Resmi Gazete Tarihi: 20.03.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28239

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL ÖĞRETİM KURUMLARI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, her derece ve türdeki özel öğretim kurumlarının açılış ve işleyişiyle ilgili usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununda belirtilen özel öğretim kurumlarını kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 5580 sayılı Kanun ile 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü ve 36 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Akşam lisesi: Gündüz öğrenim yapan ortaöğretim okullarında okuma hakkı olmayanlara eğitim ve öğretim imkânı sağlayan okulları,

b) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,

c) Diğer personel: Kurumda eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı dışındaki görevli personeli,

ç) Eğitim personeli: Kurumda görevli yönetici, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve benzeri personeli,

d) Genel müdürlük: Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünü,

e) Hizmet içi eğitim merkezi: 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun genel ve özel amaçlarıyla temel ilkelerine uygun olarak resmî veya özel kurum, kuruluş veya iş yeri personeline hizmet içi eğitim yoluyla eğitim veren özel öğretim kurumlarını,

f) Kanun: 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununu,

g) (Değişik: RG-05/7/2014-29051) Kurum: Okul öncesi eğitim, ilkokul, ortaokul, ortaöğretim yabancı, azınlık ve özel eğitim okullarından Genel Müdürlükçe belirlenerek internet sayfasında yayınlanan standartlara ve Özel Okullar Değerlendirme Yönergesine göre grubu belirlenen okulları, milletlerarası özel öğretim kurumları, çeşitli kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, öğrenci etüt eğitim merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarını,

ğ) Kurum kontenjanı: Kurumda aynı anda öğrenim görecek en fazla öğrenci veya kursiyer sayısını,

h) Kurum müdürü: Özel öğretim kurumunun müdürünü,

ı) Program: Örgün ve yaygın özel öğretim kurumlarında uygulanacak düzeyi ile süresi belirlenen ve Bakanlıkça onaylanan öğretim programlarını,

i) Usta öğretici: En az ortaöğretimden mezun olmuş ve alanında öğrenim gördüğünü belgelendiren veya alanında sertifika sahibi olan öğreticileri,

j) Uzman öğretici: Görevlendirileceği alanda yükseköğrenim mezunu öğreticileri,

k) Ücret: Kurumların türüne göre ders saati veya bir öğretim yılı için bir öğrenci ya da kursiyerden alınacak ücreti,

l) (Değişik: RG-05/7/2014-29051) Ücretsiz okutulacak öğrenci ve kursiyer: Bir öğretim yılı veya dönem içinde ücretsiz öğrenim gören öğrenci ve kursiyeri,

m) Yıl: Değerlendirmeye esas işlemin başlangıcından itibaren geçen 12 aylık süreyi

ifade eder.

n) (Ekli: RG-05/7/2014-29051) Dönüşüm programı: 14/3/2014 tarihi itibariyle Kanun hükümlerine göre dershane veya öğrenci etüt eğitim merkezi olarak faaliyet göstermekte iken 1/9/2015 tarihine kadar özel öğretim kurumuna dönüşmek isteyenlerin başvuru süreçlerinin, değerlendirme kriterlerinin, kurucuların dönüşmek istedikleri okul ve kurum ile dönüşümü tamamlayacakları süreye ilişkin taahhütlerinin yer aldığı programı,

o) (Ekli: RG-05/7/2014-29051) Temel Lise: Kanunun geçici 5 inci maddesi kapsamında dönüşüm programına alınan kurumların kurucuları tarafından açılan ve faaliyetleri 2018-2019 eğitim öğretim yılının sonuna kadar devam eden ortaöğretim özel okullarını,

İKİNCİ BÖLÜM

Kurum Açma, Devir, Nakil ve Kapatma

Kurum açma

MADDE 5 –

(1) Kanunun 3 üncü maddesi hükmü doğrultusunda özel öğretim kurumlarına kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilir.

(2) Kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının verilebilmesi için aşağıdaki belgeler istenir;

a) Form dilekçe (EK-1).

b) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık ve aynı Kanunun Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar başlıklı İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen maddelerde yer alan suçlardan mahkûm edilmemiş olduğuna dair yazılı beyanı.

c) Kurucu tüzel kişi ise kuruluş amaçları içinde özel öğretim kurumu işletmeciliği yapılacağına ilişkin ifadenin de yer aldığı ve tüzel kişinin niteliğine göre Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmış ana sözleşme, tüzük ya da vakıf senedinin millî eğitim müdürlüğünce onaylı örneği.

ç) Kurucu temsilcisinin kurumu açma, kapatma, devir ve benzeri işlemleri yürütme yetkisine sahip olduğunun belirlendiği (Ek ibare: RG-05/7/2014-29051) genel kurul veya yönetim kurulu kararının millî eğitim müdürlüğünce onaylı örneği.

d) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Binanın kurum açılacak kat veya katları için ayrı ayrı, okul ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi olarak kullanılacak binaların ayrıca bahçeleri için de üç adet 35×50 cm veya A3 ebadında kâğıtlara çizilmiş yerleşim planı ve CD’si.

e) Resmî benzeri okulların tabi olduğu yönetmeliği uygulamak isteyen okulların kurucusunun yazılı beyanı, resmî benzeri okulların tabi olduğu yönetmeliklerden farklı uygulama yapmak isteyen okullar için Bakanlıkça onaylanmak üzere hazırlanan üç nüsha kurum yönetmeliği taslağı ve CD’si veya kurucunun daha önce açılış izni almış başka bir okulu için Bakanlıkça onaylanmış kurum yönetmeliğini uygulayacağına ilişkin yazılı beyanı.

f) Çeşitli kurslar, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, motorlu taşıt sürücüleri kursları ve hizmet içi eğitim merkezlerinin uygulayacakları öğretim programının onaylandığı Talim ve Terbiye Kurulu kararının tarih ve sayısı.

g) Resmî benzeri olmayan veya deneme mahiyetinde program uygulayan kurumlar ile Bakanlıkça onaylanarak uygulamaya konulmuş öğretim programı ve haftalık ders çizelgesi bulunmayan kurumlar için; Bakanlıkça onaylanmak üzere üç nüsha öğretim programı taslağı, haftalık ders çizelgesi taslağı ve CD’si.

ğ) (Değişik: RG-2/8/2013-28726)Yönetici çalışma izin teklifi ve kurum öğretime başlamadan önce nitelikleri de belirtilen gerekli tüm personele ilişkin çalışma izin tekliflerinin yapılacağına dair kurucunun yazılı beyanı. Ayrıca (Değişik ibare: RG-5/7/2014-29051) Mesleki ve teknik Anadolu lisesi sağlık hizmetleri alanı açacakların ise her bölüm için bir asıl görevli aylık ücretli alan/dal dersleri öğretmeninin çalışma izin teklifleri.

h) (Değişik: RG-5/7/2014-29051)Kurum binası kurucuya ait ise tapu senedinin millî eğitim müdürlüğünce onaylı örneği; kurum binası kiralık ise binanın tapu senedi örneği ile başvuru tarihi itibariyle okullarda öğretim süresi kadar, diğer kurumlarda da en az bir yıllık kira sözleşmesinin aslı veya millî eğitim müdürlüğünce onaylı örneği, Tapu kütüğünde konut olarak kayıtlı bir ana taşınmazın bağımsız bölümlerinde açılacak anaokullarının bahçe kullanımı için kat malikleri kurulu muvafakat belgesi. (Belgede her kat sahibi veya vekillerinin ayrı ayrı muvafakatlerine ilişkin imzaları ile binanın kaç daireli olduğu ve imzaların kat sahibi veya vekillerine ait olduğuna ilişkin apartman yöneticisinin imzası bulunur.)

ı) Denizcilik ve havacılık kursu gibi özellik arz eden özel öğretim kurumları için ilgili bakanlıkların uygun görüşü.

i) (Değişik:RG-5/7/2014-29051) Mesleki ve teknik Anadolu lisesi sağlık hizmetleri alanı açacakların, öğrencilerinin beceri eğitimi/staj çalışması/yaz uygulamalarını yapabilecekleri; okulla aynı il sınırları içerisinde, okula kara yolu ile uzaklığı 30 km’yi geçmeyen, en az 50 yatak kapasiteli ve okulun alan ve dallarına esas teşkil eden meslek gruplarına göre görevli sağlık personeli sayılarının da belirtildiği hastane/hastanelerle yapacakları, en az 10 yıl süreli ve il sağlık müdürlüğünce onaylı protokol.

j) Yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişiler tarafından veya Türk vatandaşlarıyla ortaklık yolu ile açılacak milletlerarası özel öğretim kurumları için ayrıca, 5/6/2003 tarihli ve 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu çerçevesinde Bakanlar Kurulu izninin sureti.

k) Kurum açılacak binanın sağlam ve dayanıklı olduğuna ilişkin; çevre ve şehircilik il müdürlükleri, yapının proje müellifleri ya da yetkili serbest proje büroları veya üniversitelerin ilgili bölümlerince düzenlenen teknik rapor istenir. Ancak; 6/3/2007 tarihinden sonra Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkındaki Yönetmeliğe göre yapı denetim firmaları denetiminde özel öğretim kurumu olarak yapılmış ve yapı inşaat ruhsatı bulunan binalardan sağlam ve dayanıklı olduğuna ilişkin belge istenmez.

l) Kurum açılacak binanın ve çevresinin sağlık yönünden uygun olduğuna ilişkin il veya ilçe ilgili sağlık birimince düzenlenen rapor.

m) Kurum açılacak binada yangına karşı ilgili mevzuatına göre gerekli önlemlerin alındığına ilişkin itfaiye müdürlüğünce düzenlenen rapor.

n) Milletlerarası okullar için ayrıca, uygulayacakları programın diğer ülke veya ülkeler tarafından denkliğinin kabul edildiğine dair yetkili kurumdan alınan belge.

o) (Ek: RG-5/7/2014-29051) Dönüşüm programına alınan kurumlardan dönüşüm programına alındığına ilişkin Genel Müdürlükçe düzenlenecek Dönüşüm Programı Kabul Formu (Ek-14).

ö) (Ek: RG-5/7/2014-29051) Dönüşüm programına alınan ve mevcut binalarında veya farklı binalarda okul açmak amacıyla başvuran kurucular 2018-2019 eğitim öğretim yılı bitimine kadar okul binalarını Genel Müdürlükçe belirlenerek internet sayfasında yayınlanan standartlara uygun hale getireceğine veya standartlara uygun başka bir binaya nakil yapacağına ilişkin noter onaylı dönüşüm taahhütnamesi.

(3) Gerçek kişilerde kurucu, tüzel kişilerde kurucu temsilcisi, ikinci fıkrada belirtilen belgeler ile kurum açmak için valilik veya kaymakamlıklara müracaat eder. Müracaat eden kişiye, müracaat tarihinin yazılı olduğu bir alındı belgesi verilir. Kaymakamlıklara yapılan müracaatlara ilişkin dosya, üç iş günü içinde bir üst yazı ile valiliğe gönderilir.

(4) (Ek: RG-2/8/2013-28726) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Gerçek ve tüzel kişiler tarafından Kanun kapsamında belirtilen faaliyetlerin Kanuna göre yetkili makamlardan kurum açma izni alınmadan veya her ne ad altında olursa olsun eğitim ve öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetlerin izinsiz yapıldığının tespiti hâlinde söz konusu yerler 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca valilikçe kapatılır.

Bakanlıkça ve valilikçe yapılacak işlemler

MADDE 6 –

(1) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Yapılan müracaatın; bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen şartlara, kurum açılacak binanın ve bölümlerinin kurumun türüne ve gruplarına göre Genel Müdürlükçe belirlenerek internet sayfasında yayınlanan standartlara, 3/4/2004 tarihli ve 25422 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Umuma Açık Yerler ve İçkili Yerler ile Resmî veya Özel Öğretim Kurumları Arasındaki Uzaklıkların Belirlenmesine Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığını incelemek üzere il millî eğitim müdürlüğünce en az iki maarif müfettişi, maarif müfettişi sayısı beş ve daha az olan illerde ise bir maarif müfettişi ile bir şube müdürü görevlendirilir..

(2) (Değişik: RG-5/7/2014-29051)Maarif müfettişlerince görevlendirme onay tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde düzenlenen inceleme raporunda, kurumun açılmasında bir sakınca bulunmadığının belirtilmesi hâlinde, okullara ilişkin dosya beş iş günü içinde Bakanlığa gönderilir. Diğer kurumlara ise valilikçe beş iş günü içinde kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı (EK-2) ve (EK-2/A) düzenlenir.

(3) Bakanlıkça okullara beş iş günü içinde kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı(EK-3) (Ek ibare: RG-5/7/2014-29051) ve (EK-3/A) düzenlenir.

(4) Sürelerin hesaplanmasında evrak giriş tarihleri esas alınır.

(5) Kurum bilgilerinde değişiklik olması durumunda Bakanlık veya valilikçe kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı yeniden düzenlenir.

(6) Valiliklerce, denizcilik veya havacılık gibi kurslara verilen kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının (Değişik ibare: RG-5/7/2014-29051) birer örneği ilgili kurum ve kuruluşlara, motorlu taşıt sürücü kurslarına verilen kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının bir örneği ise il emniyet müdürlüğüne gönderilir.

(7) (Ek: RG-5/7/2014-29051) Okulların grupları, Genel Müdürlükçe belirlenen bina standartlarına göre bir yıllık geçici süre için belirlenerek kurum açma izninde (EK-3/A) belirtilir. Bir yıllık süre içinde Genel Müdürlükçe belirlenen ve internet sayfasında yayınlanan Özel Okullar Değerlendirme Yönergesine göre Genel Müdürlükçe veya maarif müfettişlerince yapılan denetim sonucunda düzenlenecek rapor doğrultusunda valiliğin uygun görüşü de dikkate alınarak hazırlanan sertifikaya göre okulun grubu belirlenerek kurum açma izni (EK-3/B) yeniden düzenlenir.

(8) (Ek: RG-5/7/2014-29051) Dönüşüm programına alınan ve mevcut binalarında veya farklı binalarda 2018-2019 eğitim öğretim yılı bitimine kadar faaliyetlerini sürdürecek olan okulların 1/9/2015 tarihine kadar kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatınıalmış olmaları gerekir.

(9) (Ek: RG-5/7/2014-29051) Dönüşüm programına alınan kurumlardan okul için düzenlenen kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatını aldığı tarih itibari ile mevcut kurumlarının kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları iptal edilir.

Ad verme

MADDE 7 –

(1) (Değişik:RG-21/8/2014-29095) Kurumlara, 1739 sayılı Kanunda belirtilen Türk millî eğitiminin genel ve özel amaçları ile temel ilkeleri doğrultusunda kurumun amacına, eğitim programına ve düzeyine uygun, belli bir anlam taşıyan, azınlık, yabancı ve milletlerarası okullar hariç Türkçe ad verilir. Azınlık, yabancı ve milletlerarası okullar hariç, diğer kurumlara ülke, millet, yabancı kurum ve kuruluş adları verilemez.

(2) Kurum adları, kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatıyla birlikte verilir. Kurumların adları, birinci fıkraya uygun olmak şartıyla kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatını veren merciin onayı ile değiştirilebilir.

(3) Kurumların ad ve unvanlarının, başka kurumlar tarafından kullanılmasında, 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 7/12/1994 tarihli ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 24/6/1995 tarihli ve 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve diğer ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

Atatürk köşesi

MADDE 8 –

(1) Kurumların girişinde temiz, düzenli ve kolayca görülebilecek en uygun yerde Atatürk köşesi oluşturulur.

Kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ve geçici olarak kapatma

MADDE 9 –

(1) Kanunun 7 nci maddesi hükümlerinde belirtilen durumların gerçekleşmesi hâlinde kurumların kurum açma izinleri ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatları iptal edilir veya kurum geçici olarak kapatılır.

(2) Geçici kapatma cezası verilen kurumların, geçici kapatma cezası sürelerinin dolması ve valiliklerce eksikliklerini tamamladıklarının tespit edilmesi durumunda öğretime devam etmelerine izin verilir. Eksikliklerini süresi içerisinde tamamlamayan kurumlar hakkında sürekli kapatma işlemi uygulanır.

(3) (Ek: RG-5/7/2014-29051) Dönüşüm sürecinin bitiminde dönüşme talebinde bulundukları örgün eğitim kurumunun haiz olması gereken şartları karşılayamayan kurumların kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek faaliyetlerine son verilir.

(4) (Ek: RG-5/7/2014-29051) Geçici kapatma cezaları okullarda ders yılı bitiminden, diğer kurumlarda ise verildiği ayı izleyen ayın birinci iş gününden itibaren uygulanır. Geçici kapatma cezası verilen kurumlar bu süre içerisinde eğitim öğretim faaliyeti ve öğrenci/kursiyer kaydı yapamazlar.

Yıllık çalışma takvimi ve çalışma saatleri

MADDE 10 –

(1) Okullarda, resmî okullar için hazırlanan yıllık çalışma takvimi uygulanması esas olmakla birlikte, valilikçe kabul edilmesi hâlinde ayrı bir çalışma takvimi de düzenlenebilir.

(2) (Mülga: RG-5/7/2014-29051)

(3) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Akşam liselerinde hafta içi saat 17.00’den sonra öğretim yapılır. Okulda cumartesi günleri de öğretim faaliyeti yapılması halinde buna ilişkin haftalık çalışma saatlerini gösteren çizelgeler, valilikten izin alınarak uygulanır.

(4) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Özel öğrenci etüt eğitim merkezleri, kurslar, hizmet içi eğitim merkezleri ve uzaktan öğretim yapan kuruluşlar yıllık çalışma takvimlerini ve haftalık çalışma saatlerini gösteren çizelgelerini ve eğitim personelinin listesini valiliğe gönderir.

(5) (Değişik:RG-5/7/2014-29051) Dönüşüm programına alınan ve mevcut binalarında veya farklı binalarda 2018-2019 eğitim öğretim yılı bitimine kadar faaliyetlerini sürdüren (Değişik ibare: RG-21/8/2014-29095) temel liseler dışındaki tüm okullarda normal öğretim yapılır ve öğretim seviyesine göre dengi resmî okullardaki ders saati süresi uygulanması esas alınır. Bakanlıkça uygun görülmesi hâlinde farklı uygulamalar da yapılabilir.

(6) Okullar dışındaki kurumlarda günlük çalışmalar 07.00 ile 23.00 saatleri arasında yapılır. Ders saatinin süresi, 45 dakikadır. Uygulamalı dersler blok hâlinde 90 dakika olarak yapılabilir.

(7) Kurumlarda, 17/3/1981 tarihli ve 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda belirlenen genel tatil günlerinde eğitim ve öğretim yapılmaz. Sağlık ve diğer zorunlu hâller nedeniyle Bakanlık veya valilikçe alınan kurumların tatil edilmesi kararlarına, dengi özel öğretim kurumları da uymak zorundadır.

(8) Kurslar ve hizmet içi eğitim merkezlerine devam zorunludur. Programda belirtilen kurs süresinin 1/5’inden fazla devam etmeyen kursiyer sınava alınmaz.

Kurum binaları

MADDE 11 –

(1) Kurum açılacak binaların, Kanunun 4 üncü maddesi hükmünde belirtilen şartlar ile kurum türüne göre aşağıda belirtilen şartları taşıması gerekir.

a) Okul öncesi eğitim kurumu bahçesi bulunan; tamamı okula ait binalarda veya binanın bahçe katının birbirine bitişik dairelerinde ya da birbirine bitişik binaların bahçe katının birbirine bitişik dairelerinde yahut binanın bahçe katında ve bahçe katının bir üst ya da bir alt arka arkaya katlarında açılabilir.

b) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) İlkokul, ortaokul, ortaöğretim okulu ve özel eğitim okulu kullanım hakkının tamamı okula ait bahçe içerisinde ve müstakil olan binalarda açılır.

c) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Okullar,

1) Bahçesi bulunan inşaat ruhsatı/yapı kullanma izin belgesi okul binası olarak alınan müstakil binalarda ya da bahçe içerisinde tamamı okul olarak kullanılan aynı binanın birbirine geçişi olmayan farklı bloklarında okulöncesi eğitim, ilkokul, ortaokul, fen ve sosyal bilimler liseleri ile diğer ortaöğretim kurumlarından sadece biri,

2) Bahçesi bulunan ve müstakil binalarda; okulöncesi eğitim, ilkokul ve ortaokul ya da ortaokul ve ortaöğretim okulu veyahut birden fazla ortaöğretim okulu (fen ve sosyal bilimler liseleri hariç) birlikte,

3) Genel Müdürlükçe belirlenerek internet sayfasında yayınlanan standartlara uygun ölçülerde bahçesi bulunmayan okulöncesi eğitim, ilkokul, ortaokul veya Anadolu lisesinden sadece biri en az 250 m2 bahçesi bulunan müstakil binalarda,

4) Dönüşüm programına alınan kurumlardan faaliyetleri 2018-2019 eğitim öğretim yılının sonuna kadar devam edecek olan okul öncesi eğitim, ilkokul, ortaokul ve temel lise türünden sadece biri mevcut binalarında veya farklı binalarda açılabilir. Yukarıdaki şartlar dikkate alınarak okullar standart alanlarına göre gruplandırılır.

ç) (Değişik: RG-5/7/2014-29051)Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri bahçesi bulunan ve müstakil binalarda, diğer kurumlar ise bütün birimleri aynı binanın birbirine bitişik daire veya bitişik alt ve üst katlarında ya da bitişik binaların birbirine bağlantılı aynı katlarında yahut aynı bahçe içerisinde tamamı kuruma ait binalarda olması gerekir.

(2) (Ek: RG-5/7/2014-29051)Binanın zemin katının dışında birden fazla katı bulunan kurumlarda veya binanın zemin katı dışında kurum açılacak binalarda asansör bulunması gerekir. Asansörün engelliler için Türk Standartları Enstitüsünün belirlediği standartlara uygun olması zorunludur.

Bir arada bulunabilecek kurumlar

MADDE 12 –

(1) (Değişik ibare: RG-5/7/2014-29051) Dönüşüm programına alınan ve mevcut binalarında veya farklı binalarda açılan okullar ile okul öncesi eğitim kurumları hariç okullara ait bina ve binalar içinde iki ayrı kurucuya ait aynı veya farklı derecede veya türde okul bulunamaz.

(2) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Aynı kurucuya ait kurumlardan sadece okulların belirli bölümleri birlikte kullanılabilir. Aynı kurucu tarafından farklı seviyelerde okulların aynı binada açılmak istenmesi durumunda; giriş-çıkış, merdiven, oyun bahçesi, tuvalet ve lavabolar her okul için ayrı düzenlenir. Ancak, ilkokul ve ortaokul veya ortaokulla ortaöğretim okulunun aynı binada açılmak istenmesi durumunda; tuvalet ve lavabolar her okul için ayrı ayrı düzenlenir. Aynı katta birden fazla okul açılamaz. Milletlerarası okullar diğer okullarla aynı binada bulunamaz. Aynı binada aynı kurucu tarafından başka bir okul açılabilmesi için kurucu veya kurucu temsilcisi bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a), (d), (e), (g), (ğ), (h) ve (i) bentlerinde belirtilen belgelerle müracaat eder. Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesine göre valilikçe gerekli inceleme yapılarak açılması uygun görülen okullara ilişkin başvurular, ekleriyle birlikte kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmek üzere Bakanlığa gönderilir. Bakanlıkça açılması uygun görülen okullara, beş işgünü içinde yine Bakanlıkça kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatıverilir. Bu süre, valilik teklifinin Genel Müdürlük evrakına giriş kayıt tarihinden itibaren hesaplanır.

(3) Okullar dışındaki diğer kurumların belirli bölümleri birlikte kullanılarak aynı binada başka bir kurum açılamaz.

Program ilavesi yapma

MADDE 13 –

(1) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Kurumuna program ilavesi yaptırmak isteyen kurucu veya kurucu temsilcisi;

a) Dilekçe,

b) Kurumun son yerleşimini gösteren üç adet 35×50 cm veya A3 ebadında kâğıtlara çizilmiş yerleşim planı ve CD’si,

c) Okullar dışındaki kurumlara ilave edilecek öğretim programının onaylandığı Talim ve Terbiye Kurulu kararının tarih ve sayısı,

ç) Programa ait araç ve gereç listesi,

d) Okullara ilave edilecek her program için en az dört derslik ve uygulama derslikleri,

e) Görevlendirilecek eğitim personeline ilişkin çalışma izin tekliflerinin yapılacağına dair kurucunun yazılı beyanı ile valiliğe başvurur.

(2) İl millî eğitim müdürlüğünce yaptırılacak inceleme sonucunda uygun görülmesi hâlinde kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı veren merci tarafından program ilavesi yapılır. Ancak, C, D ve E sertifika sınıfı öğretim programlarından herhangi biri için izin almış olan motorlu taşıt sürücüleri kursuna, bu öğretim programlarından birinin ilave edilmek istenmesi ya da (EK-4) eki tabloda yer alan öğretim programlarını uygulamak üzere izin alan kurslardan, tabloda belirtilen diğer öğretim programlarını da ilave yapmak için başvurmaları hâlinde kurumda (Değişik ibare: RG-5/7/2014-29051) maarif müfettişlerince inceleme yapılmaz.

(3) (Değişik: RG-5/7/2014-29051)Yapılan inceleme sonucunda program ilavesinde sakınca bulunmadığının belirtilmesi hâlinde, okullar dışındaki kurumlara beş iş günü içinde valilikçe program ilavesi yapılarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı(EK-2) düzenlenir. Okullarda ise hazırlanan dosya beş iş günü içinde Bakanlığa gönderilir. Bakanlıkça okullara beş iş günü içinde kurum açma izni (EK-3/A) düzenlenir.

Devir ve kurucu temsilcisi değişikliği

MADDE 14 –

(1) Kurumun, kuruculuk koşullarını taşıyan başka bir gerçek veya tüzel kişiliğe devredilebilmesi için;

a) Yeni kurucu gerçek kişi ise kurucuya, tüzel kişi ise kurucu temsilcisine ait bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan belgeler,

b) Eğitim personeli ile diğer personelin görevlendirme teklifleri ve yenilenen iş sözleşmeleri,

c) Kurumun borç ve alacaklarının vadesi gelmemiş olanlar da dâhil olmak üzere, kurumu devralan veya devredilen gerçek kişi veya tüzel kişilik tarafından üstlenildiğini gösterir noterlikçe düzenlenen devir senedi,

ç) Kurum binası kurucuya ait ise tapu senedinin millî eğitim müdürlüğünce onaylı örneği; kurum binası kiralık ise okullarda öğretim süresi kadar, diğer kurumlarda da en az bir yıllık kira sözleşmesinin aslı veya millî eğitim müdürlüğünce onaylı örneği,

d) Bir arada bulunan kurumlardan herhangi birinin devrinde, her kurumun Genel Müdürlükçe belirlenerek internet sayfasında yayınlanan standartlarda belirtilen bölümlerin tamamının bulunduğunu, ikiden fazla bir arada bulunan kurumların devrinde ise devri yapılmayan kurumların bir arada faaliyette bulunma şartlarını taşıdığını gösterir yerleşim planı tamamlanarak valiliğe müracaat edilir.

(2) Kurumun devir işlemleri, yukarıda belirtilen belgelerin uygun görülmesi hâlinde (Değişik ibare: RG-5/7/2014-29051) maarif müfettişi raporu düzenlenmeden kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı veren merciin izni ile beş işgünü içinde yapılır.

(3) Ancak, valilikçe yapılan incelemede kurumun müracaat tarihinden önce yapılan teftiş veya denetimlerinde kurumun geçici kapatılmasına ilişkin teklif bulunması hâlinde, bu teklif uygun görülerek uygulanmasından sonra devir işlemi gerçekleştirilir. Sürekli kapatılma teklifi getirilen kurumlar devredilemez.

(4) Kurumun kurucusu olan şirketin türünün değiştirilmesi ve bu değişikliğin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanması hâlinde kurucu temsilcisi, devir senedi dışında birinci fıkrada belirtilen belgelerle birlikte valiliğe müracaat eder.

(5) Kurum devir işlemleri, kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatını veren merci tarafından sonuçlandırılmadıkça kurum devredilmiş sayılmaz.

(6) Kurucusu tüzel kişilik olan kurumlarda kurucu temsilcisi değişikliği;

a) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Kurucu temsilcisi değişikliğine ait genel kurul veya yönetim kurulu kararı,

b) Kurucu temsilcisine ait bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan belgeler

ile birlikte millî eğitim müdürlüğüne müracaat edilir. Kurucu temsilcisi değişikliği kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı veren merci tarafından beş iş günü içinde yapılır.

(7) Kurucu temsilciliği değişikliği işlemleri, kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatını veren merci tarafından sonuçlandırılmadıkça kurucu temsilcisi değişikliği tamamlanmış sayılmaz.

(8) (Mülga: RG-5/7/2014-29051).

Kurumların dönüşümü

MADDE 15 –

(1) Daha önceden kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alan kurumların kurucuları, mevcut kurumunu bir başka kuruma dönüştürmek istemesi hâlinde; bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a), (d), (e), (f), (g), (ğ), (h), (ı) ve (i) bentlerinde sayılan belgelerle birlikte Genel Müdürlükçe belirlenerek internet sayfasında yayınlanan standartlarda belirtilen şartları yerine getirerek valiliğe müracaat eder. Kurumun okula dönüştürülmek istenmesi hâlinde aynı fıkranın (k), (l) ve (m) bentlerinde belirtilen belgeler de istenir. Valilikçe yaptırılacak inceleme sonucunda uygun görülmesi ve bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinde üç aylık bekleme süresi dışındaki şartların da yerine getirilmesi hâlinde beş iş günü içinde eski kurum kapatılır ve yeni kuruma kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı (Değişik ibare: RG-5/7/2014-29051) (EK-2) ve (EK-2/A) veya (EK-3), (EK-3/A) ve (EK-3/B) düzenlenerek dönüşüm sağlanır.

(2) Okul türü dönüşümlerinde mevcut okulun kademeli kapatılarak yerine açılmak istenen okul türüne kademeli kurum açma izni verilir. Dönüşüm nedeniyle kademeli kapanan ve açılan okulların toplam kontenjanları bina kontenjanını geçemez.

Kurum nakli

MADDE 16 –

(1) Kurucu veya kurucu temsilcisi, kurumunu başka bir binaya nakledeceğini, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (d), (h), (ı), (k), (l) ve (m) bentlerinde belirtilen belgeler ve mevcut binadaki araç ve gereci yeni binaya taşıyacağına ve eksik araç ve gereci tamamlayacağına ilişkin kurucunun yazılı beyanıyla birlikte kaymakamlık veya valiliğe bildirir. Nakil yapılacak binanın; bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesine göre düzenlenecek raporun incelenmesi sonucunda, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan kurum açılacak bina, araç ve gereçle ilgili şartlara uygun olduğunun görülmesi hâlinde, kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatını veren merci tarafından beş iş günü içerisinde kurum nakline izin verilir. Bu süre, okullar için evrakın Genel Müdürlük evrakına giriş tarihinden itibaren hesaplanır. Bu izin işlemi tamamlanmadan yeni bina veya binalarda öğretime başlanamaz ve öğrenci kaydedilemez.

(2) (Değişik: RG-07/09/2013-28758) Yangın, deprem, sel, sağlık sebepleri ve tahliye kararı gibi hâllerden dolayı binayı ani olarak terk etme durumunda kalan kurumlar; sağlam ve dayanıklı olduğuna ilişkin rapor hariç diğer nakil şartları aranmaksızın kurumda uygulanan öğretim programlarına kayıtlı öğrenci veya kursiyer sayısına uygun başka bir binada valiliğin izniyle geçici olarak en çok bir yıl faaliyetine devam edebilir. Bir yıl sonunda şartları uygun binaya nakli yapılmayan kurumlardan mazeretleri uygun görülenlere Bakanlıkça bir yıl daha geçici izin verilebilir. Okullara valiliklerce verilen geçici nakil izinleri Bakanlığa bildirilir. Verilen süre sonunda şartları uygun bina bulunarak nakil izni almayan kurumların kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir.

(3) İller arasında kurumların nakli yapılamaz.

Yerleşim ve kontenjan değişikliği

MADDE 17 –

(1) Kurucu veya kurucu temsilcisi kuruma bina, blok veya kat ilavesi yapmak suretiyle kontenjan veya yerleşim planında değişiklik yapmak için bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (d), (h), (ı), (k), (l) ve (m) bentlerinde belirtilen belgelerle birlikte kaymakamlık veya valiliğe başvurur. Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesine göre sadece binadaki değişen bölümlere bakılarak düzenlenecek raporun incelenmesi sonucunda bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan kurum açılacak bina ile ilgili şartlara uygun olduğunun görülmesi hâlinde kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatını veren merci tarafından kuruma on iş günü içerisinde izin verilir. Bu süre, evrakın ilgili merciin evrakına giriş tarihinden itibaren hesaplanır.

(2) Kurucu veya kurucu temsilcisi mevcut binada değişiklik yapmak suretiyle kontenjan değişikliği yapmak için bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (d), (ı), (k), (l) ve (m) bentlerinde belirtilen belgelerle birlikte kaymakamlık veya valiliğe başvurur. Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesi doğrultusunda düzenlenecek raporun incelenmesi sonucunda bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan kurum açılacak bina ile ilgili şartlara uygun olduğunun görülmesi hâlinde kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatını veren merci tarafından kuruma on iş günü içerisinde izin verilir. Bu süre, evrakın ilgili merciin evrakına giriş tarihinden itibaren hesaplanır.

(3) Binada değişiklik yapılmadan genel kontenjana etki eden yerleşim planı değişikliklerine, Genel Müdürlükçe belirlenerek internet sayfasında yayınlanan standartlar dikkate alınarak, (Değişik ibare: RG-5/7/2014-29051) maarif müfettişleri tarafından sadece değişen bölümler ile kurumun ortak alanlarının yeterli olup olmadığına bakılarak düzenlenecek rapora göre kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı veren merci tarafından izin verilir.

(4) Genel kontenjan, derslikler ve laboratuvarlarda değişiklik yapılmaması şartıyla sadece kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatını veren merci tarafından belirlenen kurumun diğer bölümleri arasında yapılacak yerleşim planı değişiklikleri, Genel Müdürlükçe belirlenerek internet sayfasında yayınlanan standartlar dikkate alınarak kurum müdürlüğünce yapılır. Değişiklik yapılan yerleşim planının bir örneği kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatını veren mercie gönderilir.

Kuruculuk hakkının kaybedilmesi

MADDE 18 –

(1) Gerçek kişi olan kurucunun, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen kuruculuk şartlarını kaybettiğinin tespit edilmesi hâlinde, kurumu devretmesi ve kurumla ilişkisinin kesilmesi için okullarda öğretim yılının sonuna, diğer kurumlarda ise dönem sonuna kadar süre verilir. Verilen süre içerisinde devrin gerçekleştirilmemesi hâlinde kurum devir yapılıncaya kadar valilikçe gerekli tedbirler alınarak öğretime ara verilir. Öğretimine ara verilen kurumun bir yıl içinde devrinin gerçekleşmemesi durumunda kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir.

(2) Gerçek kişi olan kurucunun ölümü hâlinde ise veraset ilamında belirtilen kanuni mirasçıların tamamının noter onaylı vekâletname ile aralarından seçecekleri, şartları taşıyan bir kimseyi okullarda öğretim yılının sonuna, diğer kurumlarda ise dönem sonuna kadar kurucu olarak göstermeleri gerekir. Verilen süre içerisinde yeni kurucu teklifinin yapılmaması hâlinde bu teklif yapılıncaya kadar valilikçe gerekli tedbirler alınarak öğretime ara verilir. Öğretimine ara verilen kurumun, bir yıl içinde yeni kurucu teklifinin yapılmaması durumunda kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir.

(3) Kurucusu tüzel kişi olan kurumlarda; kurucu temsilcisinin bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen kuruculuk şartlarını kaybetmesi veya ölümü hâlinde, şartları taşıyan başka bir temsilcinin okullarda öğretim yılının sonuna, diğer kurumlarda ise dönem sonuna kadar usulüne göre seçilip bildirilmesi gerekir. Bu süre içinde bildirme yükümlülüğünü yerine getirmeyen kurumlar hakkında, valilikçe gerekli tedbirler alınarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı, izin veren merci tarafından iptal edilir.

(4) Kurucu veya kurucu temsilcisinin birden fazla kurumda kurucu ya da kurucu temsilcisi olması hâlinde yukarıdaki hükümler diğer kurumlarına da uygulanır.

Kurum binalarının kullanılması

MADDE 19 – (Değişik: RG-5/7/2014-29051)

(1) Kurum binaları, kuruluşlarına esas olan eğitim ve öğretim hizmetleri dışında başka bir amaçla kullanılamaz. Ancak, eğitim ve öğretim faaliyetlerinin yapılmadığı zamanlarda ücretli veya ücretsiz, kısa süreli geçici ve Kanun kapsamına girmeyen eğitim içerikli kültürel faaliyetler kaymakamlıktan veya valilikten izin alınarak yapılabilir.

Kurucunun kurumu kapatması ve program iptali

MADDE 20 –

(1) Bir okulun kurucusu; millî eğitim müdürlüğü kanalıyla Bakanlığa, diğer kurumlarda ise millî eğitim müdürlüğüne, eğitim personeli ve diğer personel ile öğrenci veya kursiyerlere en az üç ay önce yazılı olarak bildirmek şartıyla gerekçesi kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı veren merci tarafından uygun bulunan okulları öğretim yılı sonunda, diğer kurumları ise dönem sonunda kapatabilir.

(2) Kurum, valilikçe yapılacak inceleme sonucunda kurumda öğrenim gören öğrenci veya kursiyer bulunmaması, eğitim personeli ve diğer personelin özlük ve benzeri hakları açısından ilişiğinin kalmaması ve kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı veren merci tarafından da uygun görülmesi hâlinde öğretim yılı sonu veya dönem sonundan önce de kapatılabilir.

(3) Kurucunun isteği üzerine kurumlarda uygulanan programlardan birinin iptali için; il millî eğitim müdürlüklerince o programda kayıtlı öğrenci veya kursiyer bulunmadığı ve iptalinde sakınca olmadığına ilişkin düzenlenecek rapora göre kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı veren merci tarafından program iptal edilir.

Okulların kademeli olarak kapatılması

MADDE 21 –

(1) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Kurucunun veya kurucu temsilcisinin kademeli kapatma talebi üzerine ya da Bakanlıkça hakkında kademeli kapatma kararı verilen okul, kararın verildiği tarihi takip eden öğretim yılından itibaren ve ilk sınıfından başlamak üzere okulun mevcut öğrencileri normal süresi içinde mezun oluncaya veya nakil ve diğer nedenlerle ayrılıncaya kadar kademeli olarak kapatılır.

(2) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Hakkında Bakanlıkça kademeli kapatma kararı verilen okulun, kapatılmamış sınıflarına naklen öğrenci alınabilir.

(3) (Ek: RG-5/7/2014-29051)Bakanlıkça sürekli kapatma kararı verilen okullar hakkında kademeli kapatma uygulanamaz.

Usulsüz kapatma

MADDE 22 –

(1) Bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinde belirtilen şartlara uymadan kurumunu kapatan kurucuya 5 yıl geçmeden tekrar kurum açma veya bir kurumu devir alma ya da ortak olma izni verilmez. Bu durumda öğrenci, kursiyer veya velilerinin kurucular aleyhine genel hükümlere göre açacakları davalar saklı kalmak kaydıyla o öğretim yılı veya döneminde alınan öğrenci veya kursiyerlerden alınan ücretler, bu Yönetmeliğin 56 ncı maddesi hükümlerine göre iade edilir.

Mühür ve evrakın teslimi

MADDE 23 –

(1) Kurumlardan sadece okul müdürlüklerinde, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünce hazırlanmış mühür kullanılır. Yönetimleri birleştirilen okullarda her okul için ayrı mühür bulundurulur.

(2) Kapanan veya kapatılan kurumun kurucusu; eğitim personeli ve diğer personelin, öğrenci veya kursiyerlerle ilgili bütün defterlerini, dosyalarını ve diğer evrakını; okullar ayrıca mühürlerini en geç bir ay içinde il veya ilçe millî eğitim müdürlüğüne usulüne göre devir ve teslim etmek zorundadır. Devir ve teslimden kaçınan veya bu görevi aksatan kurucu veya kurucu temsilcisi hakkında 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi uygulanır.

(3) Kapanan kurumla ilgili müracaatlar üzerine verilecek belgeler ve yapılacak işlemlerle ilgili her türlü tedbir il millî eğitim müdürlüklerince alınır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Eğitim Personelinin Nitelikleri, Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Kurumların yönetimi

MADDE 24 –

(1) (Değişik: RG-5/7/2014-29051)Her kurumun bir müdür tarafından yönetilmesi esastır. Ancak, bir kurucuya ait aynı bina veya kampüste bulunan (Dönüşüm programına alınan ve mevcut binalarında veya farklı binalarda 2018-2019 eğitim öğretim yılı bitimine kadar faaliyetlerini sürdüren okullar hariç);

a) Okul öncesi eğitim kurumu ile ilkokul ve ortaokul,

b) Ortaokul ile lise,

c) Birden fazla ortaöğretim okulu

bir müdür tarafından yönetilebilir. Yönetimleri birleştirilen okullarda her kurum veya kısım için ayrı ayrı müdür yardımcıları görevlendirilir. Bir kurucuya ait aynı il sınırları içerisinde bulunan okulların eğitim ve öğretim dışındaki yönetim ve organizasyon planlaması için kurucu tarafından ihtiyaca göre personel görevlendirilebilir.

(2) Kurumlardaki eğitim personeli ile diğer personel görev, yetki ve sorumlulukları bakımından bu Yönetmelik ve dengi resmî kurumların tabi olduğu yönetmeliklerde belirtilen hükümlere tabidir.

(3) Kurumlarda görevli kurum müdürü iznini kurucu veya kurucu temsilcisinden alır. Kurum müdürlüğünce, müdürün izinli olduğu süre içerisinde yerine vekâlet edecek kurumda görevli eğitim personeli millî eğitim müdürlüğüne önceden bildirilir.

(4) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Birden fazla kurumu bulunan kurucu, kurumları arasındaki koordinasyonu ve kurumlarda eğitim öğretimin kaliteli olarak sürdürülmesi, öğrenci/kursiyerlerin en iyi şekilde yetiştirilmesini sağlamak üzere, en az lisans mezunu olup kamu veya özel sektörde iki yıldan az olmamak kaydıyla yöneticilik görevi yapmış olanlardan genel müdür ve genel müdür yardımcısı görevlendirebilir. Yabancı okullar ve milletlerarası özel öğretim kurumları dışındaki kurumlarda görevlendirilen genel müdür ve genel müdür yardımcılarının Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması gerekir. Genel müdür ve genel müdür yardımcıları, kurumlarda yürütülen tüm iş ve işlemlerden kurum müdürü ile birlikte sorumludur.

Kurumlarda görevlendirilecek personel

MADDE 25 –

(1) Kurumlarda aşağıda belirtilen personel görevlendirilir.

a) Okullarda;

1) Kurum Müdürü,

2) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Aynı bina veya kampüste bulunan okullar dışında diğer okullarda isteğe bağlı olarak müdür yardımcısı,

3) Okulun kademe ve türüne uygun sınıf ve alan öğretmeni,

4) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Özel eğitim okullarında kontenjana bakılmaksızın, ilkokullarda öğrenci sayısı250 ve daha fazla, ortaokul ve ortaöğretim okullarında öğrenci sayısı 150 ve daha fazla olanlara rehber öğretmen,

5) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) İlkokul, ortaokul ve ortaöğretim okullarında öğrenci sayısının 500 ve daha fazla olması halinde ikinci rehber öğretmen,

6) (Değişik: RG-2/8/2013-28726) Ders saati ücretli olarak uzman öğretici ve ayrıca ölçme ve değerlendirme servisi elemanı, yatılı okullarda belletmen, usta öğretici ve diğer personel ise isteğe bağlı olarak

görevlendirilir.

b) Çeşitli kurslarda;

1) Kurum müdürü,

2) Kurs programına uygun öğretmen, uzman öğretici veya usta öğretici,

3) Kurslarda müdür yardımcısı ve diğer personel ise isteğe bağlı olarak

görevlendirilir.

c) (Mülga: RG-5/7/2014-29051)

ç) Özel öğrenci etüt eğitim merkezlerinde;

1) Kurum müdürü,

2) Öğretmen,

3) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Kurumun faaliyet göstereceği sosyal, kültürel, sanatsal veya sportif alanların her biri için ayrı ayrı öğretmen, uzman öğretici ve/veya usta öğretici,

4) Diğer personel ise isteğe bağlı olarak

görevlendirilir.

d) Hizmet içi eğitim merkezlerinde;

1) Kurum müdürü,

2) Merkezin programına uygun öğretmen, uzman öğretici veya usta öğretici,

3) Müdür yardımcısı ve diğer personel ise isteğe bağlı olarak

görevlendirilir.

e) Uzaktan eğitim;

1) Kurum müdürü,

2) Uygulanan programa uygun öğretmen, uzman öğretici veya usta öğretici,

3) Teknik personel,

4) Diğer personel ise isteğe bağlı olarak

görevlendirilir.

Görevlendirme

MADDE 26 –

(1) Eğitim personelinin çalışma izin teklifleri;

a) Genel müdür, genel müdür yardımcısı ve müdürler için kurucular veya kurucu temsilcileri,

b) Yöneticiler dışındaki eğitim personeli için müdür

tarafından yapılır.

(2) Bakanlıkça ön izin belgesi verilen yabancı uyrukluların çalışma izinleriyle ilgili işlemler, 27/2/2003 tarihli ve 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun ve 29/8/2003 tarihli ve 25214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülür.

(3) Kurum müdürlüğünce, çalışma izni verilmesi istenen eğitim personelinin (Ek ibare: RG-5/7/2014-29051) ve diğer personelin bu izne esas olan belgelerini eksiksiz olarak tamamlamak suretiyle evrakı kurumun doğrudan bağlı bulunduğu millî eğitim müdürlüğüne teslim edilir. Nitelik ve şartları uygun bulunanlara müracaattan itibaren 10 gün içinde çalışma izni valilikçe düzenlenir. Valilikten çalışma izni alınmadan personel işe başlatılamaz.

(4) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Okullarda görevli öğretmenler ile ders saati ücretli olarak görevlendirilen uzman öğreticiler haftada en fazla aylık karşılığı 20 saat, ders saati ücretli 20 saat olmak üzere toplam 40 saate kadar ders okutabilir. Mesleki ve teknik liseler ile okul öncesi eğitim kurumlarında ise öğretmenler ile ders saati ücretli olarak görevlendirilen uzman öğreticilerin toplam haftalık ders saati sayısı dengi resmî örgün eğitim kurumunda eğitim personelinin girebileceği aylık karşılığı ve ders saat ücretli girebileceği toplam ders saati sayısını geçemez. Okul öncesi eğitim kurumlarından derslik sayısı üçten az olan okullarda okul öncesi öğretmenliğine kaynak teşkil eden fakültelerden mezun olan okul müdürü tam gün ders okutabilir.

(5) Okullar dışındaki kurumlarda eğitim personeli haftada en fazla 40 saate kadar ders okutabilir.

(6) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Okullarda görevli yöneticiler haftada 6 saat aylık karşılığı, 6 saat ders saati ücretli olmak üzere toplam 12 saat, diğer kurumlarda görevli yöneticiler ise haftada toplam 12 saat ders okutabilir.

(7) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Kurumlarda, hizmet satın alınması yöntemiyle istihdam edilen personelde bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde yer alan suçlardan mahkûm edilmemiş olma şartı aranır. H izmet satın alınan işletme tarafından kurumda istihdam edilen personelin belgeleri en geç üç gün içerisinde kurum yönetimine teslim edilir ve kurum yönetimince saklanır.

Çalışma izinlerinin uzatma onayı

MADDE 27 –

(1) Kurum müdürünce eğitim personelinden görevine devam edeceklerin listesi ile birlikte yeniden düzenlenen sözleşmeleri, önceki sözleşmenin bitim tarihinden en geç 30 gün önce çalışma izinlerinin uzatılma onayı toplu olarak alınmak üzere millî eğitim müdürlüklerine verilir. Millî eğitim müdürlüklerince kurum ve eğitim personelinin mağduriyetine meydan verilmeyecek şekilde eski sözleşmenin bitim tarihinde çalışma izinlerinin uzatılma onayı verilir.

Yabancı ve azınlık okullarında görevlendirme

MADDE 28 –

(1) Yabancı okullarda yönetici ve öğretmen görevlendirilmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır:

a) Türkçe’den başka dille öğretim yapan ve yabancılar tarafından açılmış bulunan okulların kurucuları ile müdürleri, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu, Türkçe veya Türkçe kültür dersleri öğretmenliği yapma niteliğini taşıyan ve öğretim dilini bilenlerden birini, Türk müdür başyardımcısı olarak çalışma izni düzenlenmek üzere valiliğe önerir. Valilikçe uygun görülmesi hâlinde çalışma izni düzenlenir.

b) Okullarda görevlendirilecek diğer yönetici ve öğretmenler, diğer okullarda yöneticilik ve öğretmenlik yapma şartlarını taşıyanlar arasından seçilir.

c) Okul müdürü; kurucu veya kurucu temsilcisinin teklifi ile diğer yöneticiler ise okul müdürü ve Türk müdür başyardımcısının ortak teklifleri ile valilikçe atanır.

(2) Azınlık okullarında yönetici ve öğretmen görevlendirilmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır:

a) Türkçe ve Türkçe kültür dersi öğretmenleri, 20/5/1955 tarihli ve 6581 sayılı Azınlık Okulları Türkçe ve Türkçe Kültür Dersleri Öğretmenleri Hakkında Kanun hükümlerine göre okul müdürlüğünün teklifi, valiliğin onayı ile en fazla 5 yıl süre ile görevlendirilirler. Bu öğretmenlerin görev süreleri, valilikçe bir yıl daha uzatılabilir. Bunlardan biri, okul müdürlüğünün görüşü alınarak valilikçe müdür başyardımcısı olarak görevlendirilir.

b) Azınlık okullarının bir kısmında kültür anlaşmaları gereğince veya mütekabiliyet esasına göre Bakanlıkça evrakı incelenmek ve uygun görülmek kaydıyla yabancı uyruklu öğretmenlere de görev verilebilir.

c) Okullarda görevlendirilecek diğer yönetici ve öğretmenler, benzeri resmî okullarda öğretmenlik yapma şartlarını taşıyanlar arasından seçilir.

Yabancı uyruklu eğitim personeline ön izin belgesi düzenlenmesi

MADDE 29 –

(1) Yabancı uyruklu eğitim personeline ön izin belgesi düzenlenmesinde:

a) Yabancı okullar ve milletlerarası kurumlarda yönetici olarak görevlendirileceklerde;

1) Alanında lisans mezunu olduğuna dair diploma veya diploma yerine geçen belgenin ve diplomasında alanı belirtilmemiş ise ayrıca alanını gösterir belgenin Türkçe tercümesiyle aslının noter onaylı örnekleri,

2) Ülkelerinde alanında öğretmenlik yapma hakkını kazandığını gösterir “Öğretmenlik Formasyon” belgesinin Türkçe tercümesiyle aslının noter onaylı örneği,

3) En az iki yıl alanında öğretmenlik yaptığını gösterir resmî makamlarca düzenlenen belgenin Türkçe tercümesiyle aslının noter onaylı örneği,

4) Pasaport fotokopisi,

b) Öğretmen olarak görevlendirileceklerde;

1) Alanında lisans mezunu olduğuna dair diploma veya diploma yerine geçen belgenin ve diplomasında alanı belirtilmemiş ise ayrıca alanını gösterir belgenin Türkçe tercümesiyle aslının noter onaylı örnekleri,

2) Ülkelerinde alanında öğretmenlik yapma hakkını kazandığını gösterir “Öğretmenlik Formasyon” belgesinin Türkçe tercümesiyle aslının noter onaylı örneği veya en az iki yıl alanında öğretmenlik yaptığını gösterir resmî makamlarca düzenlenen belgenin Türkçe tercümesiyle aslının noter onaylı örneği,

3) Pasaport fotokopisi,

c) Uzman öğretici olarak görevlendirileceklerde;

1) Alanında lisans mezunu olduğuna ilişkin belgenin Türkçe tercümesiyle aslının noter onaylı örneği,

2) Pasaport fotokopisi,

ç) Usta öğretici olarak görevlendirileceklerde;

1) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Alanında eğitim aldığına ilişkin Bakanlıkça kabul edilen belge veya sertifikası ile lisans mezunu olduğuna ilişkin belgenin Türkçe tercümesiyle aslının noter onaylı örnekleri,

2) Spor ve sanat alanlarında ise, alanında en az orta dereceli okul mezunu olduğuna ilişkin belge ve alanında geçerli sertifikanın Türkçe tercümesiyle aslının noter onaylı örnekleri,

3) Pasaport fotokopisi istenir.

(2) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Ön izin belgesi için istenen belgeler, kurum yetkilisince millî eğitim müdürlüğüne gönderilir. Valiliklerce şartları taşıdığı anlaşılanların beş işgünü içerisinde ön izin talepleri Bakanlığa gönderilir. Bakanlıkça şartları taşıyanlara beş iş günü içinde ön izin belgesi düzenlenerek ilgili valiliklere gönderilir. Yabancı uyruklu öğretmen ve uzman öğreticinin yurt dışından alınmış lisans ve lisansüstü diploma veya diploma yerine geçen belgesinin denkliğine ilişkin Yükseköğretim Kurulundan alınmış belge istenir. Ancak öğretmenin ülkesinin resmi makamlarından öğretmen olduğuna ilişkin resmi belgenin Türkçe tercümesiyle aslının noter onaylı örnekleri olması halinde Yükseköğretim Kurulundan alınmış denklik belgesi istenmez. Yabancı uyruklu usta öğreticiye ait diploma veya diploma yerine geçen belgeler, Genel Müdürlükçe Yükseköğretim Kuruluna gönderilerek ilgilinin mezun olduğu yükseköğretim kurumunun tanınıp tanınmadığı konusunda bilgi istenir.

(3) (Değişik: RG-5/7/2014-29051)Yabancı uyruklu usta öğreticinin diplomasına sahip olduğu yükseköğretim kurumunun, Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınmadığının bildirilmesi durumunda, Bakanlık, çalışma izninin iptali için durumu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirir. Ayrıca gereği ilgili valilikten istenir.

(4) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca düzenlenen çalışma izninin bir örneği kurum müdürlüğünce millî eğitim müdürlüğüne gönderilir. Millî eğitim müdürlüğünce yabancı uyruklu eğitim personeline ait bilgiler Özel Öğretim Kurumları Modülüne işlenir.

(5) Kurumlarda görevli yabancı uyruklulara kendi devletlerince kabul edilmiş dinî ve millî günlerinde eğitim-öğretimi aksatmamak şartıyla kurum yöneticilerinin teklifi ile valilikçe izin verilebilir.

(6) (Ek: RG-5/7/2014-29051)Yabancı uyruklu eğitim personeline şartlarını taşıdığı sadece bir alanda ve bir kurumda görev verilir.

Yöneticilerin nitelikleri

MADDE 30 –

(1) Kurumlara müdür ve müdür yardımcısı olarak atanacaklarda aşağıdaki şartlar aranır:

a) Milletlerarası kurumlar ile yabancı okullarda görevlendirilecekler hariç Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.

b) (Mülga: RG-2/8/2013-28726)

c) (Değişik: RG-2/8/2013-28726) Özel okullarda; öğretmenlik yapma koşullarını taşıyıp resmî veya özel öğretim kurumlarında en az iki yıl asıl görevli olarak öğretmenlik yapmış olmak.

ç) Okullar dışındaki kurumlarda lisans mezunu olmak.

Kurucu veya kurucu temsilcisinin görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 31 –

(1) Kurucu veya kurucu temsilcisi; kurumda eğitim ortamının sağlanması, gerekli maddi imkânların hazırlanması, yeterli personelin istihdamı, araç ve gerecin temini, kurum binasının kullanılabilir duruma getirilmesi, eğitim personeli ile diğer personelin aylık ve ücretlerinin zamanında ödenmesi, sigorta ve vergi ile ilgili işlerin usulüne uygun ve zamanında yapılması gibi hususlardan birinci derecede sorumludur.

(2) Müdürlük görevi bulunmayan kurucu veya kurucu temsilcisi, kurumun eğitim ve öğretimine ve bunlarla ilgili yönetim işlerine karışamaz.

Kurum müdür ve müdür yardımcısının görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 32 –

(1) Kurum müdürünün görevleri şunlardır:

a) Programların amacına uygun şekilde yürütülmesi, başarının artırılması, eğitimin kaliteli olarak sürdürülmesi için gerekli önlemleri almak,

b) Kurumun üye olması hâlinde oda, vakıf, dernek, birlik ve benzeri sivil toplum örgütleri ile özel ve resmî kurum ve kuruluşlarda kurumunu temsil etmek,

c) Eğitim personelinin çalışma izni ve çalışma iznini uzatma onay tekliflerini zamanında yapmak,

ç) Eğitim-öğretim yılı öncesi gerekli hazırlıkları yapmak, etkinlikleri planlamak, personel arasındaki görev paylaşımını yapmak, ders dışı etkinlikler için gerekli izinleri almak,

d) Yönetim görevini aksatmamak şartıyla alanında olmak üzere isteğe bağlı olarak haftada en fazla 12 saat ders okutmak,

e) Resmî dengi kurumların tabi olduğu yönetmelikler ve özel öğretim kurumlarıyla ilgili mevzuatla verilen diğer görevleri yapmak.

(2) Kurum müdürü kurumun yönetiminden, kurumun amacı doğrultusunda öğrenci veya kursiyerlerin yetiştirilmesinden, eğitim ve öğretim faaliyetleri ile rehberlik hizmetlerinin planlanmasından ve yürütülmesinden kurucu veya kurucu temsilcisine varsa genel müdüre, Bakanlığa ve diğer resmî makamlara karşı sorumludur.

(3) Kurum müdürü aynı zamanda kurucu veya kurucu temsilcisi olduğunda kurumun mali işlerinden de sorumludur.

(4) Kurum müdür yardımcısı, kurum müdürünün vereceği görevleri yapar. Müdürün izinli veya raporlu olduğu sürelerde müdüre vekâlet eder.

Eğitim personelinin görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 33 –

(1) Okulda görevli öğretmen, uzman öğretici ve usta öğretici, dengi resmî okulların tabi olduğu yönetmeliklerde belirtilen görevleri ve okul müdürünün vereceği diğer görevleri yapar.

(2) Okullar dışındaki kurumlarda görevli eğitim personeli, öğrenci veya kursiyerlerin başarısının artırılması ve programlar doğrultusunda en iyi şekilde yetiştirilmeleri için gerekli çalışmaları yürütür ve kurum müdürünün vereceği diğer görevleri yapar.

Ölçme ve değerlendirme biriminin görevleri

MADDE 34 –

(1) Ölçme ve değerlendirme uzmanı sorumluluğunda okul ve dershanelerde isteğe bağlı olarak ölçme ve değerlendirme birimi kurulur. Birim öğrencilerin genel başarı seviyesini, üstün yetenekli veya öğrenme güçlüğü çeken öğrencileri ve öğrenme güçlüğü çekilen konuları tespit ederek diğer öğretmenlerle işbirliği içerisinde gerekli iyileştirme tedbirlerini alır.

Diğer personel

MADDE 35 –

(1) Diğer personel, dengi resmî kurumların tabi olduğu mevzuatta belirtilen görevleri yapar. Bu Yönetmelikte ve dengi resmî kurumların tabi olduğu mevzuatta görevleri belirtilmeyen personel ise kurum müdürü ve müdür yardımcılarının vereceği görevleri yapar.

Eğitim personelinin iş başında eğitimi

MADDE 36 –

(1) Kurumlar, eğitim personelini yetiştirmek için gerekli tedbirleri alır. Ayrıca eğitim personelinin Bakanlıkça açılan hizmet içi eğitim faaliyetlerinden yararlandırılmasını sağlar.

(2) Kurucu ve tüm üyeleri kurumların kurucusu olan oda, dernek, birlik veya vakıflarca da kurumlardaki personele, valiliğe bilgi vererek hizmet içi eğitim faaliyeti düzenlenebilir. Kurumlar, Bakanlıktan izin almış olan özel hizmet içi eğitim merkezlerinden de hizmet satın alabilir.

Alan öğretmeni

MADDE 37 –

(1) (Değişik: (Değişik: RG-5/7/2014-29051) İlkokullarda sınıf öğretmenliği esas olmakla birlikte özel bilgi, beceri ve yetenek isteyen dersler için alan öğretmenleri de görevlendirilebilir. İlkokul dördüncü sınıflarda sınıf öğretmeni bulunması şartıyla ayrıca alan öğretmenleri de görevlendirilebilir.

(2) (Değişik: RG-21/7/2012-28360) Okul öncesi eğitim kurumlarında okul öncesi öğretmenliği esas olmakla birlikte, özel bilgi, beceri ve yetenek isteyen dersler için alan öğretmenleri de görevlendirilebilir.

(3) (Mülga: RG-5/7/2014-29051).

Uzman öğretici ve usta öğreticiler

MADDE 38 – (Değişik: RG-2/8/2013-28726)

(1) Kurumlarca ihtiyaç duyulan alanlarda, dersin özelliğine göre uzman öğretici ve usta öğretici görevlendirilebilir.

(2) (Değişik: RG-5/7/2014-29051)Okul öncesi eğitim kurumlarında görevlendirilen usta öğreticiler ile diğer okullarda ders saati ücretli olarak görevlendirilen uzman öğreticiler bağımsız olarak derse girebilir. Okullarda görevlendirilen usta öğreticiler ise dersin öğretmeniyle birlikte haftada 40 saate kadar derse girebilirler.

(3) Ulusal ve uluslararası sanat ve spor alanında başarılarıyla tanınmış olanlardan valilikçe uygun görülmesi hâlinde özel öğretim kurumlarında, usta öğretici olarak görevlendirileceklerde öğrenim şartı aranmaz.

Kurumlarda görevlendirileceklerden istenilecek belgeler

MADDE 39 –

(1) Çalışma izni düzenlenecek eğitim personelinden;

a) İş sözleşmesi,

b) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde yer alan suçlardan mahkûm edilmemiş olduğuna dair yazılı beyanı,

c) İlk defa görev alacaklar hariç, hizmet sınıfında daha önce yaptığı görevleri gösterir hizmet belgesi,

ç) Daha önce resmî veya özel öğretim kurumlarında eğitim personeli olarak çalışmış olanlardan en son görev yerinden ayrılışını gösterir belge,

d) Diploma veya diploma yerine geçen belgenin aslı veya millî eğitim müdürlüğünce onaylı örneği,

e) Öğretmen olarak görevlendirileceklerden, ortaöğretim alan öğretmenliği tezsiz yüksek lisans ya da pedagojik formasyon programı başarı belgesinin aslı veya kurumca onaylı sureti istenir.

(2) Daha önce aynı ilde başka bir özel öğretim kurumunda aynı alanda çalışmış olanlardan, birinci fıkranın (c), (d) ve (e) bentlerinde sayılan belgeler istenmez.

(3) Kurumca görevlendirilecek diğer personelden;

a) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde yer alan suçlardan mahkûm edilmemiş olduğuna dair yazılı beyanı,

b) En az ilkokul (Mülga ibare: RG-5/7/2014-29051) (…) mezunu olduğunu gösterir belgenin aslı veya millî eğitim müdürlüğünce onaylı örneği kurumca istenir.

Ücretli ders görevi

MADDE 40 –

(1) Aynı ilde olmak üzere;

a) Resmî okullarda görevli yönetici, rehber öğretmen ve aday öğretmenler dışındaki öğretmenlere, sadece okullarda Kanunun 8 inci maddesine göre ücretli ders görevi verilebilir.

b) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Kurumlarda görev yapan yönetici ve rehber öğretmen dışındaki eğitim personeline, başka kurumlarda da ders saati ücretli olarak görev verilebilir. Eğitim personelinin toplam ders saati sayısı kurumlarda 40 saati geçemez. Mesleki ve teknik Anadolu liseleri ile okul öncesi eğitim kurumlarında ise eğitim personelinin toplam haftalık ders saati sayısı asıl görevli aylık ücretli olarak çalıştığı kurumun dengi resmî örgün veya yaygın eğitim kurumunda eğitim personelinin girebileceği ders saati sayısını geçemez.

c) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Eğitim personeli olarak görev yapma nitelik ve şartlarını taşıyan ve herhangi bir kurumda çalışmayanlara kurumlarda haftada 40 saati, mesleki ve teknik liseler ile okul öncesi eğitim kurumlarında ise dengi resmî okul öğretmenlerinin haftada girebileceği ders saati kadar ücretli olarak görev verilebilir. Eğitim personeli olma nitelik ve şartlarını taşıyan ve özel sektörde çalışanlara iş yerlerinin izni ile haftada on saati geçmemek üzere ücretli ders görevi verilebilir.

ç) Eğitim personeline, valilikten (Mülga ibare: RG-5/7/2014-29051) (…) çalışma izni alınmadan kurumlarda ders saati ücretli olarak görev verilmez.

Ücretli ders görevi için istenilecek belgeler

MADDE 41 –

(1) Ücretli ders görevli olarak çalışma izni düzenlenecek eğitim personelinden;

a) İş sözleşmesi,

b) Çalışmakta olduğu kurumca verilecek, girdiği ders saati sayısını da gösterir muvafakat belgesi,

c) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde yer alan suçlardan mahkûm edilmemiş olduğuna dair yazılı beyanı,

ç) Diploma veya diploma yerine geçen belgenin aslı veya millî eğitim müdürlüğünce onaylı örneği,

d) Öğretmen olarak görevlendirileceklerden, ortaöğretim alan öğretmenliği tezsiz yüksek lisans ya da pedagojik formasyon programı başarı belgesi örneği,

e) Sertifikanın aslı veya millî eğitim müdürlüğünce onaylı örneği istenir.

(2) Resmî veya özel öğretim kurumunda görevli olup kurumlarda ek ders saati ücretli olarak görev almak isteyen eğitim personelinden, birinci fıkranın (c), (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen belgeler istenmez.

(3) Resmî veya özel öğretim kurumunda görevli olup alanı dışında sertifikaya dayalı ders saati ücretli olarak görev almak isteyen eğitim personelinden, birinci fıkranın (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen belgeler istenmez.

Özlük hakları

MADDE 42 – (1) Kurumlarda görev yapan eğitim personeli ile diğer personel, Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, sosyal güvenlik ve özlük hakları yönünden, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanununun hükümlerine tabidir.

Sözleşme

MADDE 43 –

(1) 4857 sayılı İş Kanununun hükümlerine göre kurucu veya kurucu temsilcileri ile eğitim personeli arasındaki iş sözleşmeleri, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan sözleşme formu (EK-5) esas alınarak en az bir yıl süreli olmak üzere üç nüsha düzenlenir ve taraflarca imzalanır. Bu sözleşmelerin bir nüshası, çalışma izni düzenlenmek üzere ilgili mercide, bir nüshası kurucu veya kurucu temsilcisinde kalır, diğer nüshası ise sözleşmeye taraf olan personele verilir. Ancak;

a) Mazeretleri nedeniyle dönem içerisinde görevlerinden ayrılanların yerine görevlendirilecek eğitim personeli,

b) Devredilen kurumlarda devredilmeden önce görev yapan eğitim personeli,

c) Ders saati ücretli olarak görevlendirilecek eğitim personeli

ile bir yıldan daha az süreli de iş sözleşmesi yapılabilir.

(2) Sözleşmelerde, ilgilinin ihtiyari veya mecburi sosyal sigorta bağlantılı yardımlardan faydalanma imkânlarını kısıtlayıcı,tehlikeye düşürücü, mevzuata aykırı düşecek şekilde özlük haklarını zedeleyici hükümler bulunamaz.

(3) (Mülga: RG-5/7/2014-29051).

(4) Sosyal yardım kapsamındaki ek ödemeler, bütçe kanunlarıyla resmî okul öğretmen ve personeline sağlanan haklara denk olarak okul öğretmenlerine ve personeline de ödenir. Sosyal yardım kapsamındaki ek ödemelerden gelir vergisi kesilmez.

(5) (Değişik: RG-21/7/2012-28360) Kurumlardaki ek ders ücreti, resmî okullar için tespit edilen miktardan az olamaz. Ancak, resmî okul ve kurumlardan ücretli olarak görevlendirilenlere verilecek ek ders ücreti miktarı, resmî okullar için tespit edilen ek ders ücretinin iki katını geçemez.

(6) Sözleşmenin başlangıç tarihi, çalışma izninin (Mülga ibare: RG-5/7/2014-29051) (…) verildiği tarihtir. Bu tarihi takip eden 30 gün içinde de göreve başlama tarihi belirlenebilir.

(7) Kurumlarda görevlendirilecek diğer personelle yapılacak iş sözleşmeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanununun hükümlerine göre yapılır.

İşten ayrılma

MADDE 44 –

(1) Sözleşme süresi sona erenler, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre sözleşmeleri karşılıklı veya tek taraflı feshedilenler ve sözleşme süresi sona ermeden aynı Kanunun ilgili hükümleriyle belirlenen süreler içinde bu isteğini diğer tarafa yazılı olarak bildirenlere valilikçe görevden ayrılış onayı düzenlenir. (Ek cümle: RG-5/7/2014-29051) Ayrılış onayı düzenlenenlere altı ay geçmeden aynı kurumda görev verilmez.

(2) Çeşitli sebeplerle örgün eğitim kurumlarında ders yılı içinde, diğer kurumlarda dönem içinde görevinden ayrılmasıyla eğitim ve öğretim faaliyetlerini aksatacak olan eğitim personelinin yerine, on gün içinde kurum yönetimince görevlendirilmek üzere eğitim personelinin teklifi yapılır ve ilgili merci tarafından da on gün içinde çalışma izni düzenlenir.

(3) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Zorunlu sebeplerle müdürlüğün boşalması hâlinde kurucunun teklifi de dikkate alınarak yeni müdür teklifi yapılıncaya kadar kurumda müdürlük veya müdür yardımcılığı yapma nitelik ve şartlarını haiz biri, valilikçe müdürlüğe vekâleten görevlendirilir. Vekâlet süresi üç aydan fazla olamaz ve bu süre uzatılamaz. Vekâleten görevlendirilenler, vekâlet ettikleri personelin haftada girebileceği ders saati kadar derse girebilirler.

(4) Görevinden ayrılan eğitim personelinin görevlerinden ayrılışı ile kurumdan ayrılmak isteyenlerin müracaatları en geç beş iş günü içerisinde kurum yetkilisi tarafından doğrudan bağlı bulunduğu millî eğitim müdürlüğüne bildirilir. İlgililerin ayrılış sebeplerine uygun olarak valilikten yedi iş günü içinde görevden ayrılış onayları alınır. Görevinden ayrılan personelin durumunu millî eğitim müdürlüğüne bildirmeyen kurum yetkilileri hakkında yasal işlem yapılır.

(5) Bu maddede belirtilen hükümlere aykırı olarak görevinden ayrılanlara bir yıl süre ile kurumlarda görev verilmez.

Özlük dosyası

MADDE 45 –

(1) Kurumlarda görevli eğitim personelinin özlük dosyası, millî eğitim müdürlüklerince tutulur. Görevinden ayrılarak başka bir kurumda görev alan eğitim personelinin özlük dosyası, önceki görev yaptığı millî eğitim müdürlüğünden bir ay içerisinde istenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Eğitim ve Öğretim

Öğretim programları, ders çizelgeleri ve başarının değerlendirilmesi

MADDE 46 –

(1) Dengi resmî okullardan farklı uygulama yapacak okullar yapacakları farklı uygulamalara kurum yönetmeliklerinde yer vererek Bakanlığın izninden sonra uygularlar.

(2) (Mülga: RG-29/5/2014-29014).

(3) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Okullar dışındaki diğer kurumlarda, Bakanlıkça onaylanan öğretim programları uygulanır. Kurslarda ortaöğretime veya yükseköğretime giriş sınavlarına hazırlık niteliğinde eğitim verilemez. Kurslar ve hizmet içi eğitim merkezlerinde düzenlenecek 20 ders saatini geçmeyen kurs faaliyeti dışındaki diğer etkinliklerin programları, millî eğitim müdürlüğünce uygun bulunması durumunda gerçekleştirilir.

(4) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Kurslar, uzaktan öğretim kurumları ve hizmet içi eğitim merkezlerinde öğrenci ve kursiyer başarısının tespitine ilişkin esaslar Bakanlıkça belirlenir. Kurslar, uzaktan öğretim kurumları ve hizmet içi eğitim merkezlerinde sınavlarda başarı gösterenlere Bakanlığımız Milli Eğitim Bakanlığı Bilişim Sistemlerinde (MEBBİS) düzenlenen Kurs Bitirme Belgesi (EK-6) düzenlenir.

(5) (Mülga: RG-5/7/2014-29051)

(6) (Mülga: RG-5/7/2014-29051)

(7) (Ek: RG-5/7/2014-29051) Okullarda haftalık ders çizelgesinde belirtilen saatler dışında ve/veya cumartesi günleri kendi öğrencileri için valilik izni ile derslere takviye kursları açılabilir.

(8) (Ek: RG-5/7/2014-29051) Öğrenci etüt eğitim merkezlerinde, öğrencilerin gelişim düzeyleri, ilgileri dikkate alınarak haftalık eğitimlerinin en az yüzde ellisi sosyal, kültürel, sanatsal veya sportif alanlarda verilir.

Okullarda oluşturulacak birlik, kurul ve komisyonlar

MADDE 47 –

(1) Okullarda resmî dengi okullarda oluşturulan birlik, kurul ve komisyonlar ve ihtiyaç duyulması hâlinde okul yönetimince benzerleri kurulur.

(2) (Değişik: RG-21/7/2012-28360) 9/2/2012 tarihli ve 28199 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği hükümlerine göre özel ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim okullarında okul aile birliği kurulur. Okul öncesi eğitim kurumlarında ise velilerin veya okul yönetimlerinin istemesi halinde kurulur. Aynı kurucuya ait ve aynı bina veya kampüste bulunan okullar için tek okul aile birliği kurulabilir. Kurum yönetimince izin verilmesi halinde okulun bölümlerinin kiraya verilmesi, işletilmesi, öğrenci servis hizmetleri ve benzeri görevleri de yürütür.

Sınıf mevcutları ve grupların oluşturulması

MADDE 48 –

(1) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Okullarda sınıf mevcutları; okul öncesi eğitimde 20, organize sanayi bölgelerinde açılan mesleki ve teknik Anadolu liselerinde 30, diğer okullarda ise 24’ten fazla olamaz.

(2) Okullar dışındaki kurumlarda sınıf mevcutları 30 öğrenci veya kursiyeri geçmeyecek şekilde düzenlenir. Kurumun özelliğine göre grupların oluşumunda; öğrenci veya kursiyerin yaşı, öğrenim ve bilgi düzeyi ile diğer eğitimsel yaklaşımlar dikkate alınır.

(3) (Ek: RG-5/7/2014-29051) Kanunun ek birinci maddesi kapsamında eğitim ve öğretim desteği verilebilmesi için e-okulda o derslikte en az 12 öğrenci kayıtlı olması gerekir.

Öğretim dili

MADDE 49 –

(1) Kurumlarda öğretim dili Türkçedir. Yabancılar tarafından açılmış ve Türkçeden başka bir dille öğretim yapılmasına izin verilmiş bulunan mevcut okullar, kendi statüleri içinde öğretime devam ederler. Ancak, yabancı uyruklu çocukların devam edeceği milletlerarası okullar bu hükmün dışındadır.

(2) (Ek: RG-5/7/2014-29051)Özel okullarda Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilen Türk vatandaşlarının günlük yaşamlarında geleneksel olarak kullandıkları farklı dil ve lehçelerde eğitim ve öğretim yapılabilir. Bu okullarda:

a) Farklı dil ve lehçelerde okutulacak dersler Bakanlıkça belirlenir.

b) Okulun seviyesine göre Bakanlıkça onaylanan dersler ve öğretim programları ile haftalık ders dağıtım çizelgeleri uygulanır.

Azınlık okulları

MADDE 50 –

(1) Azınlık okullarında, seviyesine göre resmî okullarda okutulan dersler ve öğretim programları ile haftalık ders dağıtım çizelgelerinin uygulanması esastır.

(2) Bu okullarda, ilgili ülkelerdeki mütekabil mevzuat ve uygulamalar da dikkate alınarak derslerden hangilerinin öğretiminin Türkçeden başka bir dille yapılabileceği Bakanlıkça kararlaştırılır. Bu derslerin çeşitlerinde ve programlarında yine aynı yolla değişiklik yapılabilir.

(3) Türkçeden başka bir dilin öğretimi için izin verilen derslere ayrılacak haftalık ders saatine mukabil Türkçe okutulacak derslerin saati ve sayısı Bakanlıkça tespit edilir.

Öğrenci veya kursiyer kayıt ve nakil işlemleri

MADDE 51 –

(Değişik: RG-5/7/2014-29051) Okullardan, kayıt bölgesi şartı dışında dengi resmî okulların tabi oldukları yönetmelik hükümlerini uygulayacaklar, ayrıca kurum yönetmeliği düzenlemezler. Ortaöğretim okullarına öğrenci kaydı ve nakli başvuru öncelik sırasına göre veya ortaöğretime yerleştirmeye esas puana göre yapılır.

(2) (Değişik paragraf: RG-5/7/2014-29051) Dengi resmî okulların tabi oldukları yönetmelik hükümlerinden farklı uygulama yapmak isteyen okullar, Bakanlık tarafından onaylı kurum yönetmeliklerine göre kayıt ve nakil işlemlerini gerçekleştirirler. Ortaöğretim okullarına öncelikle aynı kurucunun ortaokulundan mezun olanlar, başvuru öncelik sırası veya ortaöğretime yerleştirmeye esas puanlarına göre yerleştirilir. Bu durumdaki okullar tarafından hazırlanarak Bakanlığa sunulacak kurum yönetmelik taslaklarında;

a) Resmî okullardaki yaş sınırı, ortaöğretim okullarında öğrenim hakkını kullanmamış olma şartları ile genellik ve eşitlik ilkelerine,

b) (Değişik: RG-21/7/2012-28360) Akşam liselerinde ise ortaokul veya imam-hatip ortaokulunu ve 18 yaşını bitirmiş veya okuma hakkını kullanarak örgün ortaöğretim kurumlarından ayrılmış olma hükümlerine yer verilir.

c) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Mesleki ve teknik Anadolu liselerinin sağlık hizmetleri alanında her sınıf düzeyindeki öğrenci sayısı, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendinde belirtilen protokolde yer alan hastanede görevli meslek gruplarına göre sağlık personeli sayılarının yarısını geçemez. Ayrıca, her asıl görevli aylık ücretli alan/dal dersleri öğretmeni için dokuzuncu sınıflar hariç en fazla iki şubeye öğrenci kaydı yapılabilir.

d) (Ek: RG-5/7/2014-29051) Temel liselerin dokuzuncu sınıfına, ortaokul veya imam-hatip ortaokulunu bitirenlerin kaydı yapılır. Dokuzuncu ve diğer sınıflarına ise aynı veya farklı program uygulayan ortaöğretim okullarından öğrenci nakil ve geçişleri yapılır.

(3) Hazırlık sınıfına kayıt yaptıran öğrencilerin yabancı dil bilgisi ile Türkçe derslerinden seviyesi, okul yönetiminin oluşturacağı komisyonca ders yılı bitim tarihi ile okulun açıldığı ilk hafta içinde belirlenecek bir tarihte yapılacak yazılı ve sözlü yeterlilik sınavıyla belirlenir. Hazırlık sınıfı öğrencilerinin bu sınava girebilmesi için veli, bu durumu okul müdürlüğüne kesin kayıt sırasında yazılı olarak bildirir. Hazırlık sınıfına kayıt yaptıran öğrenciler için, en fazla iki yeterlilik sınavı yapılabilir.

(4) Okula devam edecek öğrencilerin kayıtları, her öğretim yılı için çalışma takviminde belirtilen tarihler arasında yenilenir. (Ek cümle: RG-5/7/2014-29051) Dönüşüm programı kapsamında açılan ortaokullar ile temel liselerin her sınıf düzeyinde kayıtlı öğrenci sayısı toplam kontenjanın yüzde otuzunu geçemez. (Ek cümle: RG-5/7/2014-29051) Okuldaki toplam öğrenci sayısı da kurum kontenjanından fazla olamaz.

(5) Okullarda, kurum kontenjanı dikkate alınarak yabancı uyruklu misafir öğrenciler de öğrenim görebilir, ancak bu öğrencilere diploma düzenlenemez. Okuldan ayrılanlara gördükleri derslere ve aldıkları notlara ilişkin okul yönetimince düzenlenen belge verilir.

(6) (Mülga: RG-5/7/2014-29051)

(7) Kurslar kayıt sırasında kursiyerlerden; T.C. kimlik numarası, öğretim programının özelliklerine göre diğer belgeler istenir. Kurslar arasında kursiyer nakli yapılamaz.

(8) Hizmet içi eğitim merkezlerinde kayıt sırasında katılımcılardan; T.C. kimlik numarası,adı, soyadı, öğrenim durumunu belirten kurum, kuruluş veya iş yerince hazırlanan liste istenir.

(9) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Öğrenci etüt eğitim merkezlerine 12 yaş ve altındaki öğrencilerin kaydında; T.C. kimlik numarası, öğrenci belgesi veya kurumca onaylı örneği istenir.

(10) Kurumlarda öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrenci ve kursiyerlerden ayrıca ilgili mevzuatta belirtilen belgeler istenir.

(11) (Ek: RG-5/7/2014-29051) Özel öğretim kurumlarının öğrenci ve kursiyer kayıtları MEBBİS’te oluşturulan elektronik modüller üzerinden yapılır.

Merkezi ortak sınavlar (Değişik başlık: RG-5/7/2014-29051)

MADDE 52 –

(1) (Mülga: RG-5/7/2014-29051)

(2) (Ek: RG-7/9/2013-28758)Bakanlık tarafından yapılan merkezi ortak sınavlar özel okullarda da yapılır. Bu sınavlara özel okullarda okuyan öğrenciler de girer.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Ücretlerin Tespit, İlan ve Tahsili

Ücret tespiti

MADDE 53 –

(1) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Kurumlar, Kanunun 12 nci maddesinde yer alan hükümlere uygun olarak öğrenci ve kursiyer ücretlerini; veli veya kursiyerlerle yapacakları Bakanlıkça belirlenerek Genel Müdürlük internet sayfasında yayımlanan özel sözleşmelerinde sağlayacaklarını belirttikleri eğitim ve öğretim imkânlarına, gelişmelerine imkân verecek yatırım ve hizmetler ile diğer işletme giderlerine göre tespit ederler. Ancak, okulların ara sınıflarının eğitim ücreti bir önceki eğitim öğretim yılında ilan edilen eğitim ücretine (Y.İ-ÜFE+TÜFE)/2 oranına en fazla % 5 oranında artış yapılarak belirlenir.

(2) Kurumlar, öğrenci ve kursiyer ücret tespitlerini, istenildiğinde yetkili makamlara belgelendirirler.

(3) Ücretlerin ilan edilmesi için verilen süreden sonra kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilen kurumların öğrenci ve kursiyer ücreti, bulundukları ilde aynı tür kurumların ilan ettikleri en düşük ücretten aşağı olamaz.

Ücretlerin ilanı

MADDE 54 –

(1) Ücretler aşağıda belirtilen esaslara göre ilan edilir.

a) Kurumların öğrenim ve diğer ücretleri, kurumlarca her yıl tespit edilerek ocak ayından itibaren mayıs ayının sonuna kadar ilan edilir. Bu ilanlarda ders yılı veya ders saati ücretiyle birlikte, peşin veya süreli ödemeler ve kurumca belirlenecek diğer indirimler belirtilir. Öğrenci ve kursiyerlere; (Değişik ibare: RG-5/7/2014-29051) takviye kursu, yemek, servis, pansiyon, etüt ve benzeri hizmetleri verecek kurumlar, bu hizmetler için alacakları ücretleri de aynı tarihlerde ayrıca tespit ve ilan ederler.

b) Bu Yönetmelikte belirtilenlerin dışında öğrenci ve kursiyerlerden, bağış ve yardım da dâhil olmak üzere hiçbir ad altında ücret alınamaz.

c) Kurumlar, ücretlerini ilan etmeden önce öğrenci ve kursiyerlerden ücret tahsil edemez.

ç) Kurumlar ücret ilanlarını, Millî Eğitim Bakanlığının Bilişim Sistemleri (MEBBİS) programına işleyerek alınan çıktının bir örneğinin süresi içinde doğrudan bağlı bulundukları millî eğitim müdürlüğüne verir ve belirtilen süre sonuna kadar kurumda velilerin görebilecekleri bir yere asar. Mayıs ayından sonra açılan kurumlar ise bu işlemi kurum açma izni aldıkları tarihten itibaren bir ay içinde yaparlar.

d) Kurumlar ilan ettikleri ücretlerin altında bir ücretle de kayıt yapabilirler ancak, ilan edilen ücretin üzerinde ücret talep edemezler.

(2) Süresi içinde ücret ilanı yapmayan kurumlar bir önceki yılın ücretini alır.

Ücretlerin alınma şekli

MADDE 55 –

(1) Öğrenci ve kursiyer ücretleri;

a) (Değişik: RG-21/7/2012-28360) Özel okul öncesi eğitim kurumlarında, ilkokul, ortaokul, özel eğitim ve ortaöğretim okullarının bütün sınıflarında ve özel öğrenci etüt eğitim merkezlerinde yıllık,

b) Okullarda pansiyon hizmeti sağlandığı takdirde yıllık,

c) (Mülga ibare: RG-5/7/2014-29051) (…) kurslar, hizmet içi eğitim merkezleri ile özel eğitim okullarının ilköğretim programı dışındaki kısımlarında ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde ders saati ücreti,

ç) Motorlu taşıt sürücüleri kurslarının teorik dersleri ile uygulama derslerinin ders saati ücreti ayrı ayrı olarak hesap edilir.

(2) Okullar, çalışma takviminde belirtilen tarihte yeni ders yılına ait ücretini ödemeyen öğrencilerin kayıtlarını yenilemeyebilir.

(3) (Ek: RG-5/7/2014-29051)Kurumlarda eğitim ücreti kurum adına açılan ve Bakanlığa/valiliğe bildirilen banka hesap numarasına yatırılarak tahsil edilir. Özel öğretim kurumları tarafından öğrenci ve kursiyerden alınan öğrenim ücretleri MEBBİS’te oluşturulan elektronik modüllere işlenir.

Ücretlerin iadesi

MADDE 56 –

(1) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Aşağıda belirtilen sebeplerden bir veya birkaçının oluşması hâlinde kurumdan ayrılanlara düzenlenen faturada belirtilen tutar üzerinden ayrılış tarihinden sonraki günlere ve saatlere isabet eden ödenmiş ücretleri iade edilir.

(2) Ücretlerin iade edilebilmesi için;

a) (Mülga: RG-5/7/2014-29051)

b) Sağlık raporu alarak öğrenci ve kursiyerin sağlık sebebiyle kurumdan ayrılması,

c) Kurumun kapanması,

ç) Dönemin açılamaması,

d) Kurumun eğitim ve öğretim ortamının olumsuz yönde değiştiğinin (Değişik ibare: RG-5/7/2014-29051) maarif müfettişleri tarafından tespit edilmesi,

e) Kursiyer veya öğrenci velisinin, öğrenci veya kursiyeri kurumda okutamayacak duruma düştüğünün resmî kurumlarca belgelendirilmesi

gerekir.

(3) Yukarıda belirtilen şartların dışında kurumlara yeni kaydolan öğrenci ve kursiyerlerden;

a) (Değişik: RG-21/7/2012-28360) Öğrenim ücretini yıllık olarak belirleyen okul öncesi eğitim kurumu, ilkokul, ortaokul, özel eğitim okulu, ortaöğretim okullarında ve öğrenci etüt eğitim merkezlerinde öğretim yılı başlamadan ayrılanlara yıllık ücretin yüzde onu dışındaki kısmı iade edilir. Öğretim yılı başladıktan sonra ayrılanlara yıllık ücretin yüzde onu ile öğrenim gördüğü günlere göre hesaplanan miktarın dışındaki kısmı iade edilir.

b) Öğrenim ücretini ders saati ücreti olarak belirleyen kurumlarda dönem başlamadan ayrılanlara öğrenim ücretinin yüzde onu dışındaki kısmı iade edilir. Dönem başladıktan sonra ayrılanlara öğrenim ücretinin yüzde onu ile öğrenim gördüğü ders saati sayısına göre hesaplanan miktarın dışındaki kısmı iade edilir.

c) Öğretime başladıktan sonra ayrılan öğrenci veya kursiyerlerden alınacak ücret kurumun öğrenim ücretinden fazla olamaz.

ALTINCI BÖLÜM

Ücretsiz veya Burslu Okuyacak Öğrenci ve Kursiyerler

Ücretsiz okutulacak öğrenci ve kursiyerlerin oranı ile dağılımı

MADDE 57 –

(1) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Kurumlar, kurumda okuma hakkını kazananlardan Kanunun 13 üncü maddesinde belirtilen harp veya vazife malulü sayılanların ilk ve orta öğrenim çağındaki çocukları ile haklarında koruma, bakım veya barınma kararı verilen çocuklara öncelik verilir.

(2) Aynı kuruma, birinci fıkrada sayılanların başvurusu kurumun ücretsiz okuma kontenjanından fazla olması hâlinde yerleştirme valilikçe yapılır. Birinci fıkrada sayılan öğrenci veya kursiyerlerden kuruma başvuruda bulunulmaması hâlinde, yüzde üçlük oranın tamamından kayıtlı öğrenci ve kursiyerler yararlandırılır.

(3) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Kurumlara, ücretsiz okutmakla yükümlü oldukları öğrenci ya da kursiyer başvurusu olmaması veya başvuranların sayısı kontenjandan az olması hâlinde, durumları 58 inci maddeye uygun olanların başvuruları sağlanarak ücretsiz okuma hakkından yararlandırılır. Bunun mümkün olmaması hâlinde de ücretsiz okuyacak öğrenci ve kursiyerler kurum tarafından belirlenir.

(4) Kurumun bir bölüme başvurusunun az olması hâlinde, diğer bölümler için yapılan başvurularla ücretsiz okutulacak öğrenci ve kursiyer kontenjanı tamamlanır.

(5) Ücretsiz okutulacak öğrenci ve kursiyerlerin sayısını tespit ederken 0,5 ve daha yukarı çıkan kesirli sayılar bir üst tam sayıya tamamlanır.

Ücretsiz okutulacak öğrenci ve kursiyerlerin başvurusu

MADDE 58 –

(1) (Değişik: RG-5/7/2014-29051)Kurumlarda ücretsiz veya indirim uygulanarak okumak için başvuracak öğrenci ve kursiyerlerden, okullarda ücretsiz okuyacak Kanunun 13 üncü maddesinde belirtilen harp veya vazife malulü sayılanların ilk ve orta öğrenim çağındaki çocukları ile haklarında koruma, bakım veya barınma kararı verilen çocuklar dışındaki öğrencilerin bir önceki sınıfını geçmiş ve davranış notunun tam olması şartları aranır.

(2) (Değişik: RG-5/7/2014-29051)Kanunun 13 üncü maddesinde belirtilen harp veya vazife malulü sayılanların ilk ve orta öğrenim çağındaki çocukları ile haklarında koruma, bakım veya barınma kararı verilen çocuklardan, ayrıca Kanunun 13 üncü maddesinde belirtilen harp veya vazife malulü sayılanların mensubu olduğu kurumdan alınacak harp veya vazife malulü olduğunu gösterir belge istenir.

(3) Her ders yılı veya dönemde, kurumda ücretsiz okumak isteyen öğrenci veya kursiyerler bu isteklerini kuruma kayıt sırasında,“Özel Öğretim Kurumlarında Ücretsiz Okuyacak Öğrenci ve Kursiyerlere Ait Başvuru Formu”nu (EK-7) doldurarak başvurur.

(4) Gerçek dışı bildirimde bulunduğu tespit edilen öğrenci ve kursiyerin, ücretsiz okuma hakkı veya bursu kurum müdürlüğünce iptal edilir. Öğrenci ve kursiyere ücretsiz okuduğu veya burs aldığı dönemlere ait ücretler ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda kanuni faizi ile birlikte ödettirilir.

(5) Ücretsiz okumak üzere başvuranların sayısı kontenjandan az olması hâlinde, durumları birinci fıkraya uygun olanların başvuruları sağlanarak ücretsiz okuma hakkından yararlandırılır.

Değerlendirme kurulu

MADDE 59 –

(1) Kurumlarda, ücretsiz okumak için yapılan başvuruları değerlendirmek amacıyla değerlendirme kurulu oluşturulur.

(2) Değerlendirme kurulu, kurum müdürünün başkanlığında iki eğitim personelinden oluşur.

(3) Değerlendirme kurulu, dönem başlamadan toplanır ve“Özel Öğretim Kurumlarında Ücretsiz Okuyacak Öğrenci ve Kursiyerler Başvuruları Değerlendirme Formu”na (EK-8) göre başvuruları değerlendirip ücretsiz okuyacak öğrenci ve kursiyerleri tespit ederek ilgililere duyurur.

(4) (Ek: RG-5/7/2014-29051) Özel öğretim kurumlarında ücretsiz okuma hakkı kazanan öğrenci ve kursiyerler MEBBİS’te oluşturulan elektronik modüllere işlenir.

Ücretsiz okuyacak öğrenci ve kursiyerlerin ücretlerinin iadesi

MADDE 60 –

(1) (1) Ücretsiz okumaları uygun bulunan öğrenci ve kursiyerlerden alınan ücretler, (Değişik ibare: RG-5/7/2014-29051) okullarda öğretimin başlamasından sonra iki ay içinde; diğer kurumlarda ise dönem bitiminden sonraya kalmamak şartıyla kurum yönetimince bir ay içinde ödenir. (Mülga cümle: RG-5/7/2014-29051)(…)

(2) Öğrenci ve kursiyerler, daha önce ödedikleri ücretlere ait verilen fatura ve makbuzların asıllarını kuruma iade etmek zorundadırlar.

Ücretsiz okuma süresi

MADDE 61 –

(1) Ücretsiz okuma hakkı kazanan öğrenci ve kursiyerlerin bu hakları yalnız o öğretim yılı veya dönemi için geçerlidir.

(2) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Okullar, ücretsiz okuma hakkını kazanan Kanunun 13 üncü maddesinde belirtilen harp veya vazife malulü sayılanların ilk ve orta öğrenim çağındaki çocukları ile haklarında koruma, bakım veya barınma kararı verilen çocukları, okulun öğrenim süresince ücretsiz okutur.

Burs verilme şartları ve oranı

MADDE 62 –

(1) Ders ya da sınavlardaki başarıları veya bilim, kültür, sanat, spor ve benzeri alanlardaki başarılarından veya maddi imkânsızlıklarından dolayı öğrenci ve kursiyerlere kurumlarca karşılıksız olarak burs verilebilir. Kurumlar, burs verilecek öğrenci ve kursiyer tespitine yönelik sınav yapmak istemeleri durumunda bu sınavlardan sınav ücreti alamazlar.

(2) Kurumlar, burs verme şartlarını, bursun miktarını, burs süresini ve burs verecekleri öğrenci ve kursiyer sayısı ile bursun hangi durumlarda kesileceğini belirleyip il millî eğitim müdürlüğüne bilgi vererek uygular.

(3) (Değişik: RG-5/7/2014-29051)Burslu okumaya hak kazananlardan burs verilmesine esas olan belgeler dışında burslu öğrenci/kursiyere maddi yükümlülük getirecek herhangi bir belge düzenlenemez.

(4) Burslu okutulacak öğrenci ve kursiyerlerin oranı veya sayısı kurumca belirlenir. Burslu okutulacak öğrenci ve kursiyerlerin oranı, ücretsiz okutulacakların oranının dışında tutulur.

(5) (Ek: RG-5/7/2014-29051)Kurumda, öğrenimi süresince burslu olarak okutulan öğrenci veya kursiyerler başarısı devam ettiği sürece bu haktan yararlandırılır. Herhangi bir şekilde kurumdan ayrılan burslu öğrencilerden öğrenim gördüğü süre için ücret talep edilemez.

Burs verilme şekli ve süresi

MADDE 63 –

(1) Okullarda öğrencilere;

a) Bir yıllık öğrenim ücretinin bir kısmının veya tamamının karşılanması,

b) Öğrenimi süresince öğrenim ücretinin karşılanması,

c) Bir yıllık kırtasiye masrafının karşılanması,

ç) Bakanlığın resmî okul öğrencileri için tespit ettiği en az burs miktarı kadar harçlık

ve benzeri şekillerde burs verilebilir.

(2) Okullar dışındaki diğer kurumlarca öğrenci veya kursiyerlere;

a) Öğrenim ücretinin karşılanması,

b) Kırtasiye masrafının karşılanması,

c) Bakanlığın resmî okul öğrencileri için tespit ettiği en az burs miktarı kadar harçlık ve benzeri şekillerde burs verilebilir.

(3) (Değişik: RG-5/7/2014-29051) Özel öğretim kurumlarında burslu okuma hakkı kazanan öğrenci ve kursiyerler MEBBİS’te oluşturulan elektronik modüllere işlenir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Kılık ve kıyafet

MADDE 64 – (Değişik: RG-5/7/2014-29051)

(1) Özel öğretim kurumlarındaki eğitim personeli, diğer personel, öğrenci ve kursiyerlerin kılık ve kıyafetlerinin sade ve temiz olması gerekir.

Kimlik kartı

MADDE 65 –

(1) Kurumlarda görev yapan eğitim personeli ile diğer personele bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-9)’a uygun olarak kurum yönetimince hazırlanan ve millî eğitim müdürlüğünce soğuk mühür ile onaylanmış kimlik kartı düzenlenir. Görevden ayrılan personelin kimlik kartı kurum müdürlüğünce il veya ilçe millî eğitim müdürlüğüne iade edilir.

Evrakın saklanması

MADDE 66 –

(1) Kurumlarda kullanılan evrakın saklanmasında 16/5/1988 tarihli ve 19816 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Denetim

MADDE 67 –

Kurumlar, (Mülga ibare: RG-5/7/2014-29051) (…) ve (Değişik ibare: RG-5/7/2014-29051)maarif müfettişleri ile diğer denetim yetkisi bulunanlarca denetlenir. Kurumların denetimlerinde, Bakanlıkça hazırlanan modüller ile diğer elektronik araç ve gereçlerden de yararlanılabilir.

(2) (Ek: RG-5/7/2014-29051) Özel öğretim kurumları, kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı aldıkları tarihten itibaren en geç 1 yıl içerisinde denetlenir. Bu denetim, kurumun açılışında inceleme raporunu düzenleyen maarif müfettişlerince yapılamaz.

(3) (Ek: RG-5/7/2014-29051) Özel Okullar Değerlendirme Yönergesine göre yapılan denetimler sonucunda durumunda değişiklik olduğu tespit edilen okulların grupları durumuna uygun grupla değiştirilir.

(4) (Ek: RG-5/7/2014-29051) Dönüşüm programına alınan okullar ve diğer özel öğretim kurumları maarif müfettişlerince her yıl denetlenir.

Uygulanacak diğer mevzuat

MADDE 68 –

(1) Bu Yönetmelikte yer almayan hususlarda, resmî benzeri kurumların tabi olduğu mevzuat hükümleri uygulanır.

Beyanların doğruluğu

MADDE 69 –

(1) Bu Yönetmelik uyarınca yapılmış olan beyanların doğruluğu, işlem sonuçlandırılmadan ilgili merci tarafından tespit edilir. Gerçeğe aykırı beyanda bulunanlar hiçbir hak talebinde bulunamazlar. Ayrıca, gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edilen kişiler hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri uygulanmak üzere Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulur.

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

MADDE 70 –

(1) Aşağıdaki yönetmelikler yürürlükten kaldırılmıştır.

a) 17/11/2003 tarihli ve 25292 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Akşam Liseleri Yönetmeliği.

b) 8/3/2008 tarihli ve 26810 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği.

c) 11/2/2009 tarihli ve 27138 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Öğretim Kurumları Öğrenci ve Kursiyer Ücretleri Tespit ve Tahsil Yönetmeliği.

ç) 11/2/2009 tarihli ve 27138 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Öğretim Kurumlarında Ücretsiz veya Burslu Okutulacak Öğrenci ve Kursiyerler Hakkında Yönetmelik.

d) 21/10/2009 tarihli ve 27383 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Dershaneler Yönetmeliği.

e) 23/10/2009 tarihli ve 27385 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Hizmet İçi Eğitim Merkezleri Yönetmeliği.

f) 6/2/2010 tarihli ve 27485 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Kurslar Yönetmeliği.

g) 26/2/2011 tarihli ve 27858 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Okullar Çerçeve Yönetmeliği.

ğ) 24/6/2011 tarihli ve 27974 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğrenci Etüt Eğitim Merkezleri Yönetmeliği.

Eğitim ve öğretim desteği

EK MADDE 1 – (Ek: RG-23/10/2012-28450)

(1) Özel mesleki ve teknik eğitim okullarına, Kanun gereği ücretsiz okutulacak öğrenciler hariç, öğrenim gören her bir öğrenci için;

a) Okulun organize sanayi bölgesi içerisinde veya Kanun kapsamında Bakanlar Kurulunun karar vermesi durumunda organize sanayi bölgesi dışında açılmış olması,

b) Eğitim ve öğretim desteği kapsamında olsun veya olmasın öğrencilerden hiçbir surette öğrenim ücreti alınmaması,

c) Her bir öğrenci için verilecek eğitim ve öğretim desteği süresinin okulun öğretim süresini aşmaması, nakil yoluyla gelen öğrenciler için ise okulun kalan öğretim süresinden fazla olmaması,

ç) Öğrencinin, o eğitim ve öğretim yılının başlamasından en geç otuz gün içerisinde okula kaydının veya eğitim ve öğretim desteği yapılan okullar dışındaki okullardan naklinin yapılmış olması,

d) Öğrencinin okula devam ediyor olması şartıyla eğitim ve öğretim desteği yapılabilir.

(2) Eğitim ve öğretim desteği verilecek okul tür, alan ve dalları ile her bir öğrenci için verilecek eğitim ve öğretim desteği tutarı, resmî okullarda öğrenim gören bir öğrencinin okul türüne, alanına ve dalına göre Devlete maliyetinin bir buçuk katını geçmemek üzere, bir önceki yılın verileri esas alınarak her yıl (Değişik ibare: RG-5/7/2014-29051) Temmuz ayında Maliye Bakanlığı ve Bakanlıkça müştereken hazırlanacak olan tebliğde belirlenir.

(3) Eğitim ve öğretim desteği verilecek okul türü, alan ve dalların belirlenmesinde Kalkınma Planı hedefleri ve iş gücü ihtiyaç analizleri de dikkate alınır.

(4) (Değişik:RG-5/7/2014-29051) Bir eğitim ve öğretim yılı için verilecek eğitim ve öğretim desteğinin % 35’i Kasım, % 35’i Şubat ve % 30’u da Haziran aylarında okula ödenir.

(5) Bu madde kapsamında işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilerin iş kazası, meslek hastalıkları ve hastalık sigortası primleri, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun 25 inci maddesinin dördüncü fıkrası hükümlerine göre kurumca ödenir.

(6) Bakanlık tarafından eğitim öğretimin niteliğini ve başarıyı değerlendirmeye yönelik yapılacak ölçme değerlendirme uygulamaları, bu madde kapsamında eğitim öğretim desteği ödenecek okullara da uygulanır.

Kanunun Ek-1 inci maddesi kapsamında eğitim ve öğretim desteği

EK MADDE 2 – (Ek: RG-5/7/2014-29051)

(1) Kanunun Ek-1 inci maddesine göre her yıl Temmuz ayında Maliye Bakanlığı ile müştereken hazırlanacak olan tebliğde illere göre belirlenen sayıdaki öğrenciler için (Ek-10) de yer alan okul türleri ve gruplarına göre eğitim ve öğretim desteği verilebilir. Tebliğde; her bir öğrenci için verilebilecek eğitim öğretim desteği tutarı resmi okullarda öğrenim gören bir öğrencinin okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde Devlete maliyetinin bir buçuk katını geçmemek üzere, bir önceki yılın verileri esas alınarak belirlenir.

(2) Eğitim ve öğretim desteği, okul öncesi eğitim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden yaşları 48-66 ay arasında olmak üzere en fazla bir eğitim-öğretim yılı süresince, diğer okullarda ise okulun öğretim süresi kadar verilir. Nakil yoluyla gelen öğrenciler için ise eğitim ve öğretim desteği süresi okulun kalan öğretim süresinden fazla olamaz.

(3) Eğitim ve öğretim desteğinden yararlanmak isteyen okullar ve öğrenciler Ağustos ayının ilk haftası içerisinde, MEBBİS’te oluşturulan modül üzerinden müracaat ederler. Eğitim ve öğretim desteği verilecek okullar ve asil öğrenciler ile bu öğrenci sayısının yüzde onu kadar yedek öğrenci, Eylül ayının ilk iş gününe kadar Ek-11 ve Ek-12’deki formlara göre tespit edilir. Eğitim ve öğretim desteğinden yararlanacak okullar ve öğrenciler Genel Müdürlük internet sayfasında duyurulur.

(4) Eğitim ve öğretim desteğinden yararlanacak öğrenciler, MEBBİS’te oluşturulan modül üzerinden tercihlerine uygun okula yerleştirilir.

(5) Öğrencinin, eğitim ve öğretim desteğinden yararlanabilmesi için, Eylül ayının son iş gününe kadar okula kaydının veya naklinin yapılmış olması gerekir. İle ayrılan eğitim ve öğretim desteği alacak öğrenci sayısının tamamının kullanılmaması durumunda, ailesi sağlık veya zorunlu bir nedenle nakil olan öğrenciler eğitim ve öğretim desteğinden yararlandırılabilir.

(6) Eğitim ve öğretim desteği verilecek öğrencinin uzun süreli tedavi gördüğünü sağlık raporu ile belgelendirenler hariç olmak üzere bulundukları sınıfta sınıf tekrarı yapmamış olması gerekir.

(7) Bu Yönetmeliğin Ek-1 inci maddesi kapsamında eğitim öğretim desteği verilen okullar ile ücretsiz veya burslu okutulan öğrenciler için eğitim ve öğretim desteği verilmez.

(8) Tespit edilen okulların dersliklerine göre eğitim ve öğretim desteği verilebilecek öğrenci sayıları, okulun Eylül ayının üçüncü iş günü dersliklerinde kayıtlı olan öğrenci sayıları esas alınarak belirlenir.

(9) Ek-11 ve Ek-12’deki formlara göre yapılacak değerlendirmede eşitlik olması durumunda, derslik düzeyinde boş kontenjanı fazla olan okullar, öğrencilerde ise öncelikle bir önceki yılın yıl sonu başarı puanı yüksek olan, eşitliğin bozulmaması durumunda özürsüz devamsızlığı az olan tercih edilir. Eşitliğin yine bozulmaması halinde ise yaşı küçük olan öğrenci tercih edilir.

(10) Söz konusu eğitim ve öğretim desteğini sunan ve yararlananlardan gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebebiyet verenler hakkında Kanunun Ek-1 inci maddesi hükümleri uygulanır.

(11) Bir eğitim ve öğretim yılı için verilecek eğitim ve öğretim desteğinin % 35’i Kasım, % 35’i Şubat ve % 30’u da Haziran aylarında okula ödenir.

Çalışan personel

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmelikte belirtilen nitelik ve şartları taşımayan ancak, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte kurumlarda eğitim personeli olarak çalışmakta olanlardan bu Yönetmelikteki şartlar aranmaz.

Bir arada bulunan kurumlar

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) Bir arada bulunan okullar dışındaki diğer kurumların kurucuları, 8/3/2013 tarihine kadar Genel Müdürlükçe belirlenerek internet sayfasında yayınlanan standartlarda belirtilen şartlara uygun olarak kurumlarını bağımsız kurum hâline getirmek zorundadırlar. Verilen süre içinde bağımsız kurum hâline getirilmeyen kurumlar kapatılır.

Tebliğ ve süre

GEÇİCİ MADDE 3 – (Ek: RG-23/10/2012-28450)

(1) 2012-2013 eğitim ve öğretim yılında eğitim ve öğretim desteğini alacak okul türü, alan ve dallarına ilişkin ödenecek tutarların da yer aldığı tebliğ, Maliye Bakanlığı ve Bakanlıkça müştereken hazırlanarak 2012 yılı içinde yayımlanır.

(2) 2012-2013 eğitim ve öğretim yılında Ek 1 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen süre altmışıncı gün olarak uygulanır.

(3) 2012-2013 eğitim ve öğretim yılı için ödenecek eğitim ve öğretim desteği ücretinin % 75’i 2013 Şubat ayında % 25’i ise Haziran ayında ödenir.

Mevcut özel Anadolu sağlık meslek liseleri

GEÇİCİ MADDE 4 – (Mülga: RG-5/7/2014-29051)

Dönüşüm programına başvuru, değerlendirme, programa alınma, programdan çıkarılma

GEÇİCİ MADDE 5 – (Ek:RG-5/7/2014-29051)

(1) 14/3/2014 tarihinde faal olan dershaneler ile öğrenci etüt eğitim merkezleri kurucularından isteyenler dönüşüm programına başvurabilecektir.

(2) Başvurular, kurucu/kurucu temsilcisi tarafından, 2/6/2014 tarihinden itibaren Bakanlıkça belirlenen dönemler halinde 1/9/2015 tarihine kadar MEBBİS’te oluşturulan Dönüşüm Programı Modülü üzerinden yapılır. Aynı ilde ve bir başka dershanenin şubesi niteliğinde olmaksızın faaliyet gösteren birden çok dershanenin kurucusunun bir araya gelerek kurdukları şirket tüzel kişiliği adına yetkili genel kurul veya yönetim kurulunca yetkilendirilen kurucu temsilcisi müracaat eder.

(3) Modül üzerinden onaylanan başvurular, Genel Müdürlükte oluşturulan inceleme ve değerlendirme komisyonunca Dönüşüm Programı Değerlendirme Formuna (Ek-13) göre değerlendirilerek, her bir kurum için Dönüşüm Programı Değerlendirme Puanı oluşturulur. Aynı ilde ve bir başka dershanenin şubesi niteliğinde olmaksızın faaliyet gösteren birden çok dershanenin kurucusunun bir araya gelerek kurdukları şirket tüzel kişiliği adına yapılan başvurunun Dönüşüm Programı Değerlendirme Puanı, yeni tüzel kişiliği oluşturan kurumlardan en yüksek olanının puanıdır. Genel Müdürlükçe yapılan inceleme sonucunda uygun görülen ve dönüşüm programına alınan kurumlar için Dönüşüm Programı Kabul Formu (Ek-14) düzenlenir.

(4) Dönüşüm Programına alınan kurumların kurucu/kurucu temsilcilerinden başvuru esnasında gerçek dışı bilgi ve belge sunduğu tespit edilenler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Bu kurumlar dönüşüm programından çıkartılır. Bu kurumların kurucularına 5 yıl geçmeden tekrar kurum açma veya bir kurumu devir alma ya da ortak olma izni verilmez.

(5) Dönüşüm programına başvuru ve diğer iş ve işlemler Bakanlıkça yayınlanan 5580 sayılı Kanun Kapsamında 14/3/2014 Tarihinde Faal Olan Dershaneler ile Öğrenci Etüt Eğitim Merkezlerinin Dönüşüm Başvuru ve Uygulama Kılavuzunda belirlenir.

(6) Bir araya gelip yeni bir şirket tüzel kişiliği oluşturarak dönüşüm programına başvurmak üzere aynı ilde ve bir başka dershanenin şubesi niteliğinde olmaksızın faaliyet gösteren birden çok dershanenin kurucuları için 22 nci maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan hüküm uygulanmaz.

(7) Dönüşüm programına başvuran kurumların dönüşmeyi taahhüt ettikleri kurum, örgün eğitim kurumu değilse Kanunda ön görülen desteklerden yararlanamaz.

GEÇİCİ MADDE 6 – (Ek:RG-5/7/2014-29051)

(1) Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce kuruma kayıtları yapılan ve ücretleri tahsil edilen öğrenciler hakkında 55 inci maddenin üçüncü fıkrası hükmü uygulanmaz.

GEÇİCİ MADDE 7 – (Ek:RG-5/7/2014-29051)

(1) Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alan kurumların kontenjan değişikliğini gerektiren herhangi bir başvurusu olmaması durumunda 51 inci maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi hükmü uygulanmaz.

GEÇİCİ MADDE 8 – (Ek:RG-5/7/2014-29051)

(1) Okullarda, 2014-2015 öğretim yılında Pazar günleri kendi öğrencileri için valilik izni ile derslere takviye kursları açılabilir.

GEÇİCİ MADDE 9 –(Ek: RG-24/9/2014-29129)

(1) Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce özel okul için kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alan kurucu, aynı il sınırları içerisinde gerekli şartları taşıyan farklı binada da aynı adla kontenjanını arttırarak 1/9/2015 tarihine kadar faaliyette bulunmak üzere başvurması halinde kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek kontenjanları yeniden belirlenir. Ancak, bu okulların her binadaki okulu için belirtilen süre sonunda ayrı ayrı kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek kontenjanları yeniden belirlenir.

Yürürlük

MADDE 71 – (Değişik: RG-5/7/2014-29051)

(1) Bu Yönetmeliğin 46 ncı maddesinin dördüncü ve yedinci fıkraları, 51 inci maddesinin on birinci fıkrası, 55 inci maddesinin üçüncü fıkrası, 59 uncu maddesinin dördüncü fıkrası ve 63 üncü maddesinin üçüncü fıkrası 1/9/2014 tarihinde, diğer maddeleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 72 – (Değişik: RG-23/10/2012-28450)

(1) Bu Yönetmeliğin ek 1 inci maddesi ile geçici 3 üncü maddesi Millî Eğitim Bakanı ile Maliye Bakanı tarafından, diğer hükümleri Millî Eğitim Bakanı tarafından yürütülür.

Yönetmeliğin eklerini görmek için tıklayınız

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
20/3/2012	28239
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi	Sayısı
1.	23/10/2012	28450
2.	2/8/2013	28726
3.	7/9/2013	28758
4.	29/5/2014	29014
5.	5/7/2014	29051
6.	21/8/2014	29095

Resmi Gazete Tarihi: 18.05.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28296

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL EĞİTİM KURUMLARI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında açılan özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerindeki eğitim ve öğretim, yönetim, (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylere uygulanacak destek eğitim programları, (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engel grupları ve dereceleri ile özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon birimi ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylere uygulanacak destek eğitim giderlerinin karşılanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelliler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu, 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü, 36 ncı ve 43 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aile eğitimi: (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireyin eğitim sürecine doğrudan katılan bireylere (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engel ve yetersizliğe ilişkin bilgi verme, yasal hak ve sorumluluklarını bildirme, psikolojik danışma ve rehberlik çalışmaları yapma, (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireyin özel eğitime ilişkin gereksinimlerini belirleyerek ailelerin eğitime aktif katılımlarını arttırmaya yönelik yapılan çalışmaların tümünü,

b) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,

c) BEP: Bireyselleştirilmiş eğitim programını,

ç) Bireysel eğitim: Özel eğitime ihtiyacı olan (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin gelişim ve bireysel yeterlilikleri dikkate alınarak, (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engel grupları ve dereceleriyle (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engel niteliğine göre belirlenmiş destek eğitim programları doğrultusunda (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli birey için hazırlanmış ve birebir yapılması gereken eğitimi,

d) Bireyselleştirilmiş eğitim programı geliştirme birimi: Özel eğitime ihtiyacı olan (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin eğitimlerini sürdürdükleri okul ve kurumlarda eğitim performansları ve ihtiyaçları doğrultusunda BEP’lerini hazırlamak amacıyla oluşturulan birimi,

e) Ders: (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli birey için destek eğitim programlarında belirtilen eğitim ortamlarında gerçekleştirilen en az kırk beş dakikalık bireysel veya grup eğitim süresini,

f) Destek eğitim hizmeti: Sağlık kurulu raporuyla (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli olduğu tespit edilen ve özel eğitim değerlendirme kurulu kararı ile destek eğitim programlarından yararlanması uygun görülen bireylere verilen eğitimi,

g) Destek eğitim programı: Özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon biriminde ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde destek eğitimine ihtiyacıolan bireylerin (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engel grupları, dereceleri ve (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engel niteliği ile bireysel gelişim yeterlilikleri dikkate alınarak hazırlanmış ve Bakanlıkça onaylanmış eğitim programını,

ğ)Diğer personel: Kurumda eğitim ve rehabilitasyon personeli dışındaki görevli personeli,

h) Eğitim personeli: Eğitim programlarına göre Bakanlıkça belirlenen eğitim ve rehabilitasyon personelini,

ı)Genel Müdürlük: Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünü,

i) Grup eğitimi: (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) Engel grupları, (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engel niteliği ve derecesi, (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engellinin takvim yaşı ve gelişim özellikleri ile destek eğitim programı ve modülleri dikkate alınarak birden fazla bireyden oluşturulan gruplara verilen eğitimi,

j) İş takvimi: Özel eğitim okulu ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezince bir sonraki ayda yapılacak destek eğitime başlamadan önce hazırlanan, (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin bireysel ve/veya grup ders eğitimlerinin gün ve saatlerinin yer aldığı takvimi,

k) Kurum: Özel eğitim okulu ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezini,

l) Özel eğitim değerlendirme kurulu raporu: Özel eğitim değerlendirme kurulu tarafından yapılan eğitsel değerlendirme ve tanılama sonucunda özel eğitimine ihtiyacı olduğu belirlenen bireyler için düzenlenen raporu,

m) (Değişik: RG-4/12/2012-28487)Özel eğitim okulu: (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylere hizmet veren, özel olarak yetiştirilmiş personelin bulunduğu, geliştirilmiş eğitim programlarının uygulandığı; özel eğitim anaokulu, ilkokulu, ortaokulu, meslek lisesi, mesleki eğitim merkezi (okulu) ve iş uygulama merkezini (okulu),

n) Özel eğitim ve rehabilitasyon: Dil ve konuşma güçlüğü, zihinsel, fiziksel, duyusal, sosyal, duygusal ve davranış problemlerine sahip (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin engellilik hâlini ortadan kaldırmak ya da etkilerini en az seviyeye indirmek, yeteneklerini yeniden en üst seviyeye çıkarmak ve topluma uyumlarını sağlamak, temel öz bakım becerilerini, bağımsız yaşam ve mesleki becerilerini geliştirmek amacıyla yapılan çalışmaların tümünü,

o) Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi: Özel eğitim değerlendirme kurulları tarafından yapılan eğitsel değerlendirme ve tanılama sonucunda destek eğitimine ihtiyacı olduğu belirlenen (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engellibireylere destek eğitimi hizmeti veren özel öğretim kurumunu,

ö) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli birey: Çeşitli nedenlerle bireysel ve gelişim özellikleri ile eğitim yeterlikleri açısından akranlarından beklenilen düzeyden anlamlı farklılık gösteren görme, işitme, dil ve konuşma, spastik, zihinsel, ortopedik veya ruhsal (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli olan bireyleri,

p) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli Birey Modülü: Özel eğitim okulu ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam eden (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656)engelli bireyler ile eğitim personeli ve kuruma ait verilerin merkezî bir veri tabanı havuzunda toplandığı ve internet üzerinden güvenilir şekilde yürütülmesi için yapılan yazılım programını,

r) (Ek: RG-29/5/2014-29014) e-Okul: Okullarda eğitim, öğretim ve öğrenci ile ilgili iş ve işlemlerin elektronik ortamda yürütüldüğü ve bilgilerin muhafaza edildiği sistemi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Özel Eğitim Kurumlarında Verilen Eğitim Hizmetlerinin Amacı

Özel eğitim okullarında verilen eğitim hizmetlerinin amacı ve okulun birimleri

MADDE 4 – (1) Özel eğitim okulunun amacı;14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununda belirtilen Türk Millî Eğitiminin genel amaç ve temel ilkeleri doğrultusunda, (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin;

a)İlgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda, genel ve meslekî eğitim görme haklarını kullanabilmelerini,

b) Toplum içindeki rollerini gerçekleştiren, başkaları ile iyi ilişkiler kurabilen, iş birliği içinde çalışabilen, çevresine uyum sağlayabilen, üretici bireyler olarak yetişmelerini,

c) Öğrenciyi merkez alan bir yaklaşımla hazırlanan programlarla; zihinsel, fiziksel, işitsel, görsel, sosyal, duygusal, dil ve konuşma güçlüğü ve davranış problemlerini azaltmak, öz bakım, bağımsız yaşam ve işlevsel akademik becerilerini geliştirmek, kendi kendilerine yeterli bir duruma gelmelerini ve topluma uyumlarını,

ç) Uygun eğitim programları ile özel yöntem, personel, araç ve gereç kullanarak; ilgileri, gereksinimleri, yetenekleri ve yeterlilikleri doğrultusunda üst öğrenime, iş ve meslek alanlarına ve hayata hazırlanmalarını,

sağlamaktır.

(2) (Değişik: RG-4/12/2012-28487)Özel eğitim okullarının bünyesinde; özel eğitim ve rehabilitasyon birimi açılabilir. Özel eğitim anaokulu ve ilkokulunun bünyesinde aynı (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engel grubuna ait erken çocukluk eğitim birimi de açılabilir. Meslek lisesi, mesleki eğitim merkezi (okulu) ve iş uygulama merkezi (okulu) her okul için müstakil bahçesi bulunan farklı binalarda açılabilir.

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde verilen eğitim hizmetlerinin amacı

MADDE 5 – (1) Merkezin amacı, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununda belirtilen Türk Millî Eğitiminin genel amaç ve temel ilkeleri doğrultusunda;

a) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin Bakanlıkça belirlenmiş destek eğitim programları ile özel yöntem, personel, araç ve gereç kullanarak ilgileri, ihtiyaçları, yetenek ve yeterlilikleri doğrultusunda hayata hazırlanmasını,

b) Toplum içindeki rollerini gerçekleştiren, başkaları ile iyi ilişkiler kurabilen, iş birliği içinde çalışabilen ve çevresine uyum sağlayabilen üretici bireyler olarak yetişmelerini,

c) Dil ve konuşma güçlüğü ile zihinsel, fiziksel, duyusal, sosyal, duygusal ve davranış problemleri olan (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin engellilik hâlinin ortadan kaldırılmasını ya da etkilerinin en az seviyeye indirilerek yeteneklerinin en üst seviyeye çıkarılması ve topluma uyumlarının sağlanması, temel öz bakım becerilerinin ve bağımsız yaşam becerilerinin geliştirilmesini,

sağlamak için destek eğitimi çalışmaları yapmaktır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kurum Açma ve Kapatma ile Görev, Yetki ve Sorumluluklar

Özel eğitim kurumlarının açılması ve kapatılması

MADDE 6 – (1) Özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri 20/3/2012 tarihli ve 28239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre açılır ve kapatılır.

Özel eğitim kurumlarında personel görevlendirilmesi

MADDE 7 – (1) Özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre aşağıda belirtilen personel görevlendirilir:

a) Özel eğitim okullarında;

1) Kurum Müdürü,

2) Kontenjanı yüzden fazla olan okullarda müdür yardımcısı,

3) Aynı kurucuya ait birden fazla özel öğretim kurumu bulunması durumunda, isteğe bağlı genel müdür ve genel müdür yardımcısı,

4) Okulun seviye ve türüne uygun sınıf ve branş öğretmeni,

5) Bakanlıkça belirlenen destek eğitim programlarını uygulayacak zorunlu özel eğitim personeli,

6) Rehber öğretmen veya psikolog,

görevlendirilir. Ayrıca, isteğe bağlı olarak ihtiyaç duyulan diğer personel de görevlendirilebilir.

b) Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde;

1) Kurum Müdürü,

2) Kontenjanı yüzden fazla olan merkezlerde müdür yardımcısı,

3) Aynı kurucuya ait birden fazla özel öğretim kurumu bulunması durumunda, isteğe bağlı genel müdür ve genel müdür yardımcısı,

4) Bakanlıkça belirlenen destek eğitim programlarını uygulayacak zorunlu eğitim personeli,

5) Rehber öğretmen veya psikolog,

görevlendirilir. Ayrıca, isteğe bağlı olarak sosyal hizmet uzmanı veya sosyal çalışmacı ile ihtiyaç duyulan diğer personel de görevlendirilebilir.

İşitme, görme veya zihin engelliler sınıf öğretmeninin görevleri

MADDE 8 – (1) İşitme, görme veya zihin engelliler sınıf öğretmeninin görevleri şunlardır:

a) BEP’te alanıyla ilgili gelişim ölçekleri ile ölçme ve değerlendirme araçlarının hazırlanıp uygulanmasında BEP geliştirme birimi ile iş birliği yapmak,

b) BEP’te alanıyla ilgili uygulama ve değerlendirme yapmak,

c) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin eğitim performanslarını ve yetersizlik türünü dikkate alarak eğitimleri sırasında kullanılmak üzere alanıyla ilgili gerekli materyalleri hazırlamak,

ç) Kurumdaki aile eğitimi ve danışmanlığı çalışmalarına katılmak, sınıfındaki bireylerin ailelerine yönelik aile eğitim çalışmalarını psikolog veya rehber öğretmenle birlikte planlamak ve yürütmek,

d) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylere destek eğitim hizmeti sağlamak ve eğitim performansları doğrultusunda bireylerin uygun okul veya kuruma yönlendirilmesinde BEP geliştirme birimiyle iş birliği yapmak,

e) Kuruma devam eden (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylere diğer kurum veya kuruluşlarda hizmet veren uzman ve öğretmenlerle eşgüdüm içinde çalışmak,

f) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin yetersizliklerinden dolayı kullandığı kişisel cihaz ve aletlerin bakımı ve kontrolüne ilişkin tedbirler almak,

g) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin eğitim performansları ve ihtiyaçları doğrultusunda eğitim yapmak,

ğ)Görev tanımında belirtilen görevlere benzer diğer görevleri yapmak.

Çocuk gelişimi ve eğitimi öğretmeninin görevleri

MADDE 9 – (1) Kurumda görevli çocuk gelişimi ve eğitimi öğretmeninin görevleri şunlardır:

a) BEP’te alanıyla ilgili gelişim ölçekleri ile ölçme ve değerlendirme araçlarının hazırlanıp uygulanmasında BEP geliştirme birimi ile iş birliği yapmak,

b) BEP’te alanıyla ilgili uygulama ve değerlendirme yapmak,

c) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin eğitim performanslarını ve yetersizlik türünü dikkate alarak eğitimleri sırasında kullanılmak üzere alanıyla ilgili gerekli materyalleri hazırlamak,

ç) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireyleri fizikî, zihinsel ve sosyal gelişim bakımından incelemek ve yaş düzeylerine uygun gelişimlerini değerlendirmek,

d) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylere destek eğitim hizmeti sağlamak ve eğitim performansları doğrultusunda (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin başka bir okul veya kuruma yönlendirilmesinde BEP geliştirme birimiyle iş birliği yapmak,

e) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin gelişim ve eğitimini izlemek, beklenen gelişimi gösteremeyenler için ilgili meslek elemanlarıyla işbirliği yapmak, alanıyla ilgili konularda ailelere ve öğretmenlere rehberlik etmek,

f) Kuruma devam eden (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylere diğer kurum veya kuruluşlarda hizmet veren uzman ve öğretmenlerle eşgüdümlü çalışmak,

g) Kurumdaki diğer meslek elemanlarıyla ekip çalışması yapmak ve görevlerine ilişkin kayıtları usulüne uygun şekilde tutmak,

ğ)Kurumdaki aile eğitimi ve danışmanlığı çalışmalarına katılmak, sınıfındaki bireylerin ailelerine yönelik aile eğitim çalışmalarını psikolog veya rehber öğretmenle birlikte planlamak ve yürütmek,

h) Görev tanımında belirtilen görevlere benzer diğer görevleri yapmak.

Okul öncesi öğretmeninin görevleri

MADDE 10 – (1) Okul öncesi öğretmeninin görevleri şunlardır:

a) BEP’te alanıyla ilgili gelişim ölçekleri ile ölçme ve değerlendirme araçlarının hazırlanıp uygulanmasında BEP geliştirme birimi ile iş birliği yapmak,

b) BEP’te alanıyla ilgili uygulama ve değerlendirme yapmak,

c) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin eğitim performanslarını ve yetersizlik türünü dikkate alarak eğitimleri sırasında kullanılmak üzere alanıyla ilgili gerekli materyalleri hazırlamak,

ç) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin gelişimlerini çeşitli ölçek ve kontrol listeleri kullanarak özel eğitim öğretmenleri ile iş birliği içinde izlemek ve değerlendirmek,

d) Kurumdaki aile eğitimi ve danışmanlığı çalışmalarına katılmak, sınıfındaki bireylerin ailelerine yönelik aile eğitim çalışmalarını psikolog veya rehber öğretmenle birlikte planlamak ve yürütmek,

e) Görev tanımında belirtilen görevlere benzer diğer görevleri yapmak.

Fizyoterapistin görevleri

MADDE 11 – (1) Kurumda görevli fizyoterapistin görevleri şunlardır:

a) BEP’te alanıyla ilgili gelişim ölçekleri ile ölçme ve değerlendirme araçlarının hazırlanıp uygulanmasında BEP geliştirme birimi ile iş birliği yapmak,

b) BEP’te alanıyla ilgili uygulama ve değerlendirme yapmak,

c) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin eğitim performanslarını ve yetersizlik türünü dikkate alarak eğitimleri sırasında kullanılmak üzere alanıyla ilgili gerekli materyalleri hazırlamak,

ç) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin ortez ya da yardımcı cihazının tayininde bireyi ve aileyi bilgilendirmek,

d) Fiziksel rehabilitasyona alınan (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerdeki gelişimleri takip etmek ve gelişim raporu hazırlamak,

e) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireyin gelişen aşamalarından ve doktor kontrollerinden okul/eğitim kurumu müdürünü ve aileyi bilgilendirmek,

f) Aile eğitimi ve danışmanlığı programlarında alanı ile ilgili konularda yer almak ve uygulamaya katılmak,

g) Görev tanımında belirtilen görevlere benzer diğer görevleri yapmak.

Odyoloji ve konuşma bozuklukları uzmanı veya eğitim odyoloğunun görevleri

MADDE 12 – (1) Kurumda görevli odyoloji ve konuşma bozuklukları uzmanı veya eğitim odyoloğunun görevleri şunlardır:

a) BEP’te alanıyla ilgili gelişim ölçekleri ile ölçme ve değerlendirme araçlarının hazırlanıp uygulanmasında BEP geliştirme birimi ile iş birliği yapmak,

b) BEP’te alanıyla ilgili uygulama ve değerlendirme yapmak,

c) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin eğitim performanslarını ve yetersizlik türünü dikkate alarak eğitimleri sırasında kullanılmak üzere alanıyla ilgili gerekli materyalleri hazırlamak,

ç)İşitme kaybı olan bireyleri değerlendirmek, alanına uygun program hazırlamak ve uygulamak,

d)İşitme kaybı olan bireylerin gelişimlerini takip ederek kaydetmek,

e) Aile eğitimi, rehberliği ve danışmanlığı programlarında alanı ile ilgili çalışmalarda yer almak ve uygulamaya katılmak,

f) Kuruma devam eden (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylere diğer kurum veya kuruluşlarda hizmet veren uzman ve öğretmenlerle eşgüdümlü çalışmak,

g) Görev tanımında belirtilen görevlere benzer diğer görevleri yapmak.

Dil ve konuşma bozuklukları uzmanı, dil ve konuşma terapisti, dil ve konuşma pataloğu veya odyoloji ve konuşma bozuklukları uzmanının konuşma bozukluğuyla ilgili görevleri

MADDE 13 – (1) Kurumda görevli dil ve konuşma bozuklukları uzmanı, dil ve konuşma terapisti, dil ve konuşma pataloğu veya odyoloji ve konuşma bozuklukları uzmanının görevleri şunlardır:

a) BEP’te alanıyla ilgili gelişim ölçekleri ile ölçme ve değerlendirme araçlarının hazırlanıp uygulanmasında BEP geliştirme birimi ile iş birliği yapmak,

b) BEP’te alanıyla ilgili uygulama ve değerlendirme yapmak,

c) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin eğitim performanslarını ve yetersizlik türünü dikkate alarak eğitimleri sırasında kullanılmak üzere alanıyla ilgili gerekli materyalleri hazırlamak,

ç) Dil, konuşma, ses, işitme, okuma ve yazma, bilişsel yetersizliğe bağlı iletişim bozuklukları gibi bozuklukları değerlendirmek ve değerlendirme raporu hazırlamak,

d) Dil, konuşma, ses, işitme, okuma ve yazma, bilişsel yetersizliğe bağlı iletişim bozuklukları gibi bozukluklar için akademik becerilerin öğretimi dışında kalan terapi programını hazırlamak ve uygulamak,

e) Dil ve konuşma güçlüğü olan bireyin ailesinin eğitimi çalışmalarında yer almak ve uygulamalara katılmak,

f) Kuruma devam eden bireylere diğer kurum veya kuruluşlarda hizmet veren uzman ve öğretmenlerle eşgüdümlü çalışmak,

g) Görev tanımında belirtilen görevlere benzer diğer görevleri yapmak.

Rehber öğretmen veya psikoloğun görevleri

MADDE 14 – (1) Kurumda görevli rehber öğretmen veya psikoloğun görevleri şunlardır:

a) BEP’te alanıyla ilgili gelişim ölçekleri ile ölçme ve değerlendirme araçlarının hazırlanıp uygulanmasında BEP geliştirme birimi ile iş birliği yapmak,

b) BEP’te alanıyla ilgili uygulama ve değerlendirme yapmak,

c) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin eğitim performanslarını ve yetersizlik türünü dikkate alarak eğitimleri sırasında kullanılmak üzere alanıyla ilgili gerekli materyalleri hazırlamak,

ç) Kurum rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri programını merkezde uygulanan destek eğitim programına göre hazırlamak, uygulamak ve bu programın uygulanmasında özel eğitim ve rehabilitasyon personeline rehberlik etmek,

d) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin ilgi alanları, yetenekleri, yeterlilikleri ve iletişim becerileri gibi özelliklerini tanımalarına, kendileri ve çevreleriyle ilgili farkındalık kazanmalarına, temel problem çözme stratejilerini geliştirmelerine, çevreleriyle olumlu ilişkiler kurmalarına, daha verimli çalışma alışkanlıkları geliştirebilmelerine, ders dışı etkinliklere katılıma özendirilmelerine; kendileri, çevreleri ve eğitimle ilgili sorunlarını ve güçlüklerini çözebilmelerine yönelik psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerini planlamak ve yürütmek,

e) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireyleri tanımaya yönelik, rehberlik ve psikolojik danışma biriminde kullanılacak ölçme araçları, doküman ve kaynakları hazırlamak, geliştirmek ve uygulamak,

f) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin yaşadıkları problem ve güçlüklerin çözümünde diğer eğitim personeli, bireyin anne ve babasıyla işbirliği içinde çalışmalar geliştirmek ve yürütmek,

g) Öğrencilerinin devam ettikleri okul rehberlik servisleri ve sınıf öğretmenleriyle iş birliği yapmak ve çalışmaları planlamak,

ğ) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin bireyselleştirilmiş eğitim programları hakkında alanına uygun değerlendirme ve önerilerde bulunmak,

h) Eğitim alan (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin anne, baba veya kardeşlerine yönelik psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerini yürütmek veya psikolojik yardım alabilecekleri kurum ya da kuruluşlara yönlendirmek,

ı)Kurum personeline yönelik psikolojik danışma, rehberlik ve destek çalışmalarını planlamak ve yürütmek,

i) Aile eğitimi ve danışmanlığı programlarında alanı ile ilgili konularda yer almak ve uygulamaya katılmak. Ailelere, (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylere, sınıf öğretmenlerine ve diğer kurum personeline yönelik hizmet alanına uygun, toplantı, konferans ve seminer gibi hizmet içi eğitim planı hazırlamak ve uygulamak,

j) Görev tanımında belirtilen görevlere benzer diğer görevleri yapmak.

(2) Kurumda psikoloğun görevlendirilememesi hâlinde rehber öğretmen psikoloğun yürüttüğü görevleri yapar. Psikolog ve rehber öğretmene haftada yirmi saati geçmemek üzere destek eğitimi görevi de verilebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Öğretim Programları

Özel eğitim okullarının öğretim programları

MADDE 15 – (1) Özel eğitim okullarında dengi resmî okul ve kurumlarında uygulanan öğretim programları ve ders çizelgeleri uygulanır. Özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon birimlerinde ise özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde uygulanan destek eğitim programları uygulanır.

(2) Dengi resmî okul ve kurumlarından farklı öğretim programı ve ders çizelgesi uygulayacak olan özel eğitim okulu müdürlükleri hazırlayacakları kurum mevzuatını Bakanlığın izninden sonra uygulayabilirler.

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri öğretim programları

MADDE 16 – (1) Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde, Bakanlıkça onaylanmış destek eğitim programları uygulanır.

(2) Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde, özel eğitim değerlendirme kurulu raporunda destek eğitim almaları uygun görülen bireylere bireysel, bireysel ve grup veya grup eğitimi verilir. Ayrıca, ailelere (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin eğitimine aktif bir şekilde katılımını sağlamak için aile eğitimi ve danışmanlığı hizmeti de verilir.

(3) Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde gruplar oluşturulurken bireylerin; (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engel türü ve derecesi, yaşı, eğitim performansı ile öncelikli eğitim ihtiyacı gibi durumları dikkate alınır. Grup eğitimleri destek eğitim programlarında belirtilen şekilde verilir.

(4) Destek eğitim programlarının eğitimini verecek personel Bakanlıkça belirlenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Kurul ve Birimler

Kurullar

MADDE 17 – (1) Okullarda, özelliklerine göre şube veya sınıf öğretmenleri kurulu, öğretmenler kurulu, disiplin kurulu, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri yürütme kurulu, iş yeri izleme yöneltme kurulu gibi kurullar kurularak dengi resmî kurum yönetmeliklerinde belirtilen esaslar doğrultusunda faaliyet gösterirler.

(2) Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde, (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylere ilişkin sunulan eğitim hizmetinin sürekli gelişimine yönelik bütüncül bir yaklaşımın ortaya konulmasını sağlamak amacıyla bütün personelin katıldığı personel kurulu kurulur. Kurul kurum müdürünün başkanlığında yılda en az iki kez toplanır. Eğitim personeli dışındakiler toplantıların kendilerini ilgilendiren bölümlerine katılır.

BEP geliştirme birimi

MADDE 18 – (1) BEP geliştirme birimi özel eğitim değerlendirme kurul raporu doğrultusunda özel eğitim alması uygun görülen (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireye eğitim performansı ve öncelikli ihtiyaçları doğrultusunda verilecek eğitim programının hazırlanması, planlanması ve değerlendirilmesine ilişkin hizmetleri yürütür.

(2) Birim, kurum müdürü veya görevlendireceği müdür yardımcısı başkanlığında;

a) Özel eğitim okullarında rehber öğretmen, öğrencinin sınıf öğretmeni, öğrencinin dersini okutan ilgili alan öğretmenleri, veli ve öğrenciden oluşur.

b) Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde psikolog veya rehber öğretmen, destek eğitim vermek üzere görevlendirilen eğitim personeli ile veli veya (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireyden oluşur.

ALTINCI BÖLÜM

Kayıt Kabul, Ücret, İş Takvimi ve Denetim

Özel eğitim okullarına kayıt kabul

MADDE 19 – (1) (Değişik: RG-4/12/2012-28487)Özel eğitim okullarına öğrenci kayıtları, resmî benzeri okulların tabi olduğu yönetmelik hükümlerinden farklı uygulama yapacak okullarda yaş sınırı şartlarına uymak kaydıyla Bakanlıkça onaylanan kurum yönetmeliğinde yer verilen hükümlere göre yapılır.

(2) Özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon birimine, (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli birey kayıt kabulünde bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinde belirtilen şartlar aranır.

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine kayıt kabul

MADDE 20 – (1) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) Engelli bireylerin özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine kaydı (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) Engelli Birey Modülü üzerinden yapılır.

(2) Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine kayıt olacak (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656)engelli bireylerden veya veli/vasilerinden;

a) T.C. kimlik numarası,

b) Rehberlik ve araştırma merkezi tarafından verilecek özel eğitim değerlendirme kurul raporu ile özel eğitim değerlendirme kurulu eğitim planı,

c) Bireyin varsa geçmiş eğitim yaşantısıyla ilgili gelişim ve BEP dosyası ile etkinlik örneklerini içeren son belge ve bilgiler,

ç)İki adet fotoğraf,

istenir.

Kurumdan ayrılma ve yeni kuruma kayıt

MADDE 21 – (1) Özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon birimi ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine kaydolan (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireyler, en az bir ay devam ettikten sonra isteğe bağlı olarak kurumdan ayrılacağını ve başka bir kurumdan eğitim alacağını, kurum müdürlüğüne ya da il veya ilçe millî eğitim müdürlüğüne kendisi ya da veli/vasileri bir dilekçeyle bildirir.

(2) Birey, kurumdan ayrılacağı ay içinde hiç eğitim almamış ise kurum tarafından (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli Birey Modülünden ilgilinin yazılı olarak yaptığı kurumdan ayrılma başvuru tarihinden itibaren kaydı silinir. Ancak, (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli birey kurumdan ayrılacağı ay içinde eğitim almış ise (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli Birey Modülünden kayıt silme işlemi il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünce bir sonraki ayın ilk beş iş gününden sonra gerçekleştirilir.

(3) Kurumdan ayrılan bireyin özel eğitim değerlendirme kurulu raporunun aslı veya örneği, geçmiş eğitim yaşantısıyla ilgili gelişim ve BEP dosyası, aylık performans değerlendirme formları ile etkinlik örneklerini içeren belgelerin bir örneği yeni kurum müdürlüğünün isteği üzerine beş iş günü içinde gönderilir.

(Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) Engelli birey ücretleri

MADDE 22 – (1) Özel eğitim okulları, öğrenim ücretlerini Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre belirler.

(2) Özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon birimi ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, Maliye Bakanlığınca belirlenen destek eğitim tutarı karşılığı bir aylık sürede verecekleri 8 saat bireysel ve/veya 4 saat grup eğitimi için ders ücreti belirlemezler. Ancak, velinin isteği üzerine (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireye daha fazla ders verilmesi durumunda, bu derslere ilişkin ücret Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenir.

Ücretsiz okutulacak (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireyler

MADDE 23 – (1) Özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununda belirtilen oranda ve Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği doğrultusunda (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireyi ücretsiz okutur.

İştakvimi

MADDE 24 – (1) Kurumlarca, (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin bireysel ve/veya grup ders eğitimlerinin gün ve saatlerinin yer aldığı aylık iş takvimi hazırlanarak bir sonraki ayın eğitimine başlamadan önce (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli birey modülüne girilir. Bireysel ve/veya grup eğitimi, aylık iş takviminde belirlenen gün ve saatlerde verilir.

(2) Aylık iş takviminde herhangi bir nedenle değişiklik yapılması durumunda, değişikliğin yapıldığı tarihten sonraki kalan süre için yeniden düzenlenen iş takvimi (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli birey modülüne girilir.

(3) (Değişik: RG-29/5/2014-29014)Engelli bireylere rehberlik araştırma merkezlerince düzenlenen özel eğitim değerlendirme kurulu raporu doğrultusunda, bireysel ve grup eğitiminin önerilmesi hâlinde bir günde en fazla iki ders saati bireysel ve bir ders saati grup eğitimi verilir. Raporda sadece bireysel eğitim ya da grup eğitimi önerilmesi halinde bir günde en fazla iki ders saati bireysel ya da grup eğitimi verilir. Ders eğitim saatleri bir ay esas alınarak en az üç haftaya dengeli olarak dağıtılır. Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında yapılacak dersler, her ay için iki haftaya dengeli dağıtılarak verilebilir.

(4) (Değişik: RG-24/5/2013-28656)Doğal afetler veya çeşitli nedenlerle Bakanlık, valilik ya da kaymakamlıkça alınacak tatil kararları nedeniyle yapılamayan eğitimler öncelikle ay içerisinde bunun mümkün olmaması durumunda takip eden ayda yapılır.

(5) Eğitim personeli bir günde 8 saatten fazla derse giremez.

Günlük çalışma saatleri ve devam devamsızlık takibi

MADDE 25 – (1) Özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon biriminde ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde, 08.00 ile 19.00 saatleri arasında eğitim yapılır. Bireysel ve grup eğitimin süresi 60 dakikadır. Bu sürenin 45 dakikası ders uygulaması, 15 dakikası dinlenme, sınıf ortamını hazırlama ve bireyin ailesini bilgilendirme süresi olarak uygulanır.

(2) Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde verilen bu dersler (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin devam ettiği okulun örgün eğitim programlarının ders saatleri dışında yapılır.

(3) Kurumlarca; (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin ders devam takibi, ders başlangıcından önce ve ders bitiminde (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli birey modülünde yer alan kimlik doğrulama sistemi ile yapılır.

(4) Kurumlarca; eğitim personelinin ders devam takibi ise giriş ve çıkışlarda (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli birey modülünde yer alan kimlik doğrulama sistemi ile yapılır.

(5) Kimlik doğrulama sisteminin uygulanması ile sistemi kullanamayacak durumda olan(Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli birey ve eğitim personelinin ders devam takibi Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslara göre yapılır. (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) Engelli birey ve eğitim personelinin kimlik doğrulama sistemine tanıtılmaları rehberlik araştırma merkezlerince yapılır.

Öğrenci ve kursiyer başarısını değerlendirme

MADDE 26 – (1) Özel eğitim okullarında bireyin başarısının değerlendirilmesi dengi resmî okul yönetmeliklerine göre yapılır.

(2) Özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon birimi ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin başarısının değerlendirilmesi BEP’lerine göre yapılır. (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) Engelli bireylerin izlenme ve değerlendirilmeleri; destek eğitim programlarında yer alan açıklamalar ve ölçme araçları dikkate alınarak BEP birimince yürütülür.

Denetim

MADDE 27 – (Değişik: RG-29/5/2014-29014)

(1) Kurumlar Genel Müdürlük, maarif müfettişleri tarafından denetime tabi tutulur. Maarif müfettişlerince kurumlar yılda en az bir defa denetlenir.

Tutulacak defter ve dosyalar

MADDE 28 – (1) Özel eğitim okullarında, dengi resmî okullarda kullanılan defter ve dosyalar tutulur.

(2) Özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon biriminde ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde aşağıda belirtilen defter ve dosyalar tutulur:

a) Defterler:

1) Gelen giden evrak defteri,

2) Ders defteri,

3) Evrak zimmet defteri,

4) Personel kurulu karar defteri.

b) Dosyalar;

1) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli birey dosyası,

-Aile görüşme formu ve kaba değerlendirme formu,

-Aylık performans kayıt tabloları,

-Dönem sonu bireysel performans değerlendirme formu,

– Son değerlendirme formu,

-Bireyselleştirilmiş eğitim programı,

2) Aile eğitim danışmanlığı dosyası,

3) Personel dosyası,

4) Gelen giden evrak dosyası,

5) Teftiş dosyası.

(3) Defter, dosya ve kayıtlar istenen bilgileri içermesi, yıl sonunda çıktısının alınması ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi müdürlüğünce onaylanması şartıyla elektronik ortamda da tutulabilir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Ödeme Şartları, Ödemeye Esas Belgeler ve Ödeme

Ödeme şartları

MADDE 29 – (1) Özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon birimine ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine devam eden (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin destek eğitimi giderlerinin, her yıl aylık olarak Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarının Bakanlıkça karşılanabilmesi için;

a) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) Engelli bireyin sağlık kurulu raporuyla asgari % 20 (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli olduğunun tespit edilmiş ve özel eğitim değerlendirme kurullarınca da eğitsel değerlendirme ve tanılaması yapıldıktan sonra düzenlenen raporda destek eğitimi almasının önerilmiş olması,

b) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) Engelli bireyin kuruma ve (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) Engelli Birey Modülüne kayıtlı olması,

c) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) Engelli bireyin alması gereken destek eğitimi programının, kurumda uygulanmak üzere Bakanlık veya valilik izninin alınmış olması,

ç) Kurumda, destek eğitimi programında yer alan modülleri uygulamak üzere yeterli sayıda ve belirli niteliklere sahip eğitim personelinin görevlendirilmiş olması,

d) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) Engelli bireye kurumca, aylık olarak belirlenen tutar karşılığında bir ayda en az sekiz ders saati bireysel ve/veya dört ders saati grup eğitiminin verilmiş olması,

e) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) Engelli bireye verilen bireysel ve/veya grup eğitimi süresinin, özel eğitim değerlendirme kurulunca (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656)engelli bireye önerilen destek eğitim programlarında yer alan modül veya modüller için belirlenen toplam ders saati sayısını geçmemesi,

f) Kurumlarda istihdam edilenlerin sosyal güvenliklerinin sağlandığına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmiş olması ve bu kurumların Sosyal Güvenlik Kurumuna idari para cezası, prim ve prime ilişkin borçlarının olmaması veya borcu bulunmakla birlikte 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tecil ve taksitlendirilmiş ya da özel kanunlara göre yapılandırılmış olup, taksitlerinin düzenli ödenmişolması,

g) (Değişik: RG-29/5/2014-29014)Zorunlu eğitim çağındaki engelli bireyin e-okul’da kayıtlı olması,

gerekir.

Ödemeye esas belgeler

MADDE 30 – (1) Bakanlıkça özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon birimine ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine yapılacak ödemelere esas olmak üzere; diğer kontrollerle birlikte kimlik doğrulama işlemi de yapan (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) Engelli Birey Modülünden alınmış il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünce onaylı kuruma ait liste çıktısı, (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli birey adına düzenlenmiş fatura istenir.

Ödeme

MADDE 31 – (1) Özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon birimine ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine devam eden (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin aylık destek eğitimi giderleri, Maliye Bakanlığınca belirlenir ve Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten kurumca (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireye bir ayda sekiz ders saati bireysel ve/veya dört ders saati grup eğitimi verilmesi şartıyla kurumlara ödenir. Ancak, (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireylere herhangi bir nedenle ayda sekiz ders saati bireysel ve dört ders saati grup eğitiminin tamamının verilememesi hâlinde Maliye Bakanlığınca bireysel eğitim için belirlenen tutarın sekize, grup eğitimi için belirlenen tutarın ise dörde bölünmesiyle bulunan sayı, kurumca verilen ders saati sayısı ile çarpılarak elde edilen tutar kurumlara ödenir.

(2) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) Engelli bireylerin bir yıllık süre içerisinde bir kez kurum değiştirmesi durumunda, Bakanlıkça ödeme yapılır. Ancak, velinin başka il veya ilçeye taşınması veya diğer zorunlu sebeplerle kurum değiştirmek durumunda bulunması hâlinde, ikiden fazla farklı kuruma da ödeme yapılabilir.

(3) Özel eğitim değerlendirme kurulunca, (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) engelli bireye destek eğitim program ve modüllerinde belirtilen eğitim süresinin tamamlanmasından sonra tekrar alınmasının önerilmesi hâlinde Bakanlıkça, bu program ve modüllerinde süreleri belirtilen eğitim için en fazla iki defa ödeme yapılır.

(4) (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) Engelli bireye özel eğitim değerlendirme kurulunca düzenlenen raporun süresi bitmeden önerilen modülün tamamlanıp kurulca tekrar aynı modülün önerilmesi hâlinde de ödeme yapılır.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yönetmelikte bulunmayan hükümler

MADDE 32 – (1) Bu Yönetmelikte yer almayan hususlarda, Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ile dengi resmî kurumların mevzuat hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

MADDE 33 – (1) 22/7/2005 tarihli ve 25883 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel, Özel Eğitim Okulları Çerçeve Yönetmeliği, 9/7/2009 tarihli ve 27283 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (Değişik ibare: RG-24/5/2013-28656) Engelli Bireylere Uygulanacak Destek Eğitim Programları ve Eğitim Giderlerinin Karşılanmasına Dair Yönetmelik ve 6/1/2011 tarihli ve 27807 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 34 – (1) Bu Yönetmeliğin;

a) (Değişik: RG-4/12/2012-28487)25 inci maddesinin üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarının hükümlerinin illere ilişkin uygulama öncelik sıralaması, Bakanlıkça belirlenerek, (Değişik ibare: RG-29/5/2014-29014) üç yıl içinde,

b) 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin hükümleri bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden 3 ay sonra,

c) Diğer hükümleri ise yayımı tarihinde

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 35 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Millî Eğitim Bakanı yürütür.

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
18/5/2012	28296
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi	Sayısı
1.	4/12/2012	28487
2.	24/5/2013	28656
3.	29/5/2014	29014

Resmi Gazete Tarihi: 28.01.2014 Resmi Gazete Sayısı: 28896

ELEKTRİK PİYASASI BAĞLANTI VE SİSTEM KULLANIM YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmelik, gerçek ve tüzel kişilerin elektrik iletim veya dağıtım sistemine bağlanmaları ile bu sistemleri ve enterkonneksiyon hatlarını kullanmalarına ilişkin usul ve esasları düzenler.

(2) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) 14/3/2014 tarihli ve 28941 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organize Sanayi Bölgelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik hükümleri kapsamındaki OSB katılımcılarının sisteme bağlantısı ve sistem kullanımına ilişkin hususlar bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.

Dayanak

MADDE 2 – 

(1) Bu Yönetmelik, 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’na dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bağlantı anlaşması: Bir üretim şirketi, dağıtım şirketi ya da tüketicinin iletim sistemine ya da dağıtım sistemine bağlantı yapması için yapılan genel ve özel hükümleri içeren anlaşmayı,

b) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Bağlantı hattı: Tüketicilerin iç tesisatını ve üreticilerin şalt sahasını dağıtım şebekesine bağlamak için gerekli ve bu Yönetmelik kapsamında belirtilen mesafe sınırları dâhilinde olan; AG’den bağlı tüketiciler için yapı bina giriş noktasından itibaren dağıtım şebekesine kadar, OG’den bağlı tüketiciler için tüketicinin şalt sahasının bittiği noktadan itibaren dağıtım şebekesine kadar, üreticiler için şalt sahasının bittiği noktadan itibaren dağıtım şebekesine kadar olan hattı,

c) Bağlantı noktası: İletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim ve tüketim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan sonraki nihayet direğini ve alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina giriş noktasını,

ç) Dağıtım: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden naklini,

d) Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi,

e) Dağıtım tesisi: İletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim ve tüketim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan sonraki nihayet direğinden, alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina giriş noktalarına kadar, bina giriş ve sayaç arası hariç, elektrik dağıtımı için teçhiz edilmiş tesis ve teçhizat ile dağıtım şirketince teçhiz edilen ya da devralınan sayaçları,

f) Enterkonneksiyon: İletim ve dağıtım sistemlerinin toplamından oluşan ulusal elektrik sisteminin diğer bir ülkeye ait elektrik sistemine bağlanmasını,

g) Enterkonneksiyon kullanım anlaşması: Uluslararası enterkonneksiyon hatlarını kullanan üretim şirketleri ve tedarik şirketleri ile bu hatları işleten iletim veya dağıtım şirketleri arasında yapılan ve enterkonneksiyon hatlarının kullanımı ile ilgili esas ve usulleri içeren anlaşmayı,

ğ) İletim: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV üzerindeki hatlar üzerinden naklini,

h) İletim tesisi: Üretim veya tüketim tesislerinin 36 kV üstü gerilim seviyesinden bağlı olduğu üretim veya tüketim tesisi şalt sahasından sonraki nihayet direğinden itibaren iletim şalt sahalarının orta gerilim fiderleri de dâhil olmak üzere dağıtım tesislerinin bağlantı noktalarına kadar olan tesisleri,

ı) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, (Ek ibare: RG-9/5/2021-31479) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik, lisans, tebliğ, genelge ve Kurul kararlarını,

i) Kanun: 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu,

j) Kullanıcı: İletim veya dağıtım sistemine bağlanan ya da bu sistemleri veya enterkonneksiyon hatlarını kullanan gerçek veya tüzel kişiyi,

k) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,

l) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,

m) Lisans: Tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için Kanun uyarınca verilen izni,

n) Önlisans: Üretim faaliyetinde bulunmak isteyen tüzel kişilere, üretim tesisi yatırımlarına başlamaları için gerekli onay, izin, ruhsat ve benzerlerinin alınabilmesi için belirli süreli verilen izni,

o) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) OSB: 12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununa göre kurularak tüzel kişilik kazanmış bulunan organize sanayi bölgelerini,

ö) Özel direkt hat: Yapılacak sistem kontrol anlaşması hükümlerine göre üretim lisansı sahibi bir tüzel kişinin üretim tesisi ile müşterileri ve/veya iştirakleri arasında elektrik enerjisi naklinin sağlanabilmesi veya üretim lisansı sahibinin sınırda yer alan illerde kurduğu üretim tesisinde ürettiği elektriği iletim veya dağıtım sistemine bağlantı tesis etmeden ihraç edebilmesi amacıyla, iletim veya dağıtım şebekesi dışında ulusal iletim veya dağıtım sistemi için geçerli standartlara uygun olarak tesis edilerek işletilen hattı,

p) Sistem kontrol anlaşması: TEİAŞ veya dağıtım şirketi ile özel direkt hattın mülkiyet sahibi veya işletmecisi olan özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişi arasında, iletim ve dağıtım sistemlerinin kararlılığının ve işletme bütünlüğünün korunmasını sağlayan hükümleri içeren ve özel hukuk hükümlerine göre yapılan anlaşmayı,

r) Sistem kullanım anlaşması: Bir üretim şirketi, tedarik lisansı sahibi şirket veya tüketicinin iletim sistemini ya da dağıtım sistemini kullanımına ilişkin genel hükümleri ve ilgili kullanıcıya özgü koşul ve hükümleri içeren anlaşmayı,

s) Tedarikçi: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlayan üretim şirketleri ile tedarik lisansına sahip şirketi,

ş) Tedarik şirketi: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin toptan ve/veya perakende satılması, ithalatı, ihracatı ve ticareti faaliyetleri ile iştigal edebilen tüzel kişiyi,

t) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,

u) Tüketici: Elektriği kendi kullanımı için alan kişiyi,

ü) Üretim şirketi: Sahip olduğu, kiraladığı, finansal kiralama yoluyla edindiği veya işletme hakkını devraldığı üretim tesisi ya da tesislerinde elektrik enerjisi üretimi ve ürettiği elektriğin satışıyla iştigal eden özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişiyi,

v) (Ek: RG-1/6/2017-30083) AG: Etkin şiddeti 1000 Volt ve altındaki gerilim seviyesini,

y) (Ek: RG-1/6/2017-30083) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Dağıtım şebekesi: Tüketicilerin iç tesisatını ve üreticilerin şalt sahasını dağıtım sistemine bağlamak üzere tesis edilen bağlantı hatları hariç dağıtım tesisini,

z) (Ek: RG-1/6/2017-30083) Geçici bağlantı: Şantiye, fuar, lunapark, panayır, maden ocağı vb. yerlerin elektrik ihtiyacının karşılanması amacıyla 10 (on) yıldan kısa, sınırlı bir süre için yapılan bağlantıyı,

aa) (Ek: RG-1/6/2017-30083) İç tesisat: Tüketim tesislerine ait bağlantı noktasından sonra yer alan ve kullanıcı sorumluluğunda bulunan elektrik tesisatını,

bb) (Ek: RG-1/6/2017-30083) Meskun mahal: 2/11/1985 tarihli ve 18916 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Plansız Alanlar İmar Yönetmeliğinde belirtilen “yerleşme alanı” ve “belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan köy ve mezraların yerleşik alanı ve civarı” ile mera, yaylak (yayla) ve kışlakların ilgili mevzuata göre geçici yerleşime açılan kısımlarını,

cc) (Ek: RG-1/6/2017-30083) OG: Etkin şiddeti 1000 Voltun üstünden 36 kV’a kadar olan (36 kV dahil) gerilim seviyesini,

çç) (Ek: RG-1/6/2017-30083) TEDAŞ: Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünü,

dd) (Ek: RG-1/6/2017-30083) Uzun dönem elektrik enerjisi üretim gelişim planı: Kanunun 20 nci maddesi uyarınca TEİAŞ tarafından hazırlanarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından onaylanıp yayımlanan planı,

ee) (Ek: RG-1/6/2017-30083) Yapı bina giriş noktası: AG seviyesinden bağlı kullanıcı tesislerine ait iç tesisatın başlangıç noktası olan, iç tesisat projesinde gösterilen, dağıtım şirketinin uygun gördüğü ve kullanıcı tarafından tesis edilen; binalarda, binanın üzerinde veya içerisinde yer alan dam direği, konsol, kofre, ana pano vb. teçhizatta, diğer yerlerde ise kullanım yerine ait ana panoda bulunan, bağlantı hattının bağlanabileceği bağlantı veya anahtarlama ya da koruma elemanını,

ff) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Elektrik depolama tesisi: Elektrik enerjisini depolayabilen ve depolanan enerjiyi sisteme verebilen tesisi,

gg) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Müstakil elektrik depolama tesisi: Herhangi bir üretim veya tüketim tesisiyle irtibatı olmaksızın doğrudan şebekeye bağlı elektrik depolama tesisini,

ğğ) (Ek: RG-9/5/2021-31479) İletim sistemi: Elektrik iletim tesisleri ve şebekesini,

ifade eder.

(2) Bu Yönetmelikte geçen diğer kavram ve kısaltmalar, ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Esaslar

Bağlantı ve sistem kullanım hakları

MADDE 4 – 

(1) Gerçek veya tüzel kişilerin, iletim ve dağıtım sistemine bağlantı ve sistem kullanım talepleri, TEİAŞ ve dağıtım şirketi tarafından eşit taraflar arasında ayrım gözetilmeksizin karşılanır.

(2) Serbest tüketici niteliği kazanmış bir tüketicinin tedarikçisini seçme serbestisine hiçbir surette müdahale edilemez ve serbest tüketicilerin sisteme bağlantı ve sistem kullanım hakları engellenemez.

(3) Gerçek veya tüzel kişilerin, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından işletilmekte olan iletim veya dağıtım sistemlerine bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında;

a) Bağlantı yapılması öngörülen tarihte, bağlantı yapılmak istenen noktada şebekenin teknik özelliklerinin yetersiz olması,

b) Bağlantı yapılması öngörülen tesisin projesinde, sisteme bağlantıyla ilgili olarak Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği, Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuatta yer alan standartların sağlanamaması,

c) Yapılması istenilen bağlantı ve elektrik enerjisi nakil işleminin kamu hizmeti yükümlülüklerini engellediğinin, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından gerekçeleriyle belgelenmesi,

ç) Bağlantı yapılması öngörülen tesisin projesi için gerekli olması durumunda, gerilim düşümü, harmonik, elektromanyetik girişim, fliker seviyesi gibi değerlerin, şebekeye giriş veya çıkış noktasında ve iletim ve dağıtım kademelerinde, ilgili mevzuatta belirlenen sınırları karşılamaması durumu,

d) Bağlantı yapılması öngörülen tesisin, sistem elektrik enerjisinin kalitesini, ilgili mevzuatta yer alan standartların dışına çıkarması durumu,

e) Rüzgar veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi bağlantı taleplerinde, talep edilen bağlantı noktasına oranla ekonomik açıdan daha uygun ve daha düşük sistem kaybı sağlayan bağlantı noktasının varlığı durumu, hariç olumsuz görüş verilemez.

(4) TEİAŞ ve dağıtım şirketinin sisteme bağlantı ve sistem kullanımı hakkındaki olumsuz görüşlerinin gerekçelendirilmesi zorunludur. Sisteme bağlantı ve sistem kullanımı hakkındaki olumsuz görüş gerekçelerinin Kurum tarafından yapılan veya yaptırılan inceleme sonucunda Kurul tarafından uygun bulunmaması halinde, TEİAŞ veya dağıtım şirketi, başvuru sahibi ile bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarını imzalamakla yükümlüdür.

(5) Sisteme bağlantının, bağlantı yapılması talep edilen nokta itibarıyla bu maddede yer alan koşullardan herhangi biri nedeniyle mümkün olmaması durumunda, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından bir başka bağlantı noktası teklif edilebilir.

(6) İletim veya dağıtım sistemine bağlantı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından kendilerine iletim veya dağıtım sistemine bağlantı ve sistem kullanımı konusunda;

a) Adil koşulların teklif edilmediği,

b) Ayrımcılık yapıldığı,

c) Gösterilen gerekçelerin yetersiz olduğu,

gibi hususlardaki itirazları Kurum tarafından incelenerek, başvuru tarihinden itibaren azami altmış gün içerisinde sonuca bağlanır. Üretim tesislerine ilişkin itirazlar Kurul kararıyla sonuçlandırılır.

Üretim tesisleri için verilen bağlantı görüşleri

MADDE 5 – 

(1) TEİAŞ veya dağıtım şirketleri tarafından, üretim tesislerinin iletim veya dağıtım sistemlerine bağlantısı hakkında bu Yönetmelik kapsamında verilen görüşler, Kanunun 23 üncü maddesi çerçevesinde verilmiş kabul edilir.

(2) (Değişik: RG-1/6/2017-30083) TEİAŞ her yıl takip eden beş ve on yıl için, dağıtım şirketleri her yıl takip eden beş yıl için olmak üzere sistemlerine bağlanabilecek bölgesel üretim tesisi kapasitelerini 1 Nisan tarihine kadar kendi internet sayfalarında yayımlar. Bu şekilde yayımlanan bölgesel kapasiteler dışında üretim tesislerine bağlantı görüşü verilmez. Arz güvenliğinin sağlanması amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve piyasada rekabetin geliştirilmesi amacıyla Kurum tarafından talep edilmesi hâlinde, TEİAŞ ve dağıtım şirketleri, belirledikleri kapasiteleri ve bağlantı noktalarının sayısını sistem koşullarını dikkate alarak artırmakla yükümlüdür.

3) (Ek: RG-1/6/2017-30083) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) İkinci fıkra kapsamında beş yıllık bölgesel üretim tesisi kapasitelerinin belirlenmesinde TEİAŞ tarafından aşağıdaki esaslar uygulanır:

a) TEİAŞ, beş yıllık bölgesel üretim tesisi kapasitesini belirlerken, mevcut ve beş yıllık süre içerisinde yatırım programına alınmış olan iletim tesisleri ve trafo merkezlerinin kapasitesini dikkate alır.

b) (a) bendi kapsamında belirlenen beş yıllık bölgesel bağlanabilir üretim tesisi kapasitesi TEİAŞ tarafından iletim ve dağıtım gerilim seviyeleri için her yıl 1 Mart tarihine kadar her bir yıl için ve bölgesel bazda Kuruma ve dağıtım şirketlerine bildirilir.

(4) (Ek: RG-1/6/2017-30083) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) İkinci fıkra kapsamında beş yıllık bölgesel üretim tesisi kapasitelerinin belirlenmesi çerçevesinde dağıtım şirketleri tarafından;

a) Üçüncü fıkranın (b) bendi kapsamında TEİAŞ tarafından yapılan bildirimler de göz önüne alınarak halihazırda dağıtım sistemine bağlı ya da bağlantısı hakkında olumlu görüş verilmiş olan lisanslı ve lisanssız üretim tesislerini dikkate alarak bölgelerine bağlanabilecek beş yıllık bölgesel üretim tesisi kapasiteleri, her bir yıl için bağlanabilir kapasite de belirtilmek suretiyle bölgesel bazda (b) bendinde belirtilen şekilde, 1 Nisan tarihine kadar Kuruma bildirilir.

b) İnternet sitelerinde her bir bölgesel bazda, bağlı olanlar ile bağlantı hakkında olumlu görüş verilmiş olan üretim tesisleri, kapasiteleri de belirtilmek suretiyle, liste şeklinde yayımlanır. Bağlı olanlar ile olumlu görüş verilmiş olan üretim santrallerinin listede ayrı ayrı gösterilmesi ve toplam kapasite bilgilerine yer verilmesi zorunludur. Bu listede lisanssız üretim tesislerine ilişkin olarak şebekeye bağlanmış olanların ve çağrı mektubu verilenlerin ayrı ayrı toplam kapasitesine yer verilir.

(5) (Ek: RG-1/6/2017-30083) TEİAŞ tarafından, ikinci fıkra kapsamında on yıllık bölgesel üretim tesisi kapasitelerinin belirlenmesinde Uzun Dönem Elektrik Enerjisi Üretim Gelişim Planı dikkate alınır.

Elektrik depolama tesisleri için verilen bağlantı görüşleri

MADDE 5/A – (Ek: RG-9/5/2021-31479)

(1) TEİAŞ veya dağıtım şirketleri tarafından, elektrik depolama tesislerinin iletim veya dağıtım sistemlerine bağlantısı hakkında bu Yönetmelik kapsamında verilen görüşler, Kanunun 23 üncü maddesi çerçevesinde verilmiş kabul edilir.

(2) Üretim tesisine bütünleşik elektrik depolama ünitesi üretim tesisinin bağlı olduğu bağlantı noktasından şebekeye bağlanır.

(3) Bu Yönetmelik kapsamında; üretim tesisine bütünleşik elektrik depolama ünitesi üretim tesisinin bir ünitesi olarak, tüketim tesisine bütünleşik elektrik depolama tesisleri ise tüketim tesisinin bir unsuru olarak kabul edilir.

(4) Müstakil elektrik depolama tesislerinin iletim sistemine bağlantısı için gerekli olan iletim tesisi yatırımları ile ilgili tesislere ilişkin gerekmesi halinde taşınmaz temini dosyalarının hazırlanması, taşınmaz temininin gerektirdiği ödemeler, orman ve yol geçiş izinleri ile kazı bedeli gibi zorunlu bedeller başvuru sahibi tüzel kişiler tarafından karşılanır. Bu tesisler geçici kabulün tamamlanması ile birlikte herhangi bir işleme gerek kalmaksızın bakım ve işletme sorumluluğu karşılığında iz bedel ile TEİAŞ’a devredilir. Müstakil elektrik depolama tesislerinin herhangi bir sebeple iletim sisteminden ayrılması durumunda, 9 uncu madde hükümleri kapsamında işlem tesis edilir.

(5) Müstakil elektrik depolama tesislerinin dağıtım sistemine bağlantısı, dağıtım sistemine bağlantı için gerekli tesislerin tamamının kullanıcı tarafından yapılması ve işletme, bakım, onarım ve yenileme işlerinin kullanıcıya ait olması şartıyla gerçekleştirilir.

Lisanssız üretim tesisleri

MADDE 5/B – (Ek: RG-9/5/2021-31479)

(1) Bu Yönetmelikte yer alan üretim tesislerine ilişkin “bağlantı hattı” ile ilgili hükümler lisanssız üretim tesisleri için de uygulanır.

(2) 21 inci madde hükümleri 12/5/2019 tarihli ve 30772 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği hükümleri kapsamındaki üretim tesisleri için de uygulanır.

(3) Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında kurulacak üretim tesislerine ait dağıtım tesisi ve/veya iletim tesisi yatırımları ile ilgili tesislere ilişkin gerekmesi halinde taşınmaz temini dosyalarının hazırlanması, taşınmaz temininin gerektirdiği ödemeler, orman ve yol geçiş izinleri ile kazı bedeli gibi zorunlu bedeller başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişiler tarafından karşılanır. Bu tesisler geçici kabulünün tamamlanması ile birlikte herhangi bir işleme gerek kalmaksızın bakım ve işletme sorumluluğu karşılığında iz bedel ile ilgili şebeke işletmecisine devredilir.

(4) Lisansız üretim tesislerinin sisteme bağlantısına ilişkin olarak, bu madde hükümleri hariç, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği uyarınca işlem tesis edilir. 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İletim Sistemine Bağlantı ve Sistem Kullanımı

Bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları

MADDE 6 – 

(1) İletim sistemine bağlanmak ve iletim sistemini kullanmak isteyen dağıtım şirketleri, OSB’ler ve tüketiciler TEİAŞ’a başvurur. TEİAŞ bağlantı başvurusunu bu Yönetmelik ve Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslara göre inceler ve bağlantı başvurusu hakkındaki görüşünü başvuru tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde gerekçeleri ile birlikte başvuru sahibine yazılı olarak bildirir.

(2) (Değişik: RG-1/6/2017-30083) Üretim tesislerinin iletim sistemine bağlantısı ve sistem kullanımı hakkındaki başvurular Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği çerçevesinde yapılır. TEİAŞ başvuru kapsamındaki üretim tesisinin bağlanması talep edilen trafo merkezi ile bağlantı kapasitesine ilişkin bu Yönetmelik ve Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği kapsamında oluşturulan görüşünü, bildirim tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde sonuçlandırarak Kuruma sunar.

(3) (Değişik: RG-1/6/2017-30083) İletim sistemine aynı bağlantı noktasından bağlanmak üzere birden fazla başvuru olması ve başvuruların tümünün karşılanmasının mümkün olmaması halinde tüm başvuru sahipleri durum hakkında bilgilendirilir ve bu kapsamda;

a) Tüketim tesisleri için sırasıyla;

1) Dağıtım şirketi tarafından yapılan başvuruya,

2) OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından yapılan başvuruya,

b) Üretim tesisleri için sırasıyla;

1) Yerli kömüre dayalı üretim tesislerine ilişkin başvuruya,

2) Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerine ilişkin başvuruya,

öncelik tanınır. Diğer hallerde, elektrik piyasası mevzuatında başka özel bir düzenleme olmaması durumunda başvuru sırasına göre işlem yapılır.

(4) (Değişik: RG-1/6/2017-30083) İletim sistemine bağlanması uygun görülen üretim tesislerine ilişkin olarak başvuru sahibi, üretim lisansına başvurmadan evvel önlisans süresi içerisinde bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları için TEİAŞ’a başvurmak zorundadır.

(5) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) TEİAŞ, iletim sistemine bağlanması uygun bulunan başvuru sahibi ile EK-1’de gösterildiği şekilde bağlantı anlaşmasını ve sistem kullanım anlaşmasını yapar. Bağlantı ve sistem kullanımına ilişkin olarak TEİAŞ ve kullanıcı arasında bu Yönetmelik uyarınca TEİAŞ tarafından hazırlanan ve Kurul tarafından onaylanan standart nitelikteki bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları kullanılır. Bu anlaşmalarda iletim sisteminin normal işletme koşulları içerisinde işletilmesi ile işletme güvenliği ve bütünlüğü üzerinde risk oluşturan durumlara ilişkin kurallara ve sistem kullanım anlaşmasında bu kuralların ihlal edildiği durumlarda uygulanacak cezai şartlara da yer verilir. Düzenlenen sistem kullanım ihlallerinin takibi TEİAŞ tarafından yapılır. TEİAŞ ihlal durumu tespit edilen tüzel kişilere sistem kullanım anlaşmasında düzenlenen cezai şartları ve diğer yaptırımları uygular. Bu anlaşmaların genel hükümlerinde, Kurul onayı olmaksızın değişiklik yapılamaz. Kurul, gerektiğinde bu anlaşmaların genel hükümlerinde değişiklik yapabilir. Bu anlaşmaların genel hükümlerinde Kurul tarafından değişiklik yapılması halinde, TEİAŞ ile kullanıcılar arasında yeni genel hükümleri içeren anlaşmalar, TEİAŞ tarafından kullanıcılara yapılacak bildirim tarihinden itibaren 2 ay içerisinde imzalanır veya TEİAŞ’ın uygun görmesi halinde Kurul tarafından değiştirilen hükümlere ilişkin bir ek sözleşme TEİAŞ’ın yapacağı bildirim tarihinden itibaren 2 ay içerisinde imzalanmak suretiyle değişiklik hükümleri geçerlilik kazanır. TEİAŞ’ın bildirimine rağmen bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarını imzalamak üzere başvuruda bulunmayan gerçek ve tüzel kişilere ait üretim ve tüketim tesislerinin iletim sistemi ile irtibatı TEİAŞ tarafından beş iş günü öncesinde bildirim yapılmak suretiyle kesilir.

(6) (Değişik: RG-1/6/2017-30083) İletim sistemine bağlı olduğu halde TEİAŞ ile bağlantı ve sistem kullanım anlaşması imzalamayan gerçek ve tüzel kişiler, Kurul tarafından onaylanan iletim bedelleri ile Kurul tarafından onaylı tip anlaşmalarda öngörülen diğer bedelleri TEİAŞ’a ödemekle yükümlüdür.

(7) (Ek: RG-29/9/2018-30550) Üretim tesislerine ilişkin bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları üretim lisansı alınmadan önce imzalanamaz. Ancak, önlisans sahibinin TEİAŞ’a başvurusu ve TEİAŞ’ın olumlu görüş vermesi şartıyla Kurum, önlisans sahibi tüzel kişi ile bağlantı anlaşması imzalanmasını uygun bulabilir.

(8) (Ek: RG-29/9/2018-30550) Kuruldan devir onayı alınmak suretiyle üretim lisansı başvurusu yapmış olan tüzel kişilerle devir onayının alınmasını takiben bağlantı anlaşması imzalanabilir.

(9) (Ek: RG-29/9/2018-30550) Bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları taraflarca imzalandıkları tarih itibarıyla yürürlüğe girerler. Ancak, iletim bedelleri ile Kurul tarafından onaylı tip anlaşmalarda öngörülen diğer bedeller ilk kez, tüketim yönlü iletim sistemi kullanımı için iletim sisteminin ilk defa kullanıldığı tarih esas alınarak, üretim yönlü iletim sistemi kullanımı için ise her bir ünitenin geçici kabulü esas alınarak uygulanır.

(10) (Ek: RG-29/9/2018-30550) Üretim lisansı sahibi iletim sistemi kullanıcıları lisansları sona ermeden sistem bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmalarının feshedilmesini talep edemezler.

(11) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Üretim lisansı sahibi iletim sistemine doğrudan bağlı tüzel kişilerin ürettikleri enerjiyi iletim sistemine çıkmadan, işletmesi ve mülkiyeti kendilerine ait şalt sahalarındaki aynı baraya bağlı olan ve sahip olduğu, kiraladığı, finansal kiralama yoluyla edindiği veya işletme hakkını devraldığı tüketim tesislerinin ihtiyacını karşılamak için kullanması durumunda, değişken iletim bedellerinin hesaplanmasında verişe ve/veya çekişe esas enerji verisi tespit edilirken iletim sistemine verilen veya sistemden çekilen elektrik enerjisi esas alınır. Bağlantısı bu fıkrada tanımlanan şekilde olan üretim lisansı sahipleri ile TEİAŞ arasında mevcut anlaşmalardaki veriş ve çekişe ilişkin anlaşma güçlerinin toplamının altına düşmeyecek şekilde tek bağlantı ve sistem kullanım anlaşması imzalanır.

Anlaşma gücü

MADDE 7 – (Değişik: RG-9/5/2021-31479)

(1) (Değişik: RG-22/3/2022-31786) Kullanıcıya bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında tahsis edilen kapasite, kullanıcının anlaşma gücünü oluşturur. İletim sistemine bağlantı noktasından alınan veya verilen elektrik enerjisi kapasitesinin azami değeri, bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında belirtilen anlaşma gücünü aşamaz. Ancak, arz güvenliği gerekçesiyle Bakanlık tarafından talep edilmesi durumunda, Kurul tarafından belirlenecek süre boyunca ve ilgili Kurul kararında belirtilen esaslar çerçevesinde, üretim tesisleri tarafından anlaşma gücünün üzerinde sisteme elektrik enerjisi verilebilir. Bu kapsamda anlaşma gücünün üzerinde sisteme verilen enerji güç aşımı olarak değerlendirilmez.

(2) Tüketicilerin TEİAŞ ile imzalayacakları ilk bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında kayıtlı olan anlaşma güçlerinin, TEİAŞ tarafından verilen bağlantı görüşünde yer alan güç değeri ile aynı olması zorunludur.

(3) Kullanıcının anlaşma gücünü ihlal etmesi halinde herhangi bir ilave ihtara gerek kalmaksızın sistem kullanım anlaşmasında söz konusu ihlale ilişkin olarak düzenlenmiş bulunan yaptırımlar uygulanır. TEİAŞ tarafından verilen talimatlarla anlaşma gücünün aşılması durumunda TEİAŞ tarafından talimat verilen zaman dilimlerindeki aşımlar güç aşımı olarak değerlendirilmez.

(4) Üçüncü fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla TEİAŞ, iletim sisteminin güvenliği üzerinde risk oluşturacak şekilde anlaşma gücünü aşan kullanıcıyı, ihlalin sonlandırılması için uyarır. Üretim şirketleri, uyarı bildirimini aldığı tarih itibarıyla, diğer kullanıcılar ise uyarı bildiriminin alınmasından itibaren otuz gün içerisinde anlaşma gücü ihlalini sonlandırmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde ilgili kullanıcının elektrik enerjisi kesilebilir. Elektrik enerjisinin kesilmesi ve tekrar verilmesi durumunda oluşan maliyetler, ilgili kullanıcı tarafından karşılanır.

(5) TEİAŞ, iletim sistemini olumsuz yönde etkileyecek şekilde anlaşma gücünün üzerinde elektrik enerjisi alınmaması ve verilmemesi için otomatik enerji kesme sistemlerini devreye alabilir.

(6) TEİAŞ’ın kullanıcıyla yaptığı sistem kullanım anlaşmasında taahhüt ettiği kapasiteyi sağlayamaması durumunda, TEİAŞ tarafından ödenecek bedellere ilişkin hükümler sistem kullanım anlaşmasında düzenlenir.

(7) Dağıtım şirketleri, dağıtım lisansı sahibi OSB’ler ve tüketiciler aynı fiyatlandırma yılı içerisinde en fazla üç defa anlaşma güçlerinin artırılmasını talep edebilirler. TEİAŞ, kullanıcıların bu fıkra kapsamındaki güç artışı taleplerine ilişkin görüşünü, başvuru tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde kullanıcıya bildirir. Bu sürenin sonuna kadar görüş bildirilmemesi durumunda güç artışı talebi kabul edilmiş sayılır. Aynı tesis için yapılan veriş ve çekiş yönündeki güç artışı talepleri ayrı değerlendirilir. Üretim lisansı sahiplerinin çekiş yönündeki güç artışı talepleri bu fıkra kapsamında değerlendirilir. Kullanıcılar, bu fıkra kapsamında sistem kullanım anlaşmasındaki güç değerleri revize edilmeden anlaşma gücünü aşamaz.

(8) Dağıtım şirketleri, dağıtım lisansı sahibi OSB’ler ve tüketiciler anlaşma güçlerini düşürmek amacıyla talep tarihinden iki ay sonra uygulanmak üzere üç yılda bir defa anlaşma güçlerinin düşürülmesini talep edebilirler. Aynı tesis için yapılan veriş ve çekiş yönündeki güç düşümü talepleri ayrı değerlendirilir. Üretim lisansı sahiplerinin çekiş yönündeki güç düşümü talepleri bu fıkra kapsamında değerlendirilir. Tüketiciler, TEİAŞ tarafından verilen bağlantı görüşünde yer alan güç değerinin altına düşecek şekilde güç düşümü talebinde bulunamaz. Ancak, TEİAŞ tarafından yeni bir transformatör merkezi tesis edilerek tüketicinin mevcut transformatör merkezindeki gücünün bir kısmının yeni transformatör merkezine aktarılması halinde, anlaşma güçleri toplamının mevcut anlaşma gücünün altına düşmemesi kaydıyla güç düşümüne izin verilir. Dağıtım şirketleri ve dağıtım lisansı sahibi OSB’ler, iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim tarifelerinin uygulandığı bölge bazında ve toplam anlaşma gücünün altına inilmediği sürece aynı fiyatlandırma yılı içerisinde aynı transformatör merkezleri için bir defa olmak üzere her bir transformatör merkezi kombinasyonu için güç aktarımı talebinde bulunabilirler. Talepleri doğrultusunda yeni transformatör merkezi inşa edilen dağıtım şirketleri ve dağıtım lisansı sahibi OSB’lerin ilk anlaşma güçleri talep edilen gücün altında olamaz ve bu gücün altına düşülecek şekilde güç düşümü talep edilemez. Bu kapsamda tesis edilecek transformatör merkezleri için TEİAŞ ile talep sahibi dağıtım şirketi veya dağıtım lisansı sahibi OSB arasında bağlantı anlaşması imzalanmadan TEİAŞ tarafından transformatör merkezinin tesisine başlanmaz. Bu kapsamda tesis edilecek transformatör merkezleri için dağıtım şirketi veya dağıtım lisansı sahibi OSB’den bağlantı anlaşması kapsamında teminat alınmaz.

(9) (Değişik: RG-11/1/2022-31716) Üretim lisansı sahiplerinin veriş yönündeki anlaşma güçleri lisanslarına derç edilmiş olan kurulu güç değeri ile aynı olmalıdır. Üretim lisansı sahiplerinin veriş yönündeki anlaşma gücü değişiklikleri lisans tadilleri ile uyumlu olacak şekilde bu maddede belirtilen sürelerle sınırlı olmaksızın gerçekleştirilir. Ancak, kömür veya doğal gaza dayalı elektrik üretim lisansı sahipleri, lisanslarına derç edilmiş olan kurulu gücü geçmemek üzere, veriş yönündeki anlaşma güçlerini değiştirmek üzere bir takvim yılında en fazla iki kez değişiklik talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki anlaşma gücü değişiklik talebi, kurulu güce ilişkin son lisans tadilinden önceki kurulu güçten daha düşük güçte olamaz.

(10) Sekizinci fıkra kapsamında tesis edilen transformatör merkezlerinin geçici kabulünü takiben iki ay içerisinde yeni transformatör merkezi talebine esas güç üzerinden sistem kullanım anlaşması TEİAŞ tarafından hazırlanarak imzalanmak üzere talep sahibi elektrik dağıtım şirketi ve/veya dağıtım lisansı sahibi OSB’ye gönderilir. İlgili dağıtım şirketi ve/veya dağıtım lisansı sahibi OSB, TEİAŞ’ın bildirimini takiben en geç dokuz ay içerisinde sistem kullanım anlaşmasını imzalamakla ve talebe esas transformatör merkezine yük aktarmakla yükümlüdür.

İletim sistemi mülkiyet sınırları

MADDE 8 – 

(1) Üretim veya tüketim tesislerinin 36 kV üstü gerilim seviyesinden bağlı olduğu üretim veya tüketim tesisi şalt sahasından sonraki nihayet direğinden itibaren iletim şalt sahalarının orta gerilim fiderleri de dâhil olmak üzere dağıtım tesislerinin bağlantı noktalarına kadar olan tesisler iletim sistemi mülkiyet sınırını oluşturur.

(2) Üretim veya tüketim tesisinin iletim sistemine bağlantısının, bir başka üretim veya tüketim tesisine ait şalt sahası üzerinden yapılması hâlinde bağlantı yapılan fiderin kullanım hakkı, işletme ve bakımı TEİAŞ’a aittir. Ancak, TEİAŞ bu tür teçhizatların işletme ve bakımını ilgili üretim veya tüketim sahibi kişilere bedeli karşılığında gördürebilir.

(3) (Ek: RG-1/6/2017-30083) Transformatör merkezi, kapasitör merkezi gibi iletim tesislerinin iç ihtiyacını karşılayan ve/veya sadece bu tesislerinin mütemmim cüzü niteliğindeki bina, lojman, misafirhane vb. yerleri besleyen OG/AG transformatörleri ve bunlara ait OG ve AG şebeke, iletim tesisine ait yardımcı tesis olarak kabul edilir. Bu kapsamda olup iletim tesisi sınırları içindeki tesislerin mülkiyeti ve işletme sorumluluğu taraflar başka şekilde anlaşmaz ise TEİAŞ’a aittir. Bununla birlikte dağıtım şirketi, bu fıkra kapsamında olup iç ihtiyaç dışındaki kullanım yerlerindeki kullanıcıların dağıtım sistemi kullanıcısı olmalarını temin edecek şekilde TEİAŞ ve kullanıcılar ile gerekli anlaşmaları imzalar. Dağıtım şirketinin, sadece bu kapsamdaki bir OG/AG transformatörüne ilişkin olarak TEİAŞ ile anlaşma imzalamış olması söz konusu OG barasını dağıtım şirketinin kullanımındaki bara haline getirmez.

İletim sisteminden ayrılma

MADDE 9 – 

(1) (Değişik: RG-29/9/2018-30550) İletim sistemini tüketim yönlü kullanan kullanıcılar iletim sistemine bağlı tesis ve teçhizatını sistemden ayırmak suretiyle iletim sistemi kullanımını sona erdirmek istediğinde, TEİAŞ’a yazılı olarak başvurmasından itibaren, taraflar farklı bir süre üzerinde mutabık kalmadıkları takdirde, en geç 15 gün içerisinde iletim sistemi kullanımı sonlandırılır. Üretim lisansı sahibi kullanıcılar lisansları iptal edilmediği veya sona ermediği sürece iletim sisteminden ayrılmayı talep edemezler.

(2) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) TEİAŞ ile kullanıcı farklı bir süre için mutabık kalmadıkları takdirde, sistemle bağlantının fiziki olarak kesilmesini takip eden altı ay içerisinde birbirlerinin arazisinde bulunan varlıklarını kaldırır. TEİAŞ ile kullanıcının mutabık kalmaları durumunda bu süre iki yıla kadar uzatılabilir.

(3) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) İletim sisteminden herhangi bir sebeple ayrılan kullanıcının, ayrılma tarihinden itibaren bir yıl içerisinde aynı noktadan iletim sistemine yeniden bağlanma talebinde bulunması durumunda, kullanıcı ayrılma tarihinden yeniden bağlanma tarihine kadar olan süreyi kapsayan zaman dilimi için önceki anlaşma gücü üzerinden ilgili dönemin sabit iletim bedellerine göre hesaplanan bedeli TEİAŞ’a ödemekle yükümlüdür.

(4) (Ek: RG-29/9/2018-30550) İletim sistemine bağlı üretim tesislerinin 1 (bir) yıl veya daha uzun bir süre devre dışı kalacak olması durumunda üretim lisansı sahibi tüzel kişinin TEİAŞ’a başvurusu üzerine tesise ilişkin sistem bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları feshedilmez ve kullanıcının sistemle bağlantısı kesilmez. Bu durumda kullanıcı TEİAŞ’a sabit iletim bedellerinin %10’unu ödemeye devam eder. Tesisin bir yıldan daha kısa bir süre içerisinde devreye girmesi durumunda eksik alınmış olan bedeller kullanıcıdan tahsil edilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Dağıtım Sistemine Bağlantı ve Sistem Kullanımı

Bağlantı başvurusu

MADDE 10 – (Değişik: RG-1/6/2017-30083)

(1) Tüketim tesisleri için dağıtım sistemine bağlantısı istenen kullanım yerinin maliki, kullanım yeri üzerinde tasarruf sahibi bulunan gerçek ve tüzel kişiler veya bunların yetkilendirdiği gerçek veya tüzel kişiler bağlanmayı talep ettikleri tarihi belirterek bulundukları dağıtım bölgesindeki dağıtım şirketine müracaat eder.

(2) Birinci fıkra kapsamında bağlantı talebinde bulunan başvuru sahibi;

a) Tapu kaydını ve onaylı elektrik projesini,

b) İmar alanı içerisinde bulunanlar, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 30 ve 31 inci maddelerine göre yapı kullanma iznini,

c) Köy yerleşik alanları ve civarı ile mezralarda bulunanlar, 3194 sayılı İmar Kanununun 27 ve 30 uncu maddelerine göre yapı kullanma iznini,

ç) İmar ve köy yerleşim alanları dışında bulunanlar, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüklerinden verilecek yapı kullanma iznine ilişkin belgeyi,

d) Ruhsat gerektirmeyen kullanım yerleri için mevzuat kapsamında ilgili mercilerden alınacak izin belgesini,

e) 19/4/2012 tarihli ve 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun hükümleri kapsamındaki yerler için alınan izin belgesini,

f) İnşa halindeki yapılarda şantiye bağlantısı ve/veya bu yapılara ait kalıcı bağlantı için 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uyarınca alınan yapı ruhsatını,

g) İlgili mevzuatın zorunlu kılması halinde istenecek diğer belgeleri,

dağıtım şirketine ibraz eder.

(3) Kullanım amacıyla sınırlı bir süre için, dağıtım sistemine geçici bağlantı yaparak elektrik enerjisi temin etmek isteyen gerçek veya tüzel kişiler, elektrik projesini ve kullanım amacının gerektirdiği izin belgesini ibraz etmek kaydıyla başvuruda bulunur.

Bağlantı görüşü

MADDE 10/A – (Ek: RG-1/6/2017-30083)

(1) Gerçek veya tüzel kişilerin, dağıtım sistemine bağlantı talebinin dağıtım şirketi tarafından bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde karşılanması esastır.

(2) Bağlantı için yapılan başvuru, dağıtım şirketi tarafından, 4 üncü madde ile bu maddede yer alan hükümler çerçevesinde dağıtım sisteminin mevcut durumuna göre genişleme yatırımı veya yeni yatırımın gerekli olması hususları da dikkate alınarak değerlendirilir.

(3) Dağıtım sistemine bağlanmak ve dağıtım sistemini kullanmak suretiyle elektrik enerjisi üretim faaliyetinde bulunmak isteyen tüzel kişinin dağıtım sistemine bağlantısı hakkındaki bağlantı görüşü; önlisans süreci kapsamında Kurum tarafından yazılı olarak istenmesi üzerine bu Yönetmelik, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde oluşturularak bildirilir. Dağıtım şirketi tarafından bağlantı görüşünün oluşturulması ve sisteme bağlantı yapılmasında sırasıyla yerli kömüre, yenilenebilir enerji kaynaklarına ve diğer kaynaklara dayalı üretim tesislerine öncelik tanınır. Diğer hallerde, elektrik piyasası mevzuatında başka özel bir düzenleme olmaması durumunda başvuru sırasına göre işlem yapılır.

(4) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Bağlantı talebinde bulunulan tüketim tesisleri açısından;

a) Dağıtım şirketince yapılacak inceleme neticesinde başvuru tarihinden itibaren yedi iş günü içerisinde, beşinci fıkra hükümleri dikkate alınarak belirlenen bağlantı talebinin karşılanabileceği makul bir süreyi ve gerekçelerini içeren bağlantı görüşü başvuru sahibine yazılı veya kullanıcının talep etmesi halinde elektronik olarak bildirilir. Söz konusu bağlantı görüşünde; öngörülen bağlantı tarihine veya bağlantı anlaşmasının imza tarihinden itibaren öngörülen bağlantı süresine, bağlantı gerilim seviyesine, tesis edilmesi gereken dağıtım tesisleri ve/veya bağlantı hattının kapsamına, bunlara ilişkin tarafların yükümlülükleri ile öngörülen bağlantı hattına göre bağlantı bedeline ve hat katılımına ilişkin bilgilere yer verilir. Bağlantı görüşünün geçerlilik süresi altmış günden az olamaz.

(5) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Tüketici niteliğindeki başvuru sahibinin bağlantı talebi aşağıdaki şartlar dahilinde karşılanır:

a) Meskun mahal içinde bulunan kullanım yerlerine yönelik bağlantı taleplerinin, bağlantı anlaşmasının imzalandığı tarihten itibaren;

1) Sadece AG bağlantı hattının gerekli olduğu durumlarda iki ay,

2) Mevcut AG şebekesinde kapasite artışı veya ilave tesis yapılması gereken durumlar ile mevcut dağıtım transformatörü tesisinde güç artışı yapılması gereken durumlarda dört ay,

3) Yeni bir dağıtım transformatörü veya dağıtım merkezi yapılması gereken durumlarda altı ay,

4) Sadece OG bağlantı hattının gerekli olduğu durumlarda dört ay,

5) OG bağlantı hattı dışında, iki km’ye kadar OG şebeke tesis edilmesi gereken durumlarda altı ay,

6) OG bağlantı hattı dışında, iki km’den daha uzun OG şebeke tesis edilmesi gereken durumlarda on sekiz ay, içinde karşılanması esastır.

b) Bağlantı için gerekli tesislere ilişkin olarak kazı izni gereken durumlarda, (a) bendinde belirlenen ilgili süreye iki ay ilave edilir ve varsa kazı yasağı uygulanan dönem bağlantı tarihinin belirlenmesinde dikkate alınır.

c) Bağlantı için gerekli olan dağıtım transformatörü veya dağıtım merkezinin tesis edilebileceği uygun yerin mevcut olmaması halinde (a) bendindeki ilgili süreye altı ay ilave edilir. Ancak gerekli yerin kullanıcı tarafından tahsis edilmesi halinde bu süre ilavesi yapılmaz.

ç) Bağlantı talebinin karşılanması için yapılması gereken tesis yatırımı (a) bendinde belirtilenlerden iki veya daha fazlasını içeriyorsa bağlantı talebinin karşılanmasında (a), (b) ve (c) bentleri dikkate alınarak belirlenen sürelerden uzun olanı esas alınır.

d) (b) ve (c) bentlerinde yer alan izin ve süreçler açısından, dağıtım şirketinin süresi içerisinde ve uygun şekilde ilgili kamu kurumuna başvuru yapmış olması şartıyla; ilgili kamu kurumunda gerçekleşecek işlem sürecinde yaşanacak olası gecikmeler nedeniyle (b) ve (c) bentlerinde belirlenen sürelerin aşılması halinde, aşan süre kadar (a) bendindeki sürelere ekleme yapılır.

e) Meskun mahal dışında bulunan kullanım yerlerine yönelik bağlantı talepleri kullanıcının bağlantı başvurusunda bulunduğu tarihten itibaren en geç 5 yıl içinde karşılanır.

f) Başvuru sahibinin dağıtım sistemine bağlanmak istediği tarihin bu madde hükümlerine göre belirlenen tarihten daha sonra olması halinde bağlantı, başvuru sahibinin dağıtım sistemine bağlanmayı öngördüğü tarihe kadar yapılır.

g) Meskun mahal içinde bulunan ve bağımsız bölüm bazında kurulu gücü 160 kW’a kadar olan tarımsal sulama haricindeki kullanım yerlerine ait bağlantı talepleri, başvuru sahibi tarafından müstakil OG bağlantısı tercih edilmediği müddetçe AG’den karşılanır.

ğ) (g) bendi kapsamı dışındaki diğer durumlarda bağlantı yapılacak gerilim seviyesi mevcut şebeke koşulları ve planlamalara göre dağıtım şirketi tarafından belirlenir.

h) AG dağıtım şebekesi bulunmayan mevcut yerleşim yerlerinin ilk kez yerleşime açılan genişleme alanlarında bağlantı taleplerinin AG seviyesinden karşılanabilmesi için bir dağıtım transformatöründen beslenebilecek şekilde tarımsal sulama haricinde en az beş kullanım yerine ilişkin bağlantı başvurusunun yapılmış olması gerekir.

ı) Ruhsata tabi olmayan kuyudan veya akarsu, gölet ve benzeri diğer su kaynaklarından tarımsal sulama yapma amaçlı bağlantı taleplerine mevcut AG şebekesinin uygun olması ve yeni yatırım gerekmemesi durumunda olumlu görüş verilir. Bağlantı talebinin mevcut dağıtım şebekesinde yapılacak kapasite artışı ile karşılanabilir olması durumunda kullanıcının söz konusu kapasite artış yatırımının maliyetini üstlenmesi halinde bağlantı talebi karşılanır.

(6) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Meskun mahal dışında bulunan kullanım yerlerinde bağlantı taleplerinin AG seviyesinden karşılanabilmesi için bir dağıtım trafosundan beslenebilecek şekilde en yakın dağıtım şebekesine, tarımsal sulamaya dayalı talepler hariç, fiili şebeke güzergahına göre uzaklığı iki km’ye kadar olan kullanım yerleri için en az beş ve uzaklığı beş km’ye kadar olan kullanım yerleri için en az on kullanım yerine ilişkin bağlantı başvurusunun yapılmış olması gerekir. Bu kapsamda bulunan kullanım yerlerine ilişkin bağlantı hattı mesafesi her bir kullanım yeri için iki yüz metre olarak uygulanır.

(7) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Bir OG kullanıcısına ait transformatörden ilgili transformatör malikinin muvafakati ile;

a) Meskun mahal dışında bulunan,

b) Meskun mahal içerisinde bulunan ve ilgili OG kullanıcı ile aynı veya bitişik parselde yer alan, en fazla beş kullanım yerine ayrı kullanıcı olarak müstakil ölçü sistemi ile bağlantı yapılabilir. Bu durumda söz konusu transformatör ortak kullanım haline gelen tesis olarak değerlendirilmez ve bu transformatörden bağlı kullanıcılar OG kullanıcısı olarak kabul edilir. Bu durumdaki bir tesise altıncı kullanıcının bağlanacak olması durumunda söz konusu tesisin ortak kullanım haline geldiği kabul edilir ve 37 nci madde kapsamında işlem yapılır.

Bağlantı hattı

MADDE 10/B – (Ek: RG-1/6/2017-30083) (Değişik: RG-9/5/2021-31479)

(1) Bağlantı talebine konu yerin tüketim tesisi olması halinde ilgili tüketim tesisinin dağıtım şebekesine bağlantısının sağlanması amacıyla tesis edilecek bağlantı hattının, kullanım yerinin bulunduğu kullanıcı mülkiyetindeki arazi sınırları dışında kalan kısmı;

a) Meskun mahal içinde bulunan OG kullanıcıları için beş yüz metreden,

b) Meskun mahal içinde bulunan AG kullanıcısı için altmış metre, birden fazla kullanıcı olması halinde yüz yirmi metreden,

c) Meskun mahal dışında bulunan AG kullanıcıları için iki yüz metreden,

uzun olamaz.

(2) Bağlantı talebine konu yerin meskun mahal dışında olduğu ve bağlantı görüşünün OG seviyesinden verildiği tüketim tesisleri için bağlantı hattının uzunluğuna ilişkin herhangi bir mesafe sınırı uygulanmaz.

(3) Birinci ve ikinci fıkralarda yer verilen bağlantı hattı, tercih etmesi halinde kullanıcı tarafından tesis edilebilir. Bu durumda ilgili kullanıcı tarafından bağlantı bedeli ödenmez. Bunun tercih edilmemesi durumunda kullanıcı tarafından bağlantı bedeli ödenir ve bağlantı hattı dağıtım şirketi tarafından tesis edilir.

(4) Üretim tesisleri için bağlantı hattının uzunluğuna ilişkin herhangi bir mesafe sınırı uygulanmaz.

(5) Üretim tesisleri için bağlantı hattının bağlantı bedelinin ödenmesini müteakip dağıtım şirketi tarafından tesis edildiği durumlarda gerekmesi halinde taşınmaz teminin gerektirdiği ödemeler, orman ve yol geçiş izinleri ile kazı bedeli gibi zorunlu bedeller ilgili kullanıcı tarafından karşılanır. Bağlantı hattının üreticiler tarafından tesis edileceği durumlarda gerekmesi halinde taşınmaz temini dosyalarının hazırlanması, taşınmaz temininin gerektirdiği ödemeler, orman ve yol geçiş izinleri ile kazı bedeli gibi zorunlu bedellerin karşılanması kullanıcıya ait olup kamulaştırma ve izin işlemleri dağıtım tesisine ilişkin usuller uyarınca gerçekleştirilir.

(6) Bağlantı hattının birinci, ikinci ve dördüncü fıkralar kapsamında kullanıcı tarafından tesis edilecek olması halinde, dağıtım şirketi ile kullanıcı arasında, bağlantı hattının tesisine, kullanım haklarına ve devrine ilişkin bir tesis yapım sözleşmesi imzalanır. Sekizinci fıkra kapsamındaki bağlantı hattı enerjilendirme tarihinden itibaren beş yıl sonra, diğer bağlantı hatları enerjilendirme tarihinde herhangi bir işleme gerek kalmaksızın dağıtım şirketine devredilmiş kabul edilir. Tesis yapım sözleşmesinde buna ilişkin hükme yer verilir. Bağlantı hattına ilişkin projeyi hazırlama sorumluluğu kullanıcıya aittir, bununla birlikte dağıtım şirketi tarafından hazırlanarak kullanıcıya verilebilir.

(7) Altıncı fıkra kapsamında tesis edilen bağlantı hattına ilişkin geçici kabul işlemleri, yetkinin dağıtım şirketinde olduğu durumlarda tesisin kabule hazır olduğuna dair kullanıcı tarafından dağıtım şirketine yapılan bildirimden itibaren on beş gün içerisinde yapılır ve sonucu kullanıcıya bildirilir. Kabul yetkisinin dağıtım şirketi dışında üçüncü bir tarafa ait olması durumunda ise dağıtım şirketi tesisin kabule hazır olduğuna dair kullanıcı tarafından dağıtım şirketine yapılan bildirimden itibaren beş gün içinde yetkili kurum/kuruluşa geçici kabul başvurusunda bulunur.

(8) Meskun mahal dışında bulunan ve bağlantı görüşünün OG seviyesinde verildiği tüketim tesislerine ilişkin beş yüz metreden uzun OG bağlantı hatları ile üreticilerin dağıtım şebekesine bağlantısı için tesis edilen bağlantı hatları, enerjilendirme tarihinden itibaren beş yıl boyunca bağlantı hattı niteliğini korur ve bu süre sonunda dağıtım şebekesi kapsamına alınır. Bağlantı hatlarının işletme ve bakımı, tesislerin enerjilendirilmesinden itibaren dağıtım şirketinin sorumluluğundadır.

(9) Bağlantı hatlarından, bağlantı hattını tesis eden veya bağlantı bedeli ya da hat katılım bedeli ödeyen kullanıcının muvafakatine gerek olmaksızın diğer gerçek veya tüzel kişiler faydalandırılabilir. Bağlantı hattının dağıtım şebekesi kapsamına alınmasına kadar geçen sürede bu hattan diğer gerçek veya tüzel kişilerin bağlantı taleplerinin karşılanması durumunda, mevcut bağlantı hattına bağlanması öngörülen yeni kullanıcı/kullanıcılar tarafından söz konusu bağlantı hattını tesis eden veya bu hatta ilişkin olarak bağlantı bedeli veya hat katılım bedeli ödeyen kullanıcıya/kullanıcılara bağlantı güçleri ve bağlantının sağlanacağı mesafeye bağlı olarak belirlenen hat katılım bedeli ödenir. Hat katılım bedelinin belirlenmesi ve ödenmesine ilişkin usul ve esaslar bağlantı bedeline ilişkin tarife düzenlemelerinde yer alır.

(10) Kullanıcının bağlantısı için gerekli olmakla birlikte bağlantı hattı dışında kalan dağıtım tesisi kapsamındaki tesisler dağıtım şirketlerince tesis edilir. Bu kapsamdaki tesisler için 21 inci madde çerçevesinde işlem yapılabilir.

(11) Kullanıcının geçici olarak dağıtım sistemini kullanmak istemesi durumunda, geçici bağlantı, bağlantı noktasına kadar tesislerin tamamının kullanıcı tarafından yapılması ve işletme, bakım, onarım ve yenileme işlerinin kullanıcıya ait olması şartıyla gerçekleştirilir. Söz konusu tesislerden yine geçici olarak bir başka kullanıcının dağıtım sistemine bağlanmak istemesi halinde geçici tesisin sahibi tarafından muvafakat verilmesi koşuluyla üçüncü şahıslar yararlandırılabilir. Kullanıcının/kullanıcıların geçici bağlantı ihtiyacı ortadan kalktıktan sonra ihtiyaç kalmayan geçici tesisler kullanıcı tarafından sökülür.

(12) Bağlantı hatlarının ilgili tüketim tesisinin bulunduğu kullanıcı mülkiyetindeki arazi sınırları içinde kalan kısmı için, bu kısımdan söz konusu arazi dışındaki başka bir kullanıcı beslenmediği sürece kamulaştırma işlemi yapılmasına gerek yoktur. Kullanıcı tarafından bu kapsamdaki tesislerin deplasesi talep edildiğinde masrafların kullanıcı tarafından karşılanması kaydıyla aynı mülkiyet sınırları içerisinde deplase işlemi gerçekleştirilebilir. Bağlantı hatlarının bunun dışındaki kısımları için gerekmesi halinde özel mülkiyetlere ilişkin kullanım izni veya muvafakat alınması kullanıcının, alınan izin veya muvafakatın tapuya tescili veya şerhine ilişkin işlemler ise dağıtım şirketinin sorumluluğundadır. Kullanıcı tarafından izin veya muvafakatın alınamadığı durumlarda veya başka sebeplerle gerekmesi halinde kamulaştırma ve izin işlemleri dağıtım tesisine ilişkin usuller uyarınca gerçekleştirilir.

(13) Tüketim tesisleri için tesis edilecek bağlantı hattına ilişkin kazı izin işlemleri elektrik dağıtım şirketi tarafından yürütülür. Bu durumda kazıya ilişkin ilgili kurum ve kuruluşlara ödenen bedeller nedeniyle oluşacak maliyetler dağıtım şirketi tarafından kullanıcıya yansıtılır.

Başka bir dağıtım bölgesine yapılan bağlantı başvurusu

MADDE 11 – 

(1) Dağıtım sistemine bağlanmak isteyen üretim veya tüketim tesislerine ilişkin bağlantı başvurularının, bu tesislerin bulunduğu dağıtım bölgesindeki dağıtım şirketine yapılması esastır.

(2) (Değişik: RG-29/9/2018-30550) Dağıtım şirketi, lisansına kayıtlı olan dağıtım bölgesinde kurulmak istenen veya dağıtım bölgesinde mevcut üretim veya tüketim tesislerinin bağlantı veya bağlantı değişikliği taleplerini, kendi dağıtım bölgesi sınırları içerisinde karşılamayı teknik veya ekonomik olarak uygun bulmaması halinde, bu durumu gerekçeleri ile birlikte yazılı olarak başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişilere ve Kuruma, tüketim tesislerine ilişkin başvurularda saha etüdü gerektirmeyen hallerde başvuru tarihinden itibaren on işgünü, saha etüdü gerektiren hallerde ise başvuru tarihinden itibaren yirmi işgünü; üretim tesislerine ilişkin başvurularda ise her durumda başvuru tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde bildirir.

(3) Bağlantı talebi ikinci fıkra kapsamında uygun bulunmayan başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişiler, bildirim tarihinden itibaren otuz gün içerisinde, sisteme bağlantının teknik veya ekonomik olarak uygun olduğunu düşündükleri bağlantı noktasının bulunduğu başka bir dağıtım bölgesine bağlantı yapılması için Kuruma başvuruda bulunabilirler. Kurum, bu kapsamdaki bağlantı başvurularını ilgili dağıtım şirketine bildirir. Bağlantı başvurusu, söz konusu dağıtım şirketi tarafından değerlendirilerek, alınan karar başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişiye ve Kuruma ikinci fıkrada belirtilen süreler içerisinde bildirilir:

a) Bağlantı başvurusunun karşılanmasının kabul edilmesi halinde, başvuru sahibi üretim veya tüketim tesisinin bağlantısı bu dağıtım şirketi tarafından yapılır.

b) Bağlantı başvurusunun, teknik veya ekonomik olarak uygun bulunmaması halinde ilgili dağıtım şirketi, bu durumu ikinci fıkrada belirtilen süreler içerisinde ilgili gerçek veya tüzel kişilere ve Kuruma bildirir.

(4) Üçüncü fıkranın (a) bendi kapsamındaki bağlantı başvuruları bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde tüketim tesisleri açısından, ilgili dağıtım şirketi tarafından; üretim tesisleri açısından Kurul kararı ile sonuçlandırılır. Önlisans başvurusunda bulunan veya önlisans sahibi tüzel kişilerin bu madde kapsamındaki bağlantıları, Kurul tarafından uygun bulunması halinde mümkündür.

Bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları

MADDE 12 – (Değişik: RG-9/5/2021-31479)   

(1) Dağıtım şirketi, bu Yönetmelik ve Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği hükümleri uyarınca dağıtım sistemine bağlanması uygun bulunan tesislere ilişkin olarak EK-1’de gösterildiği şekilde ilgili taraflarla bağlantı anlaşmasını ve sistem kullanım anlaşmasını yapar. Bağlantı ve sistem kullanımına ilişkin olarak dağıtım şirketi ve kullanıcı arasında bu Yönetmelik uyarınca dağıtım şirketleri tarafından hazırlanan ve Kurul tarafından onaylanan standart nitelikteki bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları kullanılır. Bu anlaşmaların genel hükümlerinde, Kurul onayı olmaksızın değişiklik yapılamaz. Kurul, gerektiğinde bu anlaşmaların genel hükümlerinde değişiklik yapabilir.

(2) Dağıtım şirketi tarafından olumlu bağlantı görüşü verilen tüketim tesislerine ilişkin olarak; başvuru sahibinin bağlantı görüşü geçerlilik süresi içerisinde başvurması ve gerekli mali yükümlülükleri yerine getirmesi halinde;

a) Tesis sözleşmesi imzalanması gerekmeyen durumlarda başvuru tarihi ile aynı gün içerisinde, bunun mümkün olmaması durumunda ise beş iş günü içerisinde belirlenecek bir tarihte,

b) Dağıtım tesisi yapımına ilişkin taraflar arasında tesis veya finansman sözleşmesi veya bağlantı hattı yapımına ilişkin taraflar arasında tesis sözleşmesi imzalanması gereken durumlarda en geç yirmi iş gününü aşmayacak şekilde belirlenecek bir tarihte, dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında bağlantı anlaşması imzalanır.

(3) Tüketim tesislerine ilişkin bağlantı anlaşmasının yapı ruhsatına dayalı olarak yapılması ve bağlantı talebine konu yerin yapı denetimine tabi olması durumunda dağıtım şirketi, bağlantı anlaşmasının özel hükümlerinde yer vermek koşuluyla kullanıcıdan yapının inşa aşamasını/aşamalarını tevsik eden belge ile iş bitim belgesinin sunulmasını ister.

(4) Aynı bağlantı hattından beslenmesi öngörülen aynı site, apartman ve benzeri toplu yapılardaki bağımsız bölümlere ait bağlantı anlaşmaları eş zamanlı olarak imzalanır ve ortak işlemleri birlikte yürütülür. Bu anlaşmalara ilişkin elektrik projesi, yapı ruhsatı, tesis sözleşmesi gibi ortak belge ve dokümanlar ilgili ortak kullanım yerine veya diğer kullanım yerlerinden herhangi birine ait bağlantı anlaşması ile ilişkilendirilir ve bu anlaşmanın dosyasında yer alır.

(5) Dağıtım sistemine bağlanması uygun görülen üretim tesislerine ilişkin olarak başvuru sahibi, üretim lisansına başvurmadan evvel önlisans süresi içerisinde bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları için dağıtım şirketine başvurmak zorundadır.

(6) Üretim lisansı sahibi tüzel kişi bağlantı anlaşması imzalanması için üretim lisansı alma tarihinden itibaren en geç altmış gün içerisinde üretim lisansını dağıtım şirketine tevsik eder. Bunu takip eden otuz gün içerisinde karşılıklı yükümlülükler tamamlanarak bağlantı anlaşması imzalanır. Sistem kullanım anlaşması ise üretim lisansına konu tesisin kısmen veya tamamen geçici kabulünün yapıldığı tarihten önce imzalanır.

(7) Altıncı fıkra kapsamında tesis edilecek dağıtım şebekesi ve/veya bağlantı hattı için dağıtım şirketi tarafından bağlantı anlaşmasında yer verilmek üzere bağlantının yapılabileceği beş yıldan uzun olmayan bir süre belirlenir. Üretim lisansında yer alan tesis tamamlama tarihinin beş yıldan uzun olduğu durumlarda bu süre için tesis tamamlama tarihi esas alınır. Dağıtım şirketi tarafından verilen sürenin uzun bulunması halinde bağlantı için gerekli bağlantı hatları bağlantı bedeli ödenmeksizin kullanıcılar tarafından tesis edilebilir. Bağlantı için bağlantı hattının yanında dağıtım şebekesi gerekmesi durumunda dağıtım şebekesi kapsamında bulunan elektrik tesisleri 21 inci madde kapsamında kullanıcılar tarafından tesis edilebilir.

(8) Dağıtım sistemine geçici bağlantı yaparak elektrik enerjisi temin etmek isteyen gerçek veya tüzel kişi ile dağıtım şirketi arasında kullanım amacıyla sınırlı bir süreyi içeren bağlantı anlaşması imzalanır.

(9) Dağıtım sistemine bağlanması uygun bulunan tüketicilere ilişkin sistem kullanım anlaşması, bu tüketicilerin tedarikçileri ile yapılır.

(10) Tüketicilere elektrik enerjisi veya kapasitesi temin etmek üzere tedarikçiler tarafından yapılan sistem kullanım anlaşması başvurularında aşağıdaki hükümler uygulanır:

a) Elektrik enerjisi veya kapasite satışının yapılacağı, herhangi bir dağıtım bölgesindeki ilk tüketicinin tedarikçi portföyüne dâhil olduğu ayın onuncu gününe kadar anlaşma yapmak üzere ilgili dağıtım şirketine başvuruda bulunulur.

b) Dağıtım şirketinin, yapılan başvuruların değerlendirilmesi sırasında talep edebileceği ilave bilgiler, talebin tebliğ edildiği tarihi izleyen beş iş günü içerisinde dağıtım şirketine verilir.

c) Dağıtım şirketi, başvuru tarihinden itibaren on iş günü veya ek bilgi talep edilmesi halinde yirmi gün içerisinde, sistem kullanım anlaşması için gerekli olan özel hükümleri hazırlar ve başvuru sahibi tüzel kişiye gönderir.

ç) Başvuru sahibi tüzel kişiler, talep edilen özel hükümlere ilişkin görüşlerini, tebliğ tarihinden itibaren beş iş günü içerisinde dağıtım şirketine yazılı olarak bildirir.

d) Tarafların mutabakatı halinde, sistem kullanım anlaşması imzalanır ve imzalanan anlaşmanın bir örneği kullanıcıya verilir.

(11) Kuruldan devir onayı alınmak suretiyle üretim lisansı başvurusu yapmış olan tüzel kişilerle devir onayının alınmasını takiben bağlantı anlaşması imzalanabilir.

(12) TEİAŞ trafo merkezlerine dağıtım sistemi üzerinden bağlanmak veya yönlendirilmek suretiyle sistem bağlantısı uygun görülen lisanslı üretim tesisleri için, ilgili dağıtım şirketi veya dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgesi tarafından bağlantı anlaşması imzalanmasını izleyen onbeş gün içinde söz konusu anlaşmanın imzalandığına ilişkin olarak TEİAŞ’a bildirimde bulunulur.

Sisteme bağlantı yapılması

MADDE 13 – (Değişik: RG-1/6/2017-30083)

(1) Bağlantı anlaşması yapmış olan kullanıcının tüketici olması halinde bağlantı anlaşmasının imzalanmasını takiben ve anlaşmada yer alan süre içerisinde; ilgili taraflarca bağlantı için gerekli tesis ve teçhizat tesis edilir ve bağlantı anlaşmasının ekleri tamamlanarak tesisler enerjilendirmeye hazır hale getirilir. Aynı süre içinde dağıtım şirketince tedarikçi ile yapılacak sözleşme/anlaşma için gereken tesisat numarası, sayaç bilgileri vb. yer aldığı bir belge düzenlenir ve başvurusu halinde kullanıcıya verilir, ayrıca bölgede görevli tedarik şirketine bildirimde bulunulur.

(2) Tüketiciye ait kullanım yerinin bağlantı başvurusu tarihinde mevcut olmaması veya inşasının devam etmesi sebebiyle bağlantı başvurusu esnasında yapı kullanma izni yerine yapı ruhsatı sunulmuş ve buna istinaden bağlantı anlaşması yapılmış olması durumunda yapı kullanma izni sunuluncaya kadar birinci fıkra kapsamındaki bildirim yapılmaz ve söz konusu tesise enerji verilmez.

(3) Birinci fıkra uyarınca işlemleri tamamlanmış bir tesisata ilk kez enerji verilebilmesi için kullanıcı tarafından dağıtım şirketine bir perakende satış sözleşmesi ibraz edilmesi veya görevli tedarik şirketi tarafından sözleşmenin imzalandığına dair dağıtım şirketine bildirimde bulunulmuş olması gerekir.

(4) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Üçüncü fıkra kapsamında perakende satış sözleşmesinin dağıtım şirketine ulaştığı tarihten itibaren;

a) Kentsel ve kentaltı dağıtım bölgelerinde 24 saat içerisinde,

b) Kırsal dağıtım bölgelerinde 48 saat içerisinde,

kullanıcı tarafından tesis edilen ölçü cihazları ve devrelerinin ilgili bölümleri dağıtım şirketince mühürlenir, dağıtım şirketi tarafından tesis edilen sayacın okuması yapılarak ilk endeks değeri tespit edilir ve sisteme bağlantı yapılması hakkında tutanak düzenlenmek suretiyle kullanıcı tesisinin bağlantısı yapılarak enerji verilir.

(5) (Değişik: RG-29/9/2018-30550) Üretim lisansı sahibi tüzel kişiler açısından üretim tesisinin geçici kabul tarihinden önce kullanıcı tarafından tesis edilen ölçü cihazları ve devrelerinin ilgili bölümleri dağıtım şirketince mühürlenir, dağıtım şirketi tarafından tesis edilen sayacın okuması geçici kabul ile birlikte yapılarak ilk endeks değeri tespit edilir ve sisteme bağlantı yapılması hakkında tutanak düzenlenmek suretiyle kullanıcı tesisinin bağlantısı sağlanır.

(6) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Bağlantı talebine konu kullanım yerinin bağlantı talebinin karşılanmasında elektrik dağıtım şirketlerince bağlantı görüşünden sayacın mühürlenerek enerjilendirmeye hazır hale getirilmesine ilişkin bütün süreçlerde kullanıcı memnuniyetini arttırmak amacıyla coğrafi bilgi sistemleri, şebeke bağlantı modeli ve benzeri alt yapı sistemlerinin kullanılması esastır.

Anlaşma gücü

MADDE 14 – (1) (Değişik: RG-22/3/2022-31786) Kullanıcıya bağlantı anlaşmasında tahsis edilen kapasite, kullanıcının anlaşma gücünü oluşturur. Dağıtım sistemine bağlantı noktasından alınan veya verilen elektrik enerjisi kapasitesinin sayaçla ölçülen azami değerinin anlaşma gücünü aşmaması esastır. Ancak, arz güvenliği gerekçesiyle Bakanlık tarafından talep edilmesi durumunda, Kurul tarafından belirlenecek süre boyunca ve ilgili Kurul kararında belirtilen esaslar çerçevesinde, üretim tesisleri tarafından anlaşma gücünün üzerinde sisteme elektrik enerjisi verilebilir. Bu kapsamda anlaşma gücünün üzerinde sisteme verilen enerji güç aşımı olarak değerlendirilmez.

(2) (Değişik: RG-1/6/2017-30083) Mesken olarak dağıtım sistemine bağlı olan kullanıcılar dışındaki bir kullanıcının anlaşma gücünü iki ay üst üste yüzde yirmiden fazla ihlal ettiğinin dağıtım şirketi tarafından tespit edilmesi ve gerekli görülmesi halinde, kullanıcıya güç ihlalinin tekrarlanmaması veya güç arttırma talebinde bulunulması gerektiği bildirilir. Bildirim tarihinden itibaren; 30 gün içerisinde güç artırımı talebinde bulunmayan veya talepte bulunduğu halde talebi kabul edilmeyenlerden takip eden 6 aylık süre içerisinde anlaşma gücünü tekrar yüzde yirmiden fazla ihlal eden tüketicilere usulsüz elektrik enerjisi tüketimine ilişkin ilgili mevzuat hükümleri, üreticilere ise bağlantı anlaşmasında düzenlenmiş bulunan yaptırımlar uygulanır. Üretim tesisinin TEİAŞ tarafından verilen acil durum talimatı nedeniyle anlaşma gücünü ihlal etmesi halinde bu fıkra hükmü uygulanmaz.

(3) Dağıtım şirketi, dağıtım sisteminin güvenliği üzerinde risk oluşturacak şekilde anlaşma gücünü aşan kullanıcıyı, ihlalin sonlandırılması için uyarır. Üretim şirketleri, uyarı bildirimini aldığı tarih itibarıyla, diğer kullanıcılar ise uyarı bildiriminin alınmasından itibaren otuz gün içerisinde anlaşma gücü ihlalini sonlandırmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde ilgili kullanıcının elektrik enerjisi kesilebilir. Elektrik enerjisinin kesilmesi ve tekrar verilmesi durumunda oluşan maliyetler, ilgili kullanıcı tarafından karşılanır.

(4) Dağıtım şirketi, elektrik dağıtımını olumsuz yönde etkileyecek şekilde anlaşma gücünün üzerinde elektrik enerjisi alınmaması ve verilmemesi için otomatik enerji kesme sistemlerini devreye alabilir.

(5) Dağıtım şirketinin, kullanıcılarla yaptığı bağlantı anlaşmalarında taahhüt ettiği kapasiteyi sağlayamaması durumunda oluşacak zararların tazminine ilişkin hükümler bağlantı anlaşmasında düzenlenir.

(6) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Tüketici, anlaşma gücünü artırmak veya azaltmak üzere bağlantı anlaşmasında değişiklik yapılmasını talep edebilir. Talep edilen yeni anlaşma gücünün ilgili tüketicinin mevcut bağlantı anlaşmasındaki kurulu gücünde artış gerektirmesi halinde tüketici başvuru sırasında bir tadilat projesi sunar. Dağıtım şirketi, tüketicinin talebini inceler ve inceleme sonuçları ile uygulamaya esas cevabını, on beş iş günü içerisinde kullanıcıya yazılı olarak veya kullanıcının talep etmesi halinde elektronik olarak bildirir. Bu kapsamdaki güç artış taleplerine ilişkin işlemler, bu Yönetmelikteki yeni bağlantı talebine ilişkin hükümler çerçevesinde yürütülür. Anlaşma gücünde değişiklik yapılmasının uygun bulunması halinde, bağlantı anlaşması yapılan işlemleri içerecek şekilde tadil edilir. Bir takvim yılı içerisinde en fazla üç defa güç artışı yapılabilir.

(7) (Değişik: RG-29/9/2018-30550) Bağlantı gücündeki artışın herhangi bir maliyet getirmesi halinde, bağlantı hattı dışındaki tesisler için 26 ncı madde çerçevesinde işlem yapılır.

(8) Bu madde kapsamında tüketicilere ilişkin olarak yapılan anlaşma gücü değişiklikleri hakkında, dağıtım şirketi tarafından anlaşma gücü değişikliğini takip eden beş iş günü içerisinde ilgili tüketicinin tedarikçisine yazılı olarak bilgi verilir.

(9) Üretim tesisinin kurulu gücünün değiştirilmesine bağlı olarak yapılan anlaşma gücü değişikliği talepleri hakkındaki ilgili mevzuat hükümleri saklıdır.

Dağıtım tesisi sınırları

MADDE 15 – 

(1) Dağıtım şirketi ile kullanıcı arasındaki tesis ve teçhizatın mülkiyet sınırları aşağıda belirtildiği şekildedir:

a) Dağıtım sistemine bağlı üretim tesislerinde, üretim tesisi şalt sahasından sonraki nihayet direği ile üretim tesisi şalt sahası arasındaki gevşek bağlantı hariç, enerji dağıtım hatları ile üretim tesisi şalt sahasına irtibatlı yer altı kablo tesisi dağıtım tesisidir.

b) Dağıtım sistemine bağlı tüketiciler açısından, bağlantı noktasından kullanım yerine kadar olan tesis ve teçhizat tüketicinin mülkiyetindedir. Bağlantı noktası dahil olmak üzere bağlantı noktasından itibaren hattın geri kalan kısmı dağıtım tesisidir. Ölçü tesisi ve sayaçlar; trafolu tüketiciler için tüketim trafosu 630 kVA altında olan trafoların sekonder ana barasının giriş tarafında, trafo gücü 630 kVA ve üzerinde olan tüketiciler için tüketici tesislerindeki indirici trafonun giriş tarafında, alçak gerilim tüketicileri için tüketimin başladığı anahtarlama teçhizatının giriş kısmında (kofre ve benzeri) yer alır.

(2) Üretim veya tüketim tesisinin dağıtım sistemine bağlantısının; bir başka üretim veya tüketim tesisine ait şalt sahası üzerinden veya bir dağıtım hattına girdi-çıktı şeklinde yapılması hâlinde, müştereken kullanılan veya girdi-çıktı yapılan şalt sahası veya iki ayrı dağıtım tesisine iki ayrı hat ile bağlanan üretim veya tüketim tesisine ait şalt sahası dağıtım sisteminin bir parçasıdır. Ancak, bu fıkra kapsamındaki dağıtım tesislerinin işletme ve bakımı, ilgili üretim veya tüketim tesisi sahibi kişilere gördürülebilir.

(3) (Mülga: RG-9/5/2021-31479)

Dağıtım sisteminden ayrılma

MADDE 16 – 

(1) Bağlantı anlaşmasında yer alan adresteki dağıtım sistemine bağlı tesis ve teçhizat var olduğu sürece, bağlantı anlaşması yürürlükte kalır ve bu tesisteki kullanıcı değişikliği halinde yeni bir bağlantı anlaşması yapılması talep edilmez. Kullanıcının dağıtım sistemine bağlı tesis ve teçhizatını sistemden ayırma ve dağıtım sistemini kullanımını sona erdirme hakkı saklıdır.

(2) Kullanıcı, dağıtım sistemine bağlı tesis ve teçhizatını sistemden ayırmak istediğinde en az dört ay, dağıtım sistemi kullanımını sona erdirmek istediğinde ise en az iki ay önceden dağıtım şirketine yazılı bildirimde bulunur. Bu hüküm, elektrik enerjisi veya kapasitesi tedarik ettiği tüketiciler adına sistem kullanım anlaşması imzalayan tedarikçilerle bu amaçla imzalanan sistem kullanım anlaşmalarına uygulanmaz.

(3) Dağıtım şirketi ile kullanıcı, farklı bir sürenin uygulanması için mutabık kalmadıkları takdirde, sistemle bağlantının fiziki olarak kesilmesini takip eden dört ay içerisinde birbirlerinin arazisinde bulunan varlıklarını kaldırır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Enterkonneksiyon Kullanımı ve Özel Direkt Hat Tesisi

Enterkonneksiyon kullanım anlaşması

MADDE 17 – 

(1) Enterkonneksiyon hatlarıyla elektrik enerjisi veya kapasitesi ihracatı faaliyetinde bulunmak isteyen üretim şirketleri ve tedarik şirketleri ile elektrik enerjisi veya kapasitesi ithalatı faaliyetinde bulunmak isteyen tedarik şirketleri Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslara göre enterkonneksiyon hatlarını işleten TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketine başvurur.

(2) TEİAŞ ve ilgili dağıtım şirketi, başvuru sahibinin başvurusunu, Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslara göre değerlendirir ve gerekli şartları sağlayan başvuru sahibi ile EK-1’de gösterildiği şekilde enterkonneksiyon kullanım anlaşması imzalar.

Özel direkt hat tesisi

MADDE 18 – 

(1) Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi, lisansı kapsamındaki üretim tesisi ile müşterileri, iştirakleri veya serbest tüketiciler arasında özel direkt hat tesis etmeyi talep edebilir.

(2) Özel direkt hat tesis edilmesi, üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi ile TEİAŞ veya dağıtım şirketi arasında yapılacak sistem kontrol anlaşması ile mümkündür. Sistem kontrol anlaşması, üretim faaliyeti gösteren tüzel kişinin bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarını imzaladığı tüzel kişi ile yapılır.

(3) Dağıtım şirketiyle yapılan sistem kontrol anlaşması kapsamındaki özel direkt hat, ancak üretim tesisi ile özel direkt hattan yararlanacak tüketicinin mülkiyetindeki saha üzerinde kurulabilir. TEİAŞ ile yapılan sistem kontrol anlaşması kapsamındaki özel direkt hattın tesisinde bu şart aranmaz.

(4) Özel direkt hattın, ulusal iletim ve dağıtım şebekesi dışında ve bu şebekeler için geçerli standartlara uygun olarak tesis edilmesi zorunludur. Özel direkt hattın kurulması ve işletilmesi için gerekli olan her türlü tesis, teçhizat ve taşınmaz başvuru sahibi tarafından edinilir.

(5) Özel direkt hat tesis edilmesi halinde, tüketicinin üretim tesisinin barasından ayrılması durumunda gerekli olacak kapasite, sistem kontrol anlaşmasının tarafı olan TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından emreamade tutulur.

(6) Özel direkt hat tesis edilmesi, serbest tüketicilerin tedarikçilerini seçebilmelerine engel teşkil etmez. Özel direkt hatla bağlı olan bir serbest tüketicinin tedarikçisini değiştirmek istemesi durumunda, tüketim tesisinin bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde iletim veya dağıtım sistemine bağlantısı yapılır ve özel direkt hat ile olan bağlantısı kesilir.

(7) Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişinin üretim tesisinde ürettiği elektrik enerjisini iletim veya dağıtım sistemine çıkmamak kaydıyla sahip olduğu, kiraladığı, finansal kiralama yoluyla edindiği veya işletme hakkını devraldığı tüketim tesisinin ihtiyacını karşılamak üzere kurulan tesis ve teçhizat özel direkt hat sayılmaz. Bu kapsamdaki tesis ve teçhizat için sistem kontrol anlaşması imzalanmaz ve emreamade kapasite tutulmaz.

Sistem kontrol anlaşması

MADDE 19 – 

(1) Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişinin özel direkt hat tesis etme talebi, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından talebin alındığı tarihten itibaren otuz gün içerisinde değerlendirilir. Özel direkt hat tesisi talebinin olumlu değerlendirilmesi halinde, üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi ile TEİAŞ veya dağıtım şirketi arasında sistem kontrol anlaşması imzalanır.

(2) Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi ile TEİAŞ veya dağıtım şirketi arasında imzalanan sistem kontrol anlaşmasında, iletim ve dağıtım sistemlerinin kararlılığının ve işletme bütünlüğünün korunmasını sağlayan hükümlere yer verilir. Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi ile TEİAŞ veya dağıtım şirketi arasında imzalanan bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında yer alan hükümlerin, iletim ve dağıtım sistemlerinin kararlılığının ve işletme bütünlüğünün korunması için TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından yeterli görülmesi halinde sistem kontrol anlaşmasına ilişkin hükümler bağlantı anlaşmasına ek olarak düzenlenebilir.

(3) Özel direkt hat tesis edilmesi halinde TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından tüketicinin üretim tesisinin barasından ayrılması durumunda gerekli olacak emreamade tutulan kapasite için üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi tarafından TEİAŞ veya dağıtım şirketine aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde bir bedel ödenir:

a) Emreamade tutulan kapasite için dağıtım şirketine ödenecek bedelin hesaplanmasına ilişkin fiyatlar ile usul ve esaslar, dağıtım şirketi tarafından belirlenerek her tarife dönemine ilişkin tarife önerileriyle birlikte Kuruma sunulur ve Kurul onayı ile uygulamaya konulur. Emreamade tutulan kapasite bedelinin ödenmesine ilişkin usul ve esaslar bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde sistem kontrol anlaşması ve/veya bağlantı anlaşmasında düzenlenir.

b) Üretim faaliyeti gösteren tüzel kişinin TEİAŞ ile imzaladığı veya imzalayacağı sistem kullanım anlaşmasında yer alan anlaşma gücü, tutulması gereken emreamade kapasite miktarı dikkate alınarak belirlenir ve üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi için aylık olarak hesaplanacak iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim bedelleri emreamade kapasite bedelini de içerir.

ALTINCI BÖLÜM

Kullanıcı Tarafından Tesis Edilen İletim ve Dağıtım Varlıkları

İletim varlıkları

MADDE 20 – 

(1) Üretim ve tüketim tesislerinin iletim sistemine bağlanabilmesi için yeni iletim tesisi ve bu tesisin sisteme bağlanabilmesi için yeni iletim hatlarının yapılmasının gerekli olduğu hâllerde; bu tesislerin yapımı için TEİAŞ’ın yeterli finansmanının olmaması veya zamanında yatırım planlaması yapılamaması durumlarında, söz konusu yatırımlar, bu tesise bağlantı talebinde bulunan tüzel kişi veya kişilerce müştereken yapılabilir veya finanse edilebilir. Bu kapsamda yapılan tesis ve hatların mülkiyeti ve işletme sorumluluğu TEİAŞ’a aittir.

(2) Müştereken yapılacak iletim tesislerinin yatırımları, ilgili tüzel kişiler tarafından, bu kişilerin bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında belirtilen anlaşma güçleri oranında paylaşılarak karşılanır. Konuya ilişkin usul ve esaslar TEİAŞ tarafından belirlenir.

(3) Müştereken veya münferiden yapılacak iletim tesisine ilişkin geri ödemeye esas yatırım tutarı, TEİAŞ tarafından hazırlanıp Kurul tarafından onaylanan metodolojiye göre hesaplanır.

(4) (Değişik: RG-30/7/2016-29786) Metodoloji çerçevesinde TEİAŞ tarafından belirlenen geri ödemeye esas yatırım tutarı, Türk Lirası cinsinden sabitlenerek, peşin alınmış sistem kullanım bedeli olarak değerlendirilir. Geri ödemeye esas yatırım tutarı tamamlanıncaya kadar kullanıcı sistem kullanım bedeli (katma değer vergisi hariç) ödemez. Geri ödeme tutarından mahsup edilecek sistem kullanım bedelinin hesaplanmasında, aylık iletim faturasının düzenlenme tarihinde yürürlükte olan sistem kullanım tarifesi kullanılır. Ancak, faturada yer alan katma değer vergisi tutarının tamamı ile diğer kalemler süresi içerisinde kullanıcı tarafından ödenir. Katma değer vergisi hariç fatura tutarı, TEİAŞ tarafından peşin ödenmiş sistem kullanım bedeli olarak kullanıcı adına alacak kaydedilir.

(5) (Değişik: RG-30/7/2016-29786) Metodoloji çerçevesinde TEİAŞ tarafından hesaplanan yatırım tutarı esas alınarak TEİAŞ adına kullanıcı tarafından düzenlenen faturanın katma değer vergisi, TEİAŞ tarafından 30 (otuz) gün içinde kullanıcıya peşin olarak ödenir.

(6) (Ek: RG-30/7/2016-29786) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Geri ödemenin başladığı tarihten itibaren beş yıl içerisinde bu madde kapsamında gerçekleşen yatırıma ilişkin toplam harcama tutarlarının geri ödemesi tamamlanamadığı takdirde, bakiye tutar ilgili kullanıcıya beşinci yılın sonunda defaten ödenir.

(7) (Ek: RG-30/7/2016-29786) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Üretim ve tüketim tesislerinin iletim sistemine bağlanabilmesi için sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu hallerde; yeterli finansmanın mevcut olmaması veya zamanında yatırım planlaması yapılamaması dolayısıyla TEİAŞ adına bağlantı yapmak isteyen tüzel kişiler tarafından yapılan iletim varlıklarının metodoloji çerçevesinde hesaplanan geri ödemeye esas yatırım tutarlarının geçici kabul tutanağının TEİAŞ tarafından onaylandığı ayı takip eden aydan itibaren en fazla beş yıl içerisinde aylık eşit taksitler halinde yapılan geri ödemeler için de dördüncü fıkra çerçevesinde iletim tarifesi kapsamındaki sistem kullanım bedelinden mahsup yöntemi uygulanır.

(8) (Ek: RG-30/7/2016-29786) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) İletim sistemine bağlantı yapmak isteyen tüzel kişiler tarafından müştereken finanse edilen ve TEİAŞ tarafından tesis edilen iletim varlıkları için TEİAŞ ile tüzel kişiler arasında imzalanan ön anlaşma hükümleri uyarınca, TEİAŞ tarafından yapılan iletim varlıklarının gerçekleşen yatırımına ilişkin toplam harcama tutarı, sistem kullanım bedeli tahakkuk edene kadar, yapılan iletim tesis ve hatlarına ilişkin geçici kabul tutanağının TEİAŞ tarafından onaylandığı ayı takip eden aydan itibaren başlanarak ve bu tarihten itibaren en fazla beş yıl içerisinde aylık eşit taksitler halinde geri ödenir. Vadesinde geri ödenmeyen aylık taksitlere ilişkin tutara, vade tarihinden itibaren 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerine göre belirlenen kanuni faiz oranı uygulanır. Sistem kullanım bedelinin tahakkuk etmeye başlamasından itibaren bakiye tutar için dördüncü fıkra çerçevesinde iletim tarifesi kapsamındaki sistem kullanım bedelinden mahsup yöntemi uygulanır.

(9) (Ek: RG-1/6/2017-30083) TEİAŞ adına tesis edilen iletim varlıklarının en son geçici kabul onay tarihinden itibaren on yıl dolmadan, lisanslı kullanıcıların lisanslarının sona ermesi veya iptali, serbest tüketicilerin iletim sisteminden ayrılmak istemeleri durumunda, iletim sisteminden ayrılan kullanıcının bu madde kapsamında yapmış olduğu veya finanse ettiği yatırımların, münhasıran kendi tesislerinin bağlantıları için yapılan iletim tesisi olması ve söz konusu tesislere TEİAŞ tarafından iletim şebekesi içinde ihtiyaç duyulmaması halinde; bu yatırımlara ilişkin geri ödeme başlatılmaz, geri ödeme başlatılmış ve halen devam ediyorsa geri ödeme durdurulur.”

(10) (Ek: RG-1/6/2017-30083) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Kullanıcının münhasıran kendi tesislerinin iletim sistemine bağlantısı için gerekli olan iletim varlıklarının TEİAŞ’ın yatırım programı kapsamında tesis edildiği durumlarda kullanıcıdan bağlantı anlaşması kapsamında alınan teminat, iletim varlıklarının en son geçici kabul onay tarihinden itibaren sistem kullanım bedeli yoluyla yatırım tutarının ödemesinin tamamlandığı tarihe kadar TEİAŞ tarafından muhafaza edilir. Kullanıcı yılda en fazla iki defaya mahsus olmak üzere teminatının kısmi olarak iadesini talep edebilir. Bu durumda TEİAŞ nezdindeki teminat, teminat tutarından kullanıcı tarafından ilgili yatırıma ilişkin iade başvurusu tarihine kadar ödenen sistem kullanım bedeli düşülmek suretiyle güncellenir.

(11) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Lisanslı kullanıcıların lisansının beş yıldan önce sona ermesi veya iptali, serbest tüketicilerin ise beş yıldan önce iletim sisteminden ayrılmaları ve bunların sisteme bağlanması için TEİAŞ’ın yatırım programı kapsamında tesis edilen iletim varlıklarına TEİAŞ tarafından iletim şebekesi içinde ihtiyaç duyulmaması halinde, bağlantı anlaşması kapsamında alınan teminattan kullanıcı tarafından ayrılma tarihine kadar ödenmiş toplam sistem kullanım bedeli düşülmek suretiyle bulunacak tutar TEİAŞ tarafından irat kaydedilir.

Dağıtım varlıkları

MADDE 21 – 

(1) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Üretim ve tüketim tesislerinin dağıtım sistemine bağlanabilmesi veya dağıtım sistemine bağlı üretim ve tüketim tesislerinin güç artışı taleplerinin karşılanabilmesi için, sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle, genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu hallerde, söz konusu yatırım dağıtım şirketi adına, bağlantı yapmak isteyen veya güç artışı talep eden gerçek veya tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat kapsamındaki teknik standartlar sağlanarak yapılabilir veya yeterli finansmanın mevcut olmadığı hallerde finanse edilebilir.

(2) (Değişik: RG-1/6/2017-30083) Başvuru sahibinin gerekli dağıtım şebekesinin yapımını üstlenmeyi tercih etmesi durumunda; dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında, ilgili dağıtım tesisine ilişkin finansman ve bağlantı koşulları gibi hususların düzenlendiği tesis yapım sözleşmesi imzalanır. Bu durumda söz konusu dağıtım tesisinin projesinin hazırlanması başvuru sahibinin sorumluluğunda olup, projenin hazırlanabilmesine ilişkin etüt için gerekli olan tüm bilgiler dağıtım şirketi tarafından sağlanır. Finansman yönteminde ise dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında tesis edilecek dağıtım varlıklarının maliyetinin finanse edilmesine ilişkin koşullarının yer aldığı bir sözleşme imzalanır. Bu yöntemde proje hazırlama sorumluluğu dağıtım şirketine aittir.

(3) (Değişik: RG-29/9/2018-30550) Bu durumda gerçekleşen yatırıma ait bedel, dağıtım şirketi tarafından bağlantı görüşünde verilen bağlantı talebinin karşılanabileceği tarihteki yıl içerisinde en fazla on iki aylık eşit taksitle, yatırımı yapan veya finanse eden gerçek veya tüzel kişiye, muhataba ulaşılamaması halinde tesisin bulunduğu yerdeki en yakın banka ya da PTT şubesine, hak sahip veya sahipleri adına yatırılarak ödenir. Dağıtım tesisinin geçici kabulünün, dağıtım şirketinin bağlantıyı karşılayabileceğini öngördüğü tarihten sonra yapılması halinde ödeme geçici kabulün yapıldığı tarihi takip eden yıl içerisinde yapılır. Söz konusu dağıtım tesisinin bulunduğu yerlere ilişkin kamu yararı, irtifak hakkı tesisi veya devir kararının veya orman kesin ve/veya ön izin belgesinin alındığı tarihte, geri ödemenin yapılacağı yıla kadar alınmamış olması halinde ise ödeme, bu kararların ve/veya ilgili resmi izinlerin alındığı yılı takip eden yıl içerisinde yapılır. Dağıtım şirketi ilgili dağıtım tesisini, varlık kayıtlarına ödemenin yapıldığı tarihte ekler.

(4) Yapılacak olan yatırımla ilgili işin başlangıcından kesin kabulünün yapılmasına kadar gerçekleştirilecek iş ve işlemler, alınabilecek avanslar, yatırım bedelinin hesaplanması, ödenmesi ve alınacak teminatlar ile ilgili olarak dağıtım şirketleri tarafından teklif edilen ve Kurul tarafından onaylanan metodoloji kullanılır.

(5) (Değişik: RG-1/6/2017-30083) Bu madde hükümleri uyarınca yapılan dağıtım tesisinin geçici kabulünün yapıldığı ayı takip eden aydan itibaren, geri ödemenin yapılacağı ilk taksit tarihine kadar geri ödemesi yapılmamış tutar Tüketici Fiyat Endeksi oranında güncellenir. Vadesinde geri ödemesi yapılmamış taksitlere ilişkin tutara, vade tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerine göre belirlenen kanuni faiz oranı uygulanır.

(6) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Bu madde kapsamında kullanıcılar tarafından tesis veya finanse edilen dağıtım varlıklarına ilişkin olarak EK-2 ve EK-3’te yer alan tablolar dağıtım şirketleri tarafından her yıl hazırlanır ve takip eden yılın 31 Mayıs tarihine kadar Kuruma sunulur.

YEDİNCİ BÖLÜM

Ortak Hükümler

Ödeme yükümlülüğü

MADDE 22 – 

(1) Kullanıcı, Kurum tarafından iletim, dağıtım, ithalat veya ihracat faaliyetine ilişkin olarak onaylanan tarifeler üzerinden hesaplanan bedeller ile ithalat ve ihracat faaliyetine ilişkin Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliğinde öngörülen diğer bedelleri TEİAŞ ve dağıtım şirketine ödemekle yükümlüdür. Dağıtım sistemine bağlanan kullanıcılardan onaylanan tarifeler kapsamında alınan bağlantı bedeli, bir defaya mahsus olmak üzere ve ilk bağlantı anlaşması yapılması esnasında tahsil edilir ve geri ödenmez.

(2) TEİAŞ ve dağıtım şirketi, kullanıcıya tahmini bir bedel tahakkuk ettirdiği takdirde, kesinleşen bedel üzerinden gerekli düzeltmeleri yapar.

(3) Bağlantı varlıklarının işletme ve bakım masrafları, bağlantı sınırları dahilinde ilgili taraflarca karşılanır.

(4) Zamanında ödenmeyen borçların tahsiline ilişkin hususlar, bağlantı anlaşması, sistem kullanım anlaşması ve enterkonneksiyon kullanım anlaşması kapsamında düzenlenir.

Veri sağlama yükümlülüğü

MADDE 23 – 

(1) Kullanıcı, Kurum onayına sunulacak bağlantı, sistem kullanım ve sistem işletim bedelleri ile ilgili mevzuat kapsamında tahsil edilen diğer bedellerin hesaplanabilmesi için TEİAŞ ve dağıtım şirketi tarafından talep edilen verileri sağlamakla yükümlüdür.

(2) TEİAŞ ve dağıtım şirketi, bu kapsamda edindikleri veriler ile görevlerini yürütürken sahip oldukları diğer her türlü veriyi amacına uygun olarak kullanmak zorundadır.

Teminatlar

MADDE 24 – 

(1) (Değişik: RG-29/9/2018-30550) İletim ve dağıtım sistemlerine bağlantı, sistem kullanımı ve enterkonneksiyon kullanımı kapsamında kullanıcılardan aşağıdaki teminatlar alınır:

a) Bağlantı anlaşmaları kapsamında; sisteme bağlantı yapılmasının veya bağlantı değişikliğinin ilave yatırım gerektirmesi durumunda, söz konusu yatırımların TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketi tarafından gerçekleştirilmesi halinde ilgili kullanıcıların mali yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlamak üzere alınan teminatlar.

b) Sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmaları kapsamında; 22 nci maddede tanımlanmış olan ödeme yükümlülüklerinin teminat altına alınabilmesini teminen, sistem kullanım anlaşması ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmasında belirlenen teminatlar.

(2) Teminata ilişkin belgeler, bağlantı, sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmalarının imzalanması aşamasında diğer belgelerle birlikte kullanıcı tarafından TEİAŞ veya dağıtım şirketine sunulur.

(3) (Ek: RG-29/9/2018-30550) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) İletim sistemini kullanan üreticilerin ve tüketicilerin sistem kullanım anlaşmalarında belirlenen teminatların;

a) Tarife değişikliği nedeniyle yetersiz kalması durumunda Kurul tarafından onaylanan iletim tarifesinin Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren en geç bir ay içerisinde,

b) Ödenmeyen borç karşılığı mahsup edilmesi sebebiyle yetersiz kalması durumunda mahsup tarihini takiben yedi iş günü içerisinde,

TEİAŞ’ın yapacağı bildirim sonrasında sistem kullanım anlaşmasında belirlenmiş olan süreler içerisinde tamamlanmaması veya yenilenmemesi durumlarında TEİAŞ, kullanıcı ile arasındaki sistem kullanım anlaşmasını fesheder. Anlaşma gücü değişikliklerinde teminat yeniden hesaplanır ve ek teminat mektubu verilmesi gereken durumlarda teminat mektubu TEİAŞ’a sunulmadan anlaşma onaylanmaz.

(4) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Dağıtım şirketlerinin dağıtım sistem kullanımı kapsamında teminat almasına ilişkin hususlar Kurum tarafından çıkarılacak usul ve esaslarda düzenlenir.

Ödeme prosedürü

MADDE 25 – 

(1) (Değişik: RG-1/6/2017-30083) TEİAŞ veya dağıtım şirketi, her türlü vergi ve yükümlülükler de ilave edilmiş olan ayrıntılı ödeme bildirimini, takip eden ay içerisinde kullanıcıya gönderir.

(2) (Değişik: RG-1/6/2017-30083) Kullanıcı, ödeme bildiriminin tebliğ edildiği günü izleyen onbeş gün içerisinde bildirimde yer alan tutarı, TEİAŞ veya dağıtım şirketine öder. Ödemede gecikilen süre için 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanan gecikme zammı uygulanır.

(3) Maddi hatalar dışında, ödeme bildirimi içeriğine yapılan itiraz ödemeyi durdurmaz. TEİAŞ veya dağıtım şirketinin hatası nedeniyle fazla ödenmiş olan tutara, ödeme bildiriminin tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içerisinde itirazda bulunulabilir. İtirazın kısmen veya tamamen haklı bulunması halinde fazla ödenen tutar, ödeme tarihinden itibaren  6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanan gecikme zammı ile birlikte kullanıcıya iade edilir.

Tadilat

MADDE 26 – 

(1) Bağlantı anlaşmasında belirlenen sahaya özgü teknik ve fiziki şartlarda işletme esnasında herhangi bir değişiklik veya yenilemenin, anlaşmanın her iki tarafını da etkilemesi durumunda, değişiklik ya da yenileme işlemi tadilat olarak kabul edilir.

(2) TEİAŞ veya dağıtım şirketi ya da kullanıcı, tadilatın gerekli olduğu durumlarda bağlantı anlaşmasının diğer tarafına tadilat talebinde bulunur.

(3) Tadilat talebinin TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından yapılması halinde:

a) TEİAŞ veya dağıtım şirketi, yapılması önerilen tadilatın ayrıntılarını ve tadilatın gerçekleştirilmesi için öngörülen tarihi ve süreyi içeren tadilat teklifini ilgili kullanıcılara eşzamanlı olarak gönderir.

b) Kullanıcı, tadilat teklifine ilişkin görüşlerini, tadilat teklifinin tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içerisinde TEİAŞ veya dağıtım şirketine bildirir.

c) TEİAŞ veya dağıtım şirketi, kullanıcının görüşlerini de dikkate alarak otuz gün içerisinde tadilat kapsamını belirler ve ilgili kullanıcıya tebliğ eder. TEİAŞ veya dağıtım şirketi ile kullanıcı arasındaki tadilat kapsamına ilişkin anlaşmazlıklarda bu Yönetmeliğin 35 inci maddesi hükümleri uygulanır.

(4) Tadilat talebinin iletim veya dağıtım sistemine bağlı kullanıcı tarafından yapılması halinde:

a) Kullanıcı, yapılması önerilen tadilatın ayrıntılarını ve tadilatın gerçekleştirilmesi için öngörülen tarihi ve süreyi içeren tadilat teklifini TEİAŞ veya dağıtım şirketine gönderir.

b) TEİAŞ veya dağıtım şirketi; tadilat talebinden etkilenmesi muhtemel diğer kullanıcıların da görüşlerini almak suretiyle tadilat teklifini, tadilat teklifinin tebliğ edildiği tarihten itibaren altmış gün içerisinde karara bağlar ve kullanıcıya tebliğ eder. TEİAŞ veya dağıtım şirketi ile kullanıcı arasındaki tadilat kapsamına ilişkin anlaşmazlıklarda 35 inci madde hükümleri uygulanır.

(5) Tadilat talebinin kullanıcı tarafından yapılması halinde, iletim veya dağıtım sisteminde kapasite artışı yatırımı gerektiren tadilatlarda, bağlantı noktasına kadar olan kısmın maliyeti TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından, bağlantı noktasından itibaren kullanım yerine kadar olan kısmın maliyeti ise kullanıcı tarafından karşılanır. Diğer hallerde oluşan maliyetler kullanıcı tarafından karşılanır.

(6) (Değişik: RG-1/6/2017-30083) Tadilat talebinin dağıtım şirketi tarafından yapılması halinde kullanıcı sorumluluğunda bulunan tesisler dahil olmak üzere tüm maliyetler dağıtım şirketi tarafından karşılanır.

(7) (Ek: RG-1/6/2017-30083) Tadilat talebinin TEİAŞ tarafından yapılması halinde, kullanıcı sorumluluğunda bulunan tesisler dahil yapılması gereken iş ve işlemlerin, mülkiyet, görev, yetki ve sorumluluk sınırları dahilinde TEİAŞ ve kullanıcı tarafından eş zamanlı olarak tamamlanması esastır. Tadilat maliyetleri; mülkiyet, görev, yetki ve sorumluluk sınırları dikkate alınarak TEİAŞ ve kullanıcı tarafından karşılanır. Ancak, mevcut trafo merkezinin TEİAŞ mülkiyetindeki sahasında yenilenmesinden doğan işler (tevsiat, deplase vb.) TEİAŞ tarafından yapılır ve/veya yaptırılır.

(8) (Ek: RG-1/6/2017-30083) Mevcut bir trafo merkezinin bulunduğu yerden başka bir yere tesis edilmesi veya yeni bir trafo merkezi tesis edilmesi halinde dağıtım şebekesinde yapılacak olan tevsiat, deplase vb. işler ile yeni dağıtım şebekesi dağıtım şirketi tarafından yapılır.

(9) (Ek: RG-1/6/2017-30083) (Değişik: RG-29/9/2018-30550) İletim veya dağıtım sistemine bir üretim tesisinin bağlantısı sebebiyle TEİAŞ ve/veya dağıtım şirketi tarafından gerekli görülen fider dönüşümleri kapsamındaki tadilat, dönüşüm yapılacak tesisten sorumlu ilgili şebeke işletmecisi tarafından yapılır. İlgili şebeke işletmecisinin talep etmesi halinde, söz konusu dönüşüm işlemleri 20 ve 21 inci maddeler kapsamında üretim lisansı sahibi tüzel kişi tarafından üstlenilebilir.

Kullanıcı bağlantısının veya enerjisinin kesilmesi

MADDE 27 – 

(1) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) TEİAŞ ve dağıtım şirketi, aşağıda belirtilen şartların herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda, kullanıcının tesis ve teçhizatının bağlantısını veya kullanıcının enerjisini kesebilir:

a) Bağlantı, sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmaları ile ilgili mevzuat hükümleri gereğince enerji kesilmesini gerektiren durumlar.

b) İletim veya dağıtım sisteminin herhangi bir bölümünün veya enterkonneksiyon hattının TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından test ve kontrolünün, tadilatının, bakımının, onarımının ya da genişletilmesinin gerektirdiği durumlar.

c) Mücbir sebep hallerinden birine bağlı durumlar.

ç) Can ve mal emniyetinin sağlanmasının gerektirdiği durumlar.

d) İletim veya dağıtım sistemini ya da enerji alınan veya verilen başka bir sistemi etkileyen veya etkileme ihtimali olan kaza, sistem arızası ya da acil durumlar.

e) İletim sistemine bağlı üretim şirketleri ve tüketiciler ile dağıtım sistemine bağlı üretim şirketlerinin sistem kullanım ve/veya sistem işletim bedellerine ilişkin ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediği durumlar.

f) 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği hükümleri gereğince, Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. tarafından yapılan bildirim doğrultusunda enerji kesilmesini gerektiren durumlar.

g) Kullanıcının bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmasının herhangi bir sebeple feshedilmiş olması.

ğ) Son kaynak tedariki kapsamında görevli tedarik şirketine olan elektrik enerjisi tüketimine ilişkin ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeyen iletim sistemine bağlı tüketicilerin görevli tedarik şirketleri tarafından yapılan ikinci bildirim sonrasında enerjilerinin kesilmesini gerektiren durumlar.

(2) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Birinci fıkranın (a) bendi kapsamında yapılacak kesintilerde, TEİAŞ ve dağıtım şirketi kullanıcıya en az beş işgünü önceden; birinci fıkranın (b) bendi kapsamında yapılacak kesintilerde TEİAŞ kullanıcıya en az beş işgünü önceden, dağıtım şirketi ise dağıtım sistemine bağlı olarak üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiye en az beş işgünü önceden, dağıtım sistemine alçak ve orta gerilim seviyesinden bağlanan tüketicilere de en az iki gün önceden, birinci fıkranın (e) ve (g) bentleri kapsamında yapılacak kesintilerde TEİAŞ ve dağıtım şirketi kullanıcıya en az yedi gün önceden, birinci fıkranın (f) bendi kapsamında yapılacak kesintilerde TEİAŞ ve dağıtım şirketi iki gün önceden bildirimde bulunur. Birinci fıkranın (ğ) bendi kapsamında yapılacak kesintilerde, görevli tedarik şirketinin TEİAŞ’a bildirim tarihinden sonra en geç 5 iş günü içerisinde TEİAŞ tarafından kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kesinti yapılır. Diğer bentler kapsamında enerji kesintisinin gerekmesi durumunda ise mümkün olması halinde kullanıcının kesinti yapılmadan önce bilgilendirilmesi zorunludur.

 (3) Enerji kesintisine neden olan durum ortadan kalktıktan sonra kullanıcıya ait tesis ve teçhizat mümkün olan en kısa sürede yeniden enerjilendirilir.

(4) Kullanıcının bir bağlantı noktasında enerjisinin kesilmesini yazılı olarak talep etmesi halinde, söz konusu talep, kullanıcıyla varılan mutabakata göre TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından yerine getirilir.

(5) TEİAŞ ve dağıtım şirketinin, kullanıcının yazılı isteği üzerine veya kullanıcıdan kaynaklanan nedenlere dayalı enerjiyi kesme ve tekrar verme işlemleri ile ilgili olarak yaptığı harcamalar, kullanıcı tarafından karşılanır.

Erişim ve müdahale hakkı

MADDE 28 – 

(1) Kullanıcı, mülkiyetin gayri ayni haklar da dahil olmak üzere; bağlantı, iletim ve dağıtım sistemi varlıklarının tesisi, işletmesi, bakımı, kontrolü, test edilmesi, sökülmesi ve sayaçlara zaman sınırlaması olmaksızın erişim amacıyla TEİAŞ ve dağıtım şirketine gerekli izni sağlar.

(2) Kullanıcı yukarıda sayılan hakları tapu siciline masraflarını kendisi karşılayarak TEİAŞ veya dağıtım şirketi lehine tescil ettirebilir. Bağlantı anlaşmasında bir hüküm yoksa kira için bedel alınmaz.

(3) Bir bağlantı anlaşması tarafı, temsilcileri, çalışanları ve davet ettiği sair kimseler hiçbir şekilde bağlantı anlaşmasının diğer tarafının tesis ve teçhizatına, aşağıdaki haller dışında, ilgili tarafın izni olmaksızın müdahalede bulunamaz:

a) Can ve mal emniyetinin sağlanması için yapılması gereken acil durum müdahaleleri,

b) TEİAŞ ve dağıtım şirketinin, iletim ve dağıtım sistemini ilgili mevzuat uyarınca işletebilmek amacıyla yapacağı müdahaleler.

(4) İlgili mevzuat uyarınca TEİAŞ'a ait trafo merkezlerinde dağıtım şirketi tarafından yapılacak enerji analizörü ve kompanzasyon tesisleri için TEİAŞ tarafından uygun bulunması koşuluyla tesislere erişim için gerekli izin verilir.

(5) TEİAŞ’a ait trafo merkezlerinde bulunan dağıtım fiderlerinde arıza durumlarına münhasır olmak üzere dağıtım şirketince açma kapama talep edilmesi halinde, bu talep şebeke güvenliğini sekteye uğratmayacak şekilde yazılı, elektronik imza, faks gibi yöntemlerden herhangi biriyle karşılanabilir.

Devir, temlik ve rehin

MADDE 29 – 

(1) Kullanıcıların bağlantı, sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmaları kapsamındaki haklarının veya yükümlülüklerinin, başkalarına devir, temlik ve rehnine ilişkin hususlar ilgili anlaşmalarda düzenlenir.

Hizmet alımı

MADDE 30 – 

(1) TEİAŞ ve dağıtım şirketi ile kullanıcı, önceden birbirlerinin yazılı onayını almaksızın, tarafı oldukları bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları kapsamındaki yükümlülüklerini ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak hizmet alımı yoluyla başkalarına gördürebilir. Hizmet alımı yoluna gidilmesi, bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları ile bu Yönetmelik kapsamındaki yükümlülüklerin devri anlamına gelmez. Hizmet alımı yapan kullanıcı, bu durumu uygulamanın başlamasından en az üç iş günü önceden TEİAŞ veya dağıtım şirketine yazılı olarak bildirir.

Gizlilik

MADDE 31 – 

(1) Bağlantı, sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmalarının tarafları, bu Yönetmeliğin uygulanması sonucu ya da piyasa faaliyetleri veya başka bir yolla sahip oldukları ve açıklandığı takdirde ticari ilişkilere zarar verebilecek bilgilerin gizli tutulması için gerekli tedbirleri almak ve bu bilgileri kendi iştirakleri veya hissedarları olan tüzel kişiler dâhil üçüncü şahıslara açıklamamak ve ilgili mevzuatı ile öngörülen hususlar dışında kullanmamakla yükümlüdür.

Gerçeğe aykırı beyan

MADDE 32 – 

(1) Bağlantı yapılacak tesisin mülkiyetine ilişkin olarak gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi halinde, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından talep sahibinden bağlantı anlaşması yapıldığı tarihteki beyanını kanıtlayıcı belgeleri üç iş günü içerisinde sunması istenir. Bağlantı anlaşması yapıldığı tarihteki beyanını kanıtlayıcı bir belgeyi sunmayan talep sahibine, gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edilenler hakkında yapılacak işlemler uygulanır.

(2) Gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edilen talep sahibinin bağlantı anlaşması ve varsa sistem kullanım anlaşması iptal edilir.

(3) Talep sahibinin bağlantı anlaşmasında mülkiyet durumunu gerçeğe aykırı olarak beyan etmesi sonucu TEİAŞ veya dağıtım şirketinin uğradığı zararlar talep sahibi tarafından karşılanır.

(4) Bu madde hükümleri, mahiyetine uygun olduğu ölçüde, gerçeğe aykırı beyanda bulunarak TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketi ile enterkonneksiyon kullanım anlaşması imzalayanlar hakkında da uygulanır.

Mücbir sebepler

MADDE 33 – 

(1) (Değişik: RG-1/6/2017-30083) Bağlantı, sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmalarının tarafı olan kullanıcılar; anlaşmalar ve bu Yönetmelik kapsamındaki herhangi bir yükümlülüğü Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 35 inci maddesinde belirtilen mücbir sebep olayları sonucunda yerine getiremediği takdirde ilgili şebeke işletmecisine başvurur. Bu başvurunun uygun bulunması durumunda mücbir sebep olayının ya da etkilerinin devam ettiği ve yükümlülüğün yerine getirilmesini engellediği süre boyunca etkilenen yükümlülükler ertelenir veya askıya alınır.

(2) Mücbir sebep nedeniyle yükümlülüğünü yerine getiremeyen kullanıcı, mücbir sebebe yol açan koşulları, olayın oluşumunu ve tahmini süresini açıklayan mücbir sebep bildirim raporunu, mücbir sebebin süresi boyunca yükümlülüklerini yerine getirememe durumunu ortadan kaldırmak için aldığı önlemleri ve güncel bilgileri içeren düzenli raporları TEİAŞ veya dağıtım şirketine göndermek zorundadır.

Feragat

MADDE 34 – 

(1) Kullanıcılar yazılı olarak haklarından feragat etmedikleri sürece, bu Yönetmelik ile bağlantı, sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmaları kapsamındaki hakların kullanılmasındaki gecikme bu haklara herhangi bir şekilde zarar vermez ve bu haklardan feragat edildiği anlamına gelmez. Bir hakkın kısmen kullanılması, bu hakkın veya başka bir hakkın ileride kullanımını engellemez.

Anlaşmazlıkların çözümü

MADDE 35 – 

(1) TEİAŞ, dağıtım şirketi ve lisans sahibi kullanıcılar; bağlantı, sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmalarının hükümleri veya anlaşma hükümlerinde yapılacak değişiklikler üzerinde mutabakata varamamaları halinde,  oluşan ihtilafların çözümü için öncelikle Kuruma başvuruda bulunabilirler. Söz konusu başvuru, Kurul tarafından ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda ve başvuru tarihinden itibaren altmış gün içerisinde sonuçlandırılır.

(2) Birinci fıkra kapsamında, bağlantı, sistem kullanım ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmalarının uygulamasından doğan anlaşmazlıklar görevli ve yetkili mahkemelerde çözülür.

Bildirimler

MADDE 36 – 

(1) Bu Yönetmelik uyarınca Kurum tarafından yapılan bildirimler, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak yapılır.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Diğer Hükümler

Kullanıcı mülkiyetindeki elektrik tesislerinin dağıtım şirketince devralınması

MADDE 37 – (Başlığı ile Birlikte Değişik: RG-1/6/2017-30083)

(1) Kullanıcı mülkiyetindeki elektrik tesislerinden aşağıdaki şartları taşıyanlar, Kurul tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde dağıtım şirketince devralınır:

a) İlgili kurum veya kuruluş tarafından talep edilmesi halinde; milli güvenliği ilgilendiren kurum ve kuruluşlara enerji sağlayan dağıtım tesisi kapsamındaki hat ve tesisler,

b) Yeni bir bağlantı kapsamında ortak kullanıma konu olacak dağıtım tesisleri ile yeni bağlantı sebebiyle dağıtım tesisi kapsamına girecek tesisler,

c) Mevcut tesisi kullanacak şekilde iyileştirme ve/veya kapasite artış yatırımı gerektiren dağıtım tesisleri,

ç) Dağıtım şirketince dağıtım şebekesi içinde başka bir amaçla da faydalanılmak üzere devralınması uygun görülen diğer dağıtım tesisleri.

(2) Birinci fıkranın (a) bendi hariç devre rıza gösterilmemesi halinde kamulaştırma yoluna gidilir.

(3) Kullanıcı tarafından tesis edilmiş olan dağıtım tesislerinin işletme, bakım, onarımı dağıtım şirketince yapılır.

(4) Bu madde kapsamında devralınacak tesislerin devir alma işlemlerinin başlatılması ile birlikte dağıtım şirketi tarafından bu tesislere yatırım yapılabilir ve bu tesislerden başka kullanıcıların bağlantı talepleri karşılanabilir.

Üretim tesislerinin bağlantısını sağlayan hatların dağıtım şirketine devri

MADDE 38 – (Mülga: RG-1/6/2017-30083)

Atıflar

MADDE 39 – 

(1) 27/3/2003 tarihli ve 25061 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğe yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Geçici ve Son Hükümler

Millî güvenliği ilgilendiren kurum ve kuruluşların mülkiyetinde bulunan tesisler

EK MADDE 1 – (Ek: RG-1/6/2017-30083)

(1) Millî güvenliği ilgilendiren kurum ve kuruluşların mülkiyetinde olup bu kurum ve kuruluşların tesislerine elektrik enerjisi sağlayan orta gerilim seviyesinden bağlı hat ve tesislerin, dağıtım tesisi sınırından dağıtım transformatörü alçak gerilim pano girişine kadar olan bölümünün işletme, bakım ve onarımı ilgili kurum ve kuruluşların talep etmesi hâlinde bölgede görevli dağıtım şirketi tarafından yapılır.

(2) Birinci fıkra kapsamındaki işletme, bakım ve onarım faaliyetleriyle ilgili olarak Milli Savunma Bakanlığı ile elektrik dağıtım şirketleri tarafından; tesislere erişim yetkisi ve usulü, verilecek hizmetlerin niteliği, bakım periyodu, arızalara müdahale süreleri, hizmet bedelinin tespiti, ödeme usulü vb. hususları düzenleyen bir tip protokol hazırlanır ve onaylanmak üzere Kuruma sunulur. Tip İşletme Hizmet Protokolü, Kurul tarafından gerekli görülen değişiklikleri ve/veya ilaveleri içerecek şekilde onaylanır. Protokolün taraflar arasında imzalanmasını takiben elektrik dağıtım şirketleri söz konusu işletme, bakım ve onarım hizmetlerini yapmaya başlar.

(3) Bu madde kapsamındaki tesislerde yeni yatırım gerekmesi durumunda söz konusu yatırım ilgili kurum ve kuruluşlarca yapılır.

Kullanıcı tarafından tesis edilen iletim ve dağıtım varlıklarına ilişkin metodoloji

GEÇİCİ MADDE 1 – 

(1) 20 nci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca TEİAŞ tarafından hazırlanacak olan kullanıcı tarafından tesis edilen iletim varlıklarının geri ödemelerine ilişkin metodoloji, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren iki ay içerisinde Kuruma sunulur.

(2) 21 inci maddenin dördüncü fıkrası uyarınca dağıtım şirketleri tarafından teklif edilecek olan kullanıcı tarafından tesis edilen dağıtım varlıklarının geri ödemelerine ilişkin metodoloji, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren iki ay içerisinde Kuruma sunulur.

(3) (Ek: RG-1/6/2017-30083) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önceki dönemde kullanıcı tarafından tesis edilmiş olan ve bir sözleşme/protokol ile bedelsiz olarak veya işletme ve bakım karşılığı TEİAŞ veya dağıtım şirketine devredilmiş olan iletim ve dağıtım varlıkları ile üretim tesislerinin iletim veya dağıtım sistemine bağlantısı için kullanıcılar tarafından tesis edilen fider dönüşümü işlerine ilişkin olarak ilgili kullanıcı tarafından geriye dönük olarak herhangi bir geri ödeme talebinde bulunulamaz.

Dağıtım varlıklarının mahsup yöntemiyle geri ödenmesi (Değişik başlık: RG-30/7/2016-29786)

GEÇİCİ MADDE 2 – 

(1) (Değişik: RG-30/7/2016-29786) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önceki dönemde; üretim ve tüketim tesislerinin dağıtım sistemine bağlanabilmesi için, sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle, genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olması ve yeterli finansmanın mevcut olmaması dolayısıyla dağıtım şirketi adına, bağlantı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişi tarafından yapılmış veya finanse edilmiş olup da, buna ilişkin gerçekleşen yatırıma ilişkin toplam harcama tutarı, dağıtım tarifesinden mahsup edilmek suretiyle karşılanan yatırımların geri ödemesine, gerçekleşen yatırıma ilişkin toplam harcama tutarının tamamı karşılanana kadar aynı yöntem ile devam edilir.

(2) (Ek: RG-1/6/2017-30083)⁽²⁾ Birinci fıkra kapsamında dağıtım şirketleri ile kullanıcılar arasında devam eden mahsuplaşma işleminde, sistem kullanımına ilişkin birim bedelin ve mahsuplaşmaya esas tesis yapım bedelinin sabitlenerek mahsuplaşmanın gerçekleştirildiği durumlarda; 1/1/2016 tarihine kadar mahsuplaşılmayan bakiye tutar, Tüketici Fiyat Endeksi oranı kullanılarak, sabitlenen yapım bedelinin ait olduğu tarihten 1/1/2016 tarihine getirilerek güncellenir. 1/1/2016 tarihinden itibaren cari birim bedeller esas alınarak hesaplanan sistem kullanım bedelleri güncellenen bu tutardan düşülerek mahsuplaşmaya 1/1/2017 tarihine kadar devam edilir. 1/1/2017 tarihine kadar mahsuplaşılmayan bakiye tutar ise Tüketici Fiyat Endeksi oranı kullanılarak, 1/1/2016 tarihinden bu tarihe getirilerek güncellenir ve yeniden sabitlenir. 1/1/2017 tarihi itibariyle geçerli sistem kullanımına ilişkin ilgili birim bedel mahsuplaşmaya esas sistem kullanım bedeli olarak alınır ve sabitlenir. 1/1/2017 tarihinden itibaren mahsuplaşma işlemi nihai olarak güncelleştirilmiş ve sabitlenmiş bakiye tutar ve sistem kullanım bedeli esas alınarak devam edilir.

(3) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren on yıl içerisinde bu madde kapsamındaki gerçekleşen yatırıma ilişkin toplam harcama tutarlarının geri ödemesi tamamlanamadığı takdirde, bakiye tutar ilgili gerçek veya tüzel kişilere onuncu yılın sonunda defaten ödenir.

İletim sistemi bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarının revizyonu

GEÇİCİ MADDE 3 – (Ek: RG-30/7/2016-29786)

(1) Sistem kullanım anlaşmalarında yer alan anlaşma güçleri, bağlantı anlaşmasında yer alan güç değerinden daha az olan tüketiciler için TEİAŞ, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren 3 ay içinde sistem kullanım anlaşma gücünü bağlantı anlaşmasında yer alan güce yükseltmek üzere söz konusu tüketicilere çağrıda bulunur. Revize anlaşmalar çağrı tarihinden itibaren 3 ay içinde imzalanır. TEİAŞ’ın çağrısına rağmen revize sistem kullanım anlaşmalarını imzalamak üzere 3 ay içerisinde başvuruda bulunmayan tüketicilere ait tüketim tesislerinin iletim sistemi ile irtibatı TEİAŞ tarafından bu sürenin bitimini izleyen beş iş günü öncesinde bildirim yapılmak suretiyle kesilir.

(2) Bu maddenin yayımı tarihinden itibaren 6 ay içerisinde iletim sisteminden ayrılmak isteyen tüketicilerin Yönetmeliğin 20 nci maddesi kapsamında yaptığı ve geri ödemesi halen devam eden iletim tesisi yatırımları için bakiye kalan tutarın geri ödemesi TEİAŞ tarafından defaten yapılır.

Anlaşma gücü revizyonu

GEÇİCİ MADDE 4 – (Ek: RG-1/6/2017-30083)

(1) Geçici 3 üncü madde kapsamında anlaşma revizyonu yapan tüketicilere, revize edilmiş anlaşma gücünün 50 MW üzerinde olması durumunda, bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarındaki güçlerini talep etmeleri halinde 50 MW olarak yeniden revize etme imkanı tanınır. TEİAŞ, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren 2 ay içinde sistem kullanım anlaşma gücünü 50 MW’a revize edebilme imkanı ile ilgili olarak geçici 3 üncü madde kapsamında anlaşma revizyonu yapmış tüketicilere bilgi verir. Anlaşma gücünü revize etmek üzere bilgi verilmesinden itibaren 1 ay veya bu hükmün yürürlük tarihinden itibaren 3 ay içerisinde kendiliğinden TEİAŞ’a başvuran geçici 3 üncü madde kapsamındaki tüketiciler ile başvuru tarihinden itibaren 1 ay içinde yeni revize anlaşmalar imzalanır. Revize anlaşmayı imzalayan tüketiciler için 7 nci maddenin sekizinci fıkrası kapsamındaki ilk imzalanan anlaşma gücü 50 MW olarak uygulanır.

(2) Geçici 3 üncü madde kapsamında iletim sistemi ile bağlantısı kesilen ve iletim sistemine tekrar bağlanmak isteyen tüketicilere, asgari 50 MW gücünde bağlantı ve sistem kullanım anlaşması imzalamaları şartıyla iletim sistemine bağlanmalarına izin verilir.

İletim sistemi kullanıcısı durumundaki OG seviyesinden bağlı üretim tesislerinin bağlantısını sağlayan hatlar

GEÇİCİ MADDE 5 – (Ek: RG-1/6/2017-30083) (Değişik: RG-9/5/2021-31479)

(1) Herhangi bir dağıtım merkezine bağlanmadan doğrudan iletim tesisi şalt sahalarının dağıtım gerilimi seviyesindeki fiderlerine bağlanması ve TEİAŞ ile bağlantı ve sistem kullanım anlaşması imzalanması Kurul tarafından uygun görülerek bu durumu lisansına derç edilmiş olan üretim tesislerinin iletim tesisinin şalt sahasına bağlantısını sağlayan kullanıcı mülkiyetindeki hat, başka bir kullanıcı tarafından kullanılana ya da dağıtım sistemi ile irtibatlanana kadar bu hatları tesis eden tüzel kişi tarafından işletilir. Bu hattın başka bir kullanıcı tarafından kullanılması veya dağıtım sistemi ile irtibatlanması halinde, söz konusu hat 37 nci maddede yer verilen usul ve esaslar çerçevesinde dağıtım şirketince devir alınır ve kullanıcı dağıtım sistemi kullanıcısı haline gelir.

(2) Birinci fıkra kapsamında TEİAŞ ile bağlantı anlaşması imzalamış veya TEİAŞ’tan bağlantı görüşü almış olan önlisans veya lisans sahibi tüzel kişiler Kuruma önlisans veya lisans tadili için başvurarak dağıtım sisteminden bağlanmayı talep edebilirler.

(3) İkinci fıkra kapsamındaki taleplere ilişkin iş ve işlemler, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği kapsamında yürütülür. Önlisans veya lisans sahibi tüzel kişinin tadil işleminin uygun bulunmasına ilişkin kararın bildirimini takip eden en geç otuz gün içinde bağlantı anlaşmasının imzalanması için ilgili dağıtım şirketine başvuruda bulunması, karşılıklı yükümlülükler tamamlanarak altmış gün içinde bağlantı anlaşmasının imzalanması zorunludur. Bu kapsamda dağıtım şirketi ile imzalanan bağlantı anlaşması çerçevesinde ilave tesis yatırımı gerekmesi halinde bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

(4) Üçüncü fıkra kapsamında dağıtım şirketi ile bağlantı anlaşması imzalayan tüzel kişilerin dağıtım sistemine bağlantısı için gerekli dağıtım varlıklarının tesis edilmesini müteakip TEİAŞ ile imzalanan bağlantı anlaşması bu dağıtım varlıklarının geçici kabul tarihinden itibaren geçerli olmak üzere kendiliğinden sona erer ve kullanıcı mülkiyetinde olan enerji nakil hatları ile diğer şebeke unsurları ilgisine göre dağıtım şirketi veya TEİAŞ’a devredilir.

(5) Üçüncü fıkra kapsamında dağıtım şirketi ile bağlantı anlaşması imzalayan tüzel kişilerin mülkiyetindeki hat, işletme ve bakım hizmetleri karşılığında ilgisine göre ilgili dağıtım şirketi veya TEİAŞ tarafından iz bedelle devralınır.

(6) Kullanıcı mülkiyetinde bulunan hattın üçüncü fıkra kapsamında oluşturulan bağlantı görüşü uyarınca şebeke işletmeciliğine konu olmayan kısımlarına ilişkin sorumluluk ilgili tüzel kişiye aittir.

İşletme hizmet protokolünün Kuruma sunulması

GEÇİCİ MADDE 6 – (Ek: RG-1/6/2017-30083)

(1) EK 1 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ilgili taraflarca hazırlanacak işletme hizmet protokolü 31/8/2017 tarihine kadar Kuruma sunulur.

Lisans kurulu gücü ile anlaşma gücünün uyumlaştırılması

GEÇİCİ MADDE 7 – (Ek: RG-29/9/2018-30550)

(1) Bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içerisinde, lisanslarına derç edilmiş kurulu güç değerleri ile sistem kullanım anlaşmalarında kayıtlı olan anlaşma gücü değerleri farklı olan iletim sistemine bağlı üretim lisansı sahipleri, lisanslarını tadil ettirmek veya anlaşma güçlerini revize etmek suretiyle söz konusu iki değeri uyumlu hale getirmek üzere Kuruma veya TEİAŞ’a başvururlar.

Önlisans aşamasında bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarının imzalanması

GEÇİCİ MADDE 8 – (Ek: RG-3/3/2020-31057) (Değişik: RG-9/5/2021-31479)

(1) Üretim tesislerine ilişkin bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları üretim lisansı alınmadan önce imzalanamaz. Ancak, önlisans sahibi tüzel kişinin başvurusu ve dağıtım lisansı sahibinin olumlu görüş vermesi şartıyla 31/12/2021 tarihine kadar bağlantı anlaşması imzalanabilir.

(2) Birinci fıkra uyarınca dağıtım şebekesi kapsamında bulunan elektrik tesislerinin ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından yatırım programı çerçevesinde tesis edilmesi halinde, Kullanıcı Tarafından Dağıtım Varlıklarının Tesis Edilmesi Metodolojisi kapsamında hesaplanacak yatırım tutarının tamamı kadar teminat kullanıcıdan alınır. Alınan teminatların geri ödemesinin yapılabilmesi için üretim tesisinin geçici kabulünün yapılmış olması ve söz konusu dağıtım tesisinin geçici kabulü ile dağıtım tesisinin bulunduğu yerlere ilişkin kamu yararı, irtifak hakkı tesisi veya devir kararının veya orman kesin izin belgesinin alınmış olması gerekir.

Dağıtım sistem kullanım teminatları

GEÇİCİ MADDE 9 – (Ek: RG-9/5/2021-31479)

(1) 24 üncü maddenin dördüncü fıkrası uyarınca çıkarılacak usul ve esaslar yürürlüğe girene kadar sistem kullanım anlaşması kapsamında teminat alınmasına ilişkin usullerin uygulanmasına devam edilir.

Dağıtım varlıklarının tesis edilmesi

GEÇİCİ MADDE 10 – (Ek: RG-9/5/2021-31479)

(1) 2/12/2020 tarihinden önce;

a) Üretim lisansı verilen tesislerin,

b) 23/3/2016 tarihli ve 29662 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile 21 inci maddeye dahil edilen lisansız üretim tesislerinin, dağıtım sistemine bağlantısı için gerekli dağıtım varlıklarının 21 inci madde kapsamında gerçek veya tüzel kişiler tarafından tesis edilmesi veya finanse edilmesi amacıyla elektrik dağıtım şirketleri ile bağlantı anlaşması imzalayan kullanıcıların tesis veya finanse edecekleri elektrik tesisleri, 21 inci madde çerçevesinde geri ödeme kapsamında değerlendirilir.

Yürürlük

MADDE 40 – 

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 41 – 

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.

(1) 30/7/2016 tarihli ve 29786 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile Yönetmeliğin 7 nci maddesine birinci fıkradan sonra gelmek üzere fıkra eklenmiş olup takip eden fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.   

(2) 1/6/2017 tarihli ve 30083 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin Geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasından sonra gelmek üzere ikinci fıkra eklenmiş ve müteakip fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir.

(3) 29/9/2018 tarihli ve 30550 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin 10/A maddesinin beşinci fıkrasının (ç) bendinden sonra gelmek üzere bent eklenmiş ve takip eden bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.

 

Ekleri için tıklayınız 

 

4 Mayıs 2016 ÇARŞAMBA               Resmî Gazete                            Sayı : 29702

YÖNETMELİK

Orman Genel Müdürlüğünden:

HUSUSİ ORMANLAR VE HÜKMİ ŞAHSİYETİ HAİZ AMME

MÜESSESELERİNE AİT ORMANLAR YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; hususi ormanlar ile hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanların tüm iş ve işlemlerinin yürütülmesi ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, hususi ormanlar ile hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanların idare ve muhafazasını, bu ormanlarda yapılacak iş ve işlemler ile verilecek izinleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 6 ncı ve 45 ila 56 ncı maddeleri ile 31/10/1985 tarihli ve 3234 sayılı Orman Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 29 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) 2/B Uygulaması: Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında orman sınırları dışına çıkarılan yerleri,

b) Ağaç: Biyolojik olarak en az sekiz metre ve daha yukarı boy yapabilen kökü, gövdesi, tepesi olan, yaşı ve çapı ne olursa olsun odunsu bitkileri,

c) Ağaççık: Biyolojik olarak boyu sekiz metreyi bulmayan, çapı ne olursa olsun uzun ömürlü odunsu bitkileri,

ç) Ağaç röleve planı: Kanun kapsamında bulunan alanlarda, izne konu olan sahalardaki mevcut ağaçların, coğrafi koordinatlarıyla belirlendiği uygun ölçekli planı,

d) Amenajman planı: Ormanın sürdürülebilirliği esas alınarak belirlenen amaçlara göre ormanın idaresi ve denetimi ile ilgili yapılan planı,

e) Bakanlık: Orman ve Su İşleri Bakanlığını,

f) Bölge Müdürlüğü: Orman bölge müdürlüğünü,

g) Bölge Müdürlüğü heyeti: Kadastro ve mülkiyet şube müdürü başkanlığında ilgili işletme müdürü, ilgili işletme şefi, varsa kadastro ve mülkiyet şefi ile harita mühendisi ve harita teknisyeni/teknikerinden oluşan heyeti,

ğ) Çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) belgesi: 25/11/2014 tarihli ve 29186 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğine göre verilecek “ÇED olumlu” veya “ÇED gerekli değildir” kararını veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamı dışında olduğuna dair belgeyi,

h) Genel Müdürlük: Orman Genel Müdürlüğünü,

ı) Hâlihazır harita: Yürürlükteki harita yapım standartlarına uygun biçimde orijinal ölçme ve veri toplama çalışmalarına göre üretilen, mekânsal veri ve bilgileri, fiziksel yapıyı, her çeşit donatıyı ve mevcut kullanım şekillerini gösteren, ekleriyle bir bütün olan sayısal haritaları,

i) İşletme heyeti: Orman işletme müdür yardımcısı başkanlığında, ilgili orman işletme şefi ve varsa kadastro ve mülkiyet şefi, yoksa mücavir işletme şefi ile harita mühendisi ve harita teknisyeni/teknikerinden oluşan heyeti,

j) İşletme müdürlüğü: Orman işletme müdürlüğünü,

k) Kesin izin: Hususi ormanlarda ve hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda Kanun kapsamında Bakanlıkça verilecek izni,

l) Kanun: 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununu,

m) Mesul müdür: Hususi ormanlara ve hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlara ilişkin koruma, geliştirme ile diğer iş ve işlemleri yürütmek üzere görevlendirilen ve orman idaresine karşı sorumlu kişiyi,

n) Uygulama imar planı: Tasdikli hâlihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren, ancak düzenleme ortaklık payı (DOP) ve kamu hizmetleri ortaklık payı (KOP) ve benzeri ayırması olmayan planı,

o) Orman idaresi: Orman Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatını,

ö) Ön izin: Kesin izinde istenen belgelerin hazırlanması için Bakanlıkça verilen izni,

p) Özellik Oluru: Tapu ile sahipli olup 3 hektardan büyük bir orman sahasının hususi orman veya hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait orman statüsüne alınmasına ilişkin Bakanlık Olurunu,

r) Vaziyet planı: Yapıların konumları, ortak nitelikteki yerler ve tesisler, bunların kullanılış amaç ve şekilleri, onaylı imar planı hükümlerine ve parselasyon planlarına uygun olarak hazırlanmış, projenin büyüklüğüne ve elde edilen bilgi paftalarının ölçeğine göre 1/2000, 1/1000 ve 1/500 ölçekli çizilmiş yerleşim planını,

s) Yatay alan: Bina ve tesislerin taban alanları toplamı esas alınarak hesaplanan alanı,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Hususi ormanların ve hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanların tesisi, kadastrosu ve 2/B madde uygulaması

MADDE 5 – (1) Hususi ormanlar ve hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlar üç şekilde tesis edilir.

a) Bakanlık Oluru ile: İşletme heyetince düzenlenen ve bölge müdürlüğünce onaylanan inceleme ve değerlendirme raporu doğrultusunda Bakanlık Makamından alınacak Özellik Oluru ile tesis edilir. Tesis edilen bu ormanlar Kanun hükümlerine tabidir.

b) Mahkeme kararı ile: Hususi ormanların ve hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanların tesisine dayanak alınacak mahkeme kararının, dava konusu ormanlık alanın vasıf, sahiplilik ve tâbi olması gereken statüsü konuları bakımından irdelenmiş ve Yargıtayca onaylanmış olması, davaya orman idaresinin taraf olması gerekmektedir.

c) Orman kadastro komisyonlarının çalışması ile:

1) 9/7/1945 tarihli ve 4785 sayılı Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine ve bu Kanunun Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2 nci maddesinde sayılan ve Devletleştirme dışında bırakılan ormanlar,

2) 4785 sayılı Kanunun Ek 2 nci maddesi uyarınca iade edilmiş ormanlar,

3) Kesinleşmiş mahkeme ilamı ve Bakanlık Oluru ile tesis edilmiş hususi ormanlar ya da hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlar,

4) 4785 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 13/7/1945 tarihinden sonra Orman İdaresi hasım gösterilerek açılan dava sonucunda alınan tapuların kapsadığı saha içerisinde kalan ormanlar,

5) Tapu ile sahipli arazi içerisinde bulunan ve 4785 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra tabii olarak ve ekim-dikim yoluyla yetiştirilmiş ormanlar,

üç hektardan büyük bulunmak ve tapuda gerçek ve tüzel kişiler adına kayıtlı olmak şartıyla hususi orman ya da hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait orman olarak sınırlandırılırlar.

(2) Sınırlandırmada birinci fıkranın (c) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde yazılı ormanlarda devletleştirme tarihindeki sınırlar, (3) numaralı alt bendinde yazılı ormanlarda Olur veya mahkeme ilamındaki sınırlar, (4) ve (5) numaralı alt bentlerinde yazılı ormanlarda ise fiilen orman olan sınırlar esas alınır.

(3) Birinci fıkranın (b) ve ( c) bentlerinde belirtilen mahkeme kararı ve orman kadastro çalışmaları, Bakanlık Makamından alınacak Özellik Oluruna dayanak teşkil eder.

(4) Hususi ormanların ve hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanların kadastrosu Kanunun 7 nci maddesi hükümlerine göre yapılır. Komisyonların masrafları orman idaresine, kadastro işlerine ait diğer masraflar ilgili orman sahiplerine aittir.

(5) Hususi ormanlar ve hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlar, sahipleri veya bu işlemleri yapma konusunda yetkilendirilmiş mesul müdür tarafından istendiği ve her türlü giderleri ile gündelikleri peşin olarak Genel Müdürlük Özel Bütçe hesabına yatırıldığı takdirde komisyonlarca 2/B uygulaması yönünden incelemeye tabi tutulur. Orman sınırları dışına çıkarılan yerler sahiplerine intikal eder.

(6) 20/11/2012 tarihli ve 28473 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Orman Kadastrosu ve 2/B Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki yerler hariç olmak üzere, Kanuna göre bir defa 1 inci madde veya 2/B madde uygulaması yapılan hususi ormanda ve hükmi şahsiyeti haiz amme müessesesine ait ormanda bu maksatla yeniden çalışılamaz.

Tapu siciline belirtme konulması

MADDE 6 – (1) İşletme müdürlüklerince, ada ve parsel listesi tapu müdürlüğüne gönderilerek tapu sicilindeki beyanlar hanesine;

a) Hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanda veya hususi ormanda kaldığı,

b) Hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda Kanunun 47 nci maddesi uyarınca, ormanların parçalanarak şahıslara veya müesseselere toprağı ile birlikte devir ve temlik edilemeyeceği,

c) Hususi ormanlarda Kanunun 52 nci maddesi uyarınca, ekim ve dikim suretiyle meydana getirilen hususi ormanlar hariç olmak üzere hususi ormanların 500 hektardan küçük parçalar teşkil edecek şekilde parçalanıp, başkalarına temlik ve mirasçılar arasında ifrazen taksim edilemeyeceği ve üzerinde aynı madde hükmü dışında inşaat yapılamayacağı,

belirtmesi konulması istenir.

Mesul müdür tayini

MADDE 7 – (1) Hususi orman sahipleri birden fazla ise orman sahipleri, içlerinden birini veya bir başkasını orman idaresine karşı mesul müdürü noter onaylı olarak tayin etmek zorundadırlar. Hususi orman sahiplerince mesul müdür tayini, Özellik Olurunun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde yerine getirilmediği takdirde, orman idaresince sulh hukuk mahkemesinde hasımsız dava açılarak mesul müdür tayin edilmesi istenir. Mahkeme kararı ile atanacak mesul müdürün, hususi orman sahipleri veya mahalli resmi kişiler olan köy veya mahalle muhtarı, belde belediye başkanı arasından seçilmesine özen gösterilir. Hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda ise, müessesenin en üst amiri veya üst amir tarafından yetkilendirilmiş kişi mesul müdür olarak belirlenir.

(2) Hususi ormanlarda, atanmış olan mesul müdür bu görevini vekâleten bir başkasına devredemez. Hususi orman sahipleri veya atamaya yetkili merci tarafından mesul müdürün azledilmesi, ölüm, hapis ve benzeri durumlarda yerine bir mesul müdür tayin edilir ve tayin edilen mesul müdür orman idaresine bildirilir. Hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda ise en üst amirin veya mesul müdürün emeklilik, istifa, tayin ve benzeri durumlarında yeni atanan üst amir veya yeni atanan üst amir tarafından yetkilendirilmiş kişi mesul müdür olarak belirlenir.

(3) Hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda belirlenen mesul müdür ile hususi orman sahiplerinin tamamını temsil eden mesul müdür, amenajman planlarına göre bu ormanların işletilmesi ve muhafazası ile ilgili tüm iş ve işlemlerde orman idaresine karşı sorumludur.

(4) Mahkeme kararı ile atanmış olan mesul müdür, orman idaresi ile yapılacak idari ve teknik konularla ilgili iş ve işlemleri yürütür. Ancak, kesim, nakil, yapılaşma ve benzeri gibi doğrudan faydalanmaya yönelik işleri ise, hususi orman sahiplerinden vekâlet veya onay aldığı bölümlerde yürütebilir.

Amenajman planı

MADDE 8 – (1) Devlet ormanlarında amenajman planı yapılmasına ilişkin usul ve esaslara göre yapılacak olan harita ve amenajman planı;

a) Hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda, ormanın tesis edilmesini müteakip ilk iş mevsiminde işe başlamak suretiyle en kısa zamanda orman idaresi tarafından parasız olarak yapılır.

b) Hususi ormanlarda, sahipleri tarafından en kısa sürede yaptırılarak mülkiyet ve amenajman tekniği yönünden bölge müdürlüğünce incelenmesini müteakip uygunluğu halinde Genel Müdürlüğe gönderilir.

c) Kadastro ve Mülkiyet Dairesi Başkanlığı ile Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı tarafından planın uygulanmasında sakınca olmadığı belirtilerek imza ile tasdik olunur.

(2) Hususi ormanlarda amenajman planlarının sahipleri tarafından yaptırılmaması halinde amenajman planı, orman idaresi tarafından yapılarak masrafı iki yıl içinde dört eşit taksit halinde orman sahiplerinden alınır.

(3) Amenajman planının uygulanmasının takibi ve kontrolü, Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı ve ilgili orman idaresi tarafından müştereken yürütülür.

Yol şebeke planı

MADDE 9 – (1) Ormanın devamlılığı ve işletmesine yönelik olarak Devlet ormanlarındaki usul ve esaslara göre yapılması gereken yol şebeke planı; hususi ormanların veya hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanların sahipleri tarafından yaptırılarak mülkiyet ve inşaat tekniği yönünden bölge müdürlüğünce incelenerek uygunluğu halinde Genel Müdürlüğe gönderilir. Kadastro ve Mülkiyet Dairesi Başkanlığı ile İnşaat ve İkmal Dairesi Başkanlığı tarafından planın uygulanmasında sakınca olmadığı belirtilerek imza ile tasdik olunur.

(2) Yol şebeke planlarının sahipleri tarafından yaptırılmaması halinde plan orman idaresi tarafından yapılarak veya yaptırılarak masrafı defaten sahiplerinden alınır.

(3) Yol şebeke planlarının uygulanmasının takibi ve kontrolü ise, İnşaat ve İkmal Dairesi Başkanlığı ve ilgili orman idaresi tarafından müştereken yürütülür.

İşletme, idare ve muhafaza

MADDE 10 – (1) Hususi ormanlar ve hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlar; orman idaresinin kontrol ve murakabesi altında amenajman planlarına göre işletilir ve idare olunur. Bu ormanları, sahipleri işletir veya sorumlulukları altında işletmeyi başkasına devredebilirler.

(2) Kanunun Devlet ormanlarına ilişkin 14 üncü, 17 nci, 18 inci, 19 uncu, 20 nci, 21 inci, 41 inci ve 42 nci madde hükümleri, hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlar hakkında da uygulanır. Hususi ormanlarda ise; avlanma, otlatma ve odun dışı orman ürünlerinin toplanması sahiplerinin iznine bağlı olup Kanunun Devlet ormanlarına ilişkin 14 üncü, 15 inci, 17 nci ve 19 uncu maddeleri ile “Orman emvalinin bedeli ödenmeden veya karşılığı banka mektubu, Devlet ve Ziraat Bankası tahvilleriyle temin edilmeden” kaydı müstesna olmak üzere 41 inci ve 42 nci maddeleri hükümleri uygulanır. Tohum ve fidandan yetiştirilecek hususi orman sahipleri Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (A) ve (B) bentlerinde yazılı hükümlerden müstesnadır. Bu maddelerin Devlet ormanlarında uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, hususi ormanlarda ve hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda da uygulanır.

(3) Hususi ormanların ve hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanların idaresi ile muhafazası ve korunması, Devletin kontrol ve murakabesi altında sahiplerine aittir. Orman sahibi; ormanın muhafazası ve yangın dâhil korunması, bakımla vasıflarının yükseltilmesi, yangın görmüş ve seyrekleşmiş kısımların ağaçlandırılarak sürekliliğinin sağlanması için gerekli tedbirleri alarak ormana karşı işlenen suçların takibini yapar ve durumu orman idaresine bildirir. Ayrıca, bu ormanlarda orman mühendisleri tarafından verilen raporlarla tespit edilen hastalık ve haşeratın tedavi, imhası ve temizlenmesi sahipleri tarafından yapılır. Bu işlemler tespit edilen süre içinde ormanın sahipleri tarafından yapılmaz ise orman idaresince yapılır veya yaptırılır ve masrafı sahiplerinden defaten alınır.

(4) Hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlar parçalanarak, şahıslara veya müesseselere toprağı ile birlikte devir ve temlik edilemez. Hususi ormanlar ise; ekim ve dikim suretiyle meydana getirilen hususi ormanlar hariç, 500 hektardan küçük parçalar teşkil edecek şekilde parçalanıp başkalarına temlik ve mirasçılar arasında ifrazen taksim edilemez.

(5) Hususi ormanlarda amenajman planlarına göre yapılacak olan damga ve üretim sonucunda oluşan emvalin nakline ilişkin nakliye tezkeresi düzenleme işi orman idaresince yapılır. Plan, damga, istihsal ve murakabe işlerinde çalışan orman memurlarının kanuni harcırah ve masrafları hususi orman sahipleri tarafından ödenir. Bu harcırah ve masrafların karşılığı, daha sonra mahsubu yapılmak üzere ve avans olarak orman idaresinin veznesine peşin olarak yatırılır. Hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda ise harita ve amenajman planı yapılması hariç diğer işlemler aynı usul ve esaslara göre yürütülür.

Kayıt tutulması

MADDE 11 – (1) Genel Müdürlük merkezinde, bölge müdürlüklerinde ve işletme müdürlüklerinde; hususi ormanlar ile hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait her orman için müstakil olarak kayıt tutulur. Bu kayıtlarda; Özellik Oluru, mesul müdür ataması veya görevlendirilmesi, amenajman planı, yol şebeke planı, tapu belgesi, tesis şekli, Kanunun 47 nci veya 52 nci madde şerhi, izin durumu ve benzeri bilgileri ihtiva eden belgelere yer verilir.

Denetim

MADDE 12 – (1) Hususi ormanlarda ve hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat kapsamında yapılacak iş ve işlemler ilgili bölge müdürlüğünce yılda en az bir defa denetlenerek tutanak düzenlenir. Yapılması gereken iş ve işlemlerde eksiklik görülmesi halinde orman idaresi tarafından gerekli inceleme yapılarak ilgililer uyarılır, tespit edilen sürede telafi edilmez ise sahipleri hakkında kanuni takibata geçilerek Genel Müdürlüğe bilgi verilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İzinler

Genel esaslar

MADDE 13 – (1) Hususi ormanlarda ve hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda Kanunun 17nci ve 52 nci maddeleri ile Ek 9 uncu maddesinin dördüncü fıkrasına göre Bakanlıkça izin verilebilir.

(2) Hususi ormanlarda ve hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda verilecek izinlerde; ormanın tabii vasfının korunmasına özen gösterilmek kaydıyla ormanın kapalılık durumu ve arazinin topografik yapısı göz önünde bulundurulmak ve orman içi açıklıklar ile bozuk orman alanlarından azami faydalanılmak kriterleri esas alınmak suretiyle uygun yerler tespit edilir.

(3) İzin verilirken Kanuna göre konusu itibarıyla özel kanun konumunda olan; 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu, 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu, 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun ilgili hükümleri dikkate alınır.

(4) Kanunun 52 nci maddesi kapsamında şehir, kasaba, köy yapılarının toplu olarak bulunduğu yerlerdeki hususi orman alanlarında; Kanunun 17 nci maddesine göre izin alınmak ve yatay alanın yüzde altısını (% 6) geçmemek şartıyla onaylı imar planlarına uygun inşaat yapılabilir. İnşaatların yapılmasında orman alanlarının doğal özelliklerinin korunmasına özen gösterilmek kaydıyla ormanın kapalılık durumu ve arazinin topografik yapısı göz önünde bulundurulmak ve orman içi açıklıklardan ve bozuk orman alanlarından azami faydalanılmak suretiyle uygun yerlerde izin verilir. Enerji nakil hattı, haberleşme, su isale hattı, doğalgaz hattı, kanalizasyon, yol şebeke planındaki yollar ile Kanunun 17 nci maddesine göre genel kamu hizmetlerine yönelik izinler yüzde altılık (% 6) alana dâhil değildir.

(5) Hususi ormanlarda ve hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda Kanunun Ek 9 uncu maddesinin dördüncü fıkrasına göre yükseköğretim kurumlarının eğitim ve araştırma maksatlı tesislerine ve izin verilen bu alan içinde izin sahibi yükseköğretim kurumuna veya Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğüne yurt yapılması maksadıyla izin verilebilir. İzin verilen alanda yapılacak yol ve açık olarak düzenlenen; otopark, garaj, havuz, spor alanları ve benzeri tesisler ile enerji nakil hattı, su isale hattı, haberleşme, doğalgaz hattı, kanalizasyon gibi her türlü altyapı tesisleri ve yine Kanunun 17 nci maddesine göre genel kamu hizmetlerine yönelik verilen izinler hariç olmak üzere, binaların taban alanları toplamı, izne konu orman sayılan alanın yüzde on beş (% 15)’ini geçemez.

(6) Bina ve tesislerin ulaşımında öncelikle yol şebeke planı dâhilinde yapılan yollar kullanılır. Bu yollar ile ilave yapılması zorunlu olan yollar ve yapılacak alt yapı tesisleri genel ormancılık faaliyetlerinin yerine getirilmesi için de kullanılır.

(7) Bu Yönetmelik kapsamında orman sahiplerinin muvafakatiyle Bakanlıkça verilecek izinlerde Genel Müdürlükçe belirlenen yükümlülüklerden orman sahibi ile izin sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarına ilişkin noter onaylı taahhütname alınır.

(8) Yer altında inşa edilecek tesislerin yüzeye isabet eden izdüşümleri için izin alınır. Dört metrenin altında inşa edilecek tesisler yüzde altılık (% 6) alana dâhil değildir.

(9) Hususi orman alanlarında yapılaşma izninin Orman Kanununun 52 nci maddesi ve Ek 9 uncu maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında birlikte kullanılmasının istenilmesi halinde binaların taban alanları toplamı, izne konu orman sayılan alanın yüzde on beş (% 15)’ini geçemez.

Müracaat

MADDE 14 – (1) Hususi ormanlarda ve hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda sahipleri, talep yazılarına;

a) Ormanın tapusunu,

b) Özellik Olurunu,

c) İzin istenilen sahaları koordinatlı olarak gösteren harita, koordine özet çizelgesi ve alanlar cetvelini,

ç) Vaziyet planını,

iki takım olacak şekilde ekleyerek ön izin için bölge müdürlüğüne müracaatta bulunur.

İnceleme ve ön izin raporu

MADDE 15 – (1) Ön izin müracaatı; bölge müdürlüğü heyetince izin istenilen saha incelenerek rapora bağlanır. Bu raporda;

a) Özellik Oluru,

b) Tapu belgesi,

c) Tapuya konulmuş şerhler,

ç) Arazi ve orman kadastrosu ile ilişkisi,

d) Mesul müdür atanmasına ait belge,

e) Amenajman planı,

f) Varsa imar planı kararlarını etkileyecek özel konularla ilişkisi (sit ve benzeri),

hakkında bilgi verilir.

(2) Hazırlanan rapor ve eklerine müracaat belgelerinin bir takımı da eklenerek Genel Müdürlüğe gönderilir.

Ön izin, ön izin süresi içinde yapılacak işler ve ön iznin sona ermesi

MADDE 16 – (1) Ön izin raporu düzenlenenlerden uygun görülenlere Bakanlıkça 24 ay süreli ön izin verilebilir. Bakanlık Makamından alınan ön izin Oluru gereği ve ilgiliye tebligat yapılmak üzere bölge müdürlüğüne gönderilir. Bölge müdürlüğünce izin sahibinden;

a) Vaziyet planı ile uyumlu ve onaylı; 1/1000 ölçekli uygulama imar planı,

b) Bölge müdürlüğünce onaylanmış ağaç röleve planı,

c) Mimari proje,

ç) Çevresel etki değerlendirme belgesi,

d) SİT ve tabiat varlıkları ile özel çevre koruma bölgesi sınırları içerisinde kalması halinde ilgili kurum ve kuruluşların görüş ya da kararı,

istenir.

(2) Ön izin sürecinde yapı ruhsatı verilemez ve arazide zemin etüdü ile ormancılık faaliyeti haricinde hiçbir çalışma yapılamaz. Yapı ruhsatları kesin izni müteakip saha teslimi yapıldıktan sonra ilgili idarelerce verilir.

(3) İzin sahibinin elinde olmayan mücbir sebepler ile kendi kusuru dışındaki sebepler nedeniyle istenen belgelerin tamamlanamadığının bildirilmesi halinde ön izin bir defaya mahsus 24 ay uzatılabilir. İzin süresi son günü mesai bitimine kadar, gerekli belgelerle birlikte bölge müdürlüğüne izin uzatılması talebinde bulunulmaması halinde bildirime gerek kalmaksızın ön izin sona erer.

Kesin izin

MADDE 17 – (1) Ön izin süresi içinde istenilen bilgi ve belgeler bölge müdürlüğüne verilir. Bölge müdürlüğü heyeti marifeti ile arazide incelenerek kontrol edilir. Uygunluğu halinde düzenlenen rapor bölge müdürlüğünce onaylanarak ekleriyle birlikte Genel Müdürlüğe gönderilir.

(2) Kesin izin raporu ve eki belgeler Genel Müdürlükçe değerlendirilir ve uygun görülmesi halinde Bakanlıkça kesin izin verilir.

(3) Kesin izin verildikten sonra imar planı ve uygulaması ile ilgili görev ve sorumluluk imar mevzuatı çerçevesinde ilgili mercilere aittir.

Taahhütname alınması ve izin sahasının teslimi

MADDE 18 – (1) Bakanlık Makamından alınan kesin izin Oluru, gereği ve ilgiliye tebligat yapılmak üzere bölge müdürlüğüne gönderilir.

(2) Tebligat tarihinden itibaren en geç bir ay içinde izin sahibinden; izin konusundaki yükümlülüklerini belirtir noter onaylı kesin izin taahhüt senedi alındıktan sonra işletme müdürlüğünce saha teslimi yapılır. Aksi takdirde izin sahası teslimi yapılmaz.

(3) İşletme müdürlüğünce bir tutanakla izin sahasının teslimi yapılır. İzin sahası teslim tutanağı iki nüsha olarak işlem dosyasında bulundurulmak üzere bölge müdürlüğüne gönderilir. İzin sahası teslim tutanağının bir nüshası, ilgili birimlerce verilecek yapı ruhsatına esas olmak üzere müracaat sahibine verilir.

(4) Noter onaylı taahhüt senedi ile izin saha teslim tutanağının bir örneği merkez işlem dosyasında bulundurulmak üzere Genel Müdürlüğe gönderilir.

İnşaat süresi ve inşaatların kontrol işleri

MADDE 19 – (1) 3194 Sayılı İmar Kanunun 29 uncu maddesinde belirtilen süreler içinde inşaatlara başlanılması ve tamamlanması esastır. Belirtilen sürelerde tamamlanamaması durumunda 29 uncu maddede belirtilen şekil ve şartlara uyulur.

(2) Saha tesliminden sonra arazideki yapılaşmalar ve inşaatın devamı sırasında ilgili İşletme Müdürlüğünce izin sahasında izin koşullarına uyulup uyulmadığı takip edilir. Verilen izin sahası dışında herhangi bir taşma olduğunda kanuni takibata geçilir. Genel Müdürlüğe bilgi verilir.

İnceleme giderlerinin karşılanması

MADDE 20 – (1) Hususi ormanlar ile hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanların ilk tesisinde Özellik Oluru hazırlanmasında görevlendirilen heyetin giderleri orman idaresi tarafından karşılanır. Ancak;

a) İzin için yapılacak müracaatlar sonucu ilk incelemeyi yapan heyet, ön izin süresi içinde düzenlenen plan ve projelerin kontrolü için giden heyet ile kesin izinden sonra saha teslimi için giden elemanların gündelikleri ve zorunlu olarak kullanılması gerekiyorsa Devlete ait resmi araçların akaryakıt giderleri; hususi ormanlarda orman sahipleri, hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda ilgili amme idaresi tarafından karşılanır.

b) Hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanların sahibinin ya da hususi orman sahibinin veya mesul müdürünün müracaatı üzerine 2/B madde uygulaması yapılan ormanlarda orman kadastro komisyonlarının her türlü giderleri ve gündelikleri de orman sahipleri tarafından karşılanır.

(2) Birinci fıkrada açıklanan incelemelere katılan elemanlara orman sahiplerince ödenecek gündeliklerin hesabında 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri esas alınır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 21 – (1) 25/4/2002 tarihli ve 24736 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Ormanlarda ve Hükmi Şahsiyeti Haiz Amme Müesseselerine Ait Ormanlarda Yapılacak İş ve İşlemler Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 22 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 23 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Orman Genel Müdürü yürütür.

27 Temmuz 2016 ÇARŞAMBA         Resmî Gazete                             Sayı : 29783

YÖNETMELİK

Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığından:

YURTDIŞI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAŞKANLIĞINCA

VERİLECEK İDARİ VE MALİ DESTEKLERE

DAİR YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Başkanlık tarafından sağlanacak idari ve mali desteklerin usul ve esaslarını belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Başkanlık tarafından sağlanacak idari ve mali desteklere ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 24/3/2010 tarihli ve 5978 sayılı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası ile 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (e) bentlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakan: Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığının bağlı bulunduğu Bakanı,

b) Başkan: Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanını,

c) Başkanlık: Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığını,

ç) Başvuru rehberi: Başkanlık tarafından her bir mali destek programı için dönemsel olarak hazırlanan ve sunulacak destekten yararlanabilecek tüzel kişileri, bu kişilerde aranan şartları, başvuru ve yararlanma şekil ve şartlarını, desteklenecek proje konularını, proje başına sağlanacak en az ve en çok destek miktarını, proje kapsamında karşılanabilecek uygun maliyetleri, proje seçim ve değerlendirme kriterlerini, teminat ve eş finansman yükümlülüklerini, başvuru için gerekli belgeleri ve diğer bilgileri kapsayan belgeyi,

d) Bilgi sistemi: Başkanlık tarafından verilecek idari ve mali desteklerin başvuru, değerlendirme ve uygulama ile ilgili tüm süreçlerin gerçekleştirilebileceği çevrim içi ortamı,

e) Eş finansman: Projelere yararlanıcı tarafından sağlanacak aynî ve/veya nakdî katkıyı,

f) Hizmet birimleri: Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen hizmet birimlerini,

g) İdari destek: Kurum ve kuruluşlara sağlanacak eğitim, bilgilendirme, danışmanlık, atölye çalışması gibi kurumsal kapasiteyi geliştirmeye yönelik nakdî olmayan destekleri,

ğ) Kanun: 24/3/2010 tarihli ve 5978 sayılı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu,

h) KİDAB: Kurumsal İlişkiler ve İletişim Daire Başkanlığını,

ı) Kurum ve kuruluş: Yurtiçinde veya yurtdışında kurulmuş, kâr amacı gütmeyen özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişilerini,

i) Mali destek: Kurum ve kuruluşların proje esaslı çalışmalarına Başkanlık tarafından yapılacak nakdî katkıyı,

j) Mali destek programı: Hizmet birimleri tarafından kendi öncelik alanlarına yönelik olarak KİDAB ile koordinasyon içinde hazırlanan; destek sağlanacak projelerin ortak hedeflerini, hedef ülke veya bölgelerini, proje başına sağlanacak en az ve en çok destek miktarını, destekleme takvim ve süresini, başvuru konu ve koşullarını ve potansiyel başvuru sahiplerini belirleyen çerçeve metni,

k) Proje: Belirli bir amaca odaklı, hedefleri, bütçesi ve takvimi belirlenmiş düzenli faaliyetler bütününü,

l) Sözleşme: Başkanlık ile yararlanıcı arasında imzalanan ve desteğe konu olan proje süresince uyulması gereken ilke ve kuralları, ödeme usul ve esaslarını, tarafların hak ve yükümlülükleri ile sözleşme ihlalinin sonuç ve müeyyidelerini düzenleyen anlaşmayı,

m) Usulsüzlük: Proje başvurusu ve/veya uygulaması sırasında yanıltıcı bildirim, hile veya sahtecilik yapılması, desteğin geçici de olsa amacı dışında kullanılması, projeye Başkanlıkça destek sağlanan bütçe kalemleri için başka bir kurum veya kuruluştan mükerrer destek alınması, bu Yönetmelik ve ilgili başvuru rehberlerinde belirtilen ilke ve kurallara aykırı davranışlarda bulunulması ve sözleşme ilişkisinin ihlal edilmesini,

n) Yararlanıcı: Başkanlık tarafından sağlanan idari ve mali desteklerden yararlanan kurum veya kuruluşları,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İdari ve Mali Destekler

İdari ve mali desteklere ilişkin genel esaslar

MADDE 5 – (1) Başkanlık tarafından sağlanacak idari ve mali desteklerde, kamu yararı çerçevesinde Başkanlığın görev alanındaki hedef kitlelerin ihtiyaçlarının giderilmesi ve sorunlarının çözümüne katkı sağlanması; hedef kitlelerle tarihi, toplumsal ve kültürel değerler çerçevesinde ilişki ve iletişimin artırılması ve bu alanlarda faaliyet yürüten kâr amacı gütmeyen kuruluşların kapasitelerinin geliştirilmesi esastır.

(2) Başkanlık tarafından verilen idari ve mali destekler, yurtiçinde veya yurtdışındaki kâr amacı gütmeyen ve Başkanlığın görev alanlarında faaliyet yürüten özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişilerine sağlanır.

İdari destek

MADDE 6 – (1) Başkanlık, Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyette bulunan kurum ve kuruluşlara, Başkanlık personeli eliyle ya da hizmet alımı yoluyla kapasite geliştirmeye yönelik idari destekler sağlayabilir.

(2) Başkanlık görev alanlarında faaliyet gösteren potansiyel yararlanıcıların katılacağı, mali destek programlarına yönelik proje hazırlama ve uygulama ile idari, mali, teknik ve faaliyet kapasitelerinin geliştirilmesine yönelik eğitim programları, ilgili hizmet birimi ile koordineli bir şekilde KİDAB tarafından düzenlenebilir.

(3) İdari destek programları, Başkanlık tarafından re’sen ya da kurum ve kuruluşlarca bilgi sistemi üzerinden talep edilmesi halinde düzenlenebilir. Başkanlık tarafından, bu kapsamdaki programların ilan edilmesi durumunda, yapılan başvurular arasından uygun katılımcılar tespit edilerek programa davet edilir. Başkanlık ayrıca belirlenen kurum ve kuruluşları davet etmek suretiyle de programlar gerçekleştirebilir.

Mali destek

MADDE 7 – (1) Başkanlık, Kanunda belirtilen amaçlara yönelik çalışmalar yürüten kurum ve kuruluşların projelerine mali destek sağlayabilir.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında Başkanlık tarafından sağlanan mali destekler hibe niteliğinde olup proje usulüyle verilir.

(3) Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine aktarılan hibeler, aktarılan kurumlar tarafından bütçe gelir ve gider hesapları ile ilişkilendirilerek kullanılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Mali Destekler

Mali desteklere ilişkin genel esaslar

MADDE 8 – (1) Mali destek programları kapsamında Başkanlığa sunulan projelere, her bir program için varsa belirlenen eş finansman oranları ve destek miktarları çerçevesinde, Başkanlık tarafından uygun görülecek oran veya miktarlarda destek sağlanır. Başkanlıkça uygun görülen projelere sağlanacak destek belirli bütçe kalemleriyle sınırlandırılabilir.

(2) Başkanlık ile yararlanıcı arasında sözleşme imzalanır.

(3) Başkanlık, desteklenen projelerin toplam tutarı ya da projeye sağlanan destek tutarına karşılık, yararlanıcıdan projenin gerçekleştiği ülkenin yasal mevzuatına uygun olarak düzenlenmiş mutad harcama ve faaliyet belgelerini talep edebilir.

(4) Yararlanıcı, projelerin uygulama sürecinde ortaya çıkan vergi, sigorta ve benzeri her türlü iş ve işlemleri, tabi oldukları yasal mevzuat çerçevesinde yürütmek, projeyle ilgili tüm evrakları temin etmek ve bu evrakları kayıt altına almakla yükümlüdür.

(5) Yararlanıcı projenin uygulamasını olumsuz etkileyebilecek herhangi bir riski önlemek bakımından gerekli tüm önlemleri alır ve projenin uygulamasını olumsuz bir şekilde etkileyen herhangi bir durumu gecikmeksizin yazılı olarak Başkanlığın bilgisine sunar.

(6) Başkanlık tarafından mali desteklerle ilgili alınan komisyon kararları, Bakan oluruyla onaylanır. Bakan, bu konuda yetkisini Başkana devredebilir.

Mali destek programları

MADDE 9 – (1) Hizmet birimlerinin öncelik alanlarına yönelik programlar KİDAB koordinasyonunda oluşturulur.

(2) Her bir program için, ilgili hizmet birimleri ile koordineli olarak KİDAB tarafından başvuru rehberi hazırlanır.

(3) Hazırlanan programlar ve başvuru rehberleri, Başkanlık tarafından uygun görülen iletişim kanalları aracılığıyla ilan edilerek kamuoyuna duyurulur. Ayrıca KİDAB tarafından potansiyel yararlanıcılara yönelik bilgilendirici materyaller hazırlanır ve ilgili hizmet birimleri ile koordineli bir şekilde yurtiçi veya yurtdışında tanıtım etkinlikleri düzenlenebilir.

(4) Başkanlık, ilan etmiş olduğu programın, başvuru dönemini değiştirme, başvuruyu belirtilen tarihten önce sonlandırma veya belirtilen dönemde başvuruyu açmama; ilan edilen program şartlarında değişiklik yapma, kısmen veya tamamen iptal etme haklarını saklı tutar. Bu durumlarda, Başkanlıktan herhangi bir hak ve tazminat talebinde bulunulamaz.

Doğrudan destekler

MADDE 10 – (1) Başkanlık, ilan edilen programlar dışında, Başkanlığın görev alanlarıyla ilgili stratejik önemi haiz ve uygulanmasında fayda mülahaza edilen proje tekliflerini, bu Yönetmelik çerçevesinde ayrıca değerlendirebilir.

(2) Doğrudan desteklere ilişkin başvuru, değerlendirme ve uygulama süreçleri bu Yönetmelikte belirtilen hükümler çerçevesinde gerçekleştirilir.

Başvuru, değerlendirme ve sonuçların bildirilmesi

MADDE 11 – (1) Başvuruların, başvuru rehberlerinde belirtilen tarihlerde bilgi sistemi üzerinden alınması esastır. Ancak Başkanlıkça uygun bulunması halinde elden, posta veya elektronik posta yoluyla da başvuru alınabilir.

(2) Başvurular, Başkanlık makamı tarafından uygun görülen en az üç üyenin katılımıyla oluşturulan komisyonlar marifetiyle değerlendirilir. Başvurular komisyon toplantılarından önce Başkanlık uzman ve/veya yöneticileri ya da gerekli görülmesi halinde bağımsız değerlendiriciler tarafından incelenerek ön değerlendirmeye tabi tutulabilir.

(3) Değerlendirme sürecinde, kamu kurumlarından görevlendirme yapılabilir veya Kanunun 6 ncı maddesine istinaden bağımsız değerlendirme hizmeti alınabilir.

(4) Değerlendirme sürecinde görev alan kişilerin kimliği ve değerlendirdikleri projelere ilişkin bilgiler gizli tutulur.

(5) Başvuru döneminde her bir programa gelen proje teklifleri, başvuru sahibinin kurumsal ve mali kapasitesi, ilgililik, program öncelikleri, ilgili alanda tecrübe, yöntem ve somut çıktılar bağlamında değerlendirilerek karara bağlanır. Değerlendirmeye ilişkin detaylı kriterler başvuru rehberlerinde belirtilir.

(6) Başkanlık, projenin büyüklüğü, konusu ve benzeri açılardan gerek görmesi halinde ön inceleme yapabilir, projenin sunumunu yapmak üzere başvuru sahibini Başkanlığa davet edebilir, ek bilgi ve belge isteyebilir ve/veya projeye ilişkin değişiklik yapılmasını talep edebilir.

(7) Bakan tarafından onaylanan komisyon kararları resmi yazı, bilgi sistemi veya elektronik posta marifetiyle başvuru sahibine bildirilir.

Sözleşme

MADDE 12 – (1) Başkanlık ile yararlanıcı arasında imzalanacak sözleşmede; projeye ilişkin özel koşullar ile genel, idari ve mali hükümlere dair hususlar yer alır.

(2) Sözleşmede belirtilmesi durumunda Başkanlık, desteğin amaç, hedef ve bütçesine bağlı olarak, yararlanıcılardan eş finansmana ilişkin teminat isteyebilir. Teminat, nihai ödemenin yapılması ve projenin sözleşmeye uygun olarak sonlandırılmasını müteakip serbest bırakılır.

(3) Başkanlık ile yararlanıcı arasında imzalanacak sözleşme, projenin uygulanacağı ülkenin milli para birimi cinsinden düzenlenebilir.

(4) Yararlanıcıların, projelerini sözleşme hükümleri doğrultusunda uygulamaları esastır. Ancak sözleşmenin imzalanmasından sonra faaliyetlerin uygulamasını zorlaştıracak, geciktirecek veya imkânsız hale getirecek mücbir bir sebebin ortaya çıkması halinde, tarafların mutabakatı ile uygulamanın herhangi bir safhasında sözleşme, uygulama rehberinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde değiştirilebilir.

Sözleşmenin askıya alınması ve feshi

MADDE 13 – (1) Projelerin uygulama aşamasında, Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin zamanında verilmemesi ve/veya eksik teslim edilmesi, izleme ziyaretlerinin engellenmesi veya projenin sözleşmeye ve ilgili mevzuata uygun yürütülmediğinin tespit edilmesi halinde sözleşme askıya alınır. Bu durumda yararlanıcıya, tespit edilen aksaklık bildirilerek düzeltme için en fazla 60 güne kadar süre verilir. Verilen sürenin sonunda, tespit edilen sorunların çözülmemesi halinde sözleşme feshedilir.

(2) Usulsüzlük yaptığı tespit edilen yararlanıcıların sözleşmeleri feshedilir. Usulsüzlük yapan yararlanıcılar, Başkanlıktan 5 yıl süreyle mali destek alamazlar.

(3) Bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen nedenlerle sözleşmenin feshedilmesi halinde, sözleşme çerçevesinde sağlanan destek, tahakkuk eden faiz ve sözleşmede öngörülen cezai şart ve sözleşmeden doğan masraflar ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yararlanıcıdan tahsil edilir.

(4) Mücbir sebepler nedeniyle, projenin sözleşmede belirtilen şekilde sürdürülememesi halinde, karşılıklı mutabakat içinde sözleşme feshedilerek proje sonlandırılabilir. Bu durumda eğer yararlanıcıya fazla bir ödeme yapılmışsa yapılan ödeme yararlanıcıdan tahsil edilir. Ödeme yapılmamışsa, projenin tamamlanan kısmı için Başkanlık ödeme yapabilir.

(5) Usulsüzlük dışında bir nedenden dolayı sözleşmesi feshedilen yararlanıcılar, Başkanlığa karşı tüm mali yükümlülüklerini yerine getirmedikçe Başkanlıktan herhangi bir mali destek alamazlar.

Proje izleme ve ödemeler

MADDE 14 – (1) Başkanlık tarafından destek sağlanan projelerin, sözleşme, öngörülen faaliyetler, takvim, bütçe ve çıktılar ile uyumlu bir şekilde yürütülmesi amacıyla hizmet birimleri tarafından izleme faaliyetleri gerçekleştirilir. Hizmet birimleri tarafından etkin bir izleme faaliyeti yapılabilmesi amacıyla yararlanıcıdan projeye ilişkin bilgi ve belge talep edilebilir ve/veya proje yerinde incelenebilir.

(2) Projeye ilişkin başlangıç ödemesi, sözleşmede belirtilen oranlar çerçevesinde sözleşme imzalandıktan sonra yapılır. Sözleşmede belirtilen ara ve nihai ödemeler ise, belirlenen takvimde yararlanıcılar tarafından, projenin gidişatı veya nihayetiyle ilgili Başkanlığa sunulan raporların uygun görülmesi halinde yapılır. Başkanlık, raporları inceleme neticesinde ek bilgi veya belge isteyebilir. Başkanlık, raporların incelenmesinin akabinde proje faaliyetlerinin kısmi olarak yerine getirilemediği veya belgelendirilemediğinin tespiti halinde sözleşmede belirtilen miktar veya oranların altında ödeme yapabilir.

(3) Nihai rapor ve belgelerin incelenmesi sonucunda faaliyetler, takvim, uygun harcamalar ve benzeri konular başta olmak üzere sözleşmeye aykırılık tespit edilmesi halinde, bunlara karşılık gelen tutarların Başkanlığa iadesi talep edilir.

(4) Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve bunlara bağlı döner sermaye işletmelerince yürütülecek projelere ilişkin destekler, ilgili idare bütçesine tahakkuka bağlanmak suretiyle ödenir. Tahsis edilen tutarlar idarenin tabi olduğu mevzuat çerçevesinde kullanılır.

(5) Başkanlık proje ödemelerini, yararlanıcı ya da Başkanlığın uygun görmesi halinde yararlanıcının vekili olarak tayin edilen gerçek kişi adına projeye özel açılmış banka hesabına aktarır.

(6) Sözleşme kapsamındaki uygulamalarla ilgili olarak, yararlanıcının ve proje kapsamında görev alan kişilerin kusur ve ihmalleri sebebiyle doğacak olan ceza, gecikme zammı, faiz ve sair giderler, Başkanlık tarafından karşılanamaz.

(7) Proje kapsamında yararlanıcılara yapılan ödemeler, proje dışında bir maksatla kullanılamaz ve bu ödemelerden herhangi bir şekilde faiz ve benzeri gelir elde edilemez.

Satın alma ve mülkiyet

MADDE 15 – (1) Yararlanıcıların proje kapsamında yapacakları ihale ve satın alma faaliyetleri, sözleşme ve ilgili uygulama rehberinde belirtilen usul ve esaslara göre yapılır.

(2) Bu Yönetmelik çerçevesinde yürütülen projeler kapsamında alımı desteklenen bina, alet, teçhizat, yazılım, malzeme ile yapımı gerçekleştirilen tesislerin mülkiyeti ve diğer yasal hak ve yükümlülükleri sözleşmede belirtilen şekle göre belirlenir.

Görünürlük

MADDE 16 – (1) Başkanlık tarafından destek sağlanan projelerde, sözleşmede aksi bir hüküm olmadığı sürece Başkanlığın görünürlüğü, yayımlanan görünürlük rehberine uygun olarak sağlanır.

Yazışma dili

MADDE 17 – (1) Desteklerle ilgili her türlü yazışmanın Türkçe yapılması esastır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Ortak destek

MADDE 18 – (1) Başkanlık, bu Yönetmelik ve yürürlükteki diğer mevzuat hükümlerine uygun olmak kaydıyla, kurum ve kuruluşlarla ortak destek programları düzenleyebilir.

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

MADDE 19 – (1) 30/11/2011 tarihli ve 28128 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığınca Verilecek İdari ve Mali Destekler Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanı yürütür.

31 Temmuz 2016 PAZAR               Resmî Gazete                             Sayı : 29787

YÖNETMELİK

Orman Genel Müdürlüğünden:

ORMAN BİTKİSİ TOHUMLUKLARI PİYASASINDA YETKİLENDİRME, DENETLEME VE ORMAN BİTKİ PASAPORTU YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı ve kapsamı; orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohumlukları standartlara uygun olarak üreten, satışını yapan, gerçek veya tüzel kişilerin yetkilendirilmesi, denetlenmesi ve orman bitki pasaportuna ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 67 nci ve 103 üncü maddeleri, 31/10/1985 tarihli ve 3234 sayılı Orman Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 2 nci, 7 nci ve 14/B maddeleri, 29/6/2006 tarihli ve 5531 sayılı Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanunun 4 üncü ve 5 inci maddeleri ile 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 40 ıncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Ağaç: Yetiştiği yerlere bakılmaksızın tabii olarak yetişen veya yetiştirilen, en az 8 metre ve daha yukarı boy yapabilen, kökü, gövdesi ve tepesi olan, yaşı ve çapı ne olursa olsun yerli ve egzotik tür orijinli odunsu orman bitkilerini,

b) Ağaççık: Yetiştiği yerlere bakılmaksızın tabii olarak yetişen veya yetiştirilen, yan dalların çoğalması ve fazlaca gelişmesi neticesinde tepesi yayvanlaşan, genel olarak genişliğine bir büyüme şekli gösteren, boyu 8 metreyi bulmayan, çapı ne olursa olsun uzun ömürlü, yerli ve egzotik tür orijinli odunsu orman bitkilerini,

c) Bakanlık: Orman ve Su İşleri Bakanlığını,

ç) Fidan: Gerek tabii olarak yetişmiş gerekse generatif veya vejetatif yolla üretilmiş kök ve gövdesi bulunan 1 ve 10 yaş arası olan iğne yapraklı, 1 ve 6 yaş arası olan yapraklı bitkileri,

d) Fidanlık: Ağaç, ağaççık ve orman florasına ait tohum ve fidanların üretildiği fidanlıkları,

e) Fidan üreticisi: Ticari olarak orman ağaç, ağaççık ve florasına ait fidanları üreten, işleyen gerçek veya tüzel kişileri,

f) Fidan yetiştiricisi: Sözleşmeli olarak fidan üreticileri adına üretim yapan gerçek veya tüzel kişileri,

g) Flora: Ağaç, ağaççık ve orman alt tabakasında yetişen, toprak muhafaza fonksiyonunu icra eden, ormanların müşir bitkisi özelliğini taşıyan, tabii olarak veya emekle yetiştirilen, gerektiğinde süs bitkileri olarak da kullanılabilen, orman ekosisteminin canlı unsuru, odunsu ve otsu tür orman bitkilerini,

ğ) Gen koruma ormanı: Bir türün genetik çeşitliliğinin korunması amacıyla seçilen ve yönetilen meşcereleri,

h) Genel Müdürlük: Orman Genel Müdürlüğünü,

ı) İlgili heyet: İlgili müdürlük personelinden en az iki orman mühendisinin katılımı ile kurulan heyeti,

i) İlgili müdürlük: Genel Müdürlükçe yetkilendirilmiş müdürlükleri,

j) Kayıt sertifikası: Fidan üretici belgesi, tohum üretici belgesi, tohum bayi belgesi, tohum işleyici belgesi, tohumluk üretici belgesi olarak adlandırılan belgeleri,

k) Klon: Bir bireyden vejetatif olarak elde edilen bireyler grubunu,

l) Klon parkı: Islah materyalinin korunması, yapay dölleme çalışmalarının kolaylıkla yapılması ve diğer bilimsel çalışmalara temel olması amacıyla aşılı fidanlardan oluşturulan tesisleri,

m) Kontrol: Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerin mevzuata uygunluğunun doğrulanması için, orman bitkisi tohumluk kontrolörlerine verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim, muayene, numune alma, analiz gibi iş ve işlemleri,

n) Meslek mensubu: Orman Mühendisi ünvanına haiz olup, 5531 sayılı Kanun çerçevesinde serbest ormancılık bürosu ve/veya şirketini kurmakla ruhsatlandırılan kişiyi,

o) Orman bitkisi: Orman ağaç, ağaççık ve florasına ait canlı bitkiler, yumrular, soğansılar, soğanlar, rizomlar, yapraklı dallar, yapraklar, bitki doku kültürleri, canlı polen, göz, kalem ve çelik gibi canlılığını koruyan belirli parçaları ile tohumları,

ö) Orman bitki pasaportu: Bitki sağlığı standartlarının ve özel şartların karşılandığını gösteren, orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohumluklar için standart hale getirilmiş, usullere uygun olarak hazırlanan, ilgili müdürlük veya ilgili müdürlükçe yetkilendirilenler tarafından düzenlenen, orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohumlukların hareketi esnasında bulundurulan belgeyi,

p) Orman bitkisi tohum bayisi: Orman ağaç, ağaççık ve florası tohumlarını pazarlamak amacıyla yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişileri,

r) Orman bitkisi tohum işleyicisi: Üreticilere ait orman florası tohumlarını belirlenen standartlara göre fiziksel ve kimyasal işlemlerden geçirerek ekime ve/veya pazarlamaya uygun hale getiren gerçek veya tüzel kişileri,

s) Orman bitkisi tohum üreticisi: Orman ağaç, ağaççık ve florası tohumlarını üreten ithal veya ihraç eden, işleyen, satışa hazırlayan ve dağıtan gerçek veya tüzel kişileri,

ş) Orman bitkisi tohum üretici belgesi: Orman bitkisi tohumu üreten, işleyen, depolayan ve ticaretini yapan gerçek ve tüzel kişilere verilen ve her yıl yıllık denetim raporu doğrultusunda vize edilen belgeyi,

t) Orman bitkisi tohumluğu: Orman ağaç, ağaççık ve florasına ait bitkilerinin çoğaltımı için kullanılan tohum, yumru, fidan, çelik, doku, aşı materyali gibi generatif ve vejetatif bitki kısımlarını,

u) Orman bitkisi tohumluk kontrolörü: Tohumluk belgelendirmelerine ilişkin kontrol ve denetim yapan, numune alan ve belge düzenleyen, Orman Genel Müdürlüğünde görev yapan yetkilendirilmiş orman mühendisini veya yetkili meslek mensubunu,

ü) Orman bitkisi tohumluk üreticisi: Orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohumlukları üretmek, işlemek, satışa hazırlamak ve dağıtmak üzere yetkilendirilen, fidan üreticisi, tohum üreticisi, tohum işleyicisi ve tohum bayileri için istenen tüm şartları yerine getiren ve tüm donanımları bulunduran gerçek veya tüzel kişileri,

v) Ormancılık bürosu: 8/4/2009 tarihli ve 27194 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ormancılık ve Orman Ürünleri Bürolarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Yönetmeliği hükümlerine göre kurulan, bu Yönetmelikteki işleri yapmakla yetkilendirilen serbest ormancılık veya serbest yeminli ormancılık bürolarını, ortaklıklarını ve şirketlerini,

y) Orman idaresi: Orman Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatını,

z) Ormancılık karantinası: Zararlı organizmaların ülkeye girişini veya ülke içinde yayılmasını önlemek amacıyla, orman bitkisi tohumlukları, orman bitkisel ürünü ve diğer maddelerin denetim ve kontrol altına alınması ile yerinde ve zamanında imha edilmesini,

aa) Tohum: Meydana geldiği bitkinin tüm özelliklerini taşıyan, döllenme sonucu meydana gelen ve yeni bir bitki oluşturma kapasitesi olan üretim materyalini,

bb) Tohum bahçesi: Seçilmiş klon veya bireylerle tesis edilen, istenmeyen kaynaklardan polen erişiminin engellendiği veya en aza indirildiği, entansif bakım tedbirlerinin uygulandığı, sık aralıklarla, bol ve kolay tohum üretimi sağlayacak şekilde yönetilen plantasyonları,

cc) Tohum meşceresi: Bulunduğu ekosistemde ekonomik önemi olan odun özellikleri bakımından üstün özelliklere sahip ağaçlardan oluşması nedeniyle tohum kaynağı olarak seçilen ve özel bir silvikültür planıyla işletilen meşcereleri,

çç) Tohum toplama sahası: Tohum meşceresi veya tohum bahçesi özelliklerine sahip olmayan, belirli bir bölgede bulunan ve fidan üretimi için tohumları toplanan ağaçların bulunduğu alanı,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Orman Bitkisi Tohumluk Üreticilerinin Yetkilendirilmesi ve Denetlenmesi

Fidan üretici belgesi verilmesine dair şartlar

MADDE 4 – (1) Fidan üreticisi olarak yetki almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, aşağıdaki belgeleri Ek-1’de yer alan dilekçeye ekleyerek fidan üretim tesislerinin bulunduğu yerdeki ilgili müdürlüğe başvurur;

a) Vergi kaydı levhası,

b) Ticaret sicil kaydı,

c) Fidan üretimi için 50 dekar ve üzeri araziye sahip işletmelerin en az bir meslek mensubu çalıştırdığına dair sigorta bildirimi belgesi veya sahibinin meslek mensubu olduğuna dair belge,

ç) Fidan üretimi için 50 dekarın altındaki araziye sahip işletmelerin, fidanlığın tamamını ayda en az iki kez ve tam gün kontrol etmek koşulu ile serbest ormancılık bürosundan danışmanlık hizmeti aldığına ilişkin sözleşme veya sahibinin meslek mensubu olduğuna dair belge,

d) Bu fıkranın (c) ve (ç) bentlerinde yazılı işletme sahiplerinin, 5531 sayılı Kanuna göre Orman Mühendisleri Odasınca verilmiş vizeli ruhsat belgesi,

e) Fidan üretimi yapılacak arazinin geçerli sahiplilik belgesi veya en az beş yıllık kiralandığına dair kira sözleşmesi.

(2) Çıplak köklü fidan üretimi için veya kaplı fidan üretimi için en az 2.0 dekar, sera üretim için en az 200 m² yetiştirme alanı gereklidir.

Fidan üreticilerinin yükümlülükleri

MADDE 5 – (1) Fidan üretici belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişiler aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirmekle sorumludur:

a) Genel Müdürlükçe ve/veya ilgili müdürlükçe düzenlenecek eğitim ve toplantılara katılmak,

b) Hizmet akdi ile çalıştırdıkları meslek mensuplarının sigorta bildirim cetvelini veya danışmanlık hizmeti alınan serbest ormancılık bürosu ile yapılan sözleşmeyi denetimlerde ibraz etmek,

c) Gerçekleştirdikleri üretim, sertifikasyon, analiz ve pazarlama kayıtlarını en az beş yıl süreyle muhafaza etmek,

ç) Satışlarını, üretim yapılan yerlerde veya ilgili belediyenin gösterdiği satış alanlarında ya da orman bitkisi tohumluk bayileri aracılığıyla yapmak,

d) Fidan üretim ve ticaretini bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapmak.

(2) Bu Yönetmelik hükümlerine göre fidan üretimini yapanlar, ürettikleri orman bitkisi tohumluklarında zararlı organizma görülmesi durumunda yayılmaması için önlem almak ve Orman Genel Müdürlüğüne bildirmek zorundadır.

Tohum üretici belgesi verilmesine dair şartlar ve donanım

MADDE 6 – (1) Tohum üreticisi olarak yetki almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, aşağıdaki belgeleri Ek-1’de yer alan dilekçeye ekleyerek tohum üretim tesislerinin bulunduğu yerdeki ilgili müdürlüğe başvurur;

a) Vergi kaydı levhası,

b) Ticaret sicil kaydı,

c) Tohum üretilen bitki grubuna ait gerekli teknik bilgiler, faturalar veya üretime ait izin belgeleri,

ç) Tohum üretimi için işletmelerin; en az bir meslek mensubunu hizmet akdi ile çalıştırdığına dair sigorta bildirimi belgesi ve/veya serbest ormancılık bürosundan danışmanlık hizmeti aldığına ilişkin sözleşme veya sahibinin meslek mensubu olduğuna dair belge,

d) Tohum işleme tesisi veya tohum işleyicisi ile hizmet alım sözleşmesi,

e) Yıllık kapasite raporu.

(2) Sertifikalı tohum üreticilerinin, Genel Müdürlükçe belirlenecek esaslara uygun aşağıdaki donanımlara sahip olması gerekir:

a) İşletme kapasitesine uygun tesis,

b) Tohum üretim kapasitesine uygun soğutma ünitesi veya depo,

c) Tohum üretimi yapılan türlere uygun numune alma alet ve ekipmanı,

ç) Çimlendirme dolabı,

d) Hassas terazi,

e) Nem tayin cihazı,

f) Çimlendirme kabı,

g) Tohum saklama kabı,

ğ) Şahit numune saklama deposu,

h) Diğer laboratuvar malzemeleri.

Tohum üreticilerinin yükümlülükleri

MADDE 7 – (1) Tohum üretici belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişiler aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirmekle sorumludur:

a) Genel Müdürlükçe ve/veya ilgili müdürlükçe düzenlenecek eğitim ve toplantılara katılmak,

b) Hizmet akdi ile çalıştırdıkları meslek mensuplarının sigorta bildirim belgesini veya danışmanlık hizmeti alınan serbest ormancılık bürosu ile yapılan sözleşmeyi denetimlerde ibraz etmek,

c) Gerçekleştirdikleri tohum üretim, sertifikasyon, analiz ve pazarlama kayıtlarını en az beş yıl muhafaza etmek,

ç) Üretilen ve sarfedilen tohumlara ait şahit numuneleri en az bir yıl süre ile muhafaza etmek,

d) Laboratuvar çalışmalarında Genel Müdürlükçe belirlenmiş yöntemleri kullanmak,

e) Tohum üretim ve ticaretini bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapmak.

(2) Bu Yönetmelik hükümlerine göre tohum üretimini yapanlar, ürettikleri tohumluklarda zararlı organizma görülmesi durumunda yayılmaması için önlem almak ve Orman Genel Müdürlüğüne bildirmek zorundadır.

Tohum işleyici belgesi verilmesine dair şartlar ve donanım

MADDE 8 – (1) Sertifikalı tohum işleyicilerinin, Tohum İşleyici Belgesi alabilmeleri için aşağıdaki donanımlara sahip olduklarını kanıtlayıcı belgeleri Ek-1’de yer alan dilekçe ile ilgili müdürlüğe başvurması gerekir;

a) Tohum işleme ve işletme kapasitesine uygun tesis,

b) Tohum eleme ekipmanları,

c) Hassas terazi,

ç) Çimlendirme kabı ve dolabı,

d) Tohum saklama kabı,

e) Serbest ormancılık bürosunca düzenlenmiş yıllık kapasite raporu.

Fidan ve tohum üretici belgesi verilmesine dair şartlar ve donanım

MADDE 9 – (1) Hem fidan hem de tohum üreticisi olarak yetki almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, fidan ve tohum üreticisi belgesi verilmesine dair şartlara uymak ve donanımları bulundurmak zorundadır. 4 üncü ve 6 ncı maddelerde belirtilen belgelerin ekleneceği Ek-1’de yer alan dilekçe ile üretim tesislerinin bulunduğu yerdeki ilgili müdürlüğe başvurur.

(2) İlgili müdürlük de 4 üncü ve 6 ncı maddelerde belirtilen esaslara uygunluğu tespit edilen başvuru sahiplerine tohum ve fidan üretici belgesi düzenler.

(3) Bu işletmelerin denetlenmesi 13 üncü maddede belirtilen esaslara göre ayrı ayrı yapılır.

Tohum bayi belgesi verilmesine dair şartlar ve donanım

MADDE 10 – (1) Tohum bayisi olarak yetki almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, aşağıdaki belgeleri Ek-1’de yer alan dilekçeye ekleyerek tesislerinin bulunduğu yerdeki ilgili müdürlüğe başvurur;

a) Vergi kaydı levhası,

b) Ticaret veya esnaf ve sanatkarlar sicil kaydı,

c) Meslek mensubu çalıştırdığına dair hizmet akdi sözleşmesi ile sigorta bildirim belgesini veya sahibinin meslek mensubu olduğuna dair belge,

ç) Bayilik yapılacak yerin ve deponun açık adresi.

(2) Tohum bayilerinin Genel Müdürlükçe belirlenecek esaslara uygun aşağıdaki donanımlara sahip olması gerekir;

a) Satış kapasitesine uygun soğutma ünitesi, depo ve satış yeri,

b) Satış yerinde ve depoda tohumlukların muhafaza edilmesine uygun raf sistemi.

Tohum bayisinin yükümlülükleri

MADDE 11 – (1) Tohum bayi belgesi alan gerçek ve tüzel kişiler aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirmekle sorumludur;

a) Genel Müdürlükçe ve/veya ilgili müdürlükçe düzenlenecek eğitim ve toplantılara katılmak,

b) Hizmet akdi ile çalıştırdıkları meslek mensuplarının sigorta bildirim belgesini veya sahibinin meslek mensubu olduğuna dair vizeli ruhsat belgesini denetimlerde ibraz etmek,

c) Kayıt altına alınmış türlere ait sertifikalı, etiketli, standart tohumlukları satmak,

ç) 2/2/2006 tarihli ve 26068 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Orman Yetiştirme Materyallerinin Ticareti Yönetmeliğinin (1999/105/Ec) 11 inci maddesindeki bilgileri içermeyen yerli ya da ithal tohumlukları satmamak,

d) Satışını yaptığı tohumlara ait sertifikasyon, analiz ve pazarlama belgelerini en az beş yıl muhafaza etmek,

e) Tohumlukların orijinal ambalajlarını bozmamak ve açık olarak satmamak,

f) Denetim amacıyla gelen tohumluk kontrolörlerine gerekli bilgi ve belgeleri sağlamak,

g) Denetim amacıyla gelen tohumluk kontrolörlere istenilen çeşit ve miktarda tohumluk numunesi vermek,

ğ) Bayilik izin belgelerini her yıl vize ettirmeden tohum satışı yapmamak,

h) Tohum üretim ve ticaretini bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapmak.

Fidan üretici, tohum üretici, tohum işleyici, tohum bayi veya orman bitkisi tohumluk üretici belgesi düzenlenmesi

MADDE 12 – (1) Fidan üretici, tohum üretici, tohum işleyici, tohum bayi veya tohumluk üretici belgesi almak için başvuruda bulunan gerçek ve tüzel kişilerin belge ve donanımları ilgili heyetçe yerinde incelenerek bir rapor düzenlenir.

(2) Yapılan incelemede eksiklikler tespit edilmesi halinde, giderilmesi için 30 günlük süre verilir. Bu sürenin sonunda ilgili heyetçe tekrar yerinde tespitler yapılır. Eksikliklerin giderilmemesi halinde başvuru reddedilir.

(3) Yapılan incelemede herhangi bir eksikliği bulunmayan ya da eksikliklerini gideren gerçek ya da tüzel kişiler birinci fıkrada sayılan belgeleri almaya hak kazanır. Beş yıl süreli belge verilmesi için ilgili heyetçe rapor düzenlenerek onay için ilgili müdürlüğe gönderilir. Bu rapora dayanarak birinci fıkradaki belgeleri almaya hak kazanan tohumluk üretici ve satıcıları Ek-2’deki taahhütnameyi imzaladıktan sonra Ek-3’teki kayıt sertifikası üç nüsha olarak düzenlenir. Bu belgelerin bir nüshası ilgili müdürlükte, bir nüshası Genel Müdürlükte muhafaza edilir ve bir nüshası da üreticiye verilir.

(4) Tohumluk üretici belgesi almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler; fidan üretici, tohum üretici, tohum işleyici ve tohum bayii belgeleri almak için gereken şartları yerine getirmek ve bunlardan istenen tüm tesis ve donanımları bulundurmak zorundadır.

Fidan üreticilerinin, tohum üreticilerinin, tohum işleyicilerinin, tohum bayilerinin veya orman bitkisi tohumluk üreticilerinin denetlenmesi

MADDE 13 – (1) Fidan üreticileri, tohum üreticileri, tohum işleyicileri, tohum bayileri veya tohumluk üreticileri her yıl ilgili müdürlük tarafından en az bir defa denetlenir veya serbest yeminli ormancılık bürolarına denetlettirilebilir. Denetimlerde Ek-4’teki denetim formu kullanılır. Denetim formları üç nüsha düzenlenir birinci nüshası ilgiliye verilir. İkinci nüshası ilgili müdürlüğe gönderilir. Üçüncü nüshası da denetleyende kalır. Denetimde, bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

(2) Denetimler sonucunda, fidan üretici, tohum üretici, tohum işleyici, tohum bayi veya tohumluk üreticilerinin, bu Yönetmelik hükümlerinde belirtilen şartları taşımadığı tespit edilmesi halinde ilgili müdürlükçe eksiklikler ilgililere bildirilir. Eksikliklerin tamamlanması için otuz günlük süre verilir. Bu süre sonunda yapılan denetimde, eksikliklerin devamı durumunda ilgiliye ait belge iptal edilir. Belgenin iptal edildiği ilgiliye tebliğ edilerek Orman Genel Müdürlüğü internet sayfasında yayımlanır.

(3) Fidan üreticisi, tohum üreticisi, tohum işleyicisi veya tohumluk bayisi belgesinin geçerlilik süresi içerisinde her yıl yapılan denetimde bu Yönetmelik hükümlerinde belirtilen şartları devam ettiren gerçek ve tüzel kişilerin belgeleri vize edilir.

(4) Kayıtlı üreticiler, işleyici ve bayiler denetim elemanlarına orman bitki tohumluklarına ilişkin her türlü belge ve kayıtları temin eder, denetim elemanlarına görevlerini yapabilmeleri için gerekli kolaylıkları sağlar. Aykırı davrananların belgeleri denetim elemanlarınca düzenlenen rapora bağlı olarak ilgili müdürlükçe iptal edilebilir.

(5) İlgili müdürlük, ihraç edilen herhangi bir orman bitki tohumluğuna ilişkin satıcı tarafından yanlış bilgi verildiğini tespit ederse, Orman Genel Müdürlüğüne doğru bilgileri gönderir. Orman Genel Müdürlüğü, alıcıyı ve ihracat yapılmışsa tohumluğun gönderildiği ülkenin yetkili birimini uyarır ve doğru bilgileri gönderir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Alt Birliklere Üyelik ve Meslek Mensubu Çalıştırılması

Alt birliklere üyelik

MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yetkilendirilerek belgelendirilen gerçek veya tüzel kişiler, faaliyet alanı ile ilgili 5553 sayılı Kanunun 17 nci maddesine göre ilgili alt birliğe üye olmak zorundadır.

(2) Denetimlerde alt birliğe üyeliğini gösteren belgeyi ibraz etmeyen gerçek veya tüzel kişilere, eksikliğin giderilmesi amacıyla otuz günlük ek süre verilir. Bu sürede de üyelik belgesini ibraz etmemesi halinde belgeleri iptal edilir.

(3) Orman Genel Müdürlüğüne bağlı fidanlıklar alt birliklere üye olma şartından muaftır.

Meslek mensuplarının çalışma ve çalıştırılması ile ilgili hususlar

MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında ormancılık bürolarından danışmanlık hizmeti alınarak çalışacak meslek mensupları, fidanlığın tamamını ayda en az iki kez ve tam gün kontrol etmek koşulu ile en fazla on üreticiye danışmanlık hizmeti verebilir. Fidanlıklarda yapılan iş ve işlemleri rapor veya tutanak ile belgelendirmek zorundadırlar.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Tohumluk Üreticilerinin Orman Bitki Pasaport İşlemleri

Tohumluk üreticilerinin orman bitki pasaport sisteminde kayıt altına alınması

MADDE 16 – (1) Ek-5’te listelenmiş olan tohumlukların üretimini, satışını ve depolamasını yapacak özel sektör tohumluk üreticileri, Orman Genel Müdürlüğü orman bitki pasaport sistemine kayıtlarını yaptırmak zorundadırlar.

(2) İlgili müdürlüğe tohumluk üretici belgesiyle başvuruda bulunan özel sektör tohumluk üreticileri, aşağıdaki şartları yerine getirdiği takdirde kayıt altına alınır ve kayıt numarası verilir:

a) Tohumluk üreticileri, durumunu özetleyen bir dilekçe (Ek-6) ile ilgili müdürlüğe müracaat eder. Dilekçeye üretici belgesini ekler.

b) Üretim yerlerinde veya sahalarında üretilen veya ticareti yapılan orman bitki türü tohumluklarına ait sertifika veya bitki pasaportu ilgili müdürlükçe kontrol edilir. Sertifika veya bitki pasaportu olmayan tohumluklara ait eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilir.

c) Kayıt öncesinde üretim yerlerinde veya sahalarında tohumluk kontrolörlerince orman bitki sağlığı kontrolleri gerçekleştirilir. Üretim yerlerinde veya yakınlarında gözleme dayalı kontroller yapılır. Toprakta yaşayan ormancılık karantinasına tabi zararlı organizmaların tespiti amacıyla mevzuata uygun olarak üretim yerinden toprak ve/veya üretim harcı örneği alınır. Gerekli hallerde alandan veya civardan bitki örnekleri alınır. Alınan örnekler etiketlenerek analiz için Orman Fakülteleri, Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri diğer Bakanlıklara ve kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı laboratuvarlar ile akredite olmuş özel laboratuvarlara gönderilir. Herhangi bir eksikliğe rastlanılmaması ve analiz sonuçlarının temiz çıkması durumunda kayıt işlemi gerçekleştirilerek tohumluk üreticisine bir kayıt numarası verilir.

ç) Sorumlu meslek mensubunun; 5531 sayılı Kanuna göre ruhsatlandırılmış orman mühendisi olup olmadığı kontrol edilir.

d) Tohumluk üreticilerinin faaliyet yeri, üretim yeri, şekli ve deseninde değişiklik yapılacaksa, ilgili müdürlüğe bildirilerek yeni durum ile ilgili gerekli kontroller yapılır.

Orman bitki pasaportu sistemine kayıtlı tohumluk üreticilerinin yükümlülükleri

MADDE 17 – (1) Kayıtlı orman bitkisi tohumluk üreticileri aşağıda belirtilen sorumlulukları yerine getirirler;

a) Ek-5’te listelenmiş olan tohumlukların yetiştirildiği, üretildiği, depolandığı, saklandığı ya da başka şekillerde bulunduğu yerlerin tesis kullanım planını tutmak,

b) Tohumluk alımı, satımı ve üretimi ile ilgili kayıtları tutmak ve bu kayıtları en az beş yıl süreyle saklamak,

c) İlgili müdürlük ile tohumlukların üretimi ve sağlığı konularında görüşmeleri yürütmek üzere, 5531 sayılı Kanuna göre ruhsatlı bir meslek mensubu olarak yetkili orman mühendisini görevlendirmek,

ç) Sertifikası olmayan tohumlukları, üretim ve ticari faaliyetlerde kullanmamak,

d) Satın alınan tohumlukların orman bitki pasaportları ile sonradan düzenlenen orman bitki pasaportlarına ait bilgi ve belgeleri en az beş yıl süreyle saklamak,

e) Tohumlukların yıllık üretim durumlarını veya değişikliklerini ilgili müdürlüğe bildirmek,

f) Genel Müdürlük tarafından hazırlanan tebliğ, tamim ve yönergeler çerçevesinde gerektiğinde ve belirlenen zamanlarda gözlem ve muayene yapmak,

g) Orman bitkisi tohumluklarının alımı satımı ve üretim aşamalarında meydana gelen hastalıklarla ilgili kayıtları tutmak ve hastalığı zamanında orman idaresine bildirmek.

Orman bitkisi tohumluklarının yurtiçi hareketleri

MADDE 18 – (1) Ek-5’te listelenmiş tohumluklar bitki pasaportu ile hareket etmek zorundadır.

(2) Ek-7’de listelenmiş olan zararlı organizmaların hareketi yasaktır.

(3) Ek-8’de listelenmiş olan zararlı organizmalarla bulaşık tohumlukların hareketi yasaktır.

(4) Ek-9’da yer alan özel şartların sağlanmaması durumunda tohumlukların hareketi yasaktır.

Orman bitki pasaportu

MADDE 19 – (1) Orman bitki pasaportu yalnızca bir etiketten ve/veya bir belgeden ve/veya bir etiketle birlikte buna eşlik eden fatura ve dokümanlardan ibaret olabilir.

(2) Orman bitki pasaportu yalnızca bir etiketten ve/veya bir belgeden ibaret ise aşağıdaki bilgileri içermek zorundadır;

a) “Orman Bitki Pasaportu” ibaresi,

b) Ülke kodu (TR),

c) Sorumlu resmi kurum veya ayırt edici kodu,

ç) Kayıt numarası,

d) Transfer bölgesi kodu,

e) Seri numarası,

f) Türkçe ve latince adı,

g) Ürün miktarı,

ğ) Orijini,

h) İkame pasaport (RP) orijinal pasaport yeniden düzenlenmiş ise menşei kayıt numarası,

ı) Orman bitki türü tohumlukları, tohum ise olgunlaşma yılı, fidan ve çelik ise yaşı, tipi ile kök kesimi, şaşırtma ve kaplı olup olmama durumları,

i) Ulusal kayıt numarası kategorisine göre renklendirilmemişse, kategorisi.

(3) Orman bitki pasaportu, bir etiket ya da bir belgeyle birlikte buna eşlik eden fatura, irsaliye gibi dokümanlardan ibaret ise;

a) Etiket üzerinde ikinci fıkrada belirtilen bilgilerden en az ilk onunun bulunması,

b) Etiket ya da belgeye eşlik eden dokümanda ikinci fıkrada belirtilen bilgilerin tümünün yer alması,

zorunludur.

(4) Orman bitki pasaportu bir sevkiyatın en küçük birimini temsil eden bitkilere, ambalajlarına veya bunları taşıyan araca iliştirilir.

(5) Orman bitki pasaportunun tekrar kullanılması yasaktır.

(6) Yırtık, tasdikli olmayan değişiklikler içeren, yanlış yazılan ve okunamayan, bilgileri eksik olan, çevre şartlarından dolayı yıpranan veya dikkatsizce yazılan pasaportlar geçersizdir.

(7) Orman bitki pasaportu tamamen büyük harflerle barkot sistemi ile doldurulur.

Orman bitki pasaportlarının basılması, muhafazası ve düzenlenmesi

MADDE 20 – (1) Orman bitki türü tohumlukları üreticilerine ait orman bitki pasaportunun basımı ve/veya muhafazası, ilgili müdürlükçe veya ilgili müdürlükçe yetkilendirilen tohumluk üreticileri tarafından yapılır.

(2) Ek-5’te listelenmiş olan tohumlukların orman bitki pasaportu basma işlemi tohumluk üreticisinin aşağıdaki şartları sağlaması ve ilgili müdürlüğe başvurusu üzerine gerçekleştirilir;

a) Kayıt altına alınan tohumluk üreticilerine ait tohumluklar ilgili müdürlükçe bu Yönetmeliğe uygun olacak şekilde kontrol edilir; bu tohumluklar Ek-7 ve Ek-8’de listelenmiş olan zararlı organizmalardan ari olmak zorundadır. Ek-9’da yer alan tohumluklar için aranan özel şartların yerine getirilmesi durumunda bitki pasaportu düzenlenir.

(3) Kayıtlı orman bitkisi tohumluk üreticileri orman bitki pasaportu basma yetkisi için faaliyet gösterdiği yerdeki ilgili müdürlüğe müracaatta bulunurlar. İlgili müdürlük yerinde yaptığı denetim sonucunda, ortaya konulmuş olan kontroller sonucunda Ek-5’te listelenmiş olan tohumluklar, Ek-7 ve Ek-8’de listelenmiş olan zararlı organizmalardan ari ise ve Ek-9’da belirtilmiş olan özel şartlar yerine getirilmiş ise orman bitki pasaportu basma ve/veya düzenleme yetkisi verir. Yetkilendirme bir yıl süre ile geçerlidir.

(4) Ek-5’te yer alan tohumluklar ithal edilmiş ise; orman bitki pasaportu, ilgili müdürlükçe veya yetkilendirilen tohumluk üreticisince ithalat işlemi gerçekleştikten sonra düzenlenir.

İkame orman bitki pasaportu

MADDE 21 – (1) Orman bitki pasaportuna konu tohumlukların bölünmesi veya birleştirilmesi durumunda ikame orman bitki pasaportu düzenlenir.

(2) İkame orman bitki pasaportu, kayıt altına alınan yetkili tohumluk üreticisinin başvurusu üzerine, ilgili müdürlükçe veya orman bitki pasaportu basımına yetkili olan tohumluk üreticileri tarafından düzenlenir.

(3) İkame orman bitki pasaportu için başvuruda bulunan tohumluk üreticileri kaç ikame pasaportu ihtiyaç duyduklarını, tohumlukların geldiği ve gönderilmesi planlanan yerleri ilgili müdürlüğe bildirir.

Kontroller

MADDE 22 – (1) Kayıtların kontrolü;

a) Kayıtlı tohumluk üreticilerinin belgeleri yılda en az bir defa kontrol edilir,

b) Tohumluk üreticilerinin, kayıt ve orman bitki pasaportu ile ilgili saklamak zorunda olduğu belgeler kontrol edilir,

c) Üretilen veya ticareti yapılan tohumluklar ile ilgili kayıtlar kontrol edilir,

ç) Tohumluk üreticilerinin; listelenmiş zararlı organizmaların iç kontrollerinin yapılıp yapılmadığı ve zararlı organizma görülmesi durumunda görüldüğü tarih ile bununla ilgili alınan önlemler ve uygulamalar ile ilgili kayıtların tutulup tutulmadığı kontrol edilir,

d) Ek-5’te listelenen tohumlukların sevkiyatında geçerli bir orman bitki pasaportunun kullanılıp kullanılmadığı kontrol edilir.

(2) Arazi kontrolü, uygun dönemde ve yılda en az bir kez olmak üzere aşağıdaki işlemler yapılır;

a) Tohumluk üreticilerinin temin edeceği arazi haritası ile ekili ve dikili ürünlerin dağılımı ve bunların hangilerinin kontrole veya orman bitki pasaportuna ihtiyaç olduğu belirlenir. Bu bilgiler doğrultusunda tohumluk kontrolleri yapılır,

b) Ek-5’te listeli tohumluklar ile çevrede konukçu olabilecek tüm bitkiler zararlı organizma semptomları yönüyle kontrol edilir,

c) Kontrollerde zararlı organizma şüphesi olduğunda ve özel şartların yerine getirilmesi amacıyla numune alınır ve analiz için ilgili laboratuvara gönderilir,

ç) Arazi kontrolü sonucunda Ek-4’teki yıllık denetim formu iki nüsha düzenlenir. Düzenlenen yıllık denetim formunun bir nüshası yetkili tohumluk üreticilerine verilir, bir nüshası da ilgili müdürlükte kalır.

Önlemler

MADDE 23 – (1) Yapılan resmi kontroller veya gözleme dayalı kontroller esnasında herhangi bir zararlı organizma belirtisine rastlanması durumunda yetkili tohumluk üreticileri, ilgili müdürlükçe ön görülen önlemleri alır. Gerektiğinde zararlı organizmaların teşhisi için tohumluk kontrolörü tarafından numune alınarak Orman Fakülteleri, Orman Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri diğer Bakanlıklara ve kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı laboratuvarlar ile akredite olmuş özel laboratuvarlara gönderilir.

(2) Zararlı organizma ile bulaşık olduğu tespit edilen tohumluklara, masrafı sahibine ait olmak üzere gerekli bitki sağlığı önlemleri uygulanır. Uygulanan önlemler sonucunda zararlı organizma yayılma riski ortadan kalktığında bitki pasaportu ile nakline ilgili müdürlük izin verebilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Genel Müdürlük, İlgili Müdürlük, Orman Bitkisi Tohumluk Kontrolörlerinin

Görev ve Sorumlulukları

Genel Müdürlüğün görev ve sorumlulukları

MADDE 24 – (1) Genel Müdürlük;

a) Orman bitkisi tohumluk üreticileri kayıt sistemini hazırlar,

b) İzleme programlarını hazırlar,

c) Eğitim, yayım ve benzeri faaliyetleri yürütür,

ç) Orman bitki pasaportu sistemi ile tohumluk üreticilerinin kayıt altına alınması için ilgili birimleri yetkilendirir,

d) Orman bitki pasaportu ve tohumluk üreticileri kayıt sistemleri arasında uygulama birlikteliği sağlar,

e) Gerekli durumlarda; inceleme, araştırma ve uygulama programları hazırlar,

f) Tüm verilerin, dokümanların ve elektronik veritabanı arşivinin güvenliğini yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre sağlar,

g) Orman bitkisi tohumluk üreticileri tarafından yapılacak gözlem ve muayenede kullanılmak üzere tebliğ, tamim ve yönergeler hazırlar,

ğ) Tohumluk üretimi, bitki sağlığı ve belgelendirme konularında seminerler düzenler. Seminerlerde başarılı olan personele tohumluk kontrolör belgesi verir, tohumluk kontrolorü olarak görevlendirir.

İlgili müdürlüğün görev ve sorumlulukları

MADDE 25 – (1) İlgili müdürlük;

a) Tohumluk üreticilerinin kimlik, üretim yeri, üretim parseli, üretim deseni ve işletmeye ilişkin diğer bilgilerini kayıt sistemine girer veya girilmesini sağlar,

b) Kayıt altına alınacak yerlere ait verilerle ilgili, yerinde kontrol yapar,

c) Kayıt altına alınan yerlerin yıllık kontrol planlarını hazırlar,

ç) Kayıt altına alınan tohumluk üreticilerine; belirli dönemlerde orman bitki pasaportu, orman bitki sağlığı ve bunların uygulamalarındaki değişiklikler ile ilgili konularda eğitim verir,

d) Yapılan çalışmalarla ilgili Genel Müdürlüğe düzenli bilgi akışı sağlar,

e) Yeni bir zararlı organizma tespit edildiğinde gerekli inceleme, araştırma ve uygulama programı hazırlanması için Genel Müdürlüğün ilgili birimine bildirimde bulunur,

f) Orman bitki pasaportu düzenler ve basar,

g) Yapılan denetimler sonucu uygun görülen yetkili tohumluk üreticilerine bitki pasaportu düzenleme ve basma yetkisi verir,

ğ) Tohumluk kontrolörlerinin iyi bir kontrol yapabilmeleri için gerekli ekipman ve malzemeleri temin eder,

h) Yapılan denetimlere dayanarak tohumluklar için kısıtlamalar getirir, bitki pasaportunun geçerli olduğu bölgeleri belirler, ikame bitki pasaportunun düzenlenme şartlarını belirler,

ı) Karantina etmenli, hastalıklı orman bitki ve tohumlukları Genel Müdürlüğe bildirir.

Orman bitkisi tohumluk kontrolörlerinin görev ve sorumlulukları

MADDE 26 – (1) Tohumluk kontrolörleri; tohumlukların üretildiği tohum meşçeresi, gen koruma ormanı, tohum bahçesi, klon parkı, tohum toplama sahası, orman fidanlıkları ile tohum ve fidan ticareti yapılan ve depolanan yerlerde kontroller yapar.

(2) Tohumluk kontrolörleri, tohumluk üreticilerini kayıt altına almak için;

a) Başvuru sırasında, tohumluk üreticilerinden orman bitkisi tohumluk üretim sahasının şemasını veya haritasını alır ve kayıt tutar, sunulan belgeler üzerinde yer alan bilgilerin doğruluğunu kontrol eder,

b) Orman bitki sağlığı kontrollerini arazide yapar, laboratuvar testleri için numune alır,

c) Orman bitkisi tohumluk üreticilerini yükümlülükleri ve bitki sağlığı koşulları hakkında bilgilendirir,

ç) Kontrol edilen verileri veri tabanına aktarır ve saklar, belgelerin saklandığı dosya ilgili müdürlükte arşivlenir, bir nüsha ise yetkili tohumluk üreticisinde bulunur,

d) Kayıt numarası verir ve kayıt numarasının üzerinde yazılı olduğu bir kayıt sertifikası düzenler.

(3) Tohumluk kontrolörleri, tohumluk üreticisini bitki sağlığı açısından denetlemek için;

a) Orman bitki sağlığı kontrolünü, yöresel olarak en doğru zamanda ve yılda en az bir kez yapar,

b) Orman bitki sağlığı kontrolünü üretim sahasında gerçekleştirir,

c) Tohumluk üreticileri hakkındaki verileri kaydeder,

ç) Belli bitkiler ile alakalı olan zararlı organizmalar hakkında bilgi edinir,

d) Korunan bölgelerle ilgili uygulama bilgisi verir ve prosedürü anlatır.

(4) Tohumluk kontrolörleri uygulama işlemlerinin kontrolü için;

a) Yılda en az bir kez doküman kontrolü yapar,

b) Kullanılan bitki koruma ürünleri ve miktarlarını kontrol eder,

c) Yetkilendirme öncesi, tohumluk üreticisinin onay için getireceği bitki pasaportu örneklerini inceler,

ç) Yetkili tohumluk üreticisinin faaliyetleri, orman bitki sağlığı şartları ile uyumlu ise bitki pasaportu basma yetkisi için ilgili müdürlüğe öneride bulunur,

d) Yetkili tohumluk üreticisinin kaç adet orman bitki pasaportu bastığını, ne kadarının kullanıldığını, satılan bitki sayısı ile kıyaslamak suretiyle kontrol eder,

e) Üretim sahasında, satış merkezlerinde, dağıtım noktalarında ve diğer noktalardaki orman bitki pasaportu doğruluğunu kontrol eder,

f) Orman bitki pasaportunun uygun materyalden yapılıp yapılmadığını, standartlara uygun olup olmadığını ve sevk edilen ürüne iliştirilip iliştirilmediğini kontrol eder, tekrar kullanımını önler,

g) İkame bitki pasaportu basılması için dokümanları ve bitkileri kontrol eder.

(5) Tohumluk kontrolörleri, orman bitki sağlığı tedbirlerini uygulamak için;

a) Zararlı organizma şüphesi varsa laboratuvar testleri için numune alır,

b) Eğer laboratuvar testleri pozitif ise, Genel Müdürlüğün ilgili birimine ve alınması gereken bitki sağlığı tedbirler için yetkili tohumluk üreticisine yazılı bildirimde bulunur,

c) Bulaşık olan orman bitkisi ve tohumluklarının imha edilmesini isteyebilir,

ç) Düzenli aralıklarla tohumluk üretim sahasında kontrol yapar,

d) Orman bitki pasaportu kullanımının durdurulmasını isteyebilir,

e) Bulaşma kaynağını tespit edebilmek için izleme yapar,

f) Çevredeki alanlardaki üretim, bulaşık olan sahadaki üretim ile ilgili ise, buralarda da gerekli kontrolleri yapar,

g) Bulaşık olan fidan ve/veya tohum üretiminin yapıldığı sahanın, yakınlarındaki fidan ve/veya tohum üretim yerlerinde gerekli kontrolleri yapar,

ğ) Bulaşık olan orman bitki ve tohumlarının yakın çevresinde yetişen konukçu bitkilerin imha edilmesini isteyebilir,

h) Karantina süresi dolduktan sonra eğer tüm tarif edilen tedbirler alınmışsa bitki sağlığı kontrollerini yapar ve laboratuvar testleri için numune alır,

ı) Eğer orman bitki sağlığı kontrolleri ve laboratuvar testlerinin sonuçları negatif ise; bitki pasaportu kullanımı ile ilgili müdürlüğe önerilerde bulunur.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Sorumluluk

MADDE 27 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında düzenlenecek belgelerde yer alan bilgi ve beyanlardan imzası bulunan orman mühendisi unvanlı meslek mensubu ile belge sahibi birlikte sorumludur.

İstisnalar

MADDE 28 – (1) Kendi ihtiyacı için tohumluk üretimi yapan ve ticari bir amaç gütmeyenler bu Yönetmelik hükümlerinden muaftır.

(2) Orman fidanlık müdürlükleriyle veya orman işletme müdürlükleriyle sözleşme imzalayarak alım garantili fidan üreten özel veya tüzel kişilerin sözleşme kapsamındaki fidanları için tohumluk üretici veya satıcı belgesi alma zorunluluğu yoktur.

İdari yaptırımlar

MADDE 29 – (1) Üretici veya satıcı kayıtlarını yaptırmayanlar ile menşe şahadetnamesi veya sertifikası olmayan orman bitki türü tohumluğu üretenler, işleyenler ve ticaretini yapanlar hakkında 6831 sayılı Kanunun 103 üncü maddesinde belirtilen idari yaptırımlar orman işletme şefleri tarafından uygulanır. Verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içerisinde ödenir.

Ücretler

MADDE 30 – (1) Bu Yönetmeliğe göre verilecek olan belgelerin ücretleri Genel Müdürlükçe her yıl Ocak ayında belirlenir. Belge almaya hak kazananlar, belge ücretlerini Orman Genel Müdürlüğü bütçesinin ilgili hesabına yatırırlar.

Kazanılmış haklar

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce tohumluk üretici belgeleri almış olanlar en geç bir yıl içinde bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır. Tohumluk üretici belgesinin süresi dolmadan yenilenmesi halinde ücret alınmaz.

Yürürlük

MADDE 31 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 32 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Orman Genel Müdürü yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

26 Ağustos 2016 CUMA                 Resmî Gazete                             Sayı : 29813

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

ISLAH AMAÇLI HAYVAN YETİŞTİRİCİ BİRLİKLERİNİN KURULMASI VE HİZMETLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Hayvan gen kaynaklarının korunması, araştırılması, tespiti, ıslahı, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve pazarlanması konularında faaliyet göstermek amacıyla; koyun ve keçi türlerinde müştereken, diğer hayvan cinslerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip gerçek veya tüzel kişi yetiştiriciler tarafından, tüzel kişiliği haiz ve özel hukuk hükümlerine tabi birlik ve merkez birliklerinin kurulması, işleyişi, görevleri, yönetimi ve denetimleriyle ilgili usul ve esasları belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 10/A ilâ 10/F maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aday üye: Asıl üyeliğe dair şartlara sahip olmayan ya da asıl üye olmaksızın birlik imkânlarından kısıtlı olarak yararlanmak isteyen gerçek veya tüzel kişi yetiştiricileri,

b) Asıl üye: Bakanlıkça belirlenen kriterler doğrultusunda asgari sayıda hayvan, kovan gibi varlığa sahip kendi türünün ıslah programına ve/veya soy kütüğü sistemlerine dâhil olan gerçek veya tüzel kişi yetiştiricileri,

c) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

ç) Birlik: Hayvan gen kaynaklarının korunması, araştırılması, tespiti, ıslahı, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve pazarlanması konularında faaliyet göstermek amacıyla gerçek veya tüzel kişiliği haiz yetiştiriciler tarafından il düzeyinde kurulan tüzel kişiliği haiz ve özel hukuk hükümlerine tabi ıslah amaçlı yetiştirici birliklerini,

d) Birlik şubesi: İhtiyaç duyulan yerlerde Bakanlığın izniyle açılan ve birlik ya da merkez birliği adına faaliyet yürüten birimleri,

e) Genetik materyal: Damızlık hayvan, sperma, ovum, embriyo, larva ve ana arı gibi biyolojik materyalleri,

f) Hayvan gen kaynakları: Türkiye’ye özgü ve/veya özel niteliklere sahip evcil ve yabani hayvan türünü, alt türünü, ırkını, tipini, ekotipini ve topluluklarını,

g) Hizmet bedeli: Bakanlığın uygun görüşüyle ana sözleşmede belirtilen ıslah faaliyetlerine yönelik olarak üyelere verilecek hizmetler karşılığında alınacak ve genel kurulca belirlenecek bedeli,

ğ) Islah programı: Türkiye koşullarına uyumlu nitelikli damızlıklar elde etmek amacıyla ulusal veya bölgesel olarak planlanan ıslah çalışmalarını düzenlemek ve yönlendirmek amacıyla yapılan programı,

h) İl müdürlüğü: Bakanlık il müdürlüklerini,

ı) İrtibat bürosu: İhtiyaç duyulan yerlerde Bakanlığın izniyle açılan ve birlik ya da merkez birliği adına faaliyet yürüten birimleri,

i) Kanun: 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununu,

j) Kayıt sistemi: Islah programına yönelik olarak tür bazında tutulan kayıt sistemini,

k) Merkez birliği: Ülke genelinde faaliyet yürütmek üzere birliklerin bir araya gelerek oluşturdukları ve her türden hayvan için ayrı ayrı kurulmuş üst birlikleri,

l) Ön soy kütüğü: Sadece yetiştirme kayıtları tutulan işletmelerde mensup olduğu ırkın özelliklerini taşıyan hayvanlar için oluşturulan kayıt sistemini,

m) Soy kütüğü: Yetiştirme ve verim kayıtları tutulan işletmelerde mensup olduğu ırkın özelliklerini taşıyan hayvanlar için oluşturulan kayıt sistemini,

n) Yetiştirici: Islah amacına yönelik hayvanların mülkiyet hakkını üzerinde bulunduran gerçek veya tüzel kişiyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Birliğin Kuruluşu, Birliğe Üyelik ve Birliğin Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Birliğin kuruluşu

MADDE 4 – (1) Hayvan gen kaynaklarının korunması, araştırılması, tespiti, ıslahı, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve pazarlanması konularında faaliyet göstermek amacıyla gerçek veya tüzel kişi yetiştiriciler tarafından, tüzel kişiliği haiz ve özel hukuk hükümlerine tabi birlik kurulabilir.

(2) Birlik, koyun ve keçi türlerinde müştereken, diğer hayvan cinslerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip en az yedi yetiştiricinin bir araya gelmesiyle kurulur. İl düzeyinde ıslah amacına yönelik aynı türden yalnızca bir birlik kurulabilir.

(3) Birliğin kurulabilmesi için, bu Yönetmelikle belirlenen üyelik şartlarını haiz en az yedi yetiştiricinin bağlı bulundukları il müdürlüğüne yazılı olarak başvurmaları gerekir.

(4) Birlikler için tip ana sözleşme, Bakanlık tarafından hazırlanarak yayımlanır. Kurucu üyelerce imzalanan ve Bakanlık tarafından yayımlanan tip ana sözleşmeye aykırı hükümler içermeyen ana sözleşme il müdürlüğüne verilir. İl müdürlüğü, başvuruyu değerlendirme işlemini bir ay içerisinde sonuçlandırır. Birliğin kuruluşuna izin verilmesi hâlinde ana sözleşme, kurucu üyelerin başvurusu üzerine birliğin merkezinin bulunduğu yerin ticaret sicilinde tescil ve ilan olunur. Birlik, ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır.

(5) Ana sözleşmede, aşağıda belirtilen hususlara ilişkin düzenlemelere yer verilir:

a) Birliğin adı, amacı ve görevleri.

b) Üyeliğe ilişkin şartlar ve üyeliğin sonlandırılması.

c) Gelir, gider ve diğer mali hükümler.

ç) Sorumluluklar.

d) Yönetim, sevk ve idare.

e) Temsil ve tescil.

f) Dağılma ve tasfiye.

g) Denetim.

ğ) Diğer konular.

(6) Ana sözleşme değişiklikleri de kuruluştaki usullere bağlıdır.

(7) Birlik, ticaret siciline tescilden itibaren üç ay içinde ilk genel kurul toplantısını yapar. İlk toplantıda birlik asıl üye sayısının yönetim ve denetleme kurullarını oluşturacak sayının altında olduğunun tespiti hâlinde, toplantı tarihinden itibaren bir ay içinde ikinci genel kurul toplantısı yapılır. Bu toplantıda da yeterli asıl üye sayısına ulaşılamaması hâlinde birlik, il müdürlüğünün onayı ile dağılır. Birliğin dağılmasına ilişkin iş ve işlemler ile birlik tüzel kişiliğinin ticaret sicilinden terkinine yönelik işlemler il müdürlüğünün gözetiminde kurucu üyeler tarafından gerçekleştirilir. Gerekli görülmesi hâlinde, söz konusu iş ve işlemler doğrudan il müdürlüğü tarafından da yürütülebilir.

(8) Birlikler, ihtiyaç duyulan yerlerde Bakanlığın izniyle şube veya irtibat bürosu açabilir; birliğin görevlerini yürütmek üzere ihtiyaç duyduğu sayıda personel çalıştırabilir.

Birliğe üyelik şartları

MADDE 5 – (1) Birlik, asıl ve aday üyelerden oluşur.

(2) Birliğe asıl üyelikte aşağıdaki şartlar aranır:

a) Bakanlıkça belirlenen sayıda, koyun keçi türünde müştereken diğer hayvan cinslerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip olmak.

b) Kendi türünün ülke genelinde ıslah programına dahil olmak ve ıslah programının teknik ve mali yükümlülüklerini yerine getirmek ve/veya soy kütüğü kayıt sistemlerine dâhil olmak.

(3) Birliğe aday üyelikte aşağıdaki şartlar aranır:

a) Bakanlıkça belirlenen sayının altında, koyun keçi türünde müştereken diğer hayvan cinslerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip olmak veya yeterli sayıda hayvana veya arılı kovana sahip olmakla birlikte asıl üye olmaksızın birlik imkânlarından kısıtlı olarak yararlanmak istemek.

b) Sığır türünde ön soy kütüğü sistemine, koyun-keçi türünde sürü kayıt sistemine, manda ve arıda ise Bakanlığın kayıt sistemine kayıtlı olmak.

(4) Asıl üyelerden giriş aidatı ve yıllık aidat alınır. Giriş aidatı, aylık brüt asgari ücretin % 10’unu; yıllık aidat ise aylık brüt asgari ücretin %5’ini geçmemek şartıyla genel kurul tarafından belirlenir. Giriş aidatının alındığı yıl ayrıca yıllık aidat alınmaz.

(5) Ülke genelinde ıslah programı ve/veya soy kütüğü kayıt sistemi bulunmayan türlerde kurulan birliklere üyeliklerde, ikinci fıkranın (b) bendinde belirtilen şartlar aranmaz. Ancak bu fıkra kapsamındaki yetiştiricilerin asıl üye olabilmesi için koyun keçi türünde sürü kayıt sistemine, manda ve arıda ise Bakanlığın kayıt sistemine kayıtlı olması gerekir.

Birlik üyeliğine kabul

MADDE 6 – (1) Birliğe üye olabilmek için, birlik ana sözleşmesinde yazılı üyelik hak ve ödevlerinin,

a) Kuruluş aşamasında ana sözleşmeyi imzalayarak,

b) Sonradan girişte, bir üyelik taahhütnamesi vermek suretiyle,

kabul edilmiş olması gerekir.

(2) Birlik üyeliğine kabul, yönetim kurulu kararı ile olur. Yönetim kurulu, ana sözleşmede belirtilen üyelik şartlarını taşıyan yetiştiricileri üyeliğe kabul etmek zorundadır. Üyeliğe kabul edilenlerden giriş aidatının tamamı tahsil edilir.

(3) Birlik yönetim kurulu, üyelik için yapılan başvuruyu inceleyerek bir ay içerisinde olumlu veya olumsuz cevaplamakla yükümlüdür. Cevabın olumsuz olması hâlinde talepte bulunan yetiştiricinin itirazı, birlik denetleme kurulu aracılığıyla, yapılacak ilk genel kurul toplantısı gündemine aldırılır. Genel kurulun kararı kesindir. Olumsuz cevabın birlik denetleme kurulu aracılığıyla ilk genel kurul gündemine aldırılmaması hâlinde, talep eden, Bakanlık il müdürlüğüne müracaat edebilir. Bu durumda yetiştiricinin itirazı Bakanlık il müdürlüğü tarafından incelenir. Bakanlığın, üyeliğin kabulüne dair vereceği kararın ilgili birliğe tebliği tarihinde üyelik gerçekleşmiş olur.

(4) Tarımsal üretici örgütleri, birliğe tüzel kişi olarak üye olabilirler; bu durumda kanuni temsilcilerini birliğe bildirmek zorundadırlar.

(5) Üyelik şartlarını taşımayan yetiştiricileri üyeliğe kabul eden veya üyelik şartlarını sonradan kaybettiği anlaşılan yetiştiricilerin üyelikten çıkarılmasına ilişkin iş ve işlemleri yerine getirmeyen yönetim kurulu üyeleri hakkında 92 nci madde hükümleri doğrultusunda işlem yapılır.

Birlik üyeliğinin düşmesi

MADDE 7 – (1) Birlik üyeliği, üyenin ölümü hâlinde düşer.

(2) Üyelikten düşme, yönetim kurulu kararıyla olur ve üyelik defterine işlenmekle kesinleşir.

(3) Üyeliğin düşmesi, üyenin birliğe olan borçlarını ortadan kaldırmaz. Yönetim kurulu, üyelikten düşme durumunu üyenin yasal mirasçılarına tebliğ eder. Yasal mirasçılar, tebliğ tarihinden itibaren iki ay içerisinde bu borçları ödemekle yükümlüdür.

Birlik üyeliğinden çıkma

MADDE 8 – (1) Üyelikten çıkma, üyenin yazılı talebi üzerine alınan yönetim kurulu kararı ile olur ve bu kararın ilgiliye tebliği ile kesinleşir. Üyelikten çıkma talebi, başvuruyu takip eden ilk yönetim kurulu toplantısında karara bağlanır ve gecikmeksizin ilgiliye tebliğ edilir. Üyelikten çıkılması, üyenin birliğe olan borçlarını ortadan kaldırmaz. Üyelikten çıkan yetiştirici, birliğe olan borçlarını, üyelikten çıkma durumunun kesinleşmesinden itibaren iki ay içerisinde ödemekle yükümlüdür.

(2) Mücbir sebepler dışında asıl üyeler, iki yılı doldurmadan önce üyelikten çıkmak için başvuru yapamazlar. Ayrıca birliğin mevcudiyetinin tehlikeye düşmesi hâlinde birlik yönetim kurulu, üyelikten çıkma taleplerine süre sınırlaması getirebilir. Bu süre iki yılı aşamaz.

(3) Üyelik tarihinden itibaren iki yıllık sürenin bitiminden sonra ve üyelikle ilgili bir süre sınırlamasının da getirilmediği hâllerde, usulüne uygun olarak yapılacak üyelikten çıkma başvurusunun yönetim kurulu tarafından karara bağlanmaması hâlinde üye, üyelikten çıkmaya ilişkin beyanını noter aracılığı ile birliğe bildirir. Tebliğ tarihi, üyelikten çıkma tarihi olarak kabul edilir.

Birlik üyeliğinden çıkarılma

MADDE 9 – (1) Birlik üyeleri, bu Yönetmelikte açıkça gösterilmeyen sebeplerle üyelikten çıkarılamaz. Bu hükme aykırı hareket edenler hakkında 92 nci madde hükümleri doğrultusunda işlem yapılır.

(2) Aşağıdaki hâllerde yetiştiriciler üyelikten çıkarılır:

a) Kanunda ve bu Yönetmelikte düzenlenen üyelik şartlarını kaybetmiş olmak.

b) Islah programı kapsamında, şahsına kullanım için tahsis edilmiş olan genetik materyalleri, yazılı olarak uyarılmasına rağmen kullanmamak veya kullandırmamak.

c) Islah faaliyetleri ile ilgili olarak birlik veya birlik personelinin yürütmesi gereken çalışmaları engellemek, işletmesinde çalışılmasına yazılı olarak uyarılmasına rağmen izin vermemek.

ç) Genel kurul ve yönetim kurulu kararlarına, yazılı olarak uyarılmasına rağmen uymamak.

d) Giriş aidatını ve/veya yıllık aidatı ya da varsa yükümlü olduğu hizmet bedelini, yazılı olarak uyarılmasına rağmen ödememek.

(3) Asıl üyenin, Kanunda ve bu Yönetmelikte düzenlenen üyelik şartlarını kaybetmesi hâlinde, bu durumun yönetim kurulunca tespit edilmesinden itibaren üyelik şartlarını yeniden sağlayabilmesi için bu üyeye dört ay süre verilir. Bu sürenin sonunda asıl üyelik şartlarının sağlanamaması halinde üyenin statüsü, asıl üyelikten aday üyeliğe düşürülür.

(4) Üyelikten çıkarılmaya, yönetim kurulunca karar verilir. Çıkarılma kararı, gerekçeleriyle birlikte yönetim kurulu karar defteri ve üyelik defterine yazılır. Yönetim kurulunun çıkarılma kararının onaylı örneği çıkarılan üyeye tebliğ edilmek üzere on gün içinde notere tevdi edilir. Üye, üç ay içerisinde çıkarılmaya ilişkin kararla ilgili olarak genel kurula itirazda bulunabilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığıyla tebliğ ettirilecek bir yazıyla yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine dava açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı dava hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde hakkında genel kurula itiraz edilmeyen veya iptali için dava açılmayan çıkarılma kararı kesinleşir. Çıkarılmasına karar verilen üye, itirazının görüşüldüğü genel kurulda kendisiyle ilgili oylamada oy kullanamaz.

(5) Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen üyelerin hak ve yükümlülükleri çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.

(6) Birlik üyeliğinden düşen, üyelikten çıkan ve çıkarılan yetiştiriciler, birliğin mal varlığından herhangi bir hak iddia edemez. Ancak varsa ödemiş oldukları giriş aidatları üyenin birliğe olan borçlarına mahsup edildikten sonra kalan kısmı üyeye üç ay içerisinde iade edilir. Üyelikten düşen, çıkan ve çıkarılan yetiştiricilerin üyelik dönemlerine ait zararlardan dolayı oluşan sorumluluğu ortadan kalkmaz.

Birliğin görevleri

MADDE 10 – (1) Birlikler aşağıda belirtilen görevleri yürütürler:

a) Üyeleri arasında dayanışmayı sağlamak.

b) Üyelerin mesleki eğitimlerini sağlamak, bilgi ve becerilerini artırmak amacıyla kurs, seminer ve benzeri organizasyonları düzenlemek, eğitim çalışmaları ve araştırmalar yapmak veya yaptırmak, her türlü basılı yayım ve diğer yollarla üyeleri arasında iletişim ve haberleşmeyi sağlamak.

c) Bakanlıkça merkez birliğine verilen yetkiler doğrultusunda, Bakanlığın kontrol ve denetiminde ön soy kütüğü, soy kütüğü, döl kontrolü ve/veya ıslah programları faaliyetlerini yürütmek.

ç) Üyelerin hayvanlarına suni tohumlama hizmetleri vermek, suni tohumlama ile ilgili sperma ve benzeri malzemeleri temin etmek, depolamak, dağıtmak ve pazarlamak.

d) Yetiştiricilerin damızlık materyal, alet ve ekipman, kaba yem, kesif yem, yem bitkileri tohumlukları ve benzeri ihtiyaçlarını sağlamak, bunları depolamak, dağıtmak ve pazarlamak.

e) Yurt içinden veya gerekli hâllerde yurt dışından sağlanan erkek ve dişi hayvan, sperma, yumurta, embriyo, larva, ana arı ya da diğer biyolojik materyali kullanarak ıslah programları ile bütünleşen her türlü faaliyet için gerekli kadro ve ekipleri oluşturmak, gerekli hâllerde sperma, yumurta, embriyo, larva, ana arı ve benzeri ıslah materyallerini üretmek için Bakanlık izniyle ya da Bakanlıktan ruhsatlı üretim merkezleri ve laboratuvarlar kurmak ve araştırma kurumlarıyla işbirliği yapmak.

f) Hayvanların bakım ve beslenmesi ile ilgili her türlü girdi temini ile teknik ve idari tedbirleri almak veya aldırmak.

g) Üyelerce yetiştirilen damızlık hayvanların satışını yapmak, satışlarını organize etmek, bunun için müzayede düzenlemek, fuar, sergi ve panayırlar kurmak ve kurulanlara katılmak, yarışmalar tertiplemek, ödüller vermek ve yetiştirilen ırkları tanıtmak.

ğ) Yetiştiricilerin ürünlerinin değer fiyatına satışını sağlayacak her türlü pazarlama organizasyonları ve ürün işleme tesislerini kurmak, kiralamak ve işletmek.

h) Hayvanlar ve işletmeleri ile ilgili her türlü sigorta hizmetlerini yapmak veya yaptırmak.

ı) Kredi temini konusunda çalışmalarda bulunmak.

i) Kuruluş amacı ile ilgili ihtiyaç duyulan araştırmaları yapmak veya yaptırmak.

j) Hayvancılığın geliştirilmesi amacıyla gerekli tesisleri kurmak, tesislere ortak olmak, işletmek, gerektiğinde bu işler için tüm hisseleri birliğe ait olmak üzere şirket ve/veya iktisadi işletme kurmak.

k) Merkez birliğinin birliğe tahsis etmiş olduğu sayıda genetik materyali temin etmek ve üye işletmelerde kullanmak veya kullandırmak.

l) Kayıt sistemi ve verim kayıtları için gerekli girdileri merkez birliği aracılığı ile tedarik etmek, kullanmak ve/veya kullandırmak.

m) Faaliyet alanı ile ilgili olarak üyelerinin ihtiyaçlarına yönelik iş ve işlemler ile danışmanlık ve projelendirme hizmetlerini vermek.

(2) Bu madde hükümleri uyarınca birlikler tarafından kurulacak şirket ve/veya iktisadi işletmelerin faaliyet alanı, birliğin faaliyet alanı ile sınırlıdır.

(3) Birlik, genel kurulda karar almak şartıyla birinci fıkrada belirtilen hizmetlere karşılık olarak üyelerden hizmet bedeli alabilir.

(4) Birlik, vermediği hizmet karşılığında ücret talep edemez.

(5) Yurt dışından sağlanması planlanan, genetik materyal veya hayvan gen kaynakları, yabani ve istilacı bir yabancı türe ait ise Orman ve Su İşleri Bakanlığının uygun görüşü alınır.

Birliklerde sorumluluk

MADDE 11 – (1) Üyelerin sorumluluğu ana sözleşmede belirlenir.

(2) Birlik, alacaklılarına karşı tüm mal varlığı ve aktifleriyle sorumludur.

Birliklerde sermaye

MADDE 12 – (1) Birliğin sermayesi üyelerin birliğe girerken ödemiş oldukları giriş aidatlarından oluşur.

(2) Birliğe ayni sermaye kabul edilemez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Birliğin Organları ve Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Birliğin organları

MADDE 13 – (1) Birlik, aşağıdaki organlardan oluşur:

a) Genel kurul.

b) Yönetim kurulu.

c) Denetleme kurulu.

Birlik genel kurulu

MADDE 14 – (1) Genel kurul, birliği temsil eden en yetkili organdır.

(2) Birlik genel kuruluna, genel kurul tarihinden en az doksan gün önce birliğe asıl üye olan ve birliğe karşı yükümlülüklerini yerine getiren asıl üyeler katılabilir.

(3) Genel kurula katılan her asıl üyenin bir oy hakkı vardır ve gerçek kişiler vekâleten oy kullanamazlar.

(4) Genel kurul aşağıdaki şekillerde toplanır:

a) Olağan genel kurul.

b) Olağanüstü genel kurul.

Genel kurulun görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 15 – (1) Genel kurul, aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir.

a) Ana sözleşmeyi değiştirmek.

b) Yönetim kurulu ve denetleme kurulu üyeleriyle gerektiğinde tasfiye kurulunu seçmek.

c) İşletme hesabıyla bilanço ve gerektiğinde gelir gider farkının bölüşülmesi hakkında karar almak.

ç) Yönetim kurulu ve denetleme kurulunu ibra etmek.

d) Kanun, bu Yönetmelik veya ana sözleşme ile genel kurulun yetkisine bırakılmış olan konular hakkında karar vermek.

e) Alım, satım ve kiralama hizmetlerinde takip edilecek usul ile alınacak ürünün niteliğini, azami fiyatını, satılacak ya da kiralanacak ürün ve hizmetlerin asgari fiyatını belirlemek.

f) Merkez birliği genel kurulunda birliği temsil etmek ve oy vermek üzere birliklerin asıl üye sayısına göre aşağıda belirlenen sayıda asıl ve yedek delege olmak üzere;

1) Asıl üye sayısı 500’e kadar (500 dâhil) olanlardan 6 delege,

2) Asıl üye sayısı 501’den 1000’e kadar (1000 dâhil) olanlardan 7 delege,

3) Asıl üye sayısı 1001’den 5000’e kadar (5000 dâhil) olanlardan 8 delege,

4) Asıl üye sayısı 5001 ve üzeri olanlardan 8 delegeye ek olarak her 1000 asıl üyeye karşılık 1 delege,

seçmek ve aynı sayılarda yedek delege seçmek.

g) Ana sözleşmede belirlenen diğer görevleri yapmak.

(2) Genel kurul; Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ana sözleşme hükümlerine aykırı karar alamaz. Genel kurul tarafından yönetim kuruluna genel yetki devri yapılamaz.

Birlik olağan genel kurul toplantısı

MADDE 16 – (1) Yönetim kurulunun daveti üzerine olağan genel kurul toplantısının dört yılda bir, mali toplantının ise iki yılda bir, en geç nisan ayının sonuna kadar birliğin bulunduğu il merkezinde yapılması zorunludur. Olağan genel kurul toplantısının yapılacağı mekân ve gerekli fiziki donanım, asıl üye sayısı dikkate alınarak belirlenir. Aday üyeler genel kurula katılamaz ve oy kullanamaz. Genel kurul, asıl üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Genel kurulda toplantı için gerekli çoğunluk sağlanamadığı takdirde, çoğunluk aranmaksızın, en erken yedi en geç otuz gün içerisinde ikinci toplantı yapılır. Toplantıda, gündem maddeleri ayrı ayrı görüşülerek oylanır ve karara bağlanır.

Birlik olağanüstü genel kurul toplantısı

MADDE 17 – (1) Birlik, yönetim kurulu kararıyla doğrudan veya denetleme kurulu, gerektiğinde tasfiye kurulu ya da asıl üyelerin en az onda birinin noter onaylı talebiyle yönetim kurulu tarafından olağanüstü genel kurul toplantısına çağrılabilir. Ancak Bakanlık, genel kurul yukarıda belirtildiği şekilde toplanamadığı takdirde veya kamu yararı ve hizmet gereklerini dikkate alarak olağanüstü genel kurul çağrısı yapma yetkisine sahiptir. Çağrı şekli ve gündem hususlarında olağan genel kurul toplantısında uygulanan esaslar uygulanır.

(2) Bakanlık tarafından da olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılmaması hâlinde, istek sahipleri birliğin merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurarak genel kurulu bizzat toplantıya çağırma izni alabilirler.

Çağırma şekli ve gündem

MADDE 18 – (1) Genel kurul, yönetim kurulu tarafından, toplantının günü, saati, yeri ve gündemi belirtilmek üzere ana sözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı tarihinden otuz gün önceden başlamak üzere, toplantı sonuçlanana kadar toplantı ilanı, gündem ve hazır bulunanlar listesi birlik merkezinde, varsa şube ve irtibat bürolarında askıya çıkarılır, ayrıca toplantı ilanı ve gündemi ulusal bir gazetede veya il düzeyinde yayımlanan yerel bir gazetede ilan edilir.

(2) Ana sözleşmenin değiştirilmesi söz konusu ise yapılacak ilanda değiştirilecek madde numaralarının yazılması ile yetinilir.

(3) İlanın bir örneği toplantıdan en az on beş gün önce valiliğe gönderilir. Toplantı için gözlemci olarak Bakanlık temsilcisi görevlendirilmesi talep edilir. İl müdürlükleri, bildirilen gün ve yerde temsilci bulundurulmasını sağlar. Genel kurul kararlarını içeren tutanaklar ile toplantıya katılanların listesi Bakanlık temsilcisi tarafından imzalanır. Bakanlık temsilcisi genel kurulda, Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ana sözleşmeye aykırı olarak alınan kararlar hakkındaki görüşünü genel kurul tutanağına geçirtir ve ayrıca keyfiyeti temsilci raporunda belirtir. Temsilciler, toplantının kanunlara, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve gündeme göre yürütülmesini gözetim ile görevlidirler.

(4) Usulüne uygun müracaat yapıldığı hâlde, Bakanlık temsilcisi toplantıya gelmez ise toplantı icrasını temin etmek üzere, bir saat beklenir. Bakanlık temsilcisi bu sürenin sonunda da gelmez ise mahallin mülki amirine haber verilmesini müteakip toplantı yeter sayısının bulunduğunun tespiti ile toplantıya başlanır ve bu durum yönetim kurulu veya denetleme kurulunca bir tutanakla belirlenir.

(5) Genel kurulda gündemde olmayan hususlar görüşülemez. Ancak genel kurul toplantısında hazır bulunmaları şartı ile birliğe kayıtlı asıl üyelerin en az 1/10’unun başkanlık divanının oluşumundan sonra gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı ve imzalı teklifte bulunmaları hâlinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkarılan üyeler hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve kanun, ana sözleşme ve iyi niyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim ve denetleme kurulu üyelerinin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kabulü ile gündeme alınır. Genel kurulda yönetim ve denetleme kurulunun ibra edilmemesi veya bilanço, gelir-gider tablolarının onaylanmaması durumunda gündemde olmasa dahi hesap tektik komisyonu seçilir.

(6) Asıl üyelerin en az 1/10’u tarafından genel kurul toplantısından en az yirmi gün önce yazılı olarak bildirilecek hususların gündeme konulması zorunludur.

Toplantıya başlama

MADDE 19 – (1) Genel kurul toplantıları Bakanlık temsilcisinin katılması ile açılır ve devam eder. Toplantı, yönetim kurulu başkanı tarafından, bulunmaması hâlinde yönetim kurulu üyelerinden biri, o da yoksa denetleme kurulu üyelerinden biri veya bunların da bulunmaması hâlinde genel kurulca gösterilecek bir üye tarafından yoklamayı müteakip açılır.

(2) Toplantıda üyelerin gerekli çoğunluğu sağladığı tespit edilince divan başkanlığının seçimine geçilir.

(3) Toplantıya katılan üyeler arasından bir başkan, bir başkan vekili ve iki kâtip üye seçilerek divan oluşturulur. Seçimin gizli yapılması durumunda ayrıca iki oy tasnifçisi seçilir. Divan başkanlığına, yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyeleri, denetleme kurulu üyeleri ve birlik çalışanları seçilemez.

(4) Toplantı açılıp gündem maddelerinin görüşülmesine başlandıktan sonra herhangi bir sebeple toplantının devamına imkân görülmemesi veya divanın çekilmesi hâlinde; gündemi tamamlamak üzere Genel Kurulda ibra maddesi görüşülmemişse Yönetim Kurulu, görüşülmüşse Bakanlık, birliğin üyesi olduğu Merkez Birliği veya birliğin merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesi tarafından atanacak kayyım tarafından yapılacak çağrı üzerine Genel Kurul yeniden toplanır, bu konudaki çağrı ile ilgili olarak 18 inci madde hükümleri uygulanır.

Hazır bulunanlar listesi

MADDE 20 – (1) Genel kurul toplantısına katılacak üyeleri gösteren hazır bulunanlar listesi düzenlenir. Bu listede üyelerin; üyeliğe kabul tarihi, adı, soyadı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, adres ve imza bölümü yer alır. Tüzel kişiliği haiz üyeler için ise; unvanı, vergi numarası, temsilcinin adı, soyadı, temsilcinin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, ili, adres ve imza bölümü yer alır.

(2) Liste, toplantıya başlamadan önce toplantıya katılan üyelere ve tüzel kişiliği haiz üyeler için bunların temsilcilerine Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bulunan geçerli bir kimlik belgesi gösterilmesi şartıyla imzalattırılır. Listenin Bakanlık temsilcisi ve divan başkanlığı tarafından da imzalanması gereklidir.

Karar yeter sayısı

MADDE 21 – (1) Kanunda, bu Yönetmelikte veya ana sözleşmede nitelikli çoğunluk gerektiren hüküm bulunmadıkça genel kurul kararları ve seçimlerde, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar alınır.

(2) Birliğin dağılması, ana sözleşmenin değiştirilmesi ve merkez birliğine üyelik veya ayrılma ile ilgili kararlarda hazır bulunanlar listesini imzalayan üyelerin 2/3 çoğunluğu aranır. Ek ödeme yükümlülükleri konusunda alınacak kararlar için asıl üye tam sayısının 3/4’ünün kabul oyu gereklidir.

Bütün asıl üyelerin hazır bulunması hâli

MADDE 22 – (1) Birliğin bütün asıl üyelerinin toplantıda hazır bulunması hâlinde, genel kurul toplantısına dair diğer hükümler saklı kalmak şartı ile toplantıya çağrı hakkındaki hükümlere uyulmamış olsa dahi, kararlar alınabilir. Bu gibi kararların, asıl üyeler veya asıl üyelerin kararları imzalamak üzere toplantıda oy birliği ile seçecekleri temsilcileri tarafından imzalanması gereklidir.

Oylamaya katılamayacaklar

MADDE 23 – (1) Yönetim kurulu ile birlik işlerinin görülmesinde yönetim kurulu tarafından görevlendirilenler, yönetim kurulunun ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar. Bu hüküm denetleme kurulu üyeleri hakkında uygulanmaz.

(2) Üyelerden hiçbiri, kendisi veya aralarında evlilik bağı kalksa bile eşi yahut altsoy ve üstsoyu ile birlik arasındaki şahsi bir işe veya davaya dair olan görüşmelerde oy hakkını kullanamaz.

Kararların bozulması

MADDE 24 – (1) Aşağıda belirtilen kimseler; Kanuna, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiasıyla genel kurul kararları aleyhine toplantıyı takip eden günden başlamak üzere otuz gün içerisinde birlik merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurabilir:

a) Toplantıda hazır bulunup da kararlara katılmayarak karşı görüşlerini tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak izin verilmeyen ya da toplantı çağrısının usulüne uygun yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini veya genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden asıl üyeler.

b) Yönetim kurulu.

c) Kararların yerine getirilmesi yönetim kurulu üyeleri ile denetleme kurulu üyelerinin şahsi sorumluluklarını gerektirdiğinde bu üyelerden her biri.

(2) Genel kurul kararları aleyhine dava açıldığı hususu ve duruşma günleri, yönetim kurulu tarafından ilan olunur.

Yönetim ve denetleme kurulu üyelikleri ile merkez birliği delegeleri seçimleri

MADDE 25 – (1) Yönetim kurulu ve denetleme kurulu üyeleri ile merkez birliği delegeleri seçimleri adayların tek listede toplanması hâlinde açık, birden fazla listede toplanması hâlinde gizli oy açık tasnif esasına göre yapılır.

(2) Seçimlerin gizli yapılması hâlinde birlik mührünü taşıyan zarflar, hazır bulunanlar listesini imzalayan üyelere imza karşılığı oy kullanmak üzere verilir. Üyelerin imzaları divan tarafından Bakanlık temsilcisinin gözetiminde, Bakanlık temsilcisinin genel kurula gelmemesi durumunda divanın ve genel kurulca belirlenen üyelerin gözetiminde kontrol edilerek oyların kullanılması sağlanır. Kullanılan oylar sayılır ve katılanlara göre oyların fazla çıkması hâlinde oy pusulaları açılmadan, fazla oylar rastgele seçilerek iptal edilir. Sandık açılıp oy ayrımı bittikten sonra sonuçlar tutanağa yazılır.

(3) Genel kurulda en çok oy alanlar, yönetim ve denetim kurulu asıl ve yedek üyelikleri ile merkez birliği asıl ve yedek delegeliklerine seçilmiş olurlar.

(4) Oy pusulalarının üzeri çizilerek, yönetim ve denetim kurulu üyelikleri ile merkez birliği delegelikleri için seçilecek üye sayısından fazla isim yazılması veya oy pusulasındaki isimlerin üzeri çizilerek yerlerine yenilerinin yazılması hâlinde o oy geçersiz olur.

(5) Yönetim kurulu, genel kurul tarafından en az beş en fazla yedi asıl ve aynı sayıda yedek üyeden oluşmak üzere, dört yıl için seçilir. Bunların ve yedeklerinin asıl üye olması şarttır.

(6) Yönetim kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişiler, temsilcilerinin isimlerini birliğe bildirir.

(7) Süreleri biten yönetim kurulu üyelerinin tekrar seçilmeleri mümkündür. Birbirleriyle veya denetleme kurulu üyeleriyle üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlıkları olanlar aynı anda yönetim kurulu üyeliğine seçilemezler.

(8) Olağanüstü genel kurul toplantılarında yönetim kurulu üyeliğine seçilenler, önceki yönetim kurulunun kalan görev süresini tamamlar. Yönetim kurulu üyeleri olağan veya olağanüstü genel kurullarda ibra edilmedikçe yeni yapılacak yönetim kurulu seçimlerinde aday olamazlar.

(9) Denetleme kurulu, dört yıl için genel kurulca birlik asıl üyelerinden seçilen üç asıl üye ile üç yedek üyeden teşekkül eder, bu üyelerde de yönetim kurulu üyelerinde bulunması gereken şartlar aranır.

(10) Süreleri biten denetleme kurulu üyelerinin tekrar seçilmeleri mümkündür. Birbirleriyle ve yönetim kurulu üyeleriyle üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlıkları olanlar aynı anda denetleme kurulu üyeliğine seçilemezler.

(11) Olağanüstü genel kurul toplantılarında denetleme kurulu üyeliğine seçilenler, önceki denetleme kurulunun kalan görev süresini tamamlar. Denetleme kurulu üyeleri olağan veya olağanüstü genel kurullarda ibra edilmedikçe yeni yapılacak denetleme kurulu seçimlerinde aday olamazlar.

(12) Kanunun 10/E maddesinin üçüncü fıkrasına göre Bakanlıkça görevlerine tedbiren son verilen yönetim ve denetleme kurulu üyeleri bir seçim dönemi geçmeden yeniden görev alamazlar.

Genel kurul toplantısına ait belgelerin gönderilmesi

MADDE 26 – (1) Yeni seçilip göreve başlayan yönetim kurulu tarafından en geç toplantı gününden itibaren on beş gün içinde gündem toplantı çağrısı, ilan tutanağı, yönetim kurulu ve denetçiler raporu, bilanço gider cetveli, Bakanlık temsilcisi tarafından imzalanmış genel kurul toplantısında hazır bulunanlar listesi, genel kurul toplantı tutanağı ile bu tutanağın Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan nüshası ve Bakanlık temsilcisi raporunun her birinden birer nüsha olmak üzere hazırlanan belgeler il müdürlüğüne verilir. Bu evrakların birer nüshaları aynı zamanda merkez birliğine gönderilir.

Birlik yönetim kurulu

MADDE 27 – (1) Yönetim kurulu, Kanun, bu Yönetmelik ve ana sözleşme hükümleri doğrultusunda birliğin faaliyetlerini yöneten ve birliği temsil eden icra organıdır.

Birlik yönetim kurulu üyeliği şartları

MADDE 28 – (1) Yönetim kurulu üyelerinde aşağıdaki şartlar aranır:

a) Türk vatandaşı olmak.

b) Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, nitelikli cinsel saldırıda bulunma, çocukların cinsel istismarı, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.

c) Kısıtlı olmamak.

ç) 18 yaşından küçük olmamak.

d) En az ilkokul mezunu olmak.

e) Farklı hayvan türünde başka bir birliğin yönetim kurulu üyesi olmamak.

f) Birliğe asıl üye olmak.

g) Bakanlık çalışanı olmamak.

(2) Üyelik şartları denetleme kurulu tarafından araştırılır. Bu şartları taşımadıkları hâlde seçilenler ile seçilme yeterliliklerini sonradan kaybedenlerin görevlerine yönetim kurulunca son verilir. Görevleri sona ermesine rağmen birlik adına iş ve işlem yürüten üyeler, bu iş ve işlemlerden şahsi olarak sorumludur.

(3) Asıl üyeliği düşen yönetim kurulu üyelerinin yönetim kurulu üyeliği de düşer.

(4) Birlik personelinin birlik yönetim kurulu üyeliğine seçilebilmesi için seçimden en az bir yıl önce birlikteki görevinden ayrılmış olması gerekir.

Birlik yönetim kurulu iş bölümü ve çalışma şekli

MADDE 29 – (1) Birlik yönetim kurulu ilk toplantısında kendi üyeleri arasından bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir muhasip üye ile sekretaryayı yürütecek bir üye seçer ve diğerleri üye olarak görev yapar. Aynı toplantıda yönetim kurulunun yapacağı mutat toplantı tarihi ve yeri belirlenir. Bu toplantıda ayrıca gerektiğinde zorunlu olabilecek mutat dışı toplantılara çağrının nasıl ve kimler tarafından yapılacağına dair karar alınır.

(2) İlk toplantıda biri başkan ve biri üye olmak üzere en az iki kişi, birliği temsile ve birlik adına imza atmaya yönetim kurulu kararı ile yetkili kılınır. Yönetim kurulu, temsile yetkili kişileri ve bunların temsil şeklini gösterir kararın noterce onaylanmış bir suretini tescil ve ilan edilmek üzere ticaret sicili müdürlüğüne verir. Temsile yetkili kılınan kişilerin noter onaylı imzaları da ticaret sicili müdürlüğüne verilir.

(3) Gerektiğinde aynı usule göre hareket edilerek imza yetkisine sahip kişiler değiştirilebilir. Mali konular ile birliği taahhüt altına alan konularla ilgili olarak birlik adına yapılacak yazışmalarda yönetim kurulu başkanı ve birliği temsile yetki verilen yönetim kurulu üyelerinden en az birisinin imzası gereklidir.

(4) Yönetim kurulunda görev değişikliği ile ilgili olarak yönetim kurulu üyelerinin yapacağı yazılı müracaatlar, yönetim kurulu başkanı tarafından ilk yönetim kurulu toplantısında görüşülmek üzere gündeme alınır.

(5) Yönetim kurulu, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alınır. Oylarda eşitlik hâlinde başkanın olduğu taraf çoğunluğu sağlamış kabul edilir. Yönetim kurulunda üyeler vekâlet yolu ile oy kullanamaz.

(6) Herhangi bir sebeple yönetim kurulu toplantı yeter sayısını kaybederse boşalan yönetim kurulu üyeliklerine denetleme kurulu üyeleri tarafından yönetim kurulu yedek listesinden yeteri kadar üye çağırılır.

(7) Yönetim kurulu kararları, sayfaları noterce tasdik edilmiş bir karar defterine sıra numarası ve tarihi ile kayıt edilip imzalanır. Verilen karara karşı görüşte olanlar veya çekimser kalanlar, muhalefet sebeplerini kararın altına yazarak imzalamak zorundadırlar.

(8) Yönetim kurulu üyeleri her zaman üyelikten ayrılabilirler. Ancak ayrılan üyenin iş gördüğü zamana ait sorumluluğu devam eder. Ayrılan üyenin sorumluluğunun öğrenildiği tarihten itibaren genel hukuk hükümlerine göre bu üyeye karşı denetleme kurulu tarafından tazminat davası açılabilir.

(9) Yönetim kurulu üyelerinin toplu olarak üyelikten ayrılmaları veya mevcut yedeklerin ayrılan üyelerin yerini dolduramaması hâlinde; Bakanlık tarafından olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılarak yeniden yönetim kurulu üyelerinin seçilmesi sağlanır.

(10) Yenileri seçilinceye kadar eski yönetim kurulu üyelerinin görevleri devam eder. Görevi son bulan eski yönetim kurulu, yeni yönetim kuruluna seçim gününden başlayarak bir hafta içinde görevini devretmek zorundadır.

(11) Yönetim ve denetleme kurulu üyeleri; kendi birliklerinin hissedarı oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçi olamazlar, personel olarak ya da başka bir şekilde ücretli olarak çalışamazlar.

(12) On birinci fıkrada belirtilen diğer görevleri bulunmasına rağmen birliklerin yönetim kurulu üyesi veya denetçi olarak seçilenler, seçildikleri tarih itibarıyla diğer görevlerinden ayrılmak zorundadırlar. Bu görevlerinden ayrılmayanların yönetim kurulu üyeliğine veya denetçiliğe seçilmelerine ilişkin işlemler hükümsüzdür. Seçildikten sonra on birinci fıkradaki diğer görevleri edinen birliklerin yönetim kurulu üyeleri ve denetçilerinin sonradan edindikleri görevlere ilişkin seçilme veya görevlendirme işlemleri ile sözleşmeler de hükümsüzdür. Yönetim kurulu üyeliğine veya denetçiliğe seçilme işlemleri bu şekilde hükümsüz olanların yerlerine yedekleri çağrılır.

(13) Birliklerin yönetim ve denetleme kurulu üyelerinin fiilen bu görevleri yürüttükleri dönemde; bunların eş ve ikinci derece dâhil kan ve kayın hısımları, birliklerde, merkez birliklerinde ve bu birliklerin % 50’den fazla hissedarı oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçisi olamaz, personel olarak ya da başka bir şekilde ücretli olarak çalışamazlar.

(14) Mazeretsiz olarak ardı ardına üç mutat toplantıya gelmeyen üye istifa etmiş sayılır.

(15) Bu madde hükümlerine aykırı uygulamalar denetleme kurulu üyeleri tarafından araştırılır.

Birlik yönetim kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 30 – (1) Birlik yönetim kurulu aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir:

a) Kanunda, bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen görevleri yürütmek üzere ayda bir defa düzenli toplantı yapmak, gerek duyulması hâlinde toplantı sayısını arttırmak.

b) Birlik bütçesini hazırlamak, birliğin her türlü faaliyet ve kayıt işlerini yürütmek.

c) Soy kütüğü, ön soy kütüğü, ıslah faaliyetleri ve verim kontrollerini ilgili mevzuata göre yaptırmak ve takip etmek.

ç) Genel kurulu toplantıya çağırmak, çalışmalarını rapor hâlinde genel kurula sunmak.

d) Gerektiğinde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.

e) Genel kurulca verilen görevleri yapmak, sonuç hakkında genel kurula bilgi vermek.

f) Yetiştirici eğitimlerini yapmak, seminerler düzenlemek, yetiştirme, bakım, besleme, sürü idaresi ve benzeri konularda yayınlar yapmak.

g) En son hayvan ve hayvansal ürün fiyatlarına ilişkin pazar haberlerini üyelerine duyurmak.

ğ) Hayvancılık işletmeleri kurmak isteyenlere proje hazırlama konusunda yardımcı olmak.

h) Kredi temini konusunda çalışmalarda bulunmak.

ı) Merkez birliği tarafından hazırlanan personel çalışma usul ve esaslarına uygun olarak personelin tayin, atama ve özlük işlerini yürütmek.

i) Mevcut bütçe dâhilinde gerekli harcamaları, ilgili mevzuata göre yapmak.

j) Üyelerinin ürünlerine pazar bulmak, pazarlama faaliyetlerini yürütmek ve üyelerin ihtiyaçlarını karşılamak için çalışma yapmak.

k) Kurulduğu il sınırları dâhilinde ihtiyaç duyulan ilçelerde birlik şubesi veya irtibat bürosu kurulması konusunu incelemek ve Bakanlığın izniyle şube veya irtibat bürosu açılması uygun görülenlerin kurulmasını genel kurula teklif etmek.

l) Birlik hizmetlerinin yürütülmesi için kendi içinde birimler kurmak, bunların faaliyetlerini düzenlemek ve yönetmek.

m) Kanuna, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve iyi niyet esaslarına aykırı olarak alınan genel kurul kararları aleyhine dava açmak.

n) Genel kurulca uygulanmasına karar verilen Bakanlıkça desteklenecek yatırım projelerini hazırlatarak Bakanlığın onayına sunmak.

o) Birliğin aczi hâlinde genel kurulu toplantıya davet ederek gerekli mercilere haber vermek.

ö) Eski yönetim kurulu üyeleri ile birlik çalışanlarının sonradan tespit edilen yolsuzluk ve usulsüzlüklerini ilgili mercilere haber vermek.

p) Denetim amacı ile Bakanlığın, denetleme kurulunun veya birliğin kredi aldığı kredi kuruluşlarının denetim görevlilerinin talebi hâlinde, birliğe ait her türlü defter ve belgeleri vermek.

r) Her türlü sigorta hizmetlerini yürütmek veya yürütülmesine yardımcı olmak.

s) Merkez birliği tarafından ıslah programı kapsamında sağlanacak genetik materyallerin ve girdilerin üyelere ait hayvanlarda/kovanlarda kullanılmasını sağlamak.

ş) Yürütmekte olduğu ıslah programı ile ilgili her türlü resmî belgeyi düzenlemek veya düzenlettirmek.

t) Üyelik bilgilerinin güncelleştirilmesini sağlamak ve takip etmek.

u) Bakanlıkça yapılan denetimler sonucunda şartları taşımadıkları hâlde seçildiği veya seçilme yeterliliğini sonradan kaybettiği anlaşılanların üyeliklerine son vermek.

ü) Ana sözleşmede ve bu Yönetmelikte belirlenen diğer görevleri yapmak.

Birlik yönetim kurulunun hukuki sorumlulukları ve ücret

MADDE 31 – (1) Görevini yapmadıkları anlaşılan yönetim kurulu üyelerini genel kurul her zaman azledebilir ve haklarında takibat kararı verebilir. Birliğin her üyesinin, sorumluluğu olan yöneticilere münferiden dava açma hakkı saklıdır. Yönetim kurulu aleyhindeki davalar denetleme kurulunca açılır.

(2) Yönetim kurulu üyelerinden her biri, genel kurulun kararı şahsi sorumluluğunu gerektirdiği durumlarda karar aleyhine iptal davası açabilir. Yönetim kurulu üyeleri ve birlik çalışanları kasıtlı bulunsun veya bulunmasın kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden dolayı bu kişiler hakkında yasal yollara başvurulur. Yönetim kurulu, tescil ve kayıt için gerçeğe aykırı beyanda bulunması hâlinde hukuki bakımdan sorumlu olur.

(3) Yönetim veya temsile yetkili şahıslar, birliğe ait görevlerini yürütmeleri esnasında meydana getirdikleri fiillerden doğan zararlardan müteselsilen sorumludurlar.

(4) Yönetim kurulu üyelerine genel kurulca aylık brüt asgarî ücretin iki katını geçmemek üzere belirlenen huzur hakkı ve en yüksek devlet memurunun aldığı yolluğun iki katını geçmemek üzere belirlenen yolluk dışında hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılamaz.

Birlik denetleme kurulu

MADDE 32 – (1) Birlik denetleme kurulu, genel kurul namına birliğin bütün işlem ve hesaplarını inceler.

(2) Denetleme kurulu üyeleri, yönetim kurulu üyelerinde olması gereken şartlara tabidir.

Birlik denetleme kurulu iş bölümü ve çalışma şekli

MADDE 33 – (1) Denetleme kurulu üyeleri; altı ay ara ile yılda iki defa toplanarak birliğin işlemlerini ve hesaplarını denetler, malları ve kasayı sayar, görülen noksanlıkları, düzensizlikleri inceleyerek bunları birer rapora bağlar ve bu raporları denetleme kurulu raporları dosyasında muhafaza eder. Ayrıca aksaklıkları yönetim kuruluna bildirir.

(2) Denetleme kurulu üyeleri, genel kurul toplantısından önce bilançoyu, yönetim kurulunun hazırladığı çalışma raporu ve bütçeyi inceleyerek gerekli gördüğü işlemleri, hesapları ve mevcutları elden geçirir ve kanaatlerini açık olarak belirten bir rapor hazırlar. Denetleme kurulu üyeleri, bu raporda yönetim kurulunun çalışma düzenini ve başarı derecelerini de belirtir.

(3) Denetleme kurulu üyeleri çalışma raporlarını ve benzer tekliflerini genel kurula sunmaya mecburdur.

(4) Denetleme kurulu üyeleri, görevleri esnasında işlerin yürütülmesinde gördükleri noksanlıkları, Kanuna, bu Yönetmeliğe veya ana sözleşmeye aykırı hareketleri, bundan sorumlu olanların bağlı bulundukları organa ve gerekli hâllerde genel kurula haber vermekle yükümlüdür.

(5) Denetleme kurulu raporları üye çoğunluğu tarafından imzalanır. Rapora katılmayan üyeler kanaatini belirterek raporu imzalamak ve/veya münferit rapor düzenlemek zorundadır.

(6) Genel kurul toplantısında denetleme kurulu raporu okunmadan bilanço ve ibralar konusunda karar alınamaz.

Birlik denetleme kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 34 – (1) Birlik denetleme kurulu aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir:

a) Birliğin işlem ve hesaplarının tetkiki sonunda buldukları noksan ve hataların giderilmesi için yönetim kuruluna rapor sunmak, yönetim kurulu gereğini yapmadığında merkez birliğine bildirmek.

b) Bilançonun, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Tek Düzen Muhasebe Sistemi Esaslarına göre hazırlanıp hazırlanmadığını incelemek.

c) Yönetim kurulu üyelerinin üyelik şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak, bu şartları taşımadıkları hâlde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine son verilmesi için keyfiyeti yönetim kuruluna bildirmek.

ç) Birlik çalışmaları hakkında bilgi almak ve lüzumlu kayıtların tutulmasını sağlamak maksadıyla birliğin defterlerini incelemek.

d) Altı ayda bir ara denetimi yapmak ve haber vermeksizin birlik veznesini denetlemek, inceleme sonuçları olumsuz çıktığı takdirde düzenlenecek raporun bir örneğini yönetim kurulu başkanına vermek.

e) Birlik üyeleri ve kendileri ile birlik yönetim kurulu üyeleri arasındaki anlaşmazlıklarla ilgili konuları genel kurul gündemine aldırmak ve yönetim kurulunun genel kurulu doğrudan toplantıya çağırmaması durumunda yönetim kurulundan olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılmasını talep etmek.

f) Üyelerin genel kurul toplantılarına katılmaları için bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen gerekli şartları yerine getirip getirmediklerini incelemek.

g) Yapılacak denetimler sonucunda düzenlenecek rapora göre hukuki sorumluluğu tespit edilen yönetim kurulu üyeleri hakkında genel kurul kararına istinaden gerekli hukuk davalarını açmak.

ğ) Üyelik başvurusuna olumsuz cevap verilen yetiştiricilerin itirazlarını, yapılacak ilk genel kurul toplantısı gündemine aldırmak.

(2) Denetleme kurulu üyelerinin birinci fıkrada yazılı kontrol yetkileri genel kurul kararı ile sınırlandırılamaz. Denetleme kurulu üyeleri ayrıca birlik zararlarını kapatmak için genel kurula sunulacak teklifleri hazırlayarak toplantı gündemine aldırır.

Birlik denetleme kurulunun hukuki sorumlulukları ve ücret

MADDE 35 – (1) Denetleme kurulu üyeleri, Kanun, bu Yönetmelik ve ana sözleşme ile kendilerine yüklenilen görevleri hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zararlardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe müteselsilen sorumludurlar.

(2) Denetleme kurulu üyelerine, genel kurulca aylık brüt asgarî ücretin iki katını geçmemek üzere belirlenen huzur hakkı ve en yüksek devlet memurunun aldığı yolluğun iki katını geçmemek üzere belirlenen yolluk dışında hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılamaz. Denetleme kurulu üyelerine yapılacak huzur hakkı ödemeleri, toplantı başına yapılır.

Birlik denetleme kurulu üyeliğinin açılması ve çekilme

MADDE 36 – (1) Denetleme kurulu üyelerinden birinin ölümü, çekilmesi, bir engelden dolayı görevlerini yapamayacak hâlde bulunması, iflası veya kısıtlılık hâli gibi sebeplerle görevlerinin sona ermesi ya da 28 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen suçlardan dolayı mahkûm olması hâlinde diğer üyeler genel kurulun ilk toplantısına kadar görev yapmak üzere boşalan üyenin yerine yedeklerden birini çağırır. Ancak bir üyelik açık kalıp da yerine geçecek yedek üye bulunamazsa genel kurul toplantıya çağırılmadan denetleme kurulu tarafından birlik asıl üyelerinden biri yapılacak ilk genel kurula kadar görev yapmak üzere çağırılır.

(2) Denetleme kurulu üyeleri her zaman görevden çekilebilirler. Ancak toplu çekilme hâlinde genel kurul, yönetim kurulu tarafından derhal toplantıya çağırılır ve otuz gün içinde denetleme kurulunun yeni asıl ve yedek üyelerini seçer.

Birlik denetleme kurulunun inceleme yükümlülüğü

MADDE 37 – (1) Denetleme kurulu üyeleri işletme hesabıyla bilançonun defterlerle uygunluk hâlinde bulunup bulunmadığını, defterlerin düzenli bir surette tutulup tutulmadığını ve işletmenin neticeleriyle mal varlığı hakkında uyulması gerekli olan hükümlere göre işlem yapılıp yapılmadığını incelemekle yükümlüdür. Üyeleri şahsen sorumlu veya ek ödeme ile yükümlü olan birliklerde ayrıca üyelerin verdiği taahhütnameler ile üyelik defterlerinin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığını da incelemek zorundadırlar.

(2) Yönetim kurulu, birinci fıkra kapsamında inceleme yapılabilmesi için denetleme kurulu üyelerine defter ve belgeleri verir; ayrıca denetleme kurulu üyelerinin isteği üzerine müfredat defteri ve bu defterin hangi esaslara göre düzenlendiği de dâhil istenilen her konu hakkında da bilgi verir.

(3) Birlik asıl üyeleri, gerekli gördükleri hususlarda denetleme kurulu üyelerinden yazılı açıklama yapmalarını isteyebilirler.

Sorumlu müdür

MADDE 38 – (1) Birlik yönetim kurulunca veteriner fakültesi veya ziraat fakültesi (zootekni) mezunu sorumlu müdür atanabilir. Sorumlu müdür, yönetim kurulu kararlarını uygular ve yönetim kurulu toplantılarına katılabilir ancak sorumlu müdürün oy hakkı yoktur. Birlik yönetim ve denetleme kurulu üyeleri, birlik sorumlu müdürü ve çalışanı olamaz.

(2) Sorumlu müdür, yönetim kurulu tarafından kurulan birimleri yönetir ve çalışmaları konusunda yönetim kuruluna karşı sorumludur. Yönetim kurulu gerek gördüğünde yeni birimler kurabilir, bu birimleri kaldırabilir, birimleri birleştirebilir veya sorumlu müdürün uhdesine verebilir.

(3) Sorumlu müdür, kendisine bağlı birimler ile aşağıdaki görevleri yapar:

a) Ülkenin hayvancılık politikasına paralel olarak verilen hedeflere ulaşabilmek amacıyla birlik organlarınca verilen kararları uygulamak.

b) Ülke hayvancılığı ve birlik üyelerinin menfaatleri çerçevesinde, Bakanlık ve merkez birliği tarafından yayımlanan mevzuata uygun olarak tabii ve suni tohumlama, embriyo transferi, genetik materyallerin üretimi, ıslah edilmiş ırkın muhafazası ve takibi için soy kütüğü, ön soy kütüğü ve ıslah programlarını yürütmek ve benzeri konularda hizmet vermek.

c) Merkez birliğince yayımlanan talimatlar doğrultusunda teknik faaliyetlerin ve görevli teknik personelin çalışmalarını denetlemek, personel ve yetiştiricilerin teknik alanda mesleki eğitim çalışmalarını yürütmek.

ç) Hayvan sağlığı ile ilgili faaliyetleri Bakanlığın konu ile ilgili mevzuatı, merkez birliğinin talimatı ve programları doğrultusunda yürütmek.

d) Personel ve yetiştiricilerin sağlık alanında mesleki eğitim çalışmalarını yürütmek.

e) Birliğin personel, idari ve mali işlerini yürütmek.

f) Damızlık hayvanlar için düzenlenecek sergi, panayır, fuarlarda dereceye girenlere ödül verilmesi ile ilgili işleri yürütmek.

g) Borsa ve benzeri konularla ilgili çalışmaları yürütmek.

ğ) Birliğin hayvan alımı ve nakliye işlerini yürütmek.

h) Genel kurulun üretim merkezi ve laboratuvar kurulmasına karar vermesi halinde, bunların inşasını ve faaliyete geçirilmesini sağlamak.

ı) Soy kütüğü ve ön soy kütüğüne kayıtlı damızlıkların yurt içi ve yurt dışı satışlarında yetiştiricilere yardımcı olmak.

i) Birliğin bütçe tasarısını hazırlamak, merkez birliğinin yayımlayacağı talimatlar kapsamındaki işleri yürütmek.

Birliklerde dışarıya karşı temsil ve imza yetkisi

MADDE 39 – (1) Yönetim kurulu kararıyla, resmî dairelerde, mahkemelerde ve üçüncü kişiler nezdinde başkanın temsil yetkisi sorumlu müdüre devredilebilir. Ancak mali konular ile birliği taahhüt altına alan konularda, birlik adına yapılacak yazışmalarda yönetim kurulu başkanı ve birliği temsile yetki verilen yönetim kurulu üyelerinden en az birisinin imzası gereklidir.

(2) Yönetim kurulu, birliği temsil niteliğinde olan veya birliği borç altına sokan işler dışında, birlik personeline ikinci derecede imza yetkisi verebilir. Verilen bu yetkilerin kapsamı yönetim kurulunca açıkça belirlenir.

(3) Birliği temsile yetkili kılınan kişiler, birlik adına yapacakları işlemlerde imzalarını yalnızca birlik unvanı altında kullanır. Aksi durumda verilen taahhütler birliği bağlamaz.

Birliklerde tescil ve ilan

MADDE 40 – (1) Yönetim kurulu, ilk toplantısında birliği temsile ve birlik adına imza atmaya yetkili şahısları tespit eder ve buna dair alınmış kararların noterlikçe onaylanmış bir suretini, imzalarla birlikte tescil edilmek üzere Ticaret Sicili Müdürlüğüne vererek tescil ve ilan ettirir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Merkez Birliğinin Kuruluşu, Merkez Birliğine Üyelik ve

Merkez Birliğinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Merkez birliğinin kuruluşu

MADDE 41 – (1) Koyun ve keçi türlerinde müştereken, diğer hayvan türlerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip yetiştiriciler tarafından kurulmuş bulunan en az yedi il birliği, ulusal düzeyde ortaklaşa en fazla bir merkez birliği kurabilirler.

(2) Merkez birliğinin kurulabilmesi için, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak kurulmuş en az yedi il birliğinin Bakanlığa yazılı olarak başvurması gerekir.

(3) Merkez birlikleri için tip ana sözleşme, Bakanlık tarafından hazırlanarak yayımlanır. Kurucu birliklerce imzalanan ve Bakanlık tarafından yayımlanan tip ana sözleşmeye aykırı hükümler içermeyen ana sözleşme Bakanlığa verilir. Bakanlık, başvuruyu değerlendirme işlemini bir ay içerisinde sonuçlandırır. Merkez birliğinin kuruluşuna izin verilmesi hâlinde ana sözleşme, kurucu birliklerin başvurusu üzerine ticaret sicilinde tescil ve ilan olunur. Merkez birliği, ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır.

(4) Merkez birliğinin merkezi ve çalışma adresi Ankara’dır.

(5) Birliklerin ana sözleşmelerinde yer alacak hususlara ilişkin hükümler merkez birliği ana sözleşmelerinde de uygulanır.

(6) Merkez birliği, ticaret siciline tescilden itibaren üç ay içinde ilk genel kurul toplantısını yapar. İlk toplantıda merkez birliği üye sayısının yönetim ve denetleme kurullarını oluşturacak sayının altında olduğunun tespiti hâlinde, toplantı tarihinden itibaren bir ay içinde ikinci genel kurul toplantısı yapılır. Bu toplantıda da yeterli üye sayısına ulaşılamaması hâlinde merkez birliği, Bakanlığın onayı ile dağılır. Merkez birliğinin dağılmasına ilişkin iş ve işlemler ile merkez birliği tüzel kişiliğinin ticaret sicilinden terkinine yönelik işlemler Bakanlığın gözetiminde kurucu birlikler tarafından gerçekleştirilir. Gerekli görülmesi hâlinde, söz konusu iş ve işlemler doğrudan Bakanlık tarafından da yürütülebilir.

(7) Merkez birlikleri, ihtiyaç duyulan yerlerde Bakanlığın izniyle şube veya irtibat bürosu açabilir; görevlerini yürütmek üzere ihtiyaç duydukları sayıda personel çalıştırabilir.

Merkez birliğine üyelik şartları

MADDE 42 – (1) Birlikler, birliğin gelişmesi, menfaatlerinin korunması, eğitim ve denetim konusunda hizmet verilmesi gibi faaliyetlerin yerine getirilmesi için kurulmuş veya kurulacak olan aynı çalışma konularına sahip ıslah birliklerinin oluşturduğu merkez birliğine üye olabilir.

(2) Merkez birliğine üyelikte aşağıdaki şartlar aranır:

a) Koyun ve keçi türlerinde müştereken, diğer hayvan türlerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip yetiştiriciler tarafından kurulmuş olmak.

b) Üyelik için gerekli olan mali yükümlülükleri yerine getirmiş olmak.

c) Birlik olarak kendi türünün ıslah programını yürütebilecek imkânlara sahip olmak ile kayıt sistemi ve ıslah programının yükümlülüklerini taahhüt etmek ve/veya soy kütüğü sistemini yürütebilecek imkânlara sahip olmak.

(3) Merkez birliği üyelerinden giriş aidatı ve yıllık aidat alınır. Giriş aidatı yıllık brüt asgari ücretin %10’unu, yıllık üyelik aidatı ise birlik yıllık aidat gelirlerinin %10’unu geçmemek üzere genel kurul tarafından belirlenir. Giriş aidatının alındığı yıl ayrıca yıllık aidat alınmaz.

Merkez birliği üyeliğine kabul

MADDE 43 – (1) Merkez birliğine üye olabilmek için merkez birliği ana sözleşmesinde yazılı üyelik hak ve ödevlerinin; kuruluş aşamasında ana sözleşmeyi imzalayarak; sonradan girişte ise bir üyelik taahhütnamesi vermek suretiyle kabul edilmiş olması gerekir. Birlikler, merkez birliğine üye olmak için merkez birliği yönetim kuruluna başvurur.

(2) Merkez birliği yönetim kurulu, üyelik için yapılan başvuruyu inceleyerek bir ay içerisinde olumlu veya olumsuz cevaplamakla yükümlüdür. Cevabın olumsuz olması hâlinde talepte bulunan birliğin itirazı, merkez birliği denetleme kurulu aracılığıyla, yapılacak ilk genel kurul toplantısı gündemine aldırılır. Genel kurulun kararı kesindir. Olumsuz cevabın merkez birliği denetleme kurulu aracılığıyla ilk genel kurul gündemine aldırılmaması hâlinde, talep eden, Bakanlığa müracaat edebilir. Bu durumda birliğin itirazı Bakanlık tarafından incelenir. Bakanlığın, üyeliğin kabulüne dair vereceği kararın ilgili merkez birliğine tebliği tarihinde üyelik gerçekleşmiş olur.

(3) Merkez birliği üyeliğine kabul, yönetim kurulu kararı ile olur. Yönetim kurulu, bu Yönetmelikte belirtilen üyelik şartlarını taşıyan birlikleri üyeliğe kabul etmek zorundadır.

(4) Üyelik şartlarını taşımayan birlikleri üyeliğe kabul eden veya üyelik şartlarını sonradan kaybettiği anlaşılan birliklerin üyelikten çıkarılmasına ilişkin iş ve işlemleri yerine getirmeyen yönetim kurulu üyeleri hakkında 92 nci madde hükümleri doğrultusunda işlem yapılır.

(5) Birlik, merkez birliğine üye olması sonrasında, Kanuna ve bu Yönetmeliğe göre hazırlanacak ana sözleşmede açıkça belirtilenler dışında kendi üyelerine başka bir yükümlülük yükleyemez.

Merkez birliği üyeliğinden çıkma

MADDE 44 – (1) Birlikler, genel kurullarından alacakları karara istinaden hesap senesi sonundan en az 6 ay önce merkez birliği yönetim kuruluna yazılı müracaat etmek şartıyla merkez birliği üyeliğinden çıkabilirler.

(2) Üyelikten çıkma, üyenin yazılı talebi üzerine alınan yönetim kurulu kararı ile olur. Üyelikten çıkma talebi, başvuruyu takip eden ilk yönetim kurulu toplantısında karara bağlanır ve ilgili birliğe tebliğ edilir. Yönetim kurulunun, birliklerin üyelikten çıkma kararının ilgili birliğe tebliği ile üyelikten çıkma kesinleşir. Üyelikten çıkılması, birliklerin merkez birliğine olan borçlarını ortadan kaldırmaz. Üyelikten çıkan birlik, merkez birliğine olan borçlarını, tebliğ tarihinden itibaren iki ay içerisinde ödemekle yükümlüdür.

(3) Mücbir sebepler dışında üye birlikler, üç yılı doldurmadan önce üyelikten çıkmak için başvuru yapamazlar. Merkez birliğinin mevcudiyetinin tehlikeye düşmesi hâlinde merkez birliği yönetim kurulu, üyelikten çıkma taleplerine süre sınırlaması getirebilir. Bu süre üç yılı aşamaz.

(4) Üyelik tarihinden itibaren üç yıllık sürenin bitiminden sonra ve üyelikle ilgili bir süre sınırlamasının da getirilmediği hâllerde, usulüne uygun olarak yapılacak üyelikten çıkma başvurusunun yönetim kurulu tarafından karara bağlanmaması hâlinde üye birlik, üyelikten çıkmaya ilişkin beyanını noter aracılığı ile birliğe bildirir. Tebliğ tarihi, üyelikten çıkma tarihi olarak kabul edilir.

Merkez birliği üyeliğinden çıkarılma

MADDE 45 – (1) Merkez birliği üyeleri, bu Yönetmelikte açıkça gösterilmeyen sebeplerle üyelikten çıkarılamaz. Bu hükme aykırı hareket edenler hakkında 92 nci madde hükümleri doğrultusunda işlem yapılır.

(2) Aşağıdaki hâllerde birlikler üyelikten çıkarılır:

a) Kanunda ve bu Yönetmelikte düzenlenen üyelik şartlarını kaybetmiş olmak.

b) Islah programı kapsamında, birliğe kullanım için tahsis edilmiş olan genetik materyalleri, yazılı olarak uyarılmasına rağmen kullanmamak veya kullandırtmamak.

c) Islah faaliyetleri ile ilgili olarak merkez birliği veya merkez birliği personelinin yürütmesi gereken çalışmaları engellemek, merkez birliğinin çalışmalarına yazılı olarak uyarılmasına rağmen izin vermemek.

ç) Genel kurul ve yönetim kurulu kararlarına, yazılı olarak uyarılmasına rağmen uymamak.

d) Giriş aidatını ve/veya yıllık aidatı ya da varsa yükümlü olduğu hizmet bedelini, yazılı olarak uyarılmasına rağmen ödememek.

(3) Üye birliğin, Kanunda ve bu Yönetmelikte düzenlenen üyelik şartlarını kaybetmesi halinde, bu durumun yönetim kurulunca tespit edilmesinden itibaren üyelik şartlarını yeniden sağlayabilmesi için bu birliğe altı ay süre verilir. Bu sürenin sonunda üyelik şartlarının yeniden sağlanmaması halinde söz konusu birlik merkez birliği üyeliğinden çıkarılır.

(4) Üyelikten çıkarılmaya, yönetim kurulunca karar verilir. Çıkarılma kararı gerekçeleriyle birlikte yönetim kurulu karar defteri ve üyelik defterine yazılır. Yönetim kurulunun çıkarılma kararının onaylı örneği çıkarılan birliğe tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Üye birlik, üç ay içerisinde çıkarılmaya ilişkin kararla ilgili olarak genel kurula itirazda bulunabilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığıyla tebliğ ettirilecek bir yazıyla yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine dava açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı dava hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde hakkında genel kurula itiraz edilmeyen veya iptali için dava açılmayan çıkarılma kararı kesinleşir. Çıkarılmasına karar verilen birlik delegeleri, itirazın görüşüldüğü genel kurulda kendileriyle ilgili oylamada oy kullanamaz.

(5) Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen birliklerin hak ve yükümlülükleri çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.

(6) Üyelikten çıkarılan birliğin, Kanunda ve bu Yönetmelikte belirlenen merkez birliğiyle bağlantılı iş ve işlemleri, Bakanlıkça belirlenen en yakın ilde bulunan ıslah birliği aracılığıyla yürütülür.

Merkez birliği üyeliğinden çıkan veya çıkarılan üyelerle mali hesaplaşma

MADDE 46 – (1) Merkez birliği üyeliğinden çıkan veya çıkarılan birlikler, ayrıldıkları senenin bilanço ve netice hesaplarının merkez birliği genel kurulunca kabulünden en az bir ay sonra mali hesaplaşma isteyebilir.

(2) Mali hesaplaşmadan sonra çıkan veya çıkarılan birliklerin merkez birliğinin yedek akçeleri ve malları üzerinde bir hakları kalmaz.

(3) Merkez birliğinden hangi sebeple olursa olsun çıkarılanların üyelik zamanlarına ait zararlardan dolayı sorumlulukları ayrılmanın tahakkuk ettiği bilanço yılının bitiminden başlayarak iki yıl devam eder.

Merkez birliğinin görevleri

MADDE 47 – (1) Merkez birlikleri aşağıda belirtilen görevleri yürütürler:

a) Birliklerin çıkarlarını korumak, Kanunda, bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen amaçlarını gerçekleştirmeleri doğrultusunda faaliyetlerini yönlendirmek, bu birliklerin gelişmelerine yardımcı olmak ve gerekli önerilerde bulunmak.

b) Birliklerin, ülke hayvancılık politikası yönünde çalışmalarını temin etmek, birliklerin istek ve ihtiyaçlarını kamu kurum ve kuruluşlarına iletmek.

c) Merkez birliği genel kurulu kararı ile uluslararası hayvancılık birliklerine, enstitülerine üye olmak, hayvan sergi, panayırlarına katılmak.

ç) Hayvan ve hayvansal ürünlerin ihracatı ile damızlık ithal ve ihracatı konularında ilgili kurum ve kuruluşlar nezdinde gerekli girişimlerde bulunmak.

d) Hayvan ve hayvansal ürün fiyatlarını tespit komisyonlarında görev almak.

e) Yabancı ülkelerdeki hayvancılık ve hayvancılıkla ilgili kuruluşların çalışmalarını takip etmek, bu konudaki yenilikleri yayım ve eğitim yoluyla üyelerine ve ihtiyaç hâlinde tüm yetiştiricilere iletmek.

f) İlgili mevzuatta yapılması gerekli görülen değişiklikler için ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına önerilerde bulunmak.

g) Hayvancılık konusunda devletçe yapılacak yatırımlara yardımcı olmak ve önerilerde bulunmak.

ğ) Birliklere iç ve dış kaynaklardan kredi sağlamak.

h) Birliklerin ihtiyaç duyduğu eğitimleri yapmak, seminerler düzenlemek, çalıştay, kongre, fuar, sergi, panayır, yarışma, sempozyum ve benzeri toplantı, organizasyon ve etkinlikler düzenlemek, yetiştirme konularında yayınlar çıkarmak, gerektiğinde Bakanlıkla bu konularda müştereken çalışmak.

ı) Merkez birliği ve birliklerin her türlü ihtiyaçlarını karşılamak, bu işler için gerektiğinde tüm hisseleri merkez birliğine ait olmak üzere şirket kurmak ya da şirketlere ortak olmak, sigorta işlemleri yapmak veya yaptırmak.

i) Birliklerin kurulamadığı veya aktif hale gelemediği illerde; ön soy kütüğü ve soy kütüğü faaliyetlerini yürütmek amacıyla Bakanlık izniyle şube veya irtibat büroları açmak, bunların görevlerini komşu birliklerle veya kamu kurum ve kuruluşları ile yapacağı protokol çerçevesinde ortaklaşa yürütmek.

j) Ulusal düzeyde ıslah programlarının gereklerinin yerine getirilmesi için gayret göstermek, Bakanlığın hazırlayacağı mevzuat doğrultusunda damızlık değer tahminlerini yapmak veya yaptırmak ve yayımlamak.

k) Gen kaynaklarının korunması ve çevre ıslah programına yönelik olarak kayıt sistemini tutmak, birliklere tutturmak ve gerekli saha çalışmalarını yürütmek.

l) Hayvancılığın geliştirilmesi amacıyla gerekli tesisleri kurmak, ortak olmak, işletmek, gerektiğinde bu işler için tüm hisseleri merkez birliğine ait olmak üzere şirket ve/veya iktisadi işletme kurmak.

m) Yerli ırk gen kaynaklarının korunması ve ırk ıslahı konularında Bakanlık ile diğer kurum ve kuruluşlarla birlikte çalışmak.

n) Faaliyet alanı ile ilgili canlı hayvan, genetik materyal, her türlü girdi ve hayvansal ürünün ithalat ve ihracatını yapmak ve yaptırmak.

o) Islah programı için gerekli her türlü girdileri tedarik etmek, dağıtmak ve pazarlamak.

ö) Bu maddede belirtilen faaliyetlere ek olarak üye birliklerinin yürüttüğü görevleri ve faaliyetleri denetleme kurulları aracılığıyla denetlemek, denetim sonuçlarını Bakanlığa bildirmek.

p) Islah programı ve soy kütüğü faaliyetlerini birliklere uygulatmak ve uygulamayı takip etmek.

r) Islah programı kapsamında sperma, yumurta, embriyo, larva, ana arı ve benzeri ıslah materyallerini üretmek için Bakanlık izniyle ya da Bakanlıktan ruhsatlı üretim merkezleri ve laboratuvarlar kurmak, araştırma kurumlarıyla iş birliği yapmak ve üretilen ıslah materyallerini depolamak, dağıtmak ve pazarlamak.

s) Üye birliklerin yönetici, personel ve üye yetiştiricilerinin mesleki eğitimlerini sağlamak, bunların bilgi ve becerilerini artırmak amacıyla kurs, seminer ve benzeri organizasyonları düzenlemek, eğitim çalışmaları ve araştırmalar yapmak veya yaptırmak, her türlü basılı yayım ve diğer yollarla iletişim ve haberleşmeyi sağlamak.

ş) Faaliyet alanı ile ilgili olarak üyelerinin ihtiyaçlarına yönelik iş ve işlemler ile danışmanlık ve projelendirme hizmetlerini vermek.

(2) Bu madde hükümleri uyarınca merkez birlikleri tarafından kurulacak şirket ve/veya iktisadi işletmelerin faaliyet alanı, merkez birliğinin faaliyet alanı ile sınırlıdır.

(3) Merkez birliği, birinci fıkrada belirtilen hizmetlere karşılık genel kurulda karar almak şartıyla üyelerden hizmet bedeli alabilir.

(4) Merkez birliği, vermediği hizmet karşılığında ücret talep edemez.

(5) Merkez birliği yönetim ve denetleme kurulu üyeleri ve çalışanları, merkez birliğinin görevleri kapsamında yurt dışına yaptıkları ziyaretler sonrasında, Bakanlık hayvancılık politikalarının uygulanmasına yardımcı olunması, birliklerin bilgi ve deneyimlerinin artırılması amacıyla yabancı ülke uygulamaları hakkındaki incelemelerini ve deneyimlerini rapor hâlinde Bakanlığa gönderir.

Merkez birliklerinde sorumluluk

MADDE 48 – (1) Üye birliklerin sorumluluğu ana sözleşmede belirlenir.

(2) Merkez birliği, alacaklılarına karşı tüm mal varlığı ve aktifleriyle sorumludur.

Merkez birliklerinde sermaye

MADDE 49 – (1) Merkez birliğinin sermayesi, üyelerin merkez birliğine girerken ödemiş oldukları giriş aidatlarından oluşur.

(2) Merkez birliğine ayni sermaye kabul edilemez.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Merkez Birliğinin Organları ve Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Merkez birliğinin organları

MADDE 50 – (1) Merkez birliği, aşağıdaki organlardan oluşur:

a) Genel kurul.

b) Yönetim kurulu.

c) Denetleme kurulu.

Merkez birliği genel kurulu

MADDE 51 – (1) Genel kurul, merkez birliğini temsil eden en yetkili organdır.

(2) Merkez birliği genel kuruluna, üye birlikler tarafından kendi üyeleri arasından seçilen delegeler katılabilir.

(3) Genel kurula katılan her delegenin bir oy hakkı vardır ve gerçek kişiler vekâleten oy kullanamazlar.

(4) Genel kurul aşağıdaki şekillerde toplanır:

a) Olağan genel kurul.

b) Olağanüstü genel kurul.

Merkez birliği genel kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 52 – (1) Genel kurul, aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir:

a) Ana sözleşmeyi değiştirmek.

b) Yönetim kurulu üyelerini, denetleme kurulu üyelerini ve gerektiğinde hesap tetkik komisyonu ile tasfiye kurulunu seçmek.

c) İşletme hesabıyla bilanço ve gerektiğinde gelir gider farkının bölüşülmesi hakkında karar almak.

ç) Yönetim kurulu ve denetleme kurulunu ibra etmek veya etmemek.

d) Kanun, bu Yönetmelik veya ana sözleşme ile genel kurulun yetkisine bırakılmış olan konular hakkında karar vermek.

e) Alım, satım ve kiralama hizmetlerinde takip edilecek usul ile alınacak ürünün niteliğini, azami fiyatını, satılacak ya da kiralanacak ürün ve hizmetlerin asgari fiyatını belirlemek.

f) Ana sözleşmede belirlenen diğer görevleri yapmak.

(2) Genel kurul; Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ana sözleşme hükümlerine aykırı karar alamaz. Genel kurul tarafından yönetim kuruluna genel yetki devri yapılamaz.

Merkez birliği olağan genel kurul toplantısı

MADDE 53 – (1) Yönetim kurulunun daveti üzerine olağan genel kurul toplantısının dört yılda bir, mali toplantının ise iki yılda bir, en geç Ekim ayının sonuna kadar Ankara’da yapılması zorunludur. Olağan genel kurul toplantısının yapılacağı mekân ve gerekli fiziki donanım, delege sayısı dikkate alınarak belirlenir. Genel kurul, toplantıya katılma hakkı olan delegelerin tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Genel kurulda toplantı için gerekli çoğunluk sağlanamadığı takdirde, çoğunluk aranmaksızın en erken yedi en geç otuz gün içerisinde ikinci toplantı yapılır. Toplantıda, gündem maddeleri ayrı ayrı görüşülerek oylanır ve karara bağlanır.

Merkez birliği olağanüstü genel kurul toplantısı

MADDE 54 – (1) Birlik, yönetim kurulu kararıyla doğrudan veya denetleme kurulu, gerektiğinde tasfiye kurulu ya da delege tam sayısının en az onda birinin noter onaylı talebiyle yönetim kurulu tarafından olağanüstü genel kurul toplantısına çağrılabilir. Ancak Bakanlık, genel kurul yukarıda belirtildiği şekilde toplanamadığı takdirde veya kamu yararı ve hizmet gereklerini dikkate alarak olağanüstü genel kurul çağrısı yapma yetkisine sahiptir. Çağrı şekli ve gündem hususlarında olağan genel kurul toplantısında uygulanan esaslar uygulanır.

(2) Bakanlık tarafından da olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılmaması hâlinde, istek sahipleri merkez birliğinin merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurarak genel kurulu bizzat toplantıya çağırma izni alabilirler.

Toplantıya çağırma şekli ve gündem

MADDE 55 – (1) Genel kurul, yönetim kurulu tarafından, toplantının günü, saati, yeri ve gündemi belirtilmek üzere ana sözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı tarihinden otuz gün önceden başlamak üzere, toplantı sonuçlanana kadar toplantı ilanı, gündem ve hazır bulunanlar listesi merkez birliği ilan panosunda askıya çıkarılır ve merkez birliği internet adresinde yayımlanır, ayrıca toplantı ilanı ve gündemi ulusal bir gazetede ilan edilir.

(2) Ana sözleşmenin değiştirilmesi söz konusu ise yapılacak ilanda değiştirilecek madde numaralarının yazılması ile yetinilir.

(3) İlanın bir örneği toplantıdan en az on beş gün önce Bakanlığa gönderilir. Toplantı için gözlemci olarak Bakanlık temsilcisi görevlendirilmesi talep edilir. Bakanlık, bildirilen gün ve yerde temsilci bulundurulmasını sağlar. Genel kurul kararlarını içeren tutanaklar ile toplantıya katılanların listesi Bakanlık temsilcisi tarafından imzalanır. Bakanlık temsilcisi genel kurulda, Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ana sözleşmeye aykırı olarak alınan kararlar hakkındaki görüşünü genel kurul tutanağına geçirtir ve ayrıca keyfiyeti temsilci raporunda belirtir. Temsilciler, toplantının kanunlara, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve gündeme göre yürütülmesini gözetim ile görevlidirler.

(4) Usulüne uygun müracaat yapıldığı hâlde, Bakanlık temsilcisi toplantıya gelmez ise toplantı icrasını temin etmek üzere, bir saat beklenir. Bakanlık temsilcisi bu sürenin sonunda da gelmez ise toplantı yeter sayısının bulunduğunun tespiti ile toplantıya başlanır ve bu durum yönetim kurulu veya denetleme kurulunca bir tutanakla belirlenir.

(5) Genel kurulda gündemde olmayan hususlar görüşülemez. Ancak genel kurul toplantısında hazır bulunmaları şartı ile merkez birliği delege tam sayısının en az 1/10’unun başkanlık divanının oluşumundan sonra gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı ve imzalı teklifte bulunmaları hâlinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkarılan üyeler hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve Kanun, ana sözleşme ve iyi niyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim ve denetleme kurulu üyelerinin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kabulü ile gündeme alınır. Genel kurulda yönetim ve denetleme kurulunun ibra edilmemesi veya bilanço, gelir-gider tablolarının onaylanmaması durumunda gündemde olmasa dahi hesap tektik komisyonu seçilir.

(6) Genel kurula katılma hakkı bulunan delegelerin en az 1/10’u tarafından genel kurul toplantısından en az yirmi gün önce yazılı olarak bildirilecek hususların gündeme konulması zorunludur.

Toplantıya başlama

MADDE 56 – (1) Genel kurul toplantıları Bakanlık temsilcisinin katılması ile açılır ve devam eder. Toplantı, yönetim kurulu başkanı tarafından, bulunmaması hâlinde yönetim kurulu üyelerinden biri, o da yoksa denetleme kurulu üyelerinden biri veya bunların da bulunmaması hâlinde genel kurulca gösterilecek bir delege tarafından yoklamayı müteakip açılır.

(2) Toplantıda delegelerin gerekli çoğunluğu sağladığı tespit edilince divan başkanlığının seçimine geçilir.

(3) Toplantıya katılan oy verme hakkına sahip delegeler arasından başkan, bir başkan vekili ve iki kâtip üye seçilerek divan oluşturulur. Seçimin gizli yapılması durumunda ayrıca iki oy tasnifçisi seçilir. Divan başkanlığına, yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyeleri, denetleme kurulu üyeleri ve merkez birliği çalışanları seçilemez.

(4) Toplantı açılıp gündem maddelerinin görüşülmesine başlandıktan sonra herhangi bir sebeple toplantının devamına imkân görülmemesi veya Divanın çekilmesi halinde; gündemi tamamlamak üzere Genel Kurulda ibra maddesi görüşülmemişse Yönetim Kurulu, görüşülmüşse Bakanlık veya merkez birliğinin merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesi tarafından atanacak kayyum tarafından yapılacak çağrı üzerine Genel Kurul yeniden toplanır, bu konudaki çağrı ile ilgili olarak 55 inci madde hükümleri uygulanır.

Hazır bulunanlar listesi

MADDE 57 – (1) Genel Kurul toplantısına katılacak delegeleri gösteren hazır bulunanlar listesi düzenlenir. Bu listede oy verme hakkına sahip gerçek kişi delegelerin; adı, soyadı, ili, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, adres ve imza bölümü ile temsil ettiği birliğin, merkez birliğine üyelik tarihi yer alır. Tüzel kişiliği haiz delegeler için ise; unvanı, vergi numarası, temsilcinin adı, soyadı, temsilcinin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, ili, adres ve imza bölümü yer alır.

(2) Liste, toplantıya başlamadan önce toplantıya katılan delegelere ve tüzel kişiliği haiz delegeler için bunların temsilcilerine Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bulunan geçerli bir kimlik belgesi gösterilmesi şartıyla imzalattırılır. Listenin Bakanlık temsilcisi ve divan başkanlığı tarafından da imzalanması gereklidir.

Karar yeter sayısı

MADDE 58 – (1) Kanunda, bu Yönetmelikte veya ana sözleşmede nitelikli çoğunluk gerektiren hüküm bulunmadıkça genel kurul kararları ve seçimlerde, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar alınır.

(2) Merkez birliğinin dağılması, ana sözleşmenin değiştirilmesi, hayvancılıkla ilgili uluslararası kuruluşlara üye olunması ya da bu kuruluşlara üyelikten ayrılma kararı alınması ve merkez birliğine üyelik veya ayrılma ile ilgili kararlarda hazır bulunanlar listesini imzalayan delegelerin 2/3 çoğunluğu aranır. Ek ödeme yükümlülükleri konusunda alınacak kararlar için delege tam sayısının 3/4’ünün kabul oyu gereklidir.

Bütün delegelerin hazır bulunması hâli

MADDE 59 – (1) Merkez birliğinin bütün delegelerinin toplantıda hazır bulunması hâlinde, genel kurul toplantısına dair diğer hükümler saklı kalmak şartı ile toplantıya çağrı hakkındaki hükümlere uyulmamış olsa dahi, kararlar alınabilir. Bu gibi kararların, delegeler tarafından imzalanması gereklidir.

Oylamaya katılamayacaklar

MADDE 60 – (1) Yönetim kurulu ile merkez birliği işlerinin görülmesinde yönetim kurulu tarafından görevlendirilenler, yönetim kurulunun ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar. Bu hüküm denetleme kurulu üyeleri hakkında uygulanmaz.

(2) Delegelerden hiçbiri, kendisi veya aralarında evlilik bağı kalksa bile eşi yahut altsoy ve üstsoyu ile merkez birliği arasındaki şahsi bir işe veya davaya dair olan görüşmelerde oy hakkını kullanamaz.

Kararların bozulması

MADDE 61 – (1) Aşağıda belirtilen kimseler; Kanuna, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiasıyla genel kurul kararları aleyhine toplantıyı takip eden günden başlamak üzere otuz gün içerisinde merkez birliğinin merkezinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurabilir:

a) Toplantıda hazır bulunup da kararlara katılmayarak karşı görüşlerini tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak izin verilmeyen ya da toplantı çağrısının usulüne uygun yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini veya genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden delegeler.

b) Yönetim kurulu.

c) Kararların yerine getirilmesi yönetim kurulu üyeleri ile denetleme kurulu üyelerinin şahsi sorumluluklarını gerektirdiğinde bu üyelerden her biri.

(2) Genel kurul kararları aleyhine dava açıldığı hususu ve duruşma günleri, yönetim kurulu tarafından ilan olunur.

Merkez birliği yönetim ve denetleme kurulu üyelikleri seçimleri

MADDE 62 – (1) Yönetim kurulu ve denetleme kurulu üyeleri seçimleri adayların tek listede toplanması hâlinde açık; birden fazla listede toplanması hâlinde gizli oy, açık tasnif esasına göre yapılır.

(2) Seçimlerin gizli yapılması hâlinde merkez birliği mührünü taşıyan zarflar, hazır bulunanlar listesini imzalayan delegelere imza karşılığı oy kullanmak üzere verilir. Üyelerin imzaları divan tarafından Bakanlık temsilcisinin gözetiminde, Bakanlık temsilcisinin genel kurula gelmemesi durumunda divanın ve genel kurulca belirlenen üyelerin gözetiminde kontrol edilerek oyların kullanılması sağlanır. Kullanılan oylar sayılır ve katılanlara göre oyların fazla çıkması hâlinde oy pusulaları açılmadan, fazla oylar rastgele seçilerek iptal edilir. Sandık açılıp oy ayrımı bittikten sonra sonuçlar tutanağa yazılır.

(3) Genel Kurulda en çok oy alan delegeler, yönetim ve denetim kurulu asıl ve yedek üyeliklerine seçilmiş olurlar. Bu delegeler, merkez birliğinin hayvancılıkla ilgili uluslararası kuruluşlara üye olması hâlinde bu kuruluşlarda da merkez birliğini temsil eder.

(4) Oy pusulalarının üzeri çizilerek yönetim ve denetim kurulu için seçilecek üye sayısından fazla isim yazılması veya oy pusulasındaki isimlerin üzeri çizilerek yerlerine yenilerinin yazılması hâlinde o oy geçersiz olur.

(5) Yönetim kurulu, genel kurul tarafından yedi asıl ve yedi yedek üyeden oluşmak üzere, dört yıl için seçilir.

(6) Yönetim kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişi delegeler, temsilcilerinin isimlerini merkez birliğine bildirir.

(7) Süreleri biten yönetim kurulu üyelerinin tekrar seçilmeleri mümkündür. Birbirleriyle veya denetleme kurulu üyeleriyle üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlıkları olanlar aynı anda yönetim kurulu üyeliğine seçilemezler.

(8) Olağanüstü genel kurul toplantılarında yönetim kurulu üyeliğine seçilenler, önceki yönetim kurulunun kalan görev süresini tamamlar. Yönetim kurulu üyeleri olağan veya olağanüstü genel kurullarda ibra edilmedikçe yeni yapılacak yönetim kurulu seçimlerinde aday olamazlar.

(9) Denetleme kurulu, dört yıl için genel kurulca delegelerden seçilen üç asıl üye ile üç yedek üyeden teşekkül eder; bu üyelerde de yönetim kurulu üyelerinde bulunması gereken şartlar aranır.

(10) Süreleri biten denetleme kurulu üyelerinin tekrar seçilmeleri mümkündür. Birbirleriyle ve yönetim kurulu üyeleriyle üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlıkları olanlar aynı anda denetleme kurulu üyeliğine seçilemezler.

(11) Olağanüstü genel kurul toplantılarında denetleme kurulu üyeliğine seçilenler, önceki denetleme kurulunun kalan görev süresini tamamlar. Denetleme kurulu üyeleri olağan veya olağanüstü genel kurullarda ibra edilmedikçe yeni yapılacak denetleme kurulu seçimlerinde aday olamazlar.

(12) Kanunun 10/E maddesinin üçüncü fıkrasına göre Bakanlıkça görevlerine tedbiren son verilen yönetim ve denetleme kurulu üyeleri bir seçim dönemi geçmeden yeniden görev alamazlar.

(13) Yönetim kuruluna veya denetleme kuruluna aynı ilden en fazla bir üye seçilir. Ana sözleşmede aksine bir hüküm yoksa denetleme kuruluna seçilen üyeler, yönetim kurulu üyelerinin seçildiği iller dışındaki illerden olmak zorundadır.

Genel kurul toplantısına ait belgelerin gönderilmesi

MADDE 63 – (1) Yeni seçilip göreve başlayan yönetim kurulu tarafından en geç toplantı gününden itibaren on beş gün içinde gündem toplantı çağrısı, ilan tutanağı, yönetim kurulu ve denetçiler raporu, bilanço gider cetveli, Bakanlık temsilcisi tarafından imzalanmış genel kurul toplantısında hazır bulunanlar listesi, genel kurul toplantı tutanağı ile bu tutanağın Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan nüshası ve Bakanlık temsilcisi raporunun her birinden birer nüsha olmak üzere hazırlanan belgeler Bakanlığa verilir.

Merkez birliği yönetim kurulu

MADDE 64 – (1) Yönetim kurulu, Kanun, bu Yönetmelik ve ana sözleşme hükümleri doğrultusunda merkez birliğinin faaliyetlerini yöneten ve birliği temsil eden icra organıdır.

Merkez birliği yönetim kurulu üyeliği şartları

MADDE 65 – (1) Yönetim kurulu üyelerinde aşağıdaki şartlar aranır:

a) Türk vatandaşı olmak.

b) Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, nitelikli cinsel saldırıda bulunma, çocukların cinsel istismarı, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.

c) Kısıtlı olmamak.

ç) 18 yaşından küçük olmamak.

d) En az ilkokul mezunu olmak.

e) Farklı hayvan türünde başka bir birliğin ya da merkez birliğinin yönetim kurulu üyesi olmamak.

f) Bakanlık çalışanı olmamak.

(2) Üyelik şartları denetleme kurulu tarafından araştırılır. Bu şartları taşımadıkları hâlde seçilenler ile seçilme yeterliliklerini sonradan kaybedenlerin görevlerine yönetim kurulunca son verilir. Görevleri sona ermesine rağmen merkez birliği adına iş ve işlem yürüten üyeler, bu iş ve işlemlerden şahsi olarak sorumludur.

(3) Temsil ettikleri birlikteki üyelikleri sona eren yönetim kurulu üyelerinin merkez birliği yönetim kurulu üyeliği de sona erer.

Merkez birliği yönetim kurulu iş bölümü ve çalışma şekli

MADDE 66 – (1) Merkez birliği yönetim kurulu ilk toplantısında kendi üyeleri arasından bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir muhasip üye ile sekretaryayı yürütecek bir üye seçer ve diğerleri üye olarak görev yapar. Aynı toplantıda yönetim kurulunun yapacağı mutat toplantı tarihi ve yeri belirlenir. Bu toplantıda ayrıca gerektiğinde zorunlu olabilecek mutat dışı toplantılara çağrının nasıl ve kimler tarafından yapılacağına dair karar alınır.

(2) İlk toplantıda biri başkan ve biri üye olmak üzere en az iki kişi, merkez birliğini temsile ve merkez birliği adına imza atmaya yönetim kurulu kararı ile yetkili kılınır ve bu kararın noterlikçe onaylanmış bir sureti, imzalarla birlikte tescil edilmek üzere Ticaret Sicili Müdürlüğüne verilir.

(3) Gerektiğinde aynı usule göre hareket edilerek imza yetkisine sahip kişiler değiştirilebilir. Mali konular ile merkez birliğini taahhüt altına alan konularla ilgili olarak merkez birliği adına yapılacak yazışmalarda yönetim kurulu başkanı ve merkez birliğini temsile yetki verilen yönetim kurulu üyelerinden en az birisinin imzası gereklidir.

(4) Yönetim kurulunda görev değişikliği ile ilgili olarak yönetim kurulu üyelerinin yapacağı yazılı müracaatlar, yönetim kurulu başkanı tarafından ilk yönetim kurulu toplantısında görüşülmek üzere gündeme alınır.

(5) Yönetim kurulu, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alınır. Oylarda eşitlik hâlinde başkanın olduğu taraf çoğunluğu sağlamış kabul edilir. Yönetim kurulunda üyeler vekâlet yolu ile oy kullanamaz.

(6) Herhangi bir sebeple yönetim kurulu toplantı yeter sayısını kaybederse boşalan yönetim kurulu üyeliklerine denetleme kurulu üyeleri tarafından yönetim kurulu yedek listesinden yeteri kadar üye çağırılır.

(7) Yönetim kurulu kararları, sayfaları noterce tasdik edilmiş bir karar defterine sıra numarası ve tarihi ile kayıt edilip imzalanır. Verilen karara karşı görüşte olanlar veya çekimser kalanlar, muhalefet sebeplerini kararın altına yazarak imzalamak zorundadırlar.

(8) Yönetim kurulu üyeleri her zaman üyelikten ayrılabilirler. Ancak ayrılan üyenin iş gördüğü zamana ait sorumluluğu devam eder. Ayrılan üyenin sorumluluğunun öğrenildiği tarihten itibaren genel hukuk hükümlerine göre bu üyeye karşı denetleme kurulu tarafından tazminat davası açılabilir.

(9) Yönetim kurulundan ayrılan bir üyenin yerine, üye sırasına göre yedek üyelerden biri geçer.

(10) Yönetim kurulu üyelerinin toplu olarak üyelikten ayrılmaları veya mevcut yedeklerin ayrılan üyelerin yerini dolduramaması hâlinde Bakanlık tarafından olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılarak yeniden yönetim kurulu üyelerinin seçilmesi sağlanır.

(11) Yenileri seçilinceye kadar eski yönetim kurulu üyelerinin görevleri devam eder. Görevi son bulan eski yönetim kurulu, yeni yönetim kuruluna seçim gününden başlayarak bir hafta içinde görevini devretmek zorundadır.

(12) Yönetim ve denetleme kurulu üyeleri; kendi merkez birliklerinin hissedarı oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçi olamazlar, personel olarak ya da başka bir şekilde ücretli olarak çalışamazlar.

(13) On ikinci fıkrada belirtilen diğer görevleri bulunmasına rağmen merkez birliklerinin yönetim kurulu üyesi veya denetçi olarak seçilenler, seçildikleri tarih itibarıyla diğer görevlerinden ayrılmak zorundadırlar. Bu görevlerinden ayrılmayanların yönetim kurulu üyeliğine veya denetçiliğe seçilmelerine ilişkin işlemler hükümsüzdür. Seçildikten sonra on ikinci fıkradaki diğer görevleri edinen merkez birlikleri yönetim kurulu üyeleri ve denetçilerinin sonradan edindikleri görevlere ilişkin seçilme veya görevlendirme işlemleri ile sözleşmeler de hükümsüzdür. Yönetim kurulu üyeliğine veya denetçiliğe seçilme işlemleri bu şekilde hükümsüz olanların yerlerine yedekleri çağrılır.

(14) Merkez birliklerinin yönetim ve denetleme kurulu üyelerinin fiilen bu görevleri yürüttükleri dönemde; bunların eş ve ikinci derece dâhil kan ve kayın hısımları, merkez birliklerinin ve bunların %50’den fazla hissedarı oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçisi olamaz, personel olarak ya da başka bir şekilde ücretli olarak çalışamazlar.

(15) Bu madde hükümlerine aykırı uygulamalar denetleme kurulu üyeleri tarafından araştırılır.

Merkez birliği yönetim kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 67 – (1) Merkez birliği yönetim kurulu aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir:

a) Kanunda, bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen görevleri yürütmek üzere ayda bir defa düzenli toplantı yapmak, gerek duyulması hâlinde toplantı sayısını arttırmak.

b) Merkez birliği bütçesini hazırlamak, merkez birliğinin her türlü faaliyet ve kayıt işlerini yürütmek.

c) Islah programı ve soy kütüğü faaliyetlerini birliklere uygulatmak ve uygulamayı takip etmek.

ç) Genel kurulu toplantıya çağırmak, çalışmalarını rapor hâlinde genel kurula sunmak.

d) Gerektiğinde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.

e) Genel kurulca verilen görevleri yapmak, sonuç hakkında genel kurula bilgi vermek.

f) Yetiştirici ve personel eğitimlerini yapmak, seminerler düzenlemek, yetiştirme, bakım, besleme, sürü idaresi ve benzeri konularda yayınlar yapmak.

g) En son hayvan ve hayvansal ürün fiyatlarına ilişkin pazar haberlerini üyelerine duyurmak.

ğ) Hayvancılık işletmeleri kurmak isteyenlere proje hazırlama konusunda yardımcı olmak.

h) Kredi temini konusunda çalışmalarda bulunmak.

ı) Merkez birliğinde ve birliklerde görev yapacak personelin tayin, atama ve özlük işlerini kapsayan personel çalışma usul ve esaslarını hazırlamak.

i) Mevcut bütçe dâhilinde gerekli harcamaları, ilgili mevzuata göre yapmak.

j) Üyelerinin ürünlerine pazar bulmak, pazarlama faaliyetlerini yürütmek ve üyelerin ihtiyaçlarını karşılamak için çalışma yapmak.

k) İhtiyaç duyulan yerlerde merkez birliği şubesi veya irtibat bürosu kurulması konusunu incelemek ve Bakanlığın izniyle şube veya irtibat bürosu açılması uygun görülenlerin kurulmasını genel kurula teklif etmek.

l) Merkez birliği hizmetlerinin yürütülmesi için kendi içinde birimler kurmak, bunların faaliyetlerini düzenlemek ve yönetmek.

m) Kanuna, bu Yönetmeliğe, ana sözleşmeye ve iyi niyet esaslarına aykırı olarak alınan genel kurul kararları aleyhine dava açmak.

n) Genel kurulca uygulanmasına karar verilen Bakanlıkça desteklenecek yatırım projelerini hazırlatarak Bakanlığın onayına sunmak.

o) Merkez birliğinin aczi hâlinde genel kurulu toplantıya davet ederek gerekli mercilere haber vermek.

ö) Eski yönetim kurulu üyeleri ile merkez birliği çalışanlarının sonradan tespit edilen yolsuzluk ve usulsüzlüklerini ilgili mercilere haber vermek.

p) Denetim amacı ile Bakanlığın, denetleme kurulunun veya merkez birliğinin kredi aldığı kredi kuruluşlarının denetim görevlilerinin talebi hâlinde, merkez birliğine ait her türlü defter ve belgeleri vermek.

r) Her türlü sigorta hizmetlerini yürütmek veya bunların yürütülmesine yardımcı olmak.

s) Islah programı kapsamında birlik üyelerine ait hayvanlarda/kovanlarda kullanılmak genetik materyal ve girdi sağlamak.

ş) Üyelik bilgilerinin güncelleştirilmesini sağlamak ve takip etmek.

t) Bakanlıkça yapılan denetimler sonucunda şartları taşımadıkları hâlde seçildiği veya seçilme yeterliliğini sonradan kaybettiği anlaşılanların üyeliklerine son vermek.

u) Denetim sonuçlarını Bakanlığa bildirmek şartıyla birliklerin denetlenmesini denetleme kurulundan istemek, gerektiğinde Bakanlıktan veya bağımsız denetim kurumlarından denetim talebinde bulunmak.

ü) Ana sözleşmede ve bu Yönetmelikte belirlenen diğer görevleri yapmak.

Merkez birliği yönetim kurulunun hukuki sorumlulukları ve ücret

MADDE 68 – (1) Görevini yapmadıkları anlaşılan yönetim kurulu üyelerini genel kurul her zaman azledebilir ve haklarında takibat kararı verebilir. Merkez birliğinin her üyesinin, sorumluluğu olan yöneticilere münferiden dava açma hakkı saklıdır. Yönetim kurulu aleyhindeki davalar denetleme kurulunca açılır.

(2) Yönetim kurulu üyelerinden her biri, genel kurulun kararı şahsi sorumluluğunu gerektirdiği durumlarda karar aleyhine iptal davası açabilir. Yönetim kurulu üyeleri ve birlik çalışanları kasıtlı bulunsun veya bulunmasın kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Suç teşkil eden fiil ve hareketlerden dolayı bu kişiler hakkında yasal yollara başvurulur. Yönetim kurulu, tescil ve kayıt için gerçeğe aykırı beyanda bulunması hâlinde hukuki bakımdan sorumlu olur.

(3) Yönetim veya temsile yetkili şahıslar, birliğe ait görevlerini yürütmeleri esnasında meydana getirdikleri fiillerden doğan zararlardan müteselsilen sorumludurlar.

(4) Yönetim kurulu üyelerine genel kurulca aylık brüt asgarî ücretin iki katını geçmemek üzere belirlenen huzur hakkı ve en yüksek devlet memurunun aldığı yolluğun iki katını geçmemek üzere belirlenen yolluk dışında hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılamaz.

Merkez birliği denetleme kurulu

MADDE 69 – (1) Merkez birliği denetleme kurulu, genel kurul namına birliğin bütün işlem ve hesaplarını inceler.

(2) Denetleme kurulu üyeleri, yönetim kurulu üyelerinde olması gereken şartlara tabidir.

Merkez birliği denetleme kurulu iş bölümü ve çalışma şekli

MADDE 70 – (1) Denetleme kurulu üyeleri; altı ay ara ile yılda iki defa toplanarak merkez birliğinin işlemlerini ve hesaplarını denetler, malları ve kasayı sayar, görülen noksanlıkları, düzensizlikleri inceleyerek bunları birer rapora bağlar ve bu raporları denetleme kurulu raporları dosyasında muhafaza eder, aksaklıkları yönetim kuruluna bildirir.

(2) Denetleme kurulu üyeleri, genel kurul toplantısından önce bilançoyu, yönetim kurulunun hazırladığı çalışma raporu ve bütçeyi inceleyerek gerekli gördüğü işlemleri, hesapları ve mevcutları elden geçirir ve kanaatlerini açık olarak belirten bir rapor hazırlar. Denetleme kurulu üyeleri, bu raporda yönetim kurulunun çalışma düzenini ve başarı derecelerini de belirtir.

(3) Denetleme kurulu üyeleri çalışma raporlarını ve benzer tekliflerini genel kurula sunmaya mecburdurlar.

(4) Denetleme kurulu üyeleri, görevleri esnasında işlerin yürütülmesinde gördükleri noksanlıkları, Kanuna, bu Yönetmeliğe veya ana sözleşmeye aykırı hareketleri, bundan sorumlu olanların bağlı bulundukları organa ve gerekli hâllerde genel kurula haber vermekle yükümlüdürler.

(5) Denetleme kurulu raporları üye çoğunluğu tarafından imzalanır. Rapora katılmayan üyeler kanaatini belirterek raporu imzalamak ve/veya münferit rapor düzenlemek zorundadır.

(6) Genel kurul toplantısında denetleme kurulu raporu okunmadan bilanço ve ibralar konusunda karar alınamaz.

Merkez birliği denetleme kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 71 – (1) Merkez birliği denetleme kurulu aşağıda belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir:

a) Merkez birliğinin işlem ve hesaplarının tetkiki sonunda buldukları noksan ve hataların giderilmesi için yönetim kuruluna rapor sunmak, yönetim kurulu gereğini yapmadığında Bakanlığa bildirmek.

b) Bilançonun, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Tek Düzen Muhasebe Sistemi Esaslarına göre hazırlanıp hazırlanmadığını incelemek.

c) Yönetim kurulu üyelerinin üyelik şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak, bu şartları taşımadıkları hâlde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine son verilmesi için keyfiyeti yönetim kuruluna bildirmek.

ç) Merkez birliği çalışmaları hakkında bilgi almak ve lüzumlu kayıtların tutulmasını sağlamak maksadıyla birliğin defterlerini incelemek.

d) Üç ayda bir ara denetimi yapmak ve haber vermeksizin merkez birliği veznesini denetlemek, inceleme sonuçları olumsuz çıktığı takdirde düzenlenecek raporun birer örneğini yönetim kurulu başkanına vermek.

e) Merkez birliği üyeleri ve kendileri ile birlik yönetim kurulu üyeleri arasındaki anlaşmazlıklarla ilgili konuları genel kurul gündemine aldırmak ve yönetim kurulunun genel kurulu doğrudan toplantıya çağırmaması durumunda yönetim kurulundan olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılmasını talep etmek.

f) Delegelerin genel kurul toplantılarına katılmaları için, bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen gerekli şartları yerine getirip getirmediğini incelemek.

g) Yapılacak denetimler sonucunda düzenlenecek rapora göre hukuki sorumluluğu tespit edilen yönetim kurulu üyeleri hakkında genel kurul kararına istinaden gerekli hukuk davalarını açmak.

ğ) Yönetim kurulunun talebi doğrultusunda denetim sonuçlarını Bakanlığa bildirmek şartıyla birlikleri denetlemek.

h) Üyelik başvurusuna olumsuz cevap verilen birliklerin itirazlarını, yapılacak ilk genel kurul toplantısı gündemine aldırmak.

(2) Denetleme kurulu üyelerinin birinci fıkrada yazılı kontrol yetkileri, genel kurul kararı ile sınırlandırılamaz. Denetleme kurulu üyeleri ayrıca merkez birliği zararlarını kapatmak için genel kurula sunulacak teklifleri hazırlayarak toplantı gündemine aldırırlar.

Merkez birliği denetleme kurulunun hukuki sorumlulukları ve ücret

MADDE 72 – (1) Denetleme kurulu üyeleri, Kanun, bu Yönetmelik ve ana sözleşme ile kendilerine yüklenilen görevleri hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zararlardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe müteselsilen sorumludurlar.

(2) Denetleme kurulu üyelerine, genel kurulca aylık brüt asgarî ücretin iki katını geçmemek üzere belirlenen huzur hakkı ve en yüksek devlet memurunun aldığı yolluğun iki katını geçmemek üzere belirlenen yolluk dışında hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılamaz. Denetleme kurulu üyelerine yapılacak huzur hakkı ödemeleri, toplantı başına yapılır.

Merkez birliği denetleme kurulu üyeliğinin açılması ve çekilme

MADDE 73 – (1) Denetleme kurulu üyelerinden birinin ölümü, çekilmesi, bir engelden dolayı görevlerini yapamayacak hâlde bulunması, iflası veya kısıtlılık hâli gibi sebeplerle görevlerinin sona ermesi ya da 65 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen suçlardan dolayı mahkûm olması hâlinde diğer üyeler, genel kurulun ilk toplantısına kadar görev yapmak üzere boşalan üyenin yerine yedeklerden birini çağırır. Ancak bir üyelik boşaldığında yerine geçecek yedek üye bulunamazsa genel kurul toplantıya çağırılmadan denetleme kurulu tarafından merkez birliği delegelerinden bir kişi, yapılacak ilk genel kurula kadar görev yapmak üzere çağırılır.

(2) Denetleme kurulu üyeleri her zaman görevden çekilebilirler. Ancak toplu çekilme hâlinde genel kurul, yönetim kurulu tarafından derhal toplantıya çağırılır ve otuz gün içinde denetleme kurulunun yeni asıl ve yedek üyelerini seçer.

Merkez birliği denetleme kurulunun inceleme yükümlülüğü

MADDE 74 – (1) Denetleme kurulu üyeleri işletme hesabıyla bilançonun defterlerle uygunluk hâlinde bulunup bulunmadığını, defterlerin düzenli bir surette tutulup tutulmadığını ve işletmenin neticeleriyle mal varlığı hakkında uyulması gerekli olan hükümlere göre işlem yapılıp yapılmadığını incelemekle yükümlüdürler. Üyeleri şahsen sorumlu veya ek ödeme ile yükümlü olan merkez birliklerinde ayrıca, üyelerin verdiği taahhütnameler ile üyelik defterlerinin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığını da incelemek zorundadırlar.

(2) Yönetim kurulu, birinci fıkra kapsamında inceleme yapılabilmesi için denetleme kurulu üyelerine defter ve belgeleri verir; ayrıca denetleme kurulu üyelerinin isteği üzerine müfredat defteri ve bu defterin hangi esaslara göre düzenlendiği de dâhil istenilen her konu hakkında da bilgi verir.

(3) Merkez birliği üyeleri, gerekli gördükleri hususlarda denetleme kurulu üyelerinden yazılı açıklama yapmalarını isteyebilirler.

Genel sekreter

MADDE 75 – (1) Merkez birliği yönetim kurulunca, veteriner fakültesi veya ziraat fakültesi (zootekni) mezunu genel sekreter atanabilir. Genel sekreter yönetim kurulu kararlarını uygular ve yönetim kurulu toplantılarına katılabilir, ancak oy hakkı yoktur. Merkez birliği yönetim ve denetleme kurulu üyeleri merkez birliği genel sekreteri ve çalışanı olamaz.

(2) Genel sekreter, yönetim kurulu tarafından kurulan birimleri yönetir ve çalışmaları konusunda yönetim kuruluna karşı sorumludur. Yönetim kurulu gerek gördüğünde yeni birimler kurabilir, bu birimleri kaldırabilir, birimleri birleştirebilir veya genel sekreterin uhdesine verebilir.

(3) Genel sekreter kendisine bağlı birimler ile aşağıdaki görevleri yapar:

a) Birlikler tarafından yürütülen görevlerle ilgili tüm bilgileri toplamak ve değerlendirmek.

b) İlgili mevzuat çerçevesinde damızlık veya pedigri belgelerini düzenlemek, soy kütüğü, ön soy kütüğü ve ıslah programları ile ilgili esasları belirlemek, sergi, müsabaka ve benzeri gösterilerle ilgili kuralları tespit etmek.

c) Bakanlığın belirlediği kriterlere göre türlere ait ıslah programlarını hazırlamak, soy kütüğünden çıkartılacak hayvanlar hakkında karar vermek, soy kütüğü ile ilgili son gelişmeleri ve alınacak tedbirleri belirlemek ve bunları yayımlamak.

ç) Ön soy kütüğü, soy kütüğü ve ıslah programları ile ilgili olarak birliklerin faaliyetlere katılımını belirlemek ve resmî belgeleri muhafaza etmek, ıslah programlarını yürütmek ve koordine etmek.

d) Birliklerin teknik konularda eğitim, denetim ve koordinasyon çalışmalarını yürütmek.

e) Birlikler tarafından yürütülen hayvan sağlığı programlarının hazırlanmasını sağlamak.

f) Merkez birliğinin ıslah programları kapsamında sağlık ile ilgili faaliyetlerini düzenlemek.

g) Birliklerin sağlık konusunda eğitim, denetim ve koordinasyon çalışmalarını yürütmek.

ğ) Merkez birliğinin personel, idari ve mali işlerini yürütmek.

h) Birliklerde örnek bir idari ve mali yapının oluşturulması doğrultusunda birlikler arasında koordinasyonu sağlamak.

ı) Birliklerin idari ve mali konularda eğitim, denetim ve koordinasyon çalışmalarını yürütmek.

Merkez birliklerinde dışarıya karşı temsil ve imza yetkisi

MADDE 76 – (1) Yönetim kurulu kararıyla, resmî dairelerde, mahkemelerde ve üçüncü kişiler nezdinde başkanın temsil yetkisi genel sekretere devredilebilir. Ancak mali konular ile merkez birliğini taahhüt altına alan konularda, merkez birliği adına yapılacak yazışmalarda yönetim kurulu başkanı ve merkez birliğini temsile yetki verilen yönetim kurulu üyelerinden en az birisinin imzası gereklidir.

(2) Yönetim kurulu, merkez birliğini temsil niteliğinde olan veya merkez birliğini borç altına sokan işler dışında, merkez birliği personeline ikinci derecede imza yetkisi verebilir. Verilen bu yetkilerin kapsamı yönetim kurulunca açıkça belirlenir.

(3) Merkez birliğini temsile yetkili kılınan kimselerin merkez birliği adına yapacakları işlemlerde bu kişilerin imzaları yalnızca merkez birliği unvanı adına kullanılabilir. Aksi durumda verilen taahhütler merkez birliğini bağlamaz.

Merkez birliklerinde tescil ve ilan

MADDE 77 – (1) Yönetim kurulu, ilk toplantısında merkez birliğini temsile ve merkez birliği adına imza atmaya yetkili şahısları tespit eder ve buna dair alınmış kararların noterlikçe onaylanmış bir suretini, imzalarla birlikte tescil edilmek üzere Ticaret Sicili Müdürlüğüne vererek tescil ve ilan ettirir.

ALTINCI BÖLÜM

Mali Konular

Hesap yılı

MADDE 78 – (1) Hesap yılı, Ocak ayının birinci günü başlar, aralık ayının son günü biter. Ancak Vergi Usul Kanununa göre özel hesap dönemi alınabilir.

Defter tutma yükümlülüğü

MADDE 79 – (1) Birlik ve merkez birliği, ekonomik ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her iş yılı içinde elde edilen neticeleri belirlemek amacıyla nitelik ve öneminin gerektirdiği bütün defterleri tutmaya mecburdur.

Tasdik ettirme ve beyanname verme yükümlülüğü

MADDE 80 – (1) Defterler, yönetim kurulunca kullanılmaya başlanılmadan önce notere tasdik ettirilir.

(2) Birlik ve merkez birliği, tutmaya mecbur olduğu defterlerle tutmak istediği diğer defterleri lehine delil olarak kullanabilmek için her birinin cins ve durumları ile sayfa sayısını gösteren iki nüsha beyannameyi bu defterleri kullanmaya başlamadan önce ticaret sicil memuruna vermeye mecburdur. Memur bunlardan birini tasdik ederek geri verir.

Birliğin ve merkez birliğinin gelirleri

MADDE 81 – (1) Birliğin ve merkez birliğinin gelirleri şunlardır:

a) Hizmet bedelleri, giriş aidatları ve yıllık aidatlar.

b) Bu Yönetmelikte ve ana sözleşmede belirtilen görev ve amaçlar karşılığı yapılan hizmetlerden elde edilen gelirler.

c) İşletme ve hayvan tanımlama hizmeti, verim kontrolleri, soy kütüğüne kayıt, suni tohumlama, embriyo transferi, yetiştirme hastalıkları ve diğer hastalıkların takibi için alınacak ücretler.

ç) Borsa ve benzeri alanlardan elde edilecek gelirler.

d) Yetiştirici elindeki damızlıkların satışlarından alınacak komisyonlar.

e) Sigortalama hizmetlerinden elde edilecek gelirler.

f) Fuar, panayır, kongre, yarışma, sergi, reklam ve benzeri faaliyetlerden sağlanan gelirler.

g) Tasdik ücreti.

ğ) Yurt içi ve yurt dışı bağışlar ve yardımlar.

h) Eğitim, yayın ve tanıtım gelirleri.

ı) Danışmanlık hizmeti gelirleri.

i) Proje hazırlama hizmeti karşılığı elde edilen gelirler.

j) İthal edilen ve ıslah faaliyetlerinde kullanılacak her türlü genetik materyalin kayıt sistemine kaydedilmesinde sağlanan gelirler.

k) Damızlık, genetik materyal, koloni, kovan gibi her türlü ürün satışından elde edilen gelirler.

l) Gerçek ve tüzel kişilerden alınan sponsorluk desteği gelirleri.

m) Diğer gelirler.

(2) Bakanlıkça destekleme ödemelerinin birlikler aracılığıyla ödenmesi durumunda bu Yönetmelik çerçevesinde yetiştiricilere teslimi yapılan ıslah amaçlı mallar veya usulüne uygun sunulmuş hizmet bedelleri dışında, devlet tarafından üye yetiştiricilere ödenmek üzere birliğe aktarılan destekleme ödemelerinden her ne ad altında olursa olsun kesinti yapılamaz. Ancak birliklerin birinci fıkrada belirtilen faaliyetler için yapacağı en yüksek kesinti miktarı ve oranı ana sözleşmede belirlenebilir. Böyle bir kesinti yapılabilmesi için genel kurulda bu yönde karar alınması ve üyeden her yıl için yazılı muvafakat alınması gereklidir.

Yıllık gelir gider farkı ve dağıtılması

MADDE 82 – (1) Birliğin hesap dönemi içerisinde yaptığı işlemler sonucunda ortaya çıkan olumlu veya olumsuz farklar yıllık gelir gider farkını oluşturur. Yıllık gelir gider farkı, yıllık bilançoya göre belirlenir.

(2) Ana sözleşmede aksine bir hüküm yoksa birliklerde olumlu gelir gider farkından vergiler ve geçen yıllara ait zararlar düşüldükten sonra geri kalan kısım aşağıdaki nispetler üzerinden bölünür:

a) % 5 Yasal yedek akçe.

b) % 5 Merkez birliği yardım payı.

c) % 10 Sosyal hizmetler payı.

ç) % 5 Kefalet payı.

d) % 75 Yatırım ve geliştirme payı.

(3) Ana sözleşmede aksine bir hüküm yoksa merkez birliklerinde olumlu gelir gider farkından vergiler ve geçen yıllara ait zararlar düşüldükten sonra geri kalan kısım aşağıdaki nispetler üzerinden bölünür:

a) % 5 Yasal yedek akçe.

b) % 75 Yatırım ve geliştirme payı.

c) % 15 Sosyal hizmetler payı.

ç) % 5 Kefalet payı.

(4) Yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile birlik üyelerine gelir gider olumlu farkları üzerinden kazanç verilemez.

(5) Bir yıllık çalışma sonucu gelir gider farkı menfi olduğu takdirde ortaya çıkan açık, yedek akçelerden veya bunların yeterli olmaması hâlinde ek ödemelerle ya da sağlanacak bağış ve yardımlarla kapatılır.

Yatırım ve geliştirme payı

MADDE 83 – (1) Yatırım ve geliştirme payı üretim, araştırma ve pazarlama konularında yapılacak yatırımlarda kullanılır. Merkez birliği birliklerin yatırım ve geliştirme paylarına katkıda bulunabilir. Merkez birliği yapmış olduğu katkı oranında, birlik genel kurul kararı ile hak sahibi olabilir.

(2) Yatırım ve geliştirme payının kullanımında veya birlik imkânları ile yapılacak diğer yatırımlardan yararlanmak için asıl üyelik şartı aranır.

Merkez birliğine yardım payı

MADDE 84 – (1) Merkez birliğine yardım payı olarak ayrılan miktar en geç her yılın Haziran ayı sonuna kadar merkez birliğine gönderilir.

Sosyal hizmetler payı

MADDE 85 – (1) Sosyal hizmetler payı, birliğin üyeleri ve çalışanlarının sosyal ve kültürel ihtiyaçları, birlik çalışanları için bireysel emeklilik veya yardımlaşma maksadıyla kullanılır.

Kefalet payı

MADDE 86 – (1) Kefalet payı birlik kanalıyla üyelerine temin edilecek ayni ve nakdî kredilerin rizikolarını karşılamak maksadıyla tesis edilir. Kefalet payı;

a) Kamu, gerçek ve tüzel kişilerin yapmış olduğu bağışlardan,

b) Birliğin müspet gelir-gider farkından ayırdığı %5 kefalet payından,

oluşur.

(2) Birlik, üyelerinden kefalet miktarının üzerinde teminat alır. Birliğin vermiş olduğu kefaletlerden bir zarar doğmuş ise bu zararın, ilgili üyelerin teminatlarından karşılanmasına çalışılır. Buna rağmen açık kapatılamaz ise sonradan üyeden tahsil edilmek şartı ile kefalet payı vasıtası ile kapatma yoluna gidilir.

Yasal yedek akçe

MADDE 87 – (1) Yıllık faaliyetler sonucu elde edilen olumlu farkın % 5’i, birliğin aktif toplamının yüzde ellisine ulaşıncaya kadar yasal yedek akçe olarak ayrılır. Ana sözleşmede, olumlu farkın % 20’sini geçmemek üzere % 5’ten fazla bir tutarın yedek akçe olarak ayrılabileceği öngörülebilir.

(2) Yasal yedek akçeler, üyelere dağıtılamaz ve sadece gelir gider olumsuz farklarının kapatılmasında kullanılabilir.

(3) Genel kurul, aktiflerin yeniden sağlanabilmesi için gerekliyse veya bütün üyelerin menfaatleri dikkate alındığında, birliğin sürekli gelişimi ve devamlılığı açısından gerekli görülüyorsa bu Yönetmelikte öngörülenlerden başka yedek akçe ayrılmasına karar verebilir. Bu fıkra gereğince karar alınabilmesi için genel kurula katılma hakkına sahip asıl üye tam sayısının salt çoğunluğunun kabul oyu gerekir. Ana sözleşmede, bu kararların alınması için daha ağır nitelikli çoğunluk aranması öngörülebilir.

Devletçe yapılacak katkılar

MADDE 88 – (1) Bakanlık birliklere teknik hizmetler, sağlık hizmetleri, fuar, kongre ve eğitim konularında gerektiğinde personel ile ayni ve nakdî destek verebilir.

(2) Bakanlık, hayvan gen kaynaklarının korunması, ıslahı, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ile pazarlanması faaliyetlerinde, ön soy kütüğü, soy kütüğü gibi kayıt işlemlerinde ve belgelendirme konularında birliklerle iş birliği ve birliklere yetki devri yapabilir.

(3) Birlikler, gerektiğinde hizmetlerin yürütülmesi amacıyla ihtiyaç duyulan konularda Bakanlığa destek verebilir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Dağılma

Birliklerin ve merkez birliklerinin dağılma sebepleri

MADDE 89 – (1) Birlikler, aşağıdaki hâllerde il müdürlüğünün onayı ile dağılır:

a) Ana sözleşme gereğince şartların oluşması hâlinde.

b) Genel kurul kararı alınması hâlinde.

c) İflasın açılması hâlinde.

ç) Üst üste üç defa genel kurulun yapılmaması hâlinde.

d) Birlik asıl üye sayısının, yönetim ve denetim kurullarını oluşturacak sayının altına düşmesi hâlinde.

(2) Birlikler; kuruluş amacına ulaşma imkânının kalmadığının Bakanlıkça tespiti hâlinde, Bakanlık ilgili genel müdürlüğünün onayı ile dağılır.

(3) Birlik yönetim kurulunun mevcut olmaması veya oluşturulamaması ya da genel kurulun toplanamaması hâllerinin Bakanlıkça tespit edilmesi hâlinde, durumunu uygun hale getirmesi için Bakanlık tarafından birliğe üç ay süre verilir. Bu sürenin sonunda durumun düzeltilmemesi hallerinde ikinci fıkra hükümleri uygulanır.

(4) Merkez birliklerinin dağılması birliklerde uygulanan esaslara tabidir. Ancak merkez birliklerinin dağılma onayı her durumda Bakanlık tarafından verilir.

Tasfiye işlemleri

MADDE 90 – (1) Genel kurulca tasfiye kurulu seçilemediği takdirde tasfiye işlemlerini yönetim kurulu yapar. Yönetim kurulu tasfiye memurlarını ticaret siciline tescil ve ilan ettirir. Tasfiye kurulu üyelerine, atamayı yapan merci tarafından tespit edilecek miktarda ücret ödenir.

(2) Tasfiye haline giren birliğin bütün borçları ödendikten sonra kalan mallar, ana sözleşmede bu husus öngörülmüş olduğu takdirde üyelere eşit oranda dağıtılır.

(3) Tasfiye hâline giren birlik; üyeleri ile olan ilişkilerinde dahi tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğini korur ve unvanını tasfiye hâlinde ibaresini eklemek suretiyle kullanmaya devam eder.

(4) Genel kurul kararı ile atanmış olan tasfiye kurulu veya bu görevi yapan yönetim kurulu üyeleri genel kurul tarafından azledilebilir ve yerlerine yenileri seçilebilir. Bu işlem tescil ve ilan ettirilir.

(5) Tasfiye kurulu göreve başlar başlamaz birliğin tasfiyesinin başlangıcındaki hâl ve durumunu inceleyerek buna göre envanter defterleri ile bilançosunu düzenler ve genel kurulun onayına sunar. Tasfiye hâlinde genel kurul toplantılarında toplantı yeter sayısı aranmaz. Kararlar oy çokluğu ile verilir.

(6) Tasfiye kurulu, birlik yönetim kurulu ve denetleme kurulunu davet eder, birliğin mali durumunu gösteren bir envanter ile bir bilançoyu bunlarla birlikte düzenler. Bu düzenleme işi, sözü edilen organ üyelerinden katılmayanlar olsa da yerine getirilir.

(7) Tasfiye kurulu, gerek görürse birlik mallarına değer biçmek için eksperlere başvurabilir. Düzenlenen envanter ile bilanço, tasfiye kurulunun huzurunda birlik yönetim kurulu tarafından imzalanır. Envanter ile bilançonun imzalanmasından sonra tasfiye kurulu, dağılma hâlinde bulunan birliğin envanteri yazılı bütün malları ile evrak defterlerine el koyar.

(8) Alacaklı oldukları, birlik defteri veya diğer belgelerden anlaşılan ve ikametgâhları bilinen şahıslar taahhütlü mektupla, diğer alacaklılar ise Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yapılacak ilanla birliğin dağılmasından haberdar edilerek alacaklarını beyan etmeye çağrılırlar. Alacaklı oldukları belli olanlar beyanda bulunmazlarsa alacaklarının tutarı notere verilir. Birliğin henüz vadesi dolmayan borçları ile muvazaalı bulunan borçlarının karşılığı olan para birliğin kurulu olduğu ilde bulunan bir notere verilir.

(9) Tasfiyenin sonucunda evrak ve defterler on yıl saklanmak üzere birliğin kurulu olduğu ilde bulunan bir notere verilir.

(10) Tasfiyenin sona ermesi üzerine birliğe ait unvanın ticaret sicilinden çıkarılması tasfiye kurulu tarafından ilgili ticaret sicil müdürlüğünden talep olunur. Bu talep üzerine sicilden çıkarılma durumu tescil ve ilan edilir.

(11) Tasfiye kurulu üyeleri tasfiye işlerinin bir an önce bitirilmesinden sorumludur.

(12) Merkez birliklerinin tasfiye işlemleri birliklerde uygulanan esaslara tabidir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Hüküm bulunmayan hâller

MADDE 91 – (1) Birlik, 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulan kooperatiflere sağlanan her türlü vergi ve harç muafiyetinden aynı koşullarla yararlanır.

(2) Birliklerin kuruluşu, organları, çalışma usul ve esasları ile dağılma ve tasfiyesine ilişkin olarak Kanun, bu Yönetmelik ve bu Yönetmeliğe istinaden hazırlanan Ana Sözleşmede hüküm bulunmayan hâllerde Kooperatifler Kanunu hükümleri uygulanır.

Denetim

MADDE 92 – (1) Birlik ve merkez birliği, Kanun ve bu Yönetmelikle kendilerine verilen görevlerle ilgili olarak Bakanlığın gözetim ve denetimine tabidir. Bakanlık, birlikleri ve merkez birliklerini idari, mali, hukuki ve teknik yönler ile hayvan sağlığı yönünden Bakanlık müfettiş ve kontrolörleri ile Kanunun 10/E maddesinin beşinci fıkrası hükümleri uyarınca denetimle görevlendirilen personel aracılığıyla denetler. Ayrıca denetim sonuçları Bakanlığa bildirilmek şartıyla merkez birlikleri de kendi denetleme kurulları aracılığıyla üye birliklerini denetleyebilir. Merkez birlikleri ve birlikler, denetim sonuçlarına göre Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde Bakanlıkça verilen talimatlara uymak zorundadırlar.

(2) Yapılan denetimler sonucunda, merkez birliklerinin, birliklerin ve bunların iştiraklerinin yönetim kurulu üyeleri ile üst düzey yöneticilerinin, Bakanlıkça verilen talimatlar ile hukuka açıkça aykırı eylem ve işlemlerinin tespit edilmesi durumunda, Bakanlık, kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınarak gecikmesinde sakınca görülen hâllerde ileride telafisi güç veya imkânsız zararlara yol açılmasının engellenmesi amacıyla bu kişileri belirli bir süre ile görevden uzaklaştırabilir veya görevlerine tedbiren son verebilir. Bu durumda Bakanlık, bir yıl içinde olağanüstü genel kurul toplantısının yapılması için gerekli tedbirleri alır.

(3) Birliklerde ve merkez birliklerinde görevli bulunanlar bu kuruluşlara ait mal, para ve para hükmündeki kâğıtları ve gizli de olsa bunlarla ilgili defter ve belgeleri istenildiğinde müfettişlere, kontrolörlere, denetimle görevlendirilen personele ve kredi kuruluşlarının denetim görevlilerine göstermek, sayılmasına ve incelenmesine yardımda bulunmak, istenilen bilgileri gerçeğe uygun ve eksiksiz olarak vermek ve doğru beyanda bulunmakla yükümlü oldukları gibi Bakanlıkça kendilerinden istenilen her türlü bilgi, belge ve kayıtları, tanınan süre içinde tam olarak vermek zorundadır.

(4) Yönetim kurulu üyeleri ve birlik çalışanları, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Bunlar, suç teşkil eden fiil ve hareketleri ile birliğin para ve malları, bilanço, tutanak, rapor ve başka evrak, defter ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılır.

(5) Bakanlık, denetleme yetkisi kapsamının dışında, ayrıca ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasına yönelik olarak birliklere ve merkez birliklerine istişari görüş bildirebilir.

(6) Birliklere kredi veren kurum ve kuruluşlar, verilen kredilerin gayesine uygun olarak kullanılıp kullanılmadığını, plan ve projesine uygunluğu, teknik özellikleri ve kalite açısından denetleyebilir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 93 – (1) 8/4/2011 tarihli ve 27899 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Islah Amaçlı Hayvan Yetiştirici Birliklerinin Kurulması ve Hizmetleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş süreci

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Birlikler, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren, dokuz ay içinde; merkez birlikleri ise on iki ay içinde ana sözleşmelerini bu Yönetmelikle belirlenen usul ve esaslara uyumlu hâle getirmek zorundadırlar. Bu amaçla yapılacak genel kurul toplantısı bu Yönetmelik hükümlerine göre belirlenen asıl üyeler ile yapılır.

(2) Birlikler ve merkez birlikleri, birinci fıkrada belirtilen sürelerin sonunda ana sözleşmelerini bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uyumlu hale getirmemeleri halinde kendiliğinden dağılmış sayılır.

(3) Birliklerin ve merkez birliklerinin birinci fıkra uyarınca yapacakları genel kurul toplantılarında, Kanunda ve bu Yönetmelikte yer alan hükümler uygulanır.

Yürürlük

MADDE 94 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 95 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

8 Eylül 2016 PERŞEMBE                Resmî Gazete                            Sayı: 29825

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Katılım Öncesi Yardım Aracı kapsamında kırsal kalkınma programının hazırlanması, hazırlanan kırsal kalkınma programı ile ilgili uygulamaların etkin, verimli ve doğru bir şekilde yönetilmesi, izlenmesi, değerlendirilmesi, raporlanması, koordinasyonu, tedbirlerin seçimi, tanıtımı ve Programa ilişkin değişiklikler ile ilgili faaliyetleri yürütmekten sorumlu olan Yönetim Otoritesinin görevleri ile çalışma usul ve esaslarını belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; 3/6/2011 tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 11 inci maddesi ile 4/5/2007 tarihli ve 5648 sayılı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 9 uncu, 16 ncı ve 17 nci maddelerine ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Avrupa Komisyonu arasında akdedilen, 9/11/2015 tarihli ve 2015/8246 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sektörel Anlaşma ve 8/5/2015 tarihli ve 2015/7708 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Çerçeve Anlaşma hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

b) Bağımsız değerlendirici: Program uygulamalarının ve etkilerinin objektif olarak değerlendirilmesi amacıyla Yönetim Otoritesi tarafından hizmet alımı yöntemiyle görevlendirilen ve bu görevlendirme dışında Programın uygulanışında herhangi bir görevi, sorumluluğu ve menfaat ilişkisi bulunmayan gerçek veya tüzel kişiliği haiz değerlendiricileri,

c) Çağrı: Program kapsamında desteklenecek tedbirler, takvimi, bütçesi belli olan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun proje kabul dönemini,

ç) Çerçeve Anlaşma: 8/5/2015 tarihli ve 2015/7708 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA II) Çerçevesinde Birlik Tarafından Türkiye Cumhuriyeti’ne Yapılacak Mali Yardımın Uygulanmasına İlişkin Düzenlemeler Hakkında Çerçeve Anlaşmayı,

d) Denetim Otoritesi: Katılım Öncesi Yardım Aracına ilişkin oluşturulan yönetim ve kontrol sistemlerinin etkin ve doğru bir şekilde işlediğine dair doğrulamayı yapmakla sorumlu olan Hazine Kontrolörleri Kurulunu,

e) İç Denetim Birimi: Bakanlık İç Denetim Birimi Başkanlığını,

f) İletişim ve tanıtım planı: Program hakkında bilgilendirme ve tanıtım için hazırlanan planı,

g) İzleme Komitesi: İlgili kamu kurum ve kuruluşları, gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri ve sivil toplum kuruluşlarının Program ve destekleri ile ilgili, izleme, değerlendirme süreçlerine katkı ve katılımlarını sağlamak üzere oluşturulan komiteyi,

ğ) Katılım Öncesi Yardım Aracı: Avrupa Birliğinin katılım öncesi desteğini,

h) Katılım Öncesi Yardım Aracı İzleme Komitesi: Ulusal Katılım Öncesi Yardım Koordinatörü ile Avrupa Komisyonunun eş başkanlığında, Ulusal Yetkilendirme Görevlisi, Yönetim Otoritesi, Kurum ve diğer ilgili kurumların temsilcilerinden oluşan ve temel görevi uygulamada Katılım Öncesi Yardım Aracı bileşenleri arasında uyum ve koordinasyonu sağlamak olan komiteyi,

ı) Komisyon: Avrupa Komisyonunu,

i) Kurum: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunu,

j) Mutabakat zaptı: Kurum ile Yönetim Otoritesi arasında imzalanan Program kapsamında yapılacak işbirliği ve görev paylaşımı konusundaki belgeyi,

k) Program: Katılım Öncesi Yardım Aracı kırsal kalkınma bileşeni kapsamında hazırlanan kırsal kalkınma programını,

l) Sektörel Anlaşma: 9/11/2015 tarihli ve 2015/8246 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Katılım Öncesi Yardım Aracı Altında Tarım ve Kırsal Kalkınma Politika Alanı (IPARD) Kapsamında Türkiye Cumhuriyeti’ne Yapılacak Olan Avrupa Birliği Mali Yardımının Yönetimi ve Uygulanmasına İlişkin Hükümleri Tesis Eden Sektörel Anlaşmayı,

m) Tedbir: Program kapsamında yer alan destekleme konularını,

n) Ulusal Katılım Öncesi Yardım Koordinatörü: Katılım Öncesi Yardım Aracı kapsamındaki bileşenlere yönelik genel koordinasyonu sağlamakla sorumlu Avrupa Birliği Bakanlığı Müsteşarını,

o) Ulusal Yetkilendirme Görevlisi: Katılım Öncesi Yardım Aracı kapsamındaki yönetim ve kontrol sistemlerinin etkin işleyişi ile Ulusal Fonun başkanı olarak Türkiye’de Avrupa Birliği fonlarının mali yönetiminden ve bu çerçevede yapılan işlemlerin mevzuata ve usulüne uygunluğundan bütünüyle sorumlu Hazine Müsteşarını,

ö) Yönetim Otoritesi: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

p) Yönetim Otoritesi Başkanı: Yönetim Otoritesinden sorumlu Tarım Reformu Genel Müdür Yardımcısını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Yönetim Otoritesi ve Görevleri

Yönetim Otoritesi

MADDE 4 – (1) Yönetim Otoritesi Tarım Reformu Genel Müdürlüğüdür. Yönetim Otoritesinin Program kapsamındaki görevleri, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü bünyesinde görevlendirilen Avrupa Birliği Yapısal Uyum Yönetim Otoritesi Daire Başkanlığı tarafından yürütülür.

Yönetim Otoritesinin görevleri

MADDE 5 – (1) Yönetim Otoritesi, Programın mali yönetim prensibine uygun olarak yönetilmesinden ve uygulamaların izlenmesinden sorumludur. Bu amaçla Yönetim Otoritesi;

a) Kurum ile mutabık kalınarak uygulanacak tedbirleri seçer, seçilen tedbirlere göre programı hazırlar ve uygulamalar sonucunda ihtiyaç duyulan Program değişikliklerine ilişkin çalışmaları yürütür.

b) Program uygulamalarının Programın kriterlerine uygun olarak gerçekleştirilmesini ve Program kapsamındaki işlemlerin Avrupa Birliği ile yapılan anlaşmalara, ilgili Avrupa Birliği mevzuatına ve ulusal mevzuata uygunluğunu gözetir.

c) Programın uygulama sürecinin etkin bir şekilde izlenmesi ve değerlendirilmesi için bilgi ve raporlama sistemi kurulmasını, işletilmesini ve güncellenmesini sağlar.

ç) Program uygulamalarının izlenmesi ve değerlendirmesine dair çalışmaları yürütür.

d) İzleme Komitesinin çalışmalarına yardımcı olur, koordinasyon ve sekretarya görevini yürütür.

e) Program uygulamalarına ilişkin yıllık ve nihai uygulama raporlarıyla ilgili çalışmaları Kurum ile işbirliği içerisinde yürütür.

f) Program ile ilgili bilgilendirme ve tanıtım faaliyetlerini yürütür.

g) Teknik destek tedbiri kapsamında öngörülen faaliyetleri yürütür.

ğ) Yönetim Otoritesinin görevlerine ilişkin usulsüzlüklere yönelik yapılan başvuruları, alınan tedbirleri, Ulusal Yetkilendirme Görevlisi ve Denetim Otoritesine bildirir.

h)Yerel kırsal kalkınma stratejilerinin hazırlanması ve uygulanması tedbiri kapsamında öngörülen faaliyetleri yürütür.

ı) Tarım-çevre-iklim ve organik tarım tedbiri kapsamında öngörülen faaliyetleri yürütür.

i) Program altında çıkılacak her bir çağrı kapsamında tedbirlerin seçimi, zamanlaması ve uygunluk koşullarının belirlenmesinden ve her çağrıda her tedbir için bütçe tahsisinden sorumludur. Kararlar Kurum ile birlikte verilir.

j) Kurum ile işbirliği içinde Program için tanımlanacak tedbirlerin, kontrol edilebilirliğinden ve doğrulanabilirliğinden sorumludur.

k) Politika amaçlarına veya kaynakların kullanımına yönelik Kurum çalışma düzenlemelerindeki temel değişiklikler için görüş verilmesinden sorumludur.

l) İhtiyaç duyulması halinde yukarıdaki görevlerin bir kısmını başka bir kurum/kuruluşa yaptırır. Bu durumda, söz konusu görevlerin düzgün ve etkin bir şekilde yerine getirilmesini, yönetilmesini ve denetlenmesini sağlamak üzere her türlü tedbiri alır ve Yönetim Otoritesinin yaptırılan görevlerin yönetimindeki ve yerine getirilmesindeki tam sorumluluğu, sağlam mali yönetim ilkesi gereği devam eder.

(2) Yönetim Otoritesi, görevleri ile ilgili konularda Türkiye ile Avrupa Birliği arasında imzalanan ikili anlaşmalar ve ilgili diğer ulusal mevzuat hükümleri doğrultusunda gerekli çalışmaları yapar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yönetim Otoritesinin Çalışma Usul ve Esasları

Programın hazırlanması

MADDE 6 – (1) Program; Yönetim Otoritesi tarafından, Avrupa Birliğinin katılım öncesi kırsal kalkınmaya yönelik olarak sağlanan kaynaklarının kalkınma plan ve programları ile ulusal stratejiler doğrultusunda diğer iç ve dış kaynaklı kırsal kalkınma program, faaliyet ve destekleri ile Avrupa Birliği tarafından sağlanan diğer kaynaklarla tutarlı ve uyumlu bir şekilde ve ilgili kurumlarla işbirliği içinde hazırlanır.

(2) Program hazırlık çalışmaları, Bakanlıkça belirlenen ilgili kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve Komisyon ile koordineli bir şekilde yürütülür.

(3) Program, Komisyon tarafından kabul edildikten sonra Yüksek Planlama Kurulunun onayı ile yürürlüğe girer.

Programın izlenmesi

MADDE 7 – (1) Programın uygulanmasının etkinliği, etkililiği ve kalitesi, Programda öngörülen hedefler ve göstergeler ışığında izlenir.

(2) Programın uygulanmasına yönelik mali ve istatistiki bilgiler ile izleme verileri ve diğer gerekli bilgiler, Kurum ile yapılan mutabakat zaptı çerçevesinde ve Yönetim Otoritesi tarafından işletilen bilgi ve raporlama sistemi kullanılarak Kurumdan temin edilir.

(3) Programın izlenmesi çalışmaları İzleme Komitesi ile işbirliği halinde yürütülür. Ayrıca, Program uygulamalarına ilişkin kaydedilen ilerlemeler, Katılım Öncesi Yardım Aracı İzleme Komitesine ve Komisyona rapor edilir.

Programın değerlendirilmesi

MADDE 8 – (1) Program uygulamalarının değerlendirilmesi, Programın amaç ve hedeflerine bağlı olarak, Komisyon ile işbirliği halinde belirlenen izleme ve değerlendirme kriterleri ve göstergeleri çerçevesinde Yönetim Otoritesi sorumluluğunda bağımsız değerlendiriciler tarafından gerçekleştirilir.

(2) Program uygulamalarının değerlendirilmesi sırasında, kaynakların kullanım düzeyi, uygulamaların etkililiği ile verimliliği ve Programda belirlenen öncelikler üzerindeki sosyoekonomik etki gözetilir.

(3) Programın stratejisini, Program uygulamalarının kalitesini, etkinliğini, etkililiğini ve tutarlılığını geliştirmek ile Program hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını tespit etmek amacıyla, ön değerlendirme, nihai değerlendirme ve Komisyon tarafından uygun bulunması halinde ara değerlendirme gerçekleştirilir.

(4) Ön değerlendirme; programlama kalitesinin yükseltilmesini ve bütçe kaynaklarının uygun şekilde tahsisini ve verimliliğini sağlamak amacıyla Program hazırlığı sırasında yapılır.

(5) Program için değerlendirme planı; Ulusal Katılım Öncesi Yardım Koordinatörü ile istişare halinde hazırlanır. Değerlendirme planı, Komisyonun Programı kabul etmesini müteakip en geç bir yıl içinde İzleme Komitesine sunulur. Değerlendirme planı kapsamında ulaşılan sonuçlar konusunda İzleme Komitesine her yıl rapor verilir. Raporun bir nüshası da Denetim Otoritesine gönderilir. Plan kapsamında gerçekleştirilen faaliyetlerin özeti yıllık uygulama raporuna eklenir.

(6) Komisyonun uygun bulması halinde, bütçe uygulaması görevlerinin verilmesini takip eden üçüncü yılda bir ara değerlendirme yapılır. Ara değerlendirme raporu, bu fıkrada belirtilen yılın 31 Aralık günü itibarıyla İzleme Komitesine ve Komisyona sunulmuş olur ve değerlendirme raporundaki önerilerin takibi hakkında Komisyon bilgilendirilir.

(7) Nihai değerlendirme en geç Program uygulama dönemini takip eden ilk yılın sonunda yapılır ve en geç söz konusu yılsonunda bu rapor tamamlanarak Komisyona sunulur.

Raporlama

MADDE 9 – (1) Yıllık uygulama raporu, Programın uygulanmasına ilişkin faaliyetleri içerir ve Kurum ile istişare edilerek 30 Haziran tarihine kadar hazırlanır. Yıllık uygulama raporları, bir önceki takvim yılını kapsar ve Programın tüm uygulama dönemini içeren kümülatif mali veriler ile izleme verilerini ve bir önceki takvim yılına ait diğer verileri içerir.

(2) Program uygulamalarıyla ilgili bir nihai uygulama raporu hazırlanır. Nihai uygulama raporu, Program kapsamındaki uygun harcamaların ödenmesi için belirlenen en son tarihi takip eden altı ay içinde sunulur. Nihai uygulama raporu, Programın tüm uygulama dönemini kapsar ve son yıllık uygulama raporunu da içerebilir.

(3) Yıllık uygulama raporları ve nihai uygulama raporu, İzleme Komitesi tarafından incelendikten ve onaylandıktan sonra, Komisyona sunulmak üzere Ulusal Katılım Öncesi Yardım Koordinatörüne sunulur. Raporların birer nüshası da Denetim Otoritesine ve Ulusal Yetkilendirme Görevlisine sunulur.

(4) Yıllık uygulama raporları ve nihai uygulama raporu;

a) Programın uygulanmasına ilişkin genel uygunluk koşullarında, özellikle temel sosyoekonomik eğilimlerdeki, ulusal, bölgesel veya sektörel politikalardaki değişiklikleri ve gerektiğinde bu değişikliklerin Program yardımı ile diğer Avrupa Birliği mali araçlarından gelen yardımlar arasındaki tutarlılık açısından sonuçlarını,

b) Uygun olduğu hallerde, sonuç göstergelerinin değerlerindeki değişiklikler de dâhil olmak üzere mali veriler, ortak ve programa özgü göstergeler ile nicel hedef değerlere atıf yapılmak suretiyle, Programın amaçlarına erişilmesiyle ilgili öncelik ve tedbirlerin uygulanmasındaki ilerlemeyi,

c) Mali taahhütler ve tedbir başına harcamaya ilişkin bilgileri ve değerlendirme planıyla ilgili olarak da gerçekleştirilmiş faaliyetlerin bir özetini,

ç) Programın uygulamasında karşılaşılan önemli sorunların bir özetini ve yapılan düzenlemelere ilişkin tavsiyeler de dâhil olmak üzere gerçekleştirilen eylemleri, her tedbir için yapılan doğrulamaların sonuçlarının ve tespit edilen usulsüzlüklerin bir özetini, teknik destek tedbirinden sağlanan faydayı, yerel birimlerin daha geniş katılımı ile Programın tanıtımı için atılan adımları ve Avrupa Birliği fonlarının Türkiye Cumhuriyeti’nde mevcut bulunan finansmanını tamamladığını gösteren verileri,

d) Tüm katılım öncesi Avrupa Birliği yardımının eşgüdümünü sağlamak için atılan adımları,

e) Tedbir ve/veya sektör başına yapılan Avrupa Birliği harcamaları ile ulusal ve toplam harcamaları gösteren mali tabloları,

f) Görünürlük ve iletişim faaliyetleri planının uygulanması için yürütülen faaliyetlerin açıklamasını,

içerir.

(5) Komisyon yıllık uygulama raporu hakkında değerlendirmede bulunursa, bu değerlendirmeler doğrultusunda gerçekleştirilen eylemler hakkında Komisyon üç ay içerisinde bilgilendirilir.

Koordinasyon

MADDE 10 – (1) Yönetim Otoritesi, Program uygulamalarını izlemek için gerekli belgeleri İzleme Komitesine sunarak Komitenin çalışmalarına yardımcı olur. Bu kapsamda gerekli koordinasyonu sağlar.

(2) Yönetim Otoritesi, İzleme Komitesinin sekretarya hizmetlerini yürütür. Bu çerçevede aşağıdaki çalışmalar yapılır:

a) İzleme Komitesinin çalışmaları için ihtiyaç duyulan tüm belge, materyal, rapor, analiz ve teklifler hazırlanır, tercümeleri yapılır/yaptırılır ve elektronik ortamda ve/veya yazılı olarak İzleme Komitesi üyelerine gönderilir.

b) İzleme Komitesi toplantılarının hazırlıkları, toplantıların düzenlenmesi ve toplantı tutanaklarının hazırlanması ile ilgili çalışmalar yapılır.

c) İzleme Komitesi çalışmalarına yönelik belgelerin, oturumlarda yapılan konuşmaların ve alınan kararların arşivi tutulur.

ç) İzleme Komitesi kararlarının uygulanması sağlanır ve sonuçları hakkında ilgili taraflara bilgi verilir.

d) İzleme Komitesi çalışmalarının tanıtımı ve duyurusu yapılır.

e) İzleme Komitesi toplantılarında tartışma ve karar alma sürecine üyelerin etkin bir şekilde katılımını sağlamak amacıyla ihtiyaç duyulan çeviri, tercüme gibi teknik ve lojistik hizmetler sağlanır.

f) Programın teknik destek tedbiri kapsamında gerçekleştirilen çalışma ziyaretleri ile seminerler konusunda raporlar hazırlanır ve İzleme Komitesine sunulur.

g) Katılım Öncesi Yardım Aracı İzleme Komitesinin çalışmalarına katılım ve bilgi sağlanır.

ğ) Program uygulamalarında kaydedilen gelişmeler, uygulamada yaşanan sorunlar, Programın izleme ve değerlendirme sonuçları ve tanıtım faaliyetleri ile ilgili bilgiler İzleme Komitesine bildirilir.

Program hakkında bilgilendirme ve tanıtım faaliyetleri

MADDE 11 – (1) Program hakkında bilgilendirme ve tanıtım faaliyetleri, Yönetim Otoritesi, Kurum ve Komisyon ile işbirliği halinde hazırlanan iletişim planı kapsamında gerçekleştirilir. İletişim planında, Avrupa Birliğinin Programdaki rolü ve katkısı açıklayıcı bir biçimde kamuoyuna duyurulur.

(2) İletişim planı, İzleme Komitesinin değerlendirmesine sunulur ve onayı alınır.

(3) Bilgilendirme ve tanıtım faaliyetlerinin, Katılım Öncesi Yardım Aracının tanıtım gerekliliklerine uygun olarak yürütülmesi sağlanır. Bu faaliyetlerin yürütülmesi sırasında Kurum ile işbirliği yapılır.

(4) Bilgilendirme ve tanıtım faaliyetleri, iletişim planı çerçevesinde Kurum ile imzalanan mutabakat zaptı çerçevesinde uygulanır.

(5) İletişim planı çerçevesinde yapılan bilgilendirme ve tanıtım faaliyetleri ile ilgili olarak İzleme Komitesi bilgilendirilir.

Program değişikliği

MADDE 12 – (1) Programda değişiklik önerileri;

a) Endikatif Strateji Belgesi,

b) İzleme ve değerlendirme sonuçları,

c) Program uygulama sonuçları ve yıllık raporlar,

ç) İzleme Komitesinin önerileri,

d) Kurumun önerileri,

e) Programda uygulanması planlanan tedbirlerin geliştirilmesi,

f) Programa yeni tedbirler ve/veya sektörler eklenmesi,

g) Avrupa Birliği müktesebatı ve ulusal mevzuat değişiklikleri,

çerçevesinde hazırlanır.

(2) Değişiklik önerileri, değişiklik tekliflerine ilişkin İzleme Komitesinin onayının alınmasını müteakip Komisyona, Ulusal Katılım Öncesi Yardım Koordinatörüne ve Ulusal Yetkilendirme Görevlisine gönderilir.

(3) Programa ilişkin değişiklik önerilerinin Komisyon tarafından kabul edilmesinin ardından ilgili merciler bilgilendirilir.

Teknik destek tedbiri

MADDE 13 – (1) Programda yer alan teknik destek tedbiri kapsamında yürütülecek faaliyetler için her yıl eylem planı hazırlanır.

(2) Eylem planı İzleme Komitesinin onayına sunulur.

(3) Tedbir faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için yapılacak kamu alımlarında Komisyon tarafından onaylanan satın alma kuralları uygulanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Personel

MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelikte belirlenen iş ve işlemleri yerine getirmek üzere konusunda deneyimli ve yeterli sayıda personel, Yönetim Otoritesi Başkanının teklifi üzerine Bakanlıkça görevlendirilir.

Akreditasyon

MADDE 15 – (1) Akreditasyon çalışmaları, Komisyon ile yapılan ikili anlaşmalarda belirlenen akreditasyonkriterleri çerçevesinde Yönetim Otoritesi tarafından yürütülür.

(2) Bakanlık bu konuda gerekli her türlü tedbiri alır.

Çalışmalarda işbirliği

MADDE 16 – (1) Yönetim Otoritesi, görev ve sorumlulukların etkin, etkili, zamanında ve verimli bir şekilde yerine getirilmesi için Bakanlık birimleri, ihtiyaca göre Bakanlıkça belirlenen ilgili kamu kurum/kuruluşları ve sivil toplum kuruluşları ile gerekli işbirliği, uyum ve koordinasyon içerisinde çalışmalarını yürütür.

Denetim

MADDE 17 – (1) Katılım Öncesi Yardım Aracının yönetim ve kontrol mekanizmalarının işlerliği ve etkinliği Denetim Otoritesi tarafından denetlenir. Ayrıca, Yönetim Otoritesi Bakanlık bünyesinde yer aldığından İç Denetim Birimi tarafından da denetlenir. Yönetim Otoritesi istenen her türlü bilgi, belge, kayıt, rapor ve bilgi sistemlerini sunmak ve bu bilgileri denetime hazır bulundurmak zorundadır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik ile, 22/6/2012 tarihli ve 28331 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırsal Kalkınma Programı Yönetim Otoritesinin Görevleri ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükümleri

MADDE 19 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce başlamış ve devam eden iş ve işlemler tamamlanıncaya kadar 22/6/2012 tarihli ve 28331 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırsal Kalkınma Programı Yönetim Otoritesinin Görevleri ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri geçerlidir.

Yürürlük

MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

29 Eylül 2016 PERŞEMBE               Resmî Gazete                            Sayı : 29842

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, kenevire bağlı uyuşturucu madde üretiminin engellenmesinin sağlanması için izinli kenevir yetiştiriciliğine ve izinsiz kenevir yetiştiriciliğine dair yapılacak işlemlere ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, kenevir yetiştiriciliği yapılmasına izin verilecek il ve ilçelerin tespitine, yetiştiricilik izinlerinin verilmesine, izinli ve izinsiz kenevir yetiştiriciliğine yönelik uygulanacak işlemler ile gerekli kontrollere ve bu kontrollerde görev alacak personelin niteliklerine yönelik hükümleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 3/6/2011 tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi ile 12/6/1933 tarihli ve 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi  Hakkında Kanunun 23 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

b) Çiftçi: Kenevir yetiştiriciliği yapan ÇKS’ye kayıtlı gerçek veya tüzel kişileri,

c) Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS): 27/5/2014 tarihli ve 29012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliği ile oluşturulan ve çiftçilerin kimlik, arazi ve ürün bilgileri ile tarımsal desteklemelere ilişkin bilgilerin de kayıt altına alındığı veri tabanını,

ç) İl müdürlüğü: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı il müdürlüğünü,

d) İlçe müdürlüğü: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ilçe müdürlüğünü,

e) Kenevir: Lif, tohum, sap ve benzeri amaçlarla yapılan yetiştiricilik yanında, farklı organlarından münhasıran esrar elde edilebilen, mahalli olarak bazı yörelerde kendir, hint keneviri, çedene veya çetene olarak isimlendirilen; cannabis cinsine bağlı bütün tür ve alt türlere ait bitkileri,

f) Kenevir yetiştiriciliği: Her ne maksatla olursa olsun kenevir tohumunun çimlendirilmesinden veya vegetatif aksamın çoğaltılmasından hasada kadar yapılan tüm tarımsal uygulamaları,

g) Lif: Kenevir saplarından elde edilen ve birçok maksatla kullanılan bitkisel materyali,

ğ) Teknik personel: Bakanlık il veya ilçe müdürlüğünde görevli ziraat mühendisini, bulunmadığı halde ziraat teknisyenini,

h) Tohum: Kenevir yetiştiriciliği sonucunda elde edilen gıda veya yem olarak kullanılabilen bitki organını,

ı) Tohumluk: Kenevirin çoğaltımı için kullanılan tohum veya fide gibi üretimde kullanılabilen her türlü vegetatif bitki kısımlarını,

i) Üretim dönemi: Takvim yılında kenevirin ekim tarihi ile hasat tarihi arasındaki  süreyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Yetiştiricilikle İlgili Hükümler

Yetiştiricilik izni verilebilecek bölgeler

MADDE 5 – (1) İzinli kenevir yetiştiriciliği; Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak illerinde ve bu illerin bütün ilçelerinde yapılabilir.

(2) Birinci fıkrada izin verilen il ve ilçelerin dışında kenevir yetiştiriciliği yasaktır. Ancak, bu Yönetmelik çerçevesinde belirlenen hükümlere uymak şartı ile bilimsel araştırma amacıyla ana veya tali bitki olarak kenevir yetiştiriciliğine birinci fıkrada belirlenen bölgeler dışında da Bakanlıkça izin verilebilir.

İhtiyaç hallerinde yetiştiricilik bölgesi ihdas ve iptali

MADDE 6 – (1) İhtiyaç hallerinde kenevir yetiştiricilik bölgelerini azaltmak veya çoğaltmak Bakanlık yetkisindedir. Bu kapsamda, Bakanlık yeni yetiştiricilik bölgeleri ihdas edebileceği gibi mevcut yetiştirme bölgelerini de iptal edebilir.

Yetiştiricilik izni müracaatı

MADDE 7 – (1) Lif, tohum, sap ve benzeri amaçlara yönelik izinli kenevir yetiştiriciliği yapmak isteyen çiftçiler, 1 Ocak-1 Nisan tarihleri arasında yetiştiricilik yapacakları yerin en büyük mülki idare amirliğine;

a) Başvuru sahibinin kenevir yetiştiriciliği amacını belirtir Ek-1’de yer alan örneğe uygun başvuru formu,

b) Çiftçinin daha önce izinsiz kenevir ekme, uyuşturucu imal etme, dağıtma, ticaretini yapma veya kullanma suçu işlemediğine, yetiştiricilik izni verilmesini müteakip bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak hareket edeceğine ilişkin Ek-2’de yer alan örneğe uygun taahhütname,

c) Üretim yılına ilişkin ÇKS belgesi,

ç) Üretim yerinin toplam yüzölçümü ile ada/parsel numarasını gösterir kroki, kadastro geçmemiş yerlerde ise ÇKS’ ye uygun keşif raporu,

d) Nüfus kayıt örneği,

ile başvuruda bulunurlar.

(2) Üniversiteler, Bakanlık araştırma enstitüleri ile araştırma izni bulunan kuruluşlardan, bilimsel araştırmalar için ana veya tali bitki olarak kenevir yetiştiriciliği yapmak isteyenler, birinci fıkrada belirtilen tarihlere bağlı kalmaksızın, yetiştiricilik yapacakları ilin en büyük mülki idare amirliğine;

a) Bilimsel araştırma yapmak isteyen kurum yetkilisinin yazılı müracaatı,

b) Araştırmanın amacını, materyal ve yöntemi ile araştırma süresini gösterir ayrıntılı proje dokümanı,

c) Üretim yerinin toplam yüzölçümü ile krokisi, varsa ada/parsel numarası,

ç) Araştırma ekibinde yer alanların onaylı listesi ve nüfus kayıt örnekleri,

d) Araştırma ekibinde yer alanların daha önce izinsiz kenevir ekme, uyuşturucu imal etme, dağıtma, ticaretini yapma veya kullanma suçu işlemediğine,  yetiştiricilik izni verilmesini müteakip bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak hareket edeceğine ilişkin Ek-2’de yer alan örneğe uygun taahhütname,

ile birlikte başvuruda bulunurlar.

Yetiştiricilik izni ve iptali

MADDE 8 – (1) Kenevir yetiştiriciliği izni için müracaat edenlerin başvuruları kayıt altına alınır. İl veya ilçe müdürlüğü kendilerine ulaşan müracaatları bu Yönetmelik hükümlerince aşağıdaki şekilde inceler. İl veya ilçe  müdürlüğü;

a) Müracaat edenlerin 2313 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi ile 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 188 ilâ 192 nci ve 297 nci maddelerinde yazılı suçlardan birini işleyip işlemediğine ilişkin Cumhuriyet Savcılığından bilgi talep eder.

b) Yetiştiricilik yapılacak yeri, başvuruda ibraz edilen belgeleri dikkate alarak yerinde inceler ve yapılan birinci inceleme için Ek-3’e uygun şekilde kenevir yetiştiriciliği arazi kontrol tutanağı düzenler.

c) Yetiştiricilik yapılan alanın bulunduğu mahalli, bu mahallin yerleşim yerine veya ana yollara olan uzaklığını, arazinin bulunduğu topoğrafik koşullar ile personel ve ekipman durumu açısından yetiştiricilik yapılacak yerin etkin bir şekilde kontrol edilebilme imkanını dikkate alır.

(2) 5 inci maddenin  birinci fıkrasında belirtilen yerlerde kenevir yetiştirmek amacıyla yapılan müracaatlar, il veya ilçe müdürlüğünce  birinci fıkra hükümleri çerçevesinde değerlendirilir ve uygun görülen müracaatlara il veya  ilçe müdürlüğünün teklifi, başvurulan mahallin en  büyük mülki  idare  amirinin  onayı  ile Ek-4/A’ya uygun olarak düzenlenmiş yetiştiricilik izin belgesi, uygun görülen bilimsel araştırma amacına yönelik yetiştiricilik izni müracaatlarında ise il müdürlüğünün teklifi mahallin en  büyük mülki  idare amirinin onayı ile Ek-4/B’ye uygun olarak düzenlenmiş bilimsel araştırma amacına yönelik yetiştiricilik izin belgesi verilir.

(3) Yetiştiricilik izni; lif, tohum, sap ve benzeri amaçlara yönelik başvurularda en fazla bir üretim dönemi, bilimsel araştırmalar için yapılan başvurularda proje uygulama süresi dikkate alınarak en fazla üç yıl geçerlidir.

(4) Bilimsel araştırmaya yönelik kenevir yetiştiriciliğinde araştırmanın amacı, materyal ve yöntemi, araştırma süresi ile proje ekibinde değişiklik olması durumunda bu değişiklik ve gerekçesi bilimsel araştırma yapan kurum tarafından on iş günü içerisinde ilin en büyük mülki idare amirliğine bildirilir. Araştırmanın amacı, materyal ve yöntemi ile araştırma süresinde değişiklik olması durumda bu madde hükümleri çerçevesinde il müdürlüğünün teklifi ilin en  büyük mülki  idare amirinin onayı ile izin belgesi yenilenir.  Proje ekibinde değişiklik olması durumunda proje ekibine ilişkin bilgi ve belgeler ile Ek-2’ye uygun taahhütname yenilenir.

(5) Yetiştiricilik izni için yapılacak müracaatlar, müracaatın il veya ilçe müdürlüğüne ulaşmasını müteakip bir ay içerisinde sonuçlandırılır. Ancak, Bakanlık görüşüne başvurulan durumlarda bu süre üç aya kadar uzatılabilir.

(6) Uygun görülmeyen müracaatlar, il veya ilçe müdürlüğünce gerekçeleri ile birlikte ilgililere yazılı olarak bildirilir. Bu kararlara karşı itirazlar, kararın ilgiliye tebliğinden itibaren en fazla beş iş günü içerisinde üst makama yapılır. Üst makam ilçe müdürlüğüne yapılan müracaatlarda il müdürlüğü, il müdürlüğüne yapılan müracaatlarda ise Bakanlıktır. İtirazlar, onbeş iş günü içerisinde karara bağlanarak ilgiliye yazılı olarak tebliğ edilir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.

(7) İl veya ilçe müdürlüğü, düzenlediği kenevir yetiştiriciliği izin belgesinin bir örneğini ve yetiştiricilik yapılacak alanın krokisini ilgili mülki idare amirliği aracılığıyla mahallin kolluk birimlerine bildirir.

(8) Yetiştiricilik izni verilenlerin bu Yönetmeliğe aykırı hareket ettiğinin tespit edilmesi halinde yetiştiricilik izinleri iptal edilir.

Yetiştiricilikte dikkat edilecek hususlar

MADDE 9 – (1) Kenevir yetiştiriciliği yapan çiftçiler veya bilimsel amaçlı araştırmada görev alanlar;

a) İzin belgesinde belirtilen amaca uygun yetiştiricilik yapmak ve yetiştiricilik amacına aykırı iş ve işlemlerin yapılmasını engelleyecek tedbirleri almakla,

b) Kamu görevlilerinin yetiştiricilik alanında yapacağı kontrollere yardımcı olmakla,

c) Hasat sonrasında esrar elde edilmesini önlemek için kenevir bitkisinin yan dal, yaprak ve çiçek gibi artıkları derhal imha etmekle,

ç) Bilimsel araştırmalar amacıyla yapılan kenevir yetiştiriciliğinde, elde edilen kenevir veya ürünlerine yönelik yapılan işlemleri, takvim yılı içerisinde yetiştiricilik izni veren il veya ilçe müdürlüğüne bildirmekle,

yükümlüdür.

(2) Yetiştiricilik sonunda elde edilen tohumluk için 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu hükümleri esas alınır. Üretim sonunda elde edilen tohumlar ise çimlendirilmemek şartıyla ilgili mevzuata uygun olarak kullanılır.

İzinsiz yetiştiriciliğe ilişkin işlemler

MADDE 10 – (1) Hangi amaca yönelik olursa olsun izinsiz yetiştirilen kenevir, 2313 sayılı Kanun hükümlerine göre imha edilir ve konu adli mercilere intikal ettirilir.

(2) İzinsiz kenevir yetiştiriciliğine ilişkin tespit veya imha işlemlerinde, kolluk birimleriyle birlikte teknik personel tarafından Ek-6’ya uygun rapor tanzim edilir.

(3) İzin belgesi alınmasına rağmen belgede belirtilen alandan fazla yerde veya izin belgesinde kayıtlı yerden başka yerde yetiştiricilik yapanlar ile izin belgesinde belirtilen amaç dışında yetiştiricilik yapanlar hakkında da bu madde hükümleri uygulanır.

(4) Bakanlık, izinsiz yetiştirilen kenevirlerin sökülmesi, toplanması, taşınması ve imhasının daha hızlı ve kolay yapılabilmesine imkan veren yeni metodlara yönelik tavsiyelerde bulunur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kontroller ile İlgili Hükümler

Kontrol merci

MADDE 11 – (1) Kenevir yetiştiriciliği için izin verilen yerler, il veya ilçe müdürlüklerindeki teknik personel tarafından ekimden hasada kadar devamlı kontrol altında tutulur ve bu yerlerde amaca yönelik yetiştiricilik yapılıp yapılmadığı izlenir.

(2) Yetiştiricilik izni verilen bölgeler dışında yapılan kenevir yetiştiriciliği, il veya ilçe müdürlükleri ve mahallin kolluk birimleri tarafından birlikte izlenir ve tespiti halinde 10 uncu madde hükümleri uygulanır.

Kontrollerde görevli personel

MADDE 12 – (1) İl veya ilçe müdürlüklerinde, yeterli sayıda teknik personel görevlendirilir. Görevlendirilen teknik personele ait liste her yıl Ocak ayı sonuna kadar kolluk birimlerine bildirilir. Ayrıca görevlendirilen teknik personelin, Bakanlığa bildirilmek suretiyle kenevir tarımı ve kontrolü hususlarında hizmet içi eğitime katılması sağlanır.

(2) İhtiyaç halinde, teknik personel asli görev mahalli dışında Bakanlık onayı ile farklı il veya ilçelerde kontrol, tespit ve/veya imha işlemlerinde görevlendirilebilir.

(3) Bu Yönetmeliğin tanımladığı görevleri icra etmek üzere teknik personelin her türlü ihtiyaçları, görevli oldukları il veya ilçe müdürlüklerince karşılanır.

Kontrollerde dikkat edilecek hususlar

MADDE 13 – (1) Kontrollerde esas amaç; izinsiz yetiştiricilik ile uyuşturucu madde üretimine mani olmanın yanı sıra, izinli kenevir üretiminde eğitim ve yayım çalışmaları ile tetrahydrocannabinol (THC) maddesi düşük kenevir çeşitleri kullanılarak uygun tekniklerle üretimin yapılmasını sağlamaktır.

(2) Teknik personelce yapılacak kontrollerde;

a) Yetiştiricilik izninde belirtilen bilgiler ile kenevir ekim alanındaki mevcut durum karşılaştırılır.

b) İzin belgesinde belirtilen kenevir ekim alanından fazla yerde veya izin belgesinde kayıtlı yerden başka yerde kenevir yetiştiriciliği yapılmasına müsaade edilmez.

c) Üretimin her aşamasında yapılan uygulamaların, Ek-4’de belirtilen yetiştiricilik amacına uygun olup olmadığı incelenir. Kenevirin, yetiştiricilik amacı dışında kullanılmasına müsaade edilmez.

ç) Hasat sonrasında esrar elde edilmesini önlemek için kenevir bitkisinin yan dal, yaprak ve çiçek gibi artıkları ilgili mevzuata uygun olarak derhal imha ettirilir.

d) Her kontrolden sonra tespit edilen hususlar, Ek-5’teki arazi kontrol kartlarına işlenerek kayıt altına alınır.

Kontrol zamanı

MADDE 14 – (1) İl veya ilçe müdürlükleri teknik personelince kenevir yetiştiriciliği izni verilen yerler kenevirin ekiminden hasada kadar en az ayda bir defa kontrol edilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 15 – (1) 21/10/1990 tarihli ve 20672 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kenevir Ekimi ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmeliğin uygulanması

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 21/10/1990 tarihli ve 20672 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kenevir Ekimi ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik hükümlerince düzenlenen kenevir ekim izin belgeleri 31/12/2016 tarihine kadar geçerlidir.

Yürürlük

MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

Ekler için tıklayınız

11 Ekim 2016 SALI                       Resmî Gazete                            Sayı: 29854

YÖNETMELİK

Türkiye İş Kurumundan:

ÖZEL İSTİHDAM BÜROLARI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; özel istihdam bürolarının kurulması ve faaliyetleri ile incelenmesine, kontrolüne, denetim ve teftişine ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 7 nci maddesi, 25/6/2003 tarihli ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 17 nci 18 inci ve 19 uncu maddeleri ile 32 nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Bakan: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanını,

b) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

c) Geçici işçi: Geçici işçi sağlama sözleşmesi kapsamında özel istihdam bürosu aracılığıyla başka bir işverene ait işyerinde çalıştırılan işçiyi,

ç) Geçici işçi çalıştıran işveren: Özel istihdam bürosundan geçici işçi sağlama sözleşmesi ile geçici iş ilişkisi kapsamında işçi temin eden işvereni,

d) Geçici işçi sağlama sözleşmesi: Özel istihdam bürosu ile işveren arasında işçinin, iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici iş ilişkisi kapsamında yapılan yazılı sözleşmeyi,

e) Hizmet merkezi: Çalışma ve İş Kurumu hizmet merkezini,

f) İl müdürlüğü: Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğünü,

g) İş sözleşmesi: Özel istihdam bürosunun geçici iş ilişkisi kurmasını teminen işçi ile özel istihdam bürosu arasında yapılan sözleşmeyi,

ğ) Kanun: 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununu,

h) Kurum: Türkiye İş Kurumunu,

ı) Merkez büro: Özel istihdam bürosunun hukuki ve idari faaliyetleri ile aracılık faaliyetinin yürütüldüğü yeri,

i) Nitelikli personel: Meslekî Yeterlilik Kurumunca onaylanan iş ve meslek danışmanı meslekî yeterlilik belgesine sahip olan ya da en az ön lisans düzeyinde; bilgi yönetimi, büro yönetimi ve yönetici asistanlığı, halkla ilişkiler ve tanıtım, insan kaynakları yönetimi, işletme yönetimi bölümleri veya lisans düzeyinde; siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler, iktisat, işletme veya yönetim bilimleri fakültelerinden mezun olmuş kişiyi,

j) Özel istihdam bürosu: İş arayanların elverişli oldukları işlere yerleştirilmesine ve çeşitli işler için uygun işçiler bulunmasına aracılık yapmak ve/veya geçici iş ilişkisi kurma faaliyeti yürütmek üzere Kurum tarafından izin verilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan büroları,

k) Özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi: 4857 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde aranan koşullar çerçevesinde, Kurumca izin verilen özel istihdam bürosunun bir işverenle geçici işçi sağlama sözleşmesi yaparak işçisini geçici olarak bu işverene devretmesini,

l) Şube: Merkez büroya bağlı olarak özel istihdam bürosu faaliyetlerini yürüten, bulundukları yerin ticaret siciline kayıtlı ve Kuruma karşı sorumluluklarını yerine getirme yükümlülüğünde olan, merkez büro ile aynı ilde ya da başka bir ilde kurulmuş ve merkez büronun ticaret unvanını şube olduğunu belirterek kullanan birimi,

m) Teminat: Kanunun 17 nci maddesinde yer alan kat’î ve süresiz banka teminat mektuplarını ya da nakit olarak ödenen Türk Lirasını,

n) Yetkili kişi: Özel istihdam bürosunu temsil ve ilzama yetkili kişi veya kişileri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Özel İstihdam Bürolarının Aracılık Faaliyetleri

Aracılık faaliyetlerine ilişkin hükümler

MADDE 4 –

(1) Özel istihdam büroları:

a) İş ve işçi bulmaya aracılık faaliyeti yapar.

b) İşgücü piyasası ile istihdam ve insan kaynaklarına yönelik hizmetleri yürütebilir.

c) Mesleki eğitim düzenleyebilir.

(2) Aracılık faaliyeti, iş arayanlar ya da işverenlerle bir işyerinde birebir görüşme yapılarak ve/veya9/6/2004 tarihli ve 5187 sayılı Basın Kanununda yazılı araçlarla ya da radyo, televizyon, video, internet, kablolu yayın veya elektronik bilgi iletişim araçları ve benzer yayın araçlarından biri ile de görüşme yapılmaksızın sunulabilir.

(3) Özel istihdam büroları, kamu kurum ve kuruluşlarının kadro ve pozisyonları için aracılık faaliyeti yapamaz.

(4) Kurumdan izin almaksızın; bir işyerinde veya 5187 sayılı Kanunda yazılı araçlarla ya da radyo, televizyon, video, internet, kablolu yayın veya elektronik bilgi iletişim araçları ve benzeri yayın araçları ile iş ve işçi bulmaya aracılık yapılamaz. Basın ve yayın kuruluşları ile diğer bilgi iletişim araçları vasıtasıyla iş ve işçi bulmaya aracılık faaliyeti gösteren kişilere ait reklam ve ilanların yayını yapılamaz.

(5) Özel istihdam bürolarının aracılık faaliyeti kapsamında yurt dışına işçi göndermesi hâlinde, işçilerin yurt dışı hizmet akitlerinin Kuruma onaylatılması zorunludur.

(6) Özel istihdam bürolarının aracılık faaliyetleri ile ilgili olarak;

a) 22 nci maddenin ikinci fıkrasında öngörülenler dışında, iş arayanlarla bedel alınması konusunda yapılan anlaşmalar veya onlardan herhangi bir şekilde menfaat sağlamaları hâlinde özel istihdam büroları ile işverenler arasında yapılmış bulunan anlaşmalar,

b) İşçinin kayıt dışı çalışması, sendikaya üye olması veya olmaması ya da asgari ücretin altında ücret ödenmesi şartlarını taşıyan anlaşmalar,

c) Bir işverenin veya iş arayanın, işe yerleştirme faaliyeti için diğer özel istihdam bürolarından veya Kurumdan hizmet almalarını engelleyen anlaşmalar,

geçersizdir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Özel İstihdam Bürolarının Geçici İş İlişkisi Faaliyetleri

Geçici iş ilişkisi kurulabilecek haller ve süreler

MADDE 5 –

(1) Kurumca izin verilen özel istihdam büroları geçici iş ilişkisi kurabilir.

(2) Özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi, Kurumca izin verilen özel istihdam bürosunun bir işverenle geçici işçi sağlama sözleşmesi yaparak bir işçisini geçici olarak bu işverene devri ile;

a) 4857 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin beşinci fıkrası ile 74 üncü maddesinde belirtilen hâllerde, işçinin askerlik hizmeti hâlinde ve iş sözleşmesinin askıda kaldığı diğer hâllerde,

b) Mevsimlik tarım işlerinde,

c) Ev hizmetlerinde,

ç) İşletmenin günlük işlerinden sayılmayan ve aralıklı olarak gördürülen işlerde,

d) İş sağlığı ve güvenliği bakımından acil olan işlerde veya üretimi önemli ölçüde etkileyen zorlayıcı nedenlerin ortaya çıkması hâlinde,

e) İşletmenin ortalama mal ve hizmet üretim kapasitesinin geçici iş ilişkisi kurulmasını gerektirecek ölçüde ve öngörülemeyen şekilde artması hâlinde,

f) Mevsimlik işler hariç dönemsellik arz eden iş artışları hâlinde,

kurulabilir.

(3) Geçici işçi sağlama sözleşmesi; ikinci fıkranın (a) bendinde sayılan hâllerin devamı süresince, (b) ve (c) bentlerinde sayılan hâllerde süre sınırı olmaksızın, diğer bentlerde sayılan hâllerde ise en fazla dört ay süreyle kurulabilir. Yapılan bu sözleşme ikinci fıkranın (f) bendi hariç toplam sekiz ayı geçmemek üzere en fazla iki defa yenilenebilir. Geçici işçi çalıştıran işveren, belirtilen sürenin sonunda aynı iş için altı ay geçmedikçe yeniden geçici işçi çalıştıramaz.

(4) Kurumdan izin almaksızın bir işyerinde veya 5187 sayılı Kanunda yazılı araçlarla ya da radyo, televizyon, video, internet, kablolu yayın veya elektronik bilgi iletişim araçları ve benzeri yayın araçları ile geçici iş ilişkisi kurulamaz. Basın ve yayın kuruluşları ile diğer bilgi iletişim araçları vasıtasıyla Kurumdan izin almadan geçici iş ilişkisi kurma faaliyeti gösteren kişilere ait reklam ve ilanların yayını yapılamaz.

(5) Özel istihdam bürolarının geçici iş ilişkisi kurmak suretiyle yurt dışına işçi göndermesi hâlinde, işçilerin yurt dışı hizmet akitlerinin Kuruma onaylatılması zorunludur.

Geçici iş ilişkisinin kurulması

MADDE 6 –

(1) Geçici iş ilişkisinde işveren özel istihdam bürosudur.

(2) Özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi, geçici işçi ile iş sözleşmesi, geçici işçi çalıştıran işveren ile geçici işçi sağlama sözleşmesi yapmak suretiyle yazılı olarak kurulur.

(3) Özel istihdam bürosu ile geçici işçi çalıştıran işveren arasında yapılacak geçici işçi sağlama sözleşmesinde; sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi, işin niteliği, özel istihdam bürosunun hizmet bedeli, varsa geçici işçi çalıştıran işverenin ve özel istihdam bürosunun özel yükümlülükleri yer alır.

(4) Sözleşmeye, geçici işçinin Kurumdan veya bir başka özel istihdam bürosundan hizmet almasını ya da iş görme edimini yerine getirdikten sonra geçici işçi olarak çalıştığı işveren veya farklı bir işverenin işyerinde çalışmasını engelleyen hükümler konulamaz.

(5) Geçici işçi ile yapılacak iş sözleşmesinde, işçinin ne kadar süre içerisinde işe çağrılmazsa haklı nedenle iş sözleşmesini feshedebileceği belirtilir. Bu süre üç ayı geçemez.

Geçici iş ilişkisi kurulamayacak haller

MADDE 7 –

(1) 4857 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi kapsamında toplu işçi çıkarılan işyerlerinde sekiz ay süresince, kamu kurum ve kuruluşlarında ve yer altında maden çıkarılan işyerlerinde bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi kurulamaz.

(2) Geçici işçi çalıştıran işveren, grev ve lokavtın uygulanması sırasında 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 65 inci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla geçici iş ilişkisiyle işçi çalıştıramaz.

Geçici işçi çalıştırma koşulları

MADDE 8 –

(1) 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen durumlarda geçici iş ilişkisi ile çalıştırılan işçi sayısı, işyerinde çalıştırılan işçi sayısının dörtte birini geçemez. Ancak, on ve daha az işçi çalıştırılan işyerlerinde beş işçiye kadar geçici iş ilişkisi kurulabilir.

(2) İşçi sayısının tespitinde, kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür.

(3) Geçici işçi sağlama sözleşmesi ile çalışan işçi sayısı, 4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin uygulanmasında özel istihdam bürosu ve geçici işçi çalıştıran işverenin işçi sayısına dâhil edilmez.

(4) Geçici işçi çalıştıran işveren, iş sözleşmesi feshedilen işçisini fesih tarihinden itibaren altı ay geçmeden geçici iş ilişkisi kapsamında çalıştıramaz.

Geçici işçi çalıştıran işverenin hak ve yükümlülükleri

MADDE 9 –

(1) Geçici işçi çalıştıran işveren:

a) İşin gereği ve geçici işçi sağlama sözleşmesine uygun olarak geçici işçisine talimat verme yetkisine sahiptir.

b) İşyerindeki açık iş pozisyonlarını geçici işçisine bildirmek ve Kurum tarafından istenecek belgeleri 25 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen sürelerle saklamakla yükümlüdür.

c) Geçici işçinin iş kazası ve meslek hastalığı hâllerini özel istihdam bürosuna derhâl, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 13 ve 14 üncü maddelerine göre ilgili mercilere bildirmekle yükümlüdür.

ç) Geçici işçileri çalıştıkları dönemlerde, işyerindeki sosyal hizmetlerden eşit muamele ilkesince yararlandırır.

d) İşyerindeki geçici işçilerin istihdam durumuna ilişkin bilgileri varsa işyeri sendika temsilcisine bildirmekle yükümlüdür.

e) 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 17 nci maddesinin altıncı fıkrasında öngörülen eğitimleri vermekle ve iş sağlığı ve güvenliği açısından gereken tedbirleri almakla yükümlüdür.

(2) Geçici işçinin, geçici işçiyi çalıştıran işverenin işyerindeki çalışma süresince temel çalışma koşulları, bu işçilerin aynı işveren tarafından aynı iş için doğrudan istihdamı hâlinde sağlanacak koşulların altında olamaz.

(3) 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen durumlarda kurulan geçici iş ilişkisinde, geçici işçi çalıştıran işveren, işyerinde bir ayın üzerinde çalışan geçici işçilerin ücretlerinin ödenip ödenmediğini çalıştığı süre boyunca her ay kontrol etmekle yükümlüdür.

(4) Geçici işçi çalıştıran işveren, ödenmeyen ücretler mevcut ise bunlar ödenene kadar özel istihdam bürosunun alacağını ödemeyerek, özel istihdam bürosunun alacağından mahsup etmek kaydıyla geçici işçilerin en çok üç aya kadar olan ücretlerini doğrudan işçilerin banka hesabına yatırır.

(5) Ücreti ödenmeyen işçiler ve ödenmeyen ücret tutarları, geçici işçi çalıştıran işveren tarafından il müdürlüğüne veya hizmet merkezine ödeme gününden itibaren on beş gün içinde bildirilir.

Geçici işçinin yükümlülükleri

MADDE 10 –

(1) Geçici işçi, işverenin vermekle yükümlü olduğu 6331 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrasında öngörülen eğitimlere katılmakla yükümlüdür.

(2) Geçici işçi, işyerine ve işe ilişkin olmak kaydıyla kusuru ile neden olduğu zarardan, geçici işçi çalıştıran işverene karşı sorumludur.

(3) Geçici işçi, geçici işçi çalıştıran işverenden özel istihdam bürosunun hizmet bedeline mahsup edilmek üzere avans veya borç alamaz.

Özel istihdam bürosunun yükümlülükleri

MADDE 11 –

(1) Sözleşmede belirtilen sürenin dolmasına rağmen geçici iş ilişkisinin devam etmesi hâlinde, geçici işçi çalıştıran işveren ile işçi arasında sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi kurulmuş sayılır. Bu durumda, özel istihdam bürosu işçinin geçici iş ilişkisinden kaynaklanan ücretinden, işçiyi gözetme borcundan ve sosyal sigorta primlerinden sözleşme süresiyle sınırlı olmak üzere sorumludur.

(2) Özel istihdam bürosu işçisine ilişkin 6331 sayılı Kanun, 5510 sayılı Kanun ile 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı Kanundan doğan yükümlülükler, 4857 sayılı Kanunun 7 nci maddesi saklı kalmak kaydıyla, özel istihdam bürosu tarafından yerine getirilir.

(3) Özel istihdam bürosu geçici işçilerin ücretinin ödendiğini gösteren belgeleri aylık olarak geçici işçi çalıştıran işverene ibraz etmekle yükümlüdür.

(4) Geçici işçiler, çalışmadıkları dönemlerde özel istihdam bürosundaki eğitim ve çocuk bakım hizmetlerinden yararlandırılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Özel İstihdam Bürosu Faaliyet İzni ile Geçici İş İlişkisi Yetkisi

İçin Gerekli Belge ve Koşullar

Özel istihdam bürosu faaliyet izni için gerekli belgeler

MADDE 12 –

(1) Özel istihdam bürosu açmak için başvuru formu ile birlikte;

a) Yetkili kişilere ait T.C. kimlik numarası beyanı ve yabancı uyruklu kişiler için Bakanlıktan alınan çalışma izin belgesinin örneği,

b) Yetkili kişilere ait en az lisans düzeyinde öğrenim belgesinin onaylı örneği, yurtdışı okullardan mezun olanlar için yeminli mütercimlerce Türkçeye tercüme edilmiş diploma örneği,

c) Yetkili kişilerin müflis olmadığına veya konkordato ilan etmemiş olduğuna ilişkin ticaret mahkemeleri ile icra, iflas dairesinden/müdürlüğünden alınmış belge,

ç) Yetkili kişilerin; 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmamaları ve buna dair yazılı adli sicil beyanı,

d) Çalıştırılacak nitelikli personelin bu Yönetmelikte belirtilen koşulları taşıdığını gösterir belge veya onaylı örneği,

e) Özel istihdam bürolarının, münhasıran iş ve işçi bulmaya aracılık faaliyetinin yapılması için tahsis edilmiş, iş arayanla görüşme yapılabilecek şartlara uygun fiziki bir mekâna ve/veya internet sayfasına sahip olunduğuna ilişkin beyanı,

f) İş arayanlara, işe yerleştirmelere ve açık işlere ilişkin kayıtların ve istatistikî bilgilerin elektronik ortamda derlenmesine, kayıt ve muhafazasına ve elektronik iletişime uygun teknik donanıma sahip olunduğuna dair beyan,

g) Tacir sıfatı kazanmış olanlar için kuruluş ve değişikliklere ilişkin ticaret sicili gazeteleri ile kayıtlı oldukları ticaret veya sanayi odalarından alınmış faaliyet belgesi, tacir sıfatı taşımayan diğer tüzel kişiler için ise kurmuş oldukları iktisadi işletmenin iş ve işçi bulmaya aracılık yapacağını içerir hükmün yer aldığı ticaret sicil, esnaf sicil kaydı, tüzük veya bunlara ilişkin internet çıktısı,

ğ) Yetkili kişilere ait imza sirküleri,

h) Vergi numarası,

il müdürlüğü veya hizmet merkezine ibraz edilir.

(2) Kurum tarafından ayrıca gerek görülmesi halinde, bu maddede sayılan koşulları ispatlayıcı belgeler de istenebilir.

(3) Bu madde kapsamındaki belgeler aslı ibraz edilmek şartıyla Kurumca onaylanır.

Özel istihdam bürosu faaliyet izni için gerekli koşullar

MADDE 13 –

(1) Özel istihdam bürosu faaliyet izni verilebilmesi için;

a) Kurum alacağının bulunmaması,

b) Kurumca belirlenen masraf karşılığının ödenmiş olması,

c) Başvuru tarihinde brüt asgari ücret tutarının yirmi katına denk gelen miktarda teminat verilmesi,

gerekmektedir.

(2) Kurumca yapılan değerlendirme sonucunda belgelerinde eksiklik bulunmayanlardan; kat’i ve süresiz banka teminat mektubu ya da nakit teminat ile masraf karşılığı alındıktan sonra izin verme işlemi tamamlanır.

(3) Yetkili kişiler, nitelikli personelde aranan şartları taşımaları halinde aynı zamanda nitelikli personel de olabilir.

(4) Özel istihdam bürosu, izin başvurusunda bulunacak gerçek veya tüzel kişilerin ticaret unvanlarının, ana faaliyetlerine uygun ibareleri taşıması gerekir.

Geçici iş ilişkisi yetkisi için gerekli koşullar

MADDE 14 –

(1) Başvuru tarihinden önceki iki yıl süresince kesintisiz faaliyet gösteren Kuruma kayıtlı özel istihdam bürolarına;

a) Kurumca yapılacak inceleme sonucunda olumlu rapor düzenlenmiş olması,

b) Geçici iş ilişkisi kurma yetkisi almak üzere başvurulan tarihte brüt asgari ücret tutarının iki yüz katına denk gelen miktarda teminat verilmiş olması,

c) Kurum alacağının bulunmaması,

ç) Vadesi geçmiş vergi borcunun bulunmaması, Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması veya vergi dairesine ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borcunun 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tecil edilmiş, taksitlendirilmiş veya ilgili diğer kanunlar uyarınca yeniden yapılandırılmış olması ve bu tecil, taksitlendirme ve yapılandırmaların devam etmesi,

d) Uygun bir işyerine sahip olması,

hâlinde Kurum tarafından geçici iş ilişkisi kurma yetkisi verilebilir.

(2) Bakanlıkça uygun görülmesi hâlinde, başvuru tarihinden önceki altı ay süresince kesintisiz faaliyet gösteren Kuruma kayıtlı özel istihdam bürolarına, birinci fıkranın (b) bendinde öngörülen teminat miktarının iki katı tutarında teminat verilmesi ve aynı fıkrada sayılan diğer koşulları taşıması şartıyla, Kurum tarafından geçici iş ilişkisi kurma yetkisi verilebilir.

Başvuruların değerlendirilmesi ve izin verilmesi

MADDE 15 –

(1) Özel istihdam bürosu faaliyet izni ile geçici iş ilişkisi kurma yetkisi almak için yapılan başvurular, gerektiğinde yerinde tespit ve inceleme yapılmak suretiyle en geç bir ay içerisinde sonuçlandırılır.

(2) İl müdürlüğü tarafından özel istihdam bürosu olarak faaliyette bulunması uygun görülen ve/veya geçici iş ilişkisi kurma yetkisi verilen gerçek veya tüzel kişilere yazılı olarak bilgi verilir ve özel istihdam bürosu izni ve/veya geçici iş ilişkisi kurma yetkisi sisteme kaydedilir ve Kurum internet sayfasında ilan edilir.

(3) Kurumca verilen izinler üç yıl süreyle geçerlidir. İzin süresi, iznin sona erme tarihinden en az on beş gün önce yazılı talepte bulunulması, iznin verilmesinde aranan şartların mevcut olması ve yenileme masraf karşılığı ödenmesi kaydıyla üçer yıllık sürelerle yenilenebilir.

İzin belgelerinin ilanı ve logo kullanımı

MADDE 16 –

(1) Kurum tarafından verilen izin belgeleri, iş arayanlardan ücret alınmayacağı ve menfaat temin edilemeyeceği ifadesi ve ilgili il müdürlüğünün adres ve telefonlarının yer aldığı bilgiler özel istihdam bürolarında herkesin görebileceği bir yere asılır. Özel istihdam bürolarının internet ana sayfalarında da Kurum tarafından belirlenen şekilde bu bilgilere yer verilir.

(2) Özel istihdam büroları tarafından kullanılan her türlü başlıklı kâğıt, tabela, afiş ve ilanlarda Kurumca belirlendiği şekilde logo kullanılması zorunludur.

Şube açılması

MADDE 17 –

(1) Özel istihdam büroları, bulundukları yerin ticaret siciline kayıtlı olmak ve Kuruma bilgi vermek kaydıyla aynı ilde veya başka bir ilde şube açabilir.

(2) Şube açabilmek için, nitelikli personel çalıştırma ve gerekli teminat yatırma zorunluluğu aranmaz.

(3) Özel istihdam büroları, Kurumdan izin almak şartıyla sistem ve markalarını 12 nci, 13 üncü ve 14 üncü maddelerinde sayılan koşulları yerine getiren üçüncü kişilere kullandırabilir veya temsilcilik verebilirler.

(4) Özel istihdam büroları, şubelerinin faaliyetlerinden ve Kuruma karşı olan yükümlülüklerinden birlikte sorumludur.

İmza yetkisi

MADDE 18 –

(1) Özel istihdam bürolarının Kurumla yaptıkları yazışmalarda ve faaliyetleri ile ilgili hazırladıkları her türlü belgede özel istihdam bürosu kaşesinin bulunması zorunludur.

(2) Yetkili kişiler kaşe altına atılan her türlü imzadan sorumlu olup, kendileri dışında imza atabileceklere ilişkin düzenlenen belgeleri, istenildiğinde Kuruma ibraz etmekle yükümlüdürler.

(3) Yetkili kişiler özel istihdam bürolarının internet ortamındaki faaliyetlerinden de sorumludur.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Teminat ve Masraf Karşılığı

Teminat miktarı

MADDE 19 –

(1) Kurumca yapılan değerlendirme sonucunda özel istihdam büroları;

a) Faaliyet izni verilmeden önce 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince brüt asgari ücret tutarının yirmi katına denk gelen miktarda,

b) Geçici iş ilişkisi kurma yetkisi verilmeden önce 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince brüt asgari ücret tutarının iki yüz katına denk gelen miktarda,

kat’î ve süresiz banka teminat mektubunu Kuruma ibraz etmek ya da nakit Türk Lirası olarak Kuruma ödemek zorundadır.

(2) Özel istihdam bürosunun; işçi sayısı, iş hacmi, faaliyet alanı ve şube açıp açmaması gibi hususlar değerlendirilerek geçici iş ilişkisi kurma yetkisi almak üzere Kuruma başvurulan tarihte brüt asgari ücret tutarının iki yüz katına denk gelen miktarda teminat miktarının yirmi katına kadar artırılmasına Bakan yetkilidir.

(3) Teminat miktarları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere brüt asgari ücrete göre yeniden hesaplanarak artırılır. Özel istihdam büroları şubat ayı sonuna kadar teminat miktarını tamamlamak ya da ek teminat vermek zorundadır.

(4) Özel istihdam bürolarının iflası, kapatılması, aracılık faaliyeti veya geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptali ya da işçi ücretlerinin büro tarafından ödenmemesi hâllerinde, diğer kanunlarda düzenlenen hükümlere bakılmaksızın işçi alacakları teminattan öncelikli olarak ödenir.

Teminatın iadesi

MADDE 20 –

(1) Özel istihdam bürosunun kendi isteğiyle aracılık faaliyetine veya geçici iş ilişkisi kurma yetkisi kapsamındaki faaliyetine son vermesi hâlinde teminat, işçi alacakları ile vergi dairesi, Sosyal Güvenlik Kurumu ve Kurum alacaklarının ödenmiş olduğunun belgelenmesi şartıyla özel istihdam bürosunun talebi üzerine;

a) Yenileme talebinde bulunulmaması hâlinde izin süresinin bitiminden,

b) İzin süresi içinde büronun kendi faaliyetine son verme talebinden,

itibaren bir ay içerisinde iade edilir.

(2) Ancak, ödenmemiş alacakların bulunması hâlinde iade işlemi, alacaklar sırasıyla mahsup edildikten sonra yapılır.

(3) İzin yenileme talebinin reddi hâlinde ise işçi alacakları ile vergi dairesi, Sosyal Güvenlik Kurumu ve Kurum alacaklarının mahsup edilmesinden sonra teminattan kalan miktar kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde iade edilir.

 (4) Özel istihdam bürosunun aracılık faaliyetinin ve/veya geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptal edilmesi hâlinde alınan teminatlar; sırasıyla işçi alacakları ile vergi dairesi ve Sosyal Güvenlik Kurumunun özel istihdam bürosundan olan alacakları ödendikten sonra Kuruma gelir kaydedilir.

Masraf karşılığı

MADDE 21 –

(1) Özel istihdam bürosu izin başvuruları, yenileme işlemleri ile geçici iş ilişkisi kurma yetkisi izni kapsamında alınacak masraf karşılığı Kurum tarafından her yıl yeniden belirlenir ve Kurum internet sayfasında ilan edilir.

ALTINCI BÖLÜM

Menfaat Temini, Ücret Alınabilecek Meslekler, Yazılı Sözleşme

Menfaat temini ve ücret alınabilecek meslekler

MADDE 22 –

(1) Özel istihdam büroları, iş arayanlardan ve geçici iş ilişkisi ile çalıştırılacak işçilerden aracılık faaliyeti kapsamında ve aracılık faaliyetine yönelik olarak düzenleyecekleri eğitimlerden menfaat temin edemez ve hizmet bedeli alamaz. Bu kapsamda sunulacak eğitimlerin ücretleri sadece işverenden alınır. Ancak, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında da faaliyet gösteren özel istihdam büroları, aracılık faaliyeti dışında sunacakları eğitimlerden ücret alabilir.

(2) Özel istihdam büroları aracılık faaliyetleri kapsamında sadece; profesyonel sporcu, teknik direktör, antrenör, manken, fotomodel ve sanatçı meslek gruplarında yer alanlar ile genel müdür veya bu göreve eş ya da daha üst düzey yönetici pozisyonlarında işe yerleştirilecek kişilerden ücret alabilir.

Yazılı sözleşme yapma zorunluluğu

MADDE 23 –

(1) Özel istihdam büroları, 22 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen mesleklerde ve görevlerde işe yerleştirmeler için işçi ve işveren ile yazılı sözleşme düzenler. Yapılan sözleşmelerde; iş arayanın kimlik, meslek ve eğitim bilgileri, işyerine ait bilgiler, işe yerleştirme karşılığı işçi veya işverenden alınacak ücret, işçinin çalışacağı işte alacağı brüt ücret tutarı, yerleştirilen meslek veya pozisyona ilişkin hususların bulunması zorunludur.

YEDİNCİ BÖLÜM

Özel İstihdam Bürolarının Bilgi Toplaması, Veri Kaydı ve Gizlilik

Bilgi toplama ve kullanma

MADDE 24 –

(1) Özel istihdam büroları, iş arayanlara ve işverenlere ilişkin bilgileri sadece iş ve işçi bulma faaliyeti için toplayabilir, işleme tabi tutabilir veya bunlardan yararlanabilir.

(2) 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve 4904 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi hükümleri çerçevesinde; özel istihdam bürosu, iş ve işçi bulmaya aracılık için derlediği verileri bu amaçlar dışında kullanamaz.

Kuruma bilgi, belge verme ve saklama zorunluluğu

MADDE 25 –

(1) Özel istihdam büroları; faaliyet süresi içinde unvan, faaliyet alanı, yetkili kişi, nitelikli personel, işyeri adresi, posta adresi, internet sayfası ve elektronik posta adresi değişikliklerini on gün içinde izin başvurusunu yaptıkları il müdürlüklerine veya hizmet merkezlerine bildirmek, uygulamanın takibi için gerekli olan diğer bilgi ve belgeleri de talep edilmesi halinde Kuruma ibraz etmek zorundadır.

(2) Özel istihdam büroları, yıl içerisinde yaptıkları iş ve işçi bulmaya ilişkin aracılık faaliyeti, işgücü piyasası ile istihdam ve insan kaynaklarına yönelik hizmetleri, düzenledikleri mesleki eğitim ve yetki verilmesi hâlinde kurdukları geçici iş ilişkisi ile ilgili bilgilerini kayıt altına alır ve bu bilgileri Kurum internet sayfası üzerinden sisteme kaydeder. Bu verileri içeren üçer aylık dönemlere ait raporlarını ise yine Kurum internet sayfası üzerinden Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarının yirminci günü sonuna  kadar Kuruma gönderir.

(3) Üçer aylık dönemsel raporların Kurumca incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda eksikliklerin tespit edilmesi hâlinde, raporun bir sureti eksikliklerin tamamlanması için özel istihdam bürosuna gönderilir. Belirtilen süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi hâlinde raporun bir sureti gereği yapılmak üzere ilgili mercilere gönderilir.

(4) Özel istihdam büroları, düzenleme tarihini izleyen takvim yılı başından itibaren;

a) 22 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ücret alınabilecek mesleklerle ilgili yazılı sözleşmeleri,

b) İş arayanlara ait kimlik, eğitim ve meslek bilgilerini,

c) Geçici iş ilişkisi kapsamında; geçici iş sözleşmesi imzaladıkları işçilere ait kimlik, eğitim, meslek bilgileri ile geçici işçi çalıştıran işverene ait bilgileri,

ç) Geçici işçi sağlama sözleşmesi ile geçici iş sözleşmelerini,

d) İşe yerleştirilen kişilere ait kimlik, eğitim ve meslek bilgilerini,

e) İşverenlerden alınan açık işlere ait eğitim, meslek ve iletişim bilgilerini,

f) Kurumca onaylanan yurt dışı iş sözleşmelerini,

g) Yetkili kişi dışında imza atabilecek kişilerle ilgili olarak düzenlenen belgeleri,

beş yıl süreyle saklamak ve Kurumun talebi halinde ibraz etmek zorundadır.

Gizlilik

MADDE 26 –

(1) Özel istihdam bürolarından alınan bilgilerin Kurumca kullanımında, bu bilgilerin hizmete özel olduğu hususu dikkate alınır ve bu bilgiler Kurum hizmetlerinden başka amaçla kullanılamaz.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Özel İstihdam Bürosu İzni ile Geçici İş İlişkisi Kurma Yetkisinin İptali

Özel istihdam bürosu izninin iptali

MADDE 27 –

(1) Kurumca verilen özel istihdam bürosu kurma izni;

a) İzin verilmesi için aranan şartların kaybedilmesi veya taşınmadığının sonradan anlaşılması,

b) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 26 ncı ve 27 nci madde hükümlerine aykırı davranılması,

c) Kurumdan izin almaksızın geçici iş ilişkisi faaliyeti yürütülmesi,

ç) 22 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen meslek mensupları dışında iş arayanlardan doğrudan ya da dolaylı olarak ücret alınması veya menfaat sağlanması,

d) İş arayanlara veya açık işlere ilişkin bilgilerin iş ve işçi bulma faaliyetinden başka bir amaçla toplanması ve/veya kullanılması,

e) İstenen bilgi veya belgeler ile işgücü piyasasının izlenmesi için gerekli olan iş arayanlar, açık işler ve işe yerleştirmelerle ilgili istatistiklerin Kurumca belirlenen süre içerisinde verilmemesi,

f) Çalışma izni bulunmayan yabancı işçi çalıştırıldığının tespit edilmesi,

g) Yurt dışı iş ve işçi bulma faaliyetlerine ilişkin hizmet akitlerinin Kuruma onaylatılmaması,

ğ) 4 üncü maddenin altıncı fıkrasında sayılan geçersiz anlaşmalardan herhangi birinin yapılmış olması,

h) On iki ay boyunca hiçbir işe yerleştirmeye aracılık gerçekleştirilmemiş olması,

hallerinde iptal işlemi; birinci fıkranın (a), (c) ve (h) bentlerinde belirtilen durumların tespitinde derhâl, diğer bentlerde sayılan durumlarda ise son fiilin tespit tarihinden geriye yönelik iki yıllık süre içinde aynı bentlere üç kez veya ayrı bentlere altı kez aykırı davranıldığının tespiti ile gerçekleşir ve bu işlem sonucunda özel istihdam bürosuna üç yıl süre ile izin verilmez.

(2) Şubeler için uygulanan yaptırımlar da, özel istihdam bürolarının izninin iptalinde dikkate alınır.

Geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptali

MADDE 28 –

(1) Kurumca verilen geçici iş ilişkisi kurma yetkisi;

a) Özel istihdam bürosu izninin iptal edilmesi,

b) Geçici iş ilişkisi kurulan işçi sayısının yüzde onunun ücretinin, ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir sebeplere dayanmaksızın  ödenmemesi,

c) Bir yıl içinde en az bir işçinin ücretinin, en az üç defa sözleşme ile belirlenen ücretin altında ödenmesi veya süresinde ödenmemesi,

ç) Yazılı sözleşme yapma şartına uyulmaması,

d) Geçici iş ilişkisine yönelik 4857 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde belirtilen sürelere uyulmaması,

e) İş ilişkisinde, 4857 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde düzenlenen eşit davranma ilkesine aykırı davranılması,

f) Kayıt dışı işçi çalıştırıldığının tespit edilmesi,

durumlarında (a) ve (b) bentlerinde sayılan hâllerde derhâl; diğer bentlerde sayılan hâllerde ise son fiilin tespit tarihinden geriye yönelik iki yıllık süre içinde aynı bentlere üç kez veya ayrı bentlere altı kez aykırı davranıldığının tespit edilmesi hâlinde iptal edilir ve özel istihdam bürosuna üç yıl süre ile yetki verilmez.

(2) Şubeler için uygulanan yaptırımlar da, geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptalinde dikkate alınır.

(3) Geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptali hâlinde; Kanun kapsamında yapılmış ve devam eden sözleşmelerin uygulanmasına, sözleşmede belirtilen süreler tamamlanıncaya kadar devam edilir. Ancak, özel istihdam bürosu bu dönem içerisinde geçici iş ilişkisi kurma veya geçici işçi sağlama sözleşmesini uzatma yetkisini kullanamaz.

(4) Herhangi bir nedenle özel istihdam bürosunun kapanması hâlinde geçici işçi çalıştıran işverene bu durumun tebliğ edilmesi ile geçici iş ilişkisi sona erer. İş ilişkisinin devam etmesi durumunda, geçici işçi çalıştıran işverenle işçi arasında iş sözleşmesi kurulmuş olur.

(5) Geçici işçinin iş ilişkisinden kaynaklanan alacakları 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre alınan teminattan Kurumca öncelikli olarak ödenir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Denetim ve İdari Para Cezaları

Denetim

MADDE 29 –

(1) Özel istihdam bürolarının faaliyetleri ile geçici iş ilişkisine yönelik inceleme, denetim ve teftiş 4857 sayılı Kanunda yer alan teftiş, denetim ve soruşturma hükümlerine göre Bakanlık iş müfettişlerince yapılır ve ilgili yaptırımlar uygulanır.

(2) 4857 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendi uyarınca Kuruma yapılan şikâyet bildirimleri incelenmek üzere İş Teftiş Kurulu Başkanlığına iletilir.

(3) Özel istihdam büroları iş müfettişlerinin istedikleri her türlü bilgi/belgeyi vermek ve bu bilgi/belgelerin doğruluğunu ispata yarayan defter, kayıt ve belgeleri ibraz etmek zorundadır.

İdari para cezası

MADDE 30 –

(1) Özel istihdam bürolarının mevzuata aykırı faaliyetlerine yönelik, Kanunun 20 nci maddesinde ve 4857 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen miktar ve usullere göre idari para cezası uygulanır.

ONUNCU BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 31 –

(1) 19/3/2013 tarihli ve 28592 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel İstihdam Büroları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Özel istihdam bürolarında, 3 üncü maddenin birinci fıkrasının (i) bendi gereği çalıştırılması zorunlu olan personelde bulunması gereken nitelikler 1/1/2017 tarihine kadar aranmaz.

Yürürlük

MADDE 32 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 33 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye İş Kurumu Genel Müdürü yürütür.