(1) Bu Yönetmeliğin amacı, iş yeri dışında kurulan sözleşmeler ile doğrudan satışlara ilişkin uygulama usul ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, iş yeri dışında kurulan sözleşmeler ile doğrudan satışlara uygulanır.
(2) Bu Yönetmelik hükümleri;
a) Finansal hizmetler,
b) Taşınmaz malların veya bu mallara ilişkin hakların oluşumu, devri veya kazanımı,
c) Konut kiralama,
ç) Paket turlar,
d) Devre tatil, uzun süreli tatil hizmeti ve bunların yeniden satımı veya değişimi,
e) Fuar, panayır ve pazar yerlerinde yapılan satışlar,
f) Beslenme destek ürünleri hariç olmak üzere, yiyecek ve içecekler gibi günlük tüketim maddelerinin, satıcının düzenli teslimatları çerçevesinde tüketicinin meskenine veya iş yerine götürülmesi,
g) Mal veya hizmet bedeli otuz Türk Lirasını aşmayan satışlar,
ğ) Malların montaj, bakım ve onarımı,
h) 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu uyarınca yetkilendirilmiş işletmecilerin, mal satışları ile mal ve hizmet satışını birlikte yaptıkları durumlar hariç olmak üzere, sunduğu elektronik haberleşme hizmetleri,
ı) Elektrik, su ve doğal gaz hizmetlerine ilişkin abonelikler,
ile ilgili sözleşmelere uygulanmaz.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 47 ve 84 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bakanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,
b) Hizmet: Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan ya da yapılması taahhüt edilen mal sağlama dışındaki her türlü tüketici işleminin konusunu,
c) İl Müdürlüğü: Ticaret İl Müdürlüğünü,
ç) İş yeri: Satıcı veya sağlayıcının kalıcı olarak faaliyetini yürüttüğü herhangi bir satış yerini,
d) İş yeri dışında kurulan sözleşmeler: Satıcı veya sağlayıcı ile tüketici arasında;
1) Teklifin tüketici ya da satıcı veya sağlayıcı tarafından yapılmasına bakılmaksızın iş yeri dışında, tarafların eş zamanlı fiziksel varlığında kurulan,
2) Tarafların eş zamanlı fiziksel varlığında tüketiciyle iş yeri dışında görüşülmesinin hemen sonrasında, satıcı veya sağlayıcının iş yerinde ya da herhangi bir uzaktan iletişim aracıyla kurulan,
3) Mal ve hizmetlerin tüketiciye tanıtımı ya da satışı amacıyla satıcı veya sağlayıcı tarafından düzenlenen bir gezi esnasında kurulan,
sözleşmeleri,
e) Kalıcı veri saklayıcısı: Tüketicinin gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun olarak makul bir süre incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkan veren kısa mesaj, elektronik posta, internet, disk, CD, DVD, hafıza kartı ve benzeri her türlü araç veya ortamı,
f) Kanun: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu,
g) Mal: Alışverişe konu olan; taşınır eşya, konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallar ile elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri her türlü gayri maddi malları,
ğ) Sağlayıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye hizmet sunan ya da hizmet sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,
h) Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,
ı) Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,
i) Uzaktan iletişim aracı: Mektup, katalog, telefon, faks, radyo, televizyon, elektronik posta mesajı, kısa mesaj, internet gibi fiziksel olarak karşı karşıya gelinmeksizin sözleşme kurulmasına imkan veren her türlü araç veya ortamı,
j) Yan sözleşme: İş yeri dışında kurulan sözleşmelerle ilişkili olarak satıcı, sağlayıcı ya da üçüncü bir kişi tarafından sözleşme konusu mal ya da hizmete ilave olarak tüketiciye sağlanan mal veya hizmete ilişkin sözleşmeyi,
k) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunan satıcı veya sağlayıcılara merkezlerinin bulunduğu yerdeki il müdürlüğü tarafından verilen belgeyi
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Ön Bilgilendirme ve Sözleşme Yükümlülüğü
Ön bilgilendirme
MADDE 5 –
(1) Tüketici, iş yeri dışında kurulan sözleşme ya da buna karşılık gelen herhangi bir teklif ile bağlanmadan önce;
a) Sözleşme konusu mal veya hizmetin temel nitelikleri,
b) Satıcı veya sağlayıcının adı veya unvanı ile iletişim bilgileri,
c) Mal veya hizmetin Türk Lirası olarak vergiler dahil toplam fiyatı,
ç) Cayma hakkının olduğu durumlarda, cayma hakkının kullanılma şartları,
hususlarında satıcı veya sağlayıcı tarafından en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir şekilde yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile bilgilendirilmek zorundadır.
(2) Ön bilgilendirme yapıldığına ilişkin ispat yükü satıcı veya sağlayıcıya aittir.
Sözleşmenin şekli ve geçerliliği
MADDE 6 –
(1) İş yeri dışında kurulan sözleşmeler, Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş satıcı veya sağlayıcı tarafından kurulur.
(2) İş yeri dışında kurulan sözleşmeler yazılı olarak yapılmadıkça geçerli olmaz. Kurulan sözleşmelerin en az on iki punto büyüklüğünde anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir şekilde düzenlenmesi ve sözleşmenin bir örneğinin tüketiciye verilmesi zorunludur. Geçerli bir sözleşme kurmamış olan satıcı veya sağlayıcı, sonradan sözleşmenin geçersizliğini tüketicinin aleyhine olacak şekilde ileri süremez.
Sözleşmenin zorunlu içeriği
MADDE 7 –
(1) İş yeri dışında kurulan sözleşmelerde aşağıdaki bilgilerin yer alması zorunludur:
a) Sözleşme konusu mal veya hizmetin temel nitelikleri,
b) Tüketicinin adı soyadı ile satıcı veya sağlayıcının adı veya unvanı, varsa MERSİS numarası,
c) Tüketicinin satıcı veya sağlayıcı ile hızlı bir şekilde irtibat kurmasına imkan veren, satıcı veya sağlayıcının açık adresi, telefon, faks numarası ve benzeri iletişim bilgileri ile varsa satıcı veya sağlayıcının adına ya da hesabına hareket edenin kimliği ve adresi,
ç) Satıcı veya sağlayıcının tüketicinin şikayetlerini iletmesi için (c) bendinde yer alandan farklı bir iletişim bilgisi var ise buna ilişkin bilgi,
d) Mal veya hizmetin Türk Lirası olarak vergiler dahil toplam fiyatı,
e) Sözleşmenin kurulduğu tarih,
f) Malın veya hizmetin teslim veya ifa tarihi,
g) Ödemeye ilişkin bilgiler,
ğ) Cayma hakkının olduğu durumlarda, bu hakkın kullanılma şartları, süresi ve usulüne ilişkin bilgiler,
h) Cayma bildiriminin yapılacağı açık adres, faks numarası veya elektronik posta bilgileri,
ı) 14 üncü madde uyarınca cayma hakkının kullanılamadığı durumlarda, tüketicinin cayma hakkından faydalanamayacağına ya da hangi koşullarda cayma hakkını kaybedeceğine ilişkin bilgi,
i) “Bu sözleşmenin kurulduğu veya malın teslim alındığı tarihten itibaren on dört gün içerisinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin cayma hakkınız bulunmaktadır. Cayma süresi içinde sözleşmeye konu mal veya hizmet karşılığında herhangi bir isim altında ödeme yapmanızı veya borç altına sokan herhangi bir belge vermenizi istemeyeceğimizi ve cayma bildiriminin tarafımıza ulaştığı tarihten itibaren en geç on dört gün içerisinde malı geri almayı taahhüt ederiz.” ifadesi,
j) Varsa tüketicilerin ödemelerini yapabilecekleri banka, posta ve benzeri hesap bilgileri,
k) Tüketicilerin uyuşmazlık konusundaki başvurularını Tüketici Mahkemesine veya Tüketici Hakem Heyetine yapabileceklerine dair bilgi.
(2) Satıcı veya sağlayıcı, sözleşmeyi tüketicinin imzalamasını ve sözleşme tarihi ile “Sözleşmenin bir örneğini elden teslim aldım.” ifadesini ve cayma hakkının kullanılabildiği sözleşmeler için “On dört gün içinde cayma hakkımın olduğu konusunda bilgilendirildim.” ifadesini tüketicinin kendi el yazısı ile yazmasını sağlamak zorundadır.
(3) Birinci fıkranın (i) bendinde yer alan ifadenin sözleşmenin birinci sayfasında ve on altı punto büyüklüğünde koyu harflerle yazılması zorunludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Cayma Hakkının Kullanımı ve Tarafların Yükümlülükleri
Cayma hakkı
MADDE 8 –
(1) Tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir.
(2) Cayma hakkı süresi, hizmet ifasına ilişkin sözleşmelerde sözleşmenin kurulduğu gün; mal teslimine ilişkin sözleşmelerde ise tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün başlar. Ancak tüketici sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar olan süre içerisinde de cayma hakkını kullanabilir.
(3) Cayma hakkı süresinin belirlenmesinde;
a) Tek sipariş konusu olup ayrı ayrı teslim edilen mallarda, tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin son malı teslim aldığı gün,
b) Birden fazla parçadan oluşan mallarda tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin son parçayı teslim aldığı gün,
c) Belirli bir süre boyunca malın düzenli tesliminin yapıldığı sözleşmelerde, tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin ilk malı teslim aldığı gün,
esas alınır.
(4) Malın satıcı tarafından taşıyıcıya teslimi, tüketiciye yapılan teslim olarak kabul edilmez.
(5) Mal teslimi ile hizmet ifasının birlikte yapıldığı sözleşmelerde mal teslimine ilişkin cayma hakkı hükümleri uygulanır.
Eksik bilgilendirme
MADDE 9 –
(1) Satıcı veya sağlayıcı, cayma hakkı konusunda tüketicinin bilgilendirildiğini ispat etmekle yükümlüdür.
(2) Satıcı veya sağlayıcının bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket etmesi veya tüketiciyi cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirmemesi durumunda tüketici cayma hakkını kullanmak için on dört günlük süreyle bağlı değildir. Bu süre her halükarda cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer. Bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülüklerin bir yıllık süre içinde yerine getirilmesi veya cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirmenin bu süre içinde yapılması halinde, on dört günlük cayma hakkı süresi, söz konusu yükümlülüklerin yerine getirildiği veya cayma hakkına ilişkin bilgilendirmenin gereği gibi yapıldığı günden itibaren işlemeye başlar.
Cayma hakkının kullanımı
MADDE 10 –
(1) Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin cayma hakkı süresi dolmadan, yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmesi yeterlidir.
(2) Cayma hakkının kullanılmasında tüketici bu Yönetmeliğin ekinde yer alan formu kullanabileceği gibi cayma kararını bildiren açık bir beyanda da bulunabilir.
(3) Satıcı veya sağlayıcı bu Yönetmeliğin ekinde yer alan formu sözleşmenin kurulduğu anda tüketiciye vermek zorundadır.
(4) Bu maddede geçen cayma hakkının kullanımına ilişkin ispat yükümlülüğü tüketiciye aittir.
Satıcı veya sağlayıcının yükümlülükleri
MADDE 11 –
(1) Satıcı veya sağlayıcı, 14 üncü maddede yer alan sözleşmeler hariç olmak üzere, cayma süresi içerisinde sözleşmeye konu mal veya hizmet karşılığında tüketiciden herhangi bir isim altında ödeme yapmasını veya tüketiciyi borç altına sokan herhangi bir belge vermesini isteyemez. Bu yasağa rağmen tüketiciden herhangi bir bedel alınması durumunda, alınan bedel tüketiciye derhal iade edilir. Ayrıca tüketiciyi borç altına sokan her türlü belge tüketici yönünden geçersizdir.
(2) Satıcı veya sağlayıcı, cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde malı geri almakla yükümlüdür. Bu süre içerisinde malın geri alınmaması durumunda, tüketici malı muhafaza etmekle yükümlü değildir.
Sorumsuzluk hali
MADDE 12 –
(1) Tüketici cayma süresi içerisinde malı; işleyişine, teknik özelliklerine ve kullanım talimatlarına uygun bir şekilde kullandığı takdirde meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir.
Cayma hakkının kullanımının yan sözleşmelere etkisi
MADDE 13 –
(1) Kanunun 30 uncu maddesi hükümleri saklı kalmak koşuluyla, tüketicinin cayma hakkını kullanması durumunda yan sözleşmeler de kendiliğinden sona erer. Bu durumda tüketici herhangi bir masraf, tazminat veya cezai şart ödemekle yükümlü değildir.
(2) Satıcı veya sağlayıcı, tüketicinin cayma hakkını kullandığını yan sözleşmenin tarafı olan üçüncü kişiye derhal bildirir.
Cayma hakkının istisnaları
MADDE 14 –
(1) Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, tüketici aşağıdaki sözleşmelerde cayma hakkını kullanamaz:
a) Tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallara ilişkin sözleşmeler.
b) Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek malların teslimine ilişkin sözleşmeler.
c) Tesliminden sonra ambalaj, bant, mühür, paket gibi koruyucu unsurları açılmış olan mallardan; iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayanların teslimine ilişkin sözleşmeler.
ç) Malın tesliminden sonra ambalajın açılmış olması halinde maddi ortamda sunulan dijital içerik ve bilgisayar sarf malzemelerine ilişkin sözleşmeler.
d) Cayma hakkı süresi sona ermeden önce, tüketicinin onayı ile ifasına başlanan hizmetlere ilişkin sözleşmeler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Satıcı veya Sağlayıcının Diğer Yükümlülükleri
Sözleşmenin ifası
MADDE 15 –
(1) Satıcı veya sağlayıcı, taahhüt ettiği süre içinde mal veya hizmeti tüketiciye sunmakla yükümlüdür.
(2) Sözleşme konusu mal veya hizmetin sözleşmenin kurulduğu tarihten sonra teslim veya ifasının kararlaştırılması halinde tüketiciden ek nakliye, teslim ve benzeri masraflar talep edilemez.
(3) Satıcı, malın tüketici ya da tüketicinin taşıyıcı dışında belirleyeceği üçüncü bir kişiye teslimine kadar oluşan kayıp ve hasarlardan sorumludur.
İspat yükümlülüğü
MADDE 16 –
(1) Sözleşmenin tüketiciye teslim edildiğinin ve sözleşme konusu mal veya hizmetin sunulduğunun ispatı satıcı veya sağlayıcıya aittir.
Telefon kullanım ücreti
MADDE 17 –
(1) Kurulmuş olan sözleşmeye ilişkin olarak tüketicilerin iletişime geçebilmesi için satıcı veya sağlayıcı tarafından bir telefon hattı tahsis edilmesi durumunda, bu hat ile ilgili olarak satıcı veya sağlayıcı olağan ücret tarifesinden daha yüksek bir tarife seçemez.
Bilgilerin saklanması
MADDE 18 –
(1) Satıcı veya sağlayıcı, bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen sözleşme ile cayma hakkı, bilgilendirme, teslimat ve diğer hususlardaki yükümlülüklerine dair her bir işleme ilişkin bilgi ve belgeleri üç yıl boyunca saklamak zorundadır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yetki Belgesi
Yetki belgesi başvurusu
MADDE 19 –
(1) Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunan satıcı veya sağlayıcılar, merkezlerinin bulunduğu yerdeki il müdürlüğüne başvurarak yetki belgesi almak zorundadır.
Başvuru koşulları
MADDE 20 –
(1) Yetki belgesi başvurusu sırasında aşağıdaki bilgi ve belgeler istenir:
a) Bakanlığın internet sayfasında ilan edilen örneğe uygun iki adet yetki belgesi.
b) Satıcı veya sağlayıcının faaliyet konusunu ve kuruluşunu gösteren ticaret sicil gazetesi veya esnaf ve sanatkârlar sicil gazetesi.
c) Satıcı veya sağlayıcıyı temsil etmeye yetkili olanların noter onaylı imza sirküleri.
ç) Satıcı veya sağlayıcının kayıtlı olduğu odadan alacağı faaliyet belgesi.
d) Satıcı veya sağlayıcıya ait vergi levhası.
e) Serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir tarafından onaylı en son tarihli bilanço ve gelir tablosu.
f) Satışa konu edilen mal veya hizmetlerin listesi.
g) Tüketicilerin cayma bildirimini yapabileceği açık adres ve diğer iletişim bilgileri.
ğ) Tüketicilerin ödemelerini yapabilecekleri banka, posta ve benzeri hesap bilgileri.
(2) Birinci fıkradaki bilgi ve belgelerde bir değişiklik olması durumunda, satıcı veya sağlayıcı tarafından bu değişiklikler on beş gün içerisinde yetki belgesinin alındığı il müdürlüğüne bildirilir.
Başvurunun değerlendirilmesi
MADDE 21 –
(1) İl müdürlüğü tarafından 20 nci maddede yer alan bilgi ve belgeleri ibraz eden satıcı veya sağlayıcılara yetki belgesi verilirken, satıcı veya sağlayıcı nezdinde Bakanlıkça yapılan denetimler ile tüketici şikayetleri de dikkate alınır.
Geçerlilik süresi
MADDE 22 –
(1) İl müdürlüğünce verilen yetki belgesinin geçerlilik süresi iki yıldır.
(2) Geçerlilik süresi dolan belge için 20 nci maddede yer alan esaslar çerçevesinde yeniden başvuru yapılır.
Belge iptali
MADDE 23 –
(1) Bu Yönetmeliğe aykırı uygulamaların tespit edilmesi sonucunda yapılacak uyarıya rağmen, söz konusu aykırılıkların en geç otuz gün içerisinde düzeltilmemesi halinde, ilgili satıcı veya sağlayıcının yetki belgesi il müdürlüğü tarafından iptal edilir. Belgesi iptal edilen satıcı veya sağlayıcılara bir yıl süreyle yetki belgesi verilmez.
(2) Belgesi iptal edilen satıcı veya sağlayıcılar, Bakanlık internet sitesinde ilan edilir.
ALTINCI BÖLÜM
Doğrudan Satış Sistemi
Doğrudan satış
MADDE 24 –
(1) Doğrudan satış; herhangi bir doğrudan satış şirketi tarafından istihdam edilsin ya da edilmesin satış temsilcisi, dağıtıcı, distribütör ve benzeri adlarla hareket edenlerin bir mal veya hizmeti kendi evlerinde ya da perakende satış yerleri kullanılmaksızın tüketicinin ev veya iş yaşantısını sürdürdüğü mekânlar gibi iş yeri dışında, tek veya çok katmanlı satış yöntemleriyle tüketicilere sunulmasını öngören pazarlama sistemidir.
(2) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında doğrudan satış şirketi, mal veya hizmetlerin pazarlanması için doğrudan satış sistemini kullanan satıcı veya sağlayıcıyı; doğrudan satıcı ise bu sistem içerisinde satış temsilcisi, dağıtıcı, distribütör ve benzeri adlarla hareket edenleri ifade eder.
Doğrudan satışlara ilişkin temel esaslar
MADDE 25 –
(1) Doğrudan satış şirketlerinin kullandığı sistemin, sisteme yeni kişiler kazandırmaktan ziyade mal veya hizmetlerin tüketicilere satışını esas alması gerekir.
(2) Sistemde yer alanların elde ettiği kazanç, ağırlıklı olarak sisteme yeni kişiler kazandırılması ve bu sayede oluşan komisyon, prim, teşvik, ödül ve benzeri isimler altında nitelendirilen menfaatlerin dağıtılması üzerine kurulamaz.
(3) Doğrudan satış şirketleri hızlı zengin olma fırsatları, gerçekleşmesi mümkün olmayan vaatler gibi sistemle ilgili yanıltıcı bilgiler veremez. Baskı kurma, aldatma, rahatsızlık verme ve bunlara benzer yollarla kişileri sisteme dahil olmaya zorlayamaz.
(4) Doğrudan satıcı olarak sisteme dahil olmak isteyenlerden işe başlamaları ya da işe başladıktan sonra sistemde kalabilmeleri için giriş aidatı, başlangıç paketi, yenileme ücreti, aidat ve paket ücreti gibi herhangi bir isim altında bedel alınamaz.
(5) Doğrudan satıcılar, hiçbir masraf ve cezai şart ödemeksizin sistemden ayrılma hakkına sahiptir. Doğrudan satıcıların sisteme dahil oldukları tarihten itibaren altmış gün içerisinde sistemden ayrılması halinde, doğrudan satış şirketleri, doğrudan satıcıların elinde bulunan ve kullanılmamış tüm malları geri almak; söz konusu malların bedelini ise on dört gün içerisinde iade etmek zorundadır.
(6) Doğrudan satış şirketleri, gerek kendileri gerekse doğrudan satıcılar tarafından yapılan satışlarla ilgili olarak bu Yönetmelikte yer alan hükümlere uymak zorundadır.
(7) Yetki belgesinin doğrudan satış şirketi tarafından alınması yeterlidir. Doğrudan satıcıların ayrıca yetki belgesi alması gerekmez.
(8) Doğrudan satış şirketleri, 5 inci maddenin birinci fıkrası ile 7 nci maddenin birinci fıkrasında yer alan bilgilere ilaveten, doğrudan satıcının adı veya unvanı ile iletişim bilgilerine de yer vermek; doğrudan satıcılar ise 7nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır.
(9) Doğrudan satıcılar tarafından yapılan satışlarda, 18 inci maddede belirtilen yükümlülüğün yerine getirilmesinden doğrudan satış şirketleri sorumludur.
(10) Doğrudan satış şirketleri on sekiz yaşından küçükleri, fiil ehliyetine sahip olmayanları, şirketin ortağı ve yöneticileri ile çalışanlarını doğrudan satıcı olarak sisteme dahil edemez.
(11) Doğrudan satış şirketleri, doğrudan satıcıların yapmış olduğu her türlü doğrudan satış faaliyetinden müteselsilen sorumludur.
YEDİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 26 –
(1) 13/6/2003 tarihli ve 25137 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kapıdan Satışlara İlişkin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş hükmü
GEÇİCİ MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce onaylanan, ancak geçerlilik süresi devam eden kapıdan satış yetki belgelerinin 1/6/2015 tarihine kadar yenilenmesi zorunludur.
Yürürlük
MADDE 27 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 28 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.
EK
ÖRNEK CAYMA FORMU
(Bu form, sadece sözleşmeden cayma hakkı kullanılmak istendiğinde doldurup
gönderilecektir.)
-Kime: (Satıcı veya sağlayıcı tarafından doldurulacak olan bu kısımda satıcı veya sağlayıcının adı veya unvanı, adresi, varsa faks numarası ve e-posta adresi yer alacaktır.)
-Bu formla aşağıdaki malların satışına veya hizmetlerin sunulmasına ilişkin sözleşmeden cayma hakkımı kullandığımı beyan ederim.
-Sözleşme tarihi:
-Mal veya hizmetin teslim veya ifa tarihi:
-Cayma hakkına konu mal veya hizmet:
-Tüketicinin adı soyadı:
-Tüketicinin adresi:
-Tüketicinin imzası: (Sadece kağıt üzerinde gönderilmesi halinde)
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, paket tur sözleşmelerine ilişkin uygulama usul ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik; paket tur, paket tatil, paket seyahat veya benzeri isimler altında düzenlenen sözleşmeleri kapsar.
(2) Bu Yönetmelik hükümleri;
a) Paket turun ayrıntılarının, paket tur düzenleyicisi, aracısı veya katılımcısı tarafından belirlendiği veya aynı paket tur içindeki hizmetlerin ayrı ayrı faturalandırıldığı,
b) Başka ülkelerdeki paket tur düzenleyicisi veya aracısı tarafından düzenlenmekle birlikte Türkiye’deki bir aracı veya temsilci vasıtasıyla satışa sunulan,
c) Ticari veya mesleki faaliyetleri çerçevesinde paket tur hizmetinden faydalanan kişilerle kurulan,
sözleşmelere de uygulanır.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 51 ve 84 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmeliğin uygulamasında;
a) Bağımsız hizmet sağlayıcısı: Bir paket tur içinde yer alan hizmetlerden bir veya bir kaçını paket tur düzenleyicisi veya aracısı ile yaptığı sözleşme gereği katılımcıya sunan gerçek veya tüzel kişiyi,
b) Başka turizm hizmetleri: Ulaştırma ve konaklama hizmetlerine bağlı olmayan araç kiralanması, kültürel, tarihi veya turistik yerlerin gezdirilmesi, gösteri, konser veya spor faaliyetlerinin düzenlenmesi veya izlettirilmesi ya da rehberlik hizmetlerini,
c) Kalıcı veri saklayıcısı: Katılımcının gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun olarak makul bir süre incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkân veren kısa mesaj, elektronik posta, internet, disk, CD, DVD, hafıza kartı ve benzeri her türlü araç veya ortamı,
ç) Katılımcı: Herhangi bir paket turu satın alan veya almayı taahhüt eden, adına ya da lehine bir paket tur satın alınan veya satın alınması taahhüt edilen veya kendisine bir paket tur sözleşmesi devredilen tüketiciyi,
d) Paket tur aracısı: Paket tur düzenleyicileri tarafından hazırlanmış olan paket turları satışa sunan gerçek veya tüzel kişiyi,
e) Paket tur düzenleyicisi: Paket turları düzenleyen ve bu turları kendisi veya aracısı vasıtasıyla satışa sunan gerçek veya tüzel kişiyi,
f) Paket tur sözleşmesi: Paket tur düzenleyicileri veya aracıları tarafından ulaştırma, konaklama ve başka turizm hizmetlerinden en az ikisinin birlikte, her şeyin dâhil olduğu fiyatla satıldığı veya satımının vaat edildiği ve hizmetin yirmi dört saatten uzun bir süreyi kapsadığı veya gecelik konaklamayı içerdiği sözleşmeleri,
g) Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Sözleşme ve Bilgilendirme Yükümlülüğü
Broşür verme yükümlülüğü
MADDE 5 –
(1) Paket tur sözleşmesinin kurulmasından önce katılımcıya ön bilgilendirme amaçlı broşür verilmesi zorunludur.
(2) Katılımcıya sunulan broşür veya ekinde; paket turun vergiler dahil toplam fiyatı, ön ödeme tutarı ve kalan bedelin ödeneceği tarih bilgilerinin yanı sıra, paket turu oluşturan hizmetler kapsamında bulunması halinde, aşağıdaki bilgilerin de yer alması zorunludur:
a) Yolculuğun başlangıç ve bitiş tarihi ile yeri.
b) Kullanılan ulaşım araçlarının türü ile yolculuğun sınıfı, hareket ve dönüş tarihleri, saatleri ve yerleri.
c) Konaklama tarihleri de belirtilerek konaklamanın türü, yeri, nitelikleri, sınıfı ve bu sınıflandırma Türkiye’de uygulanandan farklı ise bu farklılığa ilişkin uyarı.
ç) Yemek planı.
d) Yolculukta izlenecek güzergâh.
e) Paket turun özelliklerine uygun olarak pasaport, vize, yaş ve sağlık şartlarına ilişkin bilgi.
f) Paket turun düzenlenmesi için asgari bir katılımcı sayısı öngörülmüşse bu sayı ve bu sayıya ulaşılamadığı takdirde katılımcıya paket turun iptalinin bildirileceği son tarih.
g) 14/9/1972 tarihli ve 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanununa göre düzenlenmesi zorunlu sigorta ile varsa diğer sigortalara ilişkin bilgi.
ğ) Turist rehberliği hizmetlerine ilişkin bilgi.
(3) Katılımcıya verilen broşürde yer alan bilgiler paket tur düzenleyicisi ve aracısı için bağlayıcıdır.
(4) Broşürde yer alan bilgiler, sözleşme kurulmadan önce broşürde açıkça belirtilmek ve katılımcıya bildirilmek şartıyla sözleşme kurulduktan sonra ise tarafların açık mutabakatı ile değiştirilebilir.
Sözleşme düzenleme yükümlülüğü
MADDE 6 –
(1) Paket tur düzenleyicisi veya aracısı katılımcılarla paket tur sözleşmesi düzenlemek zorundadır. Paket tur sözleşmelerinde, paket turu oluşturan hizmetler kapsamında bulunması halinde 5 inci maddede yer alan bilgilere ilave olarak aşağıdaki hususlara yer verilmesi zorunludur:
a) Paket tur düzenleyicisi veya aracısı ve varsa temsilcisi ile katılımcının adı veya unvanı, açık adresi, telefonu ve diğer iletişim bilgileri.
b) Paket turun varış yerleri ile belirli bir süre kalınacak olması durumunda tarihleriyle birlikte kalış süreleri.
c) Paket turun Türk Lirası olarak vergiler dahil toplam fiyatı.
ç) 9 uncu maddeye göre fiyat değişikliğinin şartları ve paket tur fiyatına dahil olmayan vergi, resim, harç ve benzeri yasal yükümlülükler.
d) Ödeme planı ve şekli.
e) Katılımcı tarafından sözleşme kurulmadan önce paket tur düzenleyicisi veya aracısına bildirilen ve taraflarca kabul edilen özel talepler.
f) Mücbir sebep halleri ve bu hallerde tarafların hak ve yükümlülükleri.
g) Sözleşmeden dönme ve fesih şartları.
(2) Yurt dışı turlarda sözleşme bedeli döviz cinsinden belirlenebilir. Ödemede hangi kurun esas alınacağı sözleşmenin kurulması esnasında taraflarca belirlenir.
Yolculuk öncesi bilgilendirme
MADDE 7 –
(1) Paket tur düzenleyicisi veya aracısı, paket turu oluşturan hizmetler kapsamında bulunması halinde, turun başlamasından yurt içi turlar için en az yirmi dört saat, yurt dışı turlar için ise kırk sekiz saat önce aşağıdaki konularda katılımcıyı bilgilendirmek zorundadır:
a) Yolculuğun başlangıç ve bitiş tarihi ile yeri.
b) Ara konaklamaların yapılacağı tarih ve yer ile aktarma bilgileri.
c) Katılımcıya yolculukta belirli bir yer tahsis edildiği hallerde bu yer hakkında ayrıntılı bilgi.
ç) Paket tur düzenleyicisi veya aracısının tur yerindeki temsilcisinin veya bir temsilcisi yoksa iletişime geçilebilecek yerel irtibat noktalarının adı, adresi ve iletişim bilgileri, yerel temsilcinin ve irtibat noktasının bulunmaması durumunda katılımcının paket tur düzenleyicisi veya aracısı ile en kısa sürede iletişim kurmasını sağlayacak bilgiler.
d) Reşit olmayan kişilerin yabancı bir ülkeye seyahat etmesini veya orada kalmasını öngören bir sözleşme yapılmışsa, küçükle veya küçüğün kaldığı yerdeki sorumlu kişi ile doğrudan iletişim kurmayı sağlayacak bilgiler.
e) İptal masraflarını ya da kaza veya hastalık halinde ülkesine geri gönderilme de dahil olmak üzere yardım masraflarını teminat altına alacak isteğe bağlı bir sigorta sözleşmesi yapılmışsa buna ilişkin bilgiler.
(2) Katılımcıya verilen broşürün veya kurulan sözleşmenin, birinci fıkrada belirtilen bilgileri içermesi ve bu bilgilerin değişmemiş olması halinde, katılımcının yolculuk öncesinde tekrar bilgilendirilmesi zorunlu değildir.
Sözleşme ve bilgilendirmenin şekli
MADDE 8 –
(1) Yazılı veya mesafeli olarak kurulan paket tur sözleşmeleri ile bu Yönetmelik kapsamında yapılan bilgilendirmelerin, en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir şekilde düzenlenmesi ve bunların bir örneğinin kâğıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile katılımcıya verilmesi zorunludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sözleşme İçeriğinin Değiştirilmesi ve Paket Turun İptali
Fiyat değişikliği
MADDE 9 –
(1) Sözleşmede yer alan fiyat; fiyatın değiştirilebileceğinin açıkça sözleşmede belirtilmesi, fiyat değişikliğinin gerekçesinin ve nasıl hesaplanacağının sözleşmede öngörülen hareket tarihinden en az yirmi gün öncesinde katılımcıya yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile bildirilmesi koşuluyla sözleşme bedelinin yüzde beşini geçmeyecek şekilde aşağıdaki hallerde değiştirilebilir:
a) Sözleşme bedelinin döviz cinsinden belirlendiği yurt dışına yönelik paket turlarda fiyat değişikliğinin döviz kurunda meydana gelen olağandışı değişikliklerden kaynaklanması.
b) Fiyat değişikliğinin yakıt giderlerindeki olağandışı değişikliklerden kaynaklanması.
c) Fiyat değişikliğinin liman, havaalanı gibi yerlerde tahsil edilen vergi, resim, harç ve benzeri yasal yükümlülüklerde meydana gelen değişikliklerden kaynaklanması.
Sözleşmenin esaslı unsurlarında değişiklik
MADDE 10 –
(1) Paket tur düzenleyicisi veya aracısı tarafından paket turun başlamasından önce, katılımcıdan kaynaklanmayan nedenlerle sözleşme içeriğinde yapılan önemli değişiklikler ile 9 uncu maddede belirtilen sebeplerle yapılan fiyat değişikliği hariç diğer fiyat değişiklikleri esaslı sözleşme değişikliği olarak nitelendirilir.
(2) Paket tur düzenleyicisi veya aracısının, esaslı sözleşme değişikliklerini ve bunun fiyat üzerindeki etkilerini katılımcıya derhal bildirmesi zorunludur.
(3) Sözleşmenin esaslı unsurlarından birisinin değişmesi halinde katılımcı, bu değişikliği kabul edebileceği gibi, yapılan değişikliği kabul etmediğini paket tur düzenleyicisi veya aracısına yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile bildirmek koşuluyla aşağıdaki seçimlik haklardan birisini kullanabilir:
a) Paket tur düzenleyicisi veya aracısı tarafından sunulan, eşit veya daha yüksek değerde başka bir paket tura ek bir bedel ödemeksizin katılma.
b) Fiyat farkının kendisine iade edilmesi şartıyla daha düşük değerde bir paket tura katılma.
c) Herhangi bir tazminat ödemeksizin sözleşmeden dönme.
(4) Sözleşmeden dönülmesi halinde paket tur düzenleyicisi veya aracısının, sözleşmeden dönme bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren katılımcının ödemiş olduğu tüm bedeli herhangi bir kesinti yapmaksızın en geç on dört gün içerisinde iade etmesi zorunludur.
Paket turun iptali
MADDE 11 –
(1) Paket tur düzenleyicisi veya aracısının, katılımcıdan kaynaklanmayan bir sebepten dolayı paket turun başlamasından önce turu iptal etmesi halinde katılımcı, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrasında kendisine tanınmış olan hakları kullanabilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Sözleşmenin Gereği Gibi İfa Edilmemesi
Sözleşmenin eksik ifası
MADDE 12 –
(1) Katılımcı, sözleşmenin ifası sürecinde ortaya çıkan her türlü eksikliği bağımsız hizmet sağlayıcısına ya da paket tur düzenleyicisi veya aracısına derhal bildirmek zorundadır. Bu eksiklik giderilmediği takdirde katılımcının sözleşme bedelinden indirim talep etme hakkı vardır.
(2) Paket tur düzenleyicisi veya aracısının, paket tur başladıktan sonra önemli bir yükümlülüğünü yerine getirmediği veya getiremeyeceği tespit edildiğinde, paket tur düzenleyicisi veya aracısı paket turun devam etmesi için katılımcıya ilave maliyet getirmeyen eşdeğerde alternatif düzenlemeler sunar ve katılımcıya teklif edilen hizmetlerle sunulan hizmetler arasındaki farkı tazmin eder.
(3) Katılımcı alternatif düzenlemeyi kabul etmeyerek sözleşmeden dönebilir. Sözleşmeden dönülmesi durumunda paket tur düzenleyicisi veya aracısının ücret talep etme hakkı sona erer ve yapılmış olan ödemeler sözleşmeden dönüldüğü tarihten itibaren katılımcıya en geç on dört gün içinde iade edilir. Ancak paket tur düzenleyicisi veya aracısı o ana kadar ifa etmiş olduğu edimler için katılımcıdan hizmetten faydalandığı oranda uygun bir karşılık talep edebilir.
(4) Sözleşmeden dönülmesi durumunda, paket tur düzenleyicisi veya aracısı katılımcının paket tura başladığı yere veya üzerinde anlaşılan başka bir yere ücretsiz naklini sağlamak ve zorunlu konaklama olması halinde yapılan giderleri karşılamakla yükümlüdür.
Sorumluluk
MADDE 13 –
(1) Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanununun zorunlu sigorta ile ilgili hükümleri saklı olmak üzere, paket tur düzenleyicisi veya aracısı sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle katılımcının uğradığı her türlü zarardan sorumludur. Katılımcı, boşa harcanan tatil zamanı için de uygun bir tazminat talep edebilir.
(2) Sözleşmeye aykırılığın bağımsız hizmet sağlayıcılarının davranışlarından kaynaklanması halinde de birinci fıkra hükmü uygulanır.
Sorumluluktan kurtulma
MADDE 14 –
(1) Paket tur düzenleyicisi veya aracısı, sözleşmeye aykırılığın aşağıdaki hallerden kaynaklanması durumunda sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesinden doğan zararlardan sorumlu tutulamaz:
a) Katılımcının kusurunun bulunması.
b) Sözleşmenin ifası sürecine dahil olmayan üçüncü bir kişinin beklenmeyen ve önlenemez bir davranışının bulunması.
c) Mücbir sebebin bulunması.
ç) Paket tur düzenleyicisinin, aracısının veya bağımsız hizmet sağlayıcısının gerekli tüm özeni göstermelerine rağmen öngöremedikleri ve engelleyemedikleri bir olayın meydana gelmesi.
d) Paket turun düzenlenmesi için öngörülen asgari katılımın sağlanamaması nedeniyle iptal edilmesi ve iptalin sözleşmede öngörülen sürede paket turun başlamasından en az yirmi gün önce yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile katılımcıya bildirilmiş olması.
(2) Birinci fıkranın (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen hallerde, paket tur düzenleyicisi veya aracısı ile o yerdeki temsilcileri, katılımcının zor durumda kalması halinde hızlı bir şekilde yardımda bulunmakla yükümlüdür.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Katılımcının Diğer Hakları
Sözleşmenin devri
MADDE 15 –
(1) Katılımcı, paket tura devam etmesinin mümkün olmaması durumunda, turun başlamasından en az yedi gün önce paket tur düzenleyicisi veya aracısına yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile bildirimde bulunarak sözleşmeyi, paket tur açısından geçerli tüm koşulları yerine getiren üçüncü bir kişiye devredebilir.
(2) Paket tur sözleşmesini devreden ve devralan, paket tur düzenleyicisi veya aracısına karşı bakiye tutarın ve söz konusu devirden doğan tüm ek masrafların ödenmesinden müteselsilen sorumludur. Ancak bu masrafların makul olması ve her halükarda paket tur düzenleyicisi veya aracısı tarafından katlanılan gerçek maliyeti aşmaması gerekir.
Sözleşmenin feshi
MADDE 16 –
(1) Katılımcı, fesih talebini paket tur düzenleyicisi veya aracısına yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile bildirmek kaydıyla sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir.
(2) Paket turun başlamasından en az otuz gün önce yapılan fesih bildirimlerinde, ödenmesi zorunlu vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülüklerden doğan masraflar hariç olmak üzere, herhangi bir kesinti yapılmaksızın katılımcının ödemiş olduğu bedel kendisine iade edilir.
(3) Paket turun başlamasına otuz günden daha az bir süre kala yapılan fesih bildirimlerinde, paket tur sözleşmesinde belirtilmek şartıyla belirli bir tutar veya oranda kesinti yapılabilir.
(4) Katılımcının gerekli tüm özeni göstermesine rağmen öngöremediği ve engelleyemediği bir durum veya mücbir sebep nedeniyle paket turun başlamasına otuz günden daha az bir süre kala fesih bildiriminde bulunması halinde, ödenmesi zorunlu vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülüklerden doğan masraflar ile üçüncü kişilere ödenip belgelendirilebilen ve iadesi mümkün olmayan bedeller hariç olmak üzere, herhangi bir kesinti yapılmaksızın katılımcının ödemiş olduğu bedel kendisine iade edilir.
(5) Bu madde kapsamında yapılacak bedel iadelerinin, fesih bildiriminin paket tur düzenleyicisi veya aracısına ulaşmasından itibaren on dört gün içerisinde katılımcıya yapılması zorunludur.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Temsilcinin bulunmaması
MADDE 17 –
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, paket tur düzenleyicisinin Türkiye’de temsilcisinin bulunmadığı hâllerde paket tur aracısı paket tur düzenleyicisi gibi sorumlu olur.
Sorumsuzluk kaydı
MADDE 18 –
(1) Sözleşme metninde veya müstakil herhangi bir belgede katılımcının bu Yönetmelikte yer alan haklarını kullanmaktan feragat ettiğine dair veya paket tur düzenleyicisi ya da aracısının bu Yönetmelikten kaynaklanan yükümlülüklerini sınırlayan veya ortadan kaldıran kayıtlar geçersizdir.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 19 –
(1) 13/6/2003 tarihli ve 25137 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Paket Tur Sözleşmeleri Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 20 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 21 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, taksitle satış sözleşmelerine ilişkin uygulama usul ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, tüketici ile kurulan taksitle satış sözleşmeleri ile tüketicinin kira süresi sonunda bir malın mülkiyetini edinme zorunluluğunun bulunduğu finansal kiralama sözleşmelerini kapsar.
(2) Bu Yönetmelik hükümleri, katılım bankaları yönünden kar payı dikkate alınarak uygulanır.
(3) Tüketicinin taşınır bir malın satış bedelini önceden kısım kısım ödemeyi, satıcının da bedelin tamamen ödenmesinden sonra satılanı tüketiciye teslim etmeyi üstlendikleri ve ödeme süresi bir yıldan daha uzun veya belirsiz olan sözleşmeler hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun ön ödemeli taksitle satış hükümleri uygulanır.
(4) Kredi kartı ile yapılan alışverişlere bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 21 ve 84 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Erken ödeme: Tüketicinin, satın aldığı mal veya hizmet nedeniyle borçlandığı toplam miktarı veya bir ya da birden çok taksidi vadesinden önce ödemesini,
b) Finansal kiralama sözleşmesi: Tüketiciyle kurulan ve kira süresi sonunda bir malın mülkiyetini edinme zorunluluğunun bulunduğu sözleşmeyi,
c) Hizmet: Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan ya da yapılması taahhüt edilen mal sağlama dışındaki her türlü tüketici işleminin konusunu,
ç) Kalıcı veri saklayıcısı: Tüketicinin gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun olarak makul bir süre incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkan veren kısa mesaj, elektronik posta, internet, disk, CD, DVD, hafıza kartı ve benzeri her türlü araç veya ortamı,
d) Kanun: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu,
e) Komisyon: Ödeme planında, her bir taksit miktarında anapara, faiz ve her türlü kamusal yükümlülükler haricinde ayrı bir kalem olarak bulunan ve satıcı veya sağlayıcının gelir olarak tahsil edeceği miktarı,
f) Mal: Alışverişe konu olan; taşınır eşya, konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallar ile elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri her türlü gayri maddi malları,
g) Ödeme planı: Taksitle satış sözleşmesinde tüketicinin yapacak olduğu ödemede esas alınacak taksit, tutar ve vadeleriyle birlikte anapara, faiz, komisyon, vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler ile diğer masrafların ayrı ayrı belirtildiği tabloyu,
ğ) Sağlayıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye hizmet sunan ya da hizmet sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,
h) Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,
ı) Taksit: Ödeme planında her bir vade için hesaplanan anapara, faiz, komisyon, vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler ile diğer masrafların toplamından oluşan her bir ödeme miktarını,
i) Taksitle satış sözleşmesi: Satıcı veya sağlayıcının malın teslimi veya hizmetin ifasını üstlendiği, tüketicinin de bedeli kısım kısım ödediği sözleşmeyi,
j) Taksit vadesi: Ödeme planında belirtilmiş olan taksitlerin ödeneceği tarihi,
k) Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Sözleşmenin Şekli ve Zorunlu İçeriği
Sözleşmenin şekli
MADDE 5 –
(1) Taksitle satış sözleşmesinin yazılı şekilde kurulması ve sözleşmenin bir örneğinin kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciye verilmesi zorunludur. Tüketicinin daha sonraki tarihlerde talep etmesi halinde ücret talep edilmeksizin bir defaya mahsus olmak üzere sözleşmenin bir örneği tüketiciye verilir. Taksitle satış sözleşmesi en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir şekilde düzenlenir.
(2) Taksitle satış sözleşmesi yazılı olarak kurulmadıkça geçerli olmaz. Geçerli bir sözleşme yapmamış olan satıcı veya sağlayıcı, sonradan sözleşmenin geçersizliğini tüketicinin aleyhine olacak şekilde ileri süremez.
Sözleşmenin zorunlu içeriği
MADDE 6 –
(1) Taksitle satış sözleşmelerinin aşağıdaki bilgileri içermesi zorunludur:
a) Tüketicinin adı, soyadı ve iletişim bilgileri.
b) Satıcı, sağlayıcı veya kiralayanın isim, unvan, açık adres, telefon ve varsa diğer iletişim bilgileri.
c) Sözleşmenin düzenlendiği tarih.
ç) Malın veya hizmetin teslim veya ifa tarihi.
d) Sözleşmeye konu mal veya hizmet.
e) Malın veya hizmetin tüm vergiler dahil Türk Lirası olarak peşin fiyatı.
f) Malın veya hizmetin tüm vergiler dahil Türk Lirası olarak taksitle satış fiyatı.
g) Tüketicinin cayma hakkının olduğu ve bu hakkın hangi sürede ve nasıl kullanılacağı.
ğ) Ödeme planı.
h) Tüketicinin erken ödemede bulunma hakkı ile satıcı veya sağlayıcı tarafından faiz veya komisyon alınmışsa, ödenen miktara göre faiz ve komisyon indirimi talep etme hakkı olduğuna ilişkin bilgi.
ı) Faiz miktarı, faizin hesaplandığı yıllık oran ve sözleşmede belirlenen faiz oranının yüzde otuz fazlasını geçmemek üzere gecikme faiz oranı.
j) Tüketicilerin uyuşmazlık konusundaki başvurularını tüketici mahkemesine veya tüketici hakem heyetine yapabileceklerine dair bilgi.
(2) Kira süresi sonunda bir malın mülkiyetini edinme zorunluluğunun bulunduğu finansal kiralama sözleşmelerinde, bu maddenin birinci fıkrasına ek olarak aşağıdaki bilgilerin de sözleşmede yer alması zorunludur:
a) Malın tüketicinin zilyetliğine geçmesini sağlayacak koşullar,
b) Sözleşme süresi sonunda mal tüketicinin mal varlığına hemen intikal etmeyecekse intikali sağlayacak koşullar,
c) Sözleşmede öngörülmüşse satış bedeli alacağının devrine ilişkin anlaşma kayıtları,
ç) Tüketici ile bir sigorta sözleşmesi kurulması öngörülmüşse, malın kimin tarafından sigorta ettirileceği ile sigorta sözleşmesine ilişkin bilgiler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Cayma Hakkının Kullanımı ve Sonuçları
Cayma hakkı
MADDE 7 –
(1) Tüketici, yedi gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin taksitle satış sözleşmesinden cayma hakkına sahiptir.
(2) Cayma hakkı süresi, hizmet ifasına ilişkin sözleşmelerde sözleşmenin kurulduğu gün; mal teslimine ilişkin sözleşmelerde ise tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün başlar. Ancak tüketici, sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar olan süre içinde de cayma hakkını kullanabilir.
(3) Mal teslimi ile hizmet ifasının birlikte yapıldığı sözleşmelerde mal teslimine ilişkin cayma hakkı hükümleri uygulanır.
(4) Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin cayma hakkı süresi içinde satıcı veya sağlayıcıya yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile yöneltilmiş olması yeterlidir. Satıcı veya sağlayıcı cayma hakkı konusunda tüketicinin bilgilendirildiğini ispat etmekle yükümlüdür.
(5) Satıcı cayma süresi içinde malı tüketiciye teslim etmişse tüketici, malı ancak olağan bir gözden geçirmenin gerektirdiği ölçüde kullanabilir. Olağan gözden geçirme malın ilk incelemesini kapsar. Malın mutat olarak kullanılması durumunda tüketici cayma hakkını kullanamaz.
(6) Cayma hakkı süresi sona ermeden önce, tüketicinin onayı ile hizmetin ifasına başlanan hizmet sözleşmelerinde de tüketici cayma hakkını kullanamaz.
(7) Tüketicinin satıcıyı bulduğu finansal kiralama işlemlerinde cayma hakkı kullanılamaz.
(8) Kanunda düzenlenen diğer sözleşmelere ilişkin tüketici lehine olan cayma hakkı hükümleri saklıdır.
Cayma hakkının kullanılmasının sonuçları
MADDE 8 –
(1) Tüketicinin cayma hakkını kullanması durumunda, satıcı veya sağlayıcı cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren yedi gün içinde almış olduğu bedeli ve tüketiciyi borç altına sokan her türlü belgeyi, tüketiciye hiçbir masraf yüklemeksizin iade etmekle yükümlüdür.
(2) Cayma hakkını kullanan tüketici, sözleşme konusu malı, cayma hakkını kullandığı tarihten itibaren yedi gün içi.nde satıcıya iade etmekle yükümlüdür. Aksi halde tüketici cayma hakkını kullanmamış sayılır..
(3) (Değişik İbare RG: 18.08.2022 31927) Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, cayma hakkının kullanılması durumunda tüketici, malın iade masraflarını yüklenmek zorundadır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Temerrüt, Erken Ödeme ve Kıymetli Evrak Düzenlenmesi
Tüketicinin temerrüdü
MADDE 9 –
(1) Taksitle satış sözleşmelerinde tüketicinin taksitleri ödemede temerrüde düşmesi durumunda, satıcı veya sağlayıcı, kalan borcun tümünün ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa bu hak ancak satıcı veya sağlayıcının bütün edimlerini ifa etmiş olması şartıyla;
a) Tüketicinin (Değişik İbare RG: 18.08.2022 31927) sözleşmede yer alan bedelin en az onda birini oluşturan ve birbirini izleyen en az iki taksidi veya
b) (Değişik İbare RG: 18.08.2022 31927) Sözleşmede yer alan bedelin en az dörtte birini oluşturan bir taksiti ödemede temerrüde düşmesi halinde
kullanılabilir.
(2) Satıcı veya sağlayıcının bu hakkı kullanabilmesi için tüketiciye en az otuz gün süre vererek yazılı olarak (Ek İbare RG: 18.08.2022 31927) veya kalıcı veri saklayıcısı ile muacceliyet uyarısında bulunması zorunludur.
(3) Muaccel kılınan taksitlerin hesaplanmasında faiz, komisyon ve benzeri masraflar dikkate alınmaz.
Erken ödeme
MADDE 10 –
(1) Tüketici, borçlandığı toplam miktarı önceden ödeyebileceği gibi vadesi gelmemiş bir ya da birden çok taksit ödemesinde de bulunabilir. Her iki durumda da satıcı veya sağlayıcı, faiz veya komisyon aldığı durumlarda ödenen miktara göre gerekli tüm faiz ve komisyon indirimini yapmakla yükümlüdür.
Kıymetli evrak düzenlenmesi
MADDE 11 –
(1) Tüketicinin yapmış olduğu işlemler nedeniyle kıymetli evrak niteliğinde sadece nama yazılı ve her bir taksit ödemesi için taksit tutarını aşmayacak ve ayrı ayrı olacak şekilde senet düzenlenir. Bu madde hükümlerine aykırı olarak düzenlenen senetler tüketici yönünden geçersizdir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
MADDE 12 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 13 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini (Değişik İbare RG: 18.08.2022 31927) Ticaret Bakanı yürütür.
ÇİĞ SÜTÜN SÖZLEŞMELİ USULDE ALIM SATIMINA İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; sanayiye arz edilen çiğ sütün alım ve satımının sözleşmeli usulde yapılması, üretici/üretici örgütü ve alıcı arasında uyulması gereken kuralların belirlenmesi, üretim ve pazarlamada sürdürülebilirliğin sağlanması, arz talep dengesinin oluşturulması ve çiğ süt üretiminde izlenebilirliğin sağlanması ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik; çiğ süt üretimi yapan üreticiler veya bunların üyesi (Ek ibare: RG-27.06.2021-31524) veya ortağı bulunduğu üretici örgütleri ile alıcılar arasında akdedilen çiğ süt alım satım sözleşmesi ile ilgili usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 12 nci ve 13 üncü maddeleri ile 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 24 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Alıcı: Gıda ile ilgili meri mevzuat hükümlerine uygun olarak faaliyette bulunan, üretici veya bunların üyesi (Ek ibare: RG-27.06.2021-31524) veya ortağı bulunduğu üretici örgütü ile sözleşme imzalayan gerçek veya tüzel kişileri,
b) (Değişik: RG-27.06.2021-31524) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
c) Çiğ süt: Çiftlik hayvanlarının meme bezlerinden salgılanan 40 ºC’nin üzerinde ısıtılmamış veya eşdeğer etkiye sahip herhangi bir işlem görmemiş, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, Türk Gıda Kodeksi Yönetmelikleri ve ilgili mevzuatta belirtilen uygun sütü,
ç) (Değişik: RG-27.06.2021-31524) 1 litre çiğ inek sütü bedeli ile satın alınabilecek en az % 19 ham proteinli ve 2700 kcal/kg metabolik enerjili kg cinsinden sığır süt yemi miktarını,
d) Sözleşme: Alım satıma konu olan çiğ sütün, cinsi, miktarı, fiyatı, üretim şekli, teslim tarihi gibi hususları içeren ve bu Yönetmelik esaslarına göre alıcı ile üretici veya bunların üyesi (Ek ibare: RG-27.06.2021-31524) veya ortağı bulunduğu üretici örgütü arasında imzalanan çiğ süt alım satım sözleşmesini,
e) (Değişik: RG-27.06.2021-31524) Üretici: Piyasaya arz etmek/satış yapmak için süt üretmek amacıyla, bir veya daha fazla çiftlik hayvanının bulundurulduğu tesis sahibi gerçek veya tüzel kişileri,
f) (Değişik: RG-27.06.2021-31524) Üretici örgütü: Üreticisi adına çiğ sütün sözleşmeli usulde alım satımına ilişkin iş ve işlemleri yürütmek üzere temsil ve ilzam yetkisi bulunan, kendi kuruluş kanununa göre Merkez birliğini kurmuş olan, 5996 sayılı Kanuna göre kurulmuş ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri ve/veya 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununa göre kurulmuş üretici birlikleri ile Merkez veya Bölge Birliği düzeyinde örgütlenmesini tamamlamış 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş, kuruluşuna Bakanlıkça izin verilen hayvancılık faaliyeti yürüten tarımsal amaçlı kooperatif üyeleri ile Pancar Ekicileri Kooperatifleri Birliği (PANKOBİRLİK) ve bağlı kooperatiflerinin ortaklarını,”
“g) (Ekli: RG-27.06.2021-31524) Taraflar: Çiğ süt sözleşmesinde anlaşmaya varan gerçek veya tüzel kişileri,”
Sözleşme ilkeleri
MADDE 5 –
(1) Çiğ sütün alım satımına yönelik olarak, taraflarca imzalanacak sözleşmeler aşağıda belirtilen ilkeler ışığında yapılır:
a) (Değişik: RG-27.06.2021-31524) Sözleşmeler taraflarca mutabakatla düzenlenir ve imza edilir.
b) Süt üretimi ve pazarlanması amaçlı üretici örgütlenmesi teşvik edilir.
c) Taraflar tüketicilere karşı şeffaf davranarak bilgi paylaşımında bulunur.
ç) Üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamaları boyunca çiğ sütte bulunmaması amaçlanan veya beklenmeyen bir maddenin izinin sürülebilmesi ve takip edilebilmesi sağlanır.
d) Sözleşmenin tarafları, pazar garantisi ile endüstriyel hammadde için arz güvenliği sağlanması doğrultusunda ortak menfaat ekseninde uzlaşır.
e) Çiğ süt üretimi yapan çiftlikler ve işleyen endüstriyel tesisler çevresel kaynakların korunmasını sağlar ve çevre sağlığına uygun davranır.
f) Çiğ sütün uygun işletme ve sağlıklı hayvanlardan elde edilmesi için alıcı ve üretici veya bunların üyesi bulunduğu üretici örgütü tarafından gerekli tedbirler alınır.
g) Türk gıda mevzuatına uygun çiğ süt üretimi sağlanır.
İKİNCİ BÖLÜM
Sözleşme ile İlgili Esaslar
Sözleşmede uyulacak usul ve esaslar
MADDE 6 –
(1) (Değişik: RG-27.06.2021-31524) Üreticiler veya bunların ortağı/üyesi bulunduğu üretici örgütleri ile alıcılar arasında imzalanan sözleşme noter tarafından ve/veya Bakanlık il/ilçe müdürlüklerince onaylanır. Sözleşmenin onaylı bir örneği, imzalandığı tarihten itibaren on iş günü içerisinde üretici/üretici örgütü tarafından çiğ süt üretiminin yapıldığı yerdeki Bakanlık il/ilçe müdürlüğüne teslim edilir. Sözleşme bilgileri, Bakanlık il/ilçe müdürlükleri tarafından yedi iş günü içinde Bakanlıkça kullanılan süt kayıt sistemine kaydedilir.
(2) Sözleşme süresi altı aydan az, bir yıldan fazla olamaz. Taraflar sürenin bitiminden evvel sözleşme süresini uzatma hakkına sahiptir. Tarafların anlaşarak sözleşmeden dönmesi halinde altı aylık zorunlu asgari süre hükmü uygulanmaz.
(3) Teslim edilecek çiğ süt, hijyenik şartlara uygun olarak, sözleşmede belirtilen üretim yeri veya yerlerinde üretilir.
(4) Taraflar mücbir sebepler ve veteriner hekim raporu ile belgelenen süt üretimini doğrudan etkileyen hayvan hastalıkları ile sütün gıda olarak tüketimine izin verilmeyen hayvan hastalığı tedavi süreçleri haricinde miktarı, kalitesi, teslim yeri, teslim şartları ve zamanı sözleşmede belirlenen çiğ sütü almak veya satmak zorundadır. Çiğ sütün alım satımının bu fıkrada belirtilen şartlar dışında durdurulması halinde, taraflar için eşit miktarda uygulanacak ceza koşulu sözleşme ile belirlenir.
(5) Sözleşmede, teslim edilecek ve alınacak çiğ sütün dönemler itibari ile asgari ve azami miktarı, fiyatı, soğutma ve hizmet bedeli, kalite ve miktar primi, muayene ve kabul şartları ile çiğ süt alım satımıyla ilgili ödeme yöntemi belirtilir.
(6) (Değişik: RG-27.06.2021-31524) Üretici, gönüllülük esası çerçevesinde alıcıdan çiğ süt bedeli karşılığı kesif yem alacaksa, parite 1,3’ün altında olamaz. Süt üretiminde kullanılan diğer girdiler de sözleşme kapsamında temin edilebilir.
(7) Üretici örgütü üzerinden sözleşme yapmak isteyip birden fazla örgüte üye olan üreticiler bunlardan birisini, kendileri adına sözleşme yapmak üzere yazılı olarak yetkilendirir.
(8) Üretici örgütleri aracılığıyla satılan çiğ süt karşılığı alınan nakit avans, üretim oranları göz önüne alınarak üretici örgütünün üyelerine dağıtılır.
(9) (Değişik: RG-27.06.2021-31524) Alıcı, aldığı çiğ sütün bedelini üretici ve/veya üretici örgütlerine 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerine uygun olarak sözleşmede belirtilen vadede öder. Ödemelerin üretici örgütlerine yapılması halinde, çiğ süt bedelleri üretici örgütlerinin hesabına aktarıldığı tarihten itibaren üç iş günü içerisinde üyelerinin/ortaklarının hesabına aktarılır, ayrıca bu süre sözleşmede belirtilir.
(10) Taraflarca çiğ sütün fiyatı;
a) Pazarlık ile,
b) Çiğ sütteki koloni sayısı, somatik hücre sayısı, süt yağı ve protein oranlarını dikkate alarak kalite ve içeriğe göre,
c) Pariteye göre,
ç) (Değişik: RG: 31.01.2018-30318) Ulusal Süt Konseyinin, Gıda ve Tarımsal Ürün Piyasaları İzleme ve Değerlendirme Komitesinin görüşünü alarak ilan ettiği tavsiye fiyatına göre, belirlenebilir.
d) (Ekli: RG-27.06.2021-31524) Bakanlıkça çıkartılan Tebliğe göre,
(11) Tarafların, sözleşmede belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun temerrüt ve sorumluluğa ilişkin ilgili hükümleri uygulanır.
(12) (Değişik: RG-27.06.2021-31524) Sözleşmede, çiğ sütün fiyatının Bakanlıkça çıkartılan Tebliğe göre belirlenmesi halinde, taraflar aşağıdaki belirtilen şartlara uyar:
a) Analizlerin ve itirazların ne şekilde, nerede ve ne zaman yapılacağı ile analizlere ilişkin yapılan masrafların karşılanma şekli sözleşmede belirtilir.
b) Fiyata esas kalite numunesinin; alınış şekli, miktarı ve sayısı, saklanması, taşıması gereken etiket bilgilerinde tarih, işletme no, TCKN/VKN ve analize esas diğer tüm iş ve işlemlere ait bilgiler sözleşmede belirtilir.
c) Fiyata esas kalite numunesinin sonucunun geçerli olabilmesi için en fazla iki gün içerisinde analiz sonucu taraflara bildirilir. Taraflar analiz sonuçlarına en fazla bir iş günü içerisinde itiraz edebilir, belirlenen süre içerisinde taraflar itiraz etmez ise sonuçlar kesinleşir.
ç) Taraflardan birinin analiz sonuçlarına itirazı durumunda; Bakanlık İl Gıda Kontrol Laboratuvarındaki analiz sonuçları kesindir.
(13) Tarafların sözleşmeden kaynaklanan seçimlik haklarını kullanmaları, yükümlülük ihlalleri ve/veya dava açılmasına neden olabilecek fiili durumlardan dolayı diğer tarafı bilgilendirme şekilleri ve zamanı hususunda genel hükümler uygulanır.
(14) Sözleşmenin, gıda ile ilgili meri mevzuata ve bu Yönetmeliğe aykırı hükümleri geçersizdir.
(15) Taraflar, sözleşmede aksi belirtilmedikçe sözleşme içeriğini veya koşullarını üçüncü kişilerle paylaşamaz. Bakanlık, çiğ süt üretiminin planlanması, izlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla sözleşmelerdeki tüm bilgileri kullanır. Bakanlığının bu doğrultudaki iş ve işlemleri gizlilik ihlali sayılmaz.
(16) (Değişik: RG-27.06.2021-31524) Sözleşmeye taraf üretici örgütlerinin bağlı bulundukları merkez yoksa bölge birlikleri, örnek süt alım satım sözleşmesi hazırlayabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Sözleşme zorunluluğu
MADDE 7 –
(1) Çiğ sütü bu Yönetmelik hükümleri kapsamında sözleşmeli olarak almayan alıcılar hakkında 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 40 ıncı maddesinde yer alan ilgili cezai hükümler uygulanır.
Mevcut sözleşmeler
GEÇİCİ MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmelik yayımlanmadan önce yapılan çiğ süt alım satım sözleşmeleri, sözleşme sürelerinin bitimine kadar geçerlidir.
Yürürlük
MADDE 8 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 9 –
(1) (Değişik: RG-27.06.2021-31524) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
16/4/2015
29328
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
ÖZEL KREŞ VE GÜNDÜZ BAKIMEVLERİ İLE ÖZEL ÇOCUK KULÜPLERİNİN KURULUŞ VE İŞLEYİŞ ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmelik, gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerine ait özel kreş ve gündüz bakımevleri ile özel çocuk kulüplerinin kuruluş ve işleyişlerine ilişkin esasları, izin, açılış, çalışma ve personel şartlarını, ücret tarifelerini, denetimlerini ve faaliyetlerini durdurma işlem ve usullerini belirlemek ve temel çocuk hakları felsefesine uygun hizmet vermelerini sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, kamu kurum ve kuruluşları ile 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yer alan işyerlerinde açılacak olan emzirme odaları ve yurt/çocuk bakım yurdu/kreşler dışında, gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait kreş ve gündüz bakımevleri ile çocuk kulüplerinin işleyişine ilişkin hususları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu, 3/6/2011 tarihli ve 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığını,
b) Çalışma odası: (Değişik ibare: RG-8/9/2016-29825) ilkokul ve ortaokul eğitimine devam eden çocukların grup sorumluları eşliğinde derslerinin, ödev çalışmalarının ve çeşitli sosyal, kültürel etkinliklerin yapıldığı odayı,
c) Çocuk bakıcısı: Çocukların öz bakımlarının karşılanmasına yardımcı olan kişiyi,
ç) Çocuk kulübü: (Değişik ibare: RG-8/9/2016-29825) ilkokul ve ortaokul eğitimine devam eden çocuklara hizmet veren kuruluşu,
d) Genel Müdürlük: Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,
e) Grup sorumlusu: Grubundaki çocukların fiziksel, zihinsel, duygusal, sosyal gelişimlerini sağlamak ve çocuklara temel ahlaki kavramlar ve değerler ile temel alışkanlıkları kazandırmak için gerekli faaliyetleri bir program dahilinde uygulamakla yükümlü kişiyi,
f) Gündüz bakımevi: (Değişik ibare: RG-8/9/2016-29825) 25-66 aylık çocuklara hizmet veren kuruluşu,
g) İl müdürlüğü: Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünü,
ğ) Komisyon: Kuruluşların denetlenmeleri, değerlendirilmeleri, idari para cezası uygulaması ve kapatılmaları ile ilgili kararları almak üzere valilik onayı ile kurulan, valinin görevlendireceği il müdürü veya il müdür yardımcısı ya da şube müdürü başkanlığında en az üç sosyal çalışma görevlisinden oluşan dört kişinin görev aldığı komisyonu,
h) Kreş: (Değişik ibare: RG-8/9/2016-29825) 0-24 aylık çocuklara hizmet veren kuruluşu,
ı) Kurucu: Özel kreş ve gündüz bakımevi ve özel çocuk kulübü veya her üçünü bir arada açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiyi,
i) Kuruluş: Gerçek kişilere veya özel hukuk tüzel kişilerine ait, 2828 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin 3 numaralı alt bendindeki tanıma uygun olarak görevini yerine getiren, 0-66 aylık çocukların gelişim, bakım, korunma ve beslenmelerini sağlayan kreş ve gündüz bakımevleri ile; (Değişik ibare: RG-8/9/2016-29825) ilkokul ve ortaokul eğitimine devam edençocukların boş zamanlarını uygun program düzenleyerek değerlendiren ve bu suretle bakım ve korunmalarını sağlayan çocuk kulüplerini,
j) Kuruluş müdürü: Kuruluşun amacına uygun olarak işleyişi ile ilgili idari konulardaki her türlü işlemden, kuruluştaki çocukların eğitimi, bakımı ve beslenmelerinin sağlık kurallarına uygun olarak sağlanmasından, sevgi ve ilgiye dayalı bir ortam oluşturulmasından, çocukların fiziksel, zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimlerine yardımcı olunmasından, çocuklara temel ahlâki kavramlar ve değerler ile bu alışkanlıkların kazandırılmasından birinci derecede sorumlu olan kişiyi,
k) Oyun ve emekleme odası: (Değişik ibare: RG-8/9/2016-29825) 0-24 aylık çocukların grup sorumlusu eşliğinde, yürüme becerisi kazandığı ve oyun oynadığı odayı,
l) Oyun, etkinlik ve uyku odası: (Değişik ibare: RG-8/9/2016-29825) 25-66 aylık çocukların oyun oynadığı, grup sorumluları eşliğinde, psikolojik ve sosyal gelişimlerini destekleyici eğitim programları ve çeşitli etkinlikler yaptığı, belirli zaman dilimlerinde uyumaları ve dinlenmeleri için düzenlenmiş odayı,
m) Oyun ve dinlenme odası: (Değişik ibare: RG-8/9/2016-29825) ilkokul ve ortaokul eğitimine devam eden çocukların grup sorumlularının eşliğinde oyun oynamaları, psikolojik ve sosyal gelişimlerini destekleyici çeşitli etkinlikler yapmaları ve dinlenmeleri için düzenlenmiş odayı,
n) Özel hukuk tüzel kişileri: Özel hukuk hükümlerine göre kurulan dernek, vakıf, şirket ve kooperatifleri,
o) Program: Milli Eğitim Bakanlığınca hazırlanan eğitim programlarını,
ö) Sosyal çalışma görevlisi: Sosyal hizmet, psikoloji, çocuk gelişimi, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, öğretmenlik, sosyoloji, aile ve tüketici bilimleri alanlarında eğitim veren kurumlardan mezun meslek mensuplarını,
p) Uyku odası: (Değişik ibare: RG-8/9/2016-29825) 0-24 aylık çocukların belirli zaman diliminde uyumaları ve dinlenmeleri için düzenlenmiş odayı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kuruluşların Açılması, Devri, Nakli, Değişiklik İşlemi ve Kapatılması
Kurucularda aranacak şartlar
MADDE 5 –
(1) Kuruluş açacak veya açılmış bir kuruluşu devir alacak olan kişilerde aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türkiye Cumhuriyeti uyruklu olmak,
b) En az ilkokul mezunu olmak,
c) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar, topluma karşı suçlar, kişilere karşı suçlar ile uluslararası suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm edilmemiş olmak.
Başvuru ve istenecek belgeler
MADDE 6 –
(1) Kuruluş açmak isteyen kişiler tarafından, açılması planlanan kuruluş binasının adresini belirten bir dilekçe ve binaya ait yapı kullanım izin belgesi ile il müdürlüğüne başvurulur. Bina, en az iki sosyal çalışma görevlisi tarafından 15 inci maddeye uygunluk açısından on beş gün içerisinde yerinde incelenir ve binanın uygun şartları taşıyıp taşımadığına karar verilir.
(2) Binanın uygun görülmesi halinde başvuru sahibinden aşağıdaki belgeler istenir:
a) T.C. kimlik numarasının bulunduğu nüfus cüzdanı veya pasaport veya sürücü belgesi,
b) Adli sicil belgesi,
c) Öğrenim durumunu gösterir belge, yurtdışında öğrenim görüldüğü takdirde yetkili kurumlardan alınacak denklik belgesi,
ç) Kurucu tüzel kişi ise kuruluş amaçları içinde özel kreş ve gündüz bakımevi veya çocuk kulübü işletmeciliği yapılabileceğine ilişkin ifadenin de yer aldığı ve tüzel kişinin niteliğine göre Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmış ana sözleşme, tüzük ya da vakıf senedinin aslı veya il müdürlüğünce onaylı örneği,
d) Kurucu temsilcisinin kuruluşu açma, kapatma, devir ve benzeri işlemleri yürütme yetkisine sahip olduğunun belirtildiği yönetim kurulu kararının il müdürlüğünce onaylı örneği.
(3) Kuruluşun açılacağı bina ile ilgili olarak aşağıdaki belgeler istenir:
a) Binanın kapasitesinin hesaplanabilmesi için belediyelerin imar ve şehircilik müdürlüklerinden (Ek ibare: RG-8/9/2016-29825) veyahut yetkili serbest proje bürolarından ya da çevre ve şehircilik müdürlüklerinden alınacak odaların büyüklüğü ve ölçümünü gösterir belge ve tasdikli mimari proje,
b) Bina kurucuya ait ise tapu senedinin il müdürlüğünce onaylı örneği; bina kiralık ise en az bir yıllık kira sözleşmesinin aslı veya il müdürlüğünce onaylı örneği,
c) Bina ve ortak bahçesinin kullanılacak olması halinde, kat maliklerinin oy birliği ile verdiği karar örneği,
ç) Binanın, 27/11/2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olduğunu gösteren itfaiye raporu,
d) Binanın trafik emniyetinin olduğuna ve alkollü içki tüketilen ve satılan yerler ve genel ahlâk kurallarına uygun olmayan mekânların varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları ile arasında, en az 100 metre mesafe bulunduğuna dair, il veya ilçe emniyet müdürlüğünden alınacak rapor,(1)
e) Binanın ve çevresinin sağlık yönünden uygun olduğuna ilişkin, il veya ilçe toplum sağlığı merkezlerince düzenlenen rapor,
f) Binanın kat veya katları, odaları, bahçesi için ayrı ayrı üç nüsha 35×50 cm veya A3 ebadında kâğıtlara çizilmiş yerleşim plânı örneği,
g) Binanın sağlam ve dayanıklı olduğuna ilişkin; çevre ve şehircilik il müdürlükleri, yapının proje müellifleri ya da yetkili serbest proje büroları veya üniversitelerin ilgili bölümlerince düzenlenen teknik rapor,
ğ) Numarataj belgesi.
(4) 6/3/2007 tarihinden sonra yapı ruhsatı ve yapımı tamamlanarak yapı kullanım izin belgesi alınmış binalardan, binanın sağlam ve dayanıklı olduğuna ilişkin teknik rapor istenmez.
(5) Kurucunun bina ile ilgili belgeleri teslim etmesinden sonra, tüm belgelerin uygun olup olmadığı il müdürlüğünde görevli sosyal çalışma görevlileri tarafından on iş günü içerisinde değerlendirilir. Belgelerin uygun olduğunun tespit edilmesi halinde, kurucudan en geç bir ay içerisinde kuruluşun 17 nci maddeye uygun olarak tefrişinin yapılarak, ek-1’deki Güvenlik Bilgilendirme Formunda belirlenen esaslar çerçevesinde güvenlik önlemlerinin alınması resmi yazı ile istenir.
(6) Tefriş yapıldıktan sonra il müdürlüğü tarafından yerinde inceleme yapılır ve inceleme sonucunda binanın fiziki şartları ile bulunması gereken araç ve gereçlerin kuruluşa uygunluğunu gösterir ek-2’deki Açılış İnceleme Raporu Formu ile kuruluşun oda ve bölümlerinin bina içindeki yerleri ve kapasite hesaplamasının belirtildiği bina durum değerlendirme raporu düzenlenir.
Açılış izni için gerekli işlemler
MADDE 7 –
(1) Bir kuruluşun açılıp faaliyete geçebilmesi, aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde olur:
a) Başvuru tarihinden itibaren üç ay içinde, kurucu tarafından 6 ncı maddede belirtilen evraklar, ikişer adet dosya halinde hazırlanarak, incelenmek üzere il müdürlüğüne teslim edilir. Bu süre içinde kuruluşa çocuk kabulü yapılmaz. Belirtilen süre içinde açılış izni için gerekli belgeleri tamamlamayan kurucuların dosyaları iade edilir.
b) Kurucu tarafından teslim edilen tüm belgelerin belirlenen esaslara uygun olması ve il müdürlüğünce düzenlenen bina durum değerlendirme raporu ile inceleme raporunda olumlu kanaat bildirilmesi halinde; il müdürlüğünün teklifi ve valiliğin onayı ile kuruluş hizmete açılır. Tüm belgeleri tasdik edilen dosyalardan biri il müdürlüğünde kalır; diğeri ise ek-3’de bulunan Açılış İzin Belgesi düzenledikten ve imzaladıktan sonra kurucuya imza karşılığında teslim edilir.
c) Açılış İzin Belgesi düzenlenen kuruluşa çocuk kabulü yapılır.
ç) Açılış İzin Belgesi verilen ya da devir veya nakil edilen her kuruluşun işveren ve işyerinin ismi ve yaptığı işin çeşidi, bir ay içinde il müdürlüğü tarafından, o yerin bağlı bulunduğu ilin Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü ile defterdarlığa veya vergi dairesine bildirilir.
d) Aynı kurucu tarafından yeni bir şubenin açılması halinde, yeni kuruluş açılışındaki gibi işlem yapılır. Her yeni şube için ayrı kuruluş müdürü ve personel istihdamı zorunludur.
Devir ve kurucu temsilcisi değişikliği
MADDE 8 –
(1) Kuruluşun başka bir gerçek veya özel hukuk tüzel kişiliğe devri için aşağıda belirtilen belgeler il müdürlüğüne sunulur:
a) Kuruluşu devir etmek ve devir almak isteyen kişilere ait dilekçe ile devir almak isteyen kişiye ait kurucu belgeleri,
b) Kuruluşun diğer bir gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisine devrinde yeni kurucular adına düzenlenecek ek-4’teki Devir Yetki Belgesi,
c) Devir Yetki Belgesi verildikten sonra, on beş gün içinde, kuruluşun borç ve alacaklarının, vadesi gelmemiş olanlar da dâhil olmak üzere, kuruluşu devralan gerçek veya tüzel kişi tarafından üstlenildiğini gösteren ve noterlikçe düzenlenen devir senedi,
ç) Kuruluş binası kurucuya ait ise tapu senedinin il müdürlüğünce onaylı örneği; kuruluş binası kiralık ise en az bir yıllık kira sözleşmesinin aslı veya il müdürlüğünce onaylı örneği,
d) Kuruluşta yeni görev alacak personele ilişkin belgeler ve iş sözleşmesi.
(2) Belgelerin uygunluğunun belirlenmesi halinde, kurucu değişikliğine dair valilik onayı alınır ve ek-5’teki Değişiklik İzin Belgesi düzenlenir.
(3) Kurucunun başvuruda bulunduğu tarihten itibaren bir ay içinde devir için gerekli belgeleri tamamlamaması durumunda devir talebi reddedilir.
(4) Devir Yetki Belgesi verilmesi kuruluşun yeni kurucuya devredildiği anlamını taşımaz. Kuruluşun yeni kurucuya devri, valilik onayı alınıp, Değişiklik İzin Belgesi düzenlendikten sonra gerçekleşmiş olur. İl müdürlüğüne başvurmadan kuruluşu devir eden veya devir alan kişilere yeniden özel kuruluş açma talebinde bulunmaları halinde izinsiz devir işleminin tespit edildiği tarihten itibaren iki yıl süresince açılış izni verilmez.
(5) Özel hukuk tüzel kişilerinde kurucu temsilcisi değişikliği aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde yürütülür;
a) Temsilci değişikliğine ait yönetim kurulu kararı alınır.
b) Kurucu olarak görev alacak kişilerden Yönetmelikte belirtilen koşullar aranır ve belgeler istenir.
c) İl müdürlüğü tarafından belgelerin uygun olduğunun belirlenmesi halinde, yeni kurucu adına Değişiklik İzin Belgesi düzenlenir.
Kuruculuk hakkının kaybedilmesi
MADDE 9 –
(1) Kurucunun 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen kuruculuk şartlarını kaybettiğinin tespit edilmesi hâlinde, en geç bir ay içinde kuruluş başka bir gerçek veya özel hukuk tüzel kişisine devredilir. Devir belirtilen süre içerisinde gerçekleşmez ise kuruluşun Açılış İzin Belgesi iptal edilir.
(2) Kurucunun ölümü hâlinde, veraset ilamında belirtilen kanuni mirasçıları aralarından seçecekleri uygun şartları taşıyan bir kişiyi noter onaylı vekâletname ile kurucunun ölüm tarihinden itibaren en geç bir ay içinde kurucu olarak belirler. Kurucu teklifinin yapılmaması durumunda kuruluşun Açılış İzin Belgesi iptal edilir.
(3) Özel hukuk tüzel kişi temsilcisi olan kurucunun, kuruculuk şartlarını kaybetmesi veya ölümü hâlinde, en geç bir aylık süre içinde uygun şartları taşıyan başka bir temsilcinin bildirilmesi gerekir. Başka bir temsilcinin bildirilmemesi durumunda, kuruluşun Açılış İzin Belgesi iptal edilir.
Kuruluş nakli
MADDE 10 –
(1) Kuruluşun nakil işlemleri aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde yürütülür:
a) Kurucu veya temsilci nakil olacak binanın adresini belirten dilekçe ve yapı kullanım izin belgesi ile birlikte il müdürlüğüne başvurur.
b) Kuruluşun yeni bir binaya nakil edilmesi için, il müdürlüğünce en geç on beş iş günü içinde belirtilen adrese gidilerek yerinde inceleme yapılır. Binanın uygun koşulları taşıdığının belirlenmesi halinde, kurucudan 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen bina ile ilgili belgeler istenir ve aynı maddenin dördüncü ve beşinci fıkrasına göre işlemler yürütülür.
c) İl müdürlüğünce ilgili belgelerin tasdik edilmesinden sonra, nakil için valilik onayı alınır ve Değişiklik İzin Belgesi düzenlenir. Valilik onayı ve Değişiklik İzin Belgesi alınmadan yeni binada hizmete başlanamaz ve çocuk kabul edilemez.
ç) Başvuruda bulunduğu tarihten itibaren üç ay içinde nakil için gerekli belgeleri tamamlamayan kurucunun nakil talebi uygun görülmez.
(2) İl müdürlüğüne başvurmadan kuruluşu nakil eden kişi veya özel hukuk tüzel kişisine, yeniden özel kuruluş açma talebinde bulunması halinde izinsiz nakil işleminin tespit edildiği tarihten itibaren iki yıl süresince açılış izni verilmez.
Bina yerleşim, kapasite ve yaş grubu değişikliği
MADDE 11 –
(1) Kuruluşun yerleşimi, blok veya kat ilavesi, kapasite ile yaş grubu değişikliği işlemleri, aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde yürütülür:
a) Kurucu, değişiklik talebini içeren dilekçe ve yapmak istedikleri değişikliklerin yer aldığı yerleşim planıyla il müdürlüğüne başvuruda bulunur.
b) Değişiklik talebi, il müdürlüğü sosyal çalışma görevlileri tarafından en geç on beş iş günü içinde, bu Yönetmeliğe uygunluk açısından yerinde incelenir ve inceleme raporu hazırlanır.
c) 6 ncı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca, bina ile ilgili istenen belgelerden değişikliğe ilişkin gerekli görülenler yeniden istenir.
ç) Bina ile ilgili şartların sağlanması ve binanın uygunluğunun belirlenmesi halinde valilik onayı alınır ve Değişiklik İzin Belgesi düzenlenir.
Kuruluşa ad verme işlemleri
MADDE 12 –
(1) Kuruluşlara ad verme işlemleri aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde yürütülür:
a) Kuruluşlar aynı ilde Devletin veya diğer kuruluşların kullandıkları ad ve unvanlar ile toplum değerlerine aykırı düşecek ad ve unvanları, yabancı dildeki kelime ve deyimleri kullanamazlar.
b) Kurumların ad ve unvanlarının, başka kurumlar tarafından kullanılmasında, ilgili mevzuat hükümlerine uyulur.
c) Kuruluşun isminin değiştirilmek istenmesi halinde, kurucudan ad değişikliği gerekçesine dair dilekçe alınarak, kuruluşa verilecek yeni adın uygunluğu incelenir.
ç) Kuruluş adının uygun görülmesi halinde, valilik onayı alınarak, kuruluşun yeni adının yer aldığı Değişiklik İzin Belgesi düzenlenir.
Kuruluşun kurucu tarafından kapatılması
MADDE 13 –
(1) Kuruluşun kurucu tarafından kapatılması aşağıdaki esaslar çerçevesinde yürütülür:
a) Kurucu, en az bir ay önceden il müdürlüğüne, personele ve velilere yazılı olarak kuruluşu kapatacağını bildirir. Kapanan kuruluşlar, il müdürlüğü tarafından mevcut kuruluşun bağlı bulunduğu ilin Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü ile defterdarlığa veya vergi dairesine bir ay içerisinde bildirilir.
b) Kapanan kuruluş açılış izin onayı, Açılış İzin Belgesi aslı, kütük ve denetim defterlerini en geç on beş gün içinde il müdürlüğüne teslim eder.
c) İl müdürlüğüne bildirimde bulunmadan kuruluşunu kapatan kişi veya tüzel kişiliğe, yeniden özel kuruluş açma talebinde bulunmaları halinde kapatma işleminin tespit edildiği tarihten itibaren iki yıl süresince açılış izni verilmez.
Kuruluşla ilgili yapılan değişiklik işlemlerinin bildirilmesi
MADDE 14 –
(1) Kuruluşların açılış, kapanış, devir, nakil, ad değişikliği, tüzel kişilik temsilci değişikliği, kapasite ve yaş grubu değişikliklerine dair bilgiler, il müdürlüklerince ek-6’daki form düzenlenerek Genel Müdürlüğe gönderilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kuruluş Binasının Özellikleri
Kuruluş binası ve yeri
MADDE 15 –
(1) Kuruluş olarak kullanılacak binanın ve yerinin seçiminde aşağıdaki hususlara uyulur:
a) Kuruluşun kapasitesine uygun yeterli büyüklükte bahçesi bulunur. Bahçenin alanı her çocuk için en az 1,5 m2 alan düşecek şekilde olur. Binaların teras katları bahçe olarak kullanılamaz.
b) Kuruluş müstakil veya çok katlı bir binanın zemin katında veya zeminle bağlantılı üst katlarda açılabilir. Çocuklar için kullanılacak tüm odalar aydınlık, ferah, gün ışığı alacak şekilde pencereli olur ve doğal aydınlanması sağlanır. Odalar çocukların sağlığının olumsuz etkilenmemesi için nemsiz olur. Bodrum kat, yol seviyesinin altında bulunan kat veya çatı katı kapasiteye dâhil edilmez.
c) Kuruluş binası veya bitişiğinde çocuklar için tehlike yaratabilecek, fırın veya patlayıcı ve yanıcı madde satan veya depolayan bir işletme bulunamaz. Kuruluş çevresinde fırın veya patlayıcı ve yanıcı madde satan veya depolayan bir işletmenin bulunması halinde, ilgili mevzuat hükümlerine ve Türk Standardları Enstitüsünün belirlediği standartlara uygun mesafelerin korunup korunmadığına dair rapor bu konuda yetkili kurumlardan alınır.
ç) Kuruluş binası veya bitişiğinde baz istasyonu bulunamaz. Kuruluş çevresinde baz istasyonunun olması halinde, sağlık ve güvenlik yönünden uygun mesafelerin alınıp alınmadığına dair rapor bu konuda yetkili kurumdan alınır.
d) Kuruluş ile meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri ve benzeri umuma açık yerler, alkollü içki satılan yerler ile genel ahlak kurallarına uygun olmayan mekânların varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları arasında en az 100 metre mesafe bulunması zorunludur. Binaların birden fazla kapısı varsa en yakın kapı esas alınır.(1)
e) Özel kreş ve gündüz bakımevi ile özel çocuk kulüplerinin, aynı binada veya aynı bahçe içerisinde bir arada bulunması halinde,(Değişik ibare: RG-8/9/2016-29825) çocuk kulübü, kreş ve gündüz bakımevinden ayrı bağımsız bölüm ve dairelerden oluşur, giriş ve çıkış kapıları ayrı olur; ancak binanın giriş kapısı ortak kullanılabilir.
f) Kuruluşun çok katlı bir binada hizmete açılmak istenmesi durumunda, bina ana giriş kapısından ayrı kuruluşa ait bir giriş ve çıkış kapısı bulunur.
g) Kuruluşlarda herhangi bir tehlike anında çocukların binadan kolaylıkla ayrılabilmelerine yönelik çıkış kapısı, tahliye sistemi veya yangın merdiveni bulunur.
h) Elektrik tesisatı yangın veya patlama tehlikesi oluşturmayacak şekilde projelendirilip tesis edilir. Elektrik tesisatının projelendirilmesi, kurulması, malzemesinin ve koruyucu cihazların seçimi, kullanılacak gerilime ve ortam şartlarına uygun olarak yapılır; yetkili kişilerce bakımı, onarımı, kontrolü yapılır ve işletilmesi sağlanır.
Kapasite tespiti
MADDE 16 –
(1) Kuruluşların kapasite tespiti aşağıdaki şekilde yapılır:
a) Kreş ve Gündüz Bakımevlerinde;
1) 0-36 aylık çocuklar için sabit karyola kullanılır. Kapasite çocuklar için ayrılan uyku odalarının büyüklüğüne göre hesaplanır. Uyku odalarında her bir çocuğa en az 2 m2 alan ve 6 m3 hava düşecek şekilde hesaplama yapılarak, kuruluşun toplam kapasitesi bulunur. Ancak kuruluşta uyku odalarına denk, yaklaşık büyüklükte oyun ve emekleme odaları bulunur. Oyun ve emekleme odaları kapasiteye dahil edilemez.
2) 37-66 aylık çocuklar için portatif karyola kullanılır. Kapasite, uyku, oyun, etkinlik ve uyku odası için gösterilen odanın büyüklüğüne göre hesaplanır. Oyun, etkinlik ve uyku odalarında, her bir çocuğa en az 2 m2 alan ve 6 m3 hava düşecek şekilde hesaplama yapılarak, kuruluşun toplam kapasitesi bulunur. Oyun, etkinlik ve uyku odası 15 m2 den az olamaz.
b) Çocuk Kulüplerinde;
1) Kapasite, çocuklar için ayrılan çalışma odalarının büyüklüğüne göre tespit edilir. Çalışma odalarında, her bir çocuğa 2 m2 alan 6 m3 hava düşecek şekilde hesaplama yapılarak, kuruluşun toplam kapasitesi bulunur. Çalışma odası 15 m2 den az olamaz. Ayrıca çocukların dinlenebileceği ve oyun oynayabileceği çalışma odasına denk büyüklükte bir oyun ve dinlenme odası bulunur. Oyun ve dinlenme odaları kapasiteye dâhil edilemez.
2) Kuruluşta, çocukların tam gün bulanabileceği ara tatil ve yaz tatiline rastlayan dönemlerde, yukarıda belirtilen şekilde tespit edilen kapasitenin üzerinde çocuk kabulü yapılamaz.
Kuruluş binasında aranacak özellikler
MADDE 17 –
(1) Kuruluş binasında olması gereken özellikler şunlardır:
a) Kuruluşta, bir idare odası veya bölümü oluşturulmalıdır.
b) Oyun, etkinlik, uyku, çalışma ve dinlenme odaları bol ışık almalıdır.
c) Çocukların kullandığı, oyun, uyku, çalışma odalarının kapıları içerden dışarıya açılır şekilde olmalıdır.
ç) Çocukların oyun oynadığı ve etkinlik yaptığı odaların zemini mutlaka yumuşak malzemeden yapılmış olmalıdır.
d) Çocukların bulunduğu oda ve salonlarda, taban çocukların sağlığına zarar vermeyecek, kolaylıkla silinip temizlenebilen bir madde ile döşenmeli ve zemin anti bakteriyel malzemeyle kaplanmalıdır. Çocukların oturarak oynamaları ve etkinlikler için, bazı bölümlere minder veya antialerjik halı konulabilir.
e) Çocukların bulunduğu oda ve salonların duvarları kolaylıkla silinip temizlenebilen bir madde ile boyanmalı veya kaplanmalıdır.
f) Grup odaları çocukların yaş gruplarına uygun ve psikolojik ve sosyal gelişimlerine yardımcı nitelikteki, Milli Eğitim Bakanlığı eğitim programlarında belirtilen eşyalar ve eğitim araç ve gereçleri ile donatılmalıdır.
g) Gruplarda okul öncesi eğitim programına uygun olarak blok, dramatik oyun, kitap, müzik, sanat, fen öğrenme merkezleri, kum ve su masası bölümü oluşturulmalıdır.
ğ) Malzemelerin ve oyuncakların konulduğu dolap ve raflar, çocukların rahatça ulaşabileceği bir seviyede olmalıdır.
h) Çocukların günlük etkinliklerini yaptıkları masalar ve sandalyeler, plastik veya ahşap malzemeden yapılmalı ve çocuk boyuna uygun olmalıdır.
ı) Günlük faaliyetlerin sergilenebileceği bir faaliyet panosu bulunmalıdır.
i) Kuruluşta ısıtma çocuklar için tehlike oluşturmayacak şekilde, kaloriferle, merkezi sistem ile veya iklim koşullarına göre klima ile yapılabilir. Isıtma elektrikli cihaz, odun ve kömürlü soba ile yapılamaz. Odalarda ısıölçer bulunur ve 20-28 derece ortalama bir sıcaklık sağlanır.
j) Çocuk karyolaları en az bir kişinin rahatlıkla geçebileceği aralıkla düzenlenir ve emniyet altına alınır. Zeminin ahşap olması ve yalıtımın iyi yapılması halinde, 25-30 cm yüksekliğinde kampet kullanılabilir. Ranza kullanılmaz. Yatak takımları değiştirilerek hijyen sağlanır.
k) Kuruluşta, her 20 çocuğa bir tuvalet ile lavabo bulunur ve bunlar çocukların rahatlıkla kullanabilecekleri büyüklük ve yükseklikte olur. 36 aya kadar olan çocuklar için klozet adaptörü kullanılır ancak portatif tuvalet kullanılmaz. Çocuk kulüplerinde, kız ve erkek çocuklar için ayrı tuvaletler kullanılır. Tuvalet zemini kaymaz seramikten döşenir veya kaymayan paspas serilir. Kuruluşlarda personelin tuvaleti çocuklardan ayrı olmak zorundadır.
l) Kuruluşun yeterli büyüklükte bir mutfağı ve ayrı bir yemek odası olmalı, çocukların yiyeceklerinin saklanması, hazırlanması, dağıtımı, malzemelerin temizlenmesi için uygun yerler ile gerekli araç ve gereçler bulunmalıdır. Mutfak zemini kaymaz seramikten döşenir veya kaymayan paspas serilir. Mutfakta kullanılacak olan tencere, tabak, bardak gibi gereçlerin çelik, porselen veya cam türü malzemelerden oluşması şarttır.
m) Binanın tümünün havalandırılması için gerekli önlemler alınır ve mutfakta aspiratör bulundurulur.
n) (Değişik ibare: RG-8/9/2016-29825) 0-24 aylık çocuklar için ayrı bir alt değiştirme bölümü bulunur. Bu bölümde alt değiştirme masası ile kirli, temiz bez ve çamaşırlar için ayrı dolaplar bulundurulur. Her bebeğin özel eşyası ayrılır, başka bebekler için kullanılmaz. Bebeklerin düzenli olarak altları değiştirilir, gerekli hijyen ve temizlik kurallarına dikkat edilir.
o) (Değişik ibare: RG-8/9/2016-29825) 0-24 aylık çocukların mamalarının ve yemeklerinin hazırlanması için gerekli her türlü araç ve gereç bulundurulur. Kullanılan araç ve gereçler sağlığa zarar vermeyecek maddelerden seçilir. Bu araç ve gereçler, düzenli bir biçimde sterilize edilir. Bu yaş grubu için yeterince mama sandalyesi bulundurulur.
ö) Çocukların kullandıkları merdivenlerin (Mülga ibare:RG-8/9/2016-29825) (…) tutma yerleri çocuk boylarına göre yapılmalıdır. Merdivenlerin eğimi çocukların kullanımına uygun olmalıdır.
p) Her çocuğun özel eşyalarının konulacağı dolaplar, çocukların rahatça ulaşabileceği seviyede olmalıdır.
r) Kuruluşta, kapasiteye göre ayakkabılık ve portmanto olmalıdır. Ayakkabılık ve portmanto çocukların rahatça ulaşabileceği seviyede olmalıdır.
s) Kuruluşta, gerekli ilaç ve ilk yardım malzemelerini içeren bir ecza dolabı bulundurulur.
ş) Kuruluşun bahçesinde çocukların dinlenme ve oyunları için gerekli araç ve gereçler bulunur. Bahçenin zemininin yumuşak malzemeden olması sağlanır, yeterli toprak ve çim alanın bulundurulmasına özen gösterilir. Bahçede çocukların mevsimlerin ve bitkilerin değişimlerini izlemeleri, sebze yetiştirmelerini sağlayacak uygulama bahçesi veya alanı oluşturulabilir. Bahçede, çocukların kuruluş dışına kontrolsüz çıkmalarını önleyecek tedbirler alınmalıdır.
t) Kuruluşun her türlü tesisatı, temiz ve düzenli olmalıdır. Kuruluşta çocukların bulaşıcı hastalıklardan korunmasına yönelik yapılacak çalışmalara ilişkin bir talimat veya yönerge bulunmalıdır.
u) Kuruluşta hafif bedensel engelli olan çocukların olması halinde, bina girişlerinden en az biri, düz veya eğimi 1/12 den fazla olmayan rampa ile bağlanır ve özel tuvalet bulunur.
ü) Kuruluşun kurumsal kimlik kılavuzunda belirtilen standartlara uygun bir tabelası bulunur.
Sivil savunma planı
MADDE 18 –
(1) Açılış izin belgesinin düzenlenmesinden sonra en geç bir ay içinde, yangın, sabotaj ve depremde uygulanmak üzere hazırlanan ve İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından onaylanan sivil savunma planı, kuruluşun kolay görülebilen bir iç mekânına asılır. Personel ve çocuklara yönelik yıllık tatbikat yapılır ve yapılan tatbikat çalışmaları sivil savunma dosyasında bulundurulur. Kuruluşun hazırlayacağı dosyada, ek-7’deki belgeler bulunur.
Kuruluş binalarının kullanımı
MADDE 19 –
(1) Kuruluş binası hiçbir şekilde asli amacı dışında kullanılamaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Kuruluş Personelinin Nitelik ve Sorumlulukları
Personel belgeleri
MADDE 20 –
(1) Kuruluşta görevlendirilecek personele ilişkin aşağıdaki belgeler istenir:
a) T.C. kimlik numarasının bulunduğu nüfus cüzdanı,
b) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen suçlardan mahkûm olmadığına dair adli sicil belgesi,
c) Öğrenim durumunu gösterir belgenin aslı veya aslının il müdürlüğünce görülmesi kaydıyla fotokopisi; yurtdışında öğrenim görüldüğü takdirde yetkili kurumlardan alınacak denklik belgesi,
ç) (Değişik: RG-8/9/2016-29825) Aile hekimliğinden alınan sağlık raporu,
d) Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi,
e) İş sözleşmesi.
(2) Kuruluşta görevlendirilecek yabancı uyruklu personele ilişkin aşağıdaki belgeler istenir:
a) Pasaport örneği,
b) Çalışma izin belgesi,
c) Emniyet müdürlüklerinden alınacak ikamet tezkeresi,
ç) Alanında daha önce görev yapan kişilerin, idari ve adli ceza almadığını gösterir belgenin, ilk defa görev alacakların ise adli ceza almadığını gösterir belgenin ve Türkçe tercümesinin noter onaylı örneği,
f) Kuruluş müdürü ve grup sorumlusunun yabancı uyruklu olması halinde görev alacağı kuruluşun benzeri kuruluşlarda, en az iki yıl kuruluş müdürü veya grup sorumlusu olarak çalışmış olduğuna dair belge ve Türkçe tercümesinin noter onaylı örneği ile Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumların, yabancılar için Türkçe programlarına katılarak alınan belgenin bir örneği; bu belgenin olmaması halinde il veya ilçe milli eğitim müdürlüklerince oluşturulacak komisyon tarafından, çocuklarla iletişim kurabilecek düzeyde Türkçe bildiğinin tespitine ilişkin olarak verilen belgenin bir örneği.
Personel çalışma izni
MADDE 21 –
(1) Personel çalışma izni aşağıdaki esaslar çerçevesinde verilir:
a) Kuruluş müdürü, Açılış İzin Belgesini aldığı tarihten itibaren en geç bir ay içinde, kuruluşta istihdam edilecek personel için 20 nci maddede belirtilen belgeleri iki nüsha olarak il müdürlüğüne teslim eder.
b) Personelin kuruluşta çalışabilmesi, il müdürlüğünün onayı ile gerçekleşir. Nitelik ve şartları uygun bulunanların çalışma onayları, müracaattan itibaren on iş günü içinde düzenlenir. Personelin belgeleri ve çalışma onayının bir nüshası il müdürlüğünde diğeri ise kuruluşta muhafaza edilir. İl müdürlüğünce görevlendirilmesi onaylanmayan personel, kuruluşta çalışamaz. Ayrıca kuruluş müdürüne ilişkin, ek-8’deki belge düzenlenir.
c) Kuruluş çalışma onayı verilen personelin fotoğraflı kimlik kartı, ek-9’a uygun olarak, kuruluş tarafından düzenlenir. Kimlik kartında personelin adı, görevi, göreve başlayış tarihi ve nüfus bilgileri yer alır. Kimlik kartı il müdürlüğünce imzalanır ve mühürlenir. Kuruluşta görevli tüm personel, kimlik kartını, görevi süresince yakasında taşır. Görevinden ayrılan personelin kimlik kartı kuruluş tarafından il müdürlüğüne iade edilir.
ç) Kuruluş müdürünün çeşitli nedenlerle görevi başında bulunmaması halinde, yazılı olarak yetki verilecek müdür yardımcısı ya da kuruluş müdürü veya grup sorumlusu olma niteliklerini taşıyan bir personel yerine vekâlet eder. Kuruluş müdürü izne ayrılmadan önce kullanılacak izin süresi ve vekâlet edecek personelin adı en geç beş iş günü içinde il müdürlüğüne bildirilir.
d) Personelin görevden ayrılması veya görevine son verilmesi halinde, durum en geç beş iş günü içinde il müdürlüğüne bildirilir ve personelin kimlik kartı iade edilir. İl müdürlüğünce görevinden ayrılan veya görevine son verilen personelin çalışma onayı iptal edilir. İl müdürlüğünce kuruluşa verilen en fazla bir aylık süre içinde yeni personelin kuruluşa başlatılması sağlanır. Bir aylık süre içinde personel bulunamaması durumunda, 51 inci maddenin dördüncü ve beşinci fıkraları hükümleri çerçevesinde işlem yapılır.
Kurucunun nitelik ve sorumlulukları
MADDE 22 –
(1) Kurucu, kuruluşta bakım ve eğitim ortamının sağlanması, binanın kullanılabilir duruma getirilmesi, gerekli araç ve gereçlerin temini, maddi imkânların hazırlanması, yeterli personel istihdam edilmesi, personelin aylık ve ücretlerinin zamanında ödenmesi, sigorta ve vergi ile ilgili işlerin usulüne uygun yapılmasını sağlamakla yükümlüdür.
(2) Kuruluş müdürü olma niteliklerini taşıyan kurucular aynı zamanda kuruluş müdürü de olabilirler. Kurucular kuruluşta kuruluş müdürü veya grup sorumlusu dışında görev alamazlar.
Kuruluş müdüründe aranacak nitelikler
MADDE 23 –(Değişik: RG-8/9/2016-29825)
(1) Kreş ve gündüz bakımevleri ile çocuk kulüplerinde kuruluş müdürü olacaklarda aranacak nitelikler şunlardır:
a) Fakülte ve yüksekokulların en az dört yıllık sosyal hizmet, psikoloji, rehberlik ve psikolojik danışmanlık, eğitimde psikolojik hizmetler, çocuk gelişimi, çocuk gelişimi ve eğitimi, okul öncesi eğitimi öğretmenliği, çocuk gelişimi ve eğitimi öğretmenliği ve anaokulu öğretmenliği bölümlerinden mezun olup Bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile resmi veya özel eğitim kurumlarında en az 2 yıl çalışmış olmak.
b) Eğitim fakültelerinin yukarıda belirtilenler dışındaki bölümleri ve fen edebiyat fakültelerinden mezun olanlardan pedagojik formasyona sahip olup Bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile resmi veya özel eğitim kurumlarında en az 2 yıl çalışmış olmak.
c) Bakanlık veya Bakanlık izni ile açılan bakım hizmeti veren kuruluşlar ile resmi veya özel eğitim kurumlarında yöneticilik yapmış olmak.
ç) Yukarıdaki fakülte veya bölümlerden önlisans mezunu olduktan sonra en az 4 yıl Bakanlığa bağlı veya bakanlık izni ile açılan bakım hizmeti veren kuruluşlar ile resmi veya özel eğitim kurumlarında görev yapmış olmak.
Kuruluş müdürünün görev ve sorumlulukları
MADDE 24 –
(1) Kuruluş müdürünün görev ve sorumlulukları şunlardır:
a) Kuruluşun idari, mali ve teknik tüm işlerini mevzuata uygun olarak yürütür.
b) Çocukların kuruluşa kabul işlemlerini yapar.
c) Çocukların bakımı, eğitimi ve korunması ile her türlü ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik önlemleri alır.
ç) Uyum problemi yaşayan veya özel gereksinimi olan çocukların sorunlarının çözümüne yönelik çalışmaları yürütür ve koordine eder.
d) Çocukların özlük dosyalarının tutulmasını ve çocuklarla ilgili her türlü işlem ve yazışmaların ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülmesini sağlar.
e) Eğitim programlarında yer alan ilgili formların grup sorumlularınca her çocuk için düzenlenmesini sağlar ve bunları onaylar.
f) Ailelere çocukların durumları hakkında bilgi verir; kuruluşun işleyişi ile ilgili konularda ailelerle iletişim sağlar.
g) Çocukların velilere güvenli bir şekilde teslim edilmesine ilişkin tedbirleri alır ve bu tedbirlerin uygulanmasını sağlar.
ğ) Kuruluşta düzenlenecek veli toplantılarını organize eder; toplantılarda alınan kararların uygulanmasını sağlar.
h) Personelin denetimini ve görev dağılımını yapmakla yükümlüdür.
ı) Personelin özlük dosyalarının tutulmasını, her türlü işlem ve yazışmaların ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülmesini sağlar. Personelin çalışma izninin alınmasına ve bu iznin iptaline ilişkin onay tekliflerini zamanında il müdürlüğüne bildirir.
i) Eğitim programlarının hazırlanmasında ve diğer çalışmalarda grup sorumlularına rehberlik eder; hazırlanan programları tasdik eder ve çalışmaları denetler.
j) Kuruluşta çalışan personele yönelik hizmet içi eğitimi planlar ve uygulanmasını sağlar.
k) Yemek listesinin çocukların gelişim özellikleri, ihtiyaçları ve çevre şartları doğrultusunda hazırlanmasını ve yemek numunelerinin saklanmasını sağlar.
l) Eğitim materyallerinin sağlanması, kullanılması, korunması, bakımı, temizliği ve düzeni için gerekli önlemleri alır.
m) Kuruluş bina ve tesislerinin kullanımı, bakımı, temizliği, doğal afetlere karşı korunması, binanın fiziksel durumu ve donanımından kaynaklanan kazalara neden olabilecek merdiven, radyatör, korniş, kapı, pencere, kaygan zemin, oyun materyali ve benzeri unsurlara karşı iç ve dış güvenliğinin sağlanması yönünde gereken önlemleri alır.
n) Kuruluşla ilgili olağanüstü durumları il müdürlüğüne bildirir.
o) Mevzuat ve talimatların personele duyurulmasını, uygulanmasını ve standart formların doldurulmasını sağlar.
ö) İl müdürlüğü ile kuruluş arasındaki iletişimin yürütülmesini sağlar.
(2) Bir kişi, birden fazla kuruluşun kuruluş müdürü olamaz ve çalışma saatleri içinde başka bir işte çalışamaz; grup sorumlusu olarak görev alamaz. Kuruluş müdürü gruplarda günde en az bir saat gözlem yapar.
Kuruluş müdür yardımcısı
MADDE 25 –
(1) Kuruluş müdür yardımcısı olarak görevlendirileceklerde, 23 üncü maddede belirtilen okullardan mezun olma şartı aranır.
(2) Kapasitesi yüz ve üzeri olan kuruluşlarda, kuruluş müdür yardımcısı istihdam edilir. Kuruluş müdür yardımcısı, 24 üncü maddede sayılan görevlerin yerine getirilmesinde kuruluş müdürüne yardımcı olur ve müdürün verdiği görevleri yerine getirir.
Grup sorumlularında aranacak nitelikler
MADDE 26 –
(1) Grup sorumlusu olacaklarda aranacak nitelikler şunlardır:
a) Kreş ve gündüz bakımevlerinde görevlendirileceklerin yükseköğretim kurumlarının çocuk gelişimi ve eğitimi öğretmenliği, okul öncesi eğitimi öğretmenliği, anaokulu öğretmenliği, çocuk gelişimi ve eğitimi bölümü, çocuk gelişimi bölümü lisans veya önlisans mezunları öncelikli olmak üzere kız meslek liselerinin çocuk gelişimi ve eğitimi bölümü mezunu olmaları gerekir.
b) Çocuk kulüplerinde görevlendirileceklerin yükseköğretim kurumlarının sosyal hizmet bölümü, rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü, eğitimde psikolojik hizmetler bölümü, psikoloji bölümü, çocuk gelişimi ve eğitimi öğretmenliği, okul öncesi eğitimi öğretmenliği, anaokulu öğretmenliği, çocuk gelişimi ve eğitimi bölümü, çocuk gelişimi bölümü lisans veya önlisans mezunu olmak veya sınıf öğretmeni unvanına sahip olmak ya da yükseköğrenim kurumlarının fizik, kimya, fen bilgisi, biyoloji, matematik, Türk dili ve edebiyatı, tarih, coğrafya, sosyal bilgiler öğretmenliği bölümlerinden mezun olmaları gerekir.
Grup sorumlusunun görev ve sorumlulukları
MADDE 27 –
(1) Grup sorumlusunun görev ve sorumlulukları şunlardır:
a) Grubundaki çocukların fiziksel, zihinsel, duygusal, sosyal gelişimlerine yönelik olarak hazırlanan faaliyetleri bir program dâhilinde uygular.
b) Çocuklara yönelik eğitim ve bakım programlarını hazırlar ve uygular.
c) Eğitim ve bakım programlarında yer alan ilgili formları her çocuk için düzenler ve çocuk dosyalarında saklar.
ç) Özel günleri planlar ve uygulanmasını sağlar.
d) Çocukların bakım ve eğitimi ile ilgili her türlü ihtiyaçlarını sağlayıcı önlemleri alır.
e) Etkinlikler için gereken eğitim materyallerini hazırlar, araç-gereç ve eğitim materyallerinin korunması ile bakım ve onarımını sağlar.
f) Uyum sorunu yaşayan veya özel gereksinimi olan çocukların bakımı ve eğitimi için gerekli önlemleri alır ve sorunlarının çözümüne yönelik çalışmalarda bulunur.
(2) Bir kişi birden fazla grubun sorumlusu olamaz. Kişiye grup sorumluluğu dışında başka bir görev verilmez. Grup sorumlusu yaptığı iş ve işlemlerden kuruluş müdürüne karşı sorumludur.
Çocuk bakıcısının nitelikleri
MADDE 28 –
(1) Çocuk bakıcılarında; lise mezunları öncelikli olmak üzere; en az kendi döneminin zorunlu eğitiminden mezun olup, Milli Eğitim Bakanlığınca çocuk bakımı alanında düzenlenmiş bir sertifika sahibi olma şartı aranır. Kız meslek lisesi mezunlarında sertifika şartı aranmaz.
Çocuk bakıcısının görev ve sorumlulukları
MADDE 29 –
(1) Çocuk bakıcısının görev ve sorumlulukları şunlardır:
a) Sorumlu bulunduğu gruptaki çocukların öz bakımlarının karşılanmasına yardımcı olur.
b) Çocuklarla birlikte olduğu süre içinde, karşılaştığı önemli olayları ve hasta çocukları grup sorumlusuna bildirir.
c) Kuruluş bünyesinde, çocuklara yönelik hazırlanan plan ve programlar doğrultusunda kendisine verilen diğer görev ve hizmetleri yerine getirir.
ç) Sorumlu bulunduğu gruptaki grup sorumlusunun verdiği görevleri yapar.
(2) Çocuk bakıcısı kuruluşun temizlik ve diğer işlerinde çalıştırılamaz, yaptığı iş ve işlemlerden kuruluş müdürüne karşı sorumludur.
Yardımcı personelin nitelikleri
MADDE 30 –
(1) Kuruluşlarda yemek ve temizlik elemanı bulundurulması zorunludur. İş hacmine göre büro, şoför ve diğer hizmetler için yeterli sayıda personel istihdam edilir. Bu personel için, en az kendi döneminin zorunlu eğitiminden mezun olma veya okuryazarlık belgesi almış olma şartı aranır. Personeller yaptıkları iş ve işlemlerden kuruluş müdürüne karşı sorumludur.
(2) Yemek elemanı, yemeklerin sağlık koşullarına uygun pişirilmesinden ve servisinden sorumludur. Mutfak ve yemek servis bölümünün temizlik koşullarına uygunluğunu sağlar ve yemeklerden numune ayırarak uygun bir ortamda saklar.
(3) Kuruluş müdürü tarafından, kuruluşun temizlik elemanının yapacağı işleri belirleyen bir iş planı hazırlanır. Bu plan denetimde gösterilmek üzere saklanır. Temizlik elemanı bu iş planı doğrultusunda mutfak, lavabo ve tuvaletleri belli aralıklarla temizler. Grup odalarının temizliğini yapar ve havalandırır. Çocukların odalarında ve diğer odalarda gerekli temizlik koşullarını sağlar. Oyun ve materyallerin düzenli olarak temizliğini yapar.
(4) Kuruluşta çalışan en az bir personelin, ilk yardım sertifikasına sahip olması zorunludur.
Branş elemanlarının nitelikleri
MADDE 31 –
(1) Kuruluşlar çalışma saat ve düzenleri açısından gerekli gördükleri takdirde, yönetim ve grup sorumluluğu dışında; kendi branşında istihdam edilmek üzere sosyal hizmetler, psikoloji, çocuk gelişimi ve eğitimi, özel eğitim öğretmeni, doktor, diyetisyen, hemşire, müzik, resim, bilgisayar, yabancı dil ve benzeri bölüm mezunu elemanları da görevlendirebilirler.
(2) Kuruluşlar, söz konusu branş elemanlarının branşlarını ve görevlendirilme şekillerini il müdürlüklerine bildirir. Kuruluşta görev alacaklardan 20 nci maddedeki belgeler istenir ve uygunluğu belirlenir.
Personel yaş durumu
MADDE 32 – (1) Kuruluşlarda görev alacak personel evrakının onaya sunulduğu tarihte, tüm personelde altmış beş yaşından gün almamış olma şartı aranır.
Personel eğitimi
MADDE 33 –
(1) Kuruluş, istihdam ettiği personele göreve başladığı tarihten itibaren ilk üç ay içinde bir kez ve sonrasında da yılda en az bir kez olmak üzere, ilgili kurumların alanındaki uzman kişilerinden destek alarak her defasında en az on saatlik hizmet içi eğitim verir. Bu doğrultuda yapılan eğitimler ek-10’daki belge ile kayıt altına alınır, denetimde gösterilmek üzere saklanır.
Personelin sağlık işlemleri
MADDE 34 –
(1) Kuruluş personeline, 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ve 5/7/2013 tarihli ve 28698 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hijyen Eğitimi Yönetmeliği hükümlerine göre hijyen eğitimi verilmesi sağlanır, bu doğrultuda yapılan eğitimler personele ait dosyalarda bulundurulur. Kuruluşlarda işyeri hekimi çalıştırılmasına ilişkin olarak ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.
Kuruluş personelinin özlük hakları
MADDE 35 –
(1) Kuruluşlarda görev yapacak personel, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tâbi olup, sosyal güvenlik yönünden 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Kuruluşun İşleyişine İlişkin Esaslar
Çocuklara yönelik eğitim programı
MADDE 36 –
(1) Kuruluşlar, Milli Eğitim Bakanlığının 0-36 aylık çocuklara yönelik Eğitim Programı ile 37-66 aylık çocuklar için Okul Öncesi Eğitim Programını; çocuk kulüplerinde ise Milli Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanan kurs programlarına uygun olarak, kuruluşta yapılan etkinlikleri uygular. Uygulanan programlar ile ilgili formlar, her çocuk için düzenlenerek kayıt altına alınır ve denetimde gösterilmek üzere saklanır.
Çocukların beslenmesi
MADDE 37 –
(1) Kuruluşlar, çocukların yaş ve gelişim özelliklerine göre gıda rasyonlarına uygun olarak, çocuklara öğlen yemeği ile sabah ve ikindi kahvaltısı, çocuk kulüplerindeki çocuklardan sabah gelenlere sabah kahvaltısı, öğlen yemeği; öğleden sonra gelen çocuklara öğlen yemeği ve ikindi kahvaltısı verir. Kuruluşun 0-36 aylık çocuklara yönelik bir beslenme programı bulunmalıdır. Kuruluşta verilen yemek numuneleri uygun saklama ortamında yetmiş iki saat süre ile saklanır.
Çocuk kulüpleri
MADDE 38 –
(1) Çocuk kulüplerinde, çocukların derslerini çalışmalarına, ödevlerini yapmalarına yardımcı olunur; ilgi ve yetenekleri doğrultusunda sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlenir. Bu doğrultuda grup sorumlularınca öğretim programına göre düzenlenen etkinlikler ek-11’deki belge ile kayıt altına alınır ve denetimde gösterilmek üzere saklanır.
Mesai saatleri dışındaki çalışmalar
MADDE 39 –
(1) Hafta içi mesai saatlerine ilave olarak, gece saatleri ve hafta sonu tatillerinde faaliyetlerini sürdürmek isteyen kuruluşlar, gerekçelerini ve çalışma saatlerini belirten bir dilekçe ile il müdürlüklerine başvururlar. Kuruluşların söz konusu gün ve saatlerde hizmetlerine devam edebilmeleri, il müdürlüğünün kabul ve teklifi ile valiliğin onayına bağlıdır.
(2) Kuruluşlarda, yarım günlük ve saatlik bakım hizmeti de verilebilir. Yarım günlük ve saatlik bakım hizmeti verilebilmesi il müdürlüğünün kabul ve teklifi ile valiliğin onayına bağlıdır.
(3) Gece ve tatil günlerinde çalışacak kuruluşlarda, idari bir nöbetçi personel ile çocuk sayısına göre grup sorumlusu ve çocuk bakıcısı görevlendirilir. Nöbetçi personel alanında ve idari konularda deneyimli ve kuruluş müdürü olma niteliklerini taşıyan bir kişi olmalıdır. Nöbetçi personel kuruluş müdürü görev ve yetkilerine sahiptir. İhtiyaç duyulması halinde belgeli özel güvenlik görevlisi bulundurulur.
(4) Gece ve tatil günlerinde hizmet verecek kuruluşlar, Açılış İzin Belgesinde belirlenen kapasite ve yaş grubu ile çalışmak durumundadırlar.
(5) Gece ve tatil günlerinde hizmet verecek kuruluşlarda çocukların güvenliğinin, bakım ve eğitiminin yönetmeliğe uygun sağlanıp sağlanmadığı, personelin uygunluğu, kuruluşun amacı doğrultusunda faaliyet gösterip göstermediğine yönelik hususlar, il müdürlüğü tarafından denetlenir ve denetim sonucuna ilişkin rapor düzenlenir.
Kuruluşun tatil edilmesi
MADDE 40 –
(1) Kuruluş, olağanüstü sebepler ve ertelenemez tadilat ihtiyacı nedeniyle kurucunun veya kuruluş müdürünün talebi, il müdürlüğünün kabulü ve teklifi ile valilik onayıyla en çok iki aya kadar tatil edilebilir. Bu süre için velilerden ücret alınmaz. Kuruluşun tatil edileceği, olağanüstü durumlar dışında, bir ay önceden velilere ve il müdürlüğüne yazılı olarak bildirilir.
(2) Kuruluşlar, sağlık ve diğer zorunlu hâller nedeniyle valilikçe alınan tatil edilme kararlarına uymakla yükümlüdür.
(3) Kuruluşun tatil olduğu süre içinde ve yılda en az iki defa dezenfektanlarla kuruluşun genel temizliği yapılır.
Kuruluşa çocuk kabulü
MADDE 41 –
(1) Kuruluşa çocuk kabulünde, velinin dilekçesi, çocuğun T.C. kimlik numarasının bulunduğu nüfus cüzdanı, sağlık raporu, çocuğun herhangi bir alerjisi, devam eden bir hastalığı bulunuyorsa bu durumu gösteren belge ve yeteri kadar fotoğraf istenir. Çocuğun kuruluştan ayrılışına ilişkin veliden dilekçe alınır.
(2) Çocuk kulüplerine kayıt olacak çocukların eğitime devam etmeleri zorunludur.
(3) İlgili kuruluşlardan alınmış raporda belirtilmek kaydıyla, ancak hafif derecede zihinsel, görme, işitme, konuşma ve bedensel engeli olan çocuklar kuruluşa kabul edilir. Çocuklara ayrımcılık yapılmaması için gerekli önlemler alınır.
(4) Çocuklarda davranış ve uyum problemi ile karşılaşılması durumunda, gerekli çalışmalar ek-12’deki belge ile kayıt altına alınır ve denetimde gösterilmek üzere dosyada bulundurulur.
(5) Hafif zihinsel, görme, işitme, konuşma ve bedensel engelli olan çocukları kabul eden kuruluşlarda özel eğitim öğretmeni veya rehber öğretmen bulundurulur. Söz konusu öğretmenin istihdam edilememesi halinde, kuruluş müdürü ve grup sorumlusunun rehberlik ve araştırma merkezlerinden alacakları plan ve rapora göre çalışmalar yürütülür. Kaynaştırma eğitimine dair ek-13 ile ek-14’teki formlar düzenlenerek denetimde gösterilmek üzere dosyada bulundurulur. Çocukların ihtiyacına göre gerekli araç ve gereçler sağlanır. Gruplarda kaynaştırma eğitimi alacak çocuk sayısı birden fazla olamaz.
(6) Kuruluş tarafından kayıtları yapılan çocukların bilgileri Mili Eğitim Bakanlığı e-okul sistemine işlenir.
Gruplardaki çocuk ve personel sayısı
MADDE 42 –
(1) Gruplardaki çocuk ve personel sayısı aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde belirlenir:
a) (Değişik ibare: RG-8/9/2016-29825) 0-24 aylık çocuk grubunda en çok on çocukla bir grup oluşturulur. Her grup için bir grup sorumlusu ve en az bir çocuk bakıcısı görevlendirilir.
b) (Değişik ibare: RG-8/9/2016-29825) 25-66 aylık çocuk grubunda en çok yirmi çocukla bir grup oluşturulur. Her grup için en az bir grup sorumlusu ve bir çocuk bakıcısı görevlendirilir.
c) (Değişik ibare: RG-8/9/2016-29825) İlkokul ve ortaokul eğitimine devam eden çocuk grubunda en çok yirmi çocukla bir grup oluşturulur. (Ek cümle:RG-8/9/2016-29825) Her grup için en az bir grup sorumlusu görevlendirilir. Çocuk kulüplerinde ihtiyaç duyulması halinde çocuk bakıcısı görevlendirilebilir. Çocuk kulüplerinde, sabahçı ve öğlenci çocuklara yönelik iki bölüm şeklinde hizmet verilebilir.
(2) 66 aylık ve üzeri çocuklardan 26/7/2014 tarihli ve 29072 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinde belirtilen şartları taşıdığı için, okul öncesi eğitime yönlendirilen çocuklar, 37-66 aylık gruba kabul edilir.
İl müdürlüğüne gönderilecek belgeler
MADDE 43 –
(1) Personel ve çocuk listesi, önceki aya ait sigortalı hizmet listesi ve yemek listesinin bir örneği her ayın ilk haftasında il müdürlüğüne gönderilir.
(2) Uyarılara rağmen istenilen belgeleri göndermeyen kuruluşlar hakkında, 51 inci maddeye göre işlem yapılır.
Kuruluşlarda bulunacak defter ve dosyalar
MADDE 44 –
(1) Kuruluşlar aşağıdaki defter ve dosyaları bulundurmak zorundadır;
a) Gelen yazı kayıt defteri,
b) Giden yazı kayıt defteri,
c) Muhasebe kayıtları,
ç) Çocuklara ait kütük defteri (ek-15),
d) Denetleme defteri,
e) Çocukların gelişimlerine ait kayıtların bulunduğu çocuk dosyaları,
f) Aylık eğitim programı, günlük akış, etkinlik programı,
g) Personel özlük ve sağlık dosyaları,
ğ) Çocuklar için ilaç defteri (ek-16),
h) Sivil savunma planlarının bulunduğu dosya,
ı) Personel eğitim planı.
Stajyer öğrenci uygulaması
MADDE 45 –
(1) Stajyer öğrencilerin grup sorumlusu ile birlikte gözlem ve uygulama yapmalarına izin verilir. Stajyer kuruluştaki personel yerine çalıştırılamaz. Stajyer öğrenciler, kuruluş müdürünün sorumluluğu ve gözetiminde stajını tamamlar. Staj süresi, okulun yazısı, öğrenim belgesi, stajda yapılacak uygulamalar ve stajyerlerin listesi il müdürlüğüne bildirilir.
ALTINCI BÖLÜM
Ücretlere İlişkin Hükümler
Kuruluşun geliri
MADDE 46 –
(1) Kuruluşun geliri, kurucu katkısı ve çocukların bakımı, beslenmesi ve eğitimi için velilerden alınacak ücretlerden ibarettir.
Ücret tespiti
MADDE 47 –
(1) Ücretlere ilişkin uygulama aşağıda belirtilen esaslara uygun olarak yerine getirilir;
a) Kuruluşlar, velilerden alınacak aylık ücret miktarlarını çocukların bakım, eğitim ve gelişimlerine imkân verecek hizmetler ile çevrenin sosyo-ekonomik şartlarını dikkate alarak; kuruluşun personel iaşe, kira, ısıtma ve diğer cari giderler ile amortismanlarını hesaplayarak tespit ederler.
b) Kuruluşlar ücret tespitlerini istenildiğinde yetkili makamlara belgelendirirler.
c) Kuruluşlarca her yıl tespit edilen ücretler ocak ayından itibaren mayıs ayının sonuna kadar ilan edilir. Bu ilanlarda tatil, gece, yarım gün ve saatlik bakım ücretleri ile peşin veya süreli ödemeler ve diğer indirimler belirtilir.
ç) Velilerden bu Yönetmelikte belirtilenlerin dışında, bağış ve yardım da dâhil olmak üzere, hiçbir ad altında ücret alınamaz.
d) Kuruluşlar, ücretlerini ilan etmeden önce velilerden ücret tahsil edemez.
e) Kuruluşlar ücret ilanlarını il müdürlüğüne bildirir ve kuruluşta velilerin görebilecekleri bir yere asar. Mayıs ayından sonra açılan kuruluşlar ise bu işlemi kuruluş açma izni aldıkları tarihten itibaren bir ay içinde yaparlar.
f) Kuruluşlar ilan ettikleri ücretlerin altında bir ücretle de kayıt yapabilirler. Ancak, ilan edilen ücretin üzerinde ücret talep edemezler.
g) Süresi içinde ücret ilanı yapmayan kuruluşlar bir önceki yılın ücretini alır.
Ücret tahsili
MADDE 48 –
(1) Tespit edilen ücret, kuruluşlar tarafından her ayın başında peşin olarak alınır. Kuruluşlar, bir aylık ücretten fazla peşin ödeme için velileri zorlayamaz; bono, senet ve benzeri uzun süreli bağlantı isteğinde bulunamaz.
Ücret iadesi
MADDE 49 – (1) Kuruluşlar, aşağıda belirtilen durumlarda ücret iadesi yaparlar:
a) Hastalık nedeniyle on beş iş günü ve daha uzun süreli rapora dayalı devamsızlıklarda, çocuğun raporlu olduğu süreci kapsayan ücretleri,
b) Çocuğun herhangi bir nedenle kuruluştan ayrılması (1), ilişiğinin kesilmesi veya kuruluşun kapanması durumunda, ayrılış ve kapanma tarihinden sonraki günlere ve saatlere isabet eden ödenmiş ücretleri.
Ücretsiz bakım
MADDE 50 –
(1) Kuruluşların kapasitelerinin yüzde üçü, il müdürlüğünce tespit edilecek çocukların ücretsiz yararlanması için ayrılır.
(2) İl müdürlüğü, ücretsiz kontenjanları sosyal çalışma görevlisi tarafından düzenlenecek sosyal inceleme raporuna göre değerlendirir. Ücretsiz kontenjan kapsamında değerlendirilebilecek çocuklar şunlardır:
a) Ekonomik durumlarına bakılmaksızın şehit ve gazi çocukları; Bakanlığa bağlı kuruluşlarda korunma altında bulunan çocuklar; cezaevlerinde hükümlü ve tutuklu olan anneleri ile birlikte kalan çocuklar,
b) Ekonomik gücü yeterli olmayan ailelerin çocukları ile ekonomik güçlük içindeki anne veya babası vefat etmiş çocuklar, tek ebeveyni ile yaşayan çocuklar, engelli ebeveyni olan çocuklar, kadın konukevinde bulunan veya ayrılan kadınların çocukları.
(3) Bu maddenin ikinci fıkrasına göre il müdürlüğü tarafından uygun görülen çocuklar, ücretsiz olarak kuruluşlara yerleştirilir. Ücretsiz olarak yerleştirilen çocukları kabul etmeyen kuruluşlar hakkında 51 inci madde hükümleri uygulanır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Denetim İşlemleri
Denetim
MADDE 51 –
(1) Kuruluşlar vali onayı ile il müdürlükleri tarafından (Mülga ibare: RG-8/9/2016-29825) (…) denetlenir; gerekli görüldüğünde Bakanlık denetçileri tarafından da denetim yapılabilir. Eğitim programlarının uygulanması ise Millî Eğitim Bakanlığı tarafından denetlenir ve tespit edilen eksiklikler il müdürlüğüne bildirilir. Kuruluş yetkilileri denetim esnasında istenilen her türlü belgeyi sunmak ve kolaylık göstermekle yükümlüdür.
(2) Komisyon, kuruluşların denetlenmeleri, değerlendirilmeleri, idari para cezası uygulaması ve kapatılmaları ile ilgili kararları almak üzere valilik onayı ile kurulur. Komisyon, valinin görevlendireceği il müdürü veya il müdür yardımcısı ya da şube müdürü başkanlığında, en az üç sosyal çalışma görevlisinden oluşur. Komisyonda kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde, komisyon başkanının kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır.
(3) Kuruluş, (Mülga ibare: RG-8/9/2016-29825) (…) en az altı ayda bir denetlenir ve ek-17’deki Denetim Formu doldurulur; denetim sonuçlarını gösteren bir denetim raporu hazırlanır. Denetim raporu üyelerce imzalanır. Raporun tamamına veya belirli bir kısmına muhalif olanlar, şerh koymak suretiyle kararı imzalar. Muhalif görüş gerekçesinin raporda, karar altında veya ekinde belirtilmesi zorunludur.
(4) Denetim sonucu tespit edilen hususlar il müdürlüğü tarafından yazılı olarak kuruluşa bildirilir. Kuruluş, en fazla bir ay içinde belirtilen eksiklikleri gidermek zorundadır.
(5) Denetim sonucu tespit edilen eksikliklerin verilen süre içinde giderilip giderilmediği (Mülga ibare:RG-8/9/2016-29825) (…)tekrar denetlenir. Bu kapsamda;
a) Açılış izin belgesinde yer almayan yaş grubunda çocuk kabulü yapılması,
b) Kuruluşun belirlenmiş kapasitesi üzerinde çocuk kabulü ve bakımı yapılması,
c) Binanın odaları, grupları, bölümleri, katlarında il müdürlüğünden onay alınmaksızın değişiklik yapılması,
ç) Çalışma izni olmayan personel çalıştırılması,
d) Zorunlu çalıştırılması gereken personel sayısından eksik personel çalıştırılması,
e) Çocuklara yönelik bu Yönetmelikte belirtilen eğitim programlarının uygulanmıyor olması,
f) Kuruluş müdürünün görevden ayrılışının zamanında bildirilmemesi; yeni kuruluş müdürünün görevlendirilmesinin zamanında teklif edilmemesi veya göreve başlatılmaması,
g) Binada, kazalara neden olabilecek merdiven, radyatör, kapı, pencere, kaygan zemin, oyun materyali ve benzeri unsurlara karşı Güvenlik Önlemleri Bilgilendirme Formunda belirtilen şekilde kuruluşun iç ve dış güvenliği için gerekli önlemlerin alınmamış olması,
ğ) Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulmaması,
h) Sivil savunma planının hazırlanmaması veya kuruluşun iç mekânında kolay görülebilen bir yere asılmamış olması,
ı) Kuruluşta bulunan gıda, yangın tüpü, ilaç ve tıbbi malzemenin son kullanma tarihinin geçmiş olması,
i) Çocuklara gıda rasyonuna uygun olmayan yemek verilmesi,
j) Kuruluşun ortam sıcaklığının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmaması,
k) Ücretsiz bakılması uygun görülen çocuğun kuruluşa kabul edilmemesi,
l) Kuruluşlarca belirlenmiş ücret dışında ücret alınması,
m) Denetim esnasında yetkili merci tarafından istenen bilgi ve belgelerin zamanında teslim edilmemesi,
n) Kuruluşun açılışına, çalışma şartlarına, yönetimine, hizmetin etkin sunumuna ilişkin olarak bu Yönetmelikle belirlenen diğer koşullarda eksiklik veya aykırılıkların tespit edilerek kuruluşa bildirilmesine rağmen giderilmemesi,
hususları denetlenir.
(6) Kuruluşta yapılan denetim sonucunda, beşinci fıkrada belirtilen eksiklik veya aykırılıkların tespit edilmesi halinde, 2828 sayılı Kanunun 35/A maddesinin birinci fıkrası uygulanır. Söz konusu eksiklik veya aykırılıkların giderilmesi ve idari para cezasının yatırılması için otuz günü geçmemek üzere uygun bir süre verilerek kuruluşa yazılı olarak ihtar edilir.
(7) Belirlenen süre içinde kuruluş tarafından söz konusu eksiklik veya aykırılığın giderilmemesi halinde, altıncı fıkra uyarınca verilen idari para cezasının iki katı tutarında tekrar idari para cezası uygulanır ve eksiklik veya aykırılığın giderilmesi için otuz günü geçmemek üzere ek süre verilir. Bu süre içinde de söz konusu eksiklik veya aykırılıkların giderilmemesi halinde kuruluş kapatılır.
(8) Eksiklik veya aykırılıkların giderilmesi için verilen süreler içinde kuruluşa yeni bir çocuk kabulü yapılmaz.
(9) Bu Yönetmelik kapsamında verilen idari para cezaları, tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu süre içinde ödenmeyen idari para cezaları kesinleşmesini müteakiben vergi daireleri tarafından 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre takip ve tahsil edilir.
(10) Bir yıl içinde beş defa idari para cezası uygulanan kuruluş, il müdürlüğü tarafından kapatılır.
(11) Kuruluşta bakılan çocuklara yönelik tehdit veya baskı ya da özgürlüğün keyfî engellenmesini de içeren, fiziksel, cinsel, tıbbi, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar veren her türlü tutum ve davranışın gerçekleşmesi ve bu tutum ve davranışların engellenmesine yönelik gerekli tedbirleri almayan kurucu veya sorumlu müdüre ilişkin 2828 sayılı Kanunun 35/B maddesinin birinci fıkrası uygulanır.
(12) Kuruluşun doğrudan kapatılması aşağıda belirtilen hususlardan birinin tespit edilmesi halinde yapılır:
a) Kurucu veya kuruluş müdürünün kuruluşta hizmet verilen kişilere yönelik tehdit veya baskı ya da özgürlüğün keyfî engellenmesini de içeren fiziksel, cinsel, tıbbi, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar veren eylemlerinin tespit edilmesi,
b) Kurucu veya kuruluş müdürünün onbirinci fıkra hükümleri uyarınca cezalandırılmasına karar verilmiş olması,
c) Kuruluşun açılış izin onayı olmadan hizmete başlaması,
ç) İzinsiz devir ve nakil işlemi yapılması,
d) Açılış işlemleri esnasındaki ibraz edilen belge ve beyanların gerçeği yansıtmadığının sonradan ortaya çıkması.
(13) Kuruluşun kapatılması aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir:
a) Kuruluşların kapatılması il müdürlüğünün teklifi ve valilik onayı ile gerçekleştirilir.
b) Kapatılan kuruluşlar, il müdürlüğü tarafından, o kuruluşun bağlı bulunduğu ilin Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü ile defterdarlığa veya vergi dairesine bildirilir.
c) Kuruluşun kapatılması kararı, on iş günü içinde kuruluşa bildirilerek velilere bilgi verilmesi sağlanır.
ç) Kuruluşun kapatılması halinde, açılış izin onayı, Açılış İzin Belgesi aslı, kütük ve denetim defterleri on beş gün içinde kurucu tarafından il müdürlüğüne teslim edilir.
d) Zor kullanılmasını gerektiren durumların varlığı halinde, 30/3/2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyerlerinde İşin Durdurulmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre kolluktan yardım talep edilir.
(14) Kuruluşta bakılan çocuklara yönelik ihmâl veya istismar da bulunduğu, suç işlediği ya da işlenen suçu gizlediği tespit edilen veya şüphelenilen kişiler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ve durum il müdürlüğüne bildirilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Hüküm bulunmayan haller
MADDE 52 –
(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik
MADDE 53 –
(1) 8/10/1996 tarihli ve 22781 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Özel Çocuk Kulüpleri Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Kazanılmış haklar
GEÇİCİ MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde, kuruluş müdürü ve grup sorumlusu olarak görev yapanların kazanılmış hakları görevlerine devam ettikleri sürece korunur.
Mevcut kuruluşlar
GEÇİCİ MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce açılmış veya açılma işlemleri başlatılmış olan kuruluşlar, binalarının fiziki koşullarını bir yıl içinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirir.
(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce açılmış veya açılma işlemleri başlatılmış olan kuruluşlar, 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasında istenen belgelerden eksik olanları bir yıl içinde temin eder.(1)
Çocuk bakıcıları
GEÇİCİ MADDE 3 –
(1) Çocuk bakıcısı olarak kuruluşta halen çalışan personel, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren iki yıl içerisinde sertifika programını tamamlayarak ilgili belgeyi kuruluşa teslim eder. İlk yardım sertifikası alacak personel için bu süre bir yıldır.
Yürürlük
MADDE 54 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 55 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı yürütür.
(1)Danıştay Onuncu Dairesi’nin 15/10/2015 tarihli ve Esas No:2015/2838 sayılı kararı ile Yönetmeliğin 49 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ‘’herhangi bir nedenle kuruluştan ayrılması ’’ ibaresinin ve Geçici 2 nci maddesinin -6 ncı maddenin üçüncü fıkrasının (d) bendinde istenilen rapor ile 15 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen fiziki koşullar yönünden- yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
30/4/2015
29342
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
30 Nisan 2015 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29342YÖNETMELİKGıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:SÜS BİTKİLERİ VE ÇOĞALTIM MATERYALLERİNİN ÜRETİMİ VEPAZARLAMASINA DAİR YÖNETMELİKAmaçMADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, süs bitkileri ve çoğaltım materyallerinin üretimi ve pazarlaması ile ilgili kuralları belirleyerek, kayıt altına alınmış süs bitkileri sektörünün oluşturulmasını ve sektörde etkin ve doğru planlamaların yapılmasını sağlamaktır.KapsamMADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik süs bitkileri ve çoğaltım materyallerinin üretim ve pazarlama kurallarını, üreticilerinin yükümlülüklerini ve yapılan üretimlerin kontrol ve denetimlerini kapsar.(2) Araştırma ve geliştirme, bilimsel amaçlı ve genetik çeşitliliğin korunmasına yönelik çalışmalarda kullanılan süs bitkileri ve çoğaltım materyalleri, ticarete konu olmamak kaydıyla kendi ihtiyacını karşılamak amacıyla üretim yapan üreticiler ile bu kapsamda üretilen süs bitkileri ve çoğaltım materyalleri ve nihai tüketicilere süs bitkileri ve çoğaltım materyalleri satışı yapanlar ile Devlet fidanlıklarında üretilen her nevi süs bitkisi ve çoğaltım materyali, Orman ve Su İşleri Bakanlığına bağlı fidanlıklarda satışa sunulan süs bitkileri ile ilgili işlemler, herhangi bir ıslah yöntemiyle ıslah edilmiş ve doğal türlerinden farklılaştırılmış olan türler hariç, CITES Sözleşmesi kapsamına giren türler için uygulamalar ve doğal çiçek soğanları ile ilgili işlemler bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.DayanakMADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanunu, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 7 nci ve 8 inci maddesi, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 15, 17, 31, 32 ve 38 inci maddeleri, 18/3/2010 tarihli ve 5977 sayılı BiyogüvenlikKanunu, 8/1/2004 tarihli ve 5042 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun, 27/4/1996 tarihli ve 96/8125 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES) ve 21/12/1967 tarihli ve 969 sayılı Tarım ve KöyişleriBakanlığının Merkez ve Taşra Kuruluşlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.TanımlarMADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,b) Başvuru kuruluşu: Üretimin yapıldığı ildeki Bakanlık il/ilçe müdürlüğü veya Bakanlık tarafından beyanname kabulü ve parsel kontrolleri için yetkilendirilen kuruluşları,c) Bitki sağlığı kontrol kuruluşu: Zirai mücadele araştırma kurumları veya Bakanlık tarafından sertifikasyona tabi zararlı organizmaların kontrolü için yetkilendirilen kuruluşları,ç) Çoğaltım: Herhangi bir bitkinin vejetatif, generatif ya da diğer yöntemler kullanılarak üretilmesi ve sayısının artırılması,d) Çoğaltım materyali: Süs bitkilerinin çoğaltılması ve üretilmesi amacıyla kullanılan her türlü bitki, tohum, bitkicik ve bitki kısımlarını,e) Genel Müdürlük: Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünü,f) Kontrolör: 8/8/2010 tarihli ve 27666 sayılı Resmȋ Gazete’de yayımlanan Tohumluk Kontrolör Yönetmeliği hükümlerine göre; tohumluk kontrolörü olarak veya 12/1/2011 tarihli ve 27813 sayılı Resmȋ Gazete’de yayımlanan Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre bitki sağlığı kontrolörü olarak yetkilendirilen kişileri,g) Müdürlük: Bakanlık il ve ilçe müdürlükleri ile zirai karantina müdürlüklerini,ğ) Parti: Süs bitkileri ve çoğaltım materyallerinin tür bazında aynı orijinden geldiği ve homojen olduğu ayırt edilebilen birim miktarı,h) Pazarlama: Süs bitkileri ve çoğaltım materyallerini kullanmaya hazır olarak stokta bulundurma, satış için teşhir veya teklif etme veya diğer kişiye satış ve teslimat işlemlerini,ı) Süs bitkisi: Doku kültürü de dâhil olmak üzere farklı yöntemler kullanılarak estetik, fonksiyonel ve ekonomik amaçlarla üretilen/çoğaltılan/büyütülen bitkiyi,i) Süs bitkisi üreticisi: 15/5/2009 tarihli ve 27229 sayılı Resmȋ Gazete’de yayımlanan Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliğinin 15 inci maddesine göre verilen “Süs Bitkisi Üretici Belgesi”ne sahip olan gerçek ve tüzel kişileri,j) UPOV Sözleşmesi: Yeni Bitki Çeşitlerinin Korunmasına İlişkin Uluslararası Sözleşmeyi,k) Üretim: Süs bitkilerini üretme, çoğaltma ve büyütme faaliyetlerini,ifade eder.Süs bitkileri ve çoğaltım materyalleri ile ilgili esaslarMADDE 5 – (1) Süs bitkilerinin ve çoğaltım materyallerinin üretimi süs bitkisi üreticisi tarafından yapılır.(2) Süs bitkilerinin ve çoğaltım materyallerinin üretim ve pazarlama aşamasında 5996 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatında yer alan bitki sağlığı koşulları karşılanır.(3) Üretilen ve pazarlanan süs bitkileri ve çoğaltım materyallerinde;a) Gözle yapılan kontrollerde zararlı organizmaları ve bunların işaret ve belirtilerini taşımamalıdır.b) Çoğaltım materyali olarak kaliteyi düşürebilecek herhangi bir kusuru bulunmamalıdır.c) Kullanım amacına göre canlılığı ve boyutları yeterli olmalıdır.ç) Tohumların çimlenme kapasitesi yeterli olmalıdır.(4) Kayıt altına alınmış, korunan, genel olarak bilinen veya UPOV Sözleşmesi hükümlerine göre tanımlanmış olan çeşitlere ait süs bitkileri ve çoğaltım materyalleri çeşit ismi ile pazarlanabilir. Bu şekilde pazarlanacak olan süs bitkileri ve çoğaltım materyallerinin çeşit kimliği ve safiyeti yeterli olmalıdır.(5) Pazarlamaya konu olan çeşide verilecek isim, çeşidin ait olduğu cins içerisinde yer alan diğer çeşit isimleri ile karıştırılmayacak biçimde olmalıdır.(6) Süs bitkisi olarak kullanılan meyve fidanlarında, üçüncü fıkra hükümlerine ilave olarak;a) Çoğaltım materyalinin alındığı damızlık ünitesi kontrol edilmiş olmalı ve herhangi bir virüs, virüs benzeri organizma veya hastalık belirtisi bulunmamış,b) Son vejetasyon döneminin başından itibaren kontrol edilmiş ve herhangi bir virüs, virüs benzeri organizma veya hastalıktan arî olduğu tespit edilmiş olmalıdır.c) Aşılama yoluyla üretilmişse, kullanılan anaçlar viroidlere duyarlı anaçlar olmamalıdır.(7) Çiçek soğanlarının elde edildiği üretim materyali vejetasyon evresinde üçüncü fıkra hükümlerine ilave olarak herhangi bir zararlı organizma ve semptomlarından ari olmalıdır.Süs bitkileri ve çoğaltım materyali üreticisi ile ilgili esaslarMADDE 6 – (1) Süs bitkileri ve çoğaltım materyalleri üreticileri;a) Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliğinin 15 inci maddesine göre verilen “Süs Bitkisi Üretici Belgesi”ne sahip olmak,b) Bitki Pasaportu ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkındaki Yönetmeliğin 5 inci maddesi gereği ilgili Müdürlüğe başvurarak kayıtlarını yaptırmış olmak,c) Süs Bitkileri Üreticileri Alt Birliğine üye olmak,ç) Bu Yönetmelik ve Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelikte belirtilen şartlara uygun olarak üretim ve pazarlama yapmak,d) Üretim yapacakları materyaller için her yeni üretim döneminde üretimin yapıldığı yerdeki başvuru kuruluşuna beyanname vermek,e) Üretim süreci içinde süs bitkileri ve çoğaltım materyallerini kalite ve bitki sağlığı açısından vejetasyon kontrollerini yapmak, gerektiğinde numuneler alarak yetkili laboratuara analiz yaptırmak,f) Üretim ve pazarlama aşamalarında süs bitkileri ve çoğaltım materyallerinin partilerini oluşturup ayrı ayrıtanımlanabilecek durumda olmasını sağlamak,g) Süs bitkileri ve çoğaltım materyallerinin üretim ve pazarlama ile ilgili kayıtlarını beş yıl süreyle saklamak ve Genel Müdürlük/başvuru kuruluşlarınca talep edilmesi halinde beyan etmek,ğ) Süs bitkileri ve çoğaltım materyallerinde ve üretim alanlarında karantinaya tabi bir hastalık etmeni tespit etmesi durumunda bitki sağlığı kontrol kuruluşuna bilgi vermek, bu kuruluş tarafından gerekli görülen önlemleri almak ve kendisine verilen yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmek,h) Bakanlıkça davet edildiği eğitim ve toplantılara katılmakla yükümlüdür.Etiketleme ve pazarlama esaslarıMADDE 7 – (1) Süs bitkileri ve çoğaltım materyalleri partiler halinde ve etiketli olarak pazarlanır. Ancak, süs bitkisi üreticisi tarafından her partinin içeriği ve orijiniyle ilgili kayıtlar tutulması şartıyla, farklı partiler halindeki süs bitkileri ve çoğaltım materyalleri tek bir sevkiyat içinde pazarlanabilir.(2) Pazarlama sırasında kullanılacak etiketler, süs bitkileri ve çoğaltım materyali üreticisi tarafından düzenlenir.(3) Süs bitkileri ve çoğaltım materyalleri için kullanılan etiket turuncu renkte, yapıştırılabilir veya bağlanabilir özellikte olmalı ve aşağıdaki bilgileri içermelidir.a) Ülke kodu,b) Etiketi düzenleyen kuruluşun adı ve logosu,c) Üretim yılı,ç) Tür adı,d) Varsa çeşit veya bitki grubu ismi,e) Üretici firmanın adı ve adresi,f) Miktarı,g) Parti numarası.(4) Sevkiyatın en küçük birimini temsil eden bitkiye, ambalajlarına veya bunları taşıyan araçların her birine bir adet etiket kullanılır.(5) Etiketler tekrar kullanılmaz.(6) Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmeliğin ek-1 listesinde yer alan süs bitkileri için “bitki pasaportu” ve/veya “ikame bitki pasaportu” düzenlenmiş ise; bu pasaportlar “etiket” olarak kabul edilir. Ancak, söz konusu pasaportlar 4 üncü fıkrada belirtildiği şekilde kullanılır.İthalat ve ihracat esaslarıMADDE 8 – (1) İthalat ve ihracat işlemleri her yıl Bakanlık tarafından düzenlenir.(2) İthal edilen süs bitkileri ve çoğaltım materyalleri bu Yönetmelikte belirtilen şartları karşılamak zorundadır.Koruma altına alınan çeşitlerin ithalatıMADDE 9 – (1) 5042 sayılı Kanun hükümlerine göre, koruma altına alınan bir çeşidin tohumluklarının ithalatında korunan çeşidin hak sahibi yetkilidir. Bu tür tohumlukların hak sahibi dışındaki kişi ve kuruluşlar tarafından ithal edilebilmesi için hak sahibinin izni gerekir.(2) Yurt dışındaki hak sahiplerinin temsilcisi olarak ıslahçı hakkı başvurusunda bulunan kuruluşlar; bitki çeşitleri bülteninde ilan edilen çeşitlerin teknik inceleme miktarları için, deneme miktarı kadar tohumluğu yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşu olmadan ithal edebilir.Denetim ve idari yaptırımlarMADDE 10 – (1) Süs bitkisi üreticileri ile süs bitkileri ve çoğaltım materyallerinin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığının kontrolü, denetimi ve alınacak önlemlere ilişkin uygulamalar 5996 sayılı Kanun ile 5553 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde Genel Müdürlükçe belirlenen esaslara göre başvuru kuruluşu ve bitki sağlığı kontrol kuruluşu tarafından yürütülür.(2) Kontrol ve denetimlerle ilgili görev alan kontrolörlere süs bitkileri ve çoğaltım materyali üreticisi tarafından her türlü kolaylık sağlanır ve kontrolörün talep ettiği bilgi ve belgeler beyan edilir.(3) Kontrolör gerektiğinde süs bitkileri ve çoğaltım materyali üreticisinin tesislerinden numuneler alarak testler için en yakın bitki sağlığı kontrol kuruluşuna gönderir.(4) Kontrol ve denetimlerle ilgili görev alan kontrolör süs bitkisi üreticisi ile süs bitkileri ve çoğaltım materyallerini örnekleme metoduyla kontrol eder.(5) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında 5553 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde ve yapılan kontrol ve denetimlerde zararlı organizmalardan temiz olmadığı anlaşılan süs bitkileri ve çoğaltım materyallerine 5996 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre işlem yapılır.İtirazMADDE 11 – (1) Üreticiler, başvuru kuruluşu tarafından verilen kontrol raporlarına itirazlarını, kontrol raporunun düzenleme tarihinden itibaren on beş iş günü içinde Bakanlığın ilgili birimine yaparlar.Düzenleme ve önlem alma yetkisiMADDE 12 – (1) Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak üzere her türlü alt düzenlemeyi yapmaya yetkilidir.(2) Bakanlık, süs bitkileri ve çoğaltım materyallerine ilişkin geçici sıkıntıların ortaya çıkması durumunda her türlü önlemi almaya yetkilidir.ÜcretlerMADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki belgeler ve kontrol hizmetleri ücrete tabidir. Ücretler, 31/1/2015tarihli ve 29253 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre, hizmeti veren kuruluşun döner sermaye işletmesi hesabına peşin olarak yatırılır. Bu ücretler, Bakanlık tarafından yeniden değerleme oranında arttırılarak her yıl Ocak ayında belirlenir.YürürlükMADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.YürütmeMADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
22 Mayıs 2015 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29363YÖNETMELİKGümrük ve Ticaret Bakanlığından:TÜKETİCİ KREDİSİ SÖZLEŞMELERİ YÖNETMELİĞİBİRİNCİ BÖLÜMAmaç, Kapsam, Dayanak ve TanımlarAmaçMADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, tüketici kredisi sözleşmelerine ilişkin uygulama usul ve esaslarını düzenlemektir.KapsamMADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, faiz veya benzeri bir menfaat karşılığında, ödemenin üç aydan daha uzun süre ertelenmesini veya benzer şekilde taksitle ödeme imkanını sağlayan kredi kartı sözleşmeleri de dahil olmak üzere her türlü tüketici kredisi sözleşmesini kapsar.(2) Tüketici kredisi olarak kabul edilen kredi kartı veya kredili mevduat hesabı sözleşmeleri açısından 5, 7, 10, 12, 24 ve 25 inci maddeler, kredi kartı veya kredili mevduat hesabına ilişkin kurulan ilk sözleşmeye uygulanır.(3) Tüketici kredisi olarak kabul edilen kredi kartı sözleşmelerine ve kredili mevduat hesabı sözleşmelerine 14, 15, 16, 17, 18 ve 19 uncu maddeler uygulanmaz.(4) Taksitli nakit avans kredilerine yalnızca 15, 16, 17 ve 20 nci maddeler ile 18 inci maddenin üçüncü fıkrası, 23 üncü maddenin birinci fıkrası, 29 uncu maddenin dördüncü ve beşinci fıkraları hükümleri uygulanır.(5) Bu Yönetmelik hükümleri, aşağıda sayılan sözleşmeler hakkında uygulanmaz:a) Konut finansmanı sözleşmeleri.b) Kredinin otuz gün içerisinde geri ödenmesini gerektiren kredili mevduat hesabı sözleşmeleri ile çek, teminat mektubu gibi gayrinakdi kredi sözleşmeleri.(6) Bu Yönetmelik hükümleri katılım bankaları yönünden kar payı dikkate alınarak uygulanır.DayanakMADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 31 ve 84 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.TanımlarMADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;a) Akdi faiz oranı: Tüketici kredisi sözleşmesinde yer alan ve ödeme planı oluşturulmasına esas teşkil eden ve varsa tüketici tarafından ödenen peşin faiz tutarı da dikkate alınarak hesaplanan faiz oranını,b) Belirli süreli tüketici kredisi sözleşmesi: Sözleşmenin kurulduğu tarihte, kredi ilişkisinin sona erme tarihinin taraflarca sözleşmede açıkça kararlaştırıldığı tüketici kredisi sözleşmelerini,c) Belirsiz süreli tüketici kredisi sözleşmesi: Sözleşmenin kurulduğu tarihte, kredi ilişkisinin sona erme tarihinin taraflarca sözleşmede kararlaştırılmadığı tüketici kredisi sözleşmelerini,ç) Efektif yıllık faiz oranı: Kredinin toplam maliyetinin yıllık yüzde değeri olarak hesaplanması sonucu ortaya çıkan yıllık maliyet oranını,d) Erken ödeme: Tüketicinin, kredi verene borçlandığı tutarın tamamını veya bir taksit tutarından az olmamak üzere herhangi bir tutarı vadesinden önce ödemesini,e) Gecikme faiz oranı: Belirli süreli tüketici kredisi sözleşmelerinde akdi faiz oranının yüzde otuz fazlasını geçmemek üzere belirlenen oranı, belirsiz süreli tüketici kredisi sözleşmelerinde ise ilgili mevzuat gereği belirlenen oranı,f) Kalıcı veri saklayıcısı: Tüketicinin gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun olarak makul bir süre incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkan veren kısa mesaj, elektronik posta, internet, disk, CD, DVD, hafıza kartı ve benzeri her türlü araç veya ortamı,g) Kanun: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu,ğ) Kredi aracısı: Ticari veya mesleki amaçlarla tüketicilere kredi sözleşmesi sunan veya teklif eden, kredi sözleşmeleri için hazırlık çalışmaları yaparak tüketicilere yardım eden ya da kredi veren adına tüketicilerle kredi sözleşmesi kuran gerçek ya da tüzel kişiyi,h) Kredi veren: İlgili mevzuat gereği tüketicilere kredi vermeye yetkili olan gerçek veya tüzel kişiyi,ı) Kredili mevduat hesabı sözleşmesi: Kredi verenin önceden tüketiciyle açıkça kararlaştırarak belirli bir limit dahilinde tüketicinin mevduat hesabında var olan aktiften fazlasını kullanmasına izin verdiği sözleşmeyi,i) Kredinin toplam maliyeti: Noter masrafları hariç olmak üzere, tüketicinin ödemesi gereken akdi faiz, vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler ile varsa değişik isimler altında alınan her türlü ücretin de dahil olduğu toplam tutarı,j) Limit aşımı: Tüketici için tanımlanmış kredili mevduat hesabı limitinin aşılması hali veya tüketicinin mevduat hesabındaki mevcut bakiyenin üzerinde para temin ettiği ve tüketici tarafından zımnen kabul edilen hali,k) Ödeme planı: Tüketici kredisi sözleşmesinde tüketicinin yapacak olduğu ödemede esas alınacak taksit, tutar ve vadeleriyle birlikte anapara, faiz, vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler ve varsa ücretlerin ayrı ayrı belirtildiği tabloyu,l) Taksit: Ödeme planında her bir vade için hesaplanan anapara, faiz, vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler toplamından oluşan her bir ödeme tutarını,m) Taksit vadesi: Ödeme planında belirtilmiş olan taksitlerin ödeneceği tarihi,n) Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,o) Tüketici kredisi sözleşmesi: Kredi verenin tüketiciye faiz, ücret veya benzeri bir menfaat karşılığında ödemenin ertelenmesi, ödünç veya benzeri finansman şekilleri aracılığıyla kredi verdiği veya kredi vermeyi taahhüt ettiği sözleşmeyi,ö) Ücret: Faiz, vergi, fon ve benzeri yasal giderler dışında kalan ücret, komisyon, masraf ve benzeri adlar altında tüketiciden talep edilen her türlü parasal tutarı,ifade eder.İKİNCİ BÖLÜMSözleşme Öncesi Bilgilendirme YükümlülüğüSözleşme öncesi bilgilendirmenin şekliMADDE 5 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan sözleşme öncesi bilgi formlarının; en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir şekilde düzenlenmesi ve bir örneğinin kâğıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciye verilmesi zorunludur.Belirli süreli tüketici kredisi sözleşmesinde ön bilgilendirme yükümlülüğüMADDE 6 – (1) Kredi verenin ve varsa kredi aracısının, belirli süreli tüketici kredisi sözleşmesinin kurulmasından makul bir süre önce, sözleşme şartları hakkında aşağıdaki bilgileri içerecek şekilde tüketiciyi bilgilendirmesi zorunludur:a) Kredinin türü.b) Kredi verenin ve varsa kredi aracısının unvanı, MERSİS numarası, açık adresi, telefon numarası, varsa diğer iletişim bilgileri.c) Kredi sözleşmesinin süresi.ç) Kredinin toplam tutarı ve varsa tüketiciden talep edilecek ücretler.d) Bağlı kredi sözleşmesinde sözleşme konusu mal ve hizmet ile satıcı veya sağlayıcıya ilişkin bilgiler.e) Aylık ve yıllık akdi faiz oranı ve bu oranın uygulanmasına ilişkin şartlar.f) Efektif yıllık faiz oranının hesaplanması amacıyla kullanılan bütün bileşenleri belirten temsili bir örnek kullanılarak gösterilen efektif yıllık faiz oranı ve tüketici tarafından ödenecek toplam tutar.g) Tüketicinin talep ettiği kredi tutarı ve süresi esas alınarak kredi verenin uygulamakta olduğu akdi faiz oranına göre hazırlanacak ve formun eki olarak da verilebilecek örnek ödeme planı.ğ) Kredi sözleşmesine ilişkin bir hesap açılması ve bu hesaptan sadece kredi ile ilgili işlemler yapılması durumunda, bu hesaba ilişkin herhangi bir isim altında ücret veya masraf talep edilmeyeceğine ve bu hesabın, tüketicinin aksine yazılı talebi olmaması hâlinde kredinin ödenmesi ile kapanacağına ilişkin bilgi.h) Gerektiğinde noter masraflarının tüketici tarafından ödeneceğine ilişkin bilgi.ı) Gecikme faiz oranı.i) Tüketicinin, ödemelerini ödeme tarihinde yapmamasının ve temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları.j) Tüketicinin yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile açık talebi olmaksızın krediyle ilgili sigorta yaptırılamayacağına ilişkin bilgi ve sigortaya ilişkin hizmetlerin kredi veren dışında bir sağlayıcıdan da alınabileceğine ilişkin açık bir ifade.k) Varsa istenecek teminatlar ve bu teminatların tüketicinin edimlerine karşılık olarak alınan şahsi teminatlardan olması halinde her ne isim altında olursa olsun adi kefalet sayılacağına ve tüketicinin alacaklarına ilişkin karşı tarafça verilen şahsi teminatların diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça müteselsil kefalet sayılacağına ilişkin bilgi.l) Cayma hakkının kullanılma şartları, süresi ve usulüne ilişkin bilgi ile bu hakkın kullanılması durumunda anapara ile bu paranın faizini ödeme yükümlülüğü ve hesaplanma şekline dair bilgiler de dâhil olmak üzere cayma hakkının kullanılmasına ilişkin diğer şartlar.m) Tüketicinin erken ödemede bulunma hakkı ve ödenen tutara göre kredi verenin indirim yapma yükümlülüğüne ilişkin bilgi.n) Kredi talebinin olumsuz sonuçlanması halinde tüketicinin derhal ve ücretsiz olarak bilgilendirileceğine ilişkin bilgi.o) Sözleşme öncesi verilen bilgilerin kredi veren için bağlayıcı olacağı süreye ilişkin bilgi.(2) Tüketicinin temerrüde düşmüş olması nedeniyle, ödemenin ertelenmesi veya borcun yeniden yapılandırılmasına ilişkin sözleşme kurulması durumunda sözleşme öncesi bilgi formunda, birinci fıkrada yer verilen bilgilere ilave olarak kredi sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin usul ve şartlara ilişkin bilgi de verilir. Kredi veren, bu tür sözleşmelere ilişkin sözleşme öncesi bilgi formunda birinci fıkranın (d), (ğ), (h), (j), (k) ve (l) bentlerinde belirtilen bilgilere yer vermeyebilir.(3) Birinci fıkrada yer alan bilgiler dışında ilave bilgilerin verilmesi durumunda, bu bilgiler sözleşme öncesi bilgi formunun eki olarak ayrı bir belge ile tüketiciye verilir.Belirsiz süreli tüketici kredisi sözleşmelerinde ön bilgilendirme yükümlülüğüMADDE 7 – (1) Kredi verenin ve varsa kredi aracısının, belirsiz süreli tüketici kredisi sözleşmesinin kurulmasından makul bir süre önce, sözleşme şartları hakkında aşağıdaki bilgileri içerecek şekilde tüketiciyi bilgilendirmesi zorunludur:a) Kredinin türü.b) Kredi verenin ve varsa kredi aracısının unvanı, MERSİS numarası, açık adresi, telefon numarası, varsa diğer iletişim bilgileri.c) Kredi limitinin ne zaman ve nasıl bildirileceğine ilişkin bilgi.ç) Akdi faiz oranı ile bu oranın uygulanmasına ilişkin şartlar ve değiştirilmesinde esas alınacak düzenlemeler.d) Varsa faiz dışında tüketiciden talep edilecek ücretler.e) Kredi sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin usul ve şartlar.f) Gecikme faiz oranı.g) Tüketicinin, ödemelerini ödeme tarihinde yapmamasının ve temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları.ğ) Tüketicinin yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile açık talebi olmaksızın krediyle ilgili sigorta yaptırılamayacağına ilişkin bilgi ve sigortaya ilişkin hizmetlerin kredi veren dışında bir sağlayıcıdan da alınabileceğine ilişkin açık bir ifade.h) Varsa istenecek teminatlar ve bu teminatların tüketicinin edimlerine karşılık olarak alınan şahsi teminatlardan olması halinde her ne isim altında olursa olsun adi kefalet sayılacağına ve tüketicinin alacaklarına ilişkin karşı tarafça verilen şahsi teminatların diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça müteselsil kefalet sayılacağına ilişkin bilgi.ı) Cayma hakkının kullanılma şartları, süresi ve usulüne ilişkin bilgi ile bu hakkın kullanılması durumunda anapara ile bu paranın faizini ödeme yükümlülüğü ve hesaplanma şekline dair bilgiler de dâhil olmak üzere cayma hakkının kullanılmasına ilişkin diğer şartlar. i) Kredi talebinin olumsuz sonuçlanması halinde tüketicinin derhal ve ücretsiz olarak bilgilendirileceğine ilişkin bilgi.j) Sözleşme öncesi verilen bilgilerin kredi veren için bağlayıcı olacağı süreye ilişkin bilgi.(2) Birinci fıkrada yer alan bilgiler dışında ilave bilgilerin verilmesi durumunda, bu bilgiler sözleşme öncesi bilgi formunun eki olarak ayrı bir belge ile tüketiciye verilir.Ön bilgilendirme yükümlülüğünden muafiyetMADDE 8 – (1) Yardımcı sıfatıyla kredi aracısı gibi hareket eden mal veya hizmet sağlayıcılarının, sözleşme öncesi bilgilendirme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ancak bu durum, kredi verenin, teklif edilen kredi sözleşmesinin koşullarını içeren sözleşme öncesi bilgilendirme yükümlüğünü ortadan kaldırmaz.Kredi talebinin sonucu hakkında bilgilendirilmeMADDE 9 – (1) Tüketicinin kredi talebinin reddedildiği durumlarda; kredi verenin yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciyi derhal ve ücretsiz olarak bilgilendirmesi zorunludur.ÜÇÜNCÜ BÖLÜMSözleşmenin Şekli ve Zorunlu İçeriğiSözleşmenin şekliMADDE 10 – (1) Mesafeli olarak kurulan sözleşmeler hariç olmak üzere, tüketici kredisi sözleşmesi yazılı olarak kurulmadıkça geçerli olmaz. Geçerli bir sözleşme yapmamış olan kredi veren, sonradan sözleşmenin geçersizliğini tüketicinin aleyhine olacak şekilde ileri süremez.(2) Tüketici kredisi sözleşmesinin; en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir şekilde düzenlenmesi ve bir örneğinin, kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciye verilmesi zorunludur.Belirli süreli tüketici kredisi sözleşmesinin zorunlu içeriğiMADDE 11 – (1) Belirli süreli tüketici kredisi sözleşmesinin aşağıda yer alan bilgileri içermesi zorunludur:a) Kredinin türü.b) Tüketicinin adı, soyadı ile kredi verenin ve varsa kredi aracısının unvanı, MERSİS numarası, açık adresi, telefon numarası, varsa diğer iletişim bilgileri.c) Kredi sözleşmesinin süresi.ç) Kredinin toplam tutarı ve kredi alınmasına ilişkin şartlar ile varsa tüketiciden talep edilecek ücretler.d) Bağlı kredi sözleşmesinde sözleşme konusu mal veya hizmete ilişkin bilgi.e) Aylık ve yıllık akdi faiz oranı ve akdi faiz oranının uygulanmasına ilişkin şartlar.f) Kredi sözleşmesinin kurulduğu tarihte hesaplanan efektif yıllık faiz oranı, bu oranın hesaplanması için kullanılan bütün bileşenler ve tüketici tarafından ödenecek toplam tutar.g) Sözleşmenin eki olarak da verilebilecek ödeme planı.ğ) Kredi veren ile tüketici arasında kurulan sözleşmenin bir örneğini, düzenlenme tarihinden sonraki ilk yıl için tüketicinin ücretsiz olarak alma hakkı olduğuna ilişkin bilgi.h) Kredi sözleşmesine ilişkin bir hesap açılması ve bu hesaptan sadece kredi ile ilgili işlemler yapılması durumunda, bu hesaba ilişkin herhangi bir isim altında ücret veya masraf talep edilmeyeceğine ve bu hesabın, tüketicinin aksine yazılı talebi olmaması hâlinde kredinin ödenmesi ile kapanacağına ilişkin bilgi.ı) Gerektiğinde noter masraflarının tüketici tarafından ödeneceğine ilişkin bilgi.i) Gecikme faiz oranı.j) Tüketicinin, ödemelerini ödeme tarihinde yapmamasının ve temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları.k) Varsa istenecek teminatlar ve bu teminatların tüketicinin edimlerine karşılık olarak alınan şahsi teminatlardan olması halinde her ne isim altında olursa olsun adi kefalet sayılacağına ve tüketicinin alacaklarına ilişkin karşı tarafça verilen şahsi teminatların diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça müteselsil kefalet sayılacağına ilişkin bilgi.l) Cayma hakkının kullanılma şartları, süresi ve usulüne ilişkin bilgi ile bu hakkın kullanılması durumunda anapara ile bu paranın faizini ödeme yükümlülüğü ve hesaplanma şekline dair bilgiler de dâhil olmak üzere cayma hakkının kullanılmasına ilişkin diğer şartlar.m) Bağlı kredi sözleşmesiyle ilgili olarak 19 uncu maddede yer alan tüketicinin haklarına ve bu hakların kullanılmasına ilişkin açıklayıcı bilgi.n) Tüketicinin erken ödemede bulunma hakkı ve ödenen tutara göre kredi verenin indirim yapma yükümlülüğüne ilişkin bilgi.o) Tüketicilerin uyuşmazlık konusundaki başvurularını tüketici mahkemesine veya tüketici hakem heyetine yapabileceklerine dair bilgi.ö) Varsa tüketicilerin başvurabileceği diğer çözüm yollarına ilişkin bilgi.p) Kredinin yabancı para birimi cinsinden kullandırılması durumunda, geri ödemeye ilişkin taksitlerin ve toplam kredi tutarının hesaplanmasında, hangi tarihteki kurun dikkate alınacağına ilişkin bilgi.r) Taksit vadesinin, kanunlarda tatil olarak kabul edilen bir güne rastlaması durumunda kendiliğinden bu günü izleyen ve tatil olmayan ilk güne geçeceğine ilişkin bilgi.s) Temerrüt hali de dahil olmak üzere kredi sözleşmelerine dayanılarak yapılan her türlü işlemde bileşik faiz uygulanamayacağına ilişkin bilgi.(2) Tüketicinin temerrüde düşmüş olması nedeniyle, ödemenin ertelenmesi veya borcun yeniden yapılandırılmasına ilişkin sözleşme kurulması durumunda, bu sözleşmede birinci fıkrada belirtilen bilgilere ilave olarak kredi sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin usul ve şartlara ilişkin bilgi de yer alır. Kredi veren, bu tür sözleşmelerde birinci fıkranın (d), (h), (ı) ve (k) bentlerinde belirtilen bilgilere yer vermeyebilir.Belirsiz süreli tüketici kredisi sözleşmesinin zorunlu içeriğiMADDE 12 – (1) Belirsiz süreli tüketici kredisi sözleşmesinin aşağıda yer alan bilgileri içermesi zorunludur:a) Kredinin türü.b) Tüketicinin adı, soyadı ile kredi verenin ve varsa kredi aracısının unvanı, MERSİS numarası, açık adresi, telefon numarası, varsa diğer iletişim bilgileri.c) Kredi limitinin ne zaman ve nasıl bildirileceğine ilişkin bilgi ile bu limitin değiştirilmesinde uygulanacak düzenlemeler.ç) Akdi faiz oranı ile bu oranın uygulanmasına ilişkin şartlar ve değiştirilmesinde esas alınacak düzenlemeler.d) Varsa faiz dışında tüketiciden talep edilecek ücretler.e) Kredi sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin usul ve şartlar.f) Gecikme faiz oranı.g) Tüketicinin, ödemelerini ödeme tarihinde yapmamasının ve temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları.ğ) Varsa istenecek teminatlar ve bu teminatların tüketicinin edimlerine karşılık olarak alınan şahsi teminatlardan olması halinde her ne isim altında olursa olsun adi kefalet sayılacağına ve tüketicinin alacaklarına ilişkin karşı tarafça verilen şahsi teminatların diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça müteselsil kefalet sayılacağına ilişkin bilgi.h) Cayma hakkının kullanılma şartları, süresi ve usulüne ilişkin bilgi ile bu hakkın kullanılması durumunda anapara ile bu paranın faizini ödeme yükümlülüğü ve hesaplanma şekline dair bilgiler de dâhil olmak üzere cayma hakkının kullanılmasına ilişkin diğer şartlar.ı) Tüketicilerin uyuşmazlık konusundaki başvurularını tüketici mahkemesine veya tüketici hakem heyetine yapabileceklerine dair bilgi.i) Varsa tüketicilerin başvurabileceği diğer çözüm yollarına ilişkin bilgi.j) Kredi veren ile tüketici arasında kurulan sözleşmenin bir örneğinin düzenlenme tarihinden sonraki ilk yıl için tüketicinin ücretsiz olarak alma hakkı olduğuna ilişkin bilgi.k) Ödeme gününün, kanunlarda tatil olarak kabul edilen bir güne rastlaması durumunda kendiliğinden bu günü izleyen ve tatil olmayan ilk güne geçeceğine ilişkin bilgi.Sözleşmede değişiklik yapılmasıMADDE 13 – (1) Belirli süreli kredi sözleşmesinin şartları, tüketici aleyhine değiştirilemez.(2) Belirsiz süreli kredi sözleşmelerinde akdi faiz oranında değişiklik yapılması hâlinde, bu değişikliğin yürürlüğe girmesinden otuz gün önce, tüketiciye kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla yazılı olarak bildirilmesi zorunludur. Bu bildirimde, yeni faiz oranının yürürlüğe girmesinden sonra varsa yapılacak ödemelerin tutarı, sayısı ile aralıklarının değişmesine ilişkin ayrıntılara yer verilir. Faiz oranının artırılması hâlinde, yeni faiz oranı geriye dönük olarak uygulanamaz. Tüketici, bildirim tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde borcun tamamını ödediği ve kredi kullanmaya son verdiği takdirde faiz artışından etkilenmez.(3) Belirsiz süreli kredi sözleşmesinde yer alan akdi faiz oranı dışında diğer sözleşme şartlarında değişiklik yapılması halinde, bu değişikliğin yürürlüğe girmesinden otuz gün önce tüketiciye, yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile bildirilmesi zorunludur. Tüketici, bu değişikliği kabul etmeyerek 25 inci maddede yer alan fesih hakkını kullanabilir.DÖRDÜNCÜ BÖLÜMEfektif Yıllık Faiz Oranı, Erken Ödeme ve Temerrüde İlişkin EsaslarEfektif yıllık faiz oranının hesaplanmasıMADDE 14 – (1) Tüketici kredisi sözleşmelerinde efektif yıllık faiz oranının yer alması zorunludur.(2) Efektif yıllık faiz oranı Ek-1’de yer alan formül uyarınca hesaplanır. Efektif yıllık faiz oranı hesaplanırken kredinin tüketiciye olan toplam maliyetine, tüketici tarafından kredi sözleşmesinde belirtilen taahhütlerden herhangi birine uyulmaması nedeniyle ödenecek ücretler dahil edilmez.(3) Efektif yıllık faiz oranı hesaplanırken, kredi sözleşmesinin kararlaştırılmış olan süre boyunca geçerli olacağı ve tarafların kredi sözleşmesinde belirlenen şart ve tarihlerde yükümlülüklerini yerine getirecekleri kabul edilir.(4) Efektif yıllık faiz oranına dahil olan ancak hesaplama esnasında belli olmayan ücretlerin olması veya ilgili mevzuat gereği belirsiz süreli tüketici kredisi sözleşmelerinde yer alan akdi faiz oranının değişebilecek olması durumunda, efektif yıllık faiz oranı hesaplanırken, bu ücretlerin veya akdi faiz oranının sabit olduğu ve bunların kredi sözleşmesinin sonuna kadar geçerli olduğu kabul edilir.(5) Gerektiğinde, Ek-1’de belirlenen ilave varsayımlar efektif yıllık faiz oranının hesaplanmasında kullanılabilir.Erken ödemeMADDE 15 – (1) Tüketici, vadesi gelmemiş bir veya birden çok taksit ödemesinde bulunabilir veya kredi borcunun tamamını ya da bir kısmını erken ödeyebilir. Bu hâllerde kredi veren 16 ve 17 nci maddelerde belirtilen hükümlere uygun olarak faizin tamamının veya bir kısmının peşin olarak tahsil edildiği durumlar da dahil olmak üzere gerekli indirimi yapmakla yükümlüdür.(2) Tüketicinin, vadesi gelmemiş bir veya birden çok taksit ödemesinde bulunması veya kredi borcunun tamamını ya da bir kısmını vadesinden önce ödemesi durumunda, erken ödeme indirimi hesaplanırken tüketicinin ödemeyi yaptığı tarih esas alınır. Bu tarih tüketici aleyhine olacak şekilde değiştirilemez.(3) Kredi veren, faizin tamamının veya bir kısmının tüketiciden peşin olarak tahsil edildiği kredilerde, tüketicinin erken ödeme yapması halinde akdi faiz oranı üzerinden gerekli indirimi yapmak üzere bir sistem kurmakla yükümlüdür. Bu durumda, Ek-3’te yer alan hususlar esas alınır.Kredinin tamamının erken ödenmesiMADDE 16 – (1) Kredinin tamamının erken ödenmesi taksit tarihinde yapılıyorsa vadesi gelen taksit ödemesi ile birlikte geriye kalan taksit tutarları içerisindeki anapara borcu ve varsa o tarihe kadar tahsil edilmemiş faiz, vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler tahsil edilir.(2) Kredinin tamamının erken ödenmesi, iki taksit arasında yapılıyorsa; ödeme planında yer alan en son ödenmiş taksit tarihiyle erken ödeme işleminin gerçekleştiği tarih arasında, anaparaya işleyen faiz tutarı, en son ödenmiş taksit tarihi itibarıyla geriye kalan taksit tutarları içerisindeki anapara borcu ve varsa o tarihe kadar tahsil edilmemiş faiz ile vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler tahsil edilir. Ancak faizin tamamının veya bir kısmının tüketiciden peşin olarak tahsil edildiği kredilerde, kredinin tamamının erken ödenmesi durumunda, erken ödeme yapılan tarih ve tutar esas alınarak, akdi faiz oranı üzerinden gerekli faiz iadesi yapılır.(3) Kredinin tamamının erken ödenmesi işlemlerinde Ek-2’de yer alan hususlar esas alınır.Ara ödemeMADDE 17 – (1) Tüketicinin ödeme planında yer alan bir taksit tutarından az olmamak üzere, herhangi bir tutarı vadesinden önce ödemesi ara ödeme olarak kabul edilir.(2) Tüketicinin ara ödemede bulunması durumunda kalan anapara borcu üzerinden, akdi faiz oranı ile bir önceki taksit tarihinden itibaren işleyen gün sayısı dikkate alınarak bulunacak faiz ve faiz üzerinden hesaplanacak vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler toplamı tüketiciden tahsil edilir. Tahsil edilen bu tutar dışında kalan kısım anapara borcundan düşülür. Bu durumda kalan taksit sayısı ve ödeme tarihleri değişmeden yeni taksit tutarı ve yeni ödeme planı oluşturulur. Ancak tüketicinin talep etmesi halinde taksit sayısı değişmeyecek şekilde erken ödemesi yapılan taksit sayısına göre ödemesiz dönem veya tüketicinin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla talep etmesi ve tarafların mutabakatı ile mevcut ödeme planından farklı taksit sayısı ve ödeme tarihleri de belirlenebilir.(3) Tarafların mutabakatı halinde yeni ödeme planında yer alan taksit tutarı erken ödeme öncesi taksit tutarından fazla olabilir.(4) Faizin tamamının veya bir kısmının tüketiciden peşin olarak tahsil edildiği kredilerde, ara ödeme yapılması durumunda, ödeme yapılan tarih ve tutar esas alınarak akdi faiz oranı üzerinden gerekli faiz iadesi yapılır.(5) Yeni ödeme planı, herhangi bir isim altında ücret talep edilmeksizin yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciye verilir.(6) Bu maddede yer alan tüketicinin taleplerine ilişkin ispat yükü kredi verene aittir.(7) Ara ödeme işlemlerinde Ek-4’te yer alan hususlar esas alınır.Temerrüt ve geç ödemeMADDE 18 – (1) Tüketici kredisi sözleşmelerinde, tüketicinin taksitleri ödemede temerrüde düşmesi durumunda, kredi veren, borcun tamamının ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa, bu hak ancak kredi verenin bütün edimlerini ifa etmiş olması, tüketicinin de birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmesi hâlinde kullanılabilir. Kredi verenin bu hakkı kullanabilmesi için tüketiciye en az otuz gün süre vererek muacceliyet uyarısında bulunması zorunludur. Muaccel kılınan taksitlerin hesaplanmasında faiz ve ücretler dikkate alınmaz.(2) Temerrüt veya geç ödeme durumunda tüketiciden sözleşmede yer alan akdi faiz oranının yüzde otuz fazlasından daha yüksek bir oranda gecikme faizi tahsil edilemez. Aksi halde, kredi veren, fazla tahsil ettiği tutar ile fazla tahsil edilen tutarın tahsil edildiği tarihle fiilen tüketiciye geri ödendiği tarih arasındaki süre için sözleşmede yer alan akdi faiz oranının yüzde otuz fazlası üzerinden hesaplanacak faizi tüketiciye ödemekle yükümlüdür.(3) Kredi veren, tüketicinin temerrüde düşmesi ya da geç ödemede bulunması durumunda, geç ödenen tutar içinde yer alan anapara tutarı üzerinden gecikme faiz oranı ile geç ödenen gün sayısı dikkate alınarak bulunacak faiz ve bu faiz üzerinden hesaplanacak vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler toplamını tüketiciden talep edebilir. Tüketiciden talep edilebilecek gecikme faizi hesaplanırken tüketicinin ödemeyi yaptığı tarih esas alınır. Bu süre hiçbir şekilde tüketici aleyhine olacak şekilde değiştirilemez. Gecikme faizi hesaplanırken Ek-5’te yer alan hususlar esas alınır.BEŞİNCİ BÖLÜMÇeşitli ve Son HükümlerBağlı kredi sözleşmesiMADDE 19 – (1) Bağlı kredi sözleşmesi; tüketici kredisinin münhasıran belirli bir malın veya hizmetin tedarikine ilişkin bir sözleşmenin finansmanı için verildiği ve bu iki sözleşmenin objektif açıdan ekonomik birlik oluşturduğu sözleşmedir.(2) Ekonomik birliğin varlığı;a) Satıcı veya sağlayıcının tüketici için krediyi finanse ettiği,b) Üçüncü bir tarafça finanse edilmesi durumunda, kredi verenin kredi sözleşmesinin imzalanması veya hazırlanması ile ilgili olarak satıcı veya sağlayıcının hizmetlerinden yararlandığı,c) Belirli bir mal veya hizmetin verilmesinin kredi sözleşmesinde açıkça belirtildiği,durumlardan en az birinin varlığı hâlinde kabul edilir.(3) Tüketicinin mal veya hizmet tedarikine ilişkin sözleşmeden cayması ve buna ilişkin bildirimin cayma süresi içinde ayrıca yazılı ya da kredi verenin erişebileceği kalıcı veri saklayıcısı ile kredi verene de yöneltilmesi hâlinde, bağlı kredi sözleşmesi de herhangi bir tazminat veya cezai şart ödeme yükümlülüğü olmaksızın sona erer.(4) Bağlı kredilerde, mal veya hizmet hiç ya da gereği gibi teslim veya ifa edilmez ise tüketicinin satış sözleşmesinden dönme veya bedelden indirim hakkını kullanması hâlinde satıcı, sağlayıcı ve kredi veren müteselsilen sorumludur. Tüketicinin bedelden indirim hakkını kullanması hâlinde bağlı kredi de bu oranda indirilir ve ödeme planı buna göre değiştirilir. Tüketicinin sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, o güne kadar yapmış olduğu ödemenin iadesi hususunda satıcı, sağlayıcı ve kredi veren müteselsilen sorumludur. Ancak, kredi verenin sorumluluğu; malın teslim veya hizmetin ifa edilmediği durumlarda satış sözleşmesinde veya bağlı kredi sözleşmesinde belirtilen malın teslim veya hizmetin ifa edilme tarihinden, malın teslim veya hizmetin ifa edildiği durumlarda ise malın teslim veya hizmetin ifa edildiği tarihten itibaren, kullanılan kredi tutarı ile sınırlı olmak üzere bir yıldır.(5) Kredi veren ile satıcı veya sağlayıcı arasında belirli bir malın veya hizmetin tedarikine ilişkin bir sözleşme olmaksızın, tüketicinin kendisi tarafından belirlenen malın veya hizmetin bedelinin kredi veren tarafından ödenmesi suretiyle kullandırılan krediler bağlı kredi sayılmaz.Taksitli nakit avans kredisiMADDE 20 – (1) Belirsiz süreli tüketici kredisi sözleşmesi olarak kabul edilen kredi kartı veya kredili mevduat hesabı sözleşmesine dayanılarak nakit kullanılan tutarın taksitler halinde geri ödenmesine imkan veren nakdi krediler, taksitli nakit avans kredisi olarak kabul edilir.(2) Taksitli nakit avans kredisinin tüketici tarafından kullanılmasından önce kredinin toplam tutarı, taksit tutarları ve taksit sayısı ile akdi faiz oranı bilgisinin tüketiciye bildirilmesi zorunludur.(3) Taksitli nakit avans kredilerinde taksit tutarı, kredinin kullanıldığı tarih ile son ödeme tarihi arasında geçen gün sayısı dikkate alınarak hesaplanacak olan akdi faize göre belirlenir.(4) Kredilerin geri ödenmesinde gecikme olması durumunda, gecikme faizi son ödeme tarihinden başlamak üzere hesaplanır.(5) Kredilerde, kredi veren tarafından anapara ve faiz ayrı olarak izlenir. Geri ödemede gecikme olması durumunda sadece anapara üzerinden gecikme faizi uygulanır.(6) Kredi kullanan tüketicilerin hesap kesim tarihleri kredi borcu tamamlanıncaya kadar değiştirilemez. Ancak zorunlu nedenlerle hesap kesim tarihinin değiştirilmesi durumunda Ek-4’te yer alan hususlar esas alınır.Limit aşımıMADDE 21 – (1) Limit aşımına izin verilen bir mevduat hesabı açılmasına ilişkin sözleşmenin tüketiciyle kurulması durumunda, bu sözleşmede akdi faiz oranı, bu oranın uygulanmasına ilişkin şartlar hakkında bilgiler de yer alır. Kredi verenin, her halükarda bu bilgileri yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile aylık dönemler halinde tüketiciye vermesi zorunludur.(2) Bir ayı aşan dönemde önemli bir limit aşımı olması halinde kredi veren, tüketiciye yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile derhal aşağıdaki hususlarda bilgi verir:a) Limit aşımının yapıldığına ilişkin bilgi.b) Kullanılan tutar.c) Akdi faiz oranı.ç) Geciken tutara uygulanacak faiz.(3) Kredi veren, limit aşımı süresinin bir aydan uzun olması durumunda tüketiciye başka türde bir kredi sözleşmesi de teklif edebilir.Faiz oranıMADDE 22 – (1) Belirli süreli tüketici kredisi sözleşmelerinde faiz oranı sabit olarak belirlenir. Sözleşmenin kurulduğu tarihte belirlenen bu oran tüketici aleyhine değiştirilemez.(2) Sözleşmede, akdî faiz oranı, efektif yıllık faiz oranı veya kredinin toplam maliyetinin yer almaması durumunda, kredi tutarı faizsiz olarak sözleşme süresinin sonuna kadar kullanılır. Efektif yıllık faiz oranı, olduğundan düşük gösterilmişse, kredinin toplam maliyetinin hesaplanmasında esas alınacak akdî faiz oranı, düşük gösterilen efektif yıllık faiz oranına uyacak şekilde yeniden belirlenir. Bu hâllerde ödeme planı, yapılan değişikliklere göre yeniden düzenlenir.(3) Tüketici kredisi sözleşmelerinde tek bir akdi faiz oranına yer verilir. Erken ödeme, temerrüt veya benzeri durumlarda bu akdi faiz oranı dikkate alınır.(4) Temerrüt hâli de dâhil olmak üzere, tüketici işlemlerinde bileşik faiz uygulanmaz.(5) Belirsiz süreli tüketici kredisi olarak kabul edilen kredi kartı sözleşmelerinde uygulanacak faiz oranı, kredi kartı sözleşmesi uyarınca belirlenen faiz oranından fazla olamaz.Hesap özetiMADDE 23 – (1) Belirsiz süreli kredi sözleşmelerinde kredi veren tarafından tüketicinin, borcu olması halinde her bir hesap dönemi sonunda yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile aşağıda yer alan bilgileri içeren hesap özeti ile bilgilendirilmesi zorunludur:a) Hesap özetinin ilgili olduğu dönem.b) Kullandırılan kredinin tutarı ve kullanıldığı tarihler.c) Bir sonraki hesap özetinin tarihi.ç) Dönem borcu.d) Tüketici tarafından yapılan ödemelerin tarihleri ve tutarları.e) Akdi faiz oranı.f) Gecikme faiz oranı.g) Hesap özetinin ait olduğu döneme ilişkin tüketiciden alınan ücretler.ğ) Varsa tüketici tarafından yapılacak asgari ödeme tutarı.(2) Belirli süreli kredi sözleşmelerinde, sözleşmenin kurulduğu anda verilen ödeme planı, aşağıdaki bilgileri içermesi kaydıyla hesap özeti olarak kabul edilir:a) Yapılması gereken ödemeler,b) Taksit tutarlarının ödenmesine ilişkin dönemler ve şartlar,c) Her bir geri ödemenin anapara tutarı,ç) Akdi faiz oranına göre hesaplanan faiz ve varsa her türlü ilave ücreti gösteren bir döküm.Cayma hakkıMADDE 24 – (1) Tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin tüketici kredisi sözleşmesinden cayma hakkına sahiptir.(2) Cayma hakkı süresi, sözleşmenin kurulduğu tarihte başlar. Ancak sözleşmenin bir örneğinin yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciye verildiği tarihin sözleşmenin kurulduğu tarihten daha sonra olması durumunda, bu süre, tüketicinin sözleşmenin bir örneğini aldığı tarihten itibaren başlar.(3) Kredi veren, cayma hakkı olduğu konusunda tüketicinin bilgilendirildiğini ispat etmekle yükümlüdür. Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin cayma hakkı süresi içinde yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile kredi verene yöneltilmiş olması yeterlidir.(4) Cayma hakkını kullanan tüketicinin krediden faydalandığı hâllerde, tüketici, anaparayı ve kredinin kullanıldığı tarihten anaparanın geri ödendiği tarihe kadar olan sürede tahakkuk eden faizi en geç cayma bildirimini kredi verene göndermesinden sonra otuz gün içinde geri öder. Bu süre içinde ödeme yapılmaması hâlinde tüketici kredisinden cayılmamış sayılır.(5) Faiz, akdi faiz oranına göre hesaplanır. Tüketiciden, hesaplanan akdi faiz ve bir kamu kurum veya kuruluşuna veya üçüncü kişilere ödenmiş olan ücretler dışında herhangi bir bedel talep edilemez. Bu bedeller dışında kalan ve tüketiciden tahsil edilen her türlü ücret, tüketicinin anapara ile tahakkuk eden faizi kredi verene geri ödediği tarihten itibaren yedi gün içinde tüketiciye iade edilir.(6) Kredi sözleşmesine bağlı olarak tüketiciye başka bir hizmetin de sunulması halinde, tüketicinin kredi sözleşmesinden cayması ile birlikte bu hizmete ilişkin sözleşme de sona erer.Belirsiz süreli tüketici kredisi sözleşmesinin feshiMADDE 25 – (1) Belirsiz süreli tüketici kredisi sözleşmelerinde, sözleşmede feshin bildirimine ilişkin bir süre belirlenmemiş ise tüketici herhangi bir zamanda, ücret ödemeden kredi verene yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile bildirimde bulunarak sözleşmeyi feshedebilir. Ancak sözleşmede feshin bildirimine ilişkin bir süre belirlenmiş ise, bu süre bir ayı geçemez.(2) Kredi verene sözleşmeyi fesih hakkı tanınmış ise kredi veren, en az iki ay önceden tüketiciye yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile bildirimde bulunarak belirsiz süreli kredi sözleşmesini feshedebilir.(3) Sözleşmede kararlaştırılmış ise kredi veren haklı nedenlerin varlığı halinde bildirim süresine uymadan belirsiz süreli kredi sözleşmesini feshedebilir. Bu durumda kredi veren fesihten önce fesih ve nedenleri hakkında yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciyi bilgilendirir. Ancak, fesihten önce bilgilendirmenin mümkün olmaması halinde bu bildirim en geç fesihten hemen sonra yapılır.Sigorta yaptırılmasıMADDE 26 – (1) Tüketicinin yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile açık talebi olmaksızın kredi ile ilgili sigorta yaptırılamaz. Tüketicinin sigorta yaptırmak istemesi hâlinde, istediği sigorta şirketinden sağladığı teminat, kredi veren tarafından kabul edilmek zorundadır. Bu sigortanın kredi konusuyla, meblağ sigortalarında kalan borç tutarıyla ve vadesiyle uyumlu olması gerekir. Meblağ sigortalarında, poliçedeki teminat tutarı kalan kredi tutarından yüksek olamaz. Sigorta vadesi de kredi vadesinden uzun olamaz. (2) Kredi bağlantılı yapılan meblağ sigortalarında kredi borcunun belirlenen vadeden önce geri ödenmesi veya kredi borç yapısında değişiklik olması durumlarında sigorta sözleşmesi sonlandırılır. Ancak bu işlemlerin gerçekleştiği anda tüketicinin kredi veren tarafından ayrıca bilgilendirilmesi ve açık onayının alınması koşuluyla poliçe mevcut koşullarıyla devam ettirilebilir veya kredi borç yapısında gerçekleştirilen değişikliğe göre mevcut sigorta poliçesi teminat tutarları ve sigorta süresi yeniden düzenlenebilir.Kredi verenin haklarının devriMADDE 27 – (1) Kredi verenin, tüketici ile kurulan kredi sözleşmesiyle veya ayrı bir kredi sözleşmesiyle sözleşmeden doğan haklarını üçüncü bir kişiye devrettiği hallerde tüketici, kredi verene karşı sahip olduğu sözleşmeden doğan haklarını üçüncü kişiye karşı da ileri sürebilir.(2) Kredi verenin devralan kişiyle birlikte sorumluluğunun devam ettiği durumlar hariç olmak üzere, kredi verenin sözleşmeden doğan haklarını devrettiği hususunda tüketiciye yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile bildirimde bulunması zorunludur.KefaletMADDE 28 – (1) Tüketici kredisi sözleşmelerinde tüketicinin edimlerine karşılık olarak alınan şahsi teminatlar, her ne isim altında olursa olsun adi kefalet sayılır. Tüketicinin alacaklarına ilişkin karşı tarafça verilen şahsi teminatlar diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça müteselsil kefalet sayılır.Diğer hususlarMADDE 29 – (1) Belirli süreli kredi sözleşmesine ilişkin bir hesap açılması ve bu hesaptan sadece kredi ile ilgili işlemler yapılması durumunda, tüketiciden bu hesaba ilişkin herhangi bir isim altında ücret veya masraf talep edilemez. Bu hesap, tüketicinin aksine yazılı talebi olmaması hâlinde kredinin ödenmesi ile kapanır.(2) Tüketicinin açık talimatı olmaksızın belirli süreli kredi sözleşmesi ile ilişkili bir kredili mevduat hesabı sözleşmesi yapılamaz.(3) Bu Yönetmelikte düzenlenen sözleşmelere istinaden tüketiciden talep edilecek her türlü ücrete ilişkin bilgilerin, sözleşmenin eki olarak kâğıt üzerinde yazılı şekilde tüketiciye verilmesi zorunludur. Bu bilgilerin tüketiciye verildiğinin ispatı kredi verene aittir.(4) Taksit vadesi veya ödeme gününün, kanunlarda tatil olarak kabul edilen bir güne rastlaması durumunda kendiliğinden bu günü izleyen ve tatil olmayan ilk güne geçer.(5) Kurulmuş olan sözleşmeye ilişkin olarak tüketicilerin iletişime geçebilmesi için kredi veren tarafından bir telefon hattı tahsis edilmesi durumunda, bu hat ile ilgili olarak kredi veren olağan ücret tarifesinden daha yüksek bir tarife seçemez.Yürürlükten kaldırılan yönetmelikMADDE 30 – (1) 1/8/2003 tarihli ve 25186 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tüketici Kredisinde Erken Ödeme İndirimi ve Kredinin Yıllık Maliyet Oranını Hesaplama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.YürürlükMADDE 31 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra yürürlüğe girer.YürütmeMADDE 32 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür. Ekler için tıklayınız
6 Haziran 2015 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 29378YÖNETMELİKÇevre ve Şehircilik Bakanlığından:BİTKİSEL ATIK YAĞLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİBİRİNCİ BÖLÜMAmaç, Kapsam, Dayanak ve TanımlarAmaçMADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; bitkisel atık yağların oluşumundan bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetiminin sağlanması, yönetiminde gerekli teknik ve idari standartların oluşturulması ve buna yönelik prensip, politika ve programların belirlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.KapsamMADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; 2/4/2015 tarihli ve 29314 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atık Yönetimi Yönetmeliğinin ek-4 Atık Listesinde yer alan; “20 01 25 – Yenilebilir sıvı ve katı yağlar” kodu kapsamında değerlendirilen bitkisel atık yağlar ve “20 01 26* – 20 01 25 dışındaki sıvı ve katı yağlar (A)” kodu kapsamında değerlendirilen kullanılmış kızartmalık yağları kapsar.DayanakMADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 8 inci, 11 inci ve 12 ncimaddeleri ile 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci, 8 inci ve 33 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.TanımlarMADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;a) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,b) Bertaraf: İkincil amacı enerji geri kazanımı olsa dahi geri kazanım olarak kabul edilmeyen ve Atık Yönetimi Yönetmeliğinin ek-2/A’sında yer alan işlemlerden herhangi birini,c) Bitkisel atık yağ: Atık Yönetimi Yönetmeliğinde yer alan atık tanımına uygun bitkisel yağlar ile kullanılmış kızartmalık yağları,ç) Bitkisel atık yağ ara depolama tesisi: Bitkisel atık yağların işleme tesislerine ulaştırılmadan önce, atık miktarı yeterli kapasiteye ulaşıncaya kadar güvenli bir şekilde depolandığı tesisi,d) Bitkisel atık yağ sahibi: Bitkisel atık yağ üreticisi ya da atığı zilyetliğinde veya mülkiyetinde bulunduran gerçek ve/veya tüzel kişiyi,e) Bitkisel atık yağ üreticisi: Faaliyetleri sonucu bitkisel atık yağ oluşumuna neden olan konut, işletme, resmî veya özel kurum veya kuruluşlar ile yemek hizmeti konusunda anlaşma yapılması halinde anlaşmalı olan işletmeyi,f) Bitkisel yağ: Bitkisel kökenli ve kullanım amacına uygun olarak piyasaya arz edilen gıda yağlarını,g) Biyodizel: Her türlü biyolojik orijinli yağlar ile hayvansal yağların bir katalizatör eşliğinde kısa zincirli bir alkol ile (metanol veya etanol) reaksiyonu sonucunda açığa çıkan ve yakıt olarak kullanılan ürünü,ğ) Biyogaz: Organik maddelerin anaerobik mikroorganizmalarla ayrışması sırasında meydana gelen çok adımlı biyokimyasal reaksiyonlardan oluşan gazı,h) Çevresel etki değerlendirmesi (ÇED): Gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları,ı) Çevre lisansı: 10/9/2014 tarihli ve 29115 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğinde düzenlenen lisansı,i) Geçici depolama: Bitkisel atık yağların, atık üreticisi/sahibi tarafından işleme tesislerine ulaştırılmadan önce üretildikleri yerde güvenli bir şekilde bekletilmesini,j) Geri kazanım: Piyasada ya da bir tesiste kullanılan maddelerin yerine ikame edilmek üzere atıkların faydalı bir amaç için kullanıma hazır hale getirilmesinde yer alan ve Atık Yönetimi Yönetmeliğinin ek-2/B’sinde listelenen işlemleri,k) İl Müdürlüğü: Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünü,l) İşleme tesisi: Ara depolama tesisleri dâhil olmak üzere, Atık Yönetimi Yönetmeliğine göre bitkisel atık yağları doğrudan veya dolaylı olarak gıda amaçlı kullanım hariç geri kazanan ve/veya bertaraf eden tesisi,m) Kullanılmış kızartmalık yağlar: Yüksek sıcaklık altında okside olmuş, tekrar kullanımı sağlık açısından uygun olmayan kızartma işlemlerinde kullanılan yağları,n) Rafinasyon: Ham yağların rafine edilerek, ulusal veya uluslararası standartlar ile şartnamelere uygun yemeklik bitkisel yağ elde edilmesi işlemlerini,o) Ulusal atık taşıma formu (UATF): Atık Yönetimi Yönetmeliğinde tanımlanan formu,ö) Yemeklik bitkisel yağ üreticisi: Gıda için kullanım amacına uygun olarak yağ üreten veya bu yağları ithal ederek piyasaya süren gerçek ve tüzel kişileri,p) Yetkilendirilmiş kuruluş: Yemeklik bitkisel yağ üreticilerinin bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmek üzere oluşturdukları ve Bakanlık tarafından yetkilendirilen tüzel kişiliği haiz kuruluşları,ifade eder.İKİNCİ BÖLÜMGenel İlkeler, Görev, Yetki ve YükümlülüklerGenel ilkelerMADDE 5 – (1) Bitkisel atık yağların yönetimine ilişkin ilkeler şunlardır:a) Bitkisel atık yağların ithalatı yasaktır. İhracatı ve transit geçişiyle ilgili kurallar Atık Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine tabidir.b) Bitkisel atık yağların kaynakta azaltımı, ayrı toplanması ve geri kazanımı esastır. Geri kazanıma uygun olmayan bitkisel atık yağlar bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda bertaraf edilir.c) Bitkisel atık yağlar ile bu yağların işlenmesi sonucu oluşan atıkların çevreye zarar verecek şekilde depolanması, taşınması, doğrudan veya dolaylı olarak yüzey suları ile yeraltı suyuna, denize, kanalizasyona, drenaj sistemi ile toprağa verilmesi ve mevcut düzenlemelerle belirlenen sınır değerleri aşarak hava kirliliğine neden olacak şekilde yakılması yasaktır.ç) Bitkisel atık yağların doğrudan veya dolaylı olarak yemeklik yağlara ve ham yağlara karıştırılması yasaktır.d) Bitkisel atık yağların kaynakta ayrı toplanması ve uygun olarak depolanması esastır.e) Bitkisel atık yağ üreten kurum, kuruluş veya işletmeler, bu yağların toplanması için çevre lisanslı geri kazanım tesisleriyle veya bitkisel atık yağ ara depolama tesisleri ile yıllık sözleşme yapmakla yükümlüdürler.f) Boşaltılmış olan toplama kapları, tank ve konteynerlerin geri kazanım tesislerinde veya bitkisel atık yağ ara depolama tesislerinde temizlenmesi esastır.g) Bitkisel atık yağlar, çevre lisanslı geri kazanım tesisleri ile bitkisel atık yağ ara depolama tesisleri tarafından toplanır. Bunun dışındaki gerçek ve tüzel kişiler tarafından bitkisel atık yağlar toplanamaz.ğ) Bitkisel atık yağlar ilgili teknik düzenlemelere uygun olarak sadece biyodizel ve biyogaz üretiminde kullanılabilir.h) Bu maddenin (e) bendi kapsamındaki bitkisel atık yağ üreticileri, geri kazanım veya bitkisel atık yağ ara depolama tesisleri ile yaptıkları sözleşmenin ihlalinden kaynaklanacak uyuşmazlıkları ilgili il müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür.ı) Başka bir kurum veya kuruluşun bünyesinde yemek hizmeti veren işletmelerden kaynaklanacak bitkisel atık yağlar için yemek hizmetini veren işletme, bitkisel atık yağ üreticisi olarak değerlendirilir.i) Bitkisel atık yağların yarattığı çevresel kirlenme ve bozulmadan doğan zararlardan dolayı, bitkisel atık yağ üreticileri, toplayıcıları, taşıyıcıları, geri kazanım ve bertarafçıları müteselsilen sorumludur. Sorumluların bu faaliyetler sonucu meydana gelen zararlardan dolayı genel hükümlere göre tazminat sorumluluğu saklıdır.j) Bitkisel atık yağların yönetiminden kaynaklanan her türlü çevresel zararın giderilmesi için yapılan harcamalar 2872 sayılı Çevre Kanununca kirleten öder prensibine göre atıkların yönetiminden sorumlu olan gerçek ve tüzel kişiler tarafından karşılanır. Bitkisel atık yağların yönetiminden sorumlu kişilerin çevresel zararı durdurmak, gidermek ve azaltmak için gerekli önlemi almaması veya bu önlemlerin yetkili makamlarca doğrudan alınması nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan gerekli harcamalar 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre bitkisel atık yağların yönetiminden sorumlu olanlardan tahsil edilir.Bakanlık merkez teşkilatının görev ve yetkileriMADDE 6 – (1) Bakanlık;a) Bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik işbirliğini ve koordinasyonu sağlamakla,b) Bitkisel atık yağ geri kazanım tesislerine çevre izin ve lisansı vermek, bu tesisleri düzenli olarak izlemek ve denetlemekle,c) Yemeklik bitkisel yağ üreticileri ile birlikte hanelerden kaynaklanan bitkisel atık yağ toplama miktarını yıllık olarak belirlemekle,ç) Yemeklik bitkisel yağ üreticilerinin bir araya gelerek kuracakları bitkisel atık yağ toplama organizasyonuna yetki vermekle,görevli ve yetkilidir.İl müdürlüklerinin görev ve yetkileriMADDE 7 – (1) Çevre ve şehircilik il müdürlükleri;a) Bitkisel atık yağ ara depolama tesislerine çevre lisansı vermek, bu tesisleri düzenli olarak izlemek ve denetlemekle,b) Belediyelerin yetki alanı dışında bulunan bitkisel atık yağ üreten atık üreticilerini belirleyerek bunların çevre lisansı almış geri kazanım tesisleriyle veya bitkisel atık yağ ara depolama tesisleri ile yıllık sözleşme yapmalarını sağlamak, sözleşme yapmayanlara idari yaptırımı uygulamakla,c) Bu Yönetmelik kapsamına giren bitkisel atık yağ geri kazanım tesislerini tespit ederek çevre lisansı almak üzere Bakanlığa müracaat etmelerini sağlamakla,ç) Bakanlıkça belirlenen esaslara göre, atık taşınması ile ilgili faaliyet gösteren firmalara ve araçlara taşıma lisansı vermekle, bu lisansa esas faaliyetlerini kontrol etmekle, iptal etmekle veya yenilemekle,görevli ve yetkilidir.Belediyelerin görev ve yetkileriMADDE 8 – (1) Büyükşehir belediyeleri, büyükşehir ilçe belediyeleri, il, ilçe ve belde belediyeleri; yetki sahasında bulunan bitkisel atık yağ üreticilerini denetleyerek bitkisel atık yağların kanalizasyona dökülmesini önlemekle görevli ve yetkilidir.(2) İl, ilçe ve belde belediyeleri;a) Sınırları dâhilinde bitkisel atık yağ üreticilerinin, çevre lisansı almış geri kazanım tesisleriyle veya bitkisel atık yağ ara depolama tesisleri ile yıllık sözleşme yapmalarını sağlamak, buna ilişkin kayıtları ilgili il müdürlüğüne bildirmek, sözleşme yapmayanlara gerekli cezai işlemi uygulamakla,b) Bitkisel atık yağların hanelerden ayrı toplanması için yetkilendirilmiş kuruluş, çevre lisansı almış geri kazanım tesisleriyle veya bitkisel atık yağ ara depolama tesisleri ile işbirliği yaparak toplama sistemini oluşturmak, bitkisel atık yağ toplama faaliyetleri konusunda halkı bilgilendirmek ve toplama miktarları hakkında ilgili il müdürlüğüne bilgi vermekle,görevli ve yetkilidir.Yemeklik bitkisel yağ üreticilerinin yükümlülükleriMADDE 9 – (1) Yemeklik bitkisel yağ üreticileri;a) Bitkisel yağ ambalajlarının etiketlerinde “Bitkisel atık yağları lavaboya veya su, toprak gibi alıcı ortamlara dökmeyiniz.” ibaresine yer vermekle,b) Piyasaya sürülen bitkisel yağ miktarlarını bir önceki yıl verilerini içerecek şekilde takip eden yılın Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa bildirmekle,c) Bitkisel atık yağların düzenli olarak toplanması amacıyla halkın eğitimi ve bilinçlendirilmesine yönelik çalışmaları desteklemekle,ç) Belediyeler ile işbirliği yaparak, haldeki bitkisel atık yağların hanelerden Bakanlıkla belirlenen miktarlarda toplanması için gerekli sistemi kurmakla, üreticilerin bir araya gelerek kuracakları bitkisel atık yağ toplama organizasyonu için Bakanlıktan yetki almakla, atık yönetim planlarını Bakanlığa sunmakla, bu faaliyetlere ilişkin Bakanlığa yıllık rapor vermekle,d) Üreticilerin bir araya gelerek kuracakları bitkisel atık yağ toplama organizasyonu için Atık Yönetimi Yönetmeliğinin 21 inci maddesinde belirtilen hükümler çerçevesinde Bakanlıktan yetki almakla ve yetkilendirilmiş kuruluş yükümlülüklerini yerine getirmekle,görevli ve yetkilidir.Bitkisel atık yağ üreticisinin/sahibinin yükümlülükleriMADDE 10 – (1) Bitkisel atık yağ üreticileri;a) Bitkisel atık yağları diğer atık madde ve çöplerden ayrı olarak biriktirmekle,b) Konutlar hariç olmak üzere;1) Faaliyetleri sonucu oluşan bitkisel atık yağların biriktirilmesi için sızdırmaz, iç ve dış yüzeyleri korozyona dayanıklı toplama kaplarını kullanmakla,2) Bitkisel atık yağları lisanslı taşıyıcılarla işleme tesislerine göndermekle,3) Bitkisel atık yağ sevkiyatında ulusal atık taşıma formu kullanmaklayükümlüdürler.(2) 5 inci maddenin (e) bendi kapsamındaki bitkisel atık yağ üreticileri, atık beyan formunu bir önceki yıla ait bilgileri içerecek şekilde her yıl Ocak ayı itibariyle başlamak üzere en geç Mart ayı sonuna kadar Bakanlıkça hazırlanan çevrimiçi uygulamalar kullanarak doldurmak, onaylamak, çıktısını almak ve beş yıl boyunca bir nüshasını saklamakla yükümlüdürler.Bitkisel atık yağ geri kazanım tesisi işletmecilerinin yükümlülükleriMADDE 11 – (1) Bitkisel atık yağ geri kazanım tesisi işletmecileri;a) Bakanlıktan çevre izin ve lisansı almakla,b) Faaliyetlerine ilişkin yıllık raporlarını Şubat ayı sonuna kadar ilgili il müdürlüğüne göndermekle,c) Bitkisel atık yağın tesise kabul kriterlerini belirlemek, bitkisel atık yağın ulusal atık taşıma formunda belirtilen atık tanımına uygunluğunu tespit etmekle,ç) Tesise kabul edilen bitkisel atık yağların üç ay içerisinde geri kazanımını sağlamakla,d) Süresi içerisinde geri kazanımı sağlanamayan bitkisel atık yağları bertaraf ettirmekle,e) Çevrimiçi programlara kayıt olmak ve tesisine kabul ettiği, işlediği, bakiye olarak oluşturduğu atıklar ile atık işleme faaliyeti neticesinde oluşturduğu/ürettiği ürünlerin bilgisini içeren kütle-denge bilgisini hazırlamak ve çevrimiçi programı kullanarak bildirim yapmakla,f) Bitkisel atık yağların toplanması için geri kazanım tesisleri dışında kurulacak bitkisel atık yağ ara depolama tesisleri için ilgili il müdürlüğünden çevre lisansı almakla,g) Tesise kabul edilen bitkisel atık yağları ayrı depolamakla,ğ) Personeline geri kazanım faaliyetlerinin gerektirdiği nitelikte eğitim vermek, acil durum planlarını hazırlamak, atık yönetimiyle ilgili işletme kayıtlarını tutmak ve bu kayıtları beş yıl süreyle tesiste bulundurmakla,h) Geri kazanım işlemleri sonucunda ortaya çıkan atıkları ve bunlarla kontamine olmuş malzemeleri çevre lisanslı tesislerde bertaraf etmek veya ettirmek, buna ilişkin harcamaları karşılamakla,ı) Bitkisel atık yağ ara depolama tesisleri ile olan sözleşme iptallerini ilgili il müdürlüğüne en geç bir ay içerisinde bildirmekle,i) İtfaiye projesini hazırlayarak ilgili belediyeden izin almakla,yükümlüdürler.Bitkisel atık yağ ara depolama tesislerinin yükümlülükleriMADDE 12 – (1) Bitkisel atık yağ ara depolama tesisleri;a) İl müdürlüğünden bitkisel atık yağ ara depolama lisansı almakla,b) Geri kazanım tesisleriyle sözleşme yapmakla, bitkisel atık yağ ara depolama izni müracaatlarında bu sözleşmeyi il müdürlüğüne ibraz etmekle,c) Bitkisel atık yağları geri kazanım işlemlerini de dikkate alarak üç aydan fazla süre ile depolamamakla,ç) Sözleşme yaptıkları bitkisel atık yağ üreticilerine biriktirme bidon ve konteynerlerini temin etmekle,d) Toplanan ve geri kazanım tesisine sevk edilen bitkisel atık yağ miktarlarını aylık olarak ilgili il müdürlüğüne bildirmekle,e) Geri kazanım firmasıyla ortaya çıkacak anlaşmazlıklar ve sözleşme iptalleri hakkında ilgili il müdürlüğüne en geç bir ay içerisinde bilgi vermekle,f) İtfaiye projesini hazırlatarak ilgili belediyeden izin almakla,yükümlüdürler.ÜÇÜNCÜ BÖLÜMBitkisel Atık Yağların Taşınması ve Geçici Depolanmasına İlişkin EsaslarBitkisel atık yağların taşınmasıMADDE 13 – (1) Bitkisel atık yağların taşınması ilgili İl Müdürlüğünden taşıma lisansı almış gerçek ve tüzel kişilerce yapılır. Bitkisel atık yağ taşıma lisansı ile taşıma işlemlerinde kullanılacak Ulusal Atık Taşıma Formunun kullanımına ilişkin esaslar Bakanlıkça belirlenir ve belirlenen esaslara göre taşıma işlemi gerçekleştirilir. Bitkisel atık yağların işleme tesislerine lisanslı araçlar ile taşınması ve taşıma esnasında Ulusal Atık Taşıma Formunun kullanılması zorunludur.Geçici depolamaMADDE 14 – (1) Geçici depolama amacıyla kullanılan bidonlar/variller/tanklarda aşırı dolumu önleyecek tedbirler alınır. Bidonlar/variller/tankların kolayca doldurulabilir, boşaltılabilir olması, işaretlenen yere kadar doldurulması zorunludur.(2) Bidonlar/variller/tankların üzerinde “bitkisel atık yağ” ibaresi olması ve hiçbir şekilde içine herhangi bir yabancı maddenin karıştırılmaması zorunludur.(3) Geçici depolama amacıyla kullanılan bidonlar/variller/tankların bulunduğu sahanın yağmura karşı korunaklı olması, zemininin en az 25 cm kalınlıkta sızdırmaz betonarme bir zemine sahip olması ve döküntülere karşı gerekli tedbirler alınmış olması zorunludur.DÖRDÜNCÜ BÖLÜMBitkisel Atık Yağ Geri Kazanım Tesisleri ve Ara Depolama TesisleriGeri kazanım tesisleriMADDE 15 – (1) Bitkisel atık yağ geri kazanım tesislerinde aşağıda verilen teknik hususlara uyulur:a) Tesiste giriş bölümü, atık kabul ünitesi, tesise gelen bitkisel atık yağın depolanması ve tasnif edilmesi için stok sahası bulunması zorunludur.b) Bitkisel atık yağ kabul kriterleri belirlenerek, tesise getirilen bitkisel atık yağların bu kriterlere uygunluğu tespit edilir.c) Tesise kabul edilen bitkisel atık yağların tartımı yapılır, kantar fişleri/çıktıları ibraz edilmek üzere tesiste muhafaza edilir.ç) Araçlardan bitkisel atık yağ boşaltıldıktan sonra gerekmesi halinde araç ile buna bağlı tank veya kasa ile bidon ve konteynerler yıkanır. Bu iş için tesiste bir yıkama ünitesi oluşturulur.d) Yağmur suyunun yıkama suyu ile karışmaması için gerekli önlemler alınır.e) Tesiste kokuya karşı 19/7/2013 tarihli ve 28712 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Koku Oluşturan Emisyonların Kontrolü Hakkında Yönetmelik doğrultusunda önlemler alınır.f) Tesiste yangına karşı köpüklü yangın söndürme ve sulu tank soğutma sistemleri bulunur. Tesiste görevli tüm personel; acil durum, yanıcı, patlayıcı maddelerin özellikleri ile potansiyel tehlikeler, yangınla mücadele ve ilk yardım konularında eğitilir. Ayrıca ilgili personel kendi görev alanlarında, belirli aralıklarla tekrarlanan uygulamalı eğitime tabi tutulur.g) Tesisten kaynaklı atık suların deşarjında 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulur.ğ) Tesis içinde meydana gelebilecek döküntü ve sızıntıları önlemek amacıyla yeterli miktarda emici malzeme bulundurulur ve bu malzemeler tesisin uygun noktalarında kolay kullanımı sağlayacak şekilde depolanır. Kullanılmış emici malzemeler 18 inci maddeye göre bertaraf ettirilir.h) Dökülmeye karşı tesis alanında sızdırmaz taşıma kanalları, toplama çukuru ve zemine uygun eğimler oluşturulur.ı) Tesisin çevresi koruma altına alınarak, giriş ve çıkışın denetlenmesi amacıyla etrafı çit veya duvarla çevrilir.i) Bitkisel atık yağ ile temasta olan veya olabilecek kısımlarında zemin geçirimsizliğinin sağlanması gerekir. Bu amaçla zemin betonarme, epoksi boya veya benzeri tecrit malzemesi ile kaplanır. Kolaylıkla görülebilecek bir noktada ve kolayca okunabilir boyutlarda bitkisel atık yağların depolandığına dair uyarı ve bilgilendirme levhası bulundurulur. Atık kabul alanı yağmura karşı korunur.j) Stok sahasında bitkisel atık yağlar biriktirme tankı ile depolanır. Depolama tankı taşmaya neden olmayacak hacme sahip güvenlik havuzu içinde bulunur.k) Geri kazanım tesislerinde paratoner ve topraklama sistemi bulunur.(2) Bitkisel atık yağlardan elde edilen ürünlerin ulusal veya uluslararası standartları sağladığının sürekli olarak izlenmesi için, bu Yönetmelik kapsamındaki bitkisel atık yağları hammadde olarak kullanacak geri kazanım tesislerinde bir laboratuvar bulunur, bulunmaması halinde bu ihtiyaç bir başka yetkili laboratuvardan karşılanır.(3) Bitkisel atık yağlardan biyodizel üretimi yapacak tesisler, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun teknik düzenlemelerine uygun üretim yapar.(4) Standardı belirlenmemiş olan geri kazanım ürünleri ile yarı mamuller nihai tüketim maddesi olarak kullanılamaz. Bunların birincil hammaddelere ilave edilerek standardı olan ürünlere dönüştürülebilmeleri durumunda ilgili sektörlerde kullanılır.Bitkisel atık yağ ara depolama tesisleriMADDE 16 – (1) Bitkisel atık yağ ara depolama tesisleri, bitkisel atık yağların geri kazanım tesislerine gönderilmeden önce taşımanın ekonomik olması amacıyla gerekli tedbirlerin alınarak bekletildikleri alanlardır. Bu alanları işletenlerin geri kazanım tesisleri ile sözleşmeleri olması gerekmektedir. Ara depolama tesisi işleticileri, bitkisel atık yağları çevre lisanslı geri kazanım tesisleri adına sahadan toplayarak, depolama işlemi yapmakla yükümlü olup, ara depolama lisansı süreleri sözleşmeli oldukları geri kazanım tesisinin çevre lisansı süresinden fazla olamaz.(2) Ara depolama tesislerinde alanın bitkisel atık yağ ile temasta olan kısımlarında zemin geçirimsizliğinin sağlanması gerekir. Bu amaçla betonarme zemin, epoksi boya veya benzeri tecrit malzemesi ile kaplanır. Atık kabul alanı yağmura karşı korunur. Depolamanın tank ile yapılması halinde, tankların üzerinde Bitkisel Atık Yağ ibaresi bulunur. Bu tanklar, taşmaya neden olmayacak hacme sahip güvenlik havuzu içinde bulunur. Hacmi, en az tankın kapasitesi kadar olacak güvenlik havuzunda, güvenli boşaltmayı sağlayacak ekipman bulundurulur.(3) Bu tesislerin ek-1’deki teknik özellikleri sağlaması ve işletmecilerin bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin birinci fıkrasına göre ilgili il müdürlüğünden izin alması gerekir.(4) Bitkisel atık yağ ara depolama tesisleri Bakanlıkça çıkarılan düzenlemelerde yer alan şartlara uygun olarak kurulur.BEŞİNCİ BÖLÜMÇevre Lisansı ve Bertaraf EsaslarıÇevre lisansıMADDE 17 – (1) Bitkisel atık yağ geri kazanım ve ara depolama tesislerinin çevre lisansı alması zorunludur. Çevre lisansı alınması işlemlerinde 10/9/2014 tarihli ve 29115 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği hükümleri uygulanır. Bitkisel atık yağ geri kazanım tesisleri için söz konusu Yönetmeliğin ek-3/C’sinde yer alan Teknik Uygunluk Raporunun içeriği, bu Yönetmelik kapsamında Bakanlıkça yapılacak çalışmalarla belirlenir.Bitkisel atık yağların bertaraf edilmesiMADDE 18 – (1) Geri kazanım ürünlerine dönüştürülemeyen bitkisel atık yağlar ile bitkisel atık yağ depolama tanklarının dip çamurları, geri kazanım işlemlerinde ortaya çıkan atıklar ve bunlarla kirlenmiş malzemeler, bitkisel atık yağ ara depolama tesislerinde süresi dolan bitkisel atık yağlar ve geri kazanım tesislerinde süresi içerisinde geri kazanımı gerçekleştirilmeyen bitkisel atık yağların özelliklerine göre çevre lisanslı tesislerde bertaraf edilmesi zorunludur.ALTINCI BÖLÜMBitkisel Atık Yağların Geri KazanımıBitkisel atık yağlardan biyodizel ve biyogaz üretimiMADDE 19 – (1) Bitkisel atık yağlardan biyodizel üretimi yapacak tesisler için aşağıdaki esaslar uygulanır:a) Bitkisel atık yağlardan biyodizel üretimi yapacak tesisler, bu Yönetmelik kapsamında geri kazanım tesisi olarak değerlendirilir.b) Bu tesisler, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun teknik düzenlemelerine uygun üretim yapar ve piyasaya arz edilen ürünlere ilişkin olarak dağıtıcı lisansı sahiplerinden alınacak teslimatla ilgili belgeleri altı aylık dönemlerde Bakanlığa sunar.c) Biyodizel üretimi sonucu oluşan yan ürünlerin kullanımı ve satışı için ilgili kurumlardan izin alınması şarttır. Bu tesislere kabul edilen bitkisel atık yağ miktarları ve geri kazanılamayan atıkların nasıl bertaraf edildikleri yıllık olarak ilgili il müdürlüğüne bildirilir.(2) Biyodizel üretimine ilişkin ilgili TSE standardı kapsamında yapılacak biyodizel ürün belgelendirme işleminde; numune alım işlemi, Bakanlık veya il müdürlüğü nezaretinde yapılır. Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamında yapılacak başvurularda tesislerce teknik uygunluk raporu sunulur. Teknik uygunluk raporunda; tesisin biyodizel üretim kabiliyeti, Bakanlıkça belirlenen kriterlere uygun olarak ulusal veya uluslararası akreditasyona sahip kuruluşlarca veya TÜBİTAK tarafından raporlanır. Hazırlanan raporlarda biyodizel üretim tesisinde yapılan üretim faaliyetinin performansı, tesisin kapasitesi ve üretim ve ürün kalitesi açısından yetkinliği değerlendirilir.(3) Bitkisel atık yağlardan biyogaz üretimine ilişkin esaslar Bakanlıkça ayrıca düzenlenir.YEDİNCİ BÖLÜMÇeşitli ve Son HükümlerÜründen numune alınması ve analizlerMADDE 20 – (1) Bitkisel atık yağ geri kazanım işlemleri sonucu elde edilen biyodizel numuneleri yetkili kişiler tarafından ilgili numune alma standardına uygun olarak alınır.(2) Biyodizel üretimine ilişkin ilgili TSE standardı kapsamında yapılacak ürün belgelendirme işleminde numune alım işlemi; bitkisel atık yağın biyodizel elde edilmek üzere sisteme yüklenmesinden biyodizel elde edilmesine kadarki süreçlerin takibi, bitkisel atık yağdan, ara proses çıkışlarından numune alımı ve üretim faaliyetinin belgelendirme sürecinde sürekli kontrolü ile gerçekleştirilir.Cezai işlemlerMADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında 2872 sayılı Çevre Kanunu, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve ilgili diğer kanunlarda öngörülen cezai işlemler uygulanır.Yürürlükten kaldırılan yönetmelikMADDE 22 – (1) 19/4/2005 tarihli ve 25791 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.Mevcut tesislerGEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında soap-stock, tank dibi tortular ve yağlı toprak olarak belirtilen bitkisel atık yağları geri kazanmak/işlemek üzere geçici faaliyet belgesi, çevre lisansı belgesi alan işletmeler belge sürelerinin bitimine kadar faaliyetlerine devam ederler. Bu sürenin sonunda faaliyetlerine devam etmek isteyen işletmeler, belgelerini ilgili mevzuata göre yenilemek zorundadırlar. Başvuru yapma süresi Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğinde belirtilen süreler dikkate alınarak yapılır.(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce il müdürlüklerinden izin almış mevcut geçici depolama alanları ile Geçici Faaliyet Belgesi veya Çevre Lisansına sahip mevcut tesisler, bu Yönetmelik ile belirlenen koşullara bir yıl içerisinde uyum sağlamakla ve Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak tekrar çevre lisansı başvurusunda bulunmakla yükümlüdür.YürürlükMADDE 23 – (1) Bu Yönetmeliğin;a) 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrası yayımı tarihinden itibaren bir yıl sonra,b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,yürürlüğe girer.YürütmeMADDE 24 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür. EK-1BİTKİSEL ATIK YAĞ ARA DEPOLAMA TESİSLERİ TEKNİK ÖZELLİKLERİ1) Bitkisel atık yağ ara depolama alanları kapalı olacaktır.2) Tesiste atık kabul alanı bulunacaktır.3) Bu alanlarda kullanılmış kızartmalık yağlar biriktirme tankı veya bidonlar ile depolanacaktır. Tankla depolama yapılması halinde depolama tankı taşmaya neden olmayacak hacme sahip güvenlik havuzu içinde bulunacaktır.4) Bitkisel atık yağ ara depolama tesisinin zemin geçirimsizliğinin sağlanması gerekir. Bu amaçla zemin betonarme, epoksi boya veya benzeri tecrit malzemesi ile kaplanacaktır.5) Bitkisel atık yağ ara depolama tesislerinin lisanslı bitkisel atık yağ toplama aracı olacaktır.6) Toplama bidonları yıkama kolaylığı için çember kapaklı olacak ve yeterli sayıda bulunacaktır.7) Dökülen yağların toplanması için yeterli miktarda emici madde bulunacaktır.8) Yangına karşı gerekli önlemler alınacaktır.9) Yağmur suyunun yıkama suyu ile karışmaması için gerekli önlemler alınacaktır.10) Kokuya karşı önlem alınacaktır.11) Depolama alanının zemininde uygun eğimler oluşturulacak, dökülmeye karşı alanda sızdırmaz taşıma kanalları ve toplama çukuru oluşturulacaktır.
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, ürünlerin tanıtım faaliyetlerinde uyulması gerekli kuralları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, beşeri tıbbi ürünlerin, enteral beslenme ürünlerinin ve tıbbi mamaların tanıtım faaliyetlerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 14/5/1928 tarihli ve 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu ile 11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 27 ve 40 ıncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
b) Beşerî tıbbi ürün: Hastalığı tedavi etmek veya önlemek, bir teşhis yapmak veya bir fizyolojik fonksiyonu düzeltmek, düzenlemek veya değiştirmek amacıyla, insana uygulanan doğal veya sentetik kaynaklı etkin madde/maddeler kombinasyonunu,
c) Bilim servisi: Ruhsat/izin sahibinin, kendi kuruluşu bünyesinde oluşturduğu, ruhsatına veya iznine sahip olduğu ürünlerin tanıtımının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmesini sağlayan ve sadece hekim/diş hekimi/eczacının çalıştığı birimini,
ç) Bilimsel toplantı: Bilimsel bir konuda bilgi vermek amacı ile Bakanlık, sağlık meslek mensuplarının üyesi bulundukları ulusal ve uluslararası dernekler, sağlık kurum ve kuruluşları, üniversiteler, hekim/diş hekimi/eczacı meslekî örgütleri veya ruhsat/izin sahipleri tarafından düzenlenen yurt içi veya yurt dışı kongreleri, sempozyumları, çalıştayları, seminerleri, kursları ve toplantıları,
d) Demo cihazı: Beşerî tıbbi ürünle birlikte ruhsatlandırılan ve ürünün kullanımının gösterilmesine yönelik olarak hazırlanan etkin madde içermeyen aparatı,
e) Kısa Ürün Bilgisi (KÜB): Beşerî tıbbi ürünün ruhsat dosyasında bulunan kısa ürün bilgilerini,
f) Kullanma Talimatı (KT): Beşerî tıbbi ürün ile birlikte sunulan, kullanıcı için hazırlanmış yazılı bilgileri,
g) Kurum: Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunu,
ğ) Ruhsat/izin: Bir ürünün belirli bir formül ile belirli bir farmasötik form ve dozda, kabul edilen ürün bilgilerine uygun olarak üretilip pazara sunulabileceğini gösteren, Kurumca düzenlenen belgeyi,
h) Ruhsat/izin sahibi: Kurumca ürünleri için adlarına, ruhsat/izin belgesi düzenlenen gerçek veya tüzel kişileri,
ı) Sağlık meslek mensupları: Hekim, diş hekimi, eczacı, hemşire, ebe ve 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun Ek 13 üncü maddesinde tanımlanan diğer meslek mensuplarını,
i) Sözleşmeli firma: Hukukî her türlü sorumluluk ruhsat/izin sahibinde kalmak kaydıyla, ruhsat/izin sahibi tarafından sözleşme ile tanıtım faaliyetlerine yönelik iş ve işlemleri kendi adına veya birlikte yürütmekle yetkili kılınan ve Kuruma ruhsat/izin sahibi tarafından bildirilmesi zorunlu olan tüzel kişiyi,
j) Tanıtım: Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin tıbbi-bilimsel özellikleri hakkında ruhsat/izin sahipleri tarafından düzenlenen veya ruhsat/izin sahiplerinin adı, talebi, katkısı, desteği ile sağlık meslek mensuplarına gerçekleştirilecek bütün bilgi verme faaliyetlerini; bu çerçevede ürün tanıtım temsilcilerinin aktivitelerini, tıbbi ve mesleki kitap ve dergilere verilecek ilanları, doğrudan postalama veya diğer iletişim araçları yoluyla yapılacak duyuruları, bilimsel toplantıları ve ürün tanıtım toplantılarını ve benzeri etkinlikler ile yapılacak faaliyetleri,
k) Tanıtım malzemeleri: Parasal değeri yürürlükteki aylık brüt asgarî ücretin % 2,5’ini aşmayan hekim, diş hekimi ve eczacının mesleğini icrası sırasında kullanabileceği sembolik hatırlatıcı ziyaret malzemelerini; ürün hakkında yeterli ve gerekli bilgiyi ihtiva eden kitap, kitapçık ve broşür gibi basılı materyalleri; film ve slaytları; elektronik depolama araçları ile sunulan görsel/işitsel malzemeleri; bilgi/veri/başvuru kaynağı olarak kullanılabilecek her türlü yayını veya bu yayınlara elektronik erişim imkânını, bedelsiz numuneleri, demo cihazları ve hasta eğitimine yönelik materyalleri,
m) Ürün tanıtım temsilcisi: Hekim, diş hekimi ve eczacıya ziyaret yoluyla ürünün tanıtımını yapan yeterlilik belgesi almış kişiyi,
n) Ürün tanıtım toplantısı: Ruhsat/izin sahibinin ürününün tanıtımına yönelik düzenlediği toplantıyı,
o) Yeterlilik belgesi: Üniversitelerin ürün tanıtım temsilcisi yetiştiren bölümlerinden mezun olanlara doğrudan verilen veya Kurum tarafından belirlenen müfredata göre yapılan eğitim sonrası Kurumca yapılacak veya yaptırılacak sınav sonucunda başarılı olanlara Kurumca verilen belgeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Ürünlerin Tanıtım Faaliyetlerinin Kapsamı ve Esasları
Tanıtımın kapsamı
MADDE 5 – (1) Tanıtım, bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin hekim, diş hekimi ve eczacıya tanıtım faaliyetlerini kapsar.
(2) Sağlık meslek mensuplarına yönelik tanıtım;
a) Hekim, diş hekimi ve eczacıya tanıtım malzemeleri kullanılarak,
b) Bilimsel toplantılar ve ürün tanıtım toplantıları düzenlenerek veya desteklenerek,
c) Hekim, diş hekimi ve eczacılara ürün tanıtım temsilcileri tarafından ziyaret yapılarak,
gerçekleştirilir.
(3) Ürünlerin internet dâhil halka açık yayın yapılan her türlü medya ve iletişim ortamında program, film, dizi film, haber ve benzeri yollarla doğrudan veya dolaylı olarak topluma tanıtımı yapılamaz. Kurumun izni ile yapılan ve sağlık meslek mensuplarına ürünün pazara arz edildiğini duyuran gazete/dergi ilanları bu hükmün kapsamı dışındadır.
(4) Ürünlerin Kurumca onaylanmış KT/kullanım alanları, sadece Kurumca tanımlanmış mecralarda ve ruhsat/izin sahibinin kendi internet sitesinde yayınlanabilir. Bu mecra dışında Kurumca onaylanmış KÜB/KT/kullanım alanları kısmen veya tamamen kullanılmak suretiyle ürünlerle ilgili topluma yönelik tanıtım ve bilgilendirme faaliyeti yapılamaz.
(5) Sağlık meslek mensupları, Bakanlığın izni alınmadıkça ürünlerin tanıtımında oyuncu olarak rol alamazlar. Aynı şekilde üniversiteler, sağlık alanında faaliyet gösteren meslek kuruluşları, dernek veya vakıflar da Bakanlığın izni olmadıkça ürünlerin tanıtım faaliyetlerinde yer alamazlar.
Tanıtımın temel ilke ve esasları
MADDE 6 – (1) Toplum sağlığı açısından önem arz eden aşılama kampanyaları ve salgın hastalıklarla mücadele gibi durumlarda veya sağlıklı olmanın teşviki amacıyla Bakanlıkça gerçekleştirilen kampanyalarda kullanılacak ürünler hakkında, Bakanlıktan izin alınarak ve Bakanlığın belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde toplum bilgilendirilebilir.
(2) Yurt içinde düzenlenen uluslararası kongrelerde yapılacak tanıtımlar ile hekim/diş hekimi/eczacının yazılı isteği üzerine ruhsat/izin sahibinin bilim servisi tarafından bizzat yapılan bilgilendirmeler hariç olmak üzere;
a) İlgili mevzuata göre ruhsatlandırılmamış ya da izin verilmemiş ürünlerin,
b) İlgili mevzuata göre ruhsatlandırılmış ya da izin verilmiş ürünlerin Kurumca onaylanan kullanım alanları dışında,
c) Yurt dışı tedarikçiler aracılığıyla temin edilen ürünlerden Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından alternatif geri ödeme modelleri kapsamında satın alınan ve Kuruma bildirilen ürünlerin farmakovijilansa yönelik yürüttükleri tanıtım faaliyetleri hariç olmak üzere ilgili mevzuata göre ruhsatlandırılmış ya da izin verilmiş ancak ülke piyasasında bulunamadığı için reçete karşılığında yurt dışından teminine Kurum tarafından izin verilen ürünlerin,
tanıtımı yapılamaz.
(3) Bir ürünün tanıtımı, Kurumca onaylanan kullanım alanlarında yer alan bilgi ve verilere uygun olmak zorundadır.
(4) Tanıtım, ürünün terapötik değeri hakkında sağlık meslek mensuplarının kendi görüşlerini oluşturmasına yardımcı olacak yönde ve ürünün özellikleri hakkında bilgilendirici ve kanıta dayalı tıbbi bilgiler içerir.
(5) Tanıtımın, tıp dergilerinden veya diğer bilimsel çalışmalardan yapılacak alıntılar, tablolar ve diğer görsel materyaller kullanılarak hazırlanan bir dokümantasyonla yapılması durumunda, bu materyaller aslına sadık kalınarak ve kaynakları tam olarak belirtilmek suretiyle kullanılır.
(6) Tanıtım, ürün kullanımını gereksiz yönde teşvik edecek veya beklenmeyen riskli durumlara neden olabilecek yanıltıcı, abartılı ya da doğruluğu kanıtlanmamış bilgiler vermek suretiyle veya ilgi çekici ve ürünün kendisi ile doğrudan ilgisi olmayan görüntüler kullanılarak yapılamaz.
(7) Çekiliş, şans oyunları gibi araçlar ile tanıtım yapılamaz.
(8) Ürünlerin; hekim, diş hekimi ve eczacıya tanıtımı yapılırken, herhangi bir nakdî veya aynî avantaj sağlanamaz, teklif dahi edilemez ve söz verilemez. Adı geçen sağlık meslek mensupları da kendilerine yapılan tanıtım faaliyetleri esnasında herhangi bir teşviki kabul veya talep edemezler.
(9) Sağlık meslek mensupları, ruhsat/izin sahiplerinden aldıkları her türlü desteği;
a) Her makale yazdığında makalenin sonunda,
b) Sunum yaptığında sunumun başında,
beyan etmek zorundadır.
(10) Ruhsat/izin sahipleri, aşağıdaki şartları sağlamaları durumunda kamuya ait sağlık kurum ve kuruluşları ile kâr amacı gütmeyen sağlık kurum, kuruluş ve organizasyonlarına bağışta bulunabilirler:
a) Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin ihale kararlarını etkilememek, haksız rekabete yol açmamak,
b) Ürün satışı ile ilişkilendirilebilecek etik dışı bir uygulamaya yol açmamak,
c) Spesifik bir ürün hakkında reçete yazımını teşvik edici olmamak,
ç) Araştırma, eğitim, sağlık ve hasta bakımını iyileştirmek amaçlarından birini taşımak,
d) Sadece bir bireyin kullanımına değil kurum veya kuruluşun genel kullanımına yönelik olmak,
e) Bağışlanan malzemede ruhsat/izin sahibinin adının bulunabilmesine karşılık ürünün ismini yazmamak,
f) Yapılan bağışı, ruhsat/izin sahibinin resmî kayıtlarına işlemek,
g) Klinik araştırmada kullanılması amacıyla yapılacak ürün ve benzeri bağışları doğrudan koordinatöre veya sorumlu araştırmacıya yapmak.
(11) Sağlık kurum ve kuruluşları ancak merkez teşkilatlarından izin alarak veya merkez teşkilatlarının bu konuda yayınladığı kurallar çerçevesinde bağış kabul edebilirler.
Bilimsel toplantılar ve ürün tanıtım toplantıları
MADDE 7 – (1) Bilimsel toplantılar ve ürün tanıtım toplantıları, sağlık meslek mensubunun uzmanlık/görev alanı ile ilgili olmak zorundadır. Bu toplantılar, ürünler ile ilgili var olan tıbbi bilgileri aktarmak veya yeni bilgileri sunmak amacı ile yapılır.
(2) Ruhsat/izin sahipleri; yurt içi ve yurt dışı bilimsel toplantılara katılacak sağlık meslek mensuplarının kayıt, konaklama ve ulaşım masraflarını aşağıdaki şartlara uymak kaydıyla destekleyebilirler:
a) Bir sağlık meslek mensubu aynı yıl içerisinde toplam dört kez ruhsat/izin sahiplerinin desteğinden yararlanabilir; bu dört desteğin sadece iki tanesini aynı ruhsat/izin sahibi sağlayabilir ve yine bu desteğin yalnızca ikisini yurt dışında yapılan toplantılarda kullanabilir. Sağlık meslek mensuplarının ruhsat/izin sahiplerinin desteğiyle; konuşmacı, yazılı veya sözlü bildiri sunan araştırmacı olarak katılım sağladıkları toplantılar bu kapsamda değerlendirilmez.
b) Bakanlık tarafından düzenlenen veya desteklenen bilimsel toplantılarda, bu toplantılara iştirak eden katılımcılar bu fıkranın (a) bendindeki katılım sayısı sınırlamasından muaftır.
c) Destek doğrudan kişiye değil toplantıyı düzenleyen organizasyona veya organizasyonlara yapılır.
(3) Ruhsat/izin sahipleri tarafından düzenlenen ürün tanıtım toplantılarında konuşmacılar hariç katılımcıların ulaşım ve konaklama masrafları ruhsat/izin sahiplerince karşılanamaz. Ancak ruhsat/izin sahipleri, yurt içinde bulunan ürün imalathanelerine yapılacak ziyaretlere bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında destek verebilirler.
(4) Ruhsat/izin sahipleri, yurt dışında yapılan bilimsel toplantıları; toplantının uluslararası nitelikte olması veya katılımcıların çoğunluğunun ülkemizde görev yapmayan sağlık meslek mensuplarından oluşması durumunda destekleyebilir veya düzenleyebilirler. Bakanlık tarafından yurt dışında düzenlenen veya desteklenen bilimsel toplantılarda bu şartlar aranmaz.
(5) Bilimsel toplantılara, ruhsat/izin sahibi tarafından destek verilerek toplantının mahiyetine göre sağlık meslek mensubu yetiştiren fakülte veya yüksekokullarında okuyan öğrencilerin de katılımı sağlanabilir.
(6) Ruhsat/izin sahipleri, düzenledikleri veya katkıda bulundukları bilimsel toplantıları ve ürün tanıtım toplantılarını ve destek verecekleri sağlık meslek mensuplarının ve sağlık meslek mensubu yetiştiren fakülte veya yüksekokullarında okuyan öğrencilerin bilgilerini, Kuruma bildirmek zorundadırlar. Kurum, bu bilgileri oluşturacağı veri tabanında toplar.
(7) Ruhsat/izin sahibinin desteklediği ulusal ve uluslararası klinik araştırmaların yurt içi ve yurt dışında yapılacak araştırmacı toplantıları, bilimsel toplantı katılımı olarak değerlendirilmez. Bu kapsamda olan toplantılar için Kurumun ilgili birimine izin başvurusunda bulunulur.
(8) Her defasında başka bir ülkede düzenlenen uluslararası bilimsel toplantılar hariç olmak üzere; kayak merkezi tatil beldelerinde 1 Aralık-1 Mart tarihleri arasında ruhsat/izin sahipleri tarafından toplantı organizasyonları düzenlenemez ve desteklenemez. Deniz kenarı tatil beldelerinde ise 2015 ve 2016 yıllarında 1 Haziran-1 Eylül tarihleri arasında, 2017 ve sonraki yıllarda da 15 Haziran-15 Eylül tarihleri arasında ruhsat/izin sahipleri tarafından toplantı organizasyonları düzenlenemez ve desteklenemez. Bakanlık tarafından düzenlenen veya desteklenen bilimsel toplantılarda bu şartlar aranmaz.
(9) Ruhsat/izin sahibinin düzenlediği veya katkıda bulunduğu toplantılarda, farmakovijilans konusunda farkındalığı artırmak amacıyla Kurum tarafından hazırlanmış sunum veya eğitici videonun yer alması sağlanır. Ayrıca, bu amaçla Kurum tarafından hazırlanan afiş ve broşürler kolaylıkla görülebilecek alanlarda sergilenir.
(10) Bir takvim yılı içerisinde ruhsat/izin sahiplerinin düzenlediği veya katkıda bulunduğu altı saati aşan toplantıların en az % 60’ında akılcı ilaç kullanımı ilke ve hedefleri kapsamında, toplantının konusu ile ilgili bir oturum konulur. Bu oturumdaki sunumların içeriği, Bakanlıkça onaylanmış eğitim materyalleri ve tanı tedavi rehberleri çerçevesinde olur ve bu sunumlar Kurum resmî internet sitesi üzerinden kaynak belirtilerek kamuya açık şekilde yayınlanabilir.
(11) Toplantılara sağlık meslek mensupları dışındaki kişiler davet edilemez ve masrafları karşılanamaz; ancak protokol davetlileri bu hükmün dışındadır.
(12) Kurumca görevlendirilmiş sağlık denetçileri, denetim amacıyla önceden haber vererek veya haber vermeden bu toplantılara katılabilirler.
Tanıtım malzemeleri
MADDE 8 – (1) Sadece bu Yönetmelikte tanımlanan materyal ve malzemeler tanıtım malzemesi olarak kullanılır.
(2) İlgili idarî amir, sağlık kuruluşlarında tanıtım malzemelerinin hastaların göreceği şekilde sergilenmemesi için gerekli tedbirleri alır.
Bedelsiz numune
MADDE 9 – (1) Bedelsiz numuneler, aşağıdaki şartlar yerine getirilmek kaydıyla sadece hekim, diş hekimi ve eczacıya dağıtılabilir:
a) Ruhsat/izin sahipleri, bedelsiz ürün tanıtım numunelerinin imalat, ithalat ve dağıtımına yönelik olarak yeterli bir kayıt ve kontrol sistemini kurar, sorumlularını belirler. Bu kayıtlar, ilgili geri çekme mevzuat hükümlerine göre oluşturulur ve talep edilmesi hâlinde Kuruma bildirilir.
b) Bedelsiz numuneler, azaltılmış miktarlar içerir. Ancak, enteral beslenme ürünlerinde ve teknik nedenlerle azaltılamayan ürünlerin tanıtım numunelerinde bu şart aranmaz.
c) Tanıtım numunelerinin dış ambalajları üzerinde “Tanıtım numunesidir, satılamaz” ibaresi, en geniş yüzeyde ve dikkat çekici nitelikte yer alır. Basılması mümkün olan durumlarda aynı ifadeler, iç ambalajda da yer alır.
ç) Tanıtım numunesi ile birlikte varsa KT ve KÜB’ün bir örneği sunulur.
d) Uluslararası sözleşmeler kapsamında olan uyuşturucu ve psikotrop maddeler içeren ürünler ile ulusal kontrole tabi maddeleri havi ürünlerin numuneleri dağıtılamaz ve verilemez.
e) Kurumun resmî internet sayfasında ilan edilen “Numune Dağıtımı Yapılamayacak Olan İlaçlar” listesinde yer alan ürünlerin numuneleri dağıtılamaz ve verilemez.
f) Her bir ürün için piyasaya çıkış tarihinden itibaren ilk takvim yılında aylık satış gerçekleşmeleri izlenmek suretiyle yıllık toplam satışın % 5’i geçilmeyecek miktarda; ikinci takvim yılında bir önceki yıla ait satış miktarının % 5’ini; üç, dört ve beşinci takvim yıllarında bir önceki yıla ait satış miktarının % 3’ünü; beşinci takvim yılından sonra ise bir önceki yıla ait satış miktarının %1’ini geçmeyecek miktarda bedelsiz ürün numuneleri dağıtılabilir. Enteral beslenme ürünleri bu fıkrada belirlenen azalan miktar sınırlamasından muaftır. Farklı aromalar içeren enteral beslenme ürünlerine ait tanıtım numunelerinin yıllık dağıtım miktarları, aromadan bağımsız olarak tek bir ürün gibi değerlendirilerek hesaplanır.
g) Tanıtım numuneleri klinik araştırmalarda araştırma ürünü olarak kullanılamaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ürün Tanıtım Temsilcileri
Ürün tanıtım temsilcileri
MADDE 10 – (1) Üniversitelerin, ürün tanıtım temsilcisi yetiştiren bölümlerinden mezun olanlara diplomalarını ibraz etmeleri hâlinde veya en az yüksekokul mezunu olup Kurum tarafından yapılan veya yaptırılan sınavı başarı ile geçenlere Kurum tarafından yeterlilik belgesi düzenlenir.
(2) Ürün tanıtım temsilcileri;
a) Yeterlilik belgelerinin olması kaydıyla firmalarda ürün tanıtım temsilcisi unvanı ile çalışabilirler.
b) Yeterlilik belgesi almaları durumunda Kurum elektronik kayıt sistemine Kurum tarafından kaydedilirler. Sisteme kayıt olan yeterlilik belgesi sahibi ürün tanıtım temsilcilerine, ruhsat/izin sahibi tarafından formatı Kurumca belirlenmiş bir “Ürün Tanıtım Temsilcisi Kimlik Kartı” düzenlenir. Kimlik Kartı olmaması durumunda ürün tanıtım temsilcisi olarak çalıştırılamazlar.
c) Hekim, diş hekimi ve eczacı haricindeki sağlık meslek mensuplarına herhangi bir ürün ve benzerinin tanıtımını yapamazlar ve tanıtım malzemesi veremezler.
ç) Ürün tanıtımı sırasında ürünle ilgili kendilerine rapor edilen advers etki/olayları firmalarındaki bilim servisine iletirler.
(3) Ürün tanıtım temsilcilerinin çalışma saatleri içinde kamu hizmeti veren sağlık kurum ve kuruluşlarında beşerî tıbbi ürün tanıtımı yapabilmeleri aşağıdaki kurallara tabidir:
a) İlgili idarî amir, ürün tanıtım temsilcilerinin sağlık meslek mensupları ile yapacakları ürün tanıtımı amaçlı görüşmelerin yapılabilmesini temin etmek üzere, çalışma düzenlerini gözeterek en uygun zamanı tahsis eder. Bu tahsis, eğitim hizmetlerini ve hastalara verilen sağlık hizmetlerini aksatamaz.
b) Ürün tanıtım temsilcileri ziyaretin başında hangi ruhsat/izin sahibini temsil ettiklerini açıklar ve ürün tanıtım temsilcisi kimlik kartlarını gösterirler.
(4) Ürün tanıtım temsilcilerinden bağış ve benzeri gibi adlarla da olsa, sağlık kurum ve kuruluşlarına girişleri için ücret talep edilemez.
(5) Sağlık kurum ve kuruluşlarına, ürün tanıtımı olarak algılanabilecek afiş veya benzeri tanıtım materyalleri konulamaz, asılamaz veya yapıştırılamaz. Ancak aşılama kampanyaları, salgın hastalıklar, sigara veya obeziteyle mücadele gibi konularda sağlıklı yaşamın teşviki amacıyla Bakanlığın gerçekleştirdiği kampanyalarda kullanılacak afiş ve benzeri tanıtım materyalleri bu hükmün dışındadır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ruhsat/İzin Sahiplerinin Sorumluluğu
Ruhsat/izin sahiplerinin sorumluluğu
MADDE 11 – (1) Ruhsat/izin sahibi, kendi kuruluşu bünyesinde aşağıda belirtilen ilkeler doğrultusunda çalışmak üzere, pazara sunduğu ürünler hakkındaki bilgilerden sorumlu bir bilim servisi kurar ve servis personelleri arasından bu faaliyetlerle ilgili bir sorumlu personel belirler.
(2) Ruhsat/izin sahibi, ruhsatlandırılan veya izin verilen ürünün piyasaya arz edildiğini sağlık meslek mensuplarına basın duyurusu ile ilân etmek istemesi durumunda, hazırladığı ilân metninin birebir örneğini Kuruma göndererek Kurumdan izin alır. Basın duyurusu bir kez yayımlanabilir. Gazetelerde yayımlanacak basın duyurusunun boyutu gazete tam sayfasının 1/8’ini geçemez.
(3) Ruhsat/izin sahipleri tarafından düzenlenecek veya desteklenecek bilimsel toplantılar ve ürün tanıtım toplantıları Kuruma bildirilir. Yurt içi toplantılarda her toplantıdan en az on beş iş günü önce; yurt dışı toplantılarda ise en az otuz iş günü önce toplantının içeriği, muhtemel katılımcı listesi, yapılacak masraf kalemleri ve etkinliklerin Kuruma bildirilmesi zorunludur. Evrak girişi yapılmış bildirimler, Kurum tarafından on iş günü içerisinde sadece elektronik olarak cevaplandırılır, cevaplandırılmaması hâlinde başvuru için onay verilmiş sayılır.
(4) Ruhsat/izin sahibi, desteklediği toplantı gerçekleştikten sonra, katılımcı listesi, masraf kalemleri ve yapılan etkinlikleri, Kurum tarafından belirlenen formatta ve dijital ortamda ayrıntılı olarak en geç otuz gün içerisinde Kuruma bildirir. Katılımcılara verilen destekle ilgili bilgi ve belgelerin örnekleri ilgili ruhsat/izin sahibi tarafından beş yıl süreyle muhafaza edilir.
(5) Ruhsat/izin sahibi;
a) Ruhsatına/iznine sahip olduğu ürüne ait tanıtımın bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uygun olmasını sağlamak,
b) Kurumun talebi hâlinde tanıtım faaliyetleri ile ilgili gereken her türlü bilgiyi ve belgeyi ibraz etmek,
c) Kullanılacak tüm tanıtım malzemelerinin birer örneğini beş yıl süreyle saklamak,
ç) Kendi adına ürün tanıtımı hizmeti verecek temsilcilerin isimlerini, çalıştıkları bölgeyi, tanıtım yaptıkları sağlık meslek mensuplarının ve tanıtımını yaptıkları ürün adlarını, işe başlayış veya ayrılış tarihlerini kayıt altına almak, istenildiği takdirde Kuruma ibraz etmek,
d) 6 ncı maddenin ikinci fıkrası kapsamında bilim servisi tarafından hekim/diş hekimi/eczacının yazılı isteği üzerine yapılacak bilgilendirmelere ilişkin bilgi ve belgeleri beş yıl süre ile saklamak,
e) 15/4/2014 tarihli ve 28973 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İlaçların Güvenliliği Hakkında Yönetmelik gereğince Kurum tarafından ilan edilen “Ek İzlemeye Tabi İlaçlar” listesinde yer alan ürünlerin tanıtım malzemelerine; ters eşkenar siyah üçgen sembolünü ve bu sembolü takiben “Bu ilaç ek izlemeye tabidir.” ifadesini eklemek,
zorundadır.
(6) Ruhsat/izin sahibi, sözleşmeli firmalar aracılığı ile tanıtım faaliyeti yürütebilir. Bu kapsamda yürütülecek iş ve işlemlerden ruhsat/izin sahibi müteselsilen sorumludur. Ruhsat/izin sahibi sözleşmeli firmalar aracılığı ile yürüttüğü tanıtım faaliyetinde;
a) Yapılan sözleşmeyi veya sözleşme değişikliklerini imzalanma tarihinden itibaren otuz gün içerisinde Kuruma ibraz etmek,
b) Sözleşme yaptıkları firma aracılığı ile yürütülen tanıtıma yönelik tüm iş ve işlemlerle ilgili bildirimleri Kuruma bizzat yapmak,
c) Yapılacak tüm iş ve işlemlerde kendi adına ürün tanıtımı hizmeti verecek temsilcilerin isimlerini, çalıştıkları bölgeyi, tanıtım yaptıkları sağlık meslek mensuplarının ve tanıtımını yaptıkları ürün adlarını, işe başlayış veya ayrılış tarihlerini kayıt altına almak, istenildiği takdirde Kuruma ibraz etmek,
ç) Bu fıkraya ilişkin tüm bilgi ve belgelerin örneklerini beş yıl süre ile muhafaza etmek,
zorundadır.
(7) Ruhsat/izin sahibi, sağlık kurum ve kuruluşları, üniversiteler, sağlık meslek mensupları ve üyesi bulundukları meslekî örgütler, sendikalar ve sağlık alanında faaliyet gösteren dernekler ve vakıflar ile sağlığın korunması ve geliştirilmesi maksadıyla kurulan sivil toplum kuruluşlarına parasal değeri yürürlükteki aylık brüt asgarî ücretin % 10’unu aşan her türlü değer aktarımlarını sadece aşağıda belirtilen şartlara uymak kaydıyla yapabilir:
a) Ruhsat/izin sahibi, bir takvim yılı içinde yapılan değer aktarımlarını Kurum tarafından belirlenen formatta ve ayrıntılı olarak bir sonraki yılın ilk altı ayı içerisinde Kuruma bildirir.
b) Bu kapsamda yapılacak değer aktarımında, değer aktarımının kabulü ve bu değer aktarımının Kuruma bildirilebilmesi için ruhsat/izin sahibi tarafından sağlık meslek mensubunun, diğer kurum ve kuruluşlarda ise yetkili amirin yazılı onayı alınır. Yazılı onay alınmaması halinde ruhsat/izin sahibi tarafından değer aktarımı yapılamaz.
(8) Ruhsat/izin sahibi tarafından değer aktarımına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin örnekleri beş yıl süreyle muhafaza edilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Denetim
MADDE 12 – (1) Kurum, tanıtım faaliyetleri ile bu faaliyetlerde kullanılan her türlü malzeme ve yöntemi re’sen veya şikâyet üzerine denetler. Bu Yönetmelikte belirlenen ilkelere uymayan veya kamu sağlığı yönünden uygunsuz bulunan tanıtımın durdurulmasını, iptalini ya da bu tanıtımla sunulan bilgilerin düzeltilmesini ruhsat/izin sahibinden talep eder. Kurumun bu yöndeki talepleri gecikmeksizin yerine getirilir.
İdarî yaptırımlar
MADDE 13 – (1) Ruhsat/izin sahibi hakkında yapılan ürün tanıtımlarının 1262 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine aykırılık oluşturması veya tanıtımın internet üzerinden yapılması durumunda aynı Kanunun 18 inci maddesinde öngörülen müeyyideler uygulanır.
(2) Ruhsat/izin sahibi;
a) Tanıtım faaliyetlerini bu Yönetmeliğe aykırı şekilde yaptığının tespiti hâlinde Kurum tarafından uyarılır.
b) Uyarı tarihinden sonraki bir yıl içerisinde bu Yönetmeliğe aykırı herhangi bir fiilinin tespiti hâlinde üç ay süreyle tanıtım faaliyeti yapamaz.
c) Üç ay süreyle tanıtım faaliyetinden men yaptırımının uygulandığı tarihten sonraki bir yıl içerisinde aykırı herhangi bir fiilinin tekrarı hâlinde ise bir yıl süreyle tanıtım faaliyeti yapamaz.
(3) Ürün tanıtım temsilcilerinin;
a) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı şekilde yaptıkları tanıtım ihlallerinde, Kurum tarafından ilgili uyarılır.
b) Uyarı tarihinden sonraki bir yıl içerisinde bu Yönetmeliğe aykırı herhangi bir fiilinin tespiti hâlinde Kurum tarafından üç ay süreyle ilgilinin yeterlilik belgesi askıya alınır.
c) Üç ay süreyle yeterlilik belgesinin askıya alınmasına dair yaptırımın uygulandığı tarihten sonraki bir yıl içerisinde aykırı herhangi bir fiilinin tekrarı hâlinde ise ilgilinin yeterlilik belgesi bir yıl süreyle askıya alınır.
ç) Yeterlilik belgesi askıya alınan temsilci, bu süre içerisinde ürün tanıtım temsilcisi olarak görev yapamaz ve çalıştıkları ruhsat/izin sahibi firma tarafından ürün tanıtım temsilcisi kimlik kartı geri alınır.
d) Ruhsat/izin sahibi hakkında bu fıkra kapsamında gerçekleşen ürün tanıtım temsilcisinin aykırı fiillerinden dolayı ikinci fıkra hükümleri uygulanır.
(4) Ruhsat/izin sahibi;
a) 7 nci maddedeki hükümlerden herhangi birine aykırı davranması durumunda Kurum tarafından uyarılır.
b) Uyarı tarihinden sonraki bir yıl içerisinde bu Yönetmeliğin 7 nci maddesine aykırı herhangi bir fiilinin tespiti hâlinde üç ay süreyle 7 nci madde de tanımlanan tanıtım faaliyetlerini yapamaz.
c) Üç ay süreyle 7 nci madde de tanımlanan tanıtım faaliyetlerinden men yaptırımının uygulandığı tarihten sonraki bir yıl içerisinde 7 nci maddedeki hükümlerden herhangi birine aykırı bir fiilinin tekrarı hâlinde ise bir yıl süreyle bilimsel toplantılara ve ürün tanıtım toplantılarına katılamaz ve katkı sağlayamaz.
(5) Bu Yönetmeliğe aykırı davranan sağlık meslek mensupları hakkında ise bağlı oldukları kurum veya meslek örgütü nezdinde disiplin işlemleri başlatılır.
Kılavuz
MADDE 14 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasını göstermek amacıyla Kurumca gerekli kılavuz/kılavuzlar yayımlanır.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 15 – (1) 26/8/2011 tarihli ve 28037 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Uyum ve geçiş süreci
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Ürün tanıtım temsilcileri 1/1/2019 tarihine kadar, Kurumca verilen yeterlilik belgesini almak zorundadırlar. Bu tarihten önce yapılan sınav sonrasında yeterlilik belgesi almaya hak kazanan ve en az lise mezunu olanlara Kurum tarafından yeterlilik belgesi düzenlenir. Ancak bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önceki beş yıl içerisinde fiilen iki yıl ürün tanıtım temsilcisi olarak çalışmış olanlarda lise mezunu olma şartı aranmaz.
(2) Ruhsat/izin sahipleri, sözleşmeli firmalar aracılığı ile yürüttüğü tanıtım faaliyetlerine ilişkin bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce yaptıkları sözleşmeleri, yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde Kuruma ibraz eder.
(3) Kurum 1/1/2016 tarihine kadar “Numune Dağıtımı Yapılamayacak Olan İlaçlar” listesini hazırlar ve Kurumun resmî internet sayfasında yayınlar.
Yürürlük
MADDE 16 – (1) Bu Yönetmeliğin;
a) 7 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası, 11 inci maddesinin beşinci fıkrasının (e) bendi ile yedinci fıkrası 1/1/2016 tarihinde,
b) 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bendi ile üçüncü fıkrasının (b) bendi 1/1/2019 tarihinde,
c) Diğer hükümleri ise yayımlandığı tarihte,
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumu Başkanı yürütür.
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, üreticisi tarafından küçük miktarlardaki yumurtanın son tüketiciye veya son tüketiciye doğrudan satışını yapan yerel perakendecilere doğrudan arzına ilişkin hususları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, küçük miktarlarda ürettiği yumurtanın, tamamını son tüketiciye veya son tüketiciye doğrudan satışını yapan yerel perakendecilere doğrudan arz eden birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisini kapsar.
(2) Bu Yönetmelik, hayvan sağlığı ve hayvan refahı konusundaki mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmeyecek şekilde uygulanır.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 44 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) 5996 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Gıda Hijyeni Yönetmeliği, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik ve 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinde yer alan tanımlara ilave olarak bu Yönetmelikte geçen;
a) İşletme numarası: Bakanlığın bilgisayar destekli veri tabanına kaydedilirken kanatlı işletmelerine Bakanlık il/ilçe müdürlükleri tarafından verilen, iki haneli ülke kodu ve iki haneli il trafik kodunun ardından gelen işletmeye özgü 10 rakamlı bir sayı ile birlikte toplam 14 haneden oluşan numarayı,
b) Hazır ambalajlı yumurta: Satış yapılan yerde tüketicinin talebi doğrultusunda paketlenen yumurtalar veya doğrudan satış için hazır ambalajlı hale getirilmiş yumurtalar hariç olmak üzere; son tüketiciye veya yerel perakendeciye sunulmak üzere ambalajı yumurtayı/yumurtaları tamamen kaplayacak şekilde ambalajlanan, ambalajı açılmadan veya değiştirilmeden içeriği hiçbir şekilde değiştirilemeyecek olan ve satışa sunulmadan önce konulduğu ambalajın içinde bulunan yumurtayı,
c) Kanatlı işletmesi: Aynı adreste yumurta üretimi amacıyla kanatlı hayvanların barındırıldığı, yetiştirildiği, bakım ve beslenmesinin yapıldığı gerçek ve tüzel kişilere ait ticari hayvancılık işletmesini,
ç) Kümes numarası: Bakanlığın bilgisayar destekli veri tabanına kaydedilirken kanatlı işletmelerinde bulunan her bir kümesteki sürülere Bakanlık il/ilçe müdürlükleri tarafından verilen 1, 2, 3, … gibi sıra numarasını,
d) Yerel pazar yeri: Yumurta üretim tesisi merkez kabul edilerek 50 kilometrelik yarıçap içerisinde yer alan ve sadece son tüketiciye doğrudan satışın yapıldığı pazar yerlerini,
e) Yerel perakendeci: Yumurta üretim tesisi merkez kabul edilerek 50 kilometrelik yarıçap içerisinde yer alan ve sadece son tüketiciye doğrudan satış yapan perakende gıda işletmecisini,
f) Yetkili merci: Bu Yönetmelik kapsamındaki iş ve işlemlerin yürütülmesinde Bakanlık il müdürlüğünü, il müdürlüğünce yetki verilmesi halinde Bakanlık ilçe müdürlüğünü, bu iş ve işlemlerin tetkik ve denetiminde Bakanlığı,
ifade eder.
Genel hükümler
MADDE 5 – (1) Küçük miktarlardaki yumurtanın doğrudan arzını gerçekleştiren birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisi; sadece kendi üretiminden elde ettiği yumurtaları, üretiminin tamamını kapsayacak şekilde son tüketiciye veya yerel perakendeciye doğrudan küçük miktarlarda arz eder.
(2) Birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisi, evcil tavuk (Gallus gallus var. Domesticus) ve evcil tavuk dışındaki kanatlılardan elde edilen yumurtaları, üretim yerinde veya yerel pazar yerlerinde doğrudan son tüketiciye arz eder.
(3) Yerel perakendecilere, sadece evcil tavuklardan (Gallus gallus var. Domesticus) elde edilen yumurtalar arz edilir.
(4) Yerel perakendeci; birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisinden bu Yönetmelik kapsamında tedarik ettiği yumurtaları başka bir gıda işletmesine arz edemez, sadece son tüketiciye doğrudan arz eder veya işletmesinde son tüketiciye satış amacıyla işler, muameleye tabi tutar veya depolar.
(5) Birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisi, bu Yönetmelik kapsamındaki küçük miktarlardaki yumurtaları internet üzerinden arz edemez.
(6) Küçük miktarlardaki yumurtayı doğrudan arz etmek isteyen birincil üretimden sorumlu gıda işletmecileri bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesine göre yetkili merciden izin belgesi ve numarası almak zorundadır.
İzin usul ve esasları
MADDE 6 – (1) Küçük miktarlardaki yumurtayı doğrudan arz etmek isteyen birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisi yetkili mercie ek-1’de yer alan dilekçe ve beyanname ile başvuruda bulunur.
(2) Yetkili merci başvuruyu inceler. Beyannamedeki bilgilerin eksik veya yanlış olması durumunda, yetkili merci tarafından eksiklikler resmi yazı ile başvuru sahibine bildirilir. Eksikliklerin bir ay içerisinde tamamlanmaması halinde başvuru reddedilir.
(3) Başvurunun uygun bulunması halinde birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisine ek-2’de yer alan izin belgesi ve numarası verilir. Bu izin belgesi ve numarasına sahip olan birincil üretimden sorumlu gıda işletmecilerine Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin 12 nci maddesi hükümlerine göre işlem yapılır.
(4) Yetkili merci küçük miktarlardaki yumurtayı doğrudan arz etmek için Bakanlıktan izin almış birincil üretimden sorumlu gıda işletmecilerinin listesini oluşturur ve bu listeleri güncel tutar.
(5) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun faaliyet göstermeyen birincil üretimden sorumlu gıda işletmecilerinin izin belgeleri iptal edilir.
Küçük miktarlar
MADDE 7 – (1) Birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisi tarafından son tüketiciye ve yerel perakendecilere arz edilebilecek olan yumurtaların toplam miktarı her bir hayvancılık işletmesi için haftalık olarak 1.500 adedi geçemez.
(2) Küçük miktarlardaki yumurta; en fazla 250 adet kanatlı hayvana sahip her bir hayvancılık işletmesinden elde edilen yumurta miktarıdır.
Genel ve özel hijyen gereklilikleri
MADDE 8 – (1) Birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisi, yumurtaların bulaşmaya karşı korunmasını sağlamaya yönelik gerekli tedbirleri alır.
(2) Birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisi, birincil üretim ve ilgili faaliyetlerde tehlike kontrolüne ilişkin olarak aşağıdaki hususlar da dâhil olmak üzere, ilgili mevzuatta belirtilen hükümleri uymak zorundadır:
a) Yem, veteriner tıbbi ürünleri, depolama ve atıklardan kaynaklanan bulaşmanın kontrolüne ilişkin tedbirleri almak.
b) Zoonozların ve zoonotik etkenlerin kontrolü ve izlenmesini içeren programlar dâhil olmak üzere, insan sağlığını etkileyebilecek hayvan sağlığına ilişkin tedbirleri almak.
(3) Birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisi aşağıdaki hususlarda yeterli tedbirleri alır:
a) Birincil üretim veya ilgili faaliyetlerle bağlantılı bir şekilde kullanılan bütün tesislerin temizlenmesi, temiz tutulması ve gerekli durumlarda dezenfekte edilmesi.
b) Ekipman, kap, konteyner ile araçların temizlenmesi, temiz tutulması ve gerekli durumlarda dezenfekte edilmesi.
c) Bulaşmaya sebep olacak diğer hayvanların, haşere ve kemirgenlerin önlenmesi.
ç) Atıkların bulaşmayı önleyecek şekilde ayrı bir yerde depolanması ve bertaraf edilmesi.
d) Yem katkı maddelerinin ve veteriner tıbbi ürünlerinin, ilgili mevzuatında belirtildiği şekilde kullanılması.
(4) Yumurtalar, uygun durumlarda yumurtlamadan hemen sonra toplanır. Ancak bunun mümkün olmadığı durumlarda yumurtalar günde en az bir kere toplanır. Toplanan yumurtalar hayvanların bulunduğu ortamdan derhal uzaklaştırılır.
(5) Yumurtalar yıkanamaz veya başka bir yöntemle temizlenemez, yağlama işlemine tabi tutulamaz ve +5⁰C den daha düşük sıcaklıklara soğutulamaz.
(6) Yumurtalar; temiz, kuru, yabancı kokulardan ari olan ve darbelere, bulaşmalara ve doğrudan güneş ışığına maruz kalmayan ortamlarda, büyük sıcaklık dalgalanmalarından korunarak muhafaza edilir, depolanır, taşınır ve satışa sunulur.
(7) Birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisi tarafından doğrudan arz edilecek yumurtalar aşağıdaki gereklilikleri sağlar:
a) Kendine has tat, koku ve renkte olmalı.
b) Çürümüş ve kokuşmuş olmamalı.
c) Yumurta kabukları temiz, yapısal gelişimini tam olarak tamamlamış ve hasarsız olmalı.
ç) Işık muayenesinde; yumurta sarısı, merkezde yuvarlak gölge şeklinde görülmeli, yumurtanın döndürülerek hareket ettirilmesinde merkezden belirgin şekilde ayrılmamalı ve yabancı madde içermemeli ve yumurtanın hava boşluğu sabit olmalı, evcil tavuk yumurtasında 6 mm’den yüksek olmamalı.
d) Yumurta akı; berrak, saydam ve jel kıvamında olmalı, yabancı madde içermemeli.
e) Yumurtalara kuluçka işlemi uygulanmamış olmalı.
f) Yumurta içeriğinde gözle görülebilir embriyo bulunmamalı.
(8) Yumurtaların taşınması ve muamelesinde kullanılan araç ve konteynerler ile ambalaj/paketleme malzemeleri yumurta için bulaşma kaynağı olamaz.
(9) Yumurtalar, yumurtlama tarihinden itibaren en fazla yirmibir gün içerisinde son tüketiciye ulaştırılır. Yumurtaların son tüketim tarihi yumurtlama tarihinden itibaren yirmisekiz günden fazla olamaz. Yumurtlama tarihi farklı olan yumurtaların birlikte satışa sunulması halinde, son tüketim tarihi belirlenirken ilk yumurtlama tarihi dikkate alınır.
Ambalajlama ve etiketleme
MADDE 9 – (1) Yumurtalar son tüketiciye aşağıdaki şekillerde arz edilebilir:
a) Son tüketiciye satış sırasında tüketicinin talebi doğrultusunda, gıda ile temasa uygun tek kullanımlık malzeme veya tüketici tarafından sağlanan malzeme içerisine yerleştirilerek.
b) Doğrudan satış için hazır ambalajlı hale getirilerek.
c) Hazır ambalajlı yumurta olarak.
(2) Yumurtalar yerel perakendeciye, gıda ile temasa uygun tek kullanımlık ambalajlama/paketleme malzemesi içerisinde hazır ambalajlı yumurta olarak arz edilir.
(3) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtildiği şekilde yumurtaların son tüketiciye arzı sırasında; aşağıdaki bilgiler, tüketicinin kolaylıkla görebileceği ve okuyabileceği bir şekilde sunulur:
a) Birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisinin adı ve soyadı veya ticari unvanı, adresi ile işletme ve kümes numarası.
b) Yumurtaların ait olduğu kanatlı türü.
c) Yumurtlama tarihi.
ç) Yumurtaların son tüketim tarihi.
d) İzin belgesi tarihi ve numarası.
(4) Hazır ambalajlı yumurtaların son tüketiciye veya yerel perakendeciye arzında üçüncü fıkradaki bilgiler, gıdanın ambalajı üzerinde veya ambalaja yapıştırılmış bir etiket üzerinde yer alır.
Kayıtların tutulması
MADDE 10 – (1) Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında belirtilen kayıtlara ilave olarak birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisi aşağıdaki kayıtları tutar:
a) İşletmesindeki toplam kanatlı hayvan sayısı.
b) Günlük yumurta üretim miktarı.
c) Doğrudan son tüketiciye sattığı haftalık yumurta miktarı.
ç) Yumurtaları sattığı yerel perakendecilerin işletme kayıt numaraları ile her bir perakendeciye sattığı haftalık yumurta miktarı ve her türlü satış belgesi.
(2) Kayıt ve belgeler birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisi tarafından ait oldukları takvim yılının sonundan itibaren en az oniki aylık bir süre muhafaza edilir.
Özel hükümler
MADDE 11 – (1) 20/12/2014 tarihli ve 29211 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yumurta Tebliği kapsamında yer alan yumurtaların sınıflandırılması, damgalanması ve ambalajlanmasına ilişkin hükümler bu Yönetmelik kapsamında arz edilen yumurtalara uygulanmaz.
Yürürlük
MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
furkanlardanismanlik.com 