplarıyla sınırlıbilgilendirme, eğitim ve danışmanlık faaliyeti yapılamaz. Bilgilendirme ve eğitim toplantılarında bütün katılımcıların ad, soyad, unvan, çalıştığı yer ve irtibat bilgilerini ihtiva eden imzalı kayıt listeleri oluşturulur ve bu bilgiler paydaş veri tabanına kaydedilir. Ayrıca bu toplantılarda sağlanan hizmetin kalitesinin ölçülmesi amacıyla katılımcılarla anketler düzenlenir ve bunlar ajans kayıtlarında muhafaza edilir. (5) Toplantılarda veya diğer araçlarla proje teklif çağrılarına ilişkin sözlü veya yazılı olarak sorulan bütün sorular kayıt altına alınır. Bu sorular, ilgili görevliler tarafından, doğru, açık ve detaylı olarak cevaplandırılır. Ancak, ajans tarafından ajansın internet sitesinde veya uygun görülecek diğer yazılıortamlarda yapılan resmi cevaplandırma işlemine kadar görevliler tarafından verilen cevaplar bağlayıcı nitelikte değildir. Bilgilendirme ve eğitim toplantılarında, başvuru rehberlerinde yer alması gerektiği halde, herhangi bir sebepten dolayı yer almayan veya yeterince açık olmayan hususlara ilişkin sorulara rastlandığında, bunların cevapları bağlayıcı nitelikte olan yazılıcevaplandırma işlemine kadar ertelenebilir. Bu gibi hallerde başvuru rehberinde Müsteşarlığın onayını gerektiren hususlara ilişkin sorular bakımından, yazılıcevaplandırma işleminden önce (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlıkla gerekli koordinasyon sağlanır. (6) Ajans ayrıca, potansiyel başvuru sahipleri için başvuru rehberinde belirtilen usul ve esaslara göre proje hazırlamalarına yardımcı olacak eğitim toplantıları ve atölye çalışmaları düzenler veya düzenletir. Bu tür toplantı ve çalışmalarda da bilgilendirme ve eğitim toplantıları için yukarıda belirtilen kurallar ve usuller aynen takip edilir. Destek için başvurusu yapılan projelerin ajans tarafından her zaman eğitim amaçlı olarak ve sahibinin ayrıca muvafakatıaranmaksızın kullanılabileceği hususu başvuru rehberlerinde ve sözleşmelerde yer alır. Bu tür projelerin eğitimlerde örnek olarak kullanılması halinde projede yer alan gerçek veya tüzel kişilere ait şahsi bilgiler ve mesleki sır niteliğindeki bilgiler ifşa edilemez. (7) Başvuru sahipleri kendi kaynak ve imkanlarıyla, tamamen kendi tercihleri doğrultusunda, proje hazırlığı aşamasında, bu konularla ilgili yeterli uzmanlığı olan firma veya kişilerden dış destek temin edebilir. Ancak başvuru sahiplerinin söz konusu destekle ilgili olarak yaptıkları harcamalar, proje uygun maliyetlerinden sayılamaz ve proje bütçesinde gösterilemez. Bununla birlikte, başvuru rehberinde açıkça belirtilmek kaydıyla, özellikle proje hazırlama kapasitesi düşük olan hedef kitlelere yönelik proje teklif çağrılarında, proje hazırlanması ve sunulmasını teşvik etmek amacıyla, yararlanıcılar tarafından bu kapsamda temin edilen desteklerden danışmanlık ve kırtasiye giderlerine ilişkin olanlar, faturalandırılmaları şartıyla proje uygun maliyetlerinden sayılabilir ve talep edilen destek miktarının % 2’sini geçmemek üzere proje bütçesinde gösterilebilir. Proje teklif çağrısı döneminde, ajans tarafından gerçekleştirilen bilgilendirme ve eğitim faaliyetleri kapsamında, başvuru sahiplerinin proje hazırlık ve uygulama aşamasında dışdestek satın almaları halinde dikkat etmeleri gereken hususlarda da uyarılar yapılır. (8) Ajans tarafından yapılan bütün bilgilendirme, eğitim ve proje hazırlık faaliyetlerinde, yönetim kurulu üyelerinin, ajans personelinin, teknik yardım firmaları ve çalışanlarının, dış destek firmaları ve uzmanlarının, bağımsız değerlendiricilerin ve değerlendirme komitesi üyelerinin kendi aralarında veya başvuru sahipleri ile yasal veya etik kuralları aşan yahut rekabeti bozan bir menfaat ilişkisine girmelerini engelleyici tedbirler alınır. Paydaş veri tabanıbu amaca da hizmet edecek şekilde tasarlanır ve kullanılır. BaşvurularMADDE 17 – (1) Başvurular başvuru rehberinde belirtildiği şekilde, rehberdeki kural ve koşullara uygun olarak ve ekleriyle birlikte eksiksiz doldurularak yapılır. Başvuru sahipleri, proje teklifinin bütçe kısmında, proje kapsamında gerçekleştirmeyi taahhüt ettiği faaliyetleri ve ihtiyaç duyduğu kaynağı, gerekçeleri ve harcama programını da açıkça belirtmek suretiyle açıklamak zorundadır. (Değişik ibare: RG-20/06/2013-28683) (2) Başvurular, ajansın proje teklif çağrısı ilanında belirtilen son kabul tarih ve saatine kadar Kalkınma Ajansları Yönetim Sistemi (KAYS) üzerinden yapılır. Yapılan başvurunun sistemden alınan çıktısı elden veya posta yolu ile son başvuru tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içerisinde ajansa teslim edilir. Zamanında yapılmayan proje başvuruları için mazeret kabul edilmez ve bu projeler değerlendirmeye alınmadan reddedilir. Her başvuru; kabul tarihi, saati ve referans numarası ile kaydedilir. Elden yapılan başvurularda, kabul mahallinde son başvuru anı itibarıyla bir yığılma söz konusu ise kapanış saatinde kapılar kapatılır ve sadece o an itibarıyla içeride bulunan başvurular kabul edilerek işlem tamamlanır. (3) Başvuru sahipleri, ajansa doğru ve açık bilgi ve belge vermek, ajansı yanıltabilecek veya yanlış anlaşılmaya sebebiyet verebilecek her türlü tutum ve davranıştan uzak durmak zorundadır. Buna aykırı hareket ettiği tespit edilenlere destek verilmez, verilen desteklere ilişkin sözleşmeler de proje hangi aşamada olursa olsun derhal feshedilir. Sözleşmenin feshi halinde, yapılan ödemeler ile sözleşmeden doğan masraflar ve sözleşmede öngörülen cezai şart yararlanıcıdan tahsil edilir ve bu kişiler hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulur. Bu kişiler destek almak için beş yıl süreyle ajanslara başvuramaz. Bu süre sonunda bunlara destek verilebilmesi, ajansa olan bütün borçlarını ödemiş olmalarına bağlıdır. Ön incelemeMADDE 18 – (1) Ajans, yapılan başvurular üzerinde, son başvuru tarihinden en geç (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) on iş günü içerisinde, başvuru rehberinde talep edilen belgelerin doğru, eksiksiz, imzalı, kaşeli ve/veya mühürlü olarak sunulmuş olması ve başvuru sahibinin, ortaklarının ve proje konularının başvuru rehberinde belirtilen kriterlere uygunluğu gibi hususlar yönünden ön inceleme yapar. (2) Ön inceleme sonucunda: a) Başvuru Rehberlerinde ayrıntılarıyla yer alan şekle uygunluk, başvuranın uygunluğu ve destek konusunun uygunluğu kriterlerine uymayan başvurular ile başvuru formu ve ekleri haricindeki destekleyici belgeleri eksik olan ancak süre vermenin yararsız olduğu kesin olarak anlaşılan başvurular reddedilir. (Ek cümle:RG-16/11/2011-28114) Ayrıca bu hususların destek sürecinin herhangi bir aşamasında tespit edilmesi halinde de söz konusu projeler reddedilebilir. b) Başvuru formu ve ekleri haricindeki destekleyici belgeleri eksik olan başvuru sahiplerine beş günü geçmemek kaydıyla ek süre verilir. Bu süre içerisinde söz konusu eksikliklerin giderilememesi halinde bu başvurular değerlendirmeye alınmaz. c) Gerekli bütün şartları taşıdığı anlaşılan projeler ise bağımsız değerlendirme sürecine alınır. Bağımsız değerlendiricilerMADDE 19 – (1) Ön inceleme sonucunda uygun bulunan başvurular, oluşturulacak bağımsız değerlendirici havuzunda bulunan ve ajans tarafından uygun görülen bağımsız değerlendiriciler tarafından değerlendirilir. (2) Bağımsız Değerlendiriciler, alanında en az beş yıllık tecrübeye sahip, teslim edilen projelerin hazırlık veya uygulanma aşamasında görev almamış veya almayacak olan kişiler arasından seçilir. Bağımsız değerlendiriciler, kendileri, eşleri, ortakları, ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve kayın hısımları ile (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) sahibi, ortağı, mensubu veya sorumlusu oldukları işletmelere ve kuruluşlara ilişkin projeleri değerlendiremezler. (3) Ajans, proje tekliflerini değerlendirmek amacıyla bağımsız değerlendirici görevlendirileceğini ve bağımsız değerlendiricilerde aranacak özellikleri ilan yoluyla duyurarak ve Destek Yönetimi Kılavuzunda belirtilen belgeleri isteyerek başvuruları alır. Başvurular, genel sekreterce (Mülga ibare:RG-16/11/2011-28114) (…) ve aralarında hiyerarşik yönetim bağı bulunmayan en az üç uzmandan oluşturulacak bir seçim komisyonu marifetiyle değerlendirilir ve karara bağlanır. Değerlendiricilerin konuyla ilgili uzmanlık ve tecrübeleri, sunacakları detaylı özgeçmişlerinin incelenmesi ve gerekli görüldüğünde yüz yüze görüşme, telefon veya video konferans gibi mülakat yöntemleri yoluyla tespit ve tayin edilir. Bağımsız değerlendirici olarak çalıştırılması uygun görülenlerin listesi seçim komisyonunun görüşleri doğrultusunda genel sekreterce onaylanır. (4) Değerlendirme çalışmalarında zaman içinde yeterli sayıda bağımsız değerlendiricinin bulunmasını temin amacıyla, seçim ve kayıt işlemleri gerekli görüldüğü durumlarda tekrarlanır ve bir bağımsız değerlendirici havuzu oluşturulur. Ajans, bağımsız değerlendiricileri kimlik, irtibat bilgileri, nitelikleri ve performans durumları ile birlikte paydaş veri tabanına güncel olarak işler. (5) Bağımsız değerlendiriciler ile ajans arasında; işin tanımını, süresini, tarafsızlık ve gizlilik esaslarını, çalışma koşullarını ve kamu dışı personel ise kendilerine ödenecek ücret ve benzeri hususları içeren sözleşme yapılır. (6) Bir bağımsız değerlendirici, bir proje teklif çağrısı döneminde en fazla (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) yirmi beş proje değerlendirebilir. Bir bağımsız değerlendirici bir günde en fazla üç proje teklifi değerlendirebilir. (7) Bağımsız değerlendiricilerin kimliğine ve bunların değerlendirdikleri projelere ilişkin bilgiler gizli tutulur. Buna uymayanlar hakkında gerekli hukuki, cezai ve disiplin işlemleri yapılır. Değerlendirme KomitesiMADDE 20 – (1) Bağımsız değerlendiriciler tarafından gerçekleştirilen değerlendirmeler üstünde gerekli kontrolleri yaparak görüş oluşturmak ve bunları raporlamak amacıyla, her proje teklif çağrısı için ayrı bir değerlendirme komitesi oluşturulur. Genel sekreter çağrı konularının birbirine yakın olduğu durumlarda, aynı komiteyi birden fazla proje teklif çağrısı için görevlendirebilir. Değerlendirme Komitesi, yükseköğretim kurumları öğretim elemanları ile kamu kurum ve kuruluşları personeli arasından kendi istekleri ve kurumlarının muvafakatıyla ajans tarafından görevlendirilen alanında en az yedi yıllık tecrübeye sahip, en az beş üyeden oluşur. Komite üyeleri, teslim edilen projelerin hazırlık veya uygulanma aşamasında görev almamış veya almayacak olan kişiler arasından seçilir. (2) Üyeler arasından bir kişi genel sekreter tarafından değerlendirme komitesi başkanı olarak görevlendirilir. Genel sekreter tarafından gerekli görüldüğü hallerde, oy hakkına haiz olmamak, değerlendirmenin tarafsızlığı ve gizliliğine zarar vermemek kaydıyla, kendisi veya görevlendireceği kıdemli bir ajans personeli de komite başkanlığı görevini yürütebilir. Komitenin sekreterya işleri, ajans personeli tarafından yürütülür. Ajans personeli değerlendirmede hız ve etkinliği sağlamak üzere, her aşamada değerlendirme ilke ve kuralları konusunda gerekli bilgilendirme ve uyarıları yapmak zorundadır. (Değişik cümle:RG-16/11/2011-28114) Değerlendirme komitesi üyeleri; kendileri, eşleri, ortakları, ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve kayın hısımları ile sahibi, ortağı, mensubu veya sorumlusu oldukları işletmelere ve kuruluşlara ilişkin projeleri değerlendiremezler. (3) Değerlendirme komitesi üyeliği için adaylar, genel sekreterlikçe ilgili kurumlara gönderilen görevlendirme talepleriyle tespit edilir ve bağımsız değerlendiricilerin seçim usulüyle seçilir. Ajans kurumlara gönderdiği görevlendirme talebinde, değerlendirme sürecinin yaklaşık takvimini ve adaylardan istenen nitelikleri belirtir. Seçim komisyonunca uygun görülen üyeler ajansın ilgili kurumlarına yapacağı bildirim ile komite çalışmalarının yapıldığı tarihlerde değerlendirme işinde görevli sayılırlar. Değerlendirme komitesine seçilen üyelere ait bilgiler de paydaş veri tabanına güncel olarak kaydedilir. İhtiyaç duyulması halinde, ajans dışından, konu ile ilgili ancak bağımsız değerlendirici olmayan başka uzmanlar da, çalışmanın gizliliği ve tarafsızlığına zarar vermemek kaydıyla, istişari amaçla değerlendirme komitesine çağrılabilir. (4) Değerlendirme komitesi üyeleri ile ajans arasında; işin tanımını, süresini, tarafsızlık ve gizlilik esaslarını, çalışma koşullarını ve kamu dışı personel ise kendilerine ödenecek ücret ve benzeri hususları içeren bir sözleşme yapılır. Değerlendirme komitesi başkanı, komite üyelerinin çalışmalarını idare etmekten, değerlendirme sürecinin koordinasyonunu, tarafsızlığını ve şeffaflığını sağlamak için gerekli tedbirleri almaktan sorumludur. (5) Değerlendirme Komitesi çalışmalarında ve kararlarında bağımsızdır. Bağımsız değerlendiriciler, değerlendirme komitesinin üyeleri olamazlar. Ancak, değerlendirme komitesi gerekli gördüğü hallerde incelediği projeye ilişkin olarak, ilgili bağımsız değerlendiricileri bilgi almak üzere komite çalışmalarına davet edebilirler. Bu durumda bağımsız değerlendiriciler, haklı bir mazeret olmadıkça söz konusu toplantıya katılmak zorunda olup, bağımsız değerlendiricilerin imzalayacağı iş tanımında bu hususa yer verilir. (6)İlgili proje teklif çağrısı sonucunda desteklenen projelerin izlemesinde görev almayacak ajans uzmanları ile gerekli gördüğünde (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlık uzmanları, değerlendirme sürecinin adilliğine, şeffaflığına, kullanılan değerlendirme kriterlerine ve izlenen usule ilişkin olarak gerektiğinde bilgi vermek ve açıklamalarda bulunmak üzere, değerlendirme komitesi çalışmalarına gözlemci olarak katılabilir. Değerlendirme süreciMADDE 21 – (1) Bağımsız değerlendiriciler, değerlendirme çalışmalarını ajans gözetiminde ve kendilerine gösterilen yerde gerçekleştirirler. Proje teklifleri bağımsız değerlendiriciler veya komite üyeleri tarafından çoğaltılamaz, kısmen veya tamamen belirtilen yer dışına çıkarılamaz. Değerlendirme çalışmaları tarafsızlık ve gizlilik esasıdoğrultusunda kapalı oturumlarda gerçekleştirilir. (2) Proje teklifleri, teknik ve mali nitelik açısından, Destek Yönetimi Kılavuzu ve başvuru rehberinde belirlenen değerlendirme usulleri ve kriterleri doğrultusunda tarafsız bir biçimde değerlendirilir. (3) (Değişik: RG-16/11/2011-28114)Her bir başvuru, birbirinden habersiz olarak iki bağımsız değerlendirici tarafından değerlendirilir ve bütün başvuruların değerlendirilmesi, ön incelemenin tamamlandığı tarihten itibaren en geç dört hafta içerisinde sonuçlandırılır. Tarafsızlığın sağlanması amacıyla başvuru evrakı, başvuru sahibinin kimlik ve iletişim bilgilerinin bağımsız değerlendiriciler tarafından görülmesini mümkün olduğunca engelleyecek şekilde hazırlanır ve değerlendiricilere teklifin bir kopyası imza karşılığı verilir. (4) Bağımsız değerlendiriciler, başvuru formunda belirtilen kriterler doğrultusunda hazırlanmış ve her bir bölüm için tavan puanları belirlenmiş değerlendirme formlarını kullanarak, teklifleri toplam yüz puan üzerinden, tamsayı şeklinde puanlamak suretiyle değerlendirir. (5) (Değişik: RG-16/11/2011-28114)Başarı sıralaması iki bağımsız değerlendiricinin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak tespit edilir. İki değerlendiricinin vermişolduğu puanlar arasında on beş ve üzeri puan farkı olması veya bir değerlendiricinin eşik değerin altında, diğerinin ise eşik değerin üzerinde puan vermesi halinde, teklif tekrar değerlendirilmek üzere üçüncü bir bağımsız değerlendiriciye inceletilir. Başarı sıralamasında üçüncü değerlendirme puanı ile bu puana en yakın değerlendirme puanının aritmetik ortalaması esas alınır. Üçüncü değerlendirme puanının diğer iki değerlendirme puanına olan farkının birbirine eşit olması halinde hangi puanın esas alınacağı, Değerlendirme Komitesi tarafından kararlaştırılır. (6) (Değişik: RG-16/11/2011-28114)Başvurular, en yüksek puanı alan tekliften başlayarak sıralanır. Yapılan puanlamada altmış beş ve üzerinde puan alan başvurular başarılı projeler olarak listelenir. Eşit puan alan başvurular bakımından; söz konusu mali destek programında aynı yararlanıcı tarafından sunulan tek proje başvurusu niteliğinde olanlar, bu hususta eşitlik olması halinde mali ve operasyonel kapasite ve ilgililik bölümlerinden alınan puanların ortalaması en yüksek olanlar dikkate alınır, bu hususta da eşitlik olması halinde başvuru tarihi ve saati esas alınır. Eşik değeri aşan ancak bütçe kısıtı nedeniyle ilk aşamada desteklenemeyecek olan projeler için yedek liste oluşturulur. Finansman imkanları nispetinde desteklenmeye değer yeterli sayıda proje bulunmadığının değerlendirme komitesi raporu ile sabit olması halinde, genel sekreter ilgili çağrının artan bütçesini, kabul edilebilir yeterli başvurusu ve projesi olan başka çağrılara aktarmaya yetkilidir. Bu uygulamada 28/9/2006 tarihli ve 26303 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kalkınma Ajansları Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin ödenek aktarılması ile ilgili kısıtları uygulanmaz. (7) (Değişik: RG-16/11/2011-28114)Bütün tekliflerin bağımsız değerlendiriciler tarafından incelenmesi ve puanlanmasının ardından değerlendirme komitesi, yapılan değerlendirme çalışmalarını inceleyerek tavsiyelerini oluşturur. Genel sekreter, sonuçları Değerlendirme Komitesine ve Yönetim Kuruluna sunulmak üzere, proje tekliflerinin risk durumunu ölçmek amacıyla, ajans personelini görevlendirerek araştırma, inceleme ve ön izleme ziyaretleri yaptırabilir. Söz konusu ziyaretlerde değerlendirme sonuçlarının sıhhatini olumsuz yönde etkileyecek fiil ve beyanlardan kaçınılır. Değerlendirme komitesi, tekliflerin sıralamasını bağımsız değerlendiricilerin puanlamaları doğrultusunda onaylayabilir veya yapmış olduğu incelemelerde, bağımsız değerlendiricilerin kararlarına katılmadığı teklifleri, gerekçesini açıkça belirtmek ve bunu çalışmasının sonunda genel sekreterliğe raporlamak şartıyla yeniden değerlendirebilir. Değerlendirme komitesi tarafından yapılan bu değerlendirmede, söz konusu proje teklifleri iki komite üyesi tarafından değerlendirilir ve bağımsız değerlendiriciler tarafından yapılan değerlendirme aşamasında uygulanan kurallar kıyasen uygulanır. (8) Değerlendirme Komitesi, çalışmalarını en fazla üç hafta içinde tamamlar ve destek sağlanmasını tavsiye ettiği sıralı başarılı projeler listesini ve eşik değeri aşan ancak bütçe kısıtı nedeniyle desteklenmesi ilk aşamada mümkün olmayan yedek başarılı proje listesini yönetim kurulunun onayına sunulmak üzere, Genel Sekreterliğe intikal ettirir. (9) (Değişik: RG-16/11/2011-28114)Başarılı proje listesi genel sekreter tarafından, kendi görüşü de eklenmek suretiyle, yönetim kurulunun onayına sunulur. (10) Genel sekreter başarılı proje listesini yönetim kuruluna sunmadan önce, listede yer alan her bir projenin bütçe kalemlerini ve bunlar için öngörülen bütçe tutarlarını ayrı ayrı inceler veya inceletir. Bu inceleme sonucunda, proje başvurusunda yüksek gösterilmiş bütçe tutarları, her bir bütçe kalemi itibarıyla genel sekreter tarafından yeniden belirlenir. Proje başvurusunda düşük gösterilmiş bütçe tutarlarının tespiti halinde ise inceleme sonucunda proje bütçesinin ulaşacağı toplam tutar, başvuru sırasındaki toplam tutarı geçmemek şartıyla yeniden belirlenir. Genel sekreter başarılı proje listesini, bu inceleme sonucunda ulaşılacak nihai bütçe tutarları üzerinden yönetim kuruluna sunar. (11) (Değişik: RG-16/11/2011-28114)Yönetim kurulu, teklif edilen listedeki projelere ilişkin bütçe miktarlarıüzerinde değişiklik yapamaz veya listeye yeni proje ekleyemez. Ancak değerlendirmenin tarafsızlığı ve tutarlılığını, projelerin birbirleriyle tamamlayıcılığını ya da bölgenin mekânsal ve sektörel önceliklerini dikkate alarak ve gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla, teklif edilen listeden proje çıkarabilir. Bu durumda, çıkarılan proje bütçesini aşmamak üzere, puan sıralamasına göre en yüksekten başlamak üzere yedek listeden asıl listeye proje dahil edilir. Ayrıca Yönetim Kurulu, aynı proje veya faaliyet için bir defaya mahsus olmak üzere ve gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla, genel teknik değerlendirmesi bakımından tereddüt duyduğu listedeki projelerle ilgili olarak değerlendirme komitesinden, bütçe miktarları üzerinde tereddüt duyduğu listedeki projelerle ilgili olarak ise genel sekreterden yeniden değerlendirme yapılmasını isteyebilir. Yönetim kurulu tarafından desteklenecek nihai listenin oluşturulması sırasında, bu proje veya faaliyetler hakkında yapılan bu son değerlendirmeler dikkate alınır. (12) Yönetim kuruluna sunulan başarılı proje listesi ile bu listeden yönetim kurulu tarafından çıkarılan projelerin isimleri ve bunlara ilişkin yönetim kurulu toplantı tutanakları, toplantı tarihinden itibaren en geç bir hafta içerisinde (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlığa gönderilir. Yönetim kurulu onayını müteakip, ajansın proje teklif çağrısı dönemi bütçesinde öngörülen destek ödeneği ile sınırlı olmak üzere, ajans tarafından listedeki projelere mali destek verilir. Desteklenecek proje listesi ajansın ve Müsteşarlığın internet sitesinde ilan edilir. Ayrıca destek almaya hak kazanan başvuru sahiplerine yazılı olarak bildirimde bulunularak sözleşme imzalanmaya davet edilir. (13) Bütün küçük ölçekli altyapı projelerinin değerlendirilmesinde; diğer proje teklif çağrılarının amaç ve önceliklerine katkı sağlaması, bölge ekonomisinin gelişmesi bakımından önem taşıması, bölge içi veya bölgeler arası ortak amaçlara ve ihtiyaçlara yönelik olması, kısa sürede hizmete girebilecek olması,diğer önemli altyapı projelerini birbirine bağlayıcı ve/veya tamamlayıcı nitelikte ve işletmelerin ortak sanayi, ticaret ve hizmet altyapısını destekleyici olması ve yararlanıcının sağladığı eş finansman miktarı temel değerlendirme kriterleri olarak alınır. Bu kriterlere ilave olarak, iş geliştirme merkezi, teknoloji geliştirme merkezi, teknopark gibi büyük bütçeli ve işletme modeli karmaşık projelerin değerlendirilmesinde de; proje kapsamında kapsamlı bir iş planı ve fizibilite çalışmasının yapılmış olması,sürdürülebilirliği sağlayacak işletme sisteminin analiz edilmiş ve tarafların kesin taahhütlerini de içerecek şekilde kurgulanmış olması, işletme dönemi teknik, ekonomik ve mali işleyişin sağlıklı tasarlanmış olması ve bölgede bulunan benzer yapılanmaların kapasite kullanım oranının tatmin edici düzeyde olması gibi kriterlere özel önem verilir. (14) Değerlendirme çalışmaları, desteklenecek proje listesinin elektronik ortamda ilan edilmesine kadar gizlilik içerisinde yürütülür. Bu yükümlülüğe uymayanlar hakkında gerekli hukuki, cezai ve disiplin hükümleri uygulanır. (15) Başvuruların incelenmesi, değerlendirilmesi ve ilan edilmesi sürecinde gizli bilgiler elde etmeye, rekabete aykırı anlaşmalar yapmaya veya bağımsız değerlendiricileri, değerlendirme komitesi üyelerini, Ajansın idari ve karar organında görev alanları etkilemeye yönelik herhangi bir girişimde bulunan başvuru sahiplerinin başvuruları reddedilir, bunlarla sözleşme yapılmaz, yapılan sözleşmeler feshedilir, verilen desteklerin iadesi yoluna gidilir. Ayrıca bu tür davranışları tespit edilen başvuru sahipleri beş yıl süreyle ajans tarafından sağlanan desteklerden yararlandırılmaz ve bunlar hakkında gerekli hukuki ve cezai işlemler yapılır. (16) Yönetim kurulu üyeleri, kendileri, eşleri ve ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve kayın hısımlarını doğrudan ilgilendiren projeler ile sahibi ya da ortağı oldukları ticari işletmelere ilişkin görüşmelere ve oylamalara katılamaz. Bunun dışında, yönetim kurulu üyeleri, temsilcisi oldukları kurum veya kuruluş tarafından doğrudan sunulan projeler hakkında yapılacak oylamalara da katılamazlar ve görüş bildiremezler. Aksi yönde davrananlar, ajansın bu nedenle uğradığı her türlü zarardan sorumludur ve bu kişiler hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulur. Tarafsızlık, gizlilik ve performans değerlendirmesiMADDE 22 – (1) Bağımsız değerlendiriciler, değerlendirme komitesi üyeleri, gözlemciler ve değerlendirme sürecine dahil olan tüm ajans personeli görevlerini tarafsızlık ve gizlilik içinde, menfaat ilişkisine girmeden yerine getirirler. Bağımsız değerlendiriciler ve değerlendirme komitesi üyelerinin isim ve kimlik bilgilerinin kamuoyu tarafından bilinmemesi için, tüm taraflarca gerekli tedbirler alınır. Bu kişilerin görevlendirmeleri ile ilgili yazışmalarda gizlilik kurallarına uyulur. Değerlendirme sürecinde görev alanlar, değerlendirme sırasında proje içeriği ile ilgili elde ettikleri ticari sır niteliğindeki bilgileri ifşa edemezler. Bu çerçevede söz konusu kişiler, değerlendirme öncesinde Destek Yönetimi Kılavuzunda verilen örneğe uygun olarak hazırlanmış Tarafsızlık ve Gizlilik Beyanını imza ederler. (2) Değerlendirme sürecinde menfaat ilişkisi içinde olan veya başka herhangi bir surette görevini tarafsızlık ilkeleri doğrultusunda yerine getiremeyeceğini düşünen bağımsız değerlendiriciler veya değerlendirme komitesi üyeleri genel sekretere bildirimde bulunarak derhal görevden çekilirler. Bunun dışında, genel sekreter yapacağı gerekli inceleme ve araştırmalar sonunda veya herhangi bir surette tarafsızlık ve gizlilik kurallarına uymadığı veya menfaat ilişkisi bulunduğunu öğrendiği bağımsız değerlendirici ve değerlendirme komitesi üyelerinin görevlendirmelerinin sona erdirilmesi konusunda yetkili ve sorumludur. (3) Ajans proje teklif çağrısı döneminde, proje değerlendirme çalışmalarına katılacak bağımsız değerlendiriciler ve değerlendirme komitesi üyeleri için, ayrı gruplar halinde, değerlendirme süreçleri ve işlemleri, değerlendirmeye esas belgeler ve gerekli gördüğü diğer hususlar hakkında eğitim programları düzenler. (4) Bağımsız değerlendiricilerin ve değerlendirme komitesi üyelerinin performansı ve profesyonel etik durumu, Destek Yönetimi Kılavuzunda belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, değerlendirme çalışmalarına katılan Ajans yetkililerince paydaş veri tabanına işlenir. Paydaş veri tabanında, bunlarla ilgili olarak, ajans yetkililerince Destek Yönetimi Kılavuzunda belirtilen sistem dahilinde puanlama yapılır. Puanlama sonucunda performansı yetersiz görülen kişiler, ajansların bundan sonraki proje değerlendirme çalışmalarında beş yıl süreyle görev alamazlar. (5) Değerlendirme çalışmalarında; gizlilik ve tarafsızlık ilkelerine uymadığı ve proje sahipleri ile menfaat ilişkisi içerisinde olduğu tespit edilen bağımsız değerlendiriciler ve değerlendirme komitesi üyeleri, değerlendirici havuzundan çıkarılarak paydaş veri tabanında oluşturulan yasaklılar listesine alınır. Yasaklılar listesinde bulunan kişiler hiçbir ajansın değerlendirme çalışmalarına kabul edilmezler. Ayrıca bu kişiler ajansın uğradığı her türlü zarar ve ziyandan kusurları oranında sorumlu olduğu gibi, fiillerinin suç teşkil etmesi halinde haklarında savcılığa suç duyurusunda da bulunulur. Değerlendirmeye ilişkin harcamalarMADDE 23– (Değişik: RG-16/11/2011-28114) (1) Bağımsız değerlendiriciler ve değerlendirme komitesi üyelerine, değerlendirdikleri proje adedi üzerinden ücret ödenir. Ancak bu ödemeler bakımından, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personele ilişkin ilgili mevzuat hükümleri saklıdır. (2) Bağımsız değerlendiricilere, proje başına aylık asgari ücret net tutarının yüzde yirmibeşini, değerlendirme komitesi üyelerinin her birine ise proje sayısının üye sayısına bölünmesi ile elde edilecek proje sayısı üzerinden proje başına asgari ücret net tutarının yüzde onbeşini geçmemek üzere, ajans tarafından belirlenen miktarlarda ücret ödenir. Bunlara bu ödeme ve şehir dışından geliyorlarsa ulaşım giderleri dışında herhangi bir ödeme ve harcama yapılamaz. (3) İlgili mevzuat hükümleri gereğince değerlendirme ücreti ödenemeyen değerlendirici ve üyelerin görevleri ile ilgili her türlü gider ve harcamaları görevlendirme süresince ajans bütçesinden karşılanır. (4) Bağımsız değerlendirici ve değerlendirme komitesi üyelerince projelerin değerlendirilmesi kapsamında yapılacak hizmetler, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 37 nci maddesi çerçevesinde yükseköğretim kurumlarından sağlanabilir. Sözleşmeye davet ve sözleşmelerin imzalanmasıMADDE 24 – (1) Yönetim Kurulu onayınıtakiben desteklenmesine karar verilen proje sahipleri sözleşme imzalamak üzere davet edilir. Başvurusu reddedilen projelerin sahiplerine ise, kararı müteakip 10 gün içerisinde reddedilme gerekçeleriyle birlikte yazılı tebligatta bulunulur. (2) Kararlaştırılan proje veya faaliyetlere verilecek destekler, söz konusu desteğe ilişkin ilke ve kurallar ile tarafların hak ve yükümlülüklerinin yer alacağı ve başvuru sahibi ile ajans adına yönetim kurulu başkanının veya yönetim kurulunca yetkilendirilen genel sekreterin Destek Yönetimi Kılavuzunda belirtilen şekle ve muhtevaya uygun olarak imzalayacakları bir sözleşmeye bağlanır. Projenin uygulanmasına ve finansmanına ilişkin hükümler ve yaptırımlar sözleşmede detaylı olarak yer alır. (Değişik cümle:RG-16/11/2011-28114) Sözleşme, aslı ajansta kalacak şekilde tek nüsha olarak düzenlenir ve ajans tarafından onaylanmış bir örneği yararlanıcıya verilir. (3) Sözleşme imzalanmadan önce ajans, gerektiğinde başvuru sahibinden ek bilgi ve belge isteyebilir. Sözleşmeler, başvuru sahiplerine yapılacak yazılı bildirimi müteakip en geç (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) on işgünü içinde imzalanır. Bu süre zarfında sözleşme imzalamak üzere Ajansa başvurmayan başvuru sahipleri sözkonusu destekten feragat etmiş sayılır. Bunların yerine, öngörülen toplam destek bütçesiyle sınırlı olmak koşuluyla, yedek listede yer alan başvuru sahipleri en yüksek puanlı projeden başlamak üzere sözleşme imzalamaya davet edilir. (4) Uluslararası anlaşma hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Ajans yalnızca milli para birimi cinsinden sözleşme düzenleyebilir ve destek sağlayabilir. Ancak ajans tarafından karşılanacak toplam uygun maliyetler belirlenirken, yararlanıcılar tarafından zorunlu olarak milli para birimi dışındaki yabancı para cinsinden yapılmış harcamalara ilişkin yabancı para cinsinden düzenlenmiş harcama belgeleri sunulması durumunda, bu belgelerdeki miktarlar belgenin düzenlenme tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınmak suretiyle milli para birimine dönüştürülür ve dönüşüm sonucu hesaplanan tutarlar dikkate alınır. (5) Salt sözleşmeye, teminatlara ve ödemelere ilişkin her türlü vergi, resim, harç ve sair giderler, uygun olmayan maliyetler niteliğinde olup, bunlar yararlanıcı tarafından karşılanır ve bu husus sözleşmede açıkça belirtilir. Destek olunan miktar ve süresiMADDE 25 – (1) (Değişik: RG-16/11/2011-28114)Küçük ölçekli altyapı projeleri dışındaki projelere verilecek doğrudan finansman desteği miktarı, başvuru rehberinde belirtilecek üst limitleri geçmemek kaydıyla ve eş finansman ilkesi çerçevesinde, proje uygun maliyetlerinin en fazla yüzde yetmiş beşidir. Ancak bu oran, teknoloji geliştirme bölgeleri hariç kâr amacı taşıyan gerçek ve tüzel kişilerde en fazla yüzde ellisidir ve artırılamaz. Yüzde yetmiş beşlik oran, bölgenin gelişmişlik durumu, başvuran kesimin mali imkânları, kapasitesi ve yerel/bölgesel kalkınmaya sağlayacağı katkı gibi hususlar dikkate alınmak ve başvuru rehberlerinde açıkça belirtilmek kaydıyla, uygun görülen öncelik alanları için proje uygun maliyetlerinin yüzde doksanına kadar çıkarılabilir. Projeler bakımından destek olunacak azami miktarlar ve eş finansman oranları başvuru rehberinde belirtilir. (2) Ajans, eş finansman ilkesi çerçevesinde, desteklenmesi öngörülen her bir küçük ölçekli altyapı projesi için proje uygun maliyetlerinin en az yüzde yirmi beşine, en fazla ise yüzde ellisine kadar mali destek sağlayabilir. Bu oran, bölgenin gelişme durumu, başvuran kesimin mali imkanları, nitelikleri ve yerel/bölgesel kalkınmaya sağlayacağı katkılar gibi hususlar dikkate alınmak ve başvuru rehberlerinde açıkça belirtilmek kaydıyla, yüzde yetmiş beşe kadar artırılabilir. (3) Ajans, uygulama süresi en fazla bir yıl olan projelere mali destek sağlar. Sadece küçük ölçekli altyapı projelerinde bu süre, başvuru rehberinde belirtilmek kaydıyla, en fazla iki yıl olarak uygulanabilir. (4) Proje uygulaması ile doğrudan ilgili olmayan ajans ve yararlanıcı arasındaki banka transfer ücretleri, noter masrafları ve vergiler gibi giderler proje uygun maliyeti olarak değerlendirilemez ve proje bütçesinden karşılanamaz. (5) (Değişik: RG-16/11/2011-28114)Mali destek hiçbir koşulda sözleşmede belirtilen tutarı geçemez, sözleşme tutarını aşan ek ödeme yapılamaz. Proje sonunda, gerçekleşen bütçenin sözleşme bütçesinden fazla olması durumunda bütçeyi aşan miktar yararlanıcı tarafından karşılanır. Desteğin ödenmesiMADDE 26 – (1) Yararlanıcıya kaynak aktarımı, sözleşme hükümleri ve sözleşmenin eki niteliğindeki proje bütçesi harcama takvimi göz önünde bulundurularak gerçekleştirilir. (2) Ön ödeme hariç olmak üzere, yararlanıcı tarafından ilgili raporlar sunulmadan ve usulüne uygun ödeme talebinde bulunulmadan re’sen hiçbir ödeme yapılamaz. (3) Ajans destek kapsamında yapacağı her türlü ödemeyi, kendi banka hesaplarından, yararlanıcı tarafından sözleşmede belirtilen banka ve bu banka nezdinde yararlanıcı adına açılmış projeye özel hesap numarasına, transfer talimatı ile gerçekleştirir. Sözleşmede ilgili proje hesabının ajansın yetkilendirilmiş personeli tarafından da yakından ve kesintisiz takip edilmesini sağlayacak hükümlere yer verilir. (4) Teminat şartının yerine getirilmiş olması kaydıyla, sözleşmenin imzalanmasını müteakip destek tutarının yüzde kırkı, ajans tarafından ön ödeme olarak yararlanıcının sözleşmede belirtilen banka hesabına aktarılır. Ancak genel sekreter, yararlanıcının ve projenin risk ve ihtiyaç durumunu değerlendirmek suretiyle, ön ödeme oranını yüzde yirmiden aşağı ve yüzde altmıştan yukarı olmamak kaydıyla yeniden belirleyebilir. (5) (Değişik: RG-16/11/2011-28114)Yapılan ön ödemeler tamamen harcanana kadar, proje hesabının bakiyesi yararlanıcı tarafından sözleşmede bildirilen proje hesabına bağlı ve iş planına uygun vadelerde gelir getirici bir hesapta değerlendirilir. Bu kapsamda elde edilen bütün getiri ve haklar ajansın olup, bu durum sözleşmede de açıkça belirtilir. Proje özel hesabına bağlı hesaplarda biriken bu getiri ve hakların, proje dönemi sonunda ajansın kendi hesaplarına iadesi talep edilebileceği gibi yararlanıcıya yapılacak nihai ödemeden mahsup da edilebilir. (6) Ajans tarafından ön ödeme sonrasında yapılacak diğer ödemeler, hakediş esasına göre gerçekleştirilir ve ajans usulüne uygun olarak yapılmış harcamalara eşfinansmanı oranında katılır. Buna göre, ajansın ödeme yapabilmesi, ön ödeme tutarının ve aynı oranda yararlanıcının eş finansman tutarının usulüne uygun harcandığını tevsik eden belgelerin ajansa teslimi ve kabulü şartına bağlıdır. (7) Ara ödemeler, yararlanıcı tarafından sunulan, geçerli harcama belgeleri ve ara raporların ajans tarafından uygun bulunarak onaylanmasını takiben yapılır. Ajans rapor ve harcama onaylarında, izleme sistemindeki bilgiler ve yapacağıizleme ziyaretleri sonuçlarını da dikkate alır. Rapor ve harcama belgelerinin incelenmesi sonucunda uygun olmayan harcamalara rastlandığı takdirde, bunlara karşılık gelen tutarlar müteakip ödemelerden mahsup edilir. Ara ödeme dönemleri sözleşmede açıkça belirtilir. (8) Sözleşme kapsamındaki uygulamalarla ilgili olarak, yararlanıcının ve proje kapsamında görev alan kişilerin kusur ve ihmalleri sebebiyle doğacak olan her türlü ceza, gecikme zammı, faiz ve sair giderlerin proje uygun maliyetlerinden sayılmayacağı hususuna sözleşmede yer verilir. Doğrudan faaliyet destekleriMADDE 27 – (1) Ajans, bölgenin kalkınması ve rekabet gücü açısından önemli fırsatlardan yararlanılmasına, bölge ekonomisine yönelik tehdit ve risklerin önlenmesinde acil tedbirlerin alınmasına ve kritik öneme sahip araştırma ve planlama çalışmaları, bölgenin yenilikçilik ve girişimcilik kapasitesini geliştirmeye yönelik iş geliştirme merkezleri, teknoloji geliştirme merkezleri, teknoparklar gibi kuruluşların ve bunların tesislerinin kurulması amacıyla yapılacak fizibilite benzeri ön çalışmalar gibi bölge için önemli olabilecek stratejik eylemlerin başlatılmasına ve gerçekleştirilmesine ve büyük hacimli yatırım kararlarına kısa vadede etki edilmesi ve yönlendirilmesine katkı sağlayacak olan faaliyetlere doğrudan mali destek verebilir. (2) (Değişik: RG-16/11/2011-28114)Doğrudan faaliyet destekleri için ayrılabilecek toplam yıllık tutar, ajansın yıllık gider bütçesinin yüzde ikisini geçemez. Bu oran, genel sekreterin teklifi ve yönetim kurulu onayı ile yüzde dörde kadar çıkarılabilir. (3) Bu tür desteklerde proje teklif çağrısı usulü uygulanmaz. Her bir faaliyet için sağlanabilecek azami destek miktarı, her yıl ilgili ihale mevzuatına göre Büyükşehir Belediyesi sınırları dahilinde bulunan idareler için belirlenen, doğrudan temin usulüne göre yapılan satın almaların üst sınırının iki katını geçemez. Ayrıca yapılacak ön ödeme miktarı, destek tutarının yüzde seksenini aşamaz. (4) Destek Yönetimi Kılavuzunda belirlenen formata uygun olarak hazırlanacak ve ajansa sunulacak olan her bir faaliyet teklifi, genel sekreter başkanlığında ilgili ajans uzmanlarından oluşturulacak en az üç kişilik bir değerlendirme komisyonu tarafından, başvuru tarihinden itibaren en fazla yedi gün içerisinde değerlendirilir ve yönetim kurulunun onayına sunulur. Faaliyet teklifleri yönetim kurulunca öncelikli olarak ele alınır ve karara bağlanır. Bu tür desteklerde, eş finansman öngören faaliyet teklifleri öncelikli olarak desteklenir. (5) Bu tür desteklerde yararlanıcı, sözleşme yükümlülüklerini en fazla üç ay içerisinde tamamlayarak nihai raporunu ajansa sunar. (6) (Değişik: RG-16/11/2011-28114)Doğrudan faaliyet desteğinden sadece, yerel yönetimler, üniversiteler, diğer kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları,sivil toplum kuruluşları, organize sanayi bölgeleri, küçük sanayi siteleri, teknoparklar, teknoloji geliştirme bölgeleri, endüstri bölgeleri, iş geliştirme merkezleri, birlikler ve kooperatifler ile bu sayılan kurum ve kuruluşların kurduğu veya ortağı olduğu işletmeler yararlanabilir. (7) Desteğin yönetilme sürecine ilişkin olarak, yukarıdaki maddelerde belirtilen hükümler, mahiyetine uygun düştüğü ölçüde, doğrudan faaliyet desteği uygulamaları için de aynen uygulanır. Güdümlü proje destekleriMADDE 28 – (Değişik: RG-16/11/2011-28114) (1) (1) Ajans, bölge planlarında veya saha çalışmaları sonucunda belirlenen öncelikli alanlarda, işletme modeli, ortaklık yapısı,mülkiyet durumu ve proje bedeli gibi hususları çalışma programında açıkça belirtmek ve Bakanlık tarafından belirlenecek proje bilgi formunu çalışma programına eklemek kaydıyla güdümlü projelere destek sağlayabilir. (2) Güdümlü projeler, proje teklif çağrısı yöntemi uygulanmadan doğrudan destek sağlamaya yönelik olarak; bölge planında öngörülen öncelikler doğrultusunda, konusu ve koşulları ajans öncülüğünde ve yönlendirmesinde belirlenen özel nitelikli model projelerdir. Bu projelerde genel olarak özel sektör işletmeciliğini güçlendirecek şekilde, üretim ve ihracat kapasitesinin geliştirilmesi, iyi uygulama örneklerinin oluşturulması, sektörel çeşitlenmenin ve ihtisaslaşmanın desteklenmesi, özel bilgi, beceri ve teknolojilerin geliştirilmesi, transferi veya yaygınlaştırılması, yeni finansman modellerinin geliştirilmesi, üniversite sanayi işbirliğinin desteklenmesi, yeni hizmet ve üretim organizasyonlarının geliştirilmesi, işbirliği ağları ve değer zinciri oluşturulması, kümelenmelerin desteklenmesi, yeni sanayi altyapısı ve organizasyon modellerinin geliştirilmesi ve bölgedeki sektörlerin ihtiyaç duyacağı alanlarda insan kaynaklarının geliştirilmesi esastır. (3) Ajans, ilk fikri oluşturma aşamasından itibaren genel çerçevesini ortaya koymuş olduğu projeyi uygulayacak muhtemel tarafları bir araya getirir. Bu projelerde üniversite, kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşlarının ortaklıkları teşvik edilir. (4) Güdümlü proje kapsamında aşağıda belirtilen niteliklere sahip projeler desteklenmez: a) Mahalli idarelerin kırsal altyapıya yönelik her türlü yatırımları ile münhasıran mahalli idareler tarafından rutin olarak gerçekleştirilen mahalli müşterek nitelikteki yol, içme suyu, kanalizasyon, arıtma, yağmur suyu, sağlık ocağı, kültür merkezi, spor tesisi, sosyal hizmet binaları gibi model veya yenilikçi niteliği haiz olmayan yapım işleri, b) Kamu yatırım programında yer alan projeler, c) Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici Şirketi gibi belirli ölçüde kamu yararı gözetenler veya hâkim ortağı kamusal nitelikli kuruluşlar olan şirketler hariç olmak üzere sadece kâr amacı güden kuruluşların bulunduğu projeler, ç) Uygulanmasında mülkiyet, izin, imar, ortaklık ve benzeri hukuki ve teknik engeller bulunan projeler. (5) Ajans güdümlü projelerde toplam proje maliyetinin en fazla yüzde yetmiş beşi oranında mali destek sağlayabilir. Güdümlü projelerde proje ortaklarının da nakdi destek sağlamaları ve projenin sürdürülebilirliğini teminat altına alacak taahhütlerde bulunmaları esastır. (6) Güdümlü projenin geliştirilmesi sürecinde ajansın koordinasyonunda muhtemel proje sahibi ve ortaklarınca Bakanlık tarafından belirlenen esaslara uygun olarak kesin projeye dayanan fizibilite raporu hazırlanır. Projenin fizibilite etüdüyle yapılabilirliği ortaya konduğu takdirde projeye ait iş planı, bütçe ve taahhütnameler gibi fizibiliteye esas teşkil eden diğer belgeler de fizibilite raporuyla birlikte Yönetim Kurulu onayına sunulur. Projenin Yönetim Kurulu tarafından onaylanmasıhalinde projenin gerçekleştirilmesi için Ajans tarafından taahhüt edilen kaynak ajans bütçesinden tahsis edilir. (7) Ajans tarafından sağlanacak mali destek miktarı Bakanlık tarafından gerektiğinde bölgeler bazında belirlenen limitin üzerinde olan projelere ait fizibilite raporu ve rapora esas teşkil eden diğer belgeler Yönetim Kurulu onayının ardından Kalkınma Bakanlığı onayına sunulur. Söz konusu belgeler Kalkınma Bakanlığı tarafından uygun görüldüğü takdirde projeye kaynak tahsis edilir. (8) Güdümlü proje desteğinin niteliği, usulü, esası ve destek miktarı ajansın yıllık çalışma programında belirlenir. Bu kapsamdaki projelere sağlanacak mali destekler ajansın yıllık gider bütçesinin yüzde yirmisini geçemez. Bu tür projelerin uygulama süresi iki yılı geçemez. (9) Desteğin yönetilme sürecine ilişkin olarak, 12 ilâ 27 nci maddelerde belirtilen hükümler, mahiyetine uygun düştüğü ölçüde, güdümlü proje desteği uygulamaları için de aynen uygulanır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜMFaiz Desteği ve Faizsiz Kredi DesteğiFaiz desteğiMADDE 29 – (1) Faiz desteği, kâr amacı güden gerçek ve tüzelkişilerin başvuru rehberinde belirtilen nitelikteki projeleri için, ilgili aracı kuruluşlardan alacakları krediler karşılığında ödeyecekleri faiz giderlerinin, ajans tarafından karşılanmasını öngören karşılıksız yardımdır. (2) Faiz desteği ile desteklenmesi öngörülen her bir projeye verilecek azami destek miktarı, o yıl için faiz desteğine ayrılan toplam ödeneğin yüzde beşini geçemez. Faizsiz kredi desteğiMADDE 30 – (1) Faizsiz kredi desteği, ajans tarafından kâr amacı güden gerçek ve tüzelkişilerin başvuru rehberinde belirtilen nitelikteki projeleri için, ilgili aracı kuruluşlar eliyle kredi verilmesini ve bu mali desteğin bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar dahilinde ajansa faiz ödenmeksizin taksitler halinde geri ödenmesini öngören karşılıksız yardımdır. (2) Faizsiz kredi desteğinde, yararlanıcıya sözleşme tarihinden itibaren en az üç ay geri ödemesiz dönem tanınır ve geri ödeme işlemleri, sözleşme tarihinden itibaren en fazla dört yıl içinde tamamlanır. Faiz desteği ve faizsiz kredi desteği esaslarıMADDE 31 – (1) Faiz desteği ve faizsiz kredi desteği uygulamaları için aşağıdaki kurallar geçerlidir: a) Bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara uygun olmak kaydıyla, faiz desteği ve faizsiz kredi desteği uygulamalarında, Ajansın bölgedeki ilgili kamu uzmanlık kurum ve kuruluşları ve finans kuruluşları ile yakın işbirliği kurması ve kaynağı onlar aracılığıyla kullandırması esastır. İlgili aracı kuruluşlarla ortak kaynak kullandırmanın usul ve esasları, ajanslar ve ilgili aracı kuruluşlar arasında akdedilecek ikili ve çok taraflı anlaşmalar ile belirlenir ve bunların birer nüshası ajanslar tarafından bilgi için (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlığa gönderilir. Ajansın akdedeceği bu anlaşmalarda; destek kapsamında kullandırılabilecek kredilerin türleri, kapsamı, üst limitleri, vade seçenekleri, ajans tarafından karşılanacak azami destek miktarları, kredi taleplerini değerlendirme ve bildirim süresi, kredi taleplerinde başvurandan talep edilecek belgeler ile kredi teminatı, uygulanacak faiz oranları, kredi kullanımları nedeniyle proje sahibinden talep edilebilecek işlem masrafları, faiz desteğinin süreci, ödenme usulü ve zamanı, ajansın ve ilgili aracı kuruluşların sorumlulukları, muacceliyet durumları,temerrüt hali, temerrüt faizi ve desteğin durdurulması veya iptal edilmesi, projelerin sözleşmede belirtilen kurallara uygun tamamlanamaması durumunda ilgili aracı kuruluşların ve ajansın hak ve yükümlülükleri ve uyuşmazlık hallerinde yetkili olacak mahkemeler, tebligat adresleri, protokolün süresi, gizlilik gibi hususlar detaylı bir şekilde düzenlenir. b) Ajans, özellikle kâr amacı güden çok sayıda yararlanıcıya ulaştırılması hedeflenen bu tür destek uygulamalarında, aracı olacak kuruluşlar için aşamalı proje teklif çağrısı yöntemi veya ortak proje desteği yöntemlerinden birisini veya birkaçınıda kullanabilir. İlgili aracı kuruluşların merkezdeki yönetim kademeleri ile kurulacak işbirliği ve koordinasyon işlemleri (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlık üzerinden yürütülür. Faiz desteği ve faizsiz kredi desteği uygulamalarının toplam yıllık tutarı, ajansın başlangıç gider bütçesinin yüzde on beşini geçemez. Ancak bu oran, Müsteşarlığın onayı ile yüzde yirmi beşe kadar artırılabilir. c) Ajans ve ilgili aracı kuruluşlar arasında yapılacak anlaşmada belirtildiği şekilde ilan edilecek faiz desteği veya faizsiz kredi desteği teklif çağrılarına ilişkin başvuru rehberlerinde; anlaşmalı aracı kuruluşlar, yararlanıcı ile ilgili aracı kuruluş arasında yapılacak kredi sözleşmesinin süresi, destek verilecek kredilerin türleri, limitleri ve vadeleri ile ajansın sağlayacağı azami destek tutarları, faiz ve anaparanın geri ödenme zamanı ile yararlanma ve ödeme koşulları gibi hususlar açıkça belirtilir. ç) Başvuru belgeleri arasında, imzalı ve kaşeli kredi uygunluk yazısı bulunmayan veya kredi talebi henüz sonuçlandırılmamış başvurular için projenin teslim tarihine kadar kredi başvurusunda bulunduğunu belgeleyemeyen başvuru sahiplerinin başvuruları, ön inceleme aşamasında reddedilir. Kredi kabul yazısı yerine ilgili aracı kuruluştan verilen kredi başvuru yazısı ile başvuran başvuru sahiplerinin kredi talepleri, ön inceleme süresi sonuna kadar sonuçlandırılarak kredi talebi uygun görülenler ajansa bildirilir. Bu tarihe kadar kredi talebinin uygun görüldüğü hususu ajansa ulaşmayan başvurular ile kredi talepleri olumsuz sonuçlanan başvurular, bağımsız değerlendirme sürecine alınmaz ve reddedilir. d) Projelerin bütçe kontrolünde, talep edilen kredi miktarı ile bütçenin tutarlılığına ve bu miktar üzerinden hesaplanan faiz destek tutarına özel önem verilir. e) Kredi Garanti Fonundan kefalet talep eden başvuru sahiplerinin, söz konusu fon tarafından verilen hizmetler karşılığında ödedikleri komisyon ve masraflar uygun olmayan maliyetler olarak değerlendirilir. f) Projelerin, plan ve programlar ile diğer kalkınma politika ve araçlarına uygunluğu ve yerel kalkınmaya katkısı yönleri bakımından teknik olarak değerlendirilmesi, bu Yönetmelikte belirtilen bağımsız değerlendirme süreci çerçevesinde ve her durumda ilgili ajans tarafından yapılır. g) İlgili aracı kuruluşlar ile yapılan anlaşma hükümleri gereğince, bağımsız değerlendirme sürecinin mali hususları, kurumsal işbirliği çerçevesinde ajans ve ilgili aracı kuruluşlar arasında paylaşılabilir. ğ)Desteğe ilişkin ödemeler hiçbir surette proje sahibine yapılamaz. Bu kapsamdaki ödemeler, ilgili aracı kuruluşlarla yapılan anlaşma ve yararlanıcı ile yapılan sözleşme hükümleri çerçevesinde doğrudan ilgili aracı kuruluşların hesabına aktarılmak suretiyle gerçekleştirilir. Onay bildirimlerinin ve ödemelerin yakından takibi için, ajans ve ilgili aracı kuruluşlar arasında elektronik bir sistem tesis edilir. (2) Doğrudan finansman desteği için 12 ila 27 nci maddelerde belirtilen hükümler, mahiyetine uygun düştüğü ölçüde, faiz desteği ve faizsiz kredi desteği uygulamaları için de aynen uygulanır. ÜÇÜNCÜ KISIMTeknik DesteklerBİRİNCİ BÖLÜMTeknik Desteklere İlişkin EsaslarTeknik destek kapsamıMADDE 32 – (Değişik: RG-16/11/2011-28114) (1) Ajans; adil, açık ve şeffaf kurallara tabi olmak ve kendisi tarafından yapılan herhangi bir proje teklif çağrısı ile ilişkilendirilmemek koşuluyla, yerel yönetimlerin başta planlama çalışmaları ile bölge plan ve programlarını uygulayıcı veya yerel kalkınma kapasitesini artırıcı faaliyetleri ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sivil toplum kuruluşlarının, organize sanayi bölgelerinin, küçük sanayi sitelerinin, teknoparkların, teknoloji geliştirme bölgelerinin, endüstri bölgelerinin, iş geliştirme merkezlerinin, birliklerin ve kooperatiflerin ve sayılan bu kurum ve kuruluşların kurduğu veya ortağı olduğu işletmelerin yerel ve bölgesel kalkınmaya katkıda bulunabilecek çalışmaları için, mevcut imkanları çerçevesinde kendi personeli eliyle ya da zorunlu hallerde hizmet alımı yoluyla; eğitim verme, program ve proje hazırlanmasına katkı sağlama, geçici uzman personel görevlendirme, danışmanlık sağlama, lobi faaliyetleri ve uluslararası ilişkiler kurma gibi kurumsal nitelikli ve kapasite geliştirici teknik destek hizmetleri sağlayabilir. Teknik desteğin usul ve esaslarıMADDE 33 – (1) Ajanstan teknik destek talebinde bulunabilecek kuruluşlar, teknik desteğin kapsamı, başvuru koşulları ile değerlendirme kriterleri, ajans tarafından belirlenir ve ajansın internet sitesinde duyurulur. (2) Ajans, ikişer aylık dönemler halinde teknik destek başvurularını alır. Dönem içerisinde alınan teknik destek başvurularının değerlendirilmesi ve seçim işlemleri, genel sekreterce ilgili uzmanlardan oluşturulacak en az üç kişilik bir komisyon marifetiyle gerçekleştirilir. (3) Teknik destek başvuruları on gün içerisinde değerlendirilir. Değerlendirme çalışmalarını tamamlayan komisyon, değerlendirme raporunu ve teknik destek alması uygun bulunan başvuru listesini genel sekreterin onayına sunar. Genel sekreterin onayını takiben teknik destek almaya hak kazanan başvuru sahipleri ajansın internet sitesinde duyurulur. Ayrıca destek almaya hak kazanan başvuru sahiplerine yazılı olarak bildirimde bulunulur. (4) Teknik destek kapsamında; ilan, başvuruların alınması, değerlendirilmesi ve destek faaliyeti ilgili olduğu iki aylık dönem içerisinde gerçekleştirilir. Talebin fazla olması, yoğunluk ve başka sebeplerden dolayı, onaylandığı halde iki ay içinde gerçekleştirilemeyen teknik destek faaliyetleri; ajansın iş yükü, uzman profili ve çalışma programı göz önünde bulundurularak, genel sekreterlikçe yeniden değerlendirilir ve söz konusu uygulama süresi uzatılabilir. Bu başvurular güncelliklerini koruyorlarsa bir sonraki dönemde öncelikli olarak değerlendirilir. (5) Aynı yararlanıcıya bir dönem içerisinde bir kez, yıl içerisinde ise en fazla iki kez teknik destek sağlanır. (6) Aynı yararlanıcıya yılda toplam iki haftadan fazla süreyle geçici uzman personel görevlendirilemez. (7) Ajans aynı proje veya faaliyet için, mali destek veya teknik destekten sadece birini sağlayabilir. Ancak girişimcilik ve yenilikçilik altyapısını geliştirme amaçlı güdümlü projeler için bu hüküm uygulanmaz. (8) Ajans tarafından gerçekleştirilen teknik destek faaliyetleri düzenli olarak kayıt altına alınır; ajansın ve personelinin performans ölçümünde dikkate alınmak üzere yıllık faaliyet raporunda detaylarıyla gösterilir. DÖRDÜNCÜ KISIMOrtak ve Son HükümlerBİRİNCİ BÖLÜMOrtak Hükümlerİzleme faaliyetleriMADDE 34 – (1) Proje ve faaliyetlerin mali ve fiziki gerçekleşmelerini, performanslarını, risklerini, sorun ve ihtiyaçlarını zamanında tespit etmek ve gerekli tedbirleri almak amacıyla yapılacak izleme faaliyetleri, ulusal düzeyde (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlık, bölge düzeyinde ise ajanslar tarafından bir sistem dahilinde yürütülür. (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlık koordinasyonunda kurulan ve geliştirilen bu izleme sistemi; izleme ağı, İzleme Bilgi Sistemi ve Destek Yönetimi Kılavuzundan meydana gelir. (2)İzleme ağı; merkezde (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlık, yerelde ise ajanslardan oluşur. Desteklenen proje ve faaliyetler ajans uzmanları tarafından düzenli olarak izlenir. Ancak proje ve faaliyet uygulamalarının yoğun olduğu dönemlerde, ajans uzmanlarının yeterli olmadığı durumlarda, yönetim kurulu başkanının talebi ve ilgili kurumların uygun görmesiyle, yararlanıcı konumunda olmayan kamu kurum ve kuruluşlarından izleme faaliyetlerinde görev yapmak üzere ilave personel görevlendirilebilir. Bu kişilerin görevleri ile ilgili her türlü gider ve harcamaları, görevlendirme süresince ajans bütçesinden karşılanır. (3)İzleme faaliyetlerinde gerekli bilgi ve iletişim altyapısını oluşturarak bilgiye erişimi kolaylaştırmak, şeffaflığı ve hızlı bilgi akışını sağlamak ve gerekli önlemlerin en kısa zamanda alınmasını temin etmek üzere; belirli zaman aralıkları ile farklı veri kaynaklarından güncel veriler toplayarak yararlanıcıların sorunlarını ve ihtiyaçlarını tespit etmek, risklerini analiz etmek, destek yönetimini kolaylaştırmak, destek uygulama sürecinde ortaya çıkabilecek acil durumlarda ilgili birimleri uyarmak üzere erken uyarı raporlarını üretmek ve her kullanıcının kendi statüsüne göre belirli bir seviyedeki bilgiye ulaşabilmesini sağlamak amacıyla (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlık tarafından internet tabanlı uygulama yapısı olan ortak ve standart bir izleme bilgi sistemi oluşturulur. Ajanslar, bu sistemin kurulması ve işletilmesinde başta (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlık olmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlarla gerekli işbirliğini sağlar. (4) Ajansın desteklediği proje ve faaliyetlerin izlenmesi amacıyla kullanılacak araçlar, izleme sisteminde yer alan birimler ve bunların görevleri, izleme süreci ve sistemin işleyişine ilişkin diğer usul ve esaslar Destek Yönetimi Kılavuzunda belirlenir. (5) Ajans, izleme bilgi sistemini de kullanarak, program ve proje düzeyinde gerekli risk analizlerini sürekli yapar. İzleme, ödeme ve denetim faaliyetlerini bu analizlere göre yönetir, yönlendirir ve gerekli tedbirleri alır. (6) Desteklenen proje ve faaliyetlere ilişkin genel değerlendirmelerin yapıldığı raporlar, Ajans tarafından altı aylık ve yıllık faaliyet raporları ile birlikte Destek Yönetimi Kılavuzunda belirlenen formata uygun olarak (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlığa sunulur. RaporlamaMADDE 35 – (1) Yararlanıcının raporlama yükümlülükleri ile bunlara ilişkin usul ve esaslar, Destek Yönetimi Kılavuzu ve başvuru rehberlerinde açıklanır. Genel olarak yararlanıcılar, proje süresine göre en fazla üç ara rapor ve bir nihai rapor sunmakla yükümlüdür. Ajans sözleşmede belirtmek koşuluyla, yararlanıcıdan ek bilgi ve rapor isteyebilir. Ajansa yapılan bütün raporlamalarda resmi yollardan imzalı ve yazılı olarak teslim edilen veya gönderilen raporlara ve bunların ajans kayıtlarına geçtiği tarihlere itibar olunur. Ayrıca, ajans, yararlanıcılardan projelerindeki ilerlemelere ve harcamalara ilişkin güncel bilgileri düzenli aralıklarla izleme bilgi sistemine işlemesini talep eder ve bu kayıtların güncelliği ve doğruluğunu uygun aralıklarla kontrol eder veya ettirir. Raporlamalarda yazılıve elektronik içerik tutarlılığı sağlanır ve yazılı raporlar elektronik sistemde saklanarak buradan temin edilir. Ara ve nihai raporlarMADDE 36 – (1) Yararlanıcı, projede kaydedilen ilerleme ve sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmesi hususlarını ajansa ara raporlar ile beyan eder. Ajans bu raporlara dayanarak ödeme talebini inceler ve yapacağı değerlendirme neticesinde ortaya çıkan proje uygun maliyetlerini esas alarak ara ödeme miktarını belirler. Yararlanıcının ara ödemelere esas olmak üzere, uygulamaya ve harcamalara ait destekleyici belgelerle birlikte, teknik ve mali bölümlerden oluşan ara dönem raporunu sunma yükümlülüğü sözleşmede açıkça belirtilir. (2) Raporların teknik bölümü; proje faaliyetleri, proje yönetimi, ortakların katılımı, paydaşlarla ilişkiler, görünürlük, performans göstergelerindeki ilerlemeler, projenin genel değerlendirmesi ve varsa küçük sözleşme değişiklikleri hakkındaki bildirimler ve sözleşme değişikliklerine ilişkin bilgileri ihtiva eder. Yararlanıcı ara raporunu, sözleşmede belirtilen raporlama döneminin bitimini müteakip yedi gün içinde Ajansa sunar ve ajans, ara rapora ilişkin incelemelerini, ara raporun sunulmasını müteakip on gün içerisinde tamamlar. Ayrıca ajans varsa düzeltme taleplerini ivedi olarak yararlanıcıya ileterek yedi gün içerisinde eksikliklerin giderilmesini temin eder. (3) Nihai rapor, proje uygulama süresinin bitimini müteakip en geç otuz gün içinde yararlanıcı tarafından Ajansa sunulur. Ajans nihai raporu en geç otuz gün içerisinde değerlendirerek ve gerektiğinde eksiklikleri tamamlatarak nihai ödemeyi onaylar. Erken uyarı ve usulsüzlük raporuMADDE 37 – (1) Usulsüzlük şüphesinde veya sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde önemli riskler oluşması durumunda, izleme görevlileri tarafından erken uyarı raporları düzenlenerek genel sekretere sunulur. Erken uyarı raporunun hazırlanacağı haller, inceleme usulleri, alınacak düzeltici tedbirler ve gerekli görülen hallerde usulsüzlük incelemeleri gibi müteakip işlemler Destek Yönetimi Kılavuzunda açıklanır. (2) Yararlanıcıların, usulsüzlük teşkil eden fiil ve davranışlarının tespiti halinde haklarında usulsüzlük raporu düzenlenir. Hangi fiil ve hareketlerin usulsüzlük oluşturacağı, usulsüzlük raporu formatı ve usulsüzlük raporlamasının yöntemi ve kuralları detaylı olarak Destek Yönetimi Kılavuzunda belirtilir. (3)İzleme görevlileri tarafından tespit edilen usulsüzlükler, en geç üç gün içinde genel sekretere bildirilir. Hakkında usulsüzlük raporu düzenlenen veya usulsüzlük ihbarında bulunulan durumlar, ajans tarafından, gereğinde yerinde tespit yapılmak ve tutanağa bağlanmak suretiyle, detaylı bir şekilde incelenir ve değerlendirilir. Yapılacak inceleme ve değerlendirme sonuçlarına göre, usulsüzlüğe konu tutarın uygun olmayan maliyet olduğuna ve/veya proje uygulamasının devamına karar verilir ya da sözleşme feshedilir. (4) Ajans, suç teşkil eden usulsüzlük hallerinde savcılığa suç duyurusunda bulunur. Usulsüzlük durumlarına ve alınan tedbirlere ilişkin bilgiler, izleme bilgi sistemine işlenir ve ajans faaliyet raporları ile birlikte (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlığa ayrıca iletilir. Sözleşme değişiklikleriMADDE 38 – (1) Yararlanıcıların projelerini, Ajans ile imzaladıkları sözleşme hükümleri doğrultusunda uygulamaları esastır. Ancak sözleşmenin imzalanmasından sonra projenin uygulamasını zorlaştıracak veya geciktirecek önceden öngörülemeyen ve beklenmeyen durum yahut mücbir sebep söz konusu ise sözleşme tarafların mutabakatı ile uygulamanın herhangi bir safhasında değiştirilebilir ve/veya proje uygulamasının tamamı veya bir kısmı askıya alınabilir. (2) Sözleşme değişiklikleri için aşağıdaki ilkelere uyulur: a) Yararlanıcının sözleşme değişikliği taleplerinin kabulü için yalnızca talepte bulunması yeterli değildir. Yararlanıcı tarafından, bu taleplerin, nedenlerinin ve değişiklik gerekçelerinin, en uygun şekilde, detaylı olarak ve belgelendirilerek açıklanması gerekir. Ajans talepleri inceleyerek, değişiklik gerekçesi olmayan, yetersiz ya da mesnetsiz olan talepleri reddeder. b) Bir sözleşme değişikliği, destek verme kararının sorgulanmasını gerektiren veya başvuru sahiplerine eşit muamele yapılması ilkesine aykırı düşen veya proje amacını değiştiren bir niteliği veya etkiyi haiz olamaz. Bu nedenle, proje tanımında başlangıç aşamasında projenin seçiminde kullanılan uygunluk, değerlendirme ve seçim kriterlerinin dışına taşan köklü bir değişikliğe onay verilemez. c) Sözleşmeler ancak sözleşme yürürlük süresi içerisinde değiştirilebilir, gerçekleştirilen faaliyetlerle ilgili olarak geriye dönük değişiklik yapılamaz. ç) Mali destek miktarı, sözleşme değişikliği ile artırılamaz. Ancak mücbir hallerde, mali destek miktarı, genel sekreterin teklifi ve yönetim kurulunun onayıyla en fazla yüzde elli oranında artırılabilir. d) (Değişik: RG-16/11/2011-28114)Proje veya faaliyetin yürütülmesini büyük ölçüde zorlaştıran veya geçici olarak imkânsız hale getiren, yargı süreci sebebiyle veya bu Yönetmelikte belirtilen mücbir sebeplerin varlığı halinde, sözleşme süresi altı ayı geçmemek üzere uzatılabilir. Desteğin durdurulması ve iptaliMADDE 39 – (1) Desteklenen proje veya faaliyet kapsamında ajans tarafından istenen bilgi ve belgelerin zamanında ve eksiksiz verilmemesi, izleme ziyaretlerinde uygulama ve yönetim mekânlarına erişimin zorlaştırılması yahut engellenmesi veya projenin sözleşmeye, eklerine ve yürürlükteki mevzuata uygun şekilde yürütülmediğinin tespiti halinde destek durdurulur. Bu durumda yararlanıcıya, düzeltme için Genel Sekreter tarafından (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) otuz iş gününü geçmemek üzere bir süre verilebilir. (2) Düzeltme süresinin verilmesi faydalı görülmez veya verilen süre sonunda durumda bir düzelme olmazsa sözleşme feshedilir. Sözleşmenin feshi halinde yapılan ödemeler ile sözleşmeden doğan masraflar ve sözleşmede öngörülen cezai şart yararlanıcıdan tahsil edilir ve suç teşkil eden hususlarla ilgili olarak savcılığa suç duyurusunda bulunulur. Bu şekilde sözleşmesi feshedilen yararlanıcılar ile projenin yürütülmesinde görev alan ve ağır kusuru sebebiyle projenin iptaline neden olan kişiler, destek almak için beş yıl süreyle ajanslara başvuramaz. Bu süre sonunda bunlara destek verilebilmesi, ajansa olan bütün borçlarını ödemiş olmalarına bağlıdır. (3) Mücbir sebeplerden dolayı proje veya faaliyetin sözleşmeye göre yürütülmesinin imkansız görüldüğü hallerde sözleşme, yeni durum ve koşullara göre değiştirilebileceği gibi, bunun kaynakların kullanımı veya proje amacının gerçekleştirilmesi bakımından faydasız görülmesi halinde fesih de edilebilir ve bu tarihe kadar yararlanıcının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirdiği harcamalar, sözleşmede öngörülen destek oranında kendisine ödenir. Desteğin tahsis amacı dışında kullanılamaması ve sorumlulukMADDE 40 – (1) Ajans tarafından verilen destekler, geçici dahi olsa amacı dışında kullanılamaz. Desteğin amacı dışında kullanıldığının tespiti durumunda, sağlanan desteğin sözleşme hükümlerine göre tahakkuk eden faizi ve cezai şartı ile birlikte derhal geri alınması için gerekli işlemler yapılır. (2) Bu Yönetmelikte ve diğer ilgili mevzuatta belirtilen ilke ve kurallara aykırı olarak ajanstan destek sağlayan veya buna sebep olan yahut bunda ağır kusuru bulunan kişiler ile sağlanan desteği amacı dışında kullandığı tespit edilen kişiler, ajansın uğrayacağı zararlardan sorumlu olup, bunlar beş yıl süreyle herhangi bir ajanstan destek alamaz. Bu süre sonunda bunlara destek verilebilmesi, ajansa olan bütün borçlarını ödemiş olmalarına bağlıdır. (3) Projelerin belirlenen amaçlara uygun olarak gerçekleştirilmesi, uygulamaların sözleşmede belirtilen usul ve esaslara göre yürütülmesi ve belgelendirilmesi, belgelerin proje uygulaması sona erdikten sonra en az beş yıl süreyle muhafazası ve yapılacak denetimlerde bu belgelerin görevlilere ibraz edilmesi sorumluluğu yararlanıcıya aittir. (4) Gerçekleştirilecek projelerin amaçlarına uygun olarak uygulanmasının ve uygulamaların sözleşme ve diğer ilgili mevzuatta belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinin izlenmesinden, uygulamaya yönelik olarak düzenlenecek tüm belgelerin doğrulanmasından, onaylanmasından ve birer suretinin yedi yıl boyunca muhafazasından ajans sorumludur. DenetimMADDE 41 – (1) Her yıl desteklenen proje ve faaliyetlerin en az yüzde onu ajans personeli veya zorunlu hallerde Ajans tarafından yetkilendirilmiş ve görevlendirilmiş denetçiler tarafından denetlenir. Bu denetimler sırasında yararlanıcı, proje uygulama ve yönetim mekânlarına erişimi zorlaştırmamak yahut engellememek ve talep edilen bilgi ve belgeyi görevli personele zamanında sunmak zorundadır. (2) Yapılan denetimlerde herhangi bir suç unsurunun tespiti halinde ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulur. (3) Proje ve faaliyetlerin denetimi ile ilgili usul ve esaslar Destek Yönetimi Kılavuzunda belirlenir. Yararlanıcıların tabi olacakları satın alma mevzuatıMADDE 42 – (1) Yararlanıcıların desteklenen proje ve faaliyetleri kapsamında yapacakları ihale ve satın alma faaliyetleri, harcama usul ve esasları ilgili kanunlarca belirlenen kurum ve kuruluşlar bakımından kendi mevzuatlarına göre, diğer kişi, kurum ve kuruluşlar bakımından ise Proje Uygulama Rehberinde belirtilen usul ve esaslara göre yapılır. (Mülga cümle:RG-16/11/2011-28114) (…) (2) Ajans tarafından sağlanan mali desteğin etkin kullanılmasını sağlamak için, yararlanıcılar, satın alma faaliyetlerinde; ayrım gözetmeme, adil rekabet ortamını sağlama, kolay anlaşılabilir ve ayrımcılık içermeyen teknik şartnameler hazırlama, ihale ilanını tüm potansiyel iştirakçilere ulaşacak şekilde duyurma veya ilan etme, sağlıklı tekliflerin alınabilmesi için teklif sahiplerine yeterli zaman tanıma, objektif değerlendirme kriterlerini kullanma ve kayıtları düzgün, anlaşılabilir ve yeterli şekilde tutma gibi temel satınalma kurallarına uymak zorundadır. Gerektiğinde ajanslar ve (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlık projelerle ilişkili tedarikçiler, müteahhitler ve taşeronlar ile ilgili bilgilerin ve performans durumlarının da paydaş veritabanına işlenmesi yönünde düzenlemeler yapabilir. Proje ile sağlanan tesis ve ekipmanların mülkiyetiMADDE 43 – (1) Bu Yönetmelik çerçevesinde yürütülen programlar kapsamında alımı desteklenen alet, teçhizat, yazılım, malzeme ve sistemler ile yapımı gerçekleştirilen tesislerin mülkiyeti (Ek ibare:RG-16/11/2011-28114) ve bunlar üzerindeki fikri mülkiyet hakları yararlanıcıya aittir. Ancak yararlanıcının, sözleşme kapsamında sağlanmış tesis, makine, ekipman, teçhizat ve diğer malzemelerin, genel sekreterin gerekçeli ve yazılı izni olmaksızın projenin sona ermesinden itibaren üç yıl süreyle mülkiyetini başkasına devredemeyeceği, rehin ve teminat olarak gösteremeyeceği, ve projede tanımlanan iş dışında başka bir iş için kullanamayacağı, aksi halde destek miktarının üç katı tutarında ajansa tazminat ödeyeceği hususu sözleşmede yer alır. (2) Bunun yanı sıra, söz konusu tesis, makine, ekipman ve diğer malzemenin, projenin sona ermesinden itibaren üç yıl süreyle genel sekreterin gerekçeli ve yazılı izni olmaksızın ajansın kurulu olduğu düzey 2 istatistiki bölge birimi dışına çıkarılamayacağı, aksi halde yararlanıcının söz konusu tesis ve taşınırlar için sağladığı destek miktarının üç katı tutarında ajansa tazminat ödeyeceği hükmüne de sözleşmede yer verilir. (3) Bu madde hükümlerinde yer alan üç yıla ilişkin kısıtlayıcı durumlar, bu süre içerisinde herhangi bir şekilde gerçek veya tüzel kişiliği ortadan kalkan yararlanıcılar bakımından, söz konusu tesis, makine, ekipman ve diğer malzemenin devredildiği kişiler için de geçerli olup, kalan süre bunlar tarafından tamamlanır. Teminat olarak kabul edilebilecek değerler ve süreleriMADDE 44 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında, Ajans tarafından teminat olarak kabul edilebilecek değerler şunlardır: a) Tedavüldeki Türk parası, b) Bankalar veya katılım bankaları tarafından verilen teminat mektupları, c) Ajansın Kredi Garanti Fonu ile protokol imzaladığı hallerde Kredi Garanti Fonu tarafından verilen teminatlar, ç) Genel sekreter tarafından teklif edilip yönetim kurulunca onaylanan diğer teminatlar. (2) Tedavüldeki Türk Parası cinsinden teminatlar ajans tarafından teslim alınamaz. Bunların, yararlanıcı tarafından ajansın bildireceği banka hesap numarasına yatırıldığına dair dekontun muhasebe birimine ibrazı zorunludur. (3) Teminatlar, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir. (4) Karma değerlerden oluşan teminatlar Ajans tarafından kabul edilebilir. (5) Yararlanıcı tarafından verilen teminatların geçerlilik süresi destekleme süresinden kısa olamaz. (6) Teminatlar nihai ödemenin yapılmasını müteakip serbest bırakılır. Mücbir sebeplerMADDE 45 – (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki uygulamalarda mücbir sebep olarak kabul edilebilecek haller aşağıda belirtilmiştir: a) Deprem, sel, yangın, çığ, toprak kayması, yıldırım düşmesi gibi genel nitelikli doğal afetler, b) Proje yararlanıcısının en az üç ay süreli hastalıkları, yaralanma sonucu iş göremez hale gelmeleri, c) Genel kanuni grev, ç) Genel salgın hastalık, d) Kısmî veya genel seferberlik ilânı. (2) Sözleşme süresinin uzatılması, sözleşmenin feshi gibi durumlar da dahil olmak üzere, ajans tarafından birinci fıkrada belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için; önceden öngörülemez ve beklenemez olması, yararlanıcıdan kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, hakkaniyet kuralları çerçevesinde ve objektif olarak bu şartlar altında yararlanıcının sözleşmede öngörülen yükümlülüklerini aynen ifasının beklenemez olması,yararlanıcının bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş bulunması, mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde yararlanıcının ajansa yazılı olarak bildirimde bulunması ve zorunlu haller hariç söz konusu sebebin yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi zorunludur. GörünürlükMADDE 46 – (1) (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Ajansın mali destek sağladığı proje ve faaliyetlerde, yararlanıcılar ve alt yükleniciler, hizmet, mal alımı ve yapım işleri faaliyetlerinde ajansın sağladığı mali desteği ve Müsteşarlığın genel koordinasyonunu görünür kılmak ve tanıtmak için gerekli önlemleri alırlar. Destek kapsamında ortaya çıkan her türlü tesis, makine, teçhizat ve basılı materyal üzerinde Ajansın desteği ile sağlandığını belirten ifadeler ile (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlık ve ajans logosunun yer alması sağlanır. Proje Uygulama Rehberinde yer alan genel hükümlere ilave olarak, ajansın görünürlüğünü ve tanıtımını sağlamak amacıyla alınması gereken önlemler ve standartlar ajans tarafından belirlenerek internet sitesinde yayınlanır. İlgili ajans ve Müsteşarlığın mutabık kalması durumunda, ajans faaliyet ve desteklerinin genel stratejik çerçevesini oluşturan ulusal ve bölgesel nitelikli kalkınma planlarını temsil eden amblem, logo veya sloganlar için de aynı tanıtım ve görünürlük kuralları uygulanır. (2) Başvuru rehberlerinde belirtilecek istisnalar dışında kâr amacı güden işletmeler ticari amaçlı ürün, hizmet, ambalaj, broşür ve diğer tanıtım malzemelerinde genel sekreterin izni olmaksızın, birinci fıkrada bahsi geçen amblem, logo veya sloganları kullanamaz. (3) Yararlanıcılar, ajanstan destek almak suretiyle yürüttükleri proje ve faaliyetlerle ilgili olarak, söz konusu desteği açık, anlaşılır ve doğru bir biçimde belirtmek şartıyla, yurt içinde veya yurt dışında makale yayımlayabilir, tebliğ sunabilir ve proje yarışmalarına iştirak edebilir. Ancak bu gibi durumlarda bunların bir örneğinin en kısa süre içerisinde ajansa gönderilmesi zorunludur. Etki analiziMADDE 47 – (1) Ajans bir yıl içerisinde desteklediği proje ve faaliyetlerin istihdam, yatırım, ihracat, ithalat, turizm ve diğer yönlerden bölge kalkınması bakımından doğurduğu etki ve sonuçlarını en geç iki yılda bir analiz eder ve hazırlamakla mükellef olduğu yıllık faaliyet raporlarında bu etki ve sonuçlara yer verir. İKİNCİ BÖLÜMÇeşitli ve Son HükümlerTereddütlerin giderilmesiMADDE 48 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri ve uygulamaya ilişkin aksaklıkları gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye, ilke ve standartları belirlemeye ve uygulama birliğini sağlayacak gerekli düzenlemeleri yapmaya, bu hususta gerekli her türlü bilgi ve belgeyi istemeye (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlık yetkilidir. Uygulama süresiGEÇİCİMADDE 1 – (1) Faiz desteği ve faizsiz kredi desteği ile ilgili hükümler, Çukurova ve İzmir ajansları bakımından bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten itibaren iki takvim yılından, diğer ajanslar bakımından ise kuruluş tarihinden itibaren üç takvim yılından sonra uygulanır. Bütçe ve proje limitleriGEÇİCİMADDE 2 – (1) Küçük ölçekli altyapı proje teklif çağrıları için bu Yönetmelikte belirtilen bütçe ve proje limitleri, bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten itibaren iki yıl uygulanmaz. Denetim limitiGEÇİCİMADDE 3 – (1) Her yıl destek verilen projelerin denetimi ile ilgili yüzde onluk limit, ajansın destek uygulamalarına başladığı ilk yıl için en az yüzde otuz, ikinci yıl için ise en az yüzde yirmi olarak uygulanır. MuafiyetlerGEÇİCİMADDE 4 – (1) Çukurova ve İzmir Kalkınma Ajansları, Destek Yönetimi Kılavuzu ve Proje Uygulama Rehberi hazırlanana kadar, mevcut ön bölgesel gelişme planına göre ve (Değişik ibare: RG-16/11/2011-28114) Bakanlıkça onaylanacak usul ve esaslar dahilinde, 2008 yılı içerisinde proje teklif çağrısına çıkabilirler. YürürlükMADDE 49 – (1) Bu Yönetmelik yayımıtarihinde yürürlüğe girer. YürütmeMADDE 50 – (Değişik: RG-16/11/2011-28114) (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Kalkınma Bakanı yürütür. Eki için tıklayınız
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
8/11/2008
27048
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Resmi Gazete Tarihi: 07.07.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28346
SEBZE VE MEYVE TİCARETİ VE TOPTANCI HALLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK(2)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, sebze ve meyve ticaretinin kaliteli, standartlara ve gıda güvenilirliğine uygun olarak serbest rekabet şartları içinde yapılmasını sağlamak, toptancı hallerini modern bir yapıya kavuşturmak, toptancı hali içinde veya dışında işlem gören sebze ve meyvelere ilişkin bilgileri elektronik ortamda tutmak, izlemek ve duyurmak, meslek mensupları ile diğer ilgilileri kayıt altına almak, bunlara yönelik veri tabanı oluşturmak, toptancı halleri arasında ortak bilgi paylaşımını ve iletişimi temin etmek, üretici ve tüketicilerin hak ve menfaatlerini korumak ve meslek mensuplarının faaliyetlerini düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, toptancı hallerinin kurulması, işletilmesi, taşınması ve kapatılmasını, yönetim ve denetimini, sebze ve meyve ticareti ile iştigal edenlerde aranılacak nitelikleri, bunların çalışmalarını, yapacakları satışları, haklarını ve uymakla yükümlü bulundukları kuralları, bildirim işlemleri ve bildirimcileri, hal rüsumu ve paylaşımını, hal kayıt sistemini, toptancı hal yönetim birimleri ile diğer idarelerin görev, yetki ve sorumlulukları ile toptancı hallerine ve sebze ve meyve ticaretine ilişkin diğer hususları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 3, 5, 9, 12, 15 ve 16 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,
b) Banka: Hal rüsumunun tahsilini ve ilgili belediye ile işletmelere dağılımını yapmak üzere Bakanlıkça belirlenen bankayı,
c) Belediye: 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununa tabi belediyeleri,
ç) Belediye toptancı hali: Belediyelerce kurulan toptancı hallerini,
d) Bildirim miktarı: Adet ile yapılan satışlarda 150 adet, bağ ile yapılan satışlarda 50 bağ, kilogram ile yapılan satışlarda 100 kilogramı,
e) Hal rüsumu: Malları satın alanlarca toptan satış bedeli üzerinden (Mülga ibare: RG-9/10/2020-31269) (…) belediye veya işletmelere bu Yönetmeliğe göre ödenen meblağı,
f) İl müdürlüğü: Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Ticaret İl Müdürlüğünü,
g) İşyeri: Toptancı hal yönetimince belirlenen ve malların üretici, üretici örgütü, komisyoncu ve tüccarlar tarafından toptancı halinde toptan olarak alım satımının yapıldığı yerleri,
ğ) İlgili birim: İç Ticaret Genel Müdürlüğünü,
h) İlgili Yönetmelik: Kanuna istinaden çıkarılan bu Yönetmelik dışındaki diğer yönetmelikleri,
ı) Kanun: 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunu,
i) Komisyoncu: Malların toptan satışı amacıyla kendi adına ve başkası hesabına komisyon esası üzerinden çalışan meslek mensuplarını,
j) MERSİS: Merkezi Sicil Kayıt Sistemini,
k) Mal: Organik ve iyi tarım uygulamaları kapsamında üretilen sertifikalı ürünler dâhil ticarete konu sebze ve meyveleri,
l) Meslek mensubu: Malların ticaretiyle iştigal eden ilgili meslek odalarına kayıtlı kişileri,
m) Meslek örgütü: Komisyoncu veya tüccarların ayrı ayrı ya da birlikte oluşturduğu, federasyonlara üye derneklerden toptancı halindeki işyerlerinde faaliyet gösteren en fazla üyeye sahip derneği,
n) Özel toptancı hali: Gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan toptancı hallerini,
o) Perakende satış: Tek seferde bildirim miktarının altında yapılan satışı,
ö) Perakendeci: Malları toptan temin ederek doğrudan tüketicilere perakende olarak satan meslek mensuplarını,
p) Sistem: Bakanlık bünyesinde elektronik ortamda kurulan ve internet tabanlı çalışan merkezi hal kayıt sistemini,
s) Toptancı hali: Bu Yönetmelikte belirtilen asgarî koşulları taşıyan projeler çerçevesinde belediyeler ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan, malların toptan alım ve satımı ile kaydının yapıldığı yerleri,
ş) Tüccar: Malların toptan satışı amacıyla kendi adına ve hesabına çalışan meslek mensuplarını,
t) Tüketim yeri: Malların tüketildiği il, ilçe veya belde belediye sınırı ve mücavir alanlarını,
u) Üretici: Malları üretenleri,
ü) Üretici örgütü: Üreticilerce kurulan ve ilgili Yönetmeliğe göre üretici örgütü belgesi almış olan tüzel kişilikleri,
v) Üretim yeri: Malların üretildiği ya da girdiği gümrük kapısının bulunduğu il, ilçe veya belde belediye sınırı ve mücavir alanlarını
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Toptancı Halinin Kurulması, Taşınması ve Kapatılması
Toptancı halinin kurulması ve sınıflandırılması
MADDE 5 –
(1) Toptancı halleri, imar planında belirlenmiş alanlarda bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtilen asgari koşulları taşıyan projeler çerçevesinde belediye sınırı ve mücavir alanları içinde belediyeler, büyükşehir belediye sınırı ve mücavir alanları içinde büyükşehir belediyeleri tarafından kurulur.
(2) Büyükşehir belediye sınırı ve mücavir alanları hariç, belediye sınırı ve mücavir alanları içinde birden fazla toptancı hali kurulamaz.
(3) İlgili belediyeden izin almak kaydıyla birinci fıkra hükmüne uygun olarak gerçek veya tüzel kişiler tarafından da toptancı hali kurulabilir.
(4) Büyükşehir belediyeleri sınırları ve mücavir alanları içinde bu Yönetmelik hükümlerine göre belediye toptancı haline bağlı olarak şube niteliğinde faaliyet göstermek üzere ilgili belediyece haller kurulabilir.
(5) Belediyeler, toptancı halleri ile ilgili faaliyette bulunmak üzere kendi aralarında 26/5/2005 tarihli ve 5355 sayılı Mahallî İdare Birlikleri Kanunu hükümlerine göre birlik kurabilir. Bu şekilde kurulan toptancı halinin faaliyet alanı, mahalli idare birliğine üye belediyelerin sınırları ve mücavir alanlarıdır.
(6) Toptancı halinin kurulmasına, 10 uncu maddede belirtilen komisyonun raporu göz önünde bulundurularak belediye meclisince karar verilir.
(7) Toptancı halinin kurulmasında, malların arz ve talep derinliğinin bulunması, üretici ve tüketicinin korunması, toptancı hali sayısı ve bunların birbirlerine yakınlığı, üretici yoğunluğu ve tüketici piyasasının büyüklüğü ile çevreye, altyapıya ve trafiğe getireceği yükler dikkate alınır.
(8) İmar planlarında toptancı hal yerlerinin belirlenmesinde, bu Yönetmelikte yer alan hükümler belediyelerce göz önünde bulundurulur.
(9) İmar planlarında toptancı hal yeri olarak belirlenmiş alanlar başka bir amaçla kullanılamaz ve bu alanların çevresi toptancı halinin faaliyetini engelleyecek veya insan sağlığına zarar verecek şekilde iskâna açılamaz.
(10) Toptancı halinin kuruluş işlemleri tamamlandıktan sonra en geç bir ay içinde ilgili belediye tarafından, sisteme kaydedilmek üzere il müdürlüğüne bildirilir. Sisteme kayıt tarihi, toptancı halinin resmi olarak faaliyete başlama tarihidir.
(11) Belediye toptancı halinin faaliyet alanı, bulunduğu belediye sınırı ve mücavir alanlarıdır. Özel toptancı hallerinden; bulunduğu belediye sınırı ve mücavir alanlarında belediye toptancı hali olanların faaliyet alanı kurulu bulunduğu mevki, olmayanların ise bulunduğu belediye sınırı ve mücavir alanlarıdır.
(12) Toplam işyeri sayısı, 30 ila 100 olan toptancı halleri küçük, 101 ila 250 olan toptancı halleri orta, 251 ve üzeri olan toptancı halleri ise büyük toptancı hali olarak sınıflandırılır.
Toptancı hali kurulacak yerin özellikleri
MADDE 6 –
(1) Toptancı hali kurulacak yerlerde aşağıdaki özellikler aranır:
a) Coğrafi konumunun ve ulaşım imkanlarının uygun olması,
b) Yerleşim alanının giriş veya çıkışındaki bir ana karayolu veya suyolu yakınında ya da demiryolu güzergâhında bulunması,
c) Mesken ve işyerleri ile gıda güvenilirliği bakımından risk oluşturan tesis ve benzeri yerlere uzak olması,
ç) Kuru, iyi drene edilmiş ve su baskınlarına maruz kalmayacak yapıda olması,
d) İlgili mevzuata göre toptancı hali kurulmasına engel bir durumunun olmaması.
Hazineye ait taşınmazlarda toptancı hal kurulması
MADDE 7 –
(1) İmar planında toptancı hal yeri olarak belirlenmiş alanlarda bulunan mülkiyeti Hazineye ait taşınmazlar toptancı hali kurulmak üzere; belediyelere bedelsiz olarak, üretici örgütlerine 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas değeri, diğer gerçek veya tüzel kişilere ise rayiç bedeli üzerinden doğrudan satış yoluyla devredilir.
(2) Birinci fıkraya göre devredilen taşınmazların tapu kütüklerine; devir amacı dışında kullanılması, hukuken geçerli bir mazeret olmaksızın belirlenen sürede tesisin inşaatına başlanılmaması, inşaatın süresinde tamamlanmaması veya inşaat tamamlanmasına rağmen faaliyete geçilmemesi hâllerinde Hazinece geri alınacağına yönelik olarak şerh konulur. Bu şartlardan birinin gerçekleşmesi halinde, devredilen taşınmazlar Hazinece geri alınır. Bu fıkra uyarınca devredilen taşınmazların devir amacında kullanıldığı, belirlenen sürede tesisin inşaatına başlanıldığı ve tamamlandığının veya faaliyete geçildiğinin belirlenmesi halinde, taşınmazların tapu kütüğünde bulunan şerh ilgili defterdarlık veya mal müdürlüğünün talebi üzerine kaldırılır.
Özel mülkiyete ait taşınmazlarda toptancı hal kurulması
MADDE 8 –
(1) İmar planında toptancı hal yeri olarak belirlenmiş alanlarda özel mülkiyete ait arazilerin bulunması halinde, bu araziler toptancı hali kurulmak üzere rızaen satın alma veya kamulaştırma yolu ile iktisap edilir. Bu yerler için kamu yararı kararı ilgili belediye encümeni tarafından verilir.
(2) Kamulaştırma işlemleri, belediyeler tarafından yürütülür. Özel toptancı halleri için yapılan kamulaştırma işlemlerinde kamulaştırma bedeli işletmeci tarafından belediyeye ödenir.
(3) Bu maddeye göre yapılacak kamulaştırma işlemlerinde, bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan durumlarda 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümleri uygulanır.
Toptancı halinde bulunması gereken hizmet tesisleri ve özellikleri
MADDE 9 –
(1) Küçük, orta ve büyük toptancı hallerinde;
a) İş yerleri,
b) İdare binası,
c) Fiyat panosu,
ç) Bilgi işlem sistemi,
d) Hoparlör sistemi,
e) Aydınlatma sistemi,
f) Güvenlik kamerası,
g) Giriş-çıkış kontrol kulübesi,
ğ) Ağırlık kontrol ünitesi,
h) Çöp toplama yeri,
ı) Tuvalet,
i) Otopark,
j) Boş ambalaj depolama yeri
bulunması zorunludur.
(2) Orta ve büyük toptancı hallerinde, (Mülga ibare: RG-28/6/2013-28691) (…) 11 inci maddede belirtilen toptancı hal projesinde yer alması zorunlu olan (Ek ibare: RG-28/6/2013-28691) laboratuvarlar, soğuk hava deposu ile tasnifleme ve ambalajlama tesislerinin de, işyerlerinde faaliyet gösterenlerin üçte birinin yazılı talebi üzerine oluşturulması zaruridir. Bu fıkrada belirtilen tesislerin toptancı halinde kurulma zorunluluğu, bu tesislere ilişkin hizmetlerin on yedinci fıkra kapsamında alınması durumunda aranmaz.
(3) Toptancı halinde toplam işyeri sayısı otuzdan az olamaz. İşyerlerinin alan büyüklüğü ve kullanımına ilişkin özellikler, mal teşhirini olumsuz etkilemeyecek, alışveriş için yeterli geçiş yolları bırakacak, malların ve boş ambalajların uygun bir şekilde muhafazasını sağlayacak ve toptancı hallerine standart bir görünüm kazandıracak şekilde belediye encümenince belirlenir. İşyerlerinin tavan yüksekliği beş metreden, alan büyüklüğü ise küçük toptancı hallerinde elli metre kare, orta toptancı hallerinde seksen metre kare, büyük toptancı hallerinde yüz yirmi metre kareden az olamaz.
(4) İdare binası, toptancı halinin büyüklüğü ve kapasitesi göz önüne alınarak hal yönetimi, zabıta ve diğer personelin ihtiyacını karşılayabilecek özellikte olur. İdare binası içinde, gerekli donanım ve teçhizata sahip ilk yardım merkezi ve yangın söndürme sistemi ile zabıta bürosu bulunur.
(5) Toptancı haline, meslek mensuplarına ve işlem gören mallara ilişkin bilgilerin tutulmasına, sistem için gerekli olan verilerin sağlanması ve bunların sisteme aktarılmasına imkân sağlayacak yeterli kapasitede bilgi işlem sistemi oluşturulur.
(6) Sebze ve meyve fiyatları ile uygun görülen diğer bilgilerin yayımlanması amacıyla, toptancı hal bünyesindeki bilgi işlem sistemine bağlı dijital fiyat panosu, yeterli sayıda ve kolaylıkla görülebilecek yerlerde kurulur.
(7) Gerekli görülen duyuruların yapılabileceği uygun ve yeterli kapasitedeki hoparlör sistemi ile toptancı halinin yeterli düzeyde aydınlatılmasına imkân sağlayacak aydınlatma sistemi kurulur.
(8) Can ve mal güvenliğinin sağlanması amacıyla, toptancı hallerinin kapasitesi göz önünde bulundurularak yeterli sayı ve özellikteki güvenlik kameraları uygun alanlara yerleştirilir.
(9) Toptancı haline gelen araçlar ile halden çıkan araçlarda bulunan mallara ilişkin kontrol ve kayıt işlemlerinin yapılacağı bilgi işlem alt yapısına sahip yeterli sayı ve kapasitede kontrol kulübesi halin giriş ve çıkışlarına konulur. Toptancı halinin etrafı, insan ve mal girişine izin vermeyecek şekilde çevrilir.
(10) Malların ağırlığının tartılabileceği, ilgili mevzuata uygun yeterli sayı ve kapasitede ağırlık kontrol ünitesi toptancı halinin giriş ve çıkışlarına veya uygun görülecek alanlara yerleştirilir.
(11) Toptancı halinde oluşan çöplerin kaldırılıncaya kadar tutulacağı çöp toplama yeri, toptancı halinin uygun bir yerinde oluşturulur. Çöp toplama yerlerinin kapasitesi, toptancı halinin büyüklüğü ve iş hacmine göre belirlenir.
(12) Tuvaletler, toptancı halinin kapasitesi göz önünde bulundurularak ihtiyacı karşılayacak sayıda ve özellikte olur.
(13) Mal getirme, boşaltma ve yükleme işlerinin kolaylıkla yapılabilmesine imkân verecek yeterli alan, yol ve otopark bulunur. Yollar, maksada uygun olarak beton veya asfalt ile kaplanır. Otopark yerinin belirlenmesinde, malların gıda güvenilirliği ve hijyen bakımından olumsuz etkilenmemesi, otopark alan büyüklüğünün belirlenmesinde ise toptancı halinin iş hacmi ile işyeri sahipleri ve çalışanların ihtiyaçları da dikkate alınır.
(14) Boş kap ve ambalajların muhafaza edileceği boş ambalaj depolama yeri, toptancı halinin uygun bir yerinde oluşturulur. Bu yerlerin sayı ve kapasitesi, toptancı halinin büyüklüğü ve iş hacmine göre belirlenir.
(15) Soğuk hava depolarının oda ve depolama kapasiteleri belediye encümenince, laboratuvarlarda yapılacak analizler ise Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca belirlenir. Soğuk hava depolarının kapasitesi, orta toptancı hallerinde iki bin, büyük toptancı hallerinde ise beş bin metre küpten az olamaz.
(16) Malların ayıklanması, sınıflandırılması, hazırlanması, ambalajlanması, işaretlenmesi ve etiketlenmesine ilişkin iş ve işlemlerin yapıldığı tasnifleme ve ambalajlama tesisleri, uygun kapasitede olur.
(17) Toptancı halinde işlem gören malların analizine, geçici olarak depolanmasına, tasniflenmesine veya ambalajlanmasına ilişkin hizmetler, bu Yönetmelik ve Bakanlık düzenlemelerine aykırı hüküm içermeyecek şekilde yapılacak belirli süreli sözleşme veya protokoller ile toptancı halinin bulunduğu yerdeki gerçek veya tüzel kişiler eliyle yürütülebilir. Gıda güvenilirliği analizi hizmet alımına yönelik sözleşme veya protokollerin, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca yetkilendirilmiş kamu laboratuvarları veya özel laboratuvarlarla yapılması zorunludur.
(18) Bu maddede belirtilen zorunlu tesisler dışında ihtiyaca göre belirlenecek diğer tesisler, toptancı hal projesinde yer almak kaydıyla belediye ya da hal işletmecisince oluşturulabilir.
Toptancı hali kuruluş komisyonu
MADDE 10 –
(1) İmar planlarında toptancı hal yeri olarak belirlenen veya belirlenecek alanın, 5 inci maddenin yedinci fıkrası ile 6 ncı maddeye uygunluğunu değerlendirmek üzere bir komisyon kurulur. Komisyon tarafından hazırlanan rapor, belediye meclisine sunulur.
(2) Başkanlığı, ilgili belediye başkanı ya da görevlendireceği yardımcısı tarafından yürütülen toptancı hali kuruluş komisyonu; belediyenin imar ve denetim ile ilgili müdürlüklerinden görevlendirilecek iki temsilci ile il müdürlüğü, il/ilçe emniyet müdürlüğü, il/ilçe gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğü, il/ilçe sağlık müdürlüğü/ilçe sağlık grup başkanlığı, çevre ve şehircilik il müdürlüğü, ticaret odası/ticaret ve sanayi odası ile ziraat odasınca belirlenecek birer temsilci olmak üzere on üyeden oluşur. Bu komisyonda, varsa ilgili meslek örgütünden de bir temsilciye yer verilir.
(3) Komisyonun, o yerde ilgili kuruluşun bulunmamasından kaynaklanan noksan üyelikleri, sırasıyla ilçe ya da il nezdinde faaliyet gösteren ilgili kuruluşça doldurulur.
Toptancı hal projesi
MADDE 11 –
(1) Toptancı hal projesi, toptancı hali kuruluş komisyonu raporu üzerine alınan belediye meclisi kararını takiben bir yıl içinde, 9 uncu maddede belirtilen hizmet tesislerini içerecek şekilde ilgili belediye veya bu Yönetmeliğe göre özel hal kurma izni verilen kişilerce hazırlanır ve belediye encümenince onaylanır.
(2) Toptancı hal projesinin hazırlanmasında; toplam iş yeri sayısının en az yüzde yirmisinin üretici örgütlerine ayrılması ve zorunlu hizmet tesislerinin amaçlarına uygun olarak kullanılmasına imkân sağlayacak şekilde yerleştirilmesi hususuna dikkat edilir.
(3) Toptancı hal projesi, ihtiyaca göre belediye encümeni kararıyla değiştirilebilir. Toptancı hal projesinin değiştirilmesinde, halde faaliyet gösterenlerin hakları göz önünde bulundurulur.
Özel toptancı hal kurucularında aranılacak şartlar
MADDE 12 –
(1) Özel toptancı hallerinin tüzel kişilerce kurulması esastır. Tüzel kişi kurucuların aşağıda belirtilen şartları haiz olması gerekir:
a) Anonim şirket veya kooperatif şeklinde kurulması,
b) Ödenmiş sermayesinin küçük ve orta toptancı halleri için en az beş yüz bin, büyük toptancı halleri için ise en az bir milyon Türk Lirası olması,
c) Ana sözleşmesinin Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olması ve bu sözleşmenin amaç bölümünde toptancı hal kurmak ve işletmek ibaresine yer verilmesi,
ç) Yönetim kurulu üyelerinin yedinci fıkranın (c) bendinde aranılan şartlara sahip olması ve bu kişiler ile şirketin mali ve ticari itibar bakımından engel bir durumunun bulunmaması,
d) En az iki yüz elli bin Türk Lirası tutarında teminat verilmesi,
e) Vergi mükellefi olması,
f) İlgili mevzuatla aranılan diğer şartlara sahip olması.
(2) Özel toptancı hali kurmak için bir dilekçe ile ilgili belediyeye başvurulur. Dilekçeye aşağıdaki belgeler eklenir:
a) Ana sözleşmenin onaylı örneği,
b) Birinci fıkrada belirtilen sermayenin ödendiğine dair yeminli mali müşavir raporu,
c) Yönetim Kurulu üyelerinin yedinci fıkranın (c) bendinde aranılan şartlara sahip olduğuna ve bu kişiler ile şirketin mali ve ticari itibar bakımından engel bir durumunun bulunmadığına ilişkin beyanname,
ç) Birinci fıkraya göre belediye adına ve lehine düzenlenmiş teminatlar ile gayri kabili rücu yetki belgesi,
d) Kayıtlı olunan vergi dairesi adı ve vergi kimlik numarası beyanı,
e) Temsile yetkili olanların bu yetkilerini gösterir imza sirküleri,
f) Toptancı hali kurulması ve işletilmesine ilişkin yönetim kurulu kararının onaylı örneği,
g) Bakanlıkça gerekli görülen diğer belgeler.
(3) Belediyeler, ikinci fıkranın (c) bendinde belirtilen adli sicile ilişkin beyanın doğruluğunu ilgili mercilerden teyit eder.
(4) Birinci fıkrada öngörülen teminat, nakit olarak verilebileceği gibi bu tutara eşit olarak banka teminat mektubu, Hazine bonosu, Devlet tahvili, hisse senedi, mali sorumluluk sigortası ve gayrimenkul rehni olarak da verilebilir. Toplam teminat içinde, gayrimenkul rehni oranı yüzde elliden fazla olamaz.
(5) Özel hal işletecekler, teminatlarla birlikte Kanun ve bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmesinde temerrüde düşülmesi halinde ilgili belediyeye bu tür teminatı alış ve satış, düzenleme ve transfer konusunda yetki veren bir gayri kabili rücu yetki belgesi de verir.
(6) Teminatların muhafazasında, nakde çevrilmesi ve çözülmesinde, eksik kalan teminatın tamamlanmasında ve yeniden değerleme oranında arttırılmasında, hal işletmeciliği sona erdiğinde teminatın iadesinde ve teminata ilişkin bu maddede düzenlenmeyen diğer hususlarda 31 inci madde hükümleri uygulanır.
(7) Gerçek kişi kurucuların birinci fıkranın (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen şartların yanı sıra aşağıda belirtilen şartları haiz olması gerekir:
a) Fiil ehliyetine sahip olması,
b) Mali ve ticari itibar bakımından engel bir durumunun bulunmaması,
c) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmaması.
(8) Gerçek kişiler tarafından yapılacak başvuruda, ikinci fıkranın (c), (ç), (d) ve (g) bentlerindeki belgelerin yanı sıra vekalet verilmiş ise vekaletname istenir.
(9) (Değişik: RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) Bakanlık, birinci fıkrada öngörülen asgari ödenmiş sermaye ile teminat miktarını yarısına kadar artırmaya veya dörtte birine kadar azaltmaya yetkilidir.
Özel hal kurma izni
MADDE 13 –
(1) Yapılan inceleme sonucunda, 12 nci maddede aranılan şartları taşıdığı anlaşılanlara belediye encümenince özel hal kurma izni verilir. Toptancı hal kuruluşuna ilişkin 11 inci maddeye göre alınan belediye meclisi kararını takip eden bir yıl içinde toptancı hal projesini ilgili belediyeye sunmayan ya da yazılı olarak taahhüt edilen süre içinde toptancı hali kuruluş işlemlerini tamamlamayanların özel hal kurma izni ilgili belediyece iptal edilir.
Toptancı hallerinin işletilmesi ve devri
MADDE 14 –
(1) Belediye toptancı halleri belediyeler, özel toptancı halleri ise işletmecileri tarafından işletilir. Belediyeler, kurdukları toptancı hallerinin işletilmesini belediye meclisince belirlenecek süre, bedel ve koşullarda devredebilir. Devir, belediyenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
(2) Halin işletilmesini devralacak işletmelerde, 12 nci maddenin birinci fıkrasındaki şartlar aranır ve bu işletmelerden ikinci fıkrasındaki belgeler istenir.
(3) Devir işlemi, belediye ile halin işletilmesini devralacak işletmeler arasında akdedilen ve Kanun, bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuatta yer alan düzenlemelere aykırı hüküm içermeyecek şekilde hazırlanan sözleşmelerle yapılır. Sözleşmeler, yetkili temsilciler tarafından imzalanır.
(4) 19 uncu maddenin birinci fıkrasının (j) bendinde belirtilen denetim yetkisi münhasıran yetkili belediye personelince kullanılır ve bu yetki hiçbir şekilde gerçek veya tüzel kişilere devredilemez.
(5) Toptancı halinin devri, en geç bir ay içinde ilgili belediye tarafından, sisteme kaydedilmek üzere il müdürlüğüne bildirilir.
Toptancı halinin taşınması
MADDE 15 –
(1) Şehir içinde kalan, çevreye, altyapıya ve trafiğe yük getiren, ulaşım imkânları ve alan büyüklüğü yetersiz olan ve uygun çalışma ortamı bulunmayan toptancı halleri, belediye meclisinin kararı ile başka bir alana taşınabilir.
(2) Belediye meclisi, birinci fıkrada belirtilen hususları, 10 uncu maddede öngörülen komisyona incelettirir.
(3) Toptancı halinin başka bir alana taşınmasında, toptancı hali kuruluşuna ilişkin bu Yönetmelikte belirtilen hükümler uygulanır. Taşınma işlemi tamamlanan toptancı haline ilişkin bilgiler, en geç bir ay içinde ilgili belediye tarafından il müdürlüğüne bildirilir.
(4) Toptancı halinin taşınması durumunda kiralama ve satış işlemleri 30 uncu maddede belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yürütülür.
Toptancı halinin faaliyetinin durdurulması ve kapatılması
MADDE 16 – (1) 5 inci maddenin yedinci fıkrası ile 6 ncı maddede öngörülen şartları taşımadığı Bakanlık veya belediyece tespit edilen toptancı halleri belediye meclisinin kararı ile kapatılır. İlgili meslek örgütünün görüşü alınmak kaydıyla, verimli çalışmayan belediye toptancı hallerinin belediye meclisince, özel toptancı hallerinin ise yetkili kişi veya organlarınca kapatılması hususu saklıdır.
(2) 48 inci maddenin altıncı fıkrasına göre verilen idari para cezasına konu eylemin bir takvim yılı içinde tekrarı durumunda, toptancı halinin faaliyetleri aykırılık giderilene kadar Bakanlık tarafından durdurulur. Bakanlık bu yetkisini mahallin mülkî idare amirine devredebilir.
(3) Faaliyeti durdurulan toptancı halleri, yeniden faaliyete başlayıncaya kadar hal statüsünü kaybeder ve bu toptancı halleri ile burada faaliyet gösterenlere ilişkin sistem üzerinden gerekli işlemler yapılır.
(4) Halin kapatılışı, en geç bir ay içinde ilgili belediye tarafından il müdürlüğüne bildirilir. Kapatıldığı bildirilen toptancı halinin kaydı, sistemden silinir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Toptancı Halinin Yönetimi ve Denetim
Belediye toptancı halinin yönetimi
MADDE 17 –
(1) Belediye toptancı halleri, belediye teşkilatı bünyesinde norm kadro ilke ve standartlarına uygun olarak kurulan toptancı hal yönetim birimi tarafından yönetilir. Hal yönetim birimi, hal yöneticisi ile mevcut belediye zabıta personeli arasından görevlendirilen hal zabıtası ve diğer personelden oluşur.
Özel ve işletim yetkisi devredilmiş toptancı halinin yönetimi
MADDE 18 –
(1) Özel toptancı halleri ile işletim yetkisi devredilmiş toptancı halleri işletmecileri tarafından yönetilir ve buralarda hal yöneticisi ve diğer personel işletmeci tarafından istihdam olunur.
Toptancı hal yönetim biriminin görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 19 –
(1) Toptancı hal yönetim birimince yapılacak iş ve işlemler şunlardır:
a) Toptancı halini işletmek, halin çalışma dönemi veya günleri ile açılış ve kapanış saatlerini belirlemek,
b) Malların hijyenik şartlarda satışa sunulmasını sağlayıcı uygun çalışma ortamını oluşturmak, alt yapı ve çevre düzenlemelerini yapmak veya yaptırmak,
c) Malların ticaretinin serbest rekabet şartları içinde yapılmasını sağlamak, serbest rekabetin ortadan kaldırılmasına, engellenmesine ve bozulmasına yönelik eylemleri önlemek için gereken tedbirleri almak,
ç) Toptancı halinde can ve mal güvenliğini koruyucu tedbirleri almak, gerektiğinde itfaiye ve kolluk kuvvetlerinden yardım istemek,
d) Haldeki hizmet tesislerinin amaçlarına uygun olarak kullanılmasına yönelik her türlü iş ve işlemleri yürütmek veya yürütülmesini sağlamak,
e) İşyerlerinin kiralanması, satışı ve devrine ilişkin işlemler ile toptancı halindeki diğer yerlere ilişkin işlemleri yürütmek veya yürütülmesini sağlamak, işyeri kiralama veya satın alma talebinde bulunanların beyan ettiği hususların doğruluğunu araştırmak,
f) Teminat işlemlerini yürütmek, teminatlara ilişkin bilgileri sisteme kaydetmek ve güncellemek, teminattan kesme ve ödemeye ilişkin bildirilen hal hakem heyeti veya mahkeme kararlarını yerine getirmek ya da getirilmesini sağlamak,
g) İşyerleri ile burada faaliyet gösteren üretici, üretici örgütü, komisyoncu ve tüccarlara ilişkin bilgileri sisteme kaydetmek, kayıtlı bilgileri güncellemek, sisteme kaydedilenlerin her biri için dosya açmak ve ilgili evrakı bu dosyada muhafaza etmek,
ğ) Haldeki diğer yerlerin ve buralarda faaliyet gösterenlerin kayıtlarını tutmak ve güncellemek,
h) Toptancı haline gelen araçlar ile halden çıkan araçlarda bulunan mallara ilişkin kontrol ve kayıt işlemleri ile bu bilgiler doğrultusunda stok kontrolünü yapmak,
ı) Sebze ve meyvenin cins, miktar ve fiyatları ile Bakanlıkça uygun görülen diğer bilgileri elektronik ortamda tutmak, bu bilgilerden istatistikler oluşturarak uygun görülenleri yayımlamak ve ilgili kurum ve kuruluşlarca istenilenleri vermek,
i) Bildirim işlemleri ile hal rüsumuna ilişkin iş ve işlemleri yürütmek, bildirimciler tarafından iletilen analiz sonuçlarını aynı gün içinde sisteme işlemek,
j) Bu Yönetmelik çerçevesinde, gerekli denetimleri yapmak ve mevzuata aykırı eylemleri tespit edilenler hakkında cezai işlem uygulamak veya uygulanmasını sağlamak,
k) Bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili idari düzenlemeler yapmak,
l) Toptancı halin faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin her türlü mal ve hizmet satın alım işlemlerini ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütmek veya yürütülmesini sağlamak,
m) Evrak, arşiv, demirbaş ve ayniyatlara ilişkin işlemleri yürütmek, defter ve kayıtları tutmak ve muhafaza etmek, belge ve yazışmaları usulü dairesinde dosyalamak ve saklamak,
n) Personelin özlük işleri ile diğer işlemlerini yürütmek,
o) İşyerleri ve haldeki diğer yerlerde faaliyet gösterenler ile bunların çalıştırdıkları kişilerle ilgili, 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu çerçevesinde gerekli işlemleri yapmak,
ö) Toptancı halindeki tahmil, tahliye, hamaliye ve nakliye hizmetlerinin düzenli bir şekilde yapılmasını sağlamak, gerektiğinde bu işler için hizmet satın almak ve bu amaçla sözleşmeler akdetmek,
p) Hal içindeki trafik düzeni ve güvenliğini sağlayıcı tedbirleri almak ve gerekli düzenlemeleri yapmak,
r) Halin bulunduğu yerde, sebze ve meyvelerin fiyatları ile ihracat potansiyelinin sağlıklı olarak belirlenmesi amacıyla ilgili kuruluşlarla bilgi alışverişinde bulunmak ve işbirliği yapmak,
s) Bildirimde bulunmak üzere doğrudan hale başvuranların bildirim işlemlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için gerekli tedbirleri almak,
ş) Bu Yönetmelik ve ilgili mevzuatta öngörülen diğer iş ve işlemleri yerine getirmek.
(2) Belediye ve hal işletmecisince, bu maddede belirtilen görevleri yerine getirmek üzere hal yöneticisine bağlı gerekli hizmet birimleri oluşturulur ve yeterli sayı ve nitelikte personel istihdam edilir.
(3) Bu maddede belirtilen görev ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi için ihtiyaç duyulan bilgi işlem sisteminin kurulmasından ve lüzumlu diğer teknik donanımın sağlanmasından toptancı hali işletmecileri ile belediyeler sorumludur.
(4) Birinci fıkranın (k) bendine göre çıkarılacak idari düzenlemeler, Kanun, bu Yönetmelik ve Bakanlık düzenlemelerine aykırı hükümler ihtiva edemez.
(5) Toptancı hal yönetim birimi, işyerlerinde faaliyet gösteren üreticilerin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bünyesinde tutulan ilgili sistemlere kaydının, üretici örgütü, komisyoncu ve tüccarların ise vergi mükellefiyeti ile kayıt zorunluluğu varsa ilgili meslek kuruluşuna kaydının güncelliğini her yılın Nisan ayında kontrol eder. Bu kontrol işlemi, ilgili kurum veya kuruluşlarla yazışmak suretiyle yapılır.
Hal yöneticisi
MADDE 20 –
(1) Hal yöneticisinin aşağıda belirtilen şartları taşıması zorunludur:
a) Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
b) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak,
c) Askerlikle ilgisi bulunmamak, askerlik çağına gelmemiş bulunmak, askerlik çağına gelinmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut erteletmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak,
ç) Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunmamak,
d) İkinci fıkrada belirtilen eğitim şartına sahip olmak.
(2) İllerdeki toptancı halinde görev yapacak hal yöneticisinin en az lisans, ilçe veya beldelerdeki toptancı halinde görev yapacak hal yöneticisinin ise en az lise mezunu olması zorunludur.
(3) Belediye toptancı halinde görev yapacak hal yöneticisi belediye başkanı, özel veya işletim yetkisi devredilmiş toptancı halinde görev yapacak hal yöneticisi ise belediyenin uygun görüşü üzerine işletmecisi tarafından görevlendirilir veya atanır.
(4) İşlem hacmine göre toptancı halinde yeterli sayıda hal yönetici yardımcısı görevlendirilebilir veya atanabilir. Ancak, şube niteliğinde faaliyet göstermek üzere 5 inci maddenin dördüncü fıkrasına göre kurulan belediye toptancı hallerinde, halin sevk ve idaresi için bir hal yönetici yardımcısının görevlendirilmesi veya atanması zorunludur. Bu kişilerin görevlendirilmesi veya atanmasında, hal yöneticisine ilişkin bu maddede belirtilen usul ve esaslar uygulanır.
(5) Hal yöneticisi ve yardımcısı, toptancı halinde görev yaptığı sürece belediyenin veya işletmenin diğer işlerinde çalıştırılamaz ve birimlerinde görevlendirilemez.
(6) Herhangi bir nedenle hal yöneticisi makamının boşalması durumunda, yenisi görevlendirilinceye veya atanıncaya kadar, bu makama varsa hal yönetici yardımcısı, yoksa bu görevi yürütebilecek nitelikleri haiz bir personel vekaleten görevlendirilir veya atanır. Ancak vekalet süresi bir yılı geçemez.
(7) Görevlendirilen veya atanan hal yöneticisi, sistem üzerinden yetkilendirilmesi amacıyla üç iş günü içinde il müdürlüğüne bildirilir.
Hal yöneticisinin görev ve yetkileri
MADDE 21 –
(1) Hal yöneticisinin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Toptancı halini sevk ve idare etmek, halde yürütülen faaliyet ve işlemleri denetlemek,
b) Hal yönetim biriminin idari işlerini ve çalışmalarını düzenlemek, koordine etmek ve yönetmek, personelin görev ve yetki dağılımını yapmak,
c) Hal yönetim biriminin faaliyetleri, hesapları ve işlemleri ile personelinin çalışmalarını denetlemek, personele gerekli emir ve talimatları vermek,
ç) Toptancı halinin çalışması, sorunları ve ihtiyaçları hakkında raporlar hazırlamak ve bunları önerileri ile birlikte yönetime sunmak,
d) Toptancı halindeki faaliyetlere ilişkin Bakanlıkça istenecek raporların düzenlenmesini sağlamak,
e) Hal yönetim birimince yapılan işlemlerle ilgili kayıt ve defterlerin tutulmasını, gerekli belgelerin düzenlenmesini ve bunların muhafazasını sağlamak,
f) Personelin beceri ve mesleki bilgi açısından daha iyi yetişmesi amacıyla gerektiğinde eğitim programlarının tertip edilmesini, yurt içi ve dışında düzenlenen kurs, seminer ve toplantılara katılmasını sağlamak,
g) Personelin işe alınması, yükselmesi, ödüllendirilmesi, cezalandırılması ve işine son verilmesi konusunda yönetime önerilerde bulunmak, personelin izinlerini düzenlemek,
ğ) Sistemin kullanılmasına yönelik yetkilendirme işlemlerini yapmak,
h) Bu Yönetmelik ve ilgili mevzuatla verilen diğer görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak.
(2) Hal yöneticisinin görevde bulunamadığı izin, hastalık ve diğer hallerde bu Yönetmelik çerçevesinde hal yöneticisine verilmiş olan görev ve yetkiler, varsa hal yönetici yardımcısı, yoksa hal yöneticisince yetkilendirilen bu görevi yürütebilecek nitelikleri haiz bir personel tarafından yerine getirilir ve kullanılır.
Hal zabıtası
MADDE 22 –
(1) Belediye toptancı hallerinde hal yöneticisine bağlı olarak münhasıran toptancı hali ve bu çerçevedeki denetim hizmetlerinin yerine getirilmesi amacıyla istihdam edilmek üzere belediye tarafından hal zabıtası görevlendirilmek zorundadır. Bu görevlendirmelerde veya görevlendirmenin iptalinde, hal yöneticisinin olumlu görüşü alınır.
(2) Özel ve işletim yetkisi devredilmiş toptancı hallerinde de, birinci fıkrada belirtilen denetim hizmetlerini yerine getirmek üzere ilgili belediyece toptancı hal zabıtası görevlendirilir.
(3) Belediyece birinci ve ikinci fıkra uyarınca görevlendirilecek zabıta sayısı, küçük toptancı hallerinde üç, orta toptancı hallerinde on beş, büyük toptancı hallerinde ise otuz kişiden az olamaz. Yapılacak görevlendirmelerde, toptancı halinin işlem hacmi de dikkate alınır.
(4) Toptancı halinde görevlendirilecek zabıtaların görev süresi altı aydan az olamaz ve bunlar toptancı halinde görev yaptığı sürece belediyenin diğer işlerinde çalıştırılamaz ve birimlerinde görevlendirilemez.
(5) Toptancı halinin, işyeri sahipleri ve çalışanların güvenliğini sağlamak ve zabıtaya yardımcı olmak üzere 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun hükümlerine göre özel güvenlik hizmeti sağlanabilir. Özel güvenlik hizmetinin sağlanmış olması, üçüncü fıkrada belirtilen asgari sayıdaki zabıtanın görevlendirilme zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
(6) Özel ve işletim yetkisi devredilmiş toptancı hallerinde görevlendirilen hal zabıtası, çalışmalarını hal yöneticisi ile koordineli ve işbirliği içinde yürütür.
Denetim
MADDE 23 – (1) Toptancı halleri, hal zabıtaları aracılığıyla bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde toptancı hali içinde gerekli denetim ve uygulamaları yapmakla görevli ve yetkilidir.
(2) Belediyeler, ilgili yönetmelik hükümleri saklı kalmak ve yetki alanları içinde olmak kaydıyla, toptancı hali dışında bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde hal zabıtaları aracılığıyla denetim yapma yetkisini haizdir. Sınırı ve mücavir alanları içinde toptancı hali bulunmayan belediyeler, bu denetimi belediye zabıtaları aracılığıyla yerine getirir.
(3) Hal zabıtaları ile toptancı halindeki işyeri ve diğer yerlerle sınırlı olmak kaydıyla hal yöneticisince görevlendirilen personel, Kanun ve bu Yönetmelik kapsamına giren hususlarda ilgili kişilerden her türlü bilgi, belge ve defterleri istemeye, bunları incelemeye ve örneklerini almaya yetkili olup, ilgililer istenilen bilgi, belge ve defterler ile bunların örneklerini noksansız ve gerçeğe uygun olarak vermek, yazılı ve sözlü bilgi taleplerini karşılamak ve her türlü yardım ve kolaylığı göstermekle yükümlüdür.
(4) Denetim yapmakla görevli, yetkili personelin talebi üzerine, kolluk kuvvetlerince gerekli yardım sağlanır.
(5) Bakanlık ile diğer idarelerin, ilgili mevzuattan kaynaklanan denetim yetkisi saklıdır. Belediyeler ile gerçek veya tüzel kişiler, denetim sonucunda Bakanlıkça verilecek talimatlara uymak zorundadır.
(6) Bakanlık, beşinci fıkrada öngörülen denetimi, doğrudan veya il müdürlüğü eliyle yürütür. Yapılan denetimler sonucunda Kanuna aykırı eylemleri tespit edilenlere yönelik düzenlenen tutanaklar, gereği yapılmak üzere ilgili belediyeye gönderilir. Kanunun 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrası hükmü mahfuzdur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Defter ve Belgeler
Hal yönetim birimince tutulacak defterler
MADDE 24 –
(1) Hal yönetim birimince aşağıda belirtilen defterler tutulur:
a) Teminat Defteri: Toptancı halindeki işyerlerinde faaliyet gösterenlerden alınan ve kesilen teminatlara ilişkin bilgilerin kaydedildiği defterdir.
b) Gelen ve giden evrak defteri: Gelen ve giden evrakın kaydedildiği defterdir.
(2) Toptancı hal yönetim biriminin diğer mevzuata göre tutmak zorunda olduğu yasal defterlere ilişkin hükümler saklıdır.
(3) Birinci fıkrada belirtilenlerin dışında ihtiyaç duyulacak diğer defterler, hal yönetim birimince tutulabilir. Ancak, tutulması Bakanlıkça gerekli görülecek diğer defterlerin kullanılması zorunludur.
Halde faaliyet gösterenlerce tutulacak defter ve belgeler
MADDE 25 –
(1) Toptancı halinde faaliyet gösterenlerce, Bakanlık veya hal yönetim birimince istenilen defter ve belgeler tutulur.
(2) Birinci fıkrada belirtilen defterler dışında toptancı halinde faaliyet gösteren komisyoncularca cari hesap defteri tutulur. Bu defter; komisyoncuların kendilerine satılmak üzere mal gönderen her üretici için ayrı sayfa açtığı, mal giriş ve satış miktarları ile satış bedellerinin, masraflarının, toplam mal satış bedeli ile üreticiye gönderilen tutar ve gönderilme tarihinin ayrı ayrı kaydedildiği defterdir.
(3) İşyerlerinde faaliyet gösterenlerin diğer mevzuata göre tutmak zorunda oldukları yasal defterlere ilişkin hükümler saklıdır.
(4) Toptancı hal dışında kendi adına ve başkası hesabına faaliyet gösterenlerce, ikinci fıkrada belirtilen cari hesap defterinin tutulması zorunludur.
Defterlerin tutulma şekli, kayıt usulü ve tasdiki
MADDE 26 –
(1) Bu Yönetmelikte belirtilen defterler, ciltli ve sayfaları müteselsil sıra numaralı olur. Bu defterler, elektronik ortamda da tutulabilir. Bu takdirde bunların çıktıları ay sonunda tasdikli müteharrik yapraklar kullanılarak alınır. Defter çıktıları, yıl sonunda ciltlenerek veya dosyalanarak muhafaza olunur.
(2) Defter ve kayıtların, Türkçe olarak tutulması ve mürekkeple veya elektronik cihazlarla yazılması zorunludur. Defter ve kayıtlarda yanlışlık yapılması halinde, düzeltmeler ancak yanlışlığın okunacak şekilde çizilmesi ve üstüne veya yan tarafına doğrusu yazılması suretiyle yapılabilir.
(3) Defterlere geçirilen bir kayıt kazınmak, çizilmek veya silinmek suretiyle okunamaz bir hale getirilemez. Defterlerde, kayıtlar arasında usulen yazılmaya mahsus olan satırlar, çizilmeksizin boş bırakılamaz ve atlanamaz. Ciltli defterlerde, defter sayfaları koparılamaz. Tasdikli müteharrik yapraklarda bu yaprakların sırası bozulamaz ve bunlar yırtılamaz.
(4) Cari hesap defteri noter tarafından, diğer defterler ise hal yönetim birimi tarafından kullanılmaya başlanmadan önce sayfa numaraları verilmek ve kaç sayfadan ibaret olduğu belirtilmek suretiyle onaylanır.
İdari para cezası ve cezalı hal rüsumu tutanağı
MADDE 27 –
(1) İdari para cezalarına ilişkin EK-1, cezalı hal rüsumuna ilişkin EK-2’de yer alan tutanaklar, denetim yapmakla görevli yetkili personelce düzenlenir. Bakanlığın kararı üzerine, bu tutanaklar sisteme işlenebilir veya sistem üzerinden anlık olarak düzenlenebilir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen ceza tutanakları, üç nüsha olarak düzenlenir. Tutanakların bir nüshası ilgiliye verilir, bir nüshası belediye encümenine sunulur, sabit nüshası dip koçan olarak saklanır.
(3) Tutanaklar, otokopili kağıtlara seri itibarıyla matbu cilt ve sıra numarası taşıyacak şekilde bastırılır. Tutanaklar, yetkili personele zimmet karşılığında verilir ve kullanılan ciltlerin dip koçanları teslim alınmadan yeni cilt verilmez.
(4) Tutanaklar üzerinde kazıntı ve silinti yapılamaz. Yanlış tanzim edilen tutanaklar, üzerine gerekli açıklama yapılmak suretiyle iptal edilir ve dip koçanlarıyla birlikte muhafaza edilir.
(5) Özel ve işletim yetkisi devredilmiş toptancı hal işletmeleri ve bu işletmelerde görevli kişiler, denetim yapamaz ve ceza tutanağı düzenleyemez. 23 üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmü saklıdır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
İşyerlerinin Kiralanması, Satışı ve Devri
Kiralama ve satış
MADDE 28 –
(1) Belediye toptancı halindeki işyerleri, kiralama veya satış yoluyla işletilir. Ancak satılan işyeri sayısı, o haldeki toplam işyeri sayısının yüzde ellisini geçemez.
(2) Özel toptancı halindeki işyerleri de, kiralama veya satış yoluyla işletilir.
(3) Toptancı halindeki işyerleri, üretici, üretici örgütü, komisyoncu veya tüccarlara kiralanır ya da satılır. Aynı toptancı halinde/şubesinde bir kişiye doğrudan veya dolaylı olarak en fazla bir işyeri kiralanabilir veya satılabilir. İşyeri, adi şirketlere/ortaklıklara ya da birden fazla gerçek veya tüzel kişiye kiralanamaz veya satılamaz.
(4) Kiralama ve satış, aynı belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan diğer toptancı hallerinde işyeri bulunmayanlara öncelik verilmek suretiyle yapılır.
(5) Toptancı hallerinde bulunan toplam işyeri sayısının en az yüzde yirmisi üretici örgütlerine kiralanmak üzere üretici örgütü yeri olarak ayrılır. Üretici örgütü yerlerinin kiralanmasında toptancı hali ile ilgilendirilen üretici örgütlerine öncelik verilir. Ayrılan işyerlerine yeteri kadar talep bulunmaması veya boşalan işyerlerinin doldurulamaması hâlinde diğer talep sahiplerine kiralama yapılabilir. Ancak, diğer talep sahiplerine yapılacak kiralamanın süresi beş yılı geçemez.
(6) Belediye toptancı halindeki işyerlerinin kiralanması veya satılması, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre yapılır. Kira süresi sona erenler, açılacak kiralama ihalelerine tekrar katılabilir.
(7) Faaliyet gösterdiği belediye toptancı halindeki işyerinin kira süresi sona erenlerle, ihaleye çıkılmaksızın yeniden kira sözleşmesi yapılabilir. Bu şekilde kiralama yapılabilmesi için, bu kişiler hakkında 36 ncı maddenin dokuzuncu veya on birinci fıkralarındaki ya da 37 nci maddenin birinci fıkrasının (g) bendindeki veya 42 nci maddenin altıncı fıkrasındaki hükümlere aykırı hareket etmeleri nedeniyle herhangi bir cezai işlem uygulanmamış olması ve yazılı talepte bulunulması gerekir.
(8) Belediye toptancı halindeki işyerlerinin kira süresi en fazla on yıldır. Bir yıldan uzun süreli kira sözleşmelerinde ikinci ve izleyen yıllar kira bedelleri, Üretici Fiyatları Endeksi oranında arttırılır.
(9) Bu maddeye göre satılan belediye toptancı halindeki işyerlerinin tapu kütüklerine; Kanunun 11 inci maddesinin altıncı fıkrasındaki eylemlere aykırı hareket edildiğinin tespit edilmesi halinde satış işlemlerinin iptal edilip işyerlerinin geri alınacağına ilişkin olarak şerh konulur ve bu şartların gerçekleşmesi durumunda ilgili taşınmazlar belediye tarafından genel hükümlere göre geri alınır.
(10) Özel toptancı halindeki işyerlerinin kiralanması veya satılması, özel hukuk hükümlerine göre yapılır.
(11) Toptancı hallerinde kiralama veya satış işlemi, taraflar arasında akdedilen ve Kanun ve Kanuna istinaden çıkarılan ikincil düzenlemelere aykırı hüküm içermeyecek şekilde hazırlanan sözleşmelerle yapılır. Sözleşmelerde, özellikle Kanunun 11 inci maddesinin ilgili hükümlerine yer verilir. Sözleşmeler, yetkili temsilciler tarafından imzalanır.
(12) İhaleye çıkılmaksızın yeniden kiralama yapılabilmesi için ilgililerin haklarında uygulanmamış olması gereken yedinci fıkradaki cezai işlemler, Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen diğer cezaları da kapsayacak şekilde Bakanlıkça yeniden belirlenebilir.
(13) Bu maddede belediye toptancı hali için öngörülen hükümler, işletim yetkisi devredilmiş toptancı hali hakkında da uygulanır.
İşyerinde faaliyet gösterenlerde aranılacak şartlar
MADDE 29 –
(1) Toptancı halinde işyeri kiralanacak veya satılacak üreticilerde aşağıda belirtilen şartlar aranır:
a) Sebze veya meyve üreticisi olması,
b) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bünyesinde tutulan ilgili sistemlere kayıtlı olması,
c) Belediye meclisince belirlenen tutardaki teminatı vermesi,
ç) Başvuru tarihinden önceki bir yıl içinde toptancı halindeki işyerinin kira sözleşmesinin feshine veya satış işleminin iptaline karar verilmemiş olması,
d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; (Mülga ibare: RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) (…) devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmaması,
e) İlgili mevzuatla aranılan diğer şartlara sahip olması.
(2) Toptancı halinde işyeri kiralanacak veya satılacak üretici örgütlerinde aşağıda belirtilen şartlar aranır:
a) Vergi mükellefi olması,
b) Başvuru tarihinden önceki bir yıl içinde toptancı halindeki işyerinin kira sözleşmesinin feshine veya satış işleminin iptaline karar verilmemiş olması,
c) Yönetim kurulu üyelerinin birinci fıkranın (d) bendinde aranılan şartlara sahip olması,
ç) Belediye meclisince belirlenen tutardaki teminatı vermesi,
d) İlgili mevzuatla aranılan diğer şartlara sahip olması.
(3) Toptancı halinde işyeri kiralanacak veya satılacak komisyoncu ve tüccarlarda aşağıda belirtilen şartlar aranır:
a) Sebze veya meyve toptan ticareti ile iştigal etmesi,
b) İlgili meslek odasına kayıtlı olması,
c) Vergi mükellefi olması,
ç) Başvuru tarihinden önceki bir yıl içinde toptancı halindeki işyerinin kira sözleşmesinin feshine veya satış işleminin iptaline karar verilmemiş olması,
d) Komisyoncu ve tüccarların gerçek kişi olması halinde bu kişilerin, tüzel kişi olması halinde ise yönetim kurulu üyelerinin birinci fıkranın (d) bendinde aranılan şartlara sahip olması,
e) Belediye meclisince belirlenen tutardaki teminatı vermesi,
f) İlgili mevzuatla aranılan diğer şartlara sahip olması.
(4) (Değişik: RG-1/7/2013-28694) İşyeri kiralama veya satın alma talebinde bulunanlar, Ek-3’te yer alan dilekçe, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bünyesinde tutulan ilgili sistemlere kayıtlı olduğunu gösterir belge/üretici örgütü belgesi/ilgili meslek odasına kayıtlı olduğunu gösterir belge ve 31 inci maddeye göre belediye adına ve lehine düzenlenmiş teminatlar ile gayri kabili rücu yetki belgesi ile birlikte ilgili toptancı haline başvurur.
(5) (Mülga: RG-1/7/2013-28694)
(6) Dördüncü (Değişik ibare: RG-1/7/2013-28694) fıkrada belirtilen teminat ve gayri kabili rücu yetki belgesi, kiralama veya satışa ilişkin sözleşmenin akdine kadar verilebilir.
Başka bir alana taşınan toptancı hallerinde kiralama ve satış işlemi
MADDE 30 –
(1) Toptancı halinin başka bir alana taşınması durumunda, yeni toptancı halindeki işyerlerinin kiralanmasında veya satılmasında, mevcut hak sahiplerine önceki işyerlerine ilişkin özellik ve hususlar göz önünde bulundurulmak suretiyle öncelik verilir.
(2) Birinci fıkraya göre yapılan işlem sonucunda boş kalan işyerlerine ilişkin yapılacak kiralama veya satış işleminde, 28 inci madde hükümleri uygulanır.
Teminat
MADDE 31 –
(1) Belediye, özel ve işletim yetkisi devredilmiş toptancı hallerinde faaliyet gösterenler, ticarî güvenin sağlanması ve tarafların haklarının korunması amacıyla bu maddeye göre teminat verir.
(2) Birinci fıkrada öngörülen teminat, nakit olarak verilebileceği gibi bu tutara eşit olarak banka teminat mektubu, Hazine bonosu, Devlet tahvili, hisse senedi, mali sorumluluk sigortası ve gayrimenkul rehni olarak da verilebilir. Teminatlarla birlikte, onuncu ve on üçüncü fıkralarda belirtilen hususlara yönelik olarak ilgili belediyeye bu tür teminatı alış ve satış, düzenleme ve transfer konusunda yetki veren bir gayri kabili rücu yetki belgesi de verilir.
(3) Halde faaliyet gösterenlerden alınacak teminat tutarı, kiracılar için haldeki işyerinin, malikler için ise bulunduğu toptancı halinde kiralama yoluyla işletilen emsal işyerinin bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere her yılın (Değişik ibare: RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) Ocak ayında belediye meclisince belirlenir.
(4) Üretici ve üretici örgütleri, toplam teminatının yüzde yetmiş beşine kadar gayrimenkul rehni ile teminat yükümlülüğünü yerine getirebilir. Diğer satıcılar için ise bu oran azami yüzde elli olarak uygulanır.
(5) Teminatlar, ilgili belediye adına ve lehine düzenlenir. Gayrimenkul teminatlarında, ilgili belediye adına ve lehine birinci dereceden ipotek kurulur. Teminatların doğruluğu ve geçerliliği ilgili belediye tarafından kontrol edilir.
(6) Teminat olarak gösterilen gayrimenkullerin değeri, ilgili belediye tarafından tespit edilir veya ettirilir. Değer tespitine ve ipotek kurulmasına ilişkin tüm masraflar teminat veren tarafından karşılanır.
(7) Banka teminat mektubunun, ülkede faaliyet gösteren bir bankadan alınması, vazgeçilmesi olanaksız ve kesin olması gerekir. Ayrıca, banka teminat mektubu ile diğer teminatlarda asgari bir yıllık geçerlilik süresi aranır.
(8) Teminatlar, ilgili belediye ve teminatı veren tarafından bir tutanağa bağlanır. Teminat tutanağı, iki nüsha olarak düzenlenir ve yetkili temsilciler tarafından imzalanır. Tutanağın bir nüshası ilgiliye verilir, bir nüshası dosyasında muhafaza edilir. İade edilen teminatlarda da aynı usul uygulanır. Teminat tutanağı mahiyetindeki diğer resmi belgeler de bu kapsamda kullanılabilir.
(9) Teminatlar, ilgili belediye bünyesinde ya da bankalarda muhafaza edilir.
(10) Teslim alınan malların cinslerine, doğal özelliklerine, standartlarına ve hijyenik şartlara göre özenle korunmaması veya toptancı halinden satın alınan malların bozuk olması ya da sıhhî olmaması nedeniyle meydana gelen zararlar ile süresi içinde üreticiye ödenmeyen mal bedelleri, ilgililerin talebi üzerine hal hakem heyeti veya mahkeme kararıyla, verilen teminattan kesilerek ödenir. Teminattan karşılanamayan kısım genel hükümlere göre tahsil olunur.
(11) Teminatların muhafazası, nakde çevrilmesi veya zarar görene ödenmesi aşamasında ortaya çıkan tüm masraflar, teminat veren tarafından karşılanır.
(12) Teminat tutarındaki artıştan veya onuncu fıkrada belirtilen nedenlerden dolayı eksik kalan teminat tutarı, en geç bir ay içinde tamamlattırılır.
(13) Herhangi bir nedenle işyerindeki kiracılık veya mülkiyet hakkı sona erenlere, yerine getirmeleri gereken bir yükümlülüklerinin bulunmadığı tespit edildikten sonra teminatları iade edilir. Teminatlar, her halükarda hakkın sona ermesinden itibaren altı ay geçmedikçe iade edilmez.
(14) Teminatlar amacı dışında kullanılamaz, üzerine ihtiyati tedbir konulamaz ve haczedilemez.
İşyerlerinin devri
MADDE 32 –
(1) Kiralanan işyerleri, vefat etme veya iş göremeyecek derecede kaza geçirme, hastalık ya da yaşlılık gibi zaruri hallerde kanuni mirasçılara devredilebilir.
(2) Kiracının vefatı halinde devir, vefat tarihinden itibaren üç ay içinde yazılı talepte bulunulması ve kanuni mirasçıların anlaşmasına bağlıdır. Mirasçıların anlaştığını gösterir noter onaylı belge ile veraset ilamı talep dilekçesine eklenir.
(3) Vefat dışında birinci fıkrada belirtilen diğer durumlarda devir, yazılı talepte (Değişik ibare: RG-1/7/2013-28694) bulunulmasına bağlıdır.
(4) Birinci fıkrada belirtilen nedenlerden dolayı yapılan devir işlemlerinden herhangi bir ücret tahsil edilmez.
(5) 36 ncı maddenin dokuzuncu veya on birinci fıkralarındaki ya da 37 nci maddenin birinci fıkrasının (g) bendindeki veya 42 nci maddenin altıncı fıkrasındaki hükümlere aykırı hareket etmeleri nedeniyle herhangi bir cezai işlem uygulanmamış olan kiracılar, birinci fıkra hükmü dışında işyerlerini başkalarına devredebilir.
(6) Beşinci fıkraya göre işyerlerini devredecekler, devir taleplerini toptancı hal yönetim birimine yazılı olarak bildirir. Devir talebinin bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğu, (Mülga ibare: RG-1/7/2013-28694) (…) hal yönetim birimince kontrol edilir. Talebin, belediye ve işletim yetkisi devredilmiş toptancı hallerinde belediye encümenince, özel toptancı hallerinde ise hal yöneticisince uygun görülmesi halinde, mevcut kira sözleşmesi aynı şartlar dâhilinde kiracılık hakkını devralacak olanlarla yapılır. Bu şekilde kiracılık hakkını devralanlar, kiracılık hakkını devredenlerle yapılmış olan kira sözleşmesinde belirtilen süreyi tamamlar.
(8) İşyeri malikleri, işyerlerini 29 uncu maddede belirtilen şartları haiz olan gerçek veya tüzel kişilere satış yoluyla devredebilir. Devir talebi, toptancı hal yönetim birimine yazılı olarak bildirilir. Devir talebinin bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğu, (Mülga ibare: RG-1/7/2013-28694) (…) hal yönetim birimince kontrol edilir. Talebin, belediye ve işletim yetkisi devredilmiş toptancı hallerinde belediye encümenince, özel toptancı hallerinde ise hal yöneticisince uygun görülmesi halinde, devir işlemi bu Yönetmelik ve diğer ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilir.
(9) İşyerlerinin başkalarına devri için ilgililerin haklarında uygulanmamış olması gereken beşinci fıkradaki cezai işlemler, Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen diğer cezaları da kapsayacak şekilde Bakanlıkça yeniden belirlenebilir.
(1) İşyerleri, kiracı veya malikleri tarafından kullanılır. İşyerleri kullanılırken aşağıdaki hususlara uyulur:
a) Hal yönetim birimince özellikleri ve standartları belirlenen işyeri tabelası, işyerinin girişinde herkes tarafından kolaylıkla görülebilecek bir yere yerleştirilir.
b) İşyerinde, hal yönetim biriminden izin alınmaksızın değişiklikler veya bu yere ilaveler yapılmaz.
c) Atık malzemeler hal yönetim birimince belirlenen şekilde ve alanlarda toplanır ve işyeri temiz tutulur.
ç) İşyeri dışında ya da buralardaki geçiş yollarında mal teşhiri ve satımı yapılmaz, buralarda mal veya boş kap bulundurulmaz.
d) Hal yönetim birimince belirlenen saatler dışında; mal getirilmez, yükleme ve boşaltma yapılmaz, araç bulundurulmaz.
e) İşyerleri, herhangi bir şekilde başkalarına kullandırılmaz.
Satıcı ve alıcılar
MADDE 34 –
(1) Malların toptan satışı; hal içi ve dışında faaliyet gösteren üretici, üretici örgütü, komisyoncu ve tüccarlar tarafından yapılır.
(2) Hiçbir ayrım yapılmaksızın bütün gerçek veya tüzel kişiler, 37 nci maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen toptan satış miktarından az olmamak kaydıyla toptancı hallerinden mal satın alabilir.
(3) Üreticiler, toptancı halinde yalnızca kendi ürettikleri sebze ve meyvelerin satışını yapabilir. Beşinci fıkra hükmü saklıdır. Üreticilerin, pazar yerlerinde yapacakları satışlar hakkında ilgili yönetmelik hükümleri uygulanır.
(4) Üretici örgütleri, toptancı halinde ortak veya üyelerine ait mallar ile faaliyet merkezinin bulunduğu yerdeki diğer üreticiler ile üretici örgütlerine ait malların alım ve satımını yapabilir. Beşinci fıkra hükmü saklıdır. Üretici örgütlerinin, toptancı hali dışında yapacakları satışlar hakkında ilgili yönetmelik hükümleri uygulanır.
(5) (Değişik: RG-1/7/2013-28694) Aynı toptancı halinde faaliyet gösterenler, mal fiyatlarının yükselmesine sebebiyet vermemek veya düşmesine engel olmamak kaydıyla, kendi aralarında mal alabilir, satabilir veya devredebilir. Ancak, bu alım, satım ve devirler, piyasa şartlarına göre malların bir kısmı veya tamamı için toptancı hali bazında ya da genel olarak Bakanlıkça sınırlandırılabilir.
(6) Komisyoncular, alıcı ve satıcı arasında aracılık etmek, onların haklarını gözetmek, meslekî bilgi ve deneyimlerine dayanarak piyasanın durumu hakkında en doğru bilgileri aktarmak ve piyasanın oluşumuna katkı sağlamakla görevlidir.
(7) Komisyoncular aracılık faaliyetleri sırasında kendi kusurlarından kaynaklanan veya kötü niyete dayanan her türlü eylemlerinden sorumludur. Komisyoncuların sorumluluklarını düzenleyen diğer mevzuat hükümleri saklıdır.
(8) Komisyoncular teslim aldıkları malları cinslerine, doğal özelliklerine, standartlarına, gıda güvenilirliğine ve kalitesine ilişkin şartlara göre özenle korumak ve gerekli bilgileri vermek, kanunî kesintileri satış bedelinden düştükten sonra mal bedelini satış tarihinden itibaren on beş iş günü içinde üreticiye veya üretici örgütüne ödemek zorundadır. (Ek cümle: RG-1/7/2013-28694) Vadeli satışlarda bu süre otuz iş günü olarak uygulanır.
(9) Komisyoncularca, teslim alınan malların satış bedelinden kanuni kesintiler dışında başka bir kesinti yapılamaz.
(10) Komisyoncularca, malın miktarı, satış değeri, komisyon oranı veya ücreti ya da kanunî kesintiler, alıcı ve satıcıya gerçeğe aykırı olarak intikal ettirilemez.
(11) Toptan veya perakende satmak üzere üretici, üretici örgütü, komisyoncu veya tüccardan mal satın alanlar, satın alınan malların alış bedelinden kanuni kesintiler dışında reklâm, stant, zayi ve diğer gerekçelerle herhangi bir kesinti yapamaz.
(12) Toptan veya perakende satmak üzere mal satın alanlar, satın aldığı malların bedelini ilgili mevzuatla öngörülen süre içinde ilgililere ödemek zorundadır.
(13) Mal bedelinin tam ve zamanında üreticiye ve üretici örgütüne ödenmesine ilişkin ispat yükümlülüğü komisyoncu, tüccar, perakendeci ve diğer meslek mensuplarına aittir.
(14) Komisyoncular, kendi adına ve hesabına, üretici, üretici örgütü ve tüccarlar ise kendi adına ve başkası hesabına toptan mal alım ve satımı yapamaz. Aracılık faaliyetine ilişkin beşinci fıkra hükmü saklıdır.
Komisyon oranı
MADDE 35 –
(1) Komisyoncuların satış bedeli üzerinden alacakları komisyon oranı, yüzde sekizi aşmamak üzere taraflarca serbestçe tespit edilir. Bakanlık bu oranı yarıya kadar indirmeye yetkilidir.
(2) Fiilen aracılık hizmeti verilmedikçe komisyon ücreti alınamaz.
Malların satışı
MADDE 36 – (1) Malların toptan alım ve satımı, toptancı hallerinde yapılır. İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri saklıdır.
(2) Toptancı haline bildirimde bulunmak kaydıyla;
a) Sınaî üretimde kullanılmak üzere sanayicilerce satın alınan mallar,
b) İhraç edilmek üzere ihracatçılarca satın alınan mallar,
c) İlgili mevzuatı çerçevesinde ithalatçılarca ithal edilen mallar,
ç) Toptancı hali dışında üretici örgütlerince satılan mallar,
d) 1/12/2004 tarihli ve 5262 sayılı Organik Tarım Kanunu kapsamında organik tarım faaliyetleri esaslarına uygun olarak üretilen ham, yarı mamul veya mamul haldeki sertifikalı ürünler,
e) İyi tarım uygulamaları kapsamında sertifikalandırılan ürünler
toptancı hali dışında toptan alınıp satılabilir.
(3) Perakende olarak ya da toptancı halinde toptan olarak satmak veya münhasıran kendi tüketiminde kullanmak üzere fatura veya müstahsil makbuzuyla doğrudan üreticilerden yapılan toptan alımlar, toptancı haline bildirimde bulunmak kaydıyla toptancı hali dışında yapılabilir.
(4) Elektronik ticaret yoluyla yapılan satışlar da birinci fıkra kapsamındadır.
(5) Malların toptan veya perakende satışını yapanlar ile malları taşıyanlar ve depolayanlar, bunların toptancı halinden satın alındığını veya toptancı haline bildirildiğini belgelemek zorundadır.
(6) Toptancı halinden satın alındığı veya toptancı haline bildirildiği belgelenen malların satışı engellenemez ve bunlar toptancı haline girmeye zorlanamaz.
(7) Bu maddeye göre toptancı haline yapılacak bildirim, bu Yönetmelik hükümlerine göre sistem üzerinden yapılır.
(8) Fiyatların, malların arz ve talebine bağlı olarak serbest rekabet şartlarına göre oluşması esastır.
(9) Meslek mensupları, serbest rekabeti engellemek amacıyla kendi aralarında veya üreticilerle ticarî anlaşmalar yapamaz, uyumlu eylemde bulunamaz ve hâkim durumlarını kötüye kullanamaz.
(10) Belediyeler, serbest rekabetin ortadan kaldırılmasına, engellenmesine ve bozulmasına yönelik eylemleri önlemek ve malların toptan ve perakende alım satımına ilişkin Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasını sağlamak için gereken tedbirleri almakla görevli ve yetkilidir.
(11) Malların toptan veya perakende ticaretinde; piyasada darlık oluşturmak, fiyatların yükselmesine sebebiyet vermek veya fiyatların düşmesine engel olmak için mallar belirli ellerde toplanamaz, satışından kaçınılamaz, stoklanamaz, yok edilemez, bu amaçla propaganda yapılamaz veya benzeri davranışlarda bulunulamaz.
Malların satışında uyulacak esaslar
MADDE 37 –
(1) Malların toptancı hallerinde satışında aşağıdaki esaslara uyulur:
a) Mallar, gıda güvenilirliğine, kalite ve standardına, teknik ve hijyenik şartlara uygun olarak satışa sunulur.
b) Hileli olarak karışık veya standartlara aykırı mal satılmaz.
c) Aynı kap veya ambalaj içine değişik kalitede ve/veya üzerinde yazılı olan miktardan az mal konulmaz.
ç) Çevreyi rahatsız edecek şekilde satış yapılmaz, alıcıya karşı sözlü veya fiilî kötü muamelede bulunulmaz.
d) İşyerleri veya hal yönetim birimince belirlenen müzayede alanları dışında kalan diğer yerlerde malların satışı yapılmaz.
e) Mallar, satışa arz şekli bölünmeden bulunduğu kasa, çuval, sandık ve benzeri kaplarda satılır.
f) Mal atıkları ayıklanarak satılmaz.
g) Mallara ilişkin gerçeğe aykırı analiz raporu düzenlenemez veya bu raporun düzenlenmesi sağlanamaz.
(2) Birinci fıkranın (a), (b), (c), (f) ve (g) bentlerinde belirtilen esaslar, toptancı hal dışında yapılan mal satışlarında da uygulanır.
Alım satım işlemlerini düzenleyen sözleşmeler
MADDE 38 –
(1) Bakanlık, gerekli görülmesi hâlinde, tarafların haklarının korunması ve yükümlülüklerinin tespit edilmesi, sözleşmelerin tarafların aleyhine dengesizliğe yol açmayacak ve iyi niyet kurallarına uygun düşecek biçimde düzenlenmesinin sağlanması amacıyla, üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında yaptığı alım satım işlemlerini düzenleyen sözleşmelerde bulunması gerekli asgarî şartları ve bilgileri belirlemeye yetkilidir.
(2) Alım satım işlemlerini düzenleyen sözleşmelerde, Bakanlıkça belirlenen asgarî şartlara ve bilgilere yer verilir.
Elektronik tartılar
MADDE 39 –
(1) Toptancı halinde faaliyet gösterenlerce, 11/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümlerine göre gerekli muayeneleri yapılmış olan elektronik tartılar kullanılır.
(2) Damgalanmamış, damgası kopmuş, bozulmuş, periyodik muayene zamanında müracaat edilmemiş veya damga süresi geçirilmiş ya da damgaları iptal edilmiş ölçü ve tartı aletleri kullanılamaz.
(3) Tartılar, alıcının satın aldığı malın ağırlığını görmesini sağlayacak şekilde, işyerinin uygun bir yerine konulur.
(4) Ölçü ve tartı aletleri hileli bir şekilde kullanılamaz.
YEDİNCİ BÖLÜM
Sisteme Kayıt, Bildirim ve Hal Rüsumu
Bildirimci ve diğer kişiler ile bunların sisteme kaydı
MADDE 40 –
(1) Bildirimciler, organik ve iyi tarım uygulamaları kapsamında üretilen sertifikalı ürünler dâhil bildirim miktarı veya üzerindeki sebze ve meyvelerin her ne şekilde olursa olsun alımı, satımı ve devrini yapan gerçek veya tüzel kişilerdir. Bu kişiler şunlardır:
a) Sınaî üretimde kullanmak üzere mal satın alan sanayiciler,
b) İhraç etmek üzere mal satın alan ihracatçılar,
c) İlgili mevzuatı çerçevesinde mal ithal eden ithalatçılar,
ç) Üretici örgütleri,
d) Komisyoncular,
e) Tüccarlar,
f) Üreticiden temin ettiği malları, tüketiciye satan market, manav, pazarcı ve diğer perakendeciler,
g) Üreticiden temin ettiği malları münhasıran kendi tüketiminde kullanan lokanta, otel, yemekhane, hastane ve yurt gibi kuruluşlar.
(2) Bildirimciler, sisteme kaydolmak zorundadır. Birinci fıkrada belirtilen sıfatlardan birden fazlasına sahip olanların kaydında, her bir sıfata ilişkin bilgiler sisteme işlenir. 34 üncü maddenin on dördüncü fıkrası hükmü saklıdır.
(3) Malların depolandığı, işlendiği veya sevk edildiği depo, şube, tesis veya dağıtım merkezleri de sisteme kaydolur.
(4) Kendilerince üretilen henüz satışa konu olmamış malları depolama amacıyla sevk eden ya da toptancı halinde işyeri bulunan üreticiler de sisteme kaydolur. Bildirim miktarının altındaki malları sevk eden üreticiler hakkında bu hüküm uygulanmaz.
(5) Kayıt işlemi, toptancı hallerinde faaliyet gösterenler için toptancı hallerince, toptancı hali dışında faaliyet gösterenler için ise il müdürlüklerince yapılır. Sisteme kaydolmayanlar, bildirimde bulunamaz.
(6) Bildirimciler ile diğer kişilerin kaydı sırasında, EK-4’te yer alan bilgi ve belgeler istenir.
(7) Toptancı hallerinde faaliyet gösterenler dışında, birinci fıkranın; (a), (b), (c), (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilenler kayıtlı olduğu ticaret sicil memurluğu ya da esnaf sicil müdürlüğünün bulunduğu, (ç) bendinde belirtilenler kuruluş merkezinin bulunduğu, (g) bendi ile üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirtilenler ise kayıtlı olduğu ticaret sicil memurluğu veya esnaf sicil müdürlüğünün bulunduğu ya da faaliyet gösterdiği yerdeki il müdürlüğüne istenilen bilgi ve belgelerle birlikte başvurur. Birden fazla sıfata sahip olanlar, her bir sıfatının kaydı için bu fıkra uyarınca başvuracağı il müdürlüklerinden herhangi birine başvurabilir.
(8) Kayıt başvuruları, gerçek kişilerde kendisi veya vekâlet verdiği kişi tarafından, tüzel kişilerde ise yetkili temsilcisi tarafından yapılır.
(9) Sisteme kaydolanlara, kullanıcı adı ve şifresi verilir.
(10) Sisteme kaydedilen gerçek ve tüzel kişilerin her biri için dosya açılır ve ilgili evrak bu dosyada muhafaza edilir.
(11) Bildirimcilerce güncellenecekler hariç bu kişilere ilişkin sistemde kayıtlı bilgiler, ilgili toptancı hali veya il müdürlüğünce güncellenir.
Bildirim
MADDE 41 –
(1) Bildirim; bildirim miktarı veya üzerindeki malların üretildiği yerden veya girdiği gümrük kapısının bulunduğu yerden her ne sebeple olursa olsun sevkinden önce bildirimciler tarafından sisteme yapılan beyan işlemidir.
(2) Bildirim, ithal edilen mallar için malın girdiği gümrük kapısının bulunduğu yerdeki, diğer mallar için ise malın üretildiği yerdeki toptancı haline doğrudan başvurularak yapılır. Bildirim, sistem internet sayfası üzerinden çevrimiçi veya çağrı merkezi üzerinden telefonla da yapılabilir.
(3) Çevrimiçi veya çağrı merkezi yoluyla yapılan bildirimler, malın üretildiği yerdeki veya malın girdiği gümrük kapısının bulunduğu yerdeki toptancı haline yapılmış sayılır.
(4) Malların üretildiği veya girdiği gümrük kapısının bulunduğu yerde toptancı hali bulunmaması halinde, bildirim işlemi karayolu mesafesi esas alınmak üzere o yere en yakın il, ilçe veya belde merkezindeki belediye toptancı haline yapılır. Denizyoluyla ulaşımın mümkün olduğu yerlerde bildirim yapılacak toptancı halinin belirlenmesinde denizyolu mesafesi de dikkate alınır.
(5) Bildirim işlemi;
a) Toptancı haline doğrudan başvurularak yapılacak bildirimlerde, bildirimcinin veya yetkilendirdiği kişinin beyanına göre toptancı halinde görevli personelce,
b) Sistem internet sayfası üzerinden çevrimiçi yapılacak bildirimlerde, doğrudan bildirimcilerce,
c) Çağrı merkezi üzerinden telefonla yapılacak bildirimlerde ise, bildirimcinin beyanına göre çağrı merkezinde görevli personelce,
sistem üzerinden yapılır.
(6) Bildirim işlemi sırasında, sistem tarafından istenilen bilgiler doldurulur. Bu bilgiler, Bakanlıkça belirlenir.
(7) Bildirim işlemi, sistem tarafından istenilen bilgilerin tamamının doldurulmasıyla tamamlanır. Alıcı ve fiyat gibi hususların belli olmaması nedeniyle tamamlanamayan bildirim işlemi, eksik bu bilgilerin daha sonradan beyan edilmesi ile tekemmül eder. Bildirimi tamamlanmadığı halde satışa sunulan mallar hakkında 47 nci maddeye göre işlem yapılır.
(8) Sınaî üretimde kullanılmak veya ihraç edilmek üzere bildirimde bulunulan ancak, bu amaçla kullanılmayıp iç piyasada satışa sunulacak olan mallar için, önceki bildirime bağlı olarak satışa sunulmadan önce yeni bir bildirimde bulunulması zorunludur.
(9) Bildirim miktarı veya üzerindeki mallar, üretildiği yerden veya girdiği gümrük kapısının bulunduğu yerden her ne sebeple olursa olsun sevkinden önce sisteme bildirilmek zorundadır.
(10) Kendilerince üretilen henüz satışa konu olmamış malları, üretim yaptığı yerdeki toptancı haline veya sınai işletmeye ya da tasnifleme ve ambalajlama tesisine götüren üreticiler hakkında dokuzuncu fıkra hükmü uygulanmaz. Bu mallara ilişkin bildirim, malı teslim veya satın alan kişilerce yapılır.
(11) Üreticiler, organik ve iyi tarım uygulamaları kapsamında üretilenler dâhil sebze ve meyvelerin üretimine ilişkin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca tutulan ilgili sistemlere kaydolmak zorundadır. Söz konusu sistemlere kayıtlı olmayan üreticiler tarafından üretilen mallara ilişkin bildirimde bulunulamaz.
(12) Malların, depolarda muhafaza edilebilmesi ya da şube, tesis veya dağıtım merkezi aracılığıyla sevk edilebilmesi, bunların önceden sisteme kaydedilmesi ile mümkündür. Sisteme kaydedilmeyen depo, şube, tesis veya dağıtım merkezine yönelik herhangi bir bildirimde bulunulamaz.
(13) Toptancı hal dışında faaliyet gösteren tüccarlar, toptancı halinde toptan olarak mal satmak üzere bildirimde bulunabilir. Bunlar, Kanunun 4 üncü maddesinin beşinci fıkrasına göre toptancı hali dışında mal satmak üzere bildirimde bulunamaz.
(14) Bildirim üzerine tahakkuk eden hal rüsumunun beş iş günü içinde ödenmemesi halinde, ödeme yapılana kadar yeni bir bildirimde bulunulmaz.
(15) Çağrı merkezi üzerinden telefonla yapılacak bildirimlerde çağrı merkezi personelince, toptancı haline doğrudan başvurularak yapılacak bildirimlerde ise toptancı halinde görevli personelce bildirim işleminden önce bildirimcilerin kimlik bilgilerine ilişkin gerekli sorgulamalar yapılır.
(16) Bildirim yapıldıktan sonra bu işleme ilişkin oluşan künye numarası ve diğer bilgiler; çevrimiçi yapılan bildirimlerde sistem tarafından, telefonla yapılan bildirimlerde çağrı merkezi personeli tarafından, toptancı haline doğrudan başvurularak yapılan bildirimlerde ise görevli personel tarafından bildirimcilere verilir.
(17) Sistemden kaynaklanan sorunlar nedeniyle bildirim işleminin sistem üzerinden yapılamadığı durumlarda, bildirim işlemi bildirimci veya yetkilendirdiği kişi tarafından EK-5’te yer alan belgenin doldurulması ve ilgili toptancı haline onaylatılması suretiyle gerçekleşir. Onay işleminden önce bildirimcinin veya yetkilendirdiği kişinin kimlik bilgilerine ilişkin gerekli sorgulamalar yapılır. Onaylanan belgenin bir nüshası bildirimciye verilir ve diğer nüshası sisteme işlenmek üzere ilgili toptancı halince muhafaza edilir. Bu belge, malın künyesi olarak kullanılabilir.
(18) Bildirim işlemi, lüzumu halinde, bu maddeye göre il müdürlüğünce de yapılabilir.
(19) (Değişik: RG-1/7/2013-28694) Üreticilerin, ürettikleri malları perakende olarak doğrudan tüketicilere satması durumunda, satılan bu mallar hakkında bildirimde bulunulmaz.
Künye
MADDE 42 –
(1) Bildirim yapıldıktan sonra, sistem tarafından bu işleme ilişkin bir künye oluşturulur. Künye, malın üretim yerini, cinsini, miktarını, hangi üretici/işletmeye ait olduğunu, varsa sertifika bilgilerini ve Bakanlıkça uygun görülen diğer hususları içerir.
(2) Her bir künye için sistem tarafından özgün bir künye numarası üretilir. Bu numara ve Bakanlıkça belirlenecek diğer bilgiler, bildirimde bulunulan mal miktarına göre ilgililer tarafından sistem üzerinden belge veya barkodlu etiket olarak basılır. Bakanlık, barkodlu etiket kullanımını zorunlu kılabilir ve sistem üzerinden basılacak etiket adedini uygulama veya standartları dikkate alarak sınırlandırabilir.
(3) Toptan veya perakende mal satışında, malların üzerinde veya kap ya da ambalajlarının herkes tarafından kolaylıkla görülebilecek bir yerinde bu maddede belirtilen künyenin bulundurulması zorunludur. Bildirim miktarının altındaki mallara ilişkin satışlar ile 41 inci maddenin on dokuzuncu fıkrasına göre üreticiler tarafından yapılan satışlar bu fıkra kapsamı dışındadır.
(4) Künyenin malların üzerinde veya kap ya da ambalajlarının herkes tarafından kolaylıkla görülebilecek bir yerinde bulundurulma zorunluluğu, malların üretildiği yerden veya girdiği gümrük kapısının bulunduğu yerden satışa sunulacağı yere sevki aşamasında aranmaz.
(5) Kap veya ambalajlarından çıkarılarak satışa sunulan mallara ilişkin künyeler, herkes tarafından kolaylıkla görülebilecek bir şekilde satış alanının uygun bir yerinde bulundurulur.
(6) Künyeler, tahrif veya taklit edilemez, bunlar üzerinde bilerek değişiklik yapılamaz veya üçüncü şahısları yanıltıcı ifadelere yer verilemez.
Bildirimcilerin yükümlülükleri
MADDE 43 –
(1) Bildirimcilerin yükümlükleri şunlardır:
a) Sisteme kaydolmak,
b) Bildirim miktarı veya üzerinde alım, satım ve devri yapılan mallara ilişkin bildirimde bulunmak,
c) Bildirime bağlı olarak sistem tarafından gönderilen bilginin doğruluğunu kontrol etmek, eksiklik veya yanlışlıkların derhal düzeltilmesini sağlamak,
ç) Bildirim üzerine tahakkuk eden hal rüsumunu beş iş günü içinde ödemek veya ödenmesini sağlamak,
d) Sisteme giriş için kendisine tahsis edilen kullanıcı adı ve şifresini mevzuata ve usulüne uygun kullanmak ve muhafaza etmek,
e) Sistemde kayıtlı iletişim bilgilerindeki değişiklikleri derhal, diğer değişiklikleri ise en geç bir ay içinde sisteme işlemek veya toptancı hali ya da il müdürlüğü kanalıyla işlenmesini sağlamak,
f) Mevzuat ve Bakanlıkça belirlenen diğer işlemleri yapmak.
(2) Sisteme kayıtlı diğer kişiler, birinci fıkranın (a), (d), (e) ve (f) bentlerindeki hükümlerden sorumludur.
Hal rüsumu
MADDE 44 –
(1) İlgili mevzuatı çerçevesinde ithal edilen mallar ile fatura veya müstahsil makbuzu ile üreticilerden satın alınan mallardan; toptancı halinde satılanlardan yüzde bir, toptancı hali dışında satılanlardan yüzde iki oranında hal rüsumu alınır.
(2) Bildirimde bulunmak kaydıyla;
a) Sınaî üretimde kullanılmak üzere satın alınan mallardan,
b) İhraç edilmek üzere satın alınan mallardan,
c) 1/12/2004 tarihli ve 5262 sayılı Organik Tarım Kanunu kapsamında organik tarım faaliyetleri esaslarına uygun olarak üretilen ham, yarı mamul veya mamul haldeki sertifikalı ürünlerden,
ç) İyi tarım uygulamaları kapsamında sertifikalandırılan ürünlerden,
d) Üreticilerce perakende olarak doğrudan tüketicilere satılan mallardan,
e) Üretici örgütlerince toptancı hali içinde ve dışında satılan mallardan,
hal rüsumu alınmaz.
(3) Sınaî üretimde kullanılmak veya ihraç edilmek üzere bildirimde bulunulan ancak sınaî üretimde kullanılmayan ya da ihraç edilmeyen malların iç piyasada satışa sunulan kısmından birinci fıkraya göre hal rüsumu alınır.
(4) Gıda güvenilirliği ve kalitesi analizleri, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca yetkilendirilmiş kamu laboratuvarlarında veya özel laboratuvarlarda yapıldığı belgelenen mallar üzerinden alınacak hal rüsumu, yarısı oranında alınır.
(5) Mallar üzerinden mükerreren hal rüsumu alınamaz.
(6) (Değişik: RG-1/7/2013-28694) İkinci fıkrada belirtilen mallardan hal rüsumu alınması ve birinci fıkrada belirtilen hal rüsum oranları, (Değişik ibare: RG-9/10/2020-31269) Cumhurbaşkanınca kararlaştırıldığı takdirde değiştirilebilir.
(7) Hal rüsumu, bildirim işleminin tamamlanmasıyla tahakkuk eder. Rüsumun hesaplanmasında, toptan satış bedeli esas alınır.
(8) Malların gıda güvenilirliği ve kalitesi analizini yaptıracak olan bildirimcilerin, bu durumu bildirim işlemi esnasında beyan etmesi zorunludur. Beyanda bulunulmayan, beyanda bulunulup da ilgili toptancı haline beş iş günü içinde analiz sonucu iletilmeyen ya da analiz sonucunda künye numarası yer almayan mallar hakkında dördüncü fıkrada belirtilen indirim uygulanmaz.
(9) Hal rüsumu, malları satın alanlarca beş iş günü içinde ödenir. Tüccarlar tarafından yapılan satın alımlarda, hal rüsumu tüccar tarafından ödenir. Komisyoncular, aracılık ettiği satışlardan dolayı tahakkuk eden hal rüsumunun beş iş günü içinde ödenmesinden malı satın alanlarla birlikte müteselsilen sorumludur.
(10) Hal rüsumuna ilişkin ödemeler, 45 inci maddeye göre Bakanlıkça belirlenen banka nezdinde (Mülga ibare: RG-1/7/2013-28694) (…) açılan hesaba yatırılmak suretiyle yapılır. Malın üretildiği yerde toptancı hali bulunmaması veya birden fazla toptancı halinin bulunması durumunda 45 inci maddeye göre işlem yapılır.
(11) Hal rüsumuna ilişkin ödemeler, malı satın alanlardan tahsil edilmek suretiyle komisyoncularca ya da malı satın alanlarca künye numarası veya bildirimciye ait T.C. Kimlik ya da MERSİS numarası beyan edilerek yapılır.
(12) Birinci fıkrada belirtilen yüzde birlik hal rüsumu oranı ile ilgili mevzuatta toptancı halindeki satışlara ilişkin öngörülen diğer indirim oranlarının uygulanabilmesi için, bildirimde bulunulan malların ilgili toptancı haline fiilen girmesi zorunludur. Bu fıkra hükmünün uygulanmasında sorumluluk bildirimcilere aittir.
Hal rüsumunun paylaşımı
MADDE 45 –
(1) (Değişik: RG-1/7/2013-28694) Hal rüsumu, bu maddeye göre Bakanlıkça belirlenen banka nezdinde açılan hesaba yatırılır. Malın üretildiği ve tüketildiği yerde toptancı hali bulunması durumunda, hal rüsumunun yüzde ellisi, malın üretildiği yerdeki toptancı halinin bağlı olduğu belediye veya işletmecisi tarafından bildirilen banka hesabına, kalan yüzde ellisi ise malın tüketime sunulduğu yerdeki toptancı halinin bağlı olduğu belediye veya işletmecisi tarafından bildirilen banka hesabına aylık olarak izleyen ayın beşinci iş günü sonuna kadar ilgili banka tarafından aktarılır.
(2) (Değişik: RG-9/10/2020-31269) Malın üretildiği yerde toptancı hali bulunmaması durumunda hal rüsumunun yüzde ellisi, malın üretildiği il belediyesi tarafından bildirilen banka hesabına aylık olarak izleyen ayın beşinci iş günü sonuna kadar ilgili banka tarafından aktarılır.
(3) (Değişik: RG-9/10/2020-31269) Malın tüketime sunulduğu yerde toptancı hali bulunmaması durumunda hal rüsumunun yüzde ellisi, malın tüketime sunulduğu il belediyesi tarafından bildirilen banka hesabına aylık olarak izleyen ayın beşinci iş günü sonuna kadar ilgili banka tarafından aktarılır.
(4) (Değişik: RG-9/10/2020-31269) Bu maddeye göre malların üretildiği/tüketime sunulduğu yerdeki toptancı hallerinin belirlenmesinde hallerin faaliyet alanı esas alınır.
(5) (Değişik: RG-9/10/2020-31269) Bildirim tarihinden itibaren bir yıl içinde malın tüketime sunulduğu yerin belli olmaması veya diğer nedenlerle bu maddeye göre dağıtılamayan hal rüsumları, malın üretildiği yerdeki toptancı halinin bağlı olduğu belediye veya işletmecisi tarafından bildirilen banka hesabına aylık olarak izleyen ayın beşinci iş günü sonuna kadar ilgili banka tarafından aktarılır. Malın üretildiği yerde toptancı hali bulunmaması durumunda ikinci fıkraya göre işlem yapılır.
(6) (Değişik: RG-1/7/2013-28694) Bu maddeye göre hal rüsumunun özel toptancı halinin işletmecisi hesabına aktarılması, bildirime konu malların özel toptancı halinin faaliyet alanında üretilmesi veya tüketime sunulmasına bağlıdır.
(7) (Değişik: RG-1/7/2013-28694) Bu maddeye göre özel toptancı halinin işletmecisi hesabına aktarılan tutarların yarısı aylık olarak izleyen ayın beşinci iş günü sonuna kadar ilgili belediyeye ödenir.
(8) Hal rüsumunun tahsilini ve ilgili belediye ile işletmelere dağılımını yapacak banka, Türkiye Bankalar Birliğinin verilerine göre ülke genelinde şube sayısı 600 ve üzerinde olan ve bu şubelerin en az % 60’ı toptancı hallerinin bulunduğu il, ilçe ve belde merkezlerinde faaliyet gösteren bankalar arasından Bakanlıkça belirlenir. Bu belirlemede, (Mülga ibare: RG-9/10/2020-31269) (…) belediye veya işletmecisine ödenmek üzere, bunlar (Değişik ibare: RG-1/7/2013-28694) tarafından bildirilen banka hesaplarına aktarılacak meblağlar için en yüksek getiriyi sağlayan teklif ile Bakanlıkça öngörülen diğer şartlar dikkate alınır.
(9) (Değişik: RG-9/10/2020-31269) Belediye veya toptancı hal işletmecisi, sekizinci fıkraya göre elde edilen geliri; toptancı hallerinin alt yapısının geliştirilmesi, şehir içinde, giriş ve çıkışlarında kontrol noktalarının kurulması, kontrol ve denetimlerin yapılması ve sistemin sağlıklı bir şekilde işlemesi amacıyla kullanır.
(10) Banka tarafından, (Mülga ibare: RG-1/7/2013-28694) (…) hal rüsumunun tahsili ile ilgili belediye ve işletmelere dağılımını yapmak üzere gerekli alt yapı oluşturulur.
(11) Hal rüsumlarına ilişkin hesapların tutulmasına, bu rüsumların tahsiline ve dağılımına ilişkin her ne sebeple olursa olsun banka tarafından hiçbir ücret talep edilemez ve kesinti yapılamaz.
(12) Banka nezdindeki söz konusu hesaplar, amacı dışında kullanılamaz, üzerine ihtiyati tedbir konulamaz ve haczedilemez.
(13) (Değişik ibare: RG-9/10/2020-31269) Belediye ve işletmeler, bu maddeye göre banka tarafından hal rüsumlarının aktarılacağı bir hesap açar ve açılan bu hesaba ilişkin bilgileri bankaya bildirir.
(14) (Ek: RG-31/12/2012-28514 4. Mükerrer)(1)Bakanlık akdedilecek protokoller çerçevesinde, teknik bilgi ve uzmanlık isteyen konularda Bankadan her türlü desteği alabilir ve işbirliğinde bulunabilir.
(15) (Ek: RG-9/10/2020-31269) Süresi içinde ödenmeyen hal rüsumlarının alacaklısı olan belediye ve işletmeler birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci fıkralara göre belirlenir ve ödenmeyen hal rüsumlarına ilişkin bilgiler, Bakanlıkça alacaklı belediyelere bildirilir. Bu rüsumlar alacaklı belediye tarafından 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
(16) (Ek: RG-9/10/2020-31269) Özel toptancı hallerinin alacaklısı olduğu, süresi içinde ödenmeyen hal rüsumları ilgili belediye tarafından 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilir ve tahsil edilen tutarların yarısı belediye tarafından özel toptancı haline aktarılır.
Yetkilendirme işlemleri
MADDE 46 –
(1) Yetkilendirme, sistemi kullanacak personele sistem üzerinden özgün kullanıcı adı ve şifresi tahsis edilme işlemidir. Yetkili personeli belirleme işlemi, bu maddede öngörülen usullere göre yapılır.
(2) Bakanlığın ilgili birim amirinin görevlendirdiği personel, sistemin uygulama yöneticisidir. Uygulama yöneticisi; sistem üzerinden Bakanlık il müdürlerini, çağrı merkezi ve ilgili birim personelini yetkilendirir.
(3) İl müdürü, il nezdinde sistemin il uygulama yöneticisidir. İl uygulama yöneticisi; sistem üzerinden, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuatta belirtilen iş ve işlemleri yerine getirmek üzere, hal yöneticisini, belediye başkanlığınca görevlendirilecek personeli, hal hakem heyeti başkanı ve raportörü ile görevlendirdiği diğer il müdürlüğü personelini yetkilendirir.
(4) Üçüncü fıkraya göre il müdürlüğünce yetkilendirilen belediye personeli, belediye nezdinde sistemin belediye uygulama yöneticisidir. Belediye uygulama yöneticisi; sistem üzerinden, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuatta belirtilen iş ve işlemleri yerine getirmek üzere, ilgili belediye personelini ve belediye zabıtasını yetkilendirir.
(5) Hal yöneticisi, toptancı hali nezdinde sistemin hal uygulama yöneticisidir. Hal uygulama yöneticisi; sistem üzerinden, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuatta belirtilen iş ve işlemleri yerine getirmek üzere, ilgili hal personelini ve hal zabıtasını yetkilendirir.
(6) Bakanlık uygulama yöneticisi, gerek duyulması halinde, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarda öngörülen yetkilendirme işlemleri ile ihtiyaç duyulan diğer yetkilendirme işlemlerini yapmaya yetkilidir.
(7) Bu maddeye göre yapılacak yetkilendirmelerde yedek personel de belirlenir.
(8) Yetkilendirilen personel, sisteme giriş için kendisine tahsis edilen kullanıcı adı ve şifresini mevzuata ve usulüne uygun kullanmaktan ve muhafaza etmekten sorumludur.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Cezalar
Cezalı hal rüsumu
MADDE 47 –
(1) Kanun, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olarak;
a) (Değişik: RG-1/7/2013-28694) Sisteme bildirilmeden toptan alınıp satılan ya da toptancı halinde satılmak üzere bildirimde bulunup toptancı hali dışında toptan satılan,
b) Sınaî üretimde kullanılmak veya ihraç edilmek üzere satın alınıp 41 inci maddenin sekizinci fıkrasına aykırı olarak bildirimde bulunulmadan iç piyasada satışa sunulan,
c) Sisteme bildirilmeden perakende satılan,
ç) Miktarına, değerine, üretim şekline veya künyesinde belirtilen diğer hususlara ilişkin gerçeğe aykırı beyanda bulunulan,
mallar için hal rüsumu, tespitin yapıldığı yerdeki toptancı halinde o mallar için oluşan bir önceki gün birim fiyatlarının en yükseği, bir önceki gün fiyat oluşmamışsa o mallar için oluşan en son birim fiyatlarının en yükseği esas alınarak belirlenen toptan satış bedelinin yüzde yirmi beşi oranında cezalı olarak alınır.
(2) Tespitin yapıldığı yerde toptancı hali bulunmaması durumunda cezalı hal rüsumu, 41 inci maddenin dördüncü fıkrasına göre o yere en yakın il, ilçe veya belde merkezindeki belediye toptancı halinde oluşan fiyatlar esas alınarak hesaplanır.
(3) Cezalı hal rüsumunun hesaplanmasında o malın türü ve cinsi de dikkate alınır.
(4) Cezalı hal rüsumu tahsil edilen mallar için önceden ödenen hal rüsumu varsa cezalı tahsil edilecek hal rüsumundan mahsup edilir.
(5) Hal rüsumunun cezalı olarak alınmasına yetkili personelce düzenlenen ceza tutanağına istinaden ilgili belediye encümenince karar verilir. Belediye encümenince verilen karar ile tahakkuk işlemi gerçekleşir.
(6) Cezalı hal rüsumu tutanakları, tutanağın düzenlendiği günü takip eden ilk belediye encümen toplantısında gündeme alınarak görüşülür ve karara bağlanır. Ceza kesilmemesine ilişkin belediye encümeni kararı gerekçeli olarak alınır.
(7) Cezalı hal rüsumundan, malları taşıyan nakliyeciler ya da depolayanlar, mal sahibi ile birlikte müteselsilen sorumludur. Bildirimde bulunulmayan malları taşıyanlara veya bunları depolayanlara ayrıca bu Yönetmeliğin 48 inci (Değişik ibare: RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) maddesine göre cezai işlem uygulanır.
(8) Cezalı hal rüsumuna ilişkin ödemeler, ilgili belediyece bu amaçla açılan banka hesabına yatırılmak suretiyle yapılır. Bu hesapta toplanan tutarın yarısı her ayın sonunda tespit ve/veya yakalama eylemine bizzat ve fiilen katılan kamu görevlilerine ikramiye olarak ödenir. Ancak, kamu görevlisine ödenen ikramiyenin tutarı olay başına (2.000) ve yılda (90.000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunacak tutarı geçemez. Hesapta kalan kısım ise belediyeye gelir olarak kaydedilir.
İdari para cezaları
MADDE 48 –
(1) Toptancı halleri ve diğer yerlerde, başka kanunlara göre daha ağır bir ceza gerektirmediği takdirde, Kanunun 14 üncü maddesinde öngörülen idari para cezaları uygulanır.
(2) Birinci fıkrada öngörülen idarî para cezalarının verilmesini gerektiren fiillerin bir takvim yılı içinde tekrarı hâlinde, idarî para cezaları her tekrar için iki katı olarak uygulanır.
(3) Birinci fıkrada öngörülen idarî para cezalarını, doğrudan veya Bakanlığın talebi üzerine belediyeler uygulamaya yetkilidir.
(4) İdari para cezası uygulanmasına bu Yönetmeliğin 27 nci maddesinde belirtilen ceza tutanağına istinaden ilgili belediye encümenince karar verilir. Kanunun 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrası hükmü saklıdır. Belediye encümenince verilen karar ile tahakkuk işlemi gerçekleşir.
(5) İdari para cezası tutanakları, tutanağın düzenlendiği günü takip eden ilk belediye encümeni toplantısında gündeme alınarak görüşülür ve karara bağlanır. Ceza kesilmemesine ilişkin belediye encümeni kararı gerekçeli olarak alınır.
(6) Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden veya Kanun ve bu Yönetmelikte belirtilen görevlerini Bakanlığın yazılı uyarısına rağmen yerine getirmeyen toptancı hallerine, Bakanlık tarafından elli bin Türk Lirası idarî para cezası verilir.
(7) Bu maddede öngörülen idarî para cezalarının uygulanması, Kanun ve bu Yönetmelikte öngörülen diğer müeyyidelerin uygulanmasına engel teşkil etmez.
(8) İdari para cezaları her takvim yılı başından itibaren geçerli olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılır.
(9) İdari para cezası uygulanmasına ve ilgilisine tebliğ edilmesine ilişkin olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır.
Faaliyetten men
MADDE 49 –
(1) Toptancı halinde, aşağıdaki eylemleri bir takvim yılı içinde iki kez gerçekleştirenler, belediye encümeni kararıyla bir aya kadar faaliyetten men edilir:
a) İşyeri dışında ya da buralardaki geçiş yollarında mal teşhir edilmesi, satılması, mal veya boş kap bulundurulması,
b) Çevreyi rahatsız edecek şekilde satış yapılması, alıcıya karşı sözlü veya fiilî kötü muamelede bulunulması,
c) Atık malzemelerin belirlenen şekilde veya alanlarda toplanmaması ya da işyerinin temiz tutulmaması.
Kiralama ve satışın iptali
MADDE 50 –
(1) Belediye ve işletim yetkisi devredilmiş toptancı hallerindeki işyerlerinde faaliyet gösterenlerden;
a) Kira bedelini belediyenin yazılı uyarısına rağmen ödemeyenler ile teminatını süresinde vermeyenler veya eksilen teminatını süresinde tamamlamayanların,
b) Hukuken geçerli bir mazereti bulunmaksızın toptancı halindeki işyerini aralıksız on beş gün veya bir takvim yılında altmış gün kapatanların,
c) (Değişik: RG-1/7/2013-28694) 34 üncü maddenin beşinci fıkrasına aykırı olarak aynı toptancı halinde kendi aralarında mal alan, satan veya devredenlerin,
ç) Serbest rekabeti engellemek amacıyla kendi aralarında veya üreticilerle ticarî anlaşmalar yapanlar, uyumlu eylemde bulunanlar veya hâkim durumlarını kötüye kullananların,
d) Piyasada darlık oluşturmak, fiyatların yükselmesine sebebiyet vermek veya fiyatların düşmesine engel olmak için malları belirli ellerde toplayanlar, satışından kaçınanlar, stoklayanlar, yok edenler, bu amaçla propaganda yapanlar veya benzeri davranışlarda bulunanların,
e) Malların, gıda güvenilirliğine, kalite ve standardına, teknik ve hijyenik şartlara aykırı olarak satışa sunulması, aynı kap veya ambalaj içine değişik kalitede ve/veya üzerinde yazılı olan miktardan az mal konulması, ölçü ve tartı aletlerinin hileli bir şekilde kullanılması ya da hileli olarak karışık veya standartlara aykırı mal satılması eylemlerini bir takvim yılında üç kez gerçekleştirenlerin,
f) Bir takvim yılı içinde üretici alacağını süresi içinde üç kez ödemeyenlerin,
g) Halde yaptıkları satışlarda, bir takvim yılında iki kez fatura düzenlemeyenler veya noksan fatura düzenleyenlerin,
ğ) Kiraladıkları işyerlerini 32 nci madde hükümlerine aykırı olarak başkasına devredenler ya da kiraladıkları veya satın aldıkları işyerlerini herhangi bir şekilde kullandıranların,
h) Doğrudan veya dolaylı olarak aynı toptancı halinde birden fazla işyeri kiraladığı veya satın aldığı anlaşılanların,
ı) Belediyenin yazılı uyarısına rağmen, kira sözleşmesine aykırılığı yirmi gün içinde gidermeyenlerin,
i) 29 uncu maddede öngörülen şartları taşımadıkları veya sonradan kaybettikleri anlaşılanların,
kira sözleşmesinin feshine ya da satış işleminin iptaline belediye encümenince karar verilir.
(2) Kira sözleşmesinin feshine ya da satış işleminin iptaline karar verilenler, bu kararın kendilerine tebliğinden itibaren işyerlerini otuz gün içinde tahliye etmeye mecburdur. Bu süre sonunda tahliye edilmeyen yerler, belediye zabıtası tarafından tahliye ettirilir.
(3) Kira sözleşmesi feshedilenler ile satış işlemi iptal edilenler ve bunların imzaya yetkili ortak veya üyesi oldukları tüzel kişiliklere, fesih veya iptale ilişkin belediye encümeni kararını takip eden bir yıl içinde doğrudan veya dolaylı olarak yeniden kiralama veya satış yapılamaz.
(4) Bulunduğu yerin mevsimsel şartları ve üretim sezonu dikkate alınarak yılın belli bir döneminde faaliyet göstermeyeceği toptancı hal yönetim birimince belirlenen toptancı hallerindeki işyerleri için bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki hüküm uygulanmaz.
(5) Özel toptancı halinde faaliyet gösterenlerin kira sözleşmeleri veya satış işlemleri birinci fıkrada belirtilen hallerde fesih veya iptal edilir. Kira sözleşmesi feshedilenler ile satış işlemi iptal edilenler ve bunların imzaya yetkili ortak veya üyesi oldukları tüzel kişiliklere fesih ya da iptale ilişkin yetkili kişi veya organlarca verilen kararı takip eden bir yıl içinde doğrudan ya da dolaylı olarak yeniden kiralama veya satış yapılamaz.
Toptancı hal işletmecilerinin cezai sorumluluğu
MADDE 51 – (1) Kanun ve bu Yönetmeliğin uygulanmasında özel ve işletim yetkisi devredilmiş toptancı hallerin işletmecileri ile bunlarca istihdam olunan personel, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludur. Bunlar, suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden ve toptancı haline ait para ve mallar ile her türlü evrak, tutanak, rapor, defter ve diğer belgeler üzerinde işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılır.
(Değişik ibare: RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) DOKUZUNCU BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Toptancı halinin çalışma gün ve saatleri
MADDE 52 –
(1) Toptancı halinin açılış ve kapanış saatleri, mevsim şartları ve yöresel ihtiyaçlara göre toptancı hal yönetim birimince belirlenir. Bu belirleme yapılırken, halin yirmi dört saatin kesintisiz en az altı saatinde kapalı olması sağlanır.
(2) Toptancı halinin açılış ve kapanış saatleri ile çalışma dönemi veya günlerinin belirlenmesinde, ilgili meslek örgütünün görüşü alınır.
İşyerlerinde personel çalıştırılması
MADDE 53 –
(1) Toptancı hal yönetim biriminden önceden izin alınması ve kimlik ile ikamet bilgilerini gösterir belgelerin ibraz edilmesi kaydıyla işyerlerinde eleman çalıştırılabilir.
(2) İşyerlerinde çalıştırılacak kişilerin, Kanun ve bu Yönetmeliğe aykırı iş ve işlemlerinden işyeri kiracıları ve malikleri sorumludur.
Kimlik kartı
MADDE 54 –
(1) Toptancı hal yönetim birimince, işyeri kiracıları ve malikleri ile bunların çalıştırdıkları kişilere, EK-6’da belirtilen şekle uygun kimlik kartı verilir. İlgililer, verilen kimlik kartlarını toptancı halinde bulunulduğu sürece üzerinde bulundurmakla yükümlüdür.
(2) Toptancı hal yönetim birimince öngörülmesi halinde, toptancı hali içinde tahmil, tahliye, hamaliye, nakliye ve diğer hizmetleri yürütenlere birinci fıkraya göre kimlik kartı verilir.
(3) Kimlik kartlarını, toptancı hal yönetiminin izni ve gözetiminde olmak kaydıyla ilgili meslek örgütü de dağıtmaya yetkilidir.
(4) İşyerindeki kiracılık veya mülkiyet hakkı sona erenler ile çalıştığı işyerinden herhangi bir nedenle ayrılan kişilere ait kimlik kartları imha edilmek üzere toptancı hal yönetim birimine teslim edilir.
Kıyafet
MADDE 55 –
(1) Toptancı hal yönetim birimince zorunlu kılınması halinde, işyerlerinde çalışanlar ile 54 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kişilerce, mevsim şartlarına uygun olarak özellikleri ilgili meslek örgütünün görüşü alınarak belirlenen kıyafetler giyilir.
Eğitim
MADDE 56 –
(1) Toptancı halindeki işyerlerinde faaliyet gösterenlerin, mesleki bilgi ve deneyimlerini artırmak ve ilgili mevzuatta yer alan hak ve yükümlülükleri hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamak amacıyla eğitime tabi tutulmaları konusunda Bakanlık yetkilidir.
(2) Bu eğitimler, toptancı hal yönetim birimince veya ilgili meslek örgütü ya da bunların üst kuruluşlarınca düzenlenir. Eğitim programına katılanlara bir sertifika verilir. Bakanlık, bu eğitimin içeriği ve süresi ile eğitimle ilgili diğer hususları belirlemeye yetkilidir.
(3) Bakanlık gerekli görmesi halinde, işyerlerinde faaliyet gösterenler ile bunların çalıştırdıkları kişilerde, bu maddede belirtilen eğitimi alma ve belgelendirme şartını arar.
Hal rüsumundan ayrılacak payın kullanımı
MADDE 57 –
(1) Belediyeye gelir olarak kaydedilen hal rüsumu tutarlarının en az yüzde onu belediye toptancı halinin temizlik, güvenlik, aydınlatma, bakım ve onarım ihtiyaçlarının karşılanması ve kapasitesinin arttırılması, ihtiyaç duyulan bilgi işlem sisteminin kurulması ve lüzumlu diğer teknik donanımın sağlanması, soğuk hava deposu, laboratuvar, tasnif ve ambalajlama ile diğer tesislerin kurulması ve işletilmesi için harcanmak üzere, izleyen yıl belediye bütçesine ödenek olarak konulur.
(2) Birinci fıkraya göre ayrılan ödenekler amacı dışında kullanılamaz.
İşlem görecek mallar
MADDE 58 –
(1) Toptancı halinde veya hale bildirilerek işlem görecek mallar, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.
Kontrol ve denetim noktaları
MADDE 59 –
(1) Kontrol ve denetim noktaları, toptancı hali bulunan il merkezlerinin giriş ve çıkışlarında, trafik düzeni ve güvenliği dikkate alınarak, ilgili belediyenin talebi üzerine o ilin mülki idare amirinin onayı ile kurulur. Bakanlıkça belirlenen yerlerde kontrol ve denetim noktası kurulması zorunludur.
(2) Kontrol ve denetim noktalarında denetimler, (Değişik ibare: RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) hal yöneticisi ya da hal zabıtası ve/veya hal yöneticisince görevlendirilen diğer personelce yerine getirilir. İhtiyaç halinde bu noktalarda, birinci fıkradaki usule uygun olarak kolluk kuvvetlerinden de yeterli sayıda personel görevlendirilir.
(3) Kontrol ve denetim noktalarının kurulması ve işletilmesi için gerekli her türlü teknik donanım, araç, gereç ve demirbaşlar ilgili belediye tarafından karşılanır.
(4) Birinci fıkra hükmüne aykırı olarak, il ve ilçe merkezlerinin giriş ve çıkışları ile şehirlerarası yollarda kontrol ve denetim noktaları kurulamaz.
Uyuşmazlıkların çözümü
MADDE 60 –
(1) İlgililerin, idari para cezaları dışındaki tüm uyuşmazlıklarda, hal hakem heyetlerine başvurma hakkı vardır.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelikler
MADDE 61 –
(1) Bu Yönetmelik ile;
a) 3/10/1996 tarihli ve 22776 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Toptancı Hallerinin Kuruluş Esasları Hakkında Yönetmelik,
b) 28/12/1997 tarihli ve 23214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Toptancı Hallerin Yönetim ve İşleyişi Hakkında Yönetmelik,
c) 11/9/1998 tarihli ve 23460 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hal Zabıtası Teşkilatı Personelinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik,
ç) 2/9/1985 tarihli ve 18856 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nüfusu 250.000 den Az Olan Belediye Hudutları İçinde Gerçek ve Tüzel Kişilerce Açılacak Yaş Meyve ve Sebze Toptancı Halleri Yönetmeliği
yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1 –
(1) 1/1/2012 tarihinden önce kurulmuş toptancı halleri, 1/1/2013 tarihine kadar 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen bilgi işlem sistemini kurar ve lüzumlu teknik donanımı sağlar. Bu sistemi kurmayan ve lüzumlu teknik donanımı sağlamayanlara mahallin mülkî idare amiri tarafından yüz bin Türk Lirası idarî para cezası verilir.
(2) 1/1/2012 tarihinden önce kurulmuş toptancı halleri, 1/1/2015 tarihine kadar 9 uncu maddede belirtilen zorunlu hizmet tesislerini oluşturur. Birinci fıkra hükmü saklıdır. Soğuk hava deposu ile tasnifleme ve ambalajlama tesislerinin 1/1/2015 tarihine kadar orta ve büyük toptancı hallerinde oluşturulması, bu hallerdeki işyerlerinde faaliyet gösterenlerin üçte birinin altı ay içinde yazılı talepte bulunmasına bağlıdır. Bu tesisleri oluşturmayanlara mahallin mülkî idare amiri tarafından yüz bin Türk Lirası idarî para cezası verilir.
(3) Birinci ve ikinci fıkralara göre idarî para cezası verilen toptancı hallerinden, idarî para cezası verilmesine ilişkin kararı takip eden bir yıl içinde birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen hükümlerin gereğini yerine getirmeyenlerin faaliyetleri, aykırılık giderilene kadar mahallin mülkî idare amiri tarafından durdurulur. Bu şekilde faaliyeti durdurulan toptancı halleri hakkında 16 ncı maddenin üçüncü fıkrası hükmü uygulanır.
(4) İşyerlerinin tavan yüksekliği ve metre karesine ilişkin 9 uncu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen hükümler, 1/1/2012 tarihinden önce kurulmuş toptancı hallerindeki işyerleri için uygulanmaz.
(5) 1/1/2012 tarihinden önce kurulmuş özel toptancı halleri, durumlarını 1/1/2015 tarihine kadar 12 nci maddenin birinci fıkrası hükmüne uygun hale getirir. 12 nci maddede öngörülen ödenmiş sermaye ile teminat miktarı, bu haller için yarısı oranında uygulanır.
(6) Belediye toptancı halinin işletim yetkisinin devrine ilişkin yapılmış olan ve bu Yönetmeliğe aykırı hükümler içeren sözleşmeler, 1/1/2013 tarihine kadar bu Yönetmeliğe uygun hale getirilir.
(7) Belediye, özel veya işletim yetkisi devredilmiş toptancı hali olup olmadığı konusunda ihtilaf bulunan 1/1/2012 tarihinden önce kurulmuş hallere ilişkin uyuşmazlıklar, (Değişik ibare: RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) 1/7/2013 tarihine kadar ilgili belediyece giderilir.
(8) 1/1/2012 tarihinden önce hal yöneticisi ve yardımcısı olarak atanmış olanlarda 20 nci maddede belirtilen şartlar aranmaz.
(9) 20 nci maddenin beşinci fıkrası, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte görevde bulunan toptancı hal yöneticileri ve yardımcıları hakkında uygulanmaz.
(10) Toptancı halinde faaliyet gösterenler, sattıkları mallara ilişkin bilgilerin yer aldığı satış bordrolarını 1/1/2014 tarihine kadar kullanmaya devam eder.
(11) Haldeki işyerleri ve diğer yerler, kullandırılma amaçlarına göre bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde ilgili meslek örgütünün de görüşü alınarak toptancı hal yönetim birimince üç ay içinde yeniden sınıflandırılır ve bu sınıflandırma sonucunda işyeri niteliği kazandığı veya kaybettiği belirlenenlerin bilgileri sisteme işlenir.
(12) 1/1/2012 tarihinden önce kurulmuş toptancı hallerindeki tahsisli işyerleri, mevcut tahsis sahiplerine Kanunun yürürlüğe girdiği 1/1/2012 tarihinden itibaren hiçbir işleme gerek kalmaksızın on iki yıl süreyle kiralanmış sayılır. Bu şekilde kiralanmış sayılan işyerleri için sözleşmeler, bu Yönetmelik hükümleri ile son tahsis ücretleri esas alınarak (Mülga ibare: RG-1/7/2013-28694) (…) yapılır. (Ek cümle: RG-1/7/2013-28694) Bu sözleşmelerde, noter onayı aranmaz.
(13) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren toptancı halinde yapılacak kiralama, satış ve devir işlemlerinde, satılan işyeri sayısının toplam işyeri sayısının yüzde ellisini geçemeyeceğine ve toplam işyeri sayısının en az yüzde yirmisinin üretici örgütlerine ayrılacağına ilişkin 28 inci maddenin birinci ve beşinci fıkrası hükümleri dikkate alınır.
(14) 1/1/2012 tarihinden önce kurulmuş toptancı hallerinde satış yoluyla işletilen işyerlerinin tapu kütüklerine; Kanunun 11 inci maddesinin altıncı fıkrasındaki eylemlere aykırı hareket edildiğinin tespit edilmesi halinde satış işlemlerinin iptal edilip işyerlerinin geri alınacağına ilişkin şerh konulması toptancı hal yönetim birimince 1/1/2013 tarihine kadar sağlanır.
(15) Aynı toptancı halinde/şubesinde birden fazla işyeri bulunanlar ile bir işyerini kullanan adi şirketler/ortaklıklar ya da birden fazla gerçek veya tüzel kişiler, durumlarını (Değişik ibare: RG-30/12/2014-29221) 1/7/2015 tarihine kadar 28 inci maddenin üçüncü fıkrasına uygun hale getirir.
(16) İşyerlerinin tamamı satılmış toptancı hallerinde faaliyet gösterenlerden alınacak teminat tutarının belirlenmesinde, aynı sınıftaki en yakın toptancı halinde kiralanan emsal işyerleri esas alınır.
(17) Halde faaliyet gösterenlerden, bu Yönetmelik hükümlerine göre belediye meclisince belirlenen tutardaki teminatlar (Değişik ibare: RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) 1/7/2013 tarihine kadar alınır.
(18) 39 uncu maddenin birinci fıkrasında öngörülen elektronik tartı kullanma zorunluluğu 1/1/2015 tarihine kadar aranmaz.
(19) 1/1/2014 tarihine kadar, sınırları ve mücavir alanları içinde birden fazla belediye toptancı hali bulunan belediyeler, bu toptancı hallerinin statüsünü 5 inci maddenin dördüncü fıkrasına uygun hale getirir ve sisteme kaydettirir.
(20) Sistemde hem komisyoncu hem de tüccar olarak kayıtlı olanlar, 34 üncü maddenin on dördüncü fıkrası hükmüne binaen komisyonculuk veya tüccarlık sıfatlarından hangisiyle faaliyette bulunacağını (Değişik ibare: RG-30/12/2014-29221) 1/7/2015 tarihine kadar ilgili toptancı hal yönetimine veya il müdürlüğüne yazılı olarak bildirir. Bu süre içinde bildirimde bulunmayan gerçek veya tüzel kişilerin kaydı, ilgili toptancı hal yönetimince veya il müdürlüğünce sistemden silinir.
(21) 42 nci maddeye göre malların üzerinde veya kap ya da ambalajlarının herkes tarafından kolaylıkla görülebilecek bir yerinde bulundurulması zorunlu olan künye yerine, malın adı, cinsi, miktarı, üretim yeri ve ait olduğu üretici/işletmecisine ilişkin bilgileri içeren ilgili mevzuata göre düzenlenmiş fiyat etiketi, fatura ve benzeri belgeler de 1/1/2014 tarihine kadar kullanılabilir.
(22) 41 inci maddenin on birinci fıkrası uyarınca, bildirimde bulunabilmek için üreticilerin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca tutulan ilgili sistemlere kayıtlı olma zorunluluğu 1/1/2014 tarihine kadar aranmaz.
(23) 58 inci maddeye göre belirleme yapılıncaya kadar, teamülen toptancı hallerinde alınıp satılan mallar işlem görmeye devam eder.
(24) Tüzel kişilere ilişkin MERSİS numarası kullanılmaya başlanana kadar, hal rüsumuna ilişkin ödemeler bildirimcilere ait vergi numarası beyan edilerek yapılabilir.
(25) Toptancı halinde faaliyet gösterenler dışındaki bildirimciler, sisteme kaydolmaksızın (Değişik ibare: RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) 1/7/2013 tarihine kadar toptancı haline doğrudan başvurarak bildirimde bulunabilir. Bu bildirim işlemi, bildirimci veya yetkilendirdiği kişi tarafından EK-7’de yer alan belgedeki bilgilerin doldurulması ve toptancı halinde görevli personelce sisteme aktarılması suretiyle gerçekleşir. Bildirim işleminden önce bildirimci veya yetkilendirdiği kişinin kimlik bilgilerine ilişkin gerekli sorgulamalar yapılır.
(26) 41 inci maddenin dokuzuncu fıkrasına göre malın sevkinden önce yapılması gereken bildirim, (Değişik ibare: RG-1/7/2013-28694) 31/12/2013 tarihine kadar malın üretildiği yerden veya girdiği gümrük kapısının bulunduğu yerden gideceği yere kadarki aşamada yapılabilir. Ancak sistem üzerinden bildirim işleminin yapılabildiği kontrol ve denetim noktalarında, mala ilişkin bildirim, denetim yapmakla görevli yetkili personelin tespitleri doğrultusunda bu aşamada yapılır.
(27) (Değişik ibare: RG-1/7/2013-28694) 31/12/2013 tarihine kadar, yapılan bildirimlere bağlı olarak tahakkuk edecek hal rüsumları aşağıdaki şekilde yatırılır ve aktarılır:
a) Hal rüsumunun yüzde yirmi beşi malın üretildiği yerdeki, yüzde yetmiş beşi ise malın tüketime sunulduğu yerdeki toptancı halinin bağlı olduğu belediye veya işletmecisi adına 45 inci maddenin onuncu fıkrasına göre açılan banka hesabına ilgililer tarafından beş iş günü içinde yatırılır. Bu hesapta toplanan tutarlar, aylık olarak izleyen ayın beşinci gününde 45 inci maddenin on üçüncü fıkrasına göre belediye veya işletmeciler tarafından açılan banka hesaplarına banka tarafından aktarılır.
b) Malın üretildiği yerde toptancı hali bulunmaması durumunda hal rüsumunun tamamı, malın tüketime sunulduğu yerdeki toptancı halinin bağlı olduğu belediye veya işletmecisi adına 45 inci maddenin onuncu fıkrasına göre açılan banka hesabına ilgililer tarafından beş iş günü içinde yatırılır. Bu hesapta toplanan tutarlar, aylık olarak izleyen ayın beşinci gününde 45 inci maddenin on üçüncü fıkrasına göre belediye veya işletmeciler tarafından açılan banka hesaplarına banka tarafından aktarılır.
c) Malın tüketime sunulduğu yerde toptancı hali bulunmaması durumunda hal rüsumunun tamamı, malın üretildiği yerdeki toptancı halinin bağlı olduğu belediye veya işletmecisi adına 45 inci maddenin onuncu fıkrasına göre açılan banka hesabına ilgililer tarafından beş iş günü içinde yatırılır. Bu hesapta toplanan tutarlar, aylık olarak izleyen ayın beşinci gününde 45 inci maddenin on üçüncü fıkrasına göre belediye veya işletmeciler tarafından açılan banka hesaplarına banka tarafından aktarılır.
ç) Malın hem üretildiği hem de tüketime sunulduğu yerde toptancı halinin bulunmaması durumunda hal rüsumunun tamamı, 45 inci maddenin dördüncü fıkrasına göre açılan banka hesabına ilgililer tarafından beş iş günü içinde yatırılır. Bu hesapta toplanan tutar, aylık olarak izleyen ayın beşinci gününde, toptancı hallerinin bağlı olduğu belediyelerin ülke geneli o ayki toplam rüsum gelirindeki payı dikkate alınarak bu belediyelerin hesaplarına banka tarafından aktarılır.
d) Bu fıkraya göre yapılacak hal rüsumuna ilişkin ödemelerde, bildirimciye ait T.C. Kimlik ya da vergi numarası ile varsa malın üretildiği/tüketime sunulduğu yerdeki toptancı halinin isminin belirtilmesi zorunludur.
e) Toptancı hal yönetim birimleri, bu fıkraya göre hal rüsumlarının tahakkukuna ve yatırılmasına ilişkin gerekli tedbirleri almaya ve 23 üncü madde kapsamında inceleme ve denetim yapmaya yetkilidir.
(28) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce;
a) Yapılan bildirimlere bağlı olarak tahakkuk edip yatırılan hal rüsumları, belediye veya işletmeciler tarafından açılan banka hesaplarına banka tarafından aktarılır. (Ek cümle: RG-1/7/2013-28694) Aktarımı yapılamayan hal rüsumları ise, aktarımı yapılamayanlar hariç ülke genelinde bu bende göre tahsil edilen toplam rüsum gelirindeki toptancı hallerinin bağlı olduğu belediyelerin payları dikkate alınarak ilgili hesaplara aktarılır.
b) Yapılan bildirimlere bağlı olarak tahakkuk edip yatırılamayan hal rüsumlarının ilgili banka hesaplarına yatırılması ve aktarılmasında, yirmi yedinci fıkra hükmü uygulanır.
c) Düzenlenen Hal Kayıt Sistemi Bildirim Formu ile Hal Kayıt Sistemi Geçici Bildirim Formunda yer alan bilgiler sisteme işlenmez. Bu Formlar uyarınca tahakkuk eden hal rüsumlarının ilgili banka hesaplarına yatırılması ve aktarılmasında, yirmi yedinci fıkra hükmü uygulanır.
ç) Yapılan toptan alım ve satım işlemleri, ilgililerin satış bordroları ve diğer belgeleri 23 üncü madde kapsamında incelenmek suretiyle toptancı hal yönetim birimlerince kontrol edilir ve bildirimde bulunulamayan mallara ilişkin hal rüsumlarının ilgili banka hesaplarına yirmi yedinci fıkra hükmüne uygun olarak yatırılması ve aktarılması sağlanır.
(29) 54 üncü maddenin birinci fıkrasında öngörülen kimlik kartını bulundurma zorunluluğu (Değişik ibare: RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) 31/12/2013 tarihine kadar aranmaz.
(30) Bakanlığın il müdürlüklerinin teşkilatlanması tamamlanıncaya kadar, bu Yönetmeliğe göre Bakanlık il müdürlüklerince yapılması gereken iş ve işlemler, 3/6/2011 tarihli ve 640 sayılı Gümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 4 üncü maddesine istinaden Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının il müdürlükleri tarafından yerine getirilir.
(31) (Ek: RG-31/12/2012-28514 4.mükerrer)(1) (Değişik: RG-1/7/2013-28694) 1/1/2012 tarihinden önce büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanları içinde kurulmuş olup da, toptancı hali statüsü bulunup bulunmadığı hususunda ihtilaf bulunan yerlerden, toptan sebze ve meyve satışı yapılan yer sayısı otuz veya üzeri olanlar, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın sisteme kaydedilir.
Yürürlük
MADDE 62 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 63 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.
(1) Bu değişiklik 31/12/2012 tarihinde yürürlüğe girer.
(2) Bu Yönetmeliğin EK-1, EK-2 ve EK-3’ü 1/7/2013 tarihli ve 28694 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 11 inci maddesi ile değiştirilmiştir.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
7/7/2012
28346
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
İLE BAĞLI KURULUŞLARI MİSAFİRHANE VE LOKAL İŞLETME YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1- Kapsam maddesinde ifade edilen misafirhaneler ile lokallerin kullanılma usul ve esaslarının belirtilmesidir.
Kapsam
Madde 2- Bu yönetmelik, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatında tesis edilmiş ve tesis edilecek misafirhaneler ile lokalleri kapsar.
Tanımlar
Madde 3- Bu yönetmeliğin uygulanmasında,
a) Bakanlık, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığını,
b) Bağlı kuruluş, Orman Genel Müdürlüğü, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,
c) Daire Başkanlığı, Bakanlık ve bağlı kuruluşların İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığını,
d) Bölge Müdürü, Orman Bölge Müdürü ve Köy Hizmetleri Bölge Müdürünü,
e) İl Müdürü, Bakanlık il Müdürü, Köy Hizmetleri İl Müdürü ve Orman İşletme Müdürünü,
f) Müessese Müdürü, Araştırma Müesseseleri Müdürünü,
g) Yönetmelik, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı ile bağlı kuruluşları Misafirhane ve Lokalleri İşletme Yönetmeliğini,
ı) Personel, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatında görevli personeli
i) Yetkili amir, misafirhane veya lokalin bağlı olduğu İl Müdürlüğünü, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Faydalanma Usul ve Esasları
Misafirhane ve lokallerden faydalanacaklar
Madde 4- Misafirhane ve lokallerden öncelikle, Bakanlık ile Bakanlığa bağlı ve ilgili kuruluşların mensupları, emeklileri ve bunların bakmakla yükümlü oldukları kimseler ve Bakanlıkta görev yapmış ve ayrılmış olanlar ile bunların bakmakla yükümlü oldukları kimseler faydalanır.
Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlarla yukarıda sayılanlar dışında kalan kimselerin misafirhane ve lokallerden faydalanmaları yetkili amirin iznine bağlıdır.
Faydalanma şekil ve süreleri
Madde 5- Geçici görev, hastalık, kurs, eğitim, sportif faaliyet, tabii afet v.b. gibi nedenler dışında misafirhanede kalma süresi en çok 15 gündür.
Ancak, gerekli hallerde bu süre yetkili amirin izni ile uzatılabilir. İkametgâhı misafirhanenin bulunduğu yerde olanlar yetkili amirce kabul edilecek geçerli bir sebep olmadıkça misafirhaneden faydalanamazlar.
Ancak, misafirhanenin bulunduğu mahalde göreve atanan personel yetkili amirin izni ile ev tutup yerleşinceye kadar en çok iki ay süre ile misafirhaneden faydalanabilir.
Lokallerde, genel ahlaka uygun davranışlarda bulunulması esastır. Politik amaçlı toplantı, seminer düzenlenemeyeceği gibi propaganda mahiyetinde siyasi tartışma yapılamaz.
Hiçbir surette kumar oynanamaz. Ancak kumar gayeli olmamak şartıyla kağıt, tavla, satranç gibi oyunlar oynanabilir.
İbraz edilecek belgeler
Madde 6- Misafirhanede kalacak, görevli memura kimlik belgelerini, beraberinde eşi olanlar evlenme cüzdanı ile bakmakla yükümlü oldukları kişilerin nüfus cüzdanlarını ibraz mecburiyetindedir.
Günlük ücretin hesaplanması
Madde 7- Günlük ücret, mer’i olan memur maaş katsayısının 10 TL. ile çarpılması suretiyle bulunur. Bu ücret bir gecelik konaklama ücretidir. (örnek: 128 x 10 = 1280 TL.)
Yasalarla, memur katsayısında meydana gelecek artışlar yürürlük tarihi itibariyle bu ücretlerin belirlenmesinde esas alınır.
Alınacak ücretler
Madde 8- a) Geçici görev, hastalık, kurs, eğitim, sportif faaliyetler, tabii afet v.b. nedenlerle misafirhanede kalacak bakanlık personeli ve bunların bakmakla yükümlü oldukları kimselerden yemek, telefon v.b. giderler dışında günlük ücretin 1/3 ‘ü oranında ücret alınır.
Diğer sebeplerle misafirhaneden istifadesi söz konusu olan 4. maddede sayılan personel ile bunların bakmakla mükellef oldukları yakınlarından günlük ücret tam olarak alınır.
b) Bakanlıktan emekli olanlar ve çalışıp da ayrılanlarla bunların bakmakla yükümlü oldukları kimseler, çalışan bakanlık personeli gibi işlem görürler.
c) 7.nci maddede belirtilen günlük ücret, misafirhaneden faydalanma sürelerine göre ilk 15 gün için aynen, zaruri sebeplerle uzatılan en fazla 15 günlük ek süre için, 2 katı olarak uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Misafirhanede Kalacakların Uyacakları Hususlar
Demirbaş ve mefruşatın kullanılmasında özen gösterilmesi
Madde 9- Misafirhanede kalanlar ile lokallerden istifade edenler, gerek kendilerine tahsis edilen odalarında, gerekse misafirhane ve lokallerin diğer bölümlerinde bulunan demirbaş ve diğer malzemeye zarar verdikleri takdirde bunu tazmin ile yükümlüdürler.
Riayet edilecek hususlar
Madde 10- Misafirhanede kalanlar ve lokallerden istifade edeceklerin riayet edecekleri hususlar, misafirhane ve lokal amirinin sorumlu olduğu amirce ayrıntılı olarak tesbit edilerek gerekli yerlere asılır.
Usullere uymayanlar hakkında yapılacak işlem
Madde 11- Bu yönetmelikte 10.ncu maddeye göre tesbit olunan hususlara uymayanlar misafirhane ve lokallerden derhal çıkarılır.
Kıymetli eşya
Madde 12- Yanlarında para ve para hükmündeki kıymetli evrakla, mücevher ve bunun gibi kıymetli eşya bulunan kimseler, bu eşyalarını resepsiyona makbuz karşılığı teslim etmedikleri takdirde eşyalarının kaybı halinde kendileri sorumludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Mali Hükümler
Tahsil olunan ücretler
Madde 13- Misafirhanelerde kalanlardan tahsilat makbuzu karşılığı alınan günlük ücret, yemek, telefon v.b. ücretler, genel muhasebe prensipleri çerçevesinde, misafirhane işletme defterinde usulüne uygun olarak kayıt edilir.
Misafirhane ve lokallerin zaruri ihtiyaçları için, gelirlerden yapılacak harcamaların misafirhane amirinin sorumlu olduğu, amirin belirleyeceği esaslar dâhilinde mutlaka fatura, fiş ve benzeri yasal belgelere dayanılarak yapılması ve bu belgelerin işletme defterine kayıt edilmesi gereklidir.
Yemek hizmetleri
Madde 14- Misafirhanede uygulanacak yemek ve diğer hizmetlere ilişkin ücretler, çalışanlara sosyal destek sağlayacak şekilde günün şartlarına göre belirlenir.
Yemek hizmetinden yararlanma
Madde 15- Misafirhane kafeteryasından, misafirhanede kalanlar ve diğer bakanlık mensupları faydalanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yönetim Esasları
Misafirhane ve lokallerin yönetimi
Madde 16-Misafirhaneler ile lokallerin yönetim ve hesap işlemleri merkezde ilgili birimin, taşrada sorumlu İl Müdürlüğü ve Müessese Müdürlüklerinin yetkililerince denetlenebileceği gibi, görevlendirilecek veya o kuruluşun teftişinde bulunan müfettişler ile gerektiğinde merkezden görevlendirilecek yetkilileri tarafından da teftiş ve kontrole tabi tutulurlar.
Misafirhaneler ve lokallerin ilgili ve sorumluları, müfettişlerin veya kontrole yetkili görevlilerin talep etmeleri halinde, misafirhanelerin her türlü kayıt, defter, dosya ve belgeleri göstermek, teftiş ve kontrollerine yardımcı olmak zorundadır.
Personel kadrosu
Madde 17- Yönetmelik kapsamında bulunan misafirhaneler ile lokallerin personel ihtiyacı, kapasite ve diğer hizmetler dikkate alınarak merkezde Daire Başkanı, taşrada İl Müdürü veya Müessese Müdürlüğünce belirlenerek istihdamı sağlanır.
Demirbaş ve mefruşatın sağlanması
Madde 18- Misafirhane ve lokallerde kullanılacak zorunlu demirbaş malzeme ve mefruşat, yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre Daire Başkanlığı, Bölge Müdürlüğü, İl Müdürlüğü veya Müessese Müdürlüğünce sağlanarak, genel ayniyat usul ve esaslarına göre kullanılır.
Tutulacak kayıtlar ve kullanılacak formlar
Madde 19- a) Misafir kayıt defteri,
b) Gelen ve giden evrak defteri,
c) İşletme defteri,
d) Gelir ve gider belgeleri dosyası,
e) Evrak zimmet defteri,
f) Demirbaş kayıtları dosyası, tutulur.
Bu Maddenin (a), (b), (e), (f) bentlerinde belirtilen defterler Daire Başkanı, Bölge Müdürü, İl Müdürü veya Müessese Müdürlüğünce usulüne uygun hazırlanarak kullanılır. (c) ve (d) maddelerinde yer alan defter ve belgeler ise resmi örneklerine uygun olarak temin edilip ilgili amirin tasdiki ile kullanılır.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Döner sermayeli işletmeler
Madde 20- Döner sermaye işletmelerine ait misafirhanelerin işletme ve yönetimi döner sermaye işletmelerinin mevcut mevzuatına göre yürütülür.
Diğer Hususlar
Madde 21- İş bu yönetmelikte açıklık bulunmayan hususlarda, konuya ilişkin mevzuatın ilgili hükümleri ve genel hükümleri uygulanır.
Madde 22- Misafirhanede kalanlar, kalma sürelerinin sonunda, misafirhane yetkililerine başvurarak ilişkilerini kesmek zorundadır.
Madde 23- Misafirhaneler ile lokallerin yönetim ve işletmelerine dair bakanlık ve bağlı kuruluşlarca daha önce çıkarılmış ilgili ve benzer genelge, tamim ve emirler, iş bu yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yürürlükten kalkar.
Yürürlük
Madde 25- Bu yönetmelik onayı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 26- Bu yönetmelik hükümlerini Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı yürütür.
Resmi Gazete Tarihi: 23.08.2005 Resmi Gazete Sayısı: 25915
KÖY BAZLI KATILIMCI YATIRIM PROGRAMLARININ DESTEKLENMESİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı; doğal kaynakların korunmasını dikkate alarak, kırsal alanda gelir düzeyinin yükseltilmesi, altyapının iyileştirilmesi, tarımsal üretimin sürdürülebilirlik ilkesine göre artırılması ve gıda güvenliğinin güçlendirilmesi, kırsal alanda alternatif gelir kaynaklarının yaratılması, yürütülmekte olan kırsal kalkınma çalışmalarının etkinliklerinin artırılması, temel kamu hizmetlerinin düzeyinin yükseltilmesi ve hizmetlere erişimin artırılması ve kırsal toplumda belirli bir kapasitenin yaratılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 — Bu Yönetmelik; 7 nci maddede sayılan iller dahilinde kırsal alanda ekonomik ve sosyal gelişmeyi sağlamak için, özel sektör, sivil toplum kuruluşu ve kamu kurumlarının ekonomik faaliyete yönelik özel sektör yatırımları ile kamu hizmetlerine yönelik yatırımları teşvik etmek ve desteklemek amacıyla yapılması gerekenlere ilişkin hususları kapsar.
Dayanak
Madde 3 — Bu Yönetmelik; 7/8/1991 tarihli ve 441 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak,
Tarım Reformu Uygulama Projesi (ARIP) faaliyetlerinin finansmanı için Dünya Bankası’ndan sağlanan ve Bakanlar Kurulu’nun 12/7/2001 tarihli ve 2001/2707 sayılı Kararı ile kabul edilerek 13/7/2001 tarihli ve 24461 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İkraz Anlaşmasına paralel olarak,
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nı,
Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü: Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı kapsamındaki tüm çalışmaların izlenmesinden ve yılı bütçe tekliflerinin geliştirilmesinden sorumlu Bakanlık merkez teşkilatını,
Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimi: Kırsal kalkınma projeleri kapsamında uygulanacak Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı kapsamındaki gerekli kurumsal ve uygulama hizmetlerini yürütmek amacıyla kurulan birimi,
Merkez Proje Değerlendirme Komisyonu: İl proje değerlendirme birimlerince uygun ve yeterli görülen proje başvurularını, başvuru sayısına ve proje için tahsis edilmiş bütçe kaynaklarına bağlı olarak projelerin kapsadığı iller ve konu başlıkları içerisinde bir denge oluşturmak amacıyla Bakanlıkça oluşturulacak değerlendirme komisyonunu,
Tarım Reformu Uygulama Projesi (ARIP): İkraz Anlaşması hükümleri gereğince uygulanan ana projeyi,
Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı: Tarım Reformu Uygulama Projesi kapsamında yürütülecek proje alt bileşenini,
Yatırım Projeleri: Hibe desteğinden yararlanabilmek için özel kişi, özel kuruluş ve kamu kurumları tarafından hazırlanacak köy bazlı katılımcı yatırım projelerini,
Tarım İl Müdürlüğü: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il müdürlüğünü,
İl Proje Değerlendirme Birimi: Vali yardımcısı başkanlığında; tarım il müdürlüğü, bayındırlık ve iskan il müdürlüğü, il özel idare temsilcisi, ziraat odası temsilcisi ile proje konusuna göre belirlenecek diğer ilgili kamu kurumu temsilcilerinden oluşan birimi,
İl Proje Yürütme Birimleri (Proje Teknik Yardım Ekibi): İl düzeyinde proje hazırlanması aşamasında proje sahiplerine teknik yardım vermek üzere oluşturulan ekibi ve hibe sözleşmesinin akdinden sonra projelerin uygulamasını bu rehber hükümleri doğrultusunda kontrol edecek, izleyecek ve değerlendirecek birimi,
Özel Kişi: Gerçek ve tüzel kişileri ile özel kurum ve kuruluşlarını,
Kamu Kurumları: Kamu tüzel kişileri ile kamu kurum ve kuruluşlarını,
Hibe Sözleşmesi: Proje sahipleri ile Bakanlık il müdürlüğü arasında imzalanan ve hibeden yararlanma esasları ile tarafların yetki ve sorumluluklarını düzenleyen sözleşmeyi, kamu kurumları ile yapılması durumunda hibe protokolünü,
Yüklenici: Projeye bağlantılı olarak, proje sahiplerine proje kapsamında satın alınacak mal, makine, ekipman, hizmet ve inşaat işlerini sağlayan bağımsız kişi ve kuruluşları,
Sözleşme: Proje sahipleri ile proje kapsamında satın aldıkları mal, makine, ekipman, hizmet ve inşaat işlerini sağlayan yükleniciler arasında yapılacak akdi,
Aracı Banka: Hibe niteliğindeki kaynakların transferinde gerekecek olan bankacılık hizmetlerini verecek bankayı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Katılımcı Yatırım Programları ve Uygulama Birimleri
Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programlarının Hazırlanması
Madde 5 — Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı kapsamındaki çalışmaların izlenmesinden Bakanlık adına Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü sorumludur.
Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı ile ilgili olarak, yıllık yatırım programı ve bütçe teklifi hazırlıkları, bu tekliflerin ilgili Bakanlık birimlerine iletilmesi ve bu tekliflerin kabulü için gerekli çalışmalar, Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilir.
Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü, Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı kapsamında yapılacak çalışmaların, gerekli çaba ve etkinlikte ve uygun idari, mali, mühendislik, çevresel ve teknik uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesine destek verir.
Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimi
Madde 6 — Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimi; kırsal kalkınma alt bileşenleri kapsamında uygulanacak, Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı ile ilgili olarak günlük proje yönetim ve uygulamalarını İkraz Anlaşması ve tadilatları, proje dokümanları, yıllık çalışma programları, ARIP Yönlendirme Komitesi Kararlarına uygun olarak yürütmek amacıyla kurulmuş olup, uygulamalara ait izleme ve değerlendirme bilgilerini Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü’ne sağlar.
Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimi; ayrıca kırsal kalkınma alt bileşenleri kapsamında uygulanacak, Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı ile ilgili olarak ilgili kurum, kuruluşlar ve yararlanıcılar arasında koordinasyonu sağlar. Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimi, birim ofisinde oluşturulacak yazışma ve haberleşme sistemi içinde, Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı kapsamında Bakanlıkça belirlenecek esas ve sınırlar içerisinde ilgili Bakanlık birimleri, diğer kurum ve kuruluşlar ile yatırımcılarla Bakanlığa mali yükümlülük ve idari bir taahhüt doğurmayacak tüm yazışmaları yapar.
Proje başvurusu kabul edilecek iller
Madde 7 — Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı çerçevesinde yapılacak başvurular, aşağıda belirtilen illerde yapılacak yatırımlar için kabul edilir.
Madde 8 — 2005 yılında özel kişi ve kuruluşlar tarafından teklif edilecek ekonomik faaliyetlere yönelik proje konuları aşağıdaki şekilde belirlenmiştir;
a) Mısır kurutma, depolama,
b) Süt toplama, soğutma ve işleme,
c) Meyve-sebze depolama, ambalajlama, paketleme,
d) Jeotermal, güneş, rüzgar ve benzeri alternatif enerji kaynakları kullanılan seraların yapımı,
e) Hatay, Malatya, Bolu illerinde et işleme, Denizli ilinde bakliyat işleme ve paketleme ve diğer proje illerinde ise arı ürünleri işleme ve ambalajlama.
Kamu kurumlarının başvuracağı proje konuları ise, kırsal alandaki kamu hizmetlerine yönelik köy yolu, köy içme suyu, köy kanalizasyonu, köy bazlı sulama tesisleri gibi mevcut alt yapı tesislerinin iyileştirilmesi ve geliştirilmesine yönelik projelerdir.
Proje uygulama aşamasında 7 nci maddede yer alan proje illeri ve bu maddede yer alan proje konularında Bakanlık, 4631-TU no.lu İkraz Anlaşması çerçevesinde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir.
Yatırımların süresi
Madde 9 — Yatırım projeleri, başvuruları kabul edilen proje sahipleri ile Bakanlık il müdürlüğü arasında hibe sözleşmesinin imzalanmasından sonra, en fazla onbeş (15) ayda, bu süre içerisinde kalmak kaydıyla proje sahiplerinin yüklenicilerle yapacağı sözleşmelerden sonra ise en fazla oniki (12) ayda tamamlanır.
(Ek fıkra: RG-21/06/2007-26559) 18/6/2007 tarihine kadar hiçbir faaliyet göstermeyen projeler hariç olmak üzere, uygulamasına başlamış ancak tamamlanamamış yatırımlara ait uygulamalar, hibe sözleşmesi ve hibe protokolü imzalama tarihine bakılmaksızın 25/12/2007 tarihine kadar tamamlanır.
Özel sektörün yapacağı ekonomik yatırımlardan yararlanmak için başvuracak kişi ve kurumlar
Madde 10 — Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen illerin kırsal kesiminde yaşayan, fiilen tarımsal üretim kaynaklarını kullanmak suretiyle tarımsal üretimle iştigal eden veya küçük ölçekli kırsal iş alanlarında faaliyet gösteren kişiler, Bakanlıkça oluşturulan çiftçi kayıt sistemine veya Bakanlıkça oluşturulan diğer kayıt sistemlerine kayıtlı olmak şartı ile bireysel olarak Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı hibesinden yararlanmak üzere başvurabilirler.
Başvurabilecek özel kuruluşlar; 7 nci maddede belirtilen illerin kırsal kesiminde yaşayan, fiilen tarımsal üretim kaynaklarını kullanmak suretiyle tarımsal üretimle iştigal eden ve Bakanlıkça oluşturulan çiftçi kayıt sistemine veya Bakanlıkça oluşturulan diğer kayıt sistemlerine kayıtlı olan çiftçilerin biraraya gelerek oluşturdukları;
a) 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 22/4/1926 tarihli ve 818 sayılı Borçlar Kanunu’nda tanımlanan âdi ortaklık, iş ortaklığı, kolektif şirket, limited şirket ve anonim şirket şeklinde kurulmuş olan şirketler,
b) 5/6/1935 tarihli ve 2762 sayılı Vakıflar Kanunu veya 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri çerçevesinde kurmuş oldukları vakıflar,
c) İlgili kanunlara göre kurmuş oldukları tarımsal amaçlı kooperatif ve birlikler ile bunların üst örgütleridir.
Bu kurum ve kuruluşların tüzel kişilik olarak Bakanlıkça oluşturulan çiftçi kayıt sistemine veya diğer kayıt sistemlerine kayıtlı olması gerekir.
Bu kurum ve kuruluşların kendi aralarında oluşturacakları ortaklıklar vasıtasıyla yapacakları başvurular da kabul edilebilir.
Bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen nitelikleri taşımayan kişilerce kurulmuş olan şirketler de, ikinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen kuruluşlarla ortaklık yaparak ortak üye olarak projeye katılabilirler. Ancak, bu kuruluşların ortaklıktaki payları hiçbir şekilde % 30 (otuz)’u geçemez. Proje başvuruları, (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen kuruluşlarca yapılır.
Kırsal alanda birden fazla kişi ve kurumların bir araya gelerek oluşturacakları kuruluşların yapacakları başvurulara proje değerlendirmelerinde öncelik verilir.
Kamu sektörünce yapılacak alt yapı yatırımlarından yararlanmak için başvuracakkurum ve kuruluşlar
Madde 11 — Kırsal alandaki kamu hizmetlerine yönelik mevcut köy yolu, köy içme suyu, köy kanalizasyonu, köy bazlı sulama tesisleri gibi alt yapı tesislerinin iyileştirilmesi ve geliştirilmesine yönelik projeler için kaymakamlıklar ve köylere hizmet götürme birlikleri, Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı desteğinden yararlanmak için başvurabilirler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Başvuru Sahipleri ve Katılımcılarda Aranacak Özellikler
Özel sektör yatırımları
Madde 12 — Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen kişi ve kuruluşların yatırımın gerçekleştirileceği illerde yerleşik olmaları ve ana faaliyetlerinin bu il sınırları içerisinde olması şarttır. İkâmetgâhı yatırımın yapılacağı il dışında bulunan veya fiilen bu il dışında yaşayan ve faaliyet gösterenlerin başvuruları kabul edilmez.
Ancak, il dışında ikâmet eden veya faaliyet gösteren ve 10 uncu maddede belirtilen nitelikleri taşıyan kişi ve kuruluşlar, Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı kapsamındaki il, ilçe ve muhtarlıklarda bulunan özel kuruluşlarla ortak üye olarak projeye katılabilirler. İl dışında ikamet eden ve/veya faaliyet gösteren kişi veya kuruluşların ortaklıktaki payı/ları hiçbir şekilde % 49 (kırkdokuz)’dan fazla olamaz.
Başvuruda bulunacak çiftçiler, ziraat odası bulunan yerlerde bu odalardan, bulunmayan yerlerde ise tarım il/ilçe müdürlüklerinden alacakları çiftçi belgesi ile çiftçi kayıt sistemine kayıtlı olup olmadıklarını gösteren ve tarım il/ilçe müdürlükleri tarafından düzenlenen çiftçi kayıt formunu ibraz ederek belgelemek zorundadır.
10 uncu maddenin ikinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen kuruluşların ve 11 inci maddede yer alan kamu kuruluşlarının; Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programına başvuru, ortaklık yapılması, hibe sözleşmesi imzalanması, uygulamaların gerçekleştirilmesi konularında ilgili kurullarından yetki almış olması gerekir.
Başvuru sahibi, projenin geçerliliğini veya sürdürülebilirliğini artırmak ve/veya teknik destek sağlamak için ortaklık haricinde dilediği kişi ve kurumları “ilişkili kuruluş” olarak kabul ederek proje hazırlayabilir. Bununla birlikte bir ilişkili kuruluşun dahil edilmesi, bu kuruluşun destekleyici veya ikincil bir rol oynayacak olduğu durumlar ile sınırlı olmalıdır. Bu türden ilişkili kuruluşlar projenin uygulanmasında bir rol oynamalarına karşın hibeden herhangi bir finansman desteği alamazlar. Bu ilişkili kuruluşun proje ile ilgili masrafları, hiçbir şart altında hibeden karşılanmayacaktır. İlişkili kuruluşlar başvuruda bu ilişkiyi onayladıklarını belirtmek zorundadırlar.
Kamu sektörü yatırımları
Madde 13 — Kırsal alandaki kamu hizmetlerine yönelik mevcut köy yolu, köy içme suyu, köy kanalizasyonu, köy bazlı sulama tesisleri gibi alt yapı tesislerinin iyileştirilmesi ve geliştirilmesine yönelik projeler için başvuru yapabilecek olan kaymakamlıklar ve köylere hizmet götürme birlikleri, kendi paylarına düşen ve hibeye esas proje toplam tutarının % 25’i (yirmibeş) oranındaki kaynakları, il özel idaresi ve/veya kendi özkaynaklarından temin etmekle yükümlü ve sorumludurlar.
Hibeden yararlanamayacak olan proje sahipleri ve katılımcılar
Madde 14 — Proje sahipleri ve/veya katılımcılardan;
a) Başvuru sırasında ve sözleşme yapılmadan önce iflas edenler veya tasfiye halinde olanlar, işleri mahkemelerce idare edilenler, alacaklılarıyla herhangi bir düzenlemeye girmiş olanlar, iş veya faaliyetlerini askıya almış olanlar, bu meselelerle ilgili bir dava veya takip konusu olanlar veya yürürlükteki mevzuat ve düzenlemelerde yeri olan bir prosedür dolayısı ile bunlara benzer bir durumda olanlar,
b) Başvuru sırasında veya sözleşme yapılmadan önce, profesyonel olarak yürüttüğü mesleği ile ilgili bir suçtan dolayı kesinleşmiş mahkumiyet kararı almış olanlar,
c) Başvuru sırasında veya sözleşme yapılmadan önce; kamu haklarından mahrum olanlar, ağır hapis veyahut 6 aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunanlar, dolandırıcılık, yolsuzluk, suç örgütüne dahil olma veya ülkenin mali çıkarlarına zarar verici herhangi bir suçtan dolayı kesinleşmiş mahkûmiyeti olanlar,
d) Başvuru sırasında veya sözleşme yapılmadan önce 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na aykırı davranışlardan dolayı kesinleşmiş mahkumiyeti olanlar,
e) Teklif edilen proje ile haksız rekabet/çıkar çatışması konumunda olanlar,
f) Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programına katılım için talep edilen bilgi ve belgeleri tam olarak sağlayamayanlar,
g) Başvuru sırasında veya sözleşme yapılmadan önce yalan beyanda bulundukları tespit edilenler,
h) Başvuru sırasında veya sözleşme yapılmadan önceki proje çağrılarında gizli bilgi ve belge temin elde etmeye veya değerlendirme birimleri ile sözleşme makamını etkilemeye teşebbüs edenler,
hibeden yararlanamazlar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yatırımların Desteklenme Oranı ve Desteklenecek Giderler
Özel sektör yatırımlarında destekleme oranı
MADDE 15 –(Değişik madde: RG-28/08/2007-26627)
Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun olan ve kabul edilen gerçek kişi ve kuruluş projelerinin KDV dahil, 10 uncu maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen özel kuruluş yatırımlarında ise KDV hariç hibeye esas proje toplam tutarının %50 (elli)’si hibe yoluyla karşılanır. Programdan desteklenecek projeler için toplam hibe tutarı, gerçek kişiler için 25.000 YTL, özel kuruluşlar için 175.000 YTL’yi geçmez.
Ancak, proje toplam tutarları gerçek kişiler için 50.000 YTL, özel kuruluşlar için 350.000 YTL’yi aşmadığı takdirde proje toplam tutarının yalnızca % 50’sine hibe desteği sağlanır.
Proje toplam tutarının; gerçek kişiler için 50.000 YTL, özel kuruluşlar için ise 350.000 YTL’yi aşması durumunda, artan kısmın proje sahiplerince finanse edilmesi gerekir. Bu durumun ilgilisi tarafından sözleşme akdi sırasında taahhüt edilmesi şarttır.
Başvurularda belirtilen proje toplam tutarları, 8 inci maddede belirtilen yatırımların tam olarak gerçekleşmesini sağlamalıdır. Belirtilen yatırım konularının kısmi veya bölümler/üniteler şeklinde yapılmasına yönelik olarak hazırlanan proje tutarlarına hibe desteği sağlanır.
Ancak, bağımsız bir proje olduğu sürece ve önerilen proje ile teknik yönden uyumlu olması şartı da dikkate alınarak, inşaatı başlamış, bitmiş ve halen devam eden etaplandırılmış bir projenin parçası olan teklifler de destekleme kapsamına alınır.
Kamu hizmetine yönelik yatırımlarda destekleme oranı
MADDE 16 – (Değişik madde: RG-28/08/2007-26627)
Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun olan ve kabul edilen kamu hizmetine yönelik projelerin katma değer vergisi dahil toplam tutarının %75 (yetmişbeş)’i hibe yoluyla karşılanır.
Programdan desteklenecek kamu hizmetine yönelik projeler için toplam hibe miktarı 300.000 YTL’yi geçmez.
Ancak, proje toplam tutarı 400.000 YTL’yi aşmadığı takdirde proje toplam tutarının yalnızca % 75’ine hibe desteği sağlanır.
Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı kaynaklarından hibe desteği verilecek proje giderleri
Madde 17 — Yatırım süresi içerisinde ve projenin gerçekleşmesi için ihtiyaç duyulan;
a) İnşaat işleri alımı,
b) Makine, ekipman ve malzeme alımı,
c) Danışmanlık hizmetleri alımı,
d) Proje yönetim giderleri,
Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı kaynaklarından karşılanır.
Proje sahiplerince, proje kapsamında satın alınacak mal, makine, ekipman ve inşaat işleri yüklenicilerle yapılacak sözleşmeler kapsamında sağlanır.
Proje sahibi, projenin tamamını veya projeyi mal alımı, inşaat ve danışmanlık gibi bölümler halinde ayrı ayrı ihale edebilir.
Proje sahipleri ve ortakları tarafından sürekli çalıştırılan veya düzenli ya da dönüşümlü olarak işe alınmış kişiler, kamu çalışanları, kamu kurumları ile kamu tüzel kişiliğine haiz kuruluşlar yüklenici olarak iş göremezler.
İnşaat Giderleri
Madde 18 — Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı kapsamında hibe sağlanacak inşaat işleri, hibe talep edilen projenin ayrılmaz bir parçası olan ve özellikle özel kişi ve kuruluşlarca yapılacak yatırımlarda projenin faaliyete geçmesi için kaçınılmaz olan inşaat işlerini kapsar. Başlı başına bir inşaat faaliyetinden ibaret olan inşaat projelerini ise kapsamaz.
İnşaat işleriyle ilgili projelerde, inşaat mimari ve uygulama projelerinin hazırlanmış ve bir suretinin incelenmek üzere proje ekinde sunulmuş olması gerekir.
İnşaatın yapılma yöntemi ile kullanılacak teknolojiyi açıklayan, inşaat işleriyle doğrudan ilgili malzeme, işçilik, makine, ekipman kullanım veya iş makinesi giderlerini kapsayan ve gider türü, poz numarası, ölçü birimi, miktar, birim fiyat ve tutar ayrıntılarını da ihtiva eden yapım şartnamelerinin ve uygulama aşamalarını süreleriyle birlikte gösterir bir iş programının proje ekinde sunulur.
İnşaat giderleri, yalnız inşaatın gerçekleştirilmesi için gerekli olan ve inşaatın bünyesine katılan giderleri kapsar.
Makine, ekipman ve malzeme alım giderleri
Madde 19 — Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı çerçevesinde yapılacak yeni makina, ekipman ve malzeme alımları, üretimi de içeren bir proje bütününün parçası olduğu takdirde finanse edilir.
Proje bir makine, ekipman ve malzeme alımını içeriyor ve makine, ekipman ve malzeme alımı projenin bir parçası ise, tek bir mal alım faturası şeklinde düzenlenmek kaydı ile makine, ekipman ve malzeme alım bedeli, proje sahasına teslim giderleri ile montajını da kapsayacak ve Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programından karşılanır.
Makina ve ekipman ile ilgili teknik bilgiler şartname şeklinde düzenlenerek proje ekinde sunulur. Ayrıca, makinenin hangi yöntemle alınacağı ve satın alma takvimi proje belgelerine dahil edilir.
Projenin gerçekleşmesi için temin edilmesi gereken malzemelerin cinsi, ölçü birimi, miktarı, kalitesi, teknik özellikleri gibi niteliklerini belirten şartnameler düzenlenerek, proje ekinde sunulacak ve projede kullanım amacı belirtilir.
Malzeme alım giderleri kapsamında, tesis tamamlandıktan sonra tesisin işletilmesine yönelik demirbaş eşya, mobilya, mefruşat, taşıt alımı gibi giderler karşılanmaz.
Danışmanlık hizmetleri alımı
Madde 20 — Özel sektör yatırımlarında, kabul edilen projenin uygulanması için ve uygulama süresi içerisinde proje sahiplerince karar verilmek üzere aşağıda belirtilen pozisyonlar için danışmanlık hizmeti alınabilecek ve bu pozisyonların piyasa rayicine uygun ücretleri proje maliyetine dahil edilebilir.
a) Proje sorumlusu/müdürü,
b) İnşaat işlerinde proje kontrolörü,
c) Teknik proje sorumlusu,
d) İdari ve mali işler sorumlusu,
e) Sekreter, şoför ve hizmetli gibi elemanlar hariç diğer gerek duyulan destek elemanları.
Özel sektör yatırımlarında, gerek duyulan danışmanlık hizmeti alımları Bakanlıkça belirlenmiş vasıfları taşıyan yerel sivil toplum kuruluşları vasıtasıyla temin edilirse, danışmanlık hizmetlerinin toplam tutarı, hibe sözleşmesinde belirtilen hibeye esas proje toplam tutarının % 8 (sekiz)’ini geçemez.
Özel sektör yatırımlarında, gerek duyulan danışmanlık hizmeti alımları bireysel danışmanlar veya özel danışmanlık firmaları vasıtasıyla temin edilirse, danışmanlık hizmetlerinin toplam tutarı, hibe sözleşmesinde belirtilen hibeye esas proje toplam tutarının %4 (dört)’ünü geçemez.
Kamu sektörü yatırımlarında, kabul edilen projenin uygulanması için ve uygulama süresi içerisinde proje sahiplerince ihtiyaç duyulan hizmetler kamu kuruluşlarından sağlanacak ve hizmet tutarları proje maliyetine dahil edilmez.
Proje yönetim giderleri
Madde 21 — Özel sektör yatırımlarında projenin yönetimi ile ilgili oluşacak haberleşme ve kırtasiye giderlerine, proje yönetim gideri olarak 15 inci maddede belirtilen oranlar dahilinde hibe desteği verilir. Bu giderlerin tutarı, hibe sözleşmesinde belirtilen hibeye esas toplam proje tutarının %2 (iki)’sini geçemez. Proje yönetim giderleri kapsamında; proje amaçları doğrultusunda, ihtiyaç duyulması halinde bilgisayar ve yazılım alımları yapılabilir.
Proje kaynaklarından karşılanamayacak giderler
Madde 22 — Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programından karşılanmayacak olan giderler şunlardır:
a) Her türlü borç ödemeleri,
b) Faizler,
c) Başka bir kaynaktan finanse edilen harcama ve giderler,
d) Kira giderleri,
e) Kur farkı giderleri,
f) Arazi, arsa ve bina alım giderleri,
g) Bina yakıt, su, elektrik ve apartman aidat giderleri,
h) Nakliye giderleri,
ı) Bankacılık giderleri,
i) Denetim giderleri,
j) KDV de dahil iade alınan veya alınacak vergiler.
Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı kapsamında; başvuru sahibinin proje hazırlanması ile ilgili hiçbir gideri karşılanmaz. Bu giderlerden dolayı herhangi bir sorumluluk ve yükümlülük üstlenilmez.
Ayni katkılar
Madde 23 — Proje sahiplerinden, ortaklarından veya işbirliği yapılan kişi ve kuruluşlardan herhangi biri tarafından yapılacak arazi, mal, malzeme, makina ve ekipman, işgücü katkısı hibeye esas toplam proje tutarına dahil edilmez. Ancak, bu tür katkılar proje bütçesinde belirtilecek ve hibeye esas proje toplam tutarı bu tür ayni katkılardan sonra belirlenen tutar üzerinden kabul edilir. Proje sahipleri, başvuru formlarında bu tür katkıyı sağlamayı taahhüt ederler.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Proje Başvuru Esasları
Başvuru zamanı
Madde 24 — (Değişik:RG-8/10/2005-25960)
Bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre hazırlanan proje teklifleri, en geç 8/11/2005 tarihi mesai bitimine kadar tarım il müdürlüklerine teslim edilir.
Başvuru sahiplerine sağlanacak teknik destek
Madde 25 — Bakanlık il müdürlükleri bünyesinde, Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programının uygulanması amacıyla kırsal kalkınma il proje yürütme birimleri kurulur. Proje hazırlayarak başvuracak kişi, kuruluş ve kurumlar, proje konusunda il proje yürütme birimlerine başvurarak ihtiyaç duyulan teknik desteği herhangi bir bedel ödemeden alabilirler.
İl proje yürütme birimlerince verilecek teknik destek, proje hazırlanmasında karşılaşılacak sorulara cevap vermekle sınırlı olacak ve projenin kabul edilmesi konusunda bir taahhüt niteliği taşıyamaz.
Bu Yönetmelikte belirtilen esaslara uygun olarak hazırlanacak, Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programına ait uygulama rehberleri, başvuru formları ve bilgilendirici dokümanlar potansiyel yatırımcılara verilir.
Bakanlıkça düzenlenecek il çalıştayları, bilgilendirme toplantıları ve web sayfası vasıtasıyla ilgililere bilgi aktarılır.
Bakanlıkça, Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı uygulamaları konusunda il proje yürütme birimi ve il proje değerlendirme biriminde görev alacak kişilere yönelik eğitim programları düzenlenir.
Başvurulacak yerler
Madde 26 — Proje sahipleri projenin gerçekleştirileceği ilde bulunan Bakanlık il müdürlüklerine başvurur. Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı ile ilgilenen tüm kişi, kuruluş ve kurumları, ilk resmi başvurularını Bakanlık il müdürlüklerine yaparlar.
Bakanlık il müdürlükleri tarafından teslim alınacak proje başvurularının tamamı, başvuru son tarihinde il proje değerlendirme birimine teslim edilir.
Başvuru şekli
Madde 27 — Proje başvuruları;
a) Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen illerde gerçekleştirilmek üzere hazırlanır.
b) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen yatırım konularını gerçekleştirmek amacıyla hazırlanır.
c) Bu Yönetmelikte belirtilen niteliklere sahip kişi, kuruluş ve kurumlar tarafından gerçekleştirilmek üzere hazırlanır.
d) Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programı başvuru formuna ve içeriğine uygun olarak hazırlanır.
Başvurular, kapalı zarf içinde taahhütlü posta yoluyla, kurye ile ya da elden teslim edilir ve başvuru sahibine tarihli teslim alma belgesi Bakanlık il müdürlüklerince verilir.
E-mail ve fax gibi başka yöntemlerle gönderilen, başka bir adrese gönderilen veya son başvuru tarihinden sonra tarım il müdürlüğüne ulaşan başvurular kabul edilmez.
Kapalı zarfın üzerine, başvuru sahibinin tam adı ve adresi, proje başlığı ve “Değerlendirme Oturumundan Önce Açmayınız” ibaresi büyük harflerle yazılır.
Başvurular bir (1) asıl ve dört (4) kopya olmak üzere beş (5) adet olarak yapılır. Hibe başvuru formu ve ekleri aynı zamanda elektronik olarak disket ve/veya CD ortamında da verilir. El yazısı ile yapılan başvurular kabul edilmez.
Ek bilgi talepleri ve karşılanması
Madde 28 — Gerek projelerin hazırlanması gerekse başvuru sırasında doğabilecek tereddütlerin giderilmesi için başvuru sahipleri, Ek-1’de belirtilen e-posta, fax ve internet adreslerinden bilgi edinebilir ve Bakanlıkça ilan edilecek tarihe kadar yazılı olarak başvurabilir.
Ek bilgi talebini içeren tüm sorular cevapları ile birlikte, Ek-1’de belirtilen web adreslerinde “Sıkça Sorulan Sorular ve Cevaplar” şeklinde yayımlanır.
Tarım il müdürlükleri, başvuru sahiplerince uygulama rehberi ve diğer bilgilendirici dokümanlarda açıklanmayan hususlara dair kendilerine iletilecek soruların cevaplarını yukarıda belirtilen yollarla başvuru sahiplerine iletilmesini sağlar. Sorular ve cevaplar son başvuru tarihinden bir hafta öncesine kadar belirtilen adreslerde yayımlanır.
ALTINCI BÖLÜM
Proje Başvurularının Değerlendirilme Esasları
İl proje değerlendirme birimi
Madde 29 — Proje kapsamındaki illerde, başvurusu alınan projelerin ilk değerlendirmesi, Bu Bölümde belirtilen kriterlere göre, vali yardımcısının başkanlığında il özel idare temsilcisi, tarım il müdürlüğü, bayındırlık ve iskan il müdürlüğü, ziraat odası temsilcisi ile proje konusuyla ilgili kamu kurumu yetkili temsilcilerinden teşkil edilecek il proje değerlendirme birimlerince yapılır.
İl proje değerlendirme birimlerinin oluşturulma ve çalışma şekilleri il valiliklerince belirlenir ve taraflara duyurulur. İl proje değerlendirme birimleri en az beş (5), en fazla yedi (7) temsilciden oluşur. Her üyenin bir oy hakkı vardır.
İl proje değerlendirme birimlerine, değerlendirme sürecinde gerekli tüm teknik ve lojistik desteği sunmak, özet tabloların doldurulması ve değerlendirme ile ilgili verilerin muhafazasında, proje özetlerinin düzeltilmesinde çalıştırmak amacı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarından personel görevlilendirilebilir.
Tarım il müdürlükleri tarafından teslim alınıp son başvuru tarihinde il değerlendirme birimine teslim edilen proje başvuruları, son başvuru tarihini takibeden beş (5) iş günü içerisinde yapılacak ilk toplantıda, belirtilen kriterlere göre değerlendirilmeye başlanır. İl proje değerlendirme birimi bu değerlendirmeleri en geç bir ay içerisinde tamamlanır.
Tarım il müdürlükleri bünyesinde, Köy Bazlı Katılımcı Yatırım Programının uygulanması amacıyla kurulmuş il proje yürütme birimlerinde görevlendirilen personel, il proje değerlendirme biriminde görev alamaz.
Başvuruların idari uygunluk açısından incelenmesi
Madde 30 — İl proje değerlendirme birimleri, öncelikli olarak proje başvuru evraklarını Ek-2’de yer alan “Başvuruların İdari Uygunluk Kontrol Listesi”ne göre eksiksiz ve tam olması yönünden inceler.
Teslim alınmış olan başvurularla ilgili olarak il proje değerlendirme birimi tarafından tespit edilen maddi hata ve noksanlıkların giderilmesi ve eksikliklerinin tamamlanması için, başvuru sahipleri iadeli taahhütlü mektup ile bilgilendirilir. Mektubun başvuru sahibinin eline geçmesinden itibaren verilecek beş (5) günlük ek süre içerisinde noksanlıklarını tamamlamayan başvurular değerlendirmeye alınmaz.
Tam olarak teslim edilen başvurular, 31, 32 ve 33 üncü maddelerde açıklanan, başvuranların ve projenin yeterliliği kriterleri açısından değerlendirmeye alınır.
Başvuru sahiplerinin, ortaklarının ve projelerin uygunluğu açısından incelenmesi
Madde 31 — Bu Yönetmeliğin 10 ve 11 inci maddelerinde belirtilen kriterlere göre başvuru sahiplerinin, ortakların, eğer varsa ilişkili kurumların ve projenin uygunluğunun incelenmesi Ek-3’de yer alan “Başvuru Sahibi, Ortaklar ve Projenin Uygunluk Değerlendirme Tablosu” kriterlerine göre yapılır.
Projelerin ön değerlendirme kriterleri
Madde 32 — Projelerin değerlendirilmesinde öncelikle projenin istihdam yaratma etkileri, kırsal alanda yaşayanların projeden etkilenme derecesi, çevre ve doğal kaynakların korunması, proje konusu gerçekleştirildikten sonra sürdürülebilir olması, kırsal toplumun güçlendirilmesi ve gelecekte benzeri projeleri hazırlama kapasitesinin özellikle Avrupa Birliği fonları için yaratılması gözönüne alınır. “Projelerin Ön Değerlendirme Kriterleri” sadece özel sektör projelerinin değerlendirilmesinde kullanılır.
Ön değerlendirme kriterleri Ek-4’de belirtilmiştir. Proje ön değerlendirme kriterlerinden toplam olarak altmış (60) ve üzerinde proje puanı almış olan başvurular değerlendirmeye alınır.
T.C. Ziraat Bankası ve tarım kredi kooperatiflerinden tarımsal kredi kullanmış ancak borçlarını yapılandırmamış veya yapılandırmaya rağmen ödememiş olan başvuru sahiplerinin proje başvuruları proje ön değerlendirme kriterlerine göre yapılan değerlendirmede almış olduğu toplam puanının % 20 (yirmi)’si düşürülerek değerlendirilir.
Genel değerlendirme kriterleri
Madde 33 — Projeler, Ek-5’de yer alan “Genel Değerlendirme Cetveli” kriterlerine göre puanlandırılır ve bu puanlamalarda;
a) Projenin uygulandığı dönem boyunca faaliyetlerini sürdürebilmeleri ve gerekirse projenin finansmanını sağlayacak istikrarlı ve yeterli mali kaynaklara sahip olmaları,
b) Teklif edilen projeyi başarıyla tamamlayabilmek için gereken profesyonel yeterliliklere sahip olmaları,
c) Varsa ortaklık yapısı,
dikkate alınır.
Ayrıca, projenin uygunluğu, teklif çağrısında belirtilen amaçlarla tutarlı olması, kalitesi, yaratması beklenen etki, sürdürülebilirliği ve maliyet etkinliği gibi unsurlar da gözetilir.
Genel değerlendirme kriterleri puanlama amacıyla bölümlere ve alt bölümlere ayrılmıştır. Her alt bölüme, aşağıdaki kurallar uyarınca 1 ve 5 arasında bir puan verilecektir:
1 = çok zayıf,
2 = zayıf,
3 = yeterli,
4 = iyi,
5 = çok iyi.
En yüksek puanları almış olan başvurulara öncelik verilir.
Ek-5’de yer alan “Genel Değerlendirme Cetveli”nde “Bölüm 1. Mali ve Proje Gerçekleştirebilme Kapasitesi” kriterlerinden asgari yeterli puanı oniki (12) olacaktır. Toplam oniki (12)’den daha az puan alındığı taktirde teklifin değerlendirilmesine devam edilmez.
Ek-5’de yer alan “Genel Değerlendirme Cetveli”nde “Bölüm 2. Uygunluk” kriterlerinden asgari yeterli puanı on sekiz (18) olacaktır. Toplam on sekiz (18)’den daha az puan alındığı takdirde teklifin değerlendirilmesine devam edilmez.
Hibe başvurusu reddedilme nedenleri
Madde 34 — İl proje değerlendirme birimi tarafından reddetme kriterlerine göre yapılan değerlendirme sonucu alınan proje başvurularının reddedilme kararı, tüm projelerle ilgili Bakanlık onayı tamamlandıktan sonra tarım il müdürlüğü tarafından proje sahiplerine bildirilir.
Başvuruyu reddetme kararının aşağıdaki gerekçelere dayanması zorunludur:
a) Başvurunun müracaat tarihinden sonra alınması,
b) Başvurunun eksik veya belirtilen idari koşullara uygunluk göstermemesi,
c) Başvuru sahibi/ortakları veya ilişkili kuruluşların uygun şartlara sahip olmaması,
d) Teklif edilen faaliyetin program kapsamında olmaması, teklifin uygulama için öngörülen azami süreyi aşması, talep edilen katkının duyurulmuş olan azami miktarı aşması gibi proje başvurusunun uygunluk şartlarına sahip olmaması,
e) Teklifin yeterli olmaması veya başvuru sahibinin mali durumu ve projeyi gerçekleştirebilme kapasitesinin yetersiz olması,
f) Teklifin, genel değerlendirme kriterlerine göre diğer tekliflerden daha yetersiz olması.
Değerlendirme raporları
Madde 35 — Değerlendirilmelerin tamamlanmasından sonra, il proje değerlendirme birimi tarafından ilk değerlendirme aşamasını geçen proje başvurularına ait alınan karar ve eki rapor ile proje başvurularının bir sureti, tarım il müdürlüğü vasıtasıyla Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimine gönderilir. İlk değerlendirme aşamasını geçmeyen proje başvurularına ait sadece alınan karar ve eki raporlar Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimine gönderilir.
Değerlendirme nihai kararı
Madde 36 — İl proje değerlendirme birimi tarafından uygun görülerek Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimine iletilen projeler, başvuru sayısına ve proje için tahsis edilmiş bütçe kaynaklarına bağlı olarak, merkez proje değerlendirme komisyonu tarafından gelen projelerin kapsadığı iller ve konu başlıkları içerisinde bir denge oluşturmak amacıyla değerlendirilir.
Merkez proje değerlendirme komisyonunca yapılan değerlendirme, Bakanlığın onayı ile kesinleşir.
Özel sektöre ve kamu hizmetine yönelik olarak tahsis edilen hibe tutarı ve proje sayısı konusunda her bir il için herhangi bir sınırlama bulunmamaktadır. Ancak illere tahsis edilecek hibe tutarı, Bakanlık tarafından uygunluğu tespit edilen projelerin sayısı ve yatırım tutarına göre belirlenir.
Proje sayısının ve yatırım tutarının fazla olması halinde bir yedek liste oluşturur.
Bakanlığın bir başvuruyu reddetme ya da hibe vermeme kararı kesindir.
Değerlendirme sonuçlarının açıklanması
Madde 37 — Değerlendirmenin Bakanlığın onayından sonra, kesin karar proje sahiplerine tarım il müdürlüğü tarafından yedi (7) iş günü içerisinde yazılı olarak iletilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Hibe Sözleşmesi ve Uygulama Esasları
Hibe sözleşmesi
Madde 38 — Projeleri kabul edilen proje sahipleri, tarım il müdürlükleri tarafından, hibe sözleşmesini onbeş (15) iş günü içerisinde imzalamak üzere davet edilir.
Proje sahiplerinin hibe kaynaklarından yararlanabilmesi için hibe sözleşmesini imzalaması önkoşuldur.
Teminat alınması
Madde 39 — Özel sektör yatırımlarında proje sahibi, hibe sözleşmesine konu olan toplam proje tutarının % 10 (on)’u tutarında banka teminat mektubu verecek veya hibe sözleşmesinde belirtilen toplam proje tutarının % 5 (beş)’ini tarım il müdürlüğünce belirlenecek bir yetkili ile açılacak ortak hesaba, hibe sözleşmesinin akdinden önce yatırır.
Teminat mektubunun bir kopyası veya ortak hesaba ait banka dekontu hibe sözleşmesi ile birlikte Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimine gönderilir.
Teminat mektubu, proje uygulamasının sona ermesinden sonra proje sahibinin talebi üzerine il müdürlüğünce iade edilir.
Ortak hesaba yatırılan tutar, proje uygulaması sırasında son ödeme talebi öncesinde proje sahibi ve tarım il müdürlüğünce belirlenecek yetkilinin müşterek imzası ile çekilir.
Hibe sözleşmesinin, sözleşmede yer alan nedenlerle fesh edilmesi halinde teminat mektubu veya ortak hesapta bulunan meblağ Hazine adına irat kaydedilir.
Hibe sözleşmesi akdi
Madde 40 — Hibe sözleşmesi, tarım il müdürlüğü ve proje sahipleri arasında davet yazısında belirtilen süre içerisinde iki (2) asıl, üç (3) suret olmak üzere beş (5) adet olarak akdedilir. Hibe sözleşmesinin taraflarca imzalanmış üç (3) sureti, tarım il müdürlüğünce Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimine gönderilir. Hibe sözleşmesinin asıllarının bir adedi tarım il müdürlüğünce, bir adedi de proje sahibince muhafaza edilir.
Hibenin nihai tutarı
Madde 41 — Hibenin azami miktarı hibe sözleşmesinde gösterilecek ve önerilen bütçeye dayanacaktır. Hibe sözleşmesinde yer alan azami tutar; Ek-2’de belirtilen döviz kuru esas alınarak hesaplanan, 15 ve 16 ncı maddelerde belirtilen ABD Doları tutarlarını aşmayacak şekilde, üst limit niteliğindedir. Hibenin nihai tutarı, fiili gerçekleşmeler ve tahakkuklar sonrasında ortaya çıkar.
Hibe sözleşmesi kapsamında yapılacak hibe ödemelerinin hesaplanması ve ödenmesi uygulamasında, hibe katkısının Bakanlık tarafından T.C. Merkez Bankası’ndan aracı bankaya aktarıldığı günde uygulanmakta olan T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınır. Nihai proje tutarı projenin tamamlanmasını ve nihai hesapların ibrazını takiben belirlenmiş olur. Hibe miktarları, 15 ve 16 ncı maddelerde belirtilen tutarları kesinlikle aşamaz.
Yükümlülüklerin yerine getirilememesi
Madde 42 — Proje sahibi, projeyi hibe sözleşmesi koşullarına uygun olarak icra etmediği takdirde Bakanlığın ödemeleri askıya alma ve/veya hibe sözleşmesini feshetme hakkı saklıdır. Bu durumda Bakanlık, ayrıca hibe miktarını azaltabilir ve/veya hibe kaynaklarından ödenmiş olan meblağların tamamen veya kısmen geri ödenmesini talep edebilir.
Proje uygulamalarının izlenmesi
Madde 43 — Proje sahipleri, hibe sözleşmesi akdinden sonra, teklif ve kabul edilen projeyle hibe sözleşmesi hükümlerine göre projeyi uygulamaya başlar.
Projelerin uygulamalarının kontrolü, izlenmesi ve değerlendirilmesi proje kapsamındaki iller bünyesindeki tarım il müdürlüklerinde teşkil edilecek, il proje yürütme birimlerince yapılacaktır. Bu birimler gerek olması durumunda ilgili kamu kurumu temsilcilerinden yardım alırlar.
Proje uygulamaları, Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimi, Bakanlık veya bu birimlerce görevlendirilecek elemanlarca da izlenir.
Proje uygulamalarının hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmediğinin tespiti halinde, proje sahiplerine yedi (7) iş günü içerisinde uygulamaların hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmesi konusunda tarım il müdürlüğü tarafından bir ihtar yazısı yazılır ve konu hakkında Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimi en geç beş (5) işgünü içerisinde bilgilendirilir. Yazının karşı tarafa tebliğ tarihini izleyen yirmi (20) iş günü içerisinde projenin hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmeye başlandığının tespit edilmemesi halinde, hibe sözleşmesi fesih süreci tarım il müdürlüğü tarafından Bakanlık nezdinde başlatılır.
Uygulama sözleşmeleri
Madde 44 — Proje sahipleri, proje uygulamasında yapacakları her türlü mal, malzeme, hizmet ve inşaat işi satınalma ihalelerinde, 13/7/2001 tarihli Resmî Gazete’de yayınlanan ve 2005 yılında tadil edilen 4631-TU no’lu İkraz Anlaşması ile Dünya Bankası tarafından yayınlanan “IBRD İkrazları ve IDA Kredileri Kapsamında Satınalma Kılavuz”larında belirtilen kurallara uygun hareket ederler.
Proje sahipleri, hibe sözleşmesi hükümleri ve proje tekliflerine uygun olarak yaptıkları inşaat, mal, makina, ekipman ve hizmet alımlarına ilişkin ihale ile ilgili belgelerin iki (2) suretini yüklenicilerle sözleşme yapmadan önce, tarım il müdürlükleri bünyesindeki il proje yürütme birimlerine verirler.
İl proje yürütme birimi, satın alım dokümanlarının uygun bulunmasından sonra, proje sahibi yüklenici ile sözleşme yaparak sipariş mektubunu düzenler.
Satın alım dokümanlarının il proje yürütme birimi tarafından yapılan incelemesinde, işlemlerin uygun bulunmaması durumunda, proje sahibi satın alım işlemini uyarılar doğrultusunda yeniler.
Proje sahipleri, onay yazısının kendilerine tebliğinden sonra, yüklenicilere gönderilen sipariş mektubu ile imzalanan sözleşmelerin aslı ve iki (2) suretini, tarım il müdürlükleri bünyesindeki il proje yürütme birimlerine ilgili sözleşmeler imzalandıktan sonra en geç on (10) iş günü içinde teslim eder. Belgelerin suretlerinin aslına uygunluğu onaylandıktan sonra belgelerin asılları proje sahiplerine iade edilir. İhale ile ilgili tüm belgeler ve sözleşmelerin bir sureti, ihale sürecinin Dünya Bankası kurallarına uygun olarak yapıldığını belirten bir yazı ile birlikte il proje yürütme birimlerince Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimine gönderilir.
Proje harcamalarının kontrolü
Madde 45 — Proje sahipleri, satın alınan mal, makine, ekipman, hizmet ve inşaat işlerine ait fiili gerçekleşmelerden sonra aylık ödeme taleplerini her ayın sonunu izleyen ilk beş (5) iş günü içinde aylık ilerleme raporları ile beraber tarım il müdürlüğüne dört (4) nüsha halinde teslim eder. Hibe sözleşmesi ve eklerinde belirtilen harcama kodlarına göre, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak sıralı bir şekilde düzenlenmiş irsaliye, makbuz, fatura, ücret bordrosu gibi belgeler ile proje sahipleri tarafından ödenmesi gereken meblağın ödendiğine ve mal veya hizmetin alındığına dair belgeler aylık ilerleme raporu ile verilir.
Aylık tahmini proje yönetim giderleri, proje sahiplerince aylık olarak tarım il müdürlüğüne bir liste ile sunulur. Aylık tahmini proje yönetim giderlerine il proje yürütme birimlerince onay verilmesinden sonra harcamalar gerçekleştirilebilir ve harcama belgelerine bağlanır.
Ayrıca, proje sahipleri, mal, hizmet, makine, ekipman alımlarını yaptıkları ve ödemenin yapılacağı kişi, şirket ve kuruluşların banka hesap numaralarını ve ödenecek meblağı gösteren listeyi de aylık ilerleme raporu ile verir.
İl proje yürütme birimi; beş (5) gün içerisinde belgelerin hibe sözleşmesi ve mevzuata uygunluğu ile proje amaçlarına uygunluğu açısından kontrol edip onayladıktan sonra, aylık ilerleme raporları ile eki belgelerinin asıllarına uygunluğu onaylanmış üç (3) suretini uygulamaların ilgili mevzuat, Dünya Bankası usul ve esasları ile 4631-TU no’lu İkraz Anlaşması hükümlerine uygun olarak yapıldığını ve yatırımcının kendi katkısını ödediğini teyit eden, ilgili sözleşmeler kapsamında temin edilen mal ve hizmetlerin sözleşmelerine ve hibe sözleşmesine uygun olarak teslim alındığını/gerçekleştiğini belirten bir yazı ekinde Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimine gönderir. Aylık ilerleme raporları ile eki belgelerin en geç takip eden ayın 15’inden önce gönderilmiş olması gerekir.
Uygulama sorumluluğu
Madde 46 — Yatırımların proje amaçlarına uygun olarak yapılması, uygulamaların hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesi ve belgelendirilmesinden ve belgelerin muhafazasından yatırımcılar sorumludur.
Yatırımcılarca gerçekleştirilecek projelerin amaçlarına uygun olarak yapılmasından, uygulamaların hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinin izlenmesinden, uygulamaya yönelik olarak düzenlenecek tüm belgelerin doğrulanmasından, onaylanmasından ve birer suretinin muhafazasından tarım il müdürlükleri sorumludur.
Ödemeler
Madde 47 — İlerleme raporları ve eki harcamalara ilişkin ödemeye esas belgelerin Bakanlıkça onaylanmasından sonra, ödemeler proje sahibinin belirttiği banka hesaplarına aracı banka vasıtasıyla aktarılır. Aracı banka, ödemelerin yatırımcı veya üçüncü taraflara aylık olarak yapılmasından sonra ödemelerin yapıldığına ilişkin belgeleri ilgili ay bittikten sonra beş (5) iş günü içinde Bakanlık ve Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimine ibraz eder. Aracı bankaya aktarılacak kaynak tutarının % 0,5’i (binde beş) oranında ayrıca nakit olarak hizmet komisyonu ödenir.
Proje kapsamında Bakanlıkça yapılacak ödemeler, Yeni Türk Lirası (YTL) olarak yapılacaktır.
Proje sahibinin ödeme talebini tarım il müdürlüğüne vermesinden sonra Bakanlık tarafından hibe sözleşmesi kapsamında yapılacak ödemelerin azami otuz (30) gün içinde gerçekleştirilmesi öngörülmektedir.
Bankalarda oluşacak havale, komisyon ve benzeri giderler, üçüncü taraflara yapılacak ödeme tutarından karşılanır.
Projenin hesapları
Madde 48 — Proje sahibi, doğru ve düzenli kayıtlar ile beraber, projenin uygulanmasına ilişkin özel ve şeffaf hesaplar tutar. Proje sahibi, nihai ödemenin yapıldığı tarihten sonra beş yıl boyunca bu kayıtları saklamakla yükümlüdür.
Proje sahibi, Bakanlık tarafından aktarılan kaynakların ve doğan faizlerinin takip edilebileceği, projeye özel bir banka hesabı açar.
Hibe sözleşmesinde yapılacak değişiklikler
Madde 49 — Hibe sözleşmesinin imzalanmasından sonra, projenin uygulamasını zorlaştıracak veya geciktirecek herhangi bir durum veya bir mücbir sebep söz konusu ise, hibe sözleşmesi uygulamanın herhangi bir safhasında değişikliğe uğrayabilir ve/veya proje uygulamasının tamamı veya bir kısmı askıya alınabilir.
Proje uygulamasına ilişkin değişiklikler, hibe sözleşmesine yapılacak yazılı bir ekle belirtilir. Hibe sözleşmesi değişim isteğinin kabul edilebilmesi için, gerekçelerinin detaylı olarak açıklanması, gerekirse belgelerle desteklenmesi gerekir. Söz konusu değişiklikler, proje teklifi alınmasından hibe sözleşmesinin imzalanmasına kadar geçen süreç aynı şekilde izlenerek gerçekleştirilir.
Proje sahibi değişiklik talebini tarım il müdürlüğüne iletir. İl proje yürütme birimi tarafından değişiklik talebinin uygun görülmesi halinde talep tarım il müdürlüğü tarafından Bakanlığa iletilir. Bakanlık değerlendirme sonrası kesin kararını, tarım il müdürlüğüne bildirir.
Bütçe içi revizyonlar
Madde 50 — Bütçe içi revizyonlar;
a) Projenin temel amacını etkilemiyorsa,
b) Yalnız bir kereye mahsus olmak üzere;
(1) Bir bütçe kalemi içindeki aktarmayı içeriyorsa,
(2) Her bir bütçe kalemi tutarının % 15’ine kadar bir aktarmayı içeriyorsa,
gerçekleştirilebilir.
Bu değişiklikler proje yönetim giderleri tutarını değiştirmez.
Yukarıda belirtilen bütçe revizyonlarında, proje sahibi bütçe değişikliğini uygulayabilir ve on (10) gün içerisinde ve/veya takibeden ilk aylık ilerleme raporunda gerekçeleri ile Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimini bilgilendirir.
Ayrıca, adres değişiklikleri, banka hesabı değişiklikleri de tarım il müdürlüğü vasıtasıyla Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimine bildirilir.
Projece sağlanan ekipmanların mülkiyeti
Madde 51 — Proje sahibi, hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış tesis, makine, ekipman, techizat ve diğer malzemelerin mülkiyeti ve amacını proje yatırımının bitiminden beş (5) sene sonrasına kadar değiştirmeyecektir. Bu husus ruhsat veya diğer mülkiyet belgesine şerh konur.
Söz konusu makine, ekipman ve diğer malzeme yine beş (5) yıl süre ile projenin uygulandığı bölgede kalacaktır; yer değiştirme gerekmesi halinde Bakanlığın yazılı onayı alınması gerekir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
Madde 52 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 53 — Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
ORMAN SAYILAN ALANLARDA VERİLECEK İZİNLER HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 –
22/3/2007 tarihli ve 26470 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Orman Sayılan Alanlarda Verilecek İzinler Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“c) Altyapı tesisi: Kanalizasyon, sanat yapıları, köprü, yeraltı kablosu gibi tesisler ile madencilik ve petrol faaliyetleri için zorunlu, ruhsat süresi ile sınırlı olan yol, su, haberleşme, enerji nakil hattı, pasa döküm alanı, patlayıcı madde deposu ve müştemilatı, stok alanı, trafo, teleferik, şantiye binası, yemekhane, atölye ve kantar tesislerini,”
MADDE 2 –
Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(2) Devlet idarelerinin hammadde üretim izin belgeleri ile yapacakları faaliyetlerden bedel alınmaz.”
MADDE 3 –
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 4 –
Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
22/3/2007
26470
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
HAYVAN HASTANELERİNİN KURULUŞ, AÇILIŞ, ÇALIŞMA VE DENETLENME USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA YÖNETMELİK
MADDE 1 –
14/9/1999 tarihli ve 23671 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvan Hastanelerinin Kuruluş, Açılış, Çalışma ve Denetlenme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Valiliğe” ibaresi “İl Müdürlüğüne”, üçüncü fıkrasında yer alan “Valilikçe” ibaresi “İl Müdürlüğünce” olarak değiştirilmiştir.
MADDE 2 –
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 3 –
Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür
furkanlardanismanlik.com 