Kategori: Yönetmelikler

26 Ocak 2017 PERŞEMBE              Resmî Gazete                            Sayı: 29960 (Mükerrer)

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

TÜRK GIDA KODEKSİ BESLENME VE SAĞLIK

BEYANLARI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, tüketiciyi en üst düzeyde korumak için son tüketiciye arz edilen gıdalardaki beslenme ve sağlık beyanlarına ilişkin kuralları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; son tüketiciye ve toplu tüketim yerlerine arz edilen gıda hakkında bilgilendirme mevzuatı kapsamında etiketlenmesinde, sunumunda veya reklamında kullanılan beslenme ve sağlık beyanlarına ilişkin kuralları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 21 inci, 22 nci, 23 üncü, 24 üncü, 27 nci, 28 inci ve 34 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 – (1) 5996 sayılı Kanunun 3 üncü maddesindeki ve 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki tanımlara ilave olarak, aşağıdaki tanımlar da geçerlidir.

(2) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Besin öğesi: Protein, karbonhidrat, yağ, lif, sodyum ve Ek-8’de yer alan Vitaminler ve Mineraller İçin Günlük Referans Alım Değerleri ile bu gruplara ait olan veya bu gruplardan birine giren maddeleri,

b) Beslenme beyanı: Bir gıdanın içerdiği enerji, besin öğeleri veya diğer öğeleri nedeniyle beslenme yönünden aşağıda belirtilen yararlı özelliklere sahip olduğunu belirten, ileri süren veya ima eden herhangi bir mesajı,

1) Enerji için (“Sağlar”, “Azalan veya artan oranda sağlar”, “Sağlamaz”),

2) Besin öğeleri ve/veya diğer öğeler için (“İçerir”,“Azalan veya artan oranlarda içerir”,“İçermez”),

c) Beyan: Mevzuat gereğince zorunlu olmayan, herhangi bir formdaki resimli, grafik veya sembolik gösterimler de dâhil olmak üzere, bir gıdanın kendine özgü özellikleri olduğunu belirten, ileri süren veya ima eden herhangi bir mesaj veya gösterimi,

ç) Bilimsel Komisyon: Bu Yönetmelik kapsamına giren konularda bilimsel değerlendirmeyi yapan ve 24/12/2011 tarihli ve 28152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Risk Değerlendirme Komite ve Komisyonlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde Bakanlık tarafından oluşturulan bilimsel komisyonu,

d) Diğer öğe: Besleyici veya fizyolojik etkiye sahip, besin öğesi dışındaki öğeleri,

e) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

f) Hastalık riskinin azaltılmasına ilişkin beyan: Herhangi bir gıda grubunun, gıdanın ya da gıda bileşeninin tüketiminin, insan hastalığına neden olan risk faktörünü önemli ölçüde azalttığını belirten, ileri süren veya ima eden herhangi bir sağlık beyanını,

g) Ortalama tüketici: Sosyal, kültürel ve lisanla ilgili faktörler dikkate alındığında makul bir seviyede bilgilendirilmiş ve makul seviyede dikkatli ve tedbirli olan tüketiciyi,

ğ) Sağlık beyanı: Herhangi bir gıda grubunun, gıdanın veya gıdanın bileşiminde bulunan öğelerin sağlıkla ilişkisini belirten, ileri süren veya ima eden beyanı,

h) TGK: Türk Gıda Kodeksini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Genel hükümler

MADDE 5 – (1) Beslenme ve sağlık beyanları, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak piyasaya arz edilen gıdaların etiketi, tanıtımı ve reklâmında kullanılabilir.

(2) Beslenme ve sağlık beyanlarının kullanımı:

a) Belirsiz, yanlış veya yanıltıcı olamaz.

b) Diğer gıdaların beslenme yönünden yeterliliği veya güvenilirliği konusunda şüpheye neden olacak şekilde olamaz.

c) Belirli bir gıdanın aşırı tüketimini destekleyecek veya özendirecek şekilde olamaz.

ç) Çeşitli ve dengeli beslenmenin, genelde besin öğelerini uygun miktarlarda sağlayamayacağını belirtecek, ileri sürecek veya ima edecek şekilde olamaz. Çeşitli ve dengeli beslenme ile yeterli miktarda sağlanamayan besin öğeleri ile ilgili istisnalar, bu istisnaların başvurularına ilişkin koşullar da dahil olmak üzere Bakanlık tarafından belirlenir.

d) Tüketicide endişeye neden olabilecek biçimde; yazılı, resimli, grafik veya sembolik gösterimler vasıtasıyla vücut fonksiyonlarındaki değişiklere atıfta bulunacak şekilde olamaz.

İstisnalar

MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelik;

a) 17/2/2005 tarihli ve 25730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik,

b) 1/12/2004 tarihli ve 25657 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmelik,

c) Üretiminde doğal mineralli su kullanılan alkolsüz içecekler ile ilgili gıda kodeksi,

ç) Özel beslenme amaçlı gıdalar ile ilgili gıda kodeksi,

d) Takviye edici gıdalar ile ilgili gıda kodeksi,

hükümleri saklı kalacak şekilde uygulanır.

(2) Bir gıdanın etiketlenmesinde, sunumunda veya reklamında yer alan ve bir beslenme veya sağlık beyanı olarak yorumlanabilecek ticari marka veya özel isim, bu Yönetmelikte yer alan ilgili beslenme veya sağlık beyanı koşullarının karşılanması ve ilgili beyanın da yapılması şartıyla kullanılabilir.

(3) Bu maddenin ikinci fıkrasına istisna olarak; bir gıda veya içecek grubunun bir özelliğini belirtmek için geleneksel olarak kullanılan ve insan sağlığı üzerine bir etkiyi ima eden genel tanımlayıcılar (adlandırmalar) için ilgili gıda işletmecisinin başvurusu üzerine Bakanlık tarafından değerlendirme yapılabilir.

(4) Bir gıdanın etiketlenmesinde, sunumunda veya reklamında yer alan beslenme veya sağlık beyanı ifadelerinin yerine anlamını değiştirmeyecek ve güçlendirmeyecek şekilde eşdeğer ifadelerin kullanılması Bakanlıkça yayımlanacak kılavuzla belirlenir.

(5) Ek-6’da yer alan Geçiş Süresince Kullanımına İzin Verilen Beslenme ve Sağlık Beyanları sadece bu Yönetmeliğin uyum zorunluluğu ve geçiş hükümleri kapsamında kullanılabilir.

Sağlık beyanları için kullanım koşulları

MADDE 7 – (1) Gıdanın etiketi, tanıtımı veya reklâmında sağlık beyanı yapılabilmesi için gıdanın besin öğesi profili açısından aşağıdaki koşullardan en az ikisine bir arada sahip olması zorunludur:

a) Bileşiminde en fazla 100 mg/100 kcal sodyum bulunan.

b) İçerdiği enerjinin en fazla %10’u doymuş yağ asitlerinden gelen.

c) İçerdiği enerjinin en fazla %10’u ilave şekerden gelen.

ç) Doğal olarak bileşiminde en az 55 mg/100 kcal kalsiyum bulunan.

(2) Takviye edici gıdalarda bu maddenin birinci fıkrasındaki hükümler göz önünde bulundurulmaksızın, bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine uyulması şartıyla sağlık beyanları yapılabilir.

(3) Hacmen %1,2 den fazla alkol içeren içeceklerde sağlık beyanı yapılamaz. Bu ürün grubu için sadece enerji miktarının azaltılmasına ilişkin beslenme beyanı yapılabilir.

Genel koşullar

MADDE 8 – (1) Beslenme veya sağlık beyanının yapılabilmesi için aşağıda belirlenen koşulların sağlanması gerekir:

a) Hakkında beyan yapılan bir besin öğesinin veya diğer öğenin bir gıdada veya gıda grubunda bulunması, bulunmaması veya miktarının azaltılmasının, genel kabul görmüş bilimsel kanıtlarla ortaya konulan, yararlı bir besleyici veya fizyolojik etkisinin olduğunun gösterilmesi.

b) Hakkında beyan yapılan besin öğesi veya diğer öğenin son üründe;

1) İlgili mevzuatta tanımlanan belirgin miktarı veya belirgin miktarın mevzuatla belirlenmediği durumlarda, genel kabul görmüş bilimsel kanıtlarla ortaya konulan, besleyici veya fizyolojik etkiyi sağlayacağı iddia edilen miktarda bulunması,

2) Bulunmaması veya genel kabul görmüş bilimsel kanıtlarla ortaya konulan, besleyici veya fizyolojik etkiyi sağlayacak kadar azaltılmış miktarda olması,

c) Uygulanabilir olduğu durumlarda, hakkında beyan yapılan besin öğesi veya diğer öğenin vücut tarafından kullanılabilecek formda olması,

ç) Makul olarak tüketilmesi beklenen gıda miktarının, beyan ile ilgili besin öğesi veya diğer öğeyi (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde bahsedilen miktarlarda sağlaması,

d) Beslenme beyanları için üçüncü bölümde ve sağlık beyanları için dördüncü bölümde belirlenen özel koşulların sağlanması,

gerekir.

(2) Beslenme veya sağlık beyanlarının kullanımına sadece, ortalama tüketicinin beyanda belirtilen yararlı etkileri anlayabilmesi koşuluyla izin verilir.

(3) Beslenme ve sağlık beyanları, kullanım talimatına göre tüketime hazır hale getirilen gıdayı esas alacak şekilde yapılır.

(4) Beyan koşulu porsiyona göre verilen beslenme veya sağlık beyanları ile ilgili değerlendirmelerde, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin Ek-12’sinde yer alan Gıdaların Porsiyon Büyüklükleri esas alınır. Ürünün tüketim biriminin porsiyon büyüklüğünden daha az olması durumunda, bir porsiyon için belirlenen beyan koşulu ürünün tüketim biriminde sağlanır.

(5) Gıdanın günlük tüketim miktarı üzerinden sağlık beyanı yapılan gıda, beyan edilen etkiyi günlük normal olarak tüketilmesi beklenen miktarlarda göstermelidir. Gerektiğinde bu miktarlar Bakanlıkça belirlenir.

Beyanlar için bilimsel doğrulama

MADDE 9 – (1) Beslenme ve sağlık beyanları genel kabul görmüş bilimsel kanıtlara dayanır ve bunlarla doğrulanır.

(2) Beslenme veya sağlık beyanı yapan gıda işletmecisi, yaptığı beyanın bu Yönetmeliğe uygunluğunu kanıtlamak zorundadır.

(3) Bakanlık, ürünü piyasaya arz eden gıda işletmecisinden bu Yönetmeliğe uygunluğunu gösteren ilgili tüm bilgi ve belgeleri sunmasını talep edebilir.

Beslenme bildirimi

MADDE 10 – (1) Markaya özgü olmayan gıdaya ilişkin genel reklam veya tanıtımlar hariç olmak üzere, beslenme veya sağlık beyanı yapılan ürünlerde beslenme bildirimi zorunludur. Verilen bilgiler, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 35 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen bilgileri içerir. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 35 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında belirtilen bir besin öğesine ilişkin beslenme veya sağlık beyanında bulunulduğunda besin öğesinin miktarı TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 36 ncı, 37 nci, 38 inci, 40 ıncı ve 41 inci maddelerine uygun olarak belirtilir.

(2) Beslenme bildiriminde yer almayan ancak bir beslenme veya sağlık beyanı ile ilişkili maddenin miktarı, beslenme bildirimi ile aynı görüş alanı içinde yer alacak şekilde ve Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 36 ncı, 37 nci ve 38 inci maddelerine göre belirtilir. Söz konusu maddenin miktarı belirtilirken uygun ölçü birimleri kullanılır.

(3) Takviye edici gıdalar için beslenme bildirimi, ilgili gıda kodeksi hükümlerine uygun olarak yapılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Beslenme Beyanları

Özel koşullar

MADDE 11 – (1) Gıdaların etiketi, tanıtımı veya reklâmında, sadece Ek-1’de yer alan Beslenme Beyanları, koşullarına uygun olmak kaydı ile yer alabilir.

(2) Ek-1’de yapılacak değişiklikler için, ihtiyaç duyulması halinde Bilimsel Komisyonun görüşüne başvurulabilir.

(3) Bir gıda, beslenme beyanı yapabilme koşullarını doğal bileşiminde bulunan bir besin öğesi veya diğer öğe ile karşılıyorsa, beslenme beyanının önüne “doğal olarak/doğal” ibaresi eklenebilir.

Karşılaştırmalı beslenme beyanları

MADDE 12 – (1) 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla karşılaştırmalı beslenme beyanı, ürün çeşitliliği de dikkate alınarak sadece aynı kategorideki aynı ürün adına sahip gıdalar arasında yapılabilir. Gıdada bulunan bir besin öğesinin miktarındaki ve/veya gıdanın enerji değerindeki fark belirtilir ve karşılaştırmalı beyan aynı miktardaki gıda için yapılır. Ek-1’de yer alan Beslenme Beyanları ve Beyan Koşullarında sadece artırılmış veya azaltılmış olanlar için karşılaştırmalı beslenme beyanı yapılabilir.

(2) Karşılaştırmalı beslenme beyanları, söz konusu gıdanın bileşimini, diğer markalara ait gıdalar da dâhil olmak üzere, beslenme beyanı bulundurmalarına izin verilmeyen aynı kategorideki gıdalarla karşılaştıracak şekilde yapılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Sağlık Beyanları

Özel koşullar

MADDE 13 – (1) Sağlık beyanları, ikinci bölümdeki genel gerekliliklere ve bu bölümdeki özel gerekliliklere uymadığı ve bu Yönetmeliğe göre izin verilerek 16 ncı ve 17 nci maddelerde bahsedilen Ek-2, Ek-3, Ek-4 ve Ek-5’te yer alan beyan listelerine dahil edilmediği sürece kullanılmaz.

(2) Sağlık beyanları, aşağıdaki bilgilerin etikette veya etiketin olmadığı durumlarda sunum ve reklamda yer alması koşuluyla kullanılır:

a) Dengeli ve çeşitli beslenme ile sağlıklı yaşamın önemini belirten ifade.

b) Beyan edilen faydalı etkinin sağlanması için tüketilmesi gereken gıda miktarı ve tüketim şekli.

c) Gerektiğinde, bu gıdayı tüketmemesi gerekenler için uyarı mesajı.

ç) Fazla tüketilmesi durumunda sağlığı olumsuz etkileyebilecek gıdalar için uygun bir uyarı.

(3) Besin öğesinin ya da gıdanın sağlık üzerine genel faydalarına ilişkin beyanlar, 16 ncı ve 17 nci maddelerinde bahsedilen Ek-2, Ek-3, Ek-4 ve Ek-5’te yer alan özel bir sağlık beyanının koşulunun karşılanması ve ilgili beyanın da yapılması şartıyla kullanılabilir.

(4) Bakanlık, gerektiğinde bu maddenin uygulanmasına ilişkin kılavuzlar yayımlar.

Tıp, beslenme veya diyetetik ile ilgili meslek örgütlerinin ve sağlıkla ilgili yardım kuruluşlarının tavsiye veya önerileri

MADDE 14 – (1) Tıp, beslenme veya diyetetik ile ilgili meslek örgütleri ile sağlıkla ilgili yardım kuruluşlarının sağlık beyanları ile ilgili tavsiye veya önerilerine ilişkin başvurular Bakanlıkça değerlendirilir.

Belirli sağlık beyanlarının kullanımına ilişkin kısıtlamalar

MADDE 15 – (1) Aşağıdaki sağlık beyanlarına kesinlikle izin verilmez:

a) Gıdanın tüketilmemesi durumunda sağlığın olumsuz etkilenebileceğini ileri süren beyanlar.

b) Kilo/ağırlık kaybının miktarına veya oranına atıfta bulunan beyanlar.

c) Bireysel doktorların veya sağlık profesyonellerinin ve 14 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilmeyen diğer kuruluşların tavsiyelerine atıfta bulunan beyanlar.

Hastalık riskinin azaltılmasına, çocukların gelişimi ve sağlığına ilişkin beyanlar dışındaki sağlık beyanları

MADDE 16 – (1) Hastalık riskinin azaltılmasına, çocukların gelişimi ve sağlığına ilişkin beyanlar dışındaki sağlık beyanları;

a) Bir besin öğesinin veya diğer öğenin; vücudun büyümesi, gelişimi ve fonksiyonları üzerindeki rolüne veya,

b) Psikolojik ve davranışsal fonksiyonlara veya,

c) İncelme veya kilo/ağırlık kontrolü veya açlık hissinin azaltılması veya tokluk hissinin artırılması veya diyetten sağlanan enerjinin azaltılmasına,

atıfta bulunan beyanlardır.

(2) Birinci fıkrada belirtilen sağlık beyanları;

a) Genel kabul görmüş bilimsel kanıtlara dayandırılan veya,

b) Yeni geliştirilmiş bilimsel kanıtlara ve/veya koruma altına alınan tescilli verilere dayandırılan,

beyanlar olabilir.

(3) Bu madde kapsamındaki beyanlar, hastalık riskinin azaltılmasına ilişkin beyanlar, çocukların gelişimi ve sağlığına ilişkin beyanlar ve koruma altına alınan tescilli verilere dayandırılan beyanlar hariç olmak üzere, Ek-2’de yer alır.

(4) Bu maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi kapsamında yer alan sağlık beyanlarında, Genel Müdürlüğün kendi inisiyatifi veya bir gıda işletmecisi veya ilgili gıda işletmecilerini temsil eden bir kuruluş tarafından yapılan başvuru üzerine, değişiklik yapılabilir. Bu kapsamdaki değişikler için, ihtiyaç duyulması halinde Bilimsel Komisyonun görüşüne başvurulabilir.

(5) Bu maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sağlık beyanlarının Ek-2’ye veya Ek-5’e dâhil edilmesi için Bilimsel Komisyonun görüşüne ihtiyaç duyulması halinde, 21 inci maddede belirlenen prosedür uygulanır.

Hastalık riskinin azaltılmasına, çocukların gelişimi ve sağlığına ilişkin beyanlar

MADDE 17 – (1) Ek-3, Ek-4 ve Ek-5’te yer alan beyanlar bu Yönetmelikteki tüm gerekli kullanım koşullarına uyulması şartıyla, TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasına bakılmaksızın kullanılabilir. Ancak Ek-5’te yer alan beyanlar sadece başvuru sahibi tarafından kullanılabilir.

(2) Bu maddenin birinci fıkrası kapsamındaki beyanların Ek-3 veya Ek-4 veya Ek-5’e dâhil edilmesi için Bilimsel Komisyonun görüşüne ihtiyaç duyulması halinde, 18 inci, 19 uncu, 20 nci ve 22 nci maddelerde belirlenen prosedür uygulanır.

(3) Hastalık riskinin azaltılmasına ilişkin sağlık beyanları için, bu Yönetmelikte yer alan genel gerekliliklere ve bu maddenin birinci fıkrasındaki özel gerekliliklere ek olarak, ürün etiketlemesinde veya sunumu veya reklamında beyanda atıf yapılan hastalığın çoklu risk faktörlerinin olduğunu ve bu risk faktörlerinden birini değiştirmenin yararlı bir etkisinin olabileceği veya olmayabileceğini belirten bir ifade yer alır.

Sağlık beyanlarına ilişkin izin başvurusu

MADDE 18 – (1) Sağlık beyanlarına ilişkin izin başvurusu Genel Müdürlüğe yapılır.

(2) Başvurunun Genel Müdürlüğe ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde, başvuru sahibi başvurunun alındığı konusunda resmi yazı ile bilgilendirilir. Bu bilgilendirmede, başvurunun teslim alındığı tarih de belirtilir.

(3) Genel Müdürlük, başvuruya ilişkin bilimsel bir değerlendirmeye ihtiyaç duyulması halinde, başvuru sahibi tarafından sunulan başvuruyu ve diğer ilave bilgileri Bilimsel Komisyon marifetiyle değerlendirir. Sunulan başvuru geçerli ise, Genel Müdürlük tarafından Bilimsel Komisyonun gündemine taşınır.

(4) Sağlık beyanlarına ilişkin izin başvurusu aşağıdaki bilgi ve belgeleri içerir:

a) Başvuru sahibinin adı ve adresi.

b) Hakkında sağlık beyanı yapılan besin öğesi veya diğer öğe veya gıda veya gıda grubunun adı ve özellikleri.

c) Mevcut olması durumunda bağımsız ve akademik incelemeden geçmiş çalışmalar da dâhil olmak üzere, sağlık beyanına yönelik olarak gerçekleştirilmiş çalışmaların birer kopyası ve sağlık beyanının bu Yönetmelikte belirtilen koşullara uygun olduğunu gösteren diğer mevcut materyaller.

ç) Gerektiğinde, tescilli olarak değerlendirilmesi talep edilen bilgilere ilişkin bilgilendirme ve söz konusu talebin doğrulanabilir gerekçesi.

d) Sağlık beyanı ile ilgili diğer bilimsel çalışmaların birer kopyası.

e) Duruma göre özel kullanım koşulları da dâhil olmak üzere, izin verilmesi istenen sağlık beyanının ifade şekline ilişkin öneri.

f) Başvurunun özeti.

(5) Genel Müdürlük, başvurunun bilimsel değerlendirme için hazırlanması ve sunulması konusunda gıda işletmecilerine yardımcı olmak amacıyla teknik kılavuzlar yayımlayabilir.

Bilimsel komisyonun görüşü

MADDE 19 – (1) Bilimsel Komisyon, geçerli bir başvurunun kendisine ulaştığı tarihten itibaren beş ay içinde görüşünü oluşturur. Bu süre, Bilimsel Komisyonun başvuru sahibinden bu maddenin ikinci fıkrasında belirtildiği gibi ek bilgi talep etmesi durumunda, istenen bilgilerin Bilimsel Komisyona ulaştığı tarihten itibaren iki ay uzatılır.

(2) Bilimsel Komisyon gerekli durumlarda, başvuru sahibinden, belirli bir süre içinde sunulmak üzere, başvuruda yer alan bilgilere ilave yapmasını talep edebilir.

(3) Bilimsel Komisyon görüşünü oluştururken aşağıdakileri doğrular:

a) Sağlık beyanının bilimsel kanıtlarla doğrulandığını.

b) Sağlık beyanının ifade şeklinin bu Yönetmelikte belirlenen kriterlere uygun olduğunu.

(4) Sağlık beyanına izin verilmesi yönünde bir görüş belirtilmesi halinde, Bilimsel Komisyonun görüşü aşağıdakileri içerir:

a) Başvuru sahibinin adı ve adresi.

b) Hakkında sağlık beyanı yapılan besin öğesi veya diğer öğe veya gıda veya gıda grubunun adı ve özellikleri.

c) Duruma göre özel kullanım koşulları da dâhil olmak üzere, izin verilmesi istenen sağlık beyanının ifade şekline ilişkin öneri.

ç) Gerekli durumlarda, gıdanın tüketimine ilişkin koşullar veya kısıtlamalar ve/veya etikette veya reklamda sağlık beyanına eşlik etmesi gereken ilave açıklamalar veya uyarılar.

(5) Bilimsel Komisyon, sağlık beyanının nasıl değerlendirildiğini anlatan ve görüşünün gerekçelerini ve görüşünü dayandırdığı bilgileri açıklayan bir raporu da kapsayacak şekilde, görüşünü Genel Müdürlük vasıtasıyla kamuoyunun görüşüne açar. Başvuru sahibi ve diğer ilgili taraflar, Bilimsel Komisyonun görüşüne ilişkin görüşlerini otuz gün içinde bildirir.

Başvurunun sonuçlandırılması

MADDE 20 – (1) Bilimsel Komisyon görüşünün oluşturulmasından itibaren iki ay içinde, Bilimsel Komisyonun bu görüşü ve değerlendirilen konu ile ilgili diğer hususlar da dikkate alınarak gerekli görülmesi halinde, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hazırlama Yönetmeliğine göre mevzuat değişikliği taslağı hazırlanır.

(2) Başvuru sahibinin tescilli verinin korunması yönünde bir talebinin olduğu durumlarda, başvuru sahibi lehine beyanın kullanımının kısıtlanması için aşağıdaki yol izlenir:

a) Beyan Ek-5’e dâhil edilir. Böyle bir durumda, beyanın başvuru sahibi tarafından kullanılması için verilen süre beş yıl sonra sona erer.

b) Beş yıllık süre bitmeden önce beyanın halen bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun olup olmadığı değerlendirilir, uygun görülmesi halinde süre bittikten sonra kullanım ile ilgili kısıtlamanın kaldırılması için beyanın, türüne göre Ek-2 veya Ek-3 veya Ek-4’e taşınması yönünde mevzuat değişikliği taslağı hazırlanır.

(3) Başvuru sahibi, alınan karar ile ilgili olarak Genel Müdürlük tarafından iki ay içinde bilgilendirilir.

(4) Ek-2, Ek-3 ve Ek-4’e dâhil edilen sağlık beyanları, kullanım koşullarına uygun olarak tüm gıda işletmecileri tarafından kullanılabilir. Ek-5’te yer alan sağlık beyanları ise, kullanım koşullarına uymak şartıyla, sadece ilgili başvuru sahibi tarafından kullanılabilir.

(5) Bir sağlık beyanının kullanımına izin verilmesi, söz konusu gıdaya ilişkin olarak herhangi bir gıda işletmecisinin genel hukuki ve cezai sorumluluğunu azaltmaz.

Yeni geliştirilmiş bilimsel kanıtlara dayanan sağlık beyanlarına ilişkin başvuru ve bilimsel komisyonun görüşü

MADDE 21 – (1) 16 ncı maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi kapsamına giren, ancak Ek-2’de yer almayan bir sağlık beyanını kullanmak isteyen gıda işletmecisi, bu beyanın Ek-2 veya Ek-5’e dâhil edilmesi için başvuruda bulunabilir.

(2) Birinci fıkrada bahsedilen başvurular Genel Müdürlüğe yapılır.

(3) Başvurunun Genel Müdürlüğe ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde, başvuru sahibi başvurunun alındığı konusunda resmî yazı ile bilgilendirilir. Bu bilgilendirmede, başvurunun teslim alındığı tarih de belirtilir.

(4) Başvuru 18 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen bilgileri ve talebin gerekçelerini içerir.

(5) Genel Müdürlük, başvuruya ilişkin bilimsel bir değerlendirmeye ihtiyaç duyulması halinde başvuru sahibi tarafından sunulan başvuruyu ve diğer ilave bilgileri Bilimsel Komisyon marifetiyle değerlendirir. Sunulan başvuru geçerli ise, Genel Müdürlük tarafından Bilimsel Komisyonun gündemine taşınır. Bilimsel Komisyon, geçerli bir başvurunun kendisine ulaştığı tarihten itibaren beş ay içinde görüşünü oluşturur. Bu süre, Bilimsel Komisyonun başvuru sahibinden ilave bilgi talep etmesi durumunda, istenen bilgilerin Bilimsel Komisyona ulaştığı tarihten itibaren bir ay uzatılabilir. Böyle bir durumda, başvuru sahibi talep edilen bilgiyi Bilimsel Komisyonun talebini aldığı tarihten itibaren on beş gün içinde sağlar.

(6) 19 uncu maddenin üçüncü ve beşinci fıkraları, duruma göre bu madde kapsamındaki sağlık beyanlarına da uygulanır.

(7) Bilimsel Komisyonun yaptığı bilimsel değerlendirmenin ardından oluşturduğu görüşün, beyanın Ek-2 veya Ek-5’e dâhil edilmesi yönünde olması halinde, Bilimsel Komisyonun görüşünün oluşturulduğu tarihten itibaren iki ay içinde, Bilimsel Komisyonun görüşü ve değerlendirilen konu ile ilgili diğer hususlar da dikkate alınarak Türk Gıda Kodeksi Hazırlama Yönetmeliğine uygun olarak karar verilir.

(8) Başvuru sahibinin, tescilli verinin korunması yönünde bir talebinin olduğu durumlarda, 20 nci maddenin ikinci fıkrası uygulanır.

İzin verilen sağlık beyanlarının değiştirilmesi, askıya alınması ve iptali

MADDE 22 – (1) Gıda işletmecileri, bu Yönetmeliğin izin verilen sağlık beyanlarını içeren eklerinden herhangi birinde yer alan bir beyan için değişiklik yapılmasına yönelik başvuruda bulunabilir. Duruma göre 18 inci, 19 uncu, 20 nci ve 21 inci madde hükümlerinde belirlenen prosedürler uygulanır.

(2) Bilimsel Komisyon, kendi insiyatifi ile veya Genel Müdürlüğün talebi üzerine, 16 ncı ve 17 nci maddede belirtilen eklerde yer alan bir sağlık beyanının bu Yönetmelikteki koşulları halen karşılayıp karşılamadığı ile ilgili görüş oluşturabilir. Bilimsel Komisyon oluşturduğu bu görüşü, Genel Müdürlük vasıtasıyla kamuoyunun görüşüne açar. İlgili taraflar, Bilimsel Komisyonun görüşüne ilişkin görüşlerini otuz gün içinde bildirir.

(3) Genel Müdürlük, Bilimsel Komisyonun görüşünü mümkün olan en kısa sürede inceler. Gerektiğinde, 20 nci ve 21 inci maddede belirtilen prosedürlere uygun olarak daha önce izin verilmiş olan sağlık beyanı değiştirilir, askıya alınır veya iptal edilir.

Verilerin korunması

MADDE 23 – (1) 18 inci maddenin dördüncü fıkrasına göre izin başvurusu sırasında sunulan bilimsel veriler ve diğer bilgiler, sonraki başvuru sahibi önceki başvuru sahibi ile bu veriler ve bilgilerin kullanılabileceği konusunda anlaşmaya varmamışsa, aşağıdaki durumlarda sağlık beyanının kullanımına izin verildiği tarihten itibaren beş yıl süresince sonraki başvuru sahibinin yararına kullanılamaz:

a) Bilimsel veriler ve diğer bilgilerin önceki başvuru sahibi tarafından başvurunun yapıldığı sırada tescilli olarak belirtilmiş olması.

b) Önceki başvuru sahibinin, başvurunun yapıldığı sırada tescilli veri için özel bir referans gösterme hakkına sahip olması.

c) Önceki başvuru sahibi tarafından sunulan tescilli veri olmaksızın sağlık beyanına izin verilememiş olması.

(2) Birinci fıkrada belirtilen beş yıllık süre bitmeden ve söz konusu sağlık beyanının türüne göre Ek-2 veya Ek-3 veya Ek-4’e dâhil edilmesine ilişkin bir değişiklik yapılmadan, sonraki başvuru sahibi, önceki başvuru sahibi tarafından tescilli olarak belirtilen veriyi referans gösterme hakkına sahip değildir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Sağlık Beyanlarına İlişkin Başvuru Kuralları

Başvurunun konusu

MADDE 24 – (1) Bu bölümde belirlenen kurallar, 18 inci ve 21 inci maddeye göre sunulan başvurular için geçerlidir.

Başvurunun kapsamı

MADDE 25 ‒ (1) Her bir başvuru, sadece bir besin öğesi veya diğer öğe veya gıda veya gıda grubu ile beyan edilen tek bir etki arasındaki ilişkiyi kapsar.

Sağlık beyanının türü

MADDE 26 ‒ (1) Başvurunun, 16 ncı ve 17 nci maddelerde belirtilen sağlık beyanı türlerinden hangisi ile ilgili olduğu belirtilir.

Tescilli veriler

MADDE 27 ‒ (1) 18 inci maddenin dördüncü fıkrasının (ç) bendinde belirtilen tescilli veri olarak değerlendirilmesi talep edilen bilgiler ve bunlara ilişkin doğrulanabilir gerekçeler, başvurunun ayrı bir bölümünde sunulur.

Bilimsel çalışmalar

MADDE 28 ‒ (1) 18 inci maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentlerinde belirtilen çalışmalar ve diğer materyaller;

a) Öncelikli olarak insanlarda yapılan çalışmalardan,

b) Farklı çalışma türlerinden elde edilebilen kanıtların göreceli gücünü yansıtacak şekilde çalışma dizaynlarının hiyerarşisine göre,

oluşur.

Kullanım koşulları

MADDE 29 ‒ (1) 18 inci maddenin dördüncü fıkrasının (e) bendi gereğince, sağlık beyanının ifade şekline ilişkin öneri ile birlikte sunulacak olan kullanım koşulları aşağıdaki hususları içerir:

a) Sağlık beyanının hedef kitlesi.

b) Beyan edilen yararlı etkinin sağlanması için gerekli olan besin öğesi veya diğer öğe veya gıda veya gıda grubunun miktarı ve tüketim şekli.

c) Gerekli durumlarda, hakkında sağlık beyanı yapılan besin öğesi veya diğer öğe veya gıda veya gıda grubunu tüketmekten kaçınması gereken kişilere yönelik açıklama.

ç) Aşırı şekilde tüketildiğinde sağlık açısından risk oluşturabilecek besin öğesi veya diğer öğe veya gıda veya gıda grubuna ilişkin uyarı.

d) Kullanıma ilişkin diğer kısıtlamalar ve hazırlama ve/veya kullanıma ilişkin talimatlar.

Teknik kurallar

MADDE 30 ‒ (1) Başvuru, Ek-7’de yer alan Sağlık Beyanlarına İlişkin Başvuruların Hazırlanması ve Sorulması ile İlgili Teknik Kurallara uygun şekilde hazırlanır ve sunulur.

Başvurunun geçerliliğinin kontrolü

MADDE 31 ‒ (1) Başvurunun geçerliliği Genel Müdürlük tarafından kontrol edilir. Genel Müdürlük bu amaçla, 18 inci veya 21 inci maddeye göre sunulan başvuruların 18 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen bilgi ve verileri içerdiğini teyit eder.

(2) Genel Müdürlük ayrıca sağlık beyanının;

a) 18 inci madde kapsamında sunulan başvurular için, hastalık riskinin azaltılmasına ilişkin bir sağlık beyanı veya çocukların gelişimi ve sağlığına ilişkin bir sağlık beyanı olduğunu,

b) 21 inci madde kapsamında sunulan başvurular için, çocukların gelişimi ve sağlığına ilişkin sağlık beyanları hariç olmak üzere, 16 ncı maddenin ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen bir sağlık beyanı olduğunu,

teyit eder.

Başvuruların geri çekilmesi

MADDE 32 ‒ (1) 18 inci veya 21 inci madde kapsamında sunulan bir başvuru, Bilimsel Komisyonun 19 uncu maddenin birinci fıkrasına göre veya 21 inci maddeye göre görüşünü karara bağlayacağı tarihe kadar, başvuru sahibi tarafından geri çekilebilir.

(2) Bir başvurunun geri çekilmesine ilişkin talep Genel Müdürlüğe iletilir.

(3) Geri çekme talebinin Genel Müdürlüğe ulaşmasını takiben Bilimsel Komisyona bilgi verilir. Bu maddenin birinci fıkrasına uygun olarak iletilen geri çekme talebi Bilimsel Komisyona bildirildiğinde, işlem süreci sona erdirilir.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Uygulamaya ilişkin düzenlemeler

MADDE 33 ‒ (1) Gerek görüldüğünde bu Yönetmelik hükümlerinin uygulamasına yönelik hazırlanacak talimat veya kılavuzlar, Bakanlık internet sitesinde yayımlanır.

Avrupa Birliği mevzuatına uyum

MADDE 34 – (1) Bu Yönetmelik, Gıdalarda Yapılan Beslenme ve Sağlık Beyanları Hakkında 20/12/2006 tarihli ve (AT) 1924/2006 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

İdari yaptırım

MADDE 35 ‒ (1) Bu Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre yaptırımlar uygulanır.

Uyum zorunluluğu

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce faaliyet göstermekte olan gıda işletmecileri 31/12/2019 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır. 31/12/2019 tarihinden önce etiketlenen veya piyasaya arz edilen gıdalar raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilir.

(2) Birinci fıkra hükümleri ithal edilen gıdaların etiketleri için de geçerlidir.

Geçiş Hükümleri

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren gıda işletmecileri, Yönetmelikte belirtilen geçiş süreleri içinde Yönetmelik hükümlerine uyum sağlayıncaya kadar 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği hükümlerine uyarlar.

Yürürlük

MADDE 36 ‒ (1) Bu Yönetmeliğin;

a) Bilimsel Komisyona atıf yapan 18 ila 32 nci maddeleri 1/7/2017 tarihinde,

b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 37 ‒ (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

26 Ocak 2017 PERŞEMBE                Resmî Gazete                            Sayı : 29960 (Mükerrer)

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA ETİKETLEME VE TÜKETİCİLERİ

BİLGİLENDİRME YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, algı farklılıkları ve bilgi gereksinimleri dâhil gıda hakkında bilgilendirme açısından tüketicilerin üst düzeyde korunmasına ilişkin kuralları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik;

a) Özellikle gıdaların etiketlenmesi olmak üzere, gıda hakkında bilgilendirme ile ilgili genel kuralları, gereklilikleri ve sorumlulukları belirlemektedir.

b) Yeni bilgilendirme gereklilikleri ile sonradan oluşabilecek gelişmelere karşılık verilebilmesi amacıyla yeterli esnekliğin sağlanması ihtiyacı dikkate alınarak gıda hakkında bilgilendirme usulleri ve tüketicinin bilgilenme hakkının garanti altına alınmasını sağlayacak tedbirleri ortaya koymaktadır.

(2) Bu Yönetmelik, gıda zincirinin tüm aşamalarında, gıda işletmecilerine uygulanır.

(3) Bu Yönetmelik, toplu tüketim yerleri tarafından sunulan gıdalar dâhil olmak üzere son tüketiciye sunulması amaçlanan tüm gıdaları, toplu tüketim yerlerine yönelik olarak hazırlanan gıdaları ve gıda işletmecileri arasında arz edilen gıdaları kapsar.

(4) Bu Yönetmelik hükümleri, yatay ve dikey gıda kodeksinde yer alan etiketlemeye ilişkin hükümler ve belirli gıdalar için yürürlükte olan özel mevzuatta belirlenen etiketleme gereklilikleri saklı kalmak kaydıyla uygulanır.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 21 inci, 22 nci, 23 üncü, 24 üncü, 27 nci, 28 inci, 32 nci ve 34 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) 5996 sayılı Kanunun 3 üncü maddesindeki, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin 4 üncü maddesindeki, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki, 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki, 30/6/2013 tarihli ve 28693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki ile 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki tanımlara ilave olarak aşağıda yer alan tanımlar da geçerlidir.

(2) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Alışılagelen ad: Açıklamaya ihtiyaç duyulmaksızın tüketiciler tarafından gıdanın adı olarak kabul edilen adı,

b) Ana bileşen: Gıdanın %50’sinden fazlasını oluşturan veya tüketici tarafından genellikle gıdanın adı ile ilişkilendirilen ve çoğu zaman miktarının belirtilmesi gereken bileşeni veya bileşenleri,

c) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

ç) Besin öğesi: Protein, karbonhidrat, yağ, lif, sodyum ve Ek-9 Bölüm 1’de yer alan vitaminler ve mineraller ile bu gruplara ait olan veya bu gruplardan birinin öğeleri olan maddeleri,

d) Bileşen: Bir gıdanın üretiminde veya hazırlanmasında kullanılan ve değişmiş bir formda da olsa son üründe bulunan aroma vericiler, gıda katkı maddeleri, gıda enzimleri de dâhil herhangi bir madde veya ürünü ve bileşik bileşenin herhangi bir bileşenini,

e) Bileşik bileşen: Kendisi birden fazla bileşenin ürünü olan bileşeni,

f) Buğday: Triticum cinslerinden herhangi birini,

g) Dış ambalaj: Hazır ambalajlı gıdaların gıda işletmecileri arasında taşınması veya bu yerlerde depolanması sırasında koruma veya taşıma amacıyla içine konulduğu ambalajı,

ğ) Doğrudan satış için hazır ambalajlı hale getirilmiş olan gıda: Son tüketiciye veya toplu tüketim yerlerine;

1) Fırıncılık ve pastacılık ürünleri dışındaki gıdalar ile ilgili olarak; perakendeci tarafından ambalajlandığı tesiste veya bu perakendeci tarafından kullanılan mobil bir araçta ya da hareketli bir tezgâhta satılmak üzere, aynı perakendeci tarafından ambalajlanarak,

2) Fırıncılık ve pastacılık ürünleri ile ilgili olarak (“(1) numaralı alt bentte belirtildiği şekilde satılmak üzere, perakendeci tarafından ambalajlanarak”, “Üreticisi tarafından üretildiği tesiste satılmak üzere, yine üreticisi tarafından hazır ambalajlı hale getirilerek”) sunulan gıdayı,

h) Etiket: Gıdanın ambalajının veya kabının üzerine yazılmış, basılmış, şablon ile basılmış, işaretlenmiş, kabartma ile işlenmiş, soğuk baskı ile basılmış, yapıştırılmış veya iliştirilmiş olan herhangi bir işareti, markayı, damgayı, resimli veya diğer tanımlayıcı unsurları,

ı) Etiketleme: Gıdaya eşlik eden veya atıfta bulunan herhangi bir ambalaj, belge, bildirim veya etiket üzerinde yer alan, gıda ile ilgili herhangi bir yazı, bilgi, ticari marka, resimli unsur veya işaretleri,

i) Gıda enzimi: Bitki, hayvan veya mikroorganizmalardan veya bir fermantasyon prosesinden elde edilen ürün dâhil olmak üzere belirli bir biyokimyasal reaksiyonu katalizleyebilen bir veya daha fazla enzimi içeren ve gıdanın üretimi, işlenmesi, hazırlanması, muamelesi, ambalajlanması, nakliyesi veya depolanmasının herhangi bir aşamasında teknolojik bir amaçla gıdaya ilave edilen ürünleri,

j) Gıda hakkında bilgilendirme: Bir etiket veya gıdaya eşlik eden diğer materyal veya modern teknoloji araçları ile sözlü iletişimi de kapsayan diğer araçlar vasıtasıyla son tüketiciye sunulan ve gıda ile ilgili olan bilgilendirmeyi,

k) Gıda hakkında bilgilendirme mevzuatı: Belirli gıda gruplarına veya özel durumlarda tüm gıdalara uygulanabilen genel nitelikli kurallar ve sadece özel gıdalara uygulanan kurallar dahil gıdalar hakkında bilgilendirmeyi ve özellikle etiketlemeyi kapsayan düzenlemeleri,

l) Gıda hakkında zorunlu bilgilendirme: İlgili mevzuat gereğince son tüketiciye sağlanması gereken bilgileri,

m) Gıda onay numarası: Bakanlıkça belirlenen ve belli bir onay işlemine tabi olan gıdaların özel mevzuatında belirtildiği şekilde kodlanacak olan numarayı,

n) Gluten: Bazı bireylerin duyarlı oldukları, suda ve 0,5 M sodyum klorür çözeltisinde çözünmeyen ve buğday, çavdar, arpa, yulaf veya bunların melez çeşitlerinden ve türevlerinden gelen bir protein fraksiyonunu,

o) Görüş alanı: Bir ambalajın, tek bir bakış noktasından okunabilen tüm yüzeylerini,

ö) Hazır ambalajlı gıda: Tüketicinin talebi doğrultusunda satış yapılan işletmede ambalajlanan gıdalar veya doğrudan satış için hazır ambalajlı hale getirilen gıdalar hariç olmak üzere; her durumda açılmadan veya değiştirilmeden içeriği değiştirilemeyecek şekilde, ambalajı gıdayı tamamen veya sadece kısmen kaplayan, son tüketiciye ve toplu tüketim yerlerine bu şekilde sunulan gıda ve satışa sunulmadan önce içine konulduğu ambalajdan oluşan herhangi bir tek birimi,

p) Menşe ülke: Gıdanın,  27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 18 ila 21 inci madde hükümleri çerçevesinde belirlenen menşe ülkesini,

r) Net miktar: Ambalajlı gıdanın, ambalaj malzemesi ve gıda ile birlikte ambalajlanan diğer malzemeler hariç miktarını,

s) Okunabilirlik: Bilgilendirmenin; punto büyüklüğü, harf aralığı, satır aralığı, çizgi genişliği, yazı rengi, yazı karakteri, harflerin yükseklik-genişlik oranı, malzemenin yüzeyi ve baskı ile zemin arasında belirgin kontrastın yanı sıra çeşitli unsurlar vasıtasıyla belirtildiği ve genel nüfus için görsel olarak erişilebilir fiziksel görünümünü,

ş) Özel beslenme amaçlı gıda: İlgili gıda kodeksinde tanımlanan gıdaları,

t) Parti: Gıdanın ilgili gıda kodeksinde tanımlanan satış birimleri topluluğunu,

u) Reklam: Ticaret, iş, zanaat veya bir meslekle bağlantılı olarak, bir mal veya hizmetin satışını ya da kiralanmasını sağlamak, hedef kitleyi oluşturanları bilgilendirmek veya ikna etmek amacıyla reklam verenler tarafından herhangi bir mecrada yazılı, görsel, işitsel ve benzeri yollarla gerçekleştirilen pazarlama iletişimi niteliğindeki duyuruları,

ü) Resmî ad: Gıdanın Türk Gıda Kodeksi kapsamında belirlenen adını,

v) Son tüketim tarihi: Mikrobiyolojik açıdan kolay bozulabilen ve bu nedenle insan sağlığı açısından kısa süre içerisinde tehlike oluşturması muhtemel olan gıdaların tüketilebileceği son tarihi,

y) Süzme ağırlığı: Sıvı ortam içinde satışa sunulan katı gıdanın, sıvı kısmı uygun yöntemlerle ayrıldıktan sonraki net miktarını,

z) Tanımlayıcı ad: Gıdanın ve gerektiğinde kullanımının tanımlanmasını, tüketicilerin gıdanın gerçek doğasını anlamasını ve karıştırılabileceği diğer gıdalardan ayırt etmesini sağlayan yeterince açık olan adı,

aa) Tasarlanmış nanomateryal: 100 nanometreden büyük boyutlarda olabilen fakat nano boyut karakteristiğini (bahse konu malzemenin geniş spesifik yüzey alanı ile ilgili olan ve/veya aynı malzemenin nano hali olmayan cinsinden farklı spesifik fizikokimyasal özellikleri içeren) koruyan agregat, aglomerat veya yapılar içeren, bir çoğunun bir veya daha fazla boyutu 100 nm veya daha az olan, içinde veya yüzeyde bulunan ayrı fonksiyonel parçalardan oluşan veya bir veya daha fazla boyutu 100 nm veya daha az olan ve özel bir amaç için üretilen malzemeyi,

bb) Tavsiye edilen tüketim tarihi: Uygun şekilde muhafaza edildiğinde, gıdanın kendine has özelliklerini koruduğu süreyi gösteren tarihi,

cc) Temel görüş alanı: Bir ambalajın, tüketici tarafından ilk bakışta yüksek bir olasılıkla görülmesi beklenen, gıdanın karakteri ve doğası ve uygulanabilirse markasına dayanarak tüketicinin ürünü hemen tanımasına imkân veren ve birden fazla bulunması halinde gıda işletmecisi tarafından seçilen görüş alanını,

çç) Toplu tüketim yeri: Gıdanın tüketime hazır hale getirildiği ve tüketilmek üzere son tüketiciye sunulduğu; mobil araçlar veya sabit veya hareketli tezgahlar da dahil olmak üzere hazır yemek hizmeti veren restoranlar, kantinler, okullar ve hastaneler gibi işletmeleri,

dd) Uzaktan iletişim araçları: 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun ‘mesafeli sözleşmeler’ ile ilgili hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gıdayı tedarik eden ile tüketicinin fiziksel olarak karşı karşıya gelmeden, aralarında anlaşmaya varmak için kullanabildikleri herhangi bir aracı,

ifade eder.

(3) Bu Yönetmelikte beslenme bildirimi ile ilgili geçen;

a) ‘Beslenme yönünden etiketleme’ veya ‘beslenme bildirimi’:

1) Enerji değeri veya,

2) Enerji değeri ve sadece besin öğelerinden bir veya birden fazlası (“Yağ (doymuş yağ, tekli doymamış yağ, çoklu doymamış yağ, trans yağ)”, “Karbonhidrat (şekerler, polioller, nişasta)”, “Tuz”, “Lif”, “Protein”, “Ek-9 Bölüm 1’de yer alan ve bu ekte tanımlanan belirgin miktarlarda bulunan vitamin ve mineraller”),

hakkındaki bilgileri içeren bildirimi,

b) Çoklu doymamış yağ: Cis, cis-metilen kesintili iki veya daha fazla çift bağ içeren yağ asitlerini,

c) Doymuş yağ: Çift bağ içermeyen yağ asitlerini,

ç) Karbonhidrat: Polioller de dâhil olmak üzere, insan vücudunda metabolize olan herhangi bir karbonhidratı,

d) Lif: İnsan ince bağırsağında sindirilemeyen, emilemeyen ve üç veya daha fazla monomerden oluşan;

1) Tüketilen gıdada doğal olarak bulunan yenilebilir karbonhidrat polimerlerini,

2) Gıda hammaddelerinden fiziksel, kimyasal veya enzimatik yolla elde edilen ve faydalı fizyolojik etkiye sahip olduğu genel kabul görmüş bilimsel kanıtlarla doğrulanmış olan yenilebilir karbonhidrat polimerlerini,

3) Faydalı fizyolojik etkiye sahip olduğu genel kabul görmüş bilimsel kanıtlarla doğrulanmış olan yenilebilir sentetik karbonhidrat polimerlerini,

e) Ortalama değer: Belli bir gıdanın içerdiği besin öğesi miktarını en iyi temsil eden ve mevsimsel değişkenlik, tüketim eğilimleri ve gerçek değerin değişmesine neden olabilecek diğer faktörler ile ilgili kabulleri yansıtan değeri,

f) Poliol (şeker alkol): İkiden fazla hidroksil grubu içeren alkolleri,

g) Porsiyon büyüklüğü: Bir gıdanın, bir defada tüketilmesi beklenen ortalama miktarını,

ğ) Protein: Özel mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, “Protein = Toplam Kjeldahl Azotu x 6,25” formülü kullanılarak hesaplanan protein içeriğini,

h) Referans alım (RA) oranı: Tüketime hazır haldeki gıdanın 100 g veya 100 ml’sinin ve/veya bir porsiyonunun veya bir tüketim biriminin, Ek-9 Bölüm 2’deki enerji veya besin öğeleri için verilen referans alım değerlerinin % olarak ne kadarını karşıladığını,

ı) Şekerler: Polioller hariç olmak üzere, gıdada bulunan tüm monosakkaritler ve disakkaritleri,

i) Tekli doymamış yağ: Cis formunda bir adet çift bağ içeren yağ asitlerini,

j) Trans yağ: Trans formunda en az bir adet konjuge olmayan (en az bir metilen grubu kesintili) karbon-karbon çift bağı içeren yağ asitlerini,

k) Tuz: “Tuz = Sodyum x 2,5” formülü kullanılarak hesaplanan tuz eşdeğeri içeriğini,

l) Tüketim birimi: Hazır ambalajlı gıdalar için;

1) Ambalajın veya etiketin üzerinde adedi veya ağırlığı belirtilen ve ambalajın içinde ağırlıkları aynı olan paket, dilim, adet, draje, tane ve benzeri şekildeki ayrı her bir birimi,

2) Porsiyon büyüklüğü belirlenmiş gıdanın Ek-12’de yer alan Gıdaların Porsiyon Büyüklükleri dışındaki tek kullanımlık ambalajda sunulduğu tek birimi,

m) Yağ: Fosfolipidler dâhil olmak üzere tüm lipitleri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Gıda Hakkında Bilgilendirmenin Genel İlkeleri

Gıda hakkında zorunlu bilgilendirmenin ilkeleri

MADDE 5 – (1) Bakanlık, gıda hakkında bilgilendirme mevzuatının gerektirdiği zorunlu bilgilendirme kurallarını düzenlerken aşağıdaki özelliklere ilişkin bilgileri esas alır:

a) Gıdanın kimliği ve bileşimi, özellikleri veya diğer nitelikleri.

b) Özellikle belli tüketici gruplarının sağlığına zararlı olabilecek içerik, güvenli kullanım, muhafaza, dayanıklılık ve gıdanın zararlı veya tehlikeli içeriğine ilişkin sonuçları ve riskleri içeren sağlık etkisine dair bilgileri içerecek şekilde tüketici sağlığının korunmasını ve gıdanın güvenilir kullanımını.

c) Özel beslenme ihtiyaçları olanlar dahil tüketicilerin bilinçli olarak seçim yapmasını sağlayacak besin öğeleri.

(2) Gıda hakkında zorunlu bilgilendirmenin gerekliliği değerlendirilirken ve tüketicilerin bilinçli seçim yapmalarını sağlamak için, tüketicilerin çoğunluğu tarafından özel olarak önem verilen belirli bilgilere duyulan yaygın ihtiyaç ve güvenilir gıdanın piyasaya arzı dikkate alınır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Gıda Hakkında Bilgilendirmeye İlişkin Genel Gereklilikler ve Gıda İşletmecilerinin

Sorumlulukları

Temel gereklilik

MADDE 6 – (1) Son tüketici veya toplu tüketim yerlerine yönelik tüm gıdalarda bu Yönetmeliğin gerektirdiği bilgiler yer alır.

Doğru bilgilendirmeye ilişkin kurallar

MADDE 7 – (1) Gıda hakkında bilgilendirme, özellikle;

a) Gıdanın başta doğası, kimliği, özellikleri, bileşimi, miktarı, dayanıklılığı, menşe ülkesi, imalat veya üretim metodu olmak üzere başlıca nitelikleri açısından,

b) Gıdanın sahip olmadığı etkilere veya özelliklere atıfta bulunarak,

c) Tüm benzer gıdalar aynı niteliklere sahip olduğu halde, belli bir gıdanın özel niteliklere sahip olduğunu ileri sürerek ve özellikle belirli bileşenler ve/veya besin öğelerinin varlığını veya yokluğunu özel olarak vurgulayarak,

ç) Gıdanın bileşiminde doğal olarak bulunan bir öğe veya gıdada normal olarak kullanılan bir bileşen farklı bir öğe veya farklı bir bileşen ile ikame edildiği halde, görünüş, tanımlama veya resimli gösterimler vasıtasıyla söz konusu gıdada o öğenin veya o bileşenin varlığını ima ederek,

yanıltıcı biçimde olamaz.

(2) Gıda hakkında bilgilendirmenin doğru, açık ve tüketici için kolay anlaşılır olması sağlanır.

(3) Özel beslenme amaçlı gıdalar ile ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gıdanın bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğuna dair bilgilendirme yapılamaz, bu tür özelliklere atıfta bulunulamaz.

(4) Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yer alan hükümler;  gıdanın reklâmı ile gıdanın tanıtımı; özellikle de şekli, görünüşü veya ambalajı, kullanılan ambalaj malzemesi, düzenlendiği biçim ve sergilenme şekli için de uygulanır.

Sorumluluklar

MADDE 8 – (1) Gıda hakkında bilgilendirmeden, gıdayı kendi adı veya ticari unvanı altında piyasaya arz eden gıda işletmecisi, ithal edilen gıda hakkında bilgilendirmeden ise ithalatçı sorumludur.

(2) Gıda hakkında bilgilendirmeden sorumlu olan gıda işletmecisi, yürürlükte olan gıda hakkında bilgilendirme mevzuatının gerektirdiği bilgilerin hazır bulunmasını ve doğruluğunu sağlar.

(3) Bu maddenin birinci fıkrası dışında kalan ve gıda hakkında bilgilendirmeye müdahale etmeyen gıda işletmecileri, sahip oldukları bilgiler çerçevesinde, yürürlükte olan gıda hakkında bilgilendirme mevzuatına uygun olmayan gıdaları tedarik etmezler.

(4) Gıda işletmecileri, kendi kontrolleri altında yürütülen faaliyetler kapsamında, son tüketiciyi yanıltacak veya tüketicinin korunma düzeyini ve bilinçli seçim yapma şansını azaltacak şekilde gıdaya eşlik eden bilgilerde değişiklik yapamaz. Gıda işletmecileri, gıdaya eşlik eden bilgilerde yaptıkları her değişiklikten sorumludur.

(5) Gıda işletmecileri bu maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarına aykırı olmamak kaydıyla, kendi kontrolleri altında yürütülen faaliyetler kapsamında, gıda hakkında bilgilendirme mevzuatına ve faaliyetleri ile ilgili yasal düzenlemelere uyum sağlar ve bu gerekliliklerin yerine getirildiğini doğrular.

(6) Gıda işletmecileri, kendi kontrolleri altında yürütülen faaliyetler kapsamında, son tüketiciye yönelik olan veya toplu tüketim yerlerine arz edilecek olan hazır ambalajlı olmayan gıdalar ile ilgili olarak, gerektiğinde gıda hakkında zorunlu bilgilendirmenin son tüketiciye sunulmasını sağlamak amacıyla gıdayı alan gıda işletmecisine aktarılması gereken bilgileri sağlar.

(7) Gıda işletmecileri, kendi kontrolleri altında yürütülen faaliyetler kapsamında;

a) Son tüketiciye yönelik olan, ancak toplu tüketim yerleri haricinde son tüketiciye satılmadan önceki bir aşamada piyasaya arz edilen,

b) Toplu tüketim yerlerine yönelik olan ve hazırlama, işleme, parçalama, bölme veya doğrama işlemleri için toplu tüketim yerlerine arz edilen,

hazır ambalajlı gıdalarla ilgili olarak dördüncü bölümde belirtilen bilgilerin gıdanın ambalajının üzerinde veya bu ambalaja yapıştırılmış bir etiket üzerinde veya ticari belgelerin gıdaya eşlik etmesi veya teslimattan önce veya teslimat sırasında gönderildiği garanti edilebildiğinde gıda ile ilgili ticari belgelerin üzerinde bulunmasını sağlar.

(8) Gıda işletmecileri bu maddenin yedinci fıkrasına bakılmaksızın, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a), (e), (f) ve (g) bentlerinde belirtilen bilgilerin, hazır ambalajlı gıdaların piyasaya arz edildiği dış ambalaj üzerinde de yer almasını sağlar. Bu bilgiler hazır ambalajlı gıdanın ambalajı veya etiketi üzerinde bulunuyorsa ve dış ambalajdan açık bir şekilde ve kolayca görülebiliyorsa, bilgilerin dış ambalajda tekrar belirtilmesine gerek yoktur.

(9) Son tüketiciye veya toplu tüketim yerlerine yönelik olmayan bir gıdayı diğer gıda işletmecilerine arz eden gıda işletmecileri, bu işletmecilere, bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan sorumlulukların yerine getirilmesi gerektiğinde, yeterli bilginin sağlandığını garanti ederler.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Gıda Hakkında Zorunlu Bilgilendirmenin İçeriği ve Bildirimi

Zorunlu bilgiler

MADDE 9 – (1) Bu Yönetmelikteki istisnalar saklı kalmak kaydıyla, aşağıdaki bilgilerin belirtilmesi zorunludur:

a) Gıdanın adı.

b) Bileşenler listesi.

c) Ek-1’de yer alan Alerjiye veya İntoleransa Neden Olan Belirli Madde veya Ürünler.

ç) Belirli bileşenlerin veya bileşen gruplarının miktarı.

d) Gıdanın net miktarı.

e) Tavsiye edilen tüketim tarihi veya son tüketim tarihi.

f) Özel muhafaza ve/veya kullanım koşulları.

g) 8 inci maddenin birinci fıkrasında bahsedilen gıda işletmecisinin adı veya ticari unvanı ve adresi.

ğ) 12 nci maddede belirtilen işletme kayıt numarası veya tanımlama işareti.

h) Menşe ülke.

ı) Kullanım bilgisi olmadığında gıdanın uygun şekilde tüketimi mümkün değilse, gıdanın kullanım talimatı.

i) Hacmen % 1,2’den fazla alkol içeren içeceklerde hacmen gerçek alkol derecesi.

j) Beslenme bildirimi.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen bilgiler kelimeler ve rakamlarla verilir. Bu bilgiler, kelime ve rakamlara ilave olarak, 42 nci madde hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla resimli gösterimler veya semboller aracılığıyla ifade edilebilir.

Belirli gıdalar veya gıda grupları için ilave zorunlu bilgiler

MADDE 10 – (1) Ek-2’de yer alan etiketinde ilave zorunlu bilgiler bulunması gereken gıdalar için, 9 uncu maddede belirtilen bilgilere ilave olarak Ek-2’de yer alan bilgilerin de bulunması zorunludur.

Gıdanın parti işareti veya numarası

MADDE 11 – (1) 9 uncu ve 10 uncu maddelerde bahsedilen zorunlu bilgilere ilave olarak, gıdanın ait olduğu partinin tanımlanmasını sağlayan parti işareti veya numarası da ilgili gıda kodeksine uygun olarak belirtilir.

İşletme kayıt numarası veya tanımlama işareti

MADDE 12 – (1) Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğe göre;

a) Kayıt işlemine tabi olan gıda işletmelerinde üretilen veya ambalajlanan gıdalar için, gıdanın üretildiği veya ambalajlandığı gıda işletmesinin işletme kayıt numarası belirtilir.

b) Onay işlemine tabi olan gıda işletmelerinde üretilen veya ambalajlanan gıdalar için, Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinde yer alan tanımlama işareti ile ilgili hükümler uygulanır.

Gıda onay numarası

MADDE 13 – (1) Bakanlıkça onay şartı getirilen gıdaların etiketinde gıda onay numarasının yazılması zorunludur.

(2) Gıda onay numarası, birinci fıkra kapsamında onay alması gereken gıda ile ilgili özel mevzuatta yer alan hükümlere uygun olarak verilir.

Ağırlıklar ve ölçüler

MADDE 14 – (1) 9 uncu madde, ağırlıklar ve ölçülere ilişkin mevzuat hükümlerinin uygulanmasını engellemez.

(2) Hazır ambalajlı gıdaların nominal dolum miktarlarına ilişkin özel hususlar, 4/6/2015 tarihli ve 29376 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazır Ambalajlı Mamullerin Ağırlık ve Hacim Esasına Göre Net Miktar Tespitine Dair Yönetmelik (76/211/AT) ve 4/8/2010 tarihli ve 27662 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazır Ambalajlı Mamullerin Nominal Dolum Miktarı ile İlgili Kuralların Belirlenmesine Dair Yönetmelik (2007/45/AT) kapsamında Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenir.

Gıda hakkında zorunlu bilgilendirmenin kullanılabilirliği ve yerleşimi

MADDE 15 – (1) Gıda hakkında zorunlu bilgilendirmenin, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak, tüm gıdalar için hazır bulunması ve kolayca erişilebilir olması sağlanır.

(2) Gıda hakkında zorunlu bilgilendirme, hazır ambalajlı gıdalarda doğrudan ambalajın üzerinde veya bu ambalaja ayrılmayacak şekilde yapıştırılmış veya iliştirilmiş bir etiket üzerinde bulunur.

(3) Son tüketiciye veya toplu tüketim yerlerine; hazır ambalajlı hale getirilmeksizin satılan gıdalar veya satış yapılan işletmede tüketicinin talebi doğrultusunda paketlenerek satılan gıdalar ile doğrudan satış için hazır ambalajlı hale getirilmiş olan gıdalar ile ilgili olarak aşağıdaki kurallar uygulanır:

a) Doğrudan satış için hazır ambalajlı hale getirilmiş olan gıdalar hariç olmak üzere zorunlu bilgilerin tümü gıdanın (dökme ürünler dahil) satış yerlerine sevk edilmesi sırasında beraberinde yer alır.

b) Gıdanın satışı sırasında, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a), (c), (e), (g) ve (h) bentlerinde yer alan bilgiler ile Ek-2’nin 6 ve 7 numaralı satırları kapsamındaki ilave zorunlu bilgiler satın alan kişinin görebileceği yerlerde bulundurulur veya gıda ile birlikte satın alan kişiye sunulur.

c) Talep edilmesi halinde, satın alan kişi zorunlu bilgilerin tümü hakkında bilgilendirilir.

(4) Bu maddenin üçüncü fıkrası, diğer bazı zorunlu bilgilerin belirlendiği ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla uygulanır.

(5) Toplu tüketim yerlerinde son tüketiciye sunulan hazır ambalajlı olmayan gıdalarla ilgili olarak aşağıdaki kurallar uygulanır:

a) 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde yer alan bilgiler ile Ek-2’nin 6 ve 7 numaralı satırları kapsamındaki ilave zorunlu bilgiler tüketiciye sunulur.

b) (a) bendinde belirtilen bilgiler kolayca görülebilecek, açıkça okunabilecek şekilde menüler, yazı tahtaları, broşür benzeri araçlar vasıtasıyla son tüketiciye sunulur. Bilgilerin sunumunda, kelimeler veya sayılar yerine başka gösterim şekilleri ve/veya grafik formlar veya semboller kullanılabilir.

Zorunlu bilgilerin bildirim şekli

MADDE 16 – (1) Gıda hakkında zorunlu bilgilendirme; kolayca görülebilecek, açıkça okunabilecek ve silinmeyecek şekilde dikkat çekici bir yerde yapılır. Verilen bilgiler, diğer yazılı veya resimli unsurlar vasıtasıyla herhangi bir şekilde gizlenemez, kapatılamaz, bölünemez veya kesilemez. Bu bilgilere ilişkin yazılar ile zemin arasında belirgin bir kontrast olması sağlanır.

(2) Belirli gıdalar için uygulamada olan mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu bölümde yer alan bilgiler ambalaj üzerinde veya ambalaja yapıştırılmış bir etiket üzerinde bulunduğunda, bu bilgiler açıkça okunabilir olması sağlanacak şekilde Ek-3’te yer alan x-yüksekliğinin en az 1,2 mm olduğu punto büyüklüğündeki karakterler kullanılarak yazılır.

(3) En geniş yüzeyi 80 cm² den daha küçük olan ambalajlarda veya kaplarda, bu maddenin ikinci fıkrasında bahsedilen x-yüksekliği en az 0,9 mm olarak uygulanır.

(4) 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a), (d) ve (i) bentlerinde belirtilen zorunlu bilgiler, aynı görüş alanı içinde yer alır.

(5) Bu maddenin dördüncü fıkrası, 19 uncu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında bahsedilen durumlarda uygulanmaz.

Mesafeli satış

MADDE 17 – (1) Bu Yönetmeliğin mesafeli satış ile ilgili hükümleri, 6502 sayılı Kanunun mesafeli sözleşmeler ile ilgili hükümleri saklı kalmak kaydıyla uygulanır.

(2) 9 uncu maddede belirtilen zorunlu bilgilere ait koşullar saklı kalmak kaydıyla, uzaktan iletişim araçları ile satışa arz edilen gıdalar için aşağıdaki kurallar uygulanır:

a) 9 uncu maddenin birinci fıkrasında yer alan zorunlu bilgiler, aynı fıkranın (e) bendi hariç olmak üzere ve Ek-2’nin 6 ve 7 numaralı satırında yer alan bilgiler, satın alma işlemi sonuçlanmadan önce hazır bulundurulur ve uzaktan satışı destekleyen materyalde yer alır veya gıda işletmecisi tarafından açıkça belirlenen diğer uygun araçlar vasıtasıyla sunulur. Diğer uygun araçlar kullanıldığında, gıda işletmecisi zorunlu bilgileri tüketiciye ek masraflar yüklemeden sunar.

b) Zorunlu bilgilerin tümü teslimat sırasında sunulur.

(3) Uzaktan iletişim araçları ile toplu tüketim yerleri tarafından satışa arz edilen gıdalar için, 15 inci maddenin beşinci fıkrasında belirtilen zorunlu bilgiler bu maddenin ikinci fıkrasına uygun olarak hazır bulundurulur.

(4) Otomatik satış makinelerinde veya otomasyon sistemi ile çalışan ticari tesislerde satışı yapılan hazır ambalajlı gıdalara bu maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.

(5) Otomatik satış makinelerinde veya otomasyon sistemi ile çalışan ticari tesislerde satışı yapılan hazır ambalajlı olmayan gıdalar için, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde belirtilen bilgiler, satın alma işlemi sonuçlanmadan önce tüketicinin görebileceği şekilde hazır bulundurulur.

Dil gereklilikleri

MADDE 18 – (1) Gıda hakkında zorunlu bilgilendirme Türkçe olarak yapılır. Bu bilgilendirme Türkçe’ye ilave olarak diğer ülkelerin resmi dillerinde de yapılabilir.

(2) Ürün üzerinde Türkçe etiketin yanı sıra farklı dillerde etiket bilgileri olması durumunda etiketteki Türkçe dışındaki bilgilerin gıda hakkında bilgilendirme mevzuatında yer alan tüm etiket bilgilerini içermesi gerekmez. Ancak etikette bulunan resim, şekil ve beyan gibi bilgiler gıda hakkında bilgilendirme mevzuatına aykırı olamaz.

Belirli zorunlu bilgilere ilişkin istisnalar

MADDE 19 – (1) Silinmeyecek şekilde işaretlenmiş olan ve bu nedenle herhangi bir etiket taşımayan tekrar kullanılabilen cam şişelerde, sadece 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a), (c), (d), (e) ve (j) bentlerinde yer alan bilgilerin verilmesi zorunludur.

(2) En geniş yüzeyi 10 cm²’den daha küçük olan ambalajlarda veya kaplarda, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının sadece (a), (c), (d), (e) ve (ğ) bentlerinde yer alan bilgilerin ambalaj veya etiket üzerinde verilmesi zorunludur. Bu durumda, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen bilgiler de başka yöntemler kullanılarak veya tüketicinin talep etmesi durumunda sunulur.

(3) Beslenme bildirimini gerektiren diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (j) bendi, Ek-14’te yer alan gıdalar için zorunlu değildir.

(4) Bileşenler listesi veya zorunlu beslenme bildirimini gerektiren diğer ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) ve (j) bentlerinde atıf yapılan bilgilerin hacmen % 1,2’den fazla alkol içeren içeceklerde verilmesi zorunlu değildir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Zorunlu Bilgilere İlişkin Hükümler

Gıdanın adı

MADDE 20 – (1) Gıdanın adı olarak, o gıda için geçerli olan mevzuat hükümlerinde belirtilen resmî ad kullanılır. Böyle bir adın olmaması durumunda, gıdanın alışılagelen adı kullanılır. Gıdanın alışılagelen bir adı da yoksa veya bu ad kullanılmayacaksa, tanımlayıcı bir ad belirlenir.

(2) Gıdanın ithal edildiği ülkede kullanılan adının, bu madde kapsamında gıdanın adı olarak kullanılmasına izin verilir. Ancak, bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin ve özellikle 9 uncu maddede belirtilen bilgiler ile ilgili kuralların uygulanması sonucunda; son tüketicinin o gıdanın gerçek doğasını anlaması ve karıştırabileceği diğer gıdalardan ayırt etmesi sağlanamıyorsa, gıdanın adına yakın bir yerde diğer tanımlayıcı bilgilere yer verilir.

(3) Bu maddenin ikinci fıkrası hükmüne istisna olarak, ithal edilen gıdanın adı, o gıdanın bileşimi veya üretimi bakımından son tüketicinin doğru bilgilendirilmesini sağlamak için yeterli olmayacağı kadar farklı bir gıdaya işaret ediyorsa o ad kullanılmaz.

(4) Hiçbir ticari marka veya ürünün içeriğini yansıtmayan özel ad gıdanın adı yerine geçemez.

(5) Gıdanın adı ve bu ada eşlik edecek bilgiler ile ilgili olarak Ek-15’te yer alan Gıdanın Adına Eşlik Eden Zorunlu Bilgiler için özel kurallar da uygulanır.

(6) Bu madde, 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununa aykırı olmamak kaydıyla uygulanır.

Bileşenler listesi

MADDE 21 – (1) Bileşenler listesi, “bileşenler” veya “içindekiler” başlığıyla ya da bu kelimeleri içeren uygun bir başlıkla verilir. Gıdanın bütün bileşenleri, üretim sırasında kullanıldıkları miktara göre ağırlıkça azalan sırayla bu listede yer alır.

(2) Bileşenler, uygulanabildiği durumlarda, 20 nci madde ile Ek-15’te yer alan kurallara uygun olarak kendi özel adları ile belirtilir.

(3) Tasarlanmış nanomateryal formunda bulunan bütün bileşenler, bileşenler listesinde açık bir şekilde belirtilir. Bu tür bileşenlerin adlarını takiben parantez içinde ‘nano’ kelimesine yer verilir.

(4) Kalıntılar ‘bileşen’ olarak kabul edilmez.

(5) Bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarının uygulanmasına ilişkin kurallar, Ek-4’te yer almaktadır.

Bileşenler listesine ilişkin istisnalar

MADDE 22 – (1) Aşağıdaki gıdalarda bileşenler listesinin bulunması zorunlu değildir:

a) Soyulmamış, doğranmamış veya benzeri bir işlemden geçirilmemiş, kök/yumru olanlar da dâhil taze meyve ve sebzeler.

b) Tanımından karbonatlı olduğu anlaşılan karbonatlı sular.

c) Başka bir bileşen ilave edilmemiş olması koşulu ile sadece tek bir temel üründen elde edilen fermantasyon sirkeleri.

ç) Üretimleri için elzem olan laktik ürünler, gıda enzimleri ve mikroorganizma kültürleri dışında bir bileşen ilave edilmemiş olan tereyağı, fermente süt ürünleri ve kremalar.

d) Taze peynirler ve eritme peynirleri hariç olmak üzere, üretimleri için elzem olan laktik ürünler, gıda enzimleri ve mikroorganizma kültürleri ve tuz dışında bir bileşen ilave edilmemiş olan peynirler.

e) Gıdanın adı ile bileşenin adının aynı olması veya gıdanın adının, bileşenin doğasını açıkça tanımlaması durumunda tek bir bileşenden oluşan gıdalar.

Gıda bileşenlerinin bileşenler listesinde belirtilmesine ilişkin istisnalar

MADDE 23 – (1) 24 üncü maddenin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, aşağıdaki gıda bileşenlerinin bileşenler listesinde yer alması zorunlu değildir:

a) Bir bileşenin, üretim işlemi sırasında geçici olarak ortamdan uzaklaştırılan ve daha sonra orijinal miktarını aşmayacak şekilde yeniden ortama dâhil edilen bileşenleri.

b) Gıdadaki varlığı, Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde geçen taşınma prensibi çerçevesinde, yalnızca bu gıdanın içerdiği bir ya da daha fazla bileşenden kaynaklanan ve son üründe teknolojik fonksiyonu bulunmayan gıda katkı maddeleri ve gıda enzimleri.

c) İşlem yardımcısı olarak kullanılan gıda katkı maddeleri ve gıda enzimleri.

ç) Gıda katkı maddesi olmayan ancak taşıyıcılar gibi aynı şekilde ve aynı amaçla ve kesinlikle gerekli miktarlarda kullanılan taşıyıcılar ve maddeler.

d) Gıda katkı maddesi olmayan ancak işlem yardımcıları gibi aynı şekilde ve aynı amaçla kullanılan ve değişmiş bir formda da olsa son üründe bulunan maddeler.

e) Konsantre veya kurutulmuş formda kullanılan bir bileşenin yeniden eski haline getirilmesi amacı ile üretim işlemi sırasında kullanılan su.

f) Sıvı ortam içinde sunulan gıdalarda sıvı ortam olarak kullanılan, ancak normal olarak gıda ile birlikte tüketilmeyen su.

Alerjiye veya intoleransa neden olan belirli madde veya ürünlerin bildirimi

MADDE 24 – (1) Gıdanın üretiminde veya hazırlanmasında kullanılan ve değişmiş bir formda da olsa son üründe bulunan ve Ek-1’de yer alan herhangi bir bileşen ya da işlem yardımcısı veya bu ekte yer alan alerjiye veya intoleransa neden olan bir maddeden ya da üründen elde edilen herhangi bir bileşen ya da işlem yardımcısı ile ilgili bilgiler aşağıdaki kurallara göre belirtilir:

a) Bu bilgiler, Ek-1’de yer alan madde veya ürün adları açık bir şekilde kullanılarak ve 21 inci maddenin birinci fıkrasına uygun olarak bileşenler listesinde belirtilir.

b) Bileşenler listesinde Ek-1’de belirtildiği şekilde yer alan madde veya ürün adları, bu bilgiyi listenin geri kalan bölümünden açıkça ayıran bir yazı dizgisi vasıtasıyla (örneğin, punto, stil veya arka plan rengi aracılığıyla) vurgulanır.

c) Eğer gıdanın bileşenler listesi yok ise alerjiye veya intoleransa neden olan bileşenler veya işlem yardımcılarına ilişkin bilgiler, Ek-1’de yer alan madde veya ürün adlarını takiben “içerir” kelimesi kullanılarak belirtilir.

ç) Eğer gıdanın içinde bulunan birkaç bileşen veya işlem yardımcısı Ek-1’de yer alan tek bir maddeden veya üründen geliyor ise ilgili bileşen veya işlem yardımcısının her biri için açık bir şekilde etiketleme yapılır.

d) Eğer gıdanın adı Ek-1’de yer alan madde veya ürüne açık bir şekilde atıfta bulunuyorsa, söz konusu bileşenin veya işlem yardımcısının bildirimine gerek yoktur.

Bileşenlerin miktarının bildirimi

MADDE 25 – (1) Bir gıdanın üretiminde veya hazırlanmasında kullanılan bileşenin veya bileşen grubunun miktarı aşağıdaki durumlarda belirtilir:

a) İlgili bileşen veya bileşen grubu, gıdanın adında yer alıyorsa veya tüketici tarafından genellikle gıdanın adı ile ilişkilendiriliyorsa.

b) İlgili bileşen veya bileşen grubu, etiket üzerinde kelimeler, resimler veya grafikler ile vurgulanıyorsa.

c) İlgili bileşen veya bileşen grubu, gıdanın tanımlanması için ve adından veya görünüşünden dolayı karıştırılabileceği ürünlerden ayırt edilmesi için zorunlu ise.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasının uygulanmasında dikkate alınması gereken kurallar ve belirli bileşenlerin miktarının belirtilmesinin zorunlu olmadığı özel durumlar, Ek-5’te yer almaktadır.

Gıdanın net miktarı

MADDE 26 – (1) Gıdanın net miktarı, litre, santilitre, mililitre, kilogram veya gram birimlerinden uygun olanı kullanılarak sıvı ürünlerde hacim birimleriyle, diğer ürünlerde kütle birimleriyle belirtilir.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasının uygulanmasında dikkate alınması gereken kurallar ve net miktarın belirtilmesinin zorunlu olmadığı özel durumlar Ek-6’da yer alır.

Gıdanın tavsiye edilen tüketim tarihi, son tüketim tarihi ve dondurulduğu tarih

MADDE 27 – (1) Mikrobiyolojik açıdan kolay bozulabilen ve bu yüzden kısa bir süre sonra insan sağlığı açısından tehlike teşkil etmesi muhtemel olan gıdalarda son tüketim tarihi, diğer gıdalarda tavsiye edilen tüketim tarihi belirtilir. Son tüketim tarihi geçmiş olan gıdalar, 5996 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerine göre güvenilir olmayan gıda olarak kabul edilir.

(2) Tavsiye edilen tüketim tarihi veya son tüketim tarihi veya dondurulduğu tarih bilgilerinden uygun olanı Ek-7’de yer alan kurallara göre belirtilir.

Özel muhafaza koşulları veya kullanım koşulları

MADDE 28 – (1) Gıdanın özel muhafaza koşullarını ve/veya kullanım koşullarını gerektirdiği durumlarda, bu koşullar belirtilir.

(2) Gerektiğinde, gıdanın ambalajı açıldıktan sonra uygun şekilde muhafazasını veya kullanımını sağlamak için muhafaza koşulları ve/veya tüketimi için zaman sınırı belirtilir.

Ticari unvan ve adres

MADDE 29 – (1) 8 inci maddenin birinci fıkrasına göre;

a) Gıda hakkında bilgilendirmeden sorumlu olan gıda işletmecisinin adı veya ticari unvanı ve adresi uygun ifadeler kullanılarak belirtilir.

b) İthal ürünlerde gıda işletmecisi “ithalatçı” olarak belirtilir.

İşletme kayıt numarasının gösterim şekli

MADDE 30 – (1) Gıdanın üretildiği veya ambalajlandığı gıda işletmesinin işletme kayıt numarası, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğe uygun olarak ve “İşletme kayıt no:…” şeklinde belirtilir. Bu ifadenin yanında ya işletme kayıt numarasının kendisi ya da etiket üzerinde bulunduğu yere atıfta bulunan bir ifade yer alır. Atıf yapılan ve/veya atfın yapıldığı yerde “İKN” kısaltması kullanılabilir.

(2) Kayıt işlemine tabi olan gıda işletmecisinin birden fazla işletmesi varsa veya birden fazla işletmede üretim veya ambalajlama yaptırılıyorsa; üretimin veya ambalajlamanın yapıldığı işletmenin kayıt numarası açık bir şekilde işaretlenmek şartıyla diğer işletmelere ait kayıt numaraları da etikette yer alabilir.

(3) İşaretlemenin yapılamadığı durumlarda, gıdanın üretildiği işletmenin işletme kayıt numarasıyla birlikte uygun bir kodlama sistemi kullanılabilir.

(4) Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğe uygun olarak işletme onay numarası alan gıda işletmecilerinin kayıt işlemleri kapsamında ürün üretmeleri halinde, kayıt numarası alınmadan işletme onay numarası kullanılacaksa, etiket üzerinde tanımlama işareti uygulanmaz. Bu durumda; işletme onay numarası, “İşletme kayıt no:.:” ifadesini takiben verilir ve “TR-İl Trafik Plaka No-İşletme Numarası” formatında belirtilir.

Menşe ülke

MADDE 31 – (1) Gıdanın menşe ülkesi, uygun ifadeler kullanılarak kısaltma yapılmadan açık olarak belirtilir.

(2) Gıdanın menşe ülkesi ile ana bileşeninin menşe ülkesi farklı olduğunda, gıdaya eşlik eden bilgilerin veya bir bütün olarak gıdanın etiketinin o gıdanın ana bileşeninin gerçek menşe ülkesi hakkında tüketiciyi yanıltacağı durumlarda aşağıdaki kurallardan birisi uygulanır:

a) Gıdanın ana bileşeninin menşe ülkesi de belirtilir.

b) Gıdanın ana bileşeninin menşe ülkesinin gıdanın menşe ülkesinden farklı olduğu belirtilir.

(3) Etiket üzerinde yer alan gıda işletmecisinin adı, ticaret unvanı veya adresi, bu Yönetmelik kapsamında menşe ülke bildirimi olarak değerlendirilmez.

Kullanım talimatı

MADDE 32 – (1) Kullanım talimatı, gıdanın uygun şekilde tüketilmesini sağlayacak biçimde belirtilir. Kullanım talimatı verilirken, “kullanım bilgisi”, “hazırlama talimatı”, “hazırlama bilgisi”, “tüketim talimatı” ve benzeri başlıklar kullanılabilir.

Alkol derecesi

MADDE 33 – (1) Türk Gümrük Tarife Cetvelinde 2204 tarife pozisyonunda yer alan ürünlerde alkol derecesi, bu ürünlerle ilgili gıda kodeksine uygun olarak belirtilir.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında bahsedilen ürünler hariç olmak üzere, hacmen % 1,2’den fazla alkol içeren içeceklerde gerçek alkol derecesi, Ek-8’de yer alan kurallara göre belirtilir.

(3) Bu madde kapsamındaki ürünlerde Ek-2’nin 6 numaralı satırı uygulanmaz.

ALTINCI BÖLÜM

Beslenme Bildirimi

Beslenme bildirimi kurallarına ilişkin istisnalar

MADDE 34 – (1) Bu bölümde yer alan hükümler takviye edici gıdalara uygulanmaz.

(2) Bu bölümde yer alan hükümler, özel beslenme amaçlı gıdalar için geçerli olan ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydı ile uygulanır.

(3) Bu bölümde yer alan hükümler 35 inci maddenin beşinci fıkrası saklı kalmak kaydıyla sadece hazır ambalajlı gıdalar için geçerlidir.

Beslenme bildiriminin içeriği

MADDE 35 – (1) Zorunlu beslenme bildirimi aşağıdaki bilgilerden oluşur:

a) Enerji değeri.

b) Yağ, doymuş yağ, karbonhidrat, şekerler, protein ve tuz miktarları.

c) Tuz içeriğinin sadece gıdanın doğasında bulunan sodyumdan kaynaklandığı durumlarda bu duruma ilişkin bir ifade beslenme bildirimine çok yakın bir yerde yer alabilir.

ç) Diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen bilgilere ilave olarak sadece ilgili gıda kodeksinde tanımlanan sürülebilir yağ/margarinler, yoğun yağlar, bitkisel yağlar ve bu yağları içeren gıdaların %2’den fazla trans yağ içermesi durumunda trans yağ miktarı bildirilir.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında atıf yapılan zorunlu beslenme bildirimi içeriği, aşağıda verilen besin öğelerinden birinin veya birkaçının miktarı ile desteklenebilir:

a) Tekli doymamış yağ.

b) Çoklu doymamış yağ.

c) Lif.

ç) Polioller veya şeker alkol.

d) Nişasta.

e) Ek-9 Bölüm 1’de yer alan ve gıdada bu ekte tanımlanmış olan belirgin miktarda bulunan vitamin ve mineraller.

(3) Hazır ambalajlı bir gıdanın etiketi üzerinde bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen zorunlu beslenme bildiriminin yapılması durumunda, aşağıdaki bilgiler etiket üzerinde tekrar verilebilir:

a) Enerji değeri veya

b) Enerji değeri ile birlikte yağ, doymuş yağ, şekerler ve tuz.

(4) 43 üncü maddenin birinci fıkrasına istisna olarak; 19 uncu maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen ürünlerin etiketinde beslenme bildirimi yapılması durumunda bildirimin içeriği sadece enerji değeri ile sınırlı tutulabilir.

(5) 43 üncü maddenin birinci fıkrasına istisna olarak; 15 inci maddenin üçüncü ve beşinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu fıkralarda belirtilen gıdalar için beslenme bildirimi yapılması durumunda, bildirimin içeriği sadece enerji değeri veya enerji değeriyle birlikte sadece yağ, doymuş yağ, şekerler ve tuz ile sınırlandırılabilir.

Enerji değeri ve besin öğesi miktarlarının hesaplanması

MADDE 36 – (1) Enerji değeri, Ek-10’da yer alan enerji değerinin hesaplanması için çevrim faktörleri kullanılarak hesaplanır.

(2) 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları gıdanın satışa sunulduğu haline göre verilir. Ancak uygun durumlarda bu bilgiler, gerekli hazırlama talimatının ayrıntılı olarak verilmesi koşuluyla, gıdanın tüketime hazır haline göre verilebilir.

(3) Bildirilen değerler, duruma göre aşağıdaki bilgilere dayanan ortalama değerler olarak verilir ve ambalaj üzerinde “ortalama değer” olarak belirtilebilir:

a) Üreticinin gıda analizleri.

b) Kullanılan bileşenlerin bilinen veya gerçek ortalama değerleri kullanılarak yapılan hesaplama.

c) Genel olarak saptanmış ve kabul görmüş veriler kullanılarak yapılan hesaplama.

Gıdanın 100 gramı veya 100 mL’si üzerinden bildirim

MADDE 37 – (1) 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları, Ek-11’de yer alan ölçü birimleri kullanılarak verilir.

(2) 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları, 100 g veya 100 mL üzerinden verilir.

(3) Vitaminler ve mineraller ile ilgili bilgiler verildiğinde, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ifade biçimine ilave olarak,  100 g veya 100 mL üzerinden, Ek-9 Bölüm 1’de yer alan referans alım değerlerinin yüzdesi olarak da belirtilir.

(4) Enerji değeri ve 35 inci maddenin birinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında belirtilen besin öğesi miktarları, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ifade biçimine ilave olarak, 100 g veya 100 mL üzerinden, Ek-9 Bölüm 2’de yer alan referans alım değerlerinin yüzdesi olarak belirtilebilir.

(5) Bu maddenin dördüncü fıkrası ve/veya 39 uncu madde hükümleri uygulandığında aynı görüş alanında olmak kaydıyla bu bilgilere çok yakın bir yerde ‘Ortalama bir yetişkinin referans alım (RA) değeri (8400 kJ / 2000 kcal)’ ifadesine yer verilir.

Gıdanın bir porsiyonu veya tüketim birimi üzerinden bildirim

MADDE 38 – (1) Kullanılan porsiyon büyüklüğü veya tüketim biriminin ve ambalajın içerdiği porsiyon veya birimlerin adedinin tüketici tarafından kolayca fark edilebilecek şekilde etiket üzerinde belirtilmesi koşuluyla; 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları;

a) 37 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen 100 g veya 100 mL üzerinden bildirime ilave olarak,

b) Vitamin ve minerallerin miktarı ile ilgili olarak, 37 nci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen 100 g veya 100 mL üzerinden bildirime ilave olarak,

c)  37 nci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen 100 g veya 100 mL üzerinden bildirime ilave olarak veya 100 g veya 100 mL üzerinden bildirim yerine,

porsiyon ve/veya tüketim birimi üzerinden verilebilir.

(2) 37 nci maddenin ikinci fıkrasına istisna olarak, 35 inci maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendinde belirtilen durumlarda, besin öğelerinin miktarı ve/veya Ek-9 Bölüm 2’de yer alan referans alım değerlerinin yüzdesi sadece porsiyon veya tüketim birimi üzerinden verilebilir. Bu durumda, enerji değeri 100 g veya 100 mL üzerinden ve porsiyon veya tüketim birimine göre verilir.

(3) 37 nci maddenin ikinci fıkrasına istisna olarak, 35 inci maddenin beşinci fıkrasında belirtilen durumlarda enerji değeri ve besin öğeleri miktarı ve/veya Ek-9 Bölüm 2’de yer alan referans alım değerlerinin yüzdesi sadece porsiyon veya tüketim birimi üzerinden verilebilir.

(4) Porsiyon büyüklüğü belirlenmiş gıdalar için tek kullanımlık hazır ambalajda sunulan ancak belirlenmiş porsiyon büyüklüğünün uygulanamadığı gıdalarda tüketim birimi üzerinden bildirim yapılabilir.

(5) 40 ıncı maddenin birinci fıkrasına istisna olarak, doğrudan tüketilemeyen ve tüketici tarafından başka bir gıdanın hazırlanmasında bileşen olarak kullanılan gıdalarda üreticinin belirlediği porsiyon büyüklükleri kullanılabilir.

(6) Porsiyon büyüklüğü veya tüketim birimi beslenme bildirimine çok yakın bir yerde belirtilir.

Referans alım (RA) oranı

MADDE 39 – (1) Enerji değeri ve besin öğesi miktarlarına ait referans alım (RA) oranları, isteğe bağlı olarak gıdaların etiketinde yer alabilir.

(2) Referans alım (RA) oranları verilirken Ek-13’te yer alan Beslenme Bildirimi ve Referans Alım (RA) Oranı gösterim biçimleri kullanılabilir.

(3) Referans alım (RA) oranları verilirken; tüm bölmelerin rengi, ambalajın zemin rengi ile kontrast oluşturacak ve aynı tonda tek renk olacak şekilde tasarlanır. Kırmızı, sarı ve yeşil renkler kullanılmaz.

Porsiyon büyüklüğü ve adedi

MADDE 40 – (1) Porsiyon büyüklüğü olarak Ek-12’de yer alan miktarlar dikkate alınır. Bu ekte yer almayan ürünler için porsiyon büyüklükleri Bakanlıkça belirlenir.

(2) Ambalajdaki porsiyon adedi belirtilirken tam sayılar ile (1; 2;…; 5;… gibi) ifade edilir.

(3) Ambalajdaki porsiyon adedini hesaplamak için gıdanın ambalajı üzerinde belirtilen net miktarı veya hazırlama talimatı doğrultusunda tüketime hazır hale getirilmiş olan ürünün net miktarı, Ek-12’de verilen porsiyon büyüklüğüne bölünür. Elde edilen değer tam sayı değilse, matematiksel olarak tam sayıya yuvarlanır ve bu durumda porsiyon adedi “yaklaşık …. porsiyon” şeklinde ifade edilir.

Beslenme bildiriminin gösterim şekli

MADDE 41 – (1)  35 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında atıf yapılan bilgiler, hepsi aynı görüş alanında olacak şekilde, açık bir format kullanılarak ve Ek-11’de yer alan gösterim biçimine ve sıralamaya göre verilir.

(2) 35 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında atıf yapılan bilgiler, tablo formunda hizalanmış sayılarla verilir. Eğer etiket yüzeyi müsait değilse, bilgiler lineer formda verilir.

(3) 35 inci maddenin üçüncü fıkrasının uygulanması durumunda bu fıkrada atıf yapılan bilgiler, temel görüş alanı içinde ve 16 ncı maddenin ikinci fıkrasına uygun punto büyüklüğü kullanılarak verilir. Bu bilgiler, bu maddenin ikinci fıkrasında belirlenen formlardan farklı bir formda verilebilir.

(4) 35 inci maddenin dördüncü fıkrasında atıf yapılan bilgiler bu maddenin ikinci fıkrasında belirlenen formlardan farklı bir formda verilebilir.

(5) Gıdanın enerji değerinin veya besin öğesinin/öğelerinin miktarının ihmal edilebilir düzeyde olduğu durumlarda, bu öğelerle ilgili bilgiler yerine “İhmal edilebilir miktar(lar)da …. içerir” veya benzeri bir ifadeye yer verilebilir ve beslenme bildirimi yapılmışsa, söz konusu ifade bildirime çok yakın bir yerde bulundurulur.

İlave ifade biçimleri ve gösterim şekli

MADDE 42 – (1)  37 nci maddenin ikinci ve dördüncü fıkralarında ve 38 inci maddede belirtilen formlar ile 41 inci maddenin ikinci fıkrasında atıf yapılan gösterim şekline ilave olarak; 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları, aşağıdaki koşulların sağlanması kaydıyla, kelimeler veya sayıların yanı sıra başka gösterim şekilleri ve/veya grafik formlar veya semboller kullanılarak verilebilir:

a) Doğru ve bilimsel olarak geçerli tüketici araştırması sonuçlarına dayanır ve 7 nci maddede atıf yapıldığı gibi tüketiciyi yanıltıcı olamaz.

b) İlgili taraflarla yapılan müzakerelerin sonucuna göre geliştirilir.

c) Gıdanın, enerji ve besin öğeleri açısından beslenmedeki katkısını veya önemini kavramada tüketiciye kolaylık sağlar.

ç) Bu gösterim veya sunum formlarının ortalama tüketici tarafından anlaşılır olduğuna dair bilimsel olarak geçerli kanıtlarla desteklenir.

d) Farklı gösterim şekillerinin kullanılması durumunda, Ek-9’da verilen referans alım değerlerine veya bunların olmaması durumunda, enerji veya besin öğeleri alımı hakkında genel olarak kabul edilmiş bilimsel önerilere dayandırılır.

e) Tarafsız ve adil olur.

f) Uygulandığında malların serbest dolaşımını engellemez.

YEDİNCİ BÖLÜM

İsteğe Bağlı Bilgilendirme

İsteğe bağlı bilgilendirme ile ilgili kurallar

MADDE 43 – (1) 9 uncu ve 10 uncu maddelerde atıf yapılan bilgilerin verilmesinin zorunlu olmadığının belirtildiği ve bu bilgilerin isteğe bağlı olarak verildiği durumlarda, bilgilendirme, Yönetmeliğin beşinci ve altıncı bölümünde belirtilen koşullara uygun olur.

(2) İsteğe bağlı olarak verilen bilgiler için aşağıdaki kurallar uygulanır:

a) 7 nci maddeye uygun olarak tüketiciyi yanıltıcı olamaz.

b) Tüketici için belirsiz ve karışık olamaz.

c) Gerektiğinde, konu ile ilgili bilimsel verilere dayandırılır.

İsteğe bağlı bilgilendirmenin gösterim şekli

MADDE 44 – (1) İsteğe bağlı bilgilendirme, gıda hakkında zorunlu bilgilendirme için uygun olan alanları kaplayacak şekilde yapılamaz.

Gluten ile ilgili isteğe bağlı bilgilendirme

MADDE 45 – (1) Glutenin gıdadaki yokluğu veya azaltılmış varlığı hakkında tüketiciyi bilgilendirmek amacıyla sadece Ek-16’da yer alan Glutenin Gıdadaki Yokluğu veya Azaltılmış Varlığına İlişkin İzin Verilen İfadeler ve Bunların Koşulları kullanılır.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında atıf yapılan bilgilere ilave olarak ‘gluten intoleransı olan bireyler için uygundur’ veya ‘çölyak hastaları için uygundur’ ifadeleri kullanılabilir.

(3) Gıda; gluten içeren bir veya daha fazla bileşeninin gluten içeriği azaltılarak veya gluten içeren bileşenleri doğal olarak glutensiz olan diğer bileşenler ile ikame edilerek özel olarak üretilmiş, hazırlanmış ve/veya işlemden geçirilmiş ise bu maddenin birinci fıkrasında atıf yapılan bilgilere ilave olarak ‘gluten intoleransı olan bireyler için özel olarak formüle edilmiştir’ veya ‘çölyak hastaları için özel olarak formüle edilmiştir’ ifadeleri kullanılabilir.

Bebek formülleri ve devam formülleri

MADDE 46 – (1) İlgili gıda kodeksinde tanımlanan bebek formülleri ve devam formüllerinde glutenin yokluğu veya azaltılmış varlığı hakkında bilgilendirme yapılamaz.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Özel etiketleme kuralları

MADDE 47 – (1) Bu Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydıyla, belirli bir gıda veya gıda grubu için hazırlanan gıda kodeksi kapsamında bu gıdalara özel ilave etiketleme kuralları belirlenebilir.

Uygulamaya ilişkin ilave düzenlemeler

MADDE 48 – (1) Gerek görüldüğünde bu Yönetmelik hükümlerinin uygulamasına yönelik hazırlanacak talimat veya kılavuzlar, Bakanlık internet sitesinde yayımlanır.

(2) Gıda hakkında bilgilendirme mevzuatı kapsamında halk sağlığı üzerine etki etmesi muhtemel tedbirler Bakanlık tarafından değerlendirilir.

Ürün doğrulama ve takip sistemi

MADDE 49 – (1) Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda, belirli gıda veya gıda gruplarına yönelik olarak ürünün izlenebilirliğini temin etmek amacıyla, etiketlerde ürün takip sisteminin uygulanmasına ilişkin özel uygulamalar yapabilir veya yaptırabilir.

(2) Bakanlık tarafından belirlenen ürün takip sisteminin uygulanacağı gıda veya gıda grupları ile uygulama süresi Bakanlık tarafından belirlenerek Bakanlık internet sitesinde yayımlanır.

Avrupa Birliği mevzuatına uyum

MADDE 50 – (1) Bu Yönetmelik, Tüketicilerin Gıdalar Hakkında Bilgilendirilmesine İlişkin 25 Ekim 2011 tarihli ve (AT) 1169/2011 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

İdari yaptırım

MADDE 51 – (1) Bu Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 52 – (1) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Atıflar

MADDE 53 – (1) 52 nci madde ile yürürlükten kaldırılan yönetmeliğe yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

Uyum zorunluluğu

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce faaliyet göstermekte olan gıda işletmecileri 31/12/2019 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır. 31/12/2019 tarihinden önce etiketlenen veya piyasaya arz edilen gıdalar raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilir.

(2) Bu maddenin birinci fıkrası hükümlerine istisna olarak, bu Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliğine uygun olmayan 31/12/2015 tarihinden önce tescil başvurusu yapılmış veya tescillenmiş ticari marka veya marka bulunduran gıdalar, 31/12/2019 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır. 31/12/2019 tarihinden önce etiketlenen veya piyasaya arz edilen gıdalar raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilir.

(3) Bu maddenin birinci ve ikinci fıkraları hükümleri ithal edilen gıdaların etiketleri için de geçerlidir.

(4) Bu Yönetmeliğin tanımlama işareti ile ilgili hükümlerinin uygulanmasında, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik kapsamında verilen geçiş sürelerine uyulur.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri bu Yönetmelik hükümlerine uyum sağlayıncaya kadar,  29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği hükümlerine uyarlar.

Yürürlük

MADDE 54 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 55 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

Resmi Gazete Tarihi: 01.06.2011 Resmi Gazete Sayısı: 27951

SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ YATIRIMLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN SU VE SU ALANLARI İLE DENİZ VE İÇ SULARDAKİ SU ÜRÜNLERİ İSTİHSAL HAKKININ KİRAYA VERİLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 ‒ 

(1) Bu Yönetmeliğin amacı ülkemiz su kaynaklarının verimli şekilde kullanılmasının ve su ürünleri faaliyetlerinin sürdürülebilirliğinin temini için, su ürünleri yetiştiriciliği yatırımlarında ihtiyaç duyulan su ve su alanları ile deniz ve iç sulardaki su ürünleri istihsal hakkının kiralanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam 

MADDE 2 ‒

 (1) Bu Yönetmelik, (Değişik ibare: RG-14/2/2017-29979)⁽¹⁾ 1/1/2019 tarihine kadar Hazinenin veya Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan deniz ve iç sularda veya bu yerlerden su alınarak karada yapılacak su ürünleri üretim tesislerinde veya bu alanları ıslah etmek suretiyle projeye dayalı olarak yapılacak su ürünleri yetiştiriciliği yatırımlarında ihtiyaç duyulan su ve su alanları ile deniz ve iç sulardaki su ürünleri istihsal hakkının kiralanmasına ilişkin usul ve esasları kapsamaktadır.

(2) Projeli olarak yapılacak yatırımlarda, su ve su alanı dışındaki karasal alanların kiralama işlemleri bu Yönetmelik kapsamı dışındadır. 

Dayanak

MADDE 3 ‒ 

(1) Bu Yönetmelik, 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun geçici 12 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 ‒ (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

a) (Değişik: RG-11/4/2016-29681) ⁽¹⁾ Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

b) İl müdürlüğü: Bakanlık il müdürlüklerini,

c) Kanun: 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu,

ç) Kiracı: Su ürünleri üretim yerini veya suyu kiralayan kuruluş, gerçek veya tüzel kişileri,

d) Komisyon: Kiralama işlemlerini yapmak üzere teşkil edilen komisyonu,

e) Kuruluş: Su ürünleri üretim yerinde, bu amaçla kurulan kooperatif, kooperatif birliği ve köy birliklerini,

f) Proje: Yetiştiriciliği yapılacak su ürünü türünü, su ürünleri tesislerinin yerini, mahiyetini, mali yönünü, mimari çizim ve inşaat hesaplarını, keşif-metraj cetvellerini, yetiştiricilik tekniğini ve üretim planını, kamu kurum ve kuruluşlarından alınmış belgeler ile kurulacak işletmeye ait her türlü belge ve bilgilerin bütününü,

g) Şartname: Kiralamaya dayalı yapılacak işlerin genel, özel, teknik ve idari esas usullerini gösteren yazılı belge veya belgeleri,

ğ) Sözleşme: İl müdürlüğü ile kiracı arasında imzalanan kiralama esaslarını içeren yazılı metni,

h) Su alanları:  Su ürünleri üretim yerlerini,

ı) Su ürünleri: Denizlerde ve iç sularda bulunan bitkisel ve hayvansal ürünleri,

i) Su ürünleri istihsal hakkı: Su ürünleri avcılık hakkını,

j) Su ürünleri üretim bölgesi: Su ürünleri üretim yerinin bulunduğu il ve bağlı olduğu ilçeleri,

k) Su ürünleri yetiştiricilik tesisi: Su ürünleri yetiştiriciliğinin yapıldığı tesisleri,

l) Su ürünleri üretim yerleri: Göller, göletler, baraj gölleri, dalyan, voli yerleri,  nehirler ve nehir ağızlarındaki av yerleri ile deniz ve iç sularda belirlenmiş yerlerde su ürünleri yetiştiriciliği ve avcılığının yapılması uygun bulunan su alanlarını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler ve Komisyonun Oluşturulması

Genel hükümler

MADDE 5 ‒ 

(1) Su ürünleri yetiştiriciliği yatırımlarında ihtiyaç duyulan su ve su alanları ile deniz ve iç sulardaki su ürünleri istihsal hakkı Bakanlık tarafından kiraya verilir. İllerde,  bu işlemler Bakanlık adına il müdürlüğünce yürütülür.

(2) Deniz ve iç sulardaki su ürünleri istihsal hakkı azami beş yıla, su ve su alanları ise projeye dayalı olarak on beş yıla kadar kiraya verilir.

(3) Kira bedellerinin tespit edilmesine ilişkin kriterler Bakanlıkça belirlenir.

(4) Kira süresi ve bedeli,  kiraya verilecek su ve su ürünleri üretim yerinin özellikleri dikkate alınarak Bakanlık adına il müdürlüğünce tespit edilir.

(5) İl müdürlüğü ile kiracı arasında, şartname ve kira sözleşmesi düzenlenir. Kira sözleşmesi ve şartnamenin birer sureti il özel idaresine (Ek ibare: RG-11/4/2016-29681)⁽¹⁾ ,il özel idareleri kaldırılan illerde ise defterdarlığa ve su ürünleri üretim yerinin mülkiyeti Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne ait ise bu sözleşme ve şartnamenin birer sureti ayrıca bu Genel Müdürlüğün taşra teşkilatına gönderilir.

(6) Kira sözleşmesinin düzenlenmesinden sonra, il müdürlüğünce su ve su ürünleri üretim yeri en geç yirmi gün içinde bir tutanak ile kiracıya teslim edilir.

Komisyonun oluşturulması

MADDE 6 ‒ 

(1) (Değişik:RG-11/4/2016-29681)⁽¹⁾ Su ve su ürünleri üretim yerlerinin kiraya verilmesi amacıyla bir komisyon kurulur. Bu komisyonda Bakanlık il müdürünün onayı ile görevlendirilecek bir il müdür yardımcısının başkanlığında, idari ve mali işler şube müdürü, balıkçılık ve su ürünleri şube müdürü, bu müdürlüğün bulunmadığı illerde hayvan sağlığı, yetiştiriciliği ve su ürünleri şube müdürü ile su ürünleri hizmetlerinin yürütüldüğü şube müdürlüklerinde çalışan teknik hizmetler veya sağlık hizmetleri sınıfından iki personel yer alır.

 (2) Komisyon üye tam sayısı ile toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır.  Kararlarda çekimser kalınamaz. Muhalif kalan üye karşı oy gerekçesini kararın altına yazarak imzalar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kiralama ile İlgili Usul ve Esaslar

İstihsal hakkının kiraya verilmesi

MADDE 7 ‒ 

(1) Deniz ve iç sulardaki su ürünleri istihsal hakkı; öncelikle o yerde kurulan, üyeleri beş yıldan az olmamak üzere üretim bölgesinde ikamet eden, münhasıran su ürünleri üretim ve pazarlaması ile iştigal eden kooperatif, kooperatif birliği ve köy birliklerine komisyon marifetiyle pazarlık usulüyle kiraya verilir.

(2) Komisyon duyuruda belirtilen ihale gün ve saatte toplanır. Süresi içinde başvuran kooperatif birliği, kooperatif ve köy birliklerinin başvurularını inceler. Duyuruda ve hazırlanacak şartnamede belirtilen şartları taşıyan kuruluşları tespit eder. Bu tespit sonunda su ürünleri istihsal hakkı;

a) Şartları haiz tek bir kuruluş varsa, 5 inci maddenin dördüncü fıkrasına göre, tespit edilen kira bedeli üzerinden bu kuruluşa,

b) Şartları haiz birden fazla kuruluş olması halinde ve tamamının aralarında anlaşıp müşterek ve müteselsil sorumlu olarak kiralamak istedikleri takdirde komisyonca 5 inci maddenin dördüncü fıkrasına göre tespit edilen kira bedeli üzerinden müştereken bu kuruluşlara,

c) Şartları haiz birden fazla kuruluş olup tamamının aralarında anlaşamaması halinde komisyonca belirlenen gün ve saatte, bu kuruluşlar arasında yapılacak ihalede 5 inci maddenin dördüncü fıkrasına göre tespit edilen kira bedeli üzerinden en yüksek bedeli teklif eden kuruluşa,

kiraya verilir.

(3)  Su ürünleri üretim yerindeki kuruluşlar ihale saatine kadar başvuruda bulunmadıkları, talepte bulunmakla birlikte aranılan şartları taşımadıkları için bu kuruluşlara ihale yapılmadığı takdirde; su ürünleri üretim yeri, şartname ve duyuruda belirtilen gün ve saatte bu kuruluşlara da açık olmak üzere pazarlık usulüyle ihaleye çıkarılır. Su ürünleri üretim yeri, ihale sonucunda 5 inci maddenin dördüncü fıkrasına göre tespit edilen kira bedeli üzerinden en yüksek bedeli teklif eden istekliye kiraya verilir. 

(4) Komisyon; teklifleri ihale günü tetkik edip değerlendirerek bir karar alamayacağı sonucuna varırsa, ihale için on günü geçmemek üzere bir tarih tespit eder. Bu süre içinde teklifleri tetkik eder ve belirlenen günde ihaleyi yapar.

(5) Su ürünleri üretim yerlerinde bulunan bitkisel ve hayvansal ürünler, birlikte veya ayrı ayrı kiraya verilebilir.

(6) Bir su ürünleri üretim yeri, birden fazla il veya ilçe sınırları içinde kaldığı durumlarda;

a) Üretim yeri, yetkili makamlarca birden fazla üretim bölgesine ayrılmışsa, her bölge, sınırları içinde bulunduğu il müdürlüğünce,

b) Üretim yerinin, birden fazla bölgeye ayrılması mümkün olmadığı takdirde, yüzölçümü itibarıyla en fazla kısmının bulunduğu il müdürlüğünce,

kiraya verilir.

(7) Su ürünleri istihsal hakkının kiralanmasına ilişkin duyurularda;

a) İhale konusu olan işin niteliği, yeri ve miktarı,

b) Şartname ve varsa eklerinin nereden temin edileceği,

c) İhalenin nerede, hangi tarih ve saatte yapılacağı,

ç) Tahmini kira bedeli,

d) İsteklilerden aranılan belgelerin neler olduğu,

belirtilir.

(8) Su ürünleri istihsal hakkının kiralanmasına ilişkin duyurular; on gün sureyle ilgili il müdürlüğü ile hükümet ve belediye binalarının ilan tahtalarına asılacak yazılar ile yapılır ve ayrıca il müdürlüğünün internet sayfasında yayınlanır. Bu işlemler bir tutanakla belgelenir.

Stok miktarlarında değişiklik olması durumunda kira bedelinin tespiti

MADDE 8 ‒ (1)  Su ürünleri istihsal hakkı kiralamalarında, il müdürlüğünce veya Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce her kira dönemi başlamadan iki ay önce, su ürünleri üretim yerlerinde avlanabilir yıllık su ürünleri stok miktarı belirlenir. 

(2) Belirlenen yıllık avlanabilir su ürünleri stok miktarında artış veya düşüş olması halinde, il müdürlüğünce değişen stok miktarları üzerinden yeni dönem kira bedeli tespit edilir. (Değişik cümle: RG-11/4/2016-29681)⁽¹⁾ Belirlenen kira bedeli il özel idaresine, il özel idareleri kaldırılan illerde ise defterdarlığa bildirilir ve bu bedel il özel idaresince, il özel idareleri kaldırılan illerde ise il müdürlüğünce tahsil veya mahsup edilir.

Suyun ve su ürünleri üretim yerlerinin projeye dayalı olarak kiraya verilmesi

MADDE 9 ‒ 

(1) Deniz ve iç sularda veya bu yerlerden su alınarak yapılacak su ürünleri üretim tesislerinde veya bu alanları ıslah etmek suretiyle projeye dayalı olarak yapılacak su ürünleri yetiştiriciliği yatırımlarında ihtiyaç duyulan su ve su ürünleri üretim yerleri Bakanlıkça veya il müdürlüğünce onaylanan projesine istinaden, il müdürlüğünce belirlenen bedel ve süre üzerinden komisyon marifetiyle kiraya verilir.

(2) Projenin onayını müteakip otuz gün içerisinde müteşebbis tarafından kiralama işleminin yapılması esastır. Bu süre içerisinde kiralamanın yapılmaması durumunda proje Bakanlık veya il müdürlüğünce iptal edilir.

(3) Projeye dayalı kiralama işlemlerinde, 7 nci maddenin altıncı fıkrası hariç diğer fıkra hükümleri aranmaz.

(4) Projeye dayalı kiralamalarda kira süresi sona eren işletmeler için yeniden kiralama taleplerinde, il müdürlüğünce su ve su ürünleri üretim yeri yeniden birinci fıkra hükümlerine göre kiraya verilir.

(5) Kira süresi sona eren ve yeniden kiralama talebinde bulunan tesis sahiplerinin, mevcut proje yatırımlarının uygulanması durumunda, kiracı adına önceden Bakanlıkça veya il müdürlüğünce onaylı projesi yeterli görülür. Ancak, projede değişiklik yapılması halinde, kira sözleşmesi düzenlenmeden önce, kiracı tarafından hazırlatılacak projenin Bakanlıkça veya il müdürlüğünce yeniden onaylanması gerekir.

Kira sözleşmesinin yenilenmesi

MADDE 10 ‒ 

(1) Projeye dayalı kiralamalarda,  su ürünleri yetiştiricilik tesisinin kiracı tarafından başkasına devredilmesi durumunda; kiracının önceki dönemlere ait kira borcunun bulunmaması ve Bakanlıkça su ürünleri tesisinin devrinde sakınca görülmemesi halinde, kira sözleşmesi devralan ile il müdürlüğü arasında yeniden yapılır. Ancak, tesisi devir alacaklarda, ilk sözleşmedeki şartlar aranır.

(2) Su ürünleri istihsal hakkını kiralayan kuruluş, gerçek veya tüzel kişiler bu haklarını başkalarına devredemezler.

Kira sözleşmesinin feshi

MADDE 11 ‒ 

(1) Kiracının, şartname ve sözleşmede belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve il müdürlüğünün en az on ve en çok otuz gün süreli ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde kira sözleşmesi feshedilir. 

(2) Kira sözleşmesi, sözleşme yapıldıktan sonra, tüzel kişiliğin tasfiyesi,  iflası veya sona ermesiyle kendiliğinden sona erer.

(3) Kira sözleşmesinin fesih veya sona ermesi durumlarında,  su ve su ürünleri üretim yerleri, bir ay içinde il müdürlüğüne teslim edilir ve kira alacağı var ise, ödenmeyen süre için,  21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen oranda gecikme zammı uygulanmak suretiyle hesap edilecek gecikme zammıyla birlikte il özel idareleri (Ek ibare: RG-11/4/2016-29681) ⁽¹⁾ , il özel idareleri kaldırılan illerde ise il müdürlükleri tarafından genel hükümlere göre tahsil edilir.

Kira bedelinin tahsili

MADDE 12 ‒ 

(1) (Değişik: RG-11/4/2016-29681) ⁽¹⁾ Kira bedelinin ödeme yeri, tesisin bulunduğu ilin il özel idaresi, il özel idareleri kaldırılan illerde ise il müdürlüğünün ilgili muhasebe birimidir.

(2) Yıllık kira bedeli, peşin veya taksitler halinde tahsil edilir. Taksit sayısını komisyon takdir eder. İlk taksit kira sözleşmesinin düzenlendiği tarihte peşin olarak tahsil edilir. Diğer taksitler sözleşmede belirtilen tarihlerde ödenir.

(3) (Değişik: RG-11/4/2016-29681) ⁽¹⁾ İkinci ve izleyen yıllar kira bedelleri, Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım ÜFE-bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) oranında artırılması suretiyle il özel idaresi, il özel idareleri kaldırılan illerde ise il müdürlüğü tarafından tespit ve tahsil edilir.

(4) İkinci ve diğer yılların kira bedeli birinci yıl kira bedelinin vade tarihi olan aynı ay ve günde, vade tarihinin tatile rastlaması durumunda tatili takip eden ilk mesai gününde aynı şekilde tahsil edilir.

(5) (Değişik: RG-11/4/2016-29681) ⁽¹⁾ Kira bedelinin takibi il özel idaresi, il özel idareleri kaldırılan illerde ise il müdürlüğü tarafından yapılır. Kiraların ve alacakların tahsil edilememesi durumunda, il özel idaresi tarafından sözleşmenin feshi için il müdürlüğüne bildirimde bulunulması üzerine il müdürlüğünce, il özel idareleri kaldırılan illerde ise doğrudan il müdürlüğü tarafından 11 inci maddenin birinci fıkrasına göre işlem yapılır.

Suyun ve su ürünleri üretim yerinin kira süresi sonunda teslim alınması

MADDE 13 ‒ 

(1) Kiracı, suyu ve su ürünleri üretim yerini, kira süresi içinde aynen korumak ve kira süresinin sonunda il müdürlüğüne teslim etmek zorundadır.

(2) Kiracı, suda, su ürünleri üretim yerinde, avlanma tesislerinde ve her türlü taşınır mallarda yaptığı onarım ve benzeri giderlerin ödenmesi için, il müdürlüğü ve diğer ilgili kurum ve kuruluşlardan herhangi bir talepte bulunamaz.

(3) Kira süresi sonunda, su ve su ürünleri üretim yeri, kiracı tarafından teslim edilmediği takdirde, il müdürlüğünün talebi üzerine, bulunduğu yer mülki amirince talep tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde tahliye ettirilerek il müdürlüğüne teslim edilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 14 ‒ 

(1) Bu Yönetmelikte yer almayan hususlarda, genel mevzuat hükümleri uygulanır.

Kiralama işlemi sonuçlandırılan veya devam eden dosyalar

GEÇİCİ MADDE 1 ‒ (Mülga: RG-11/4/2016-29681)⁽¹⁾

Yürürlük

MADDE 15 ‒ 

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 16 ‒ (Değişik: RG-11/4/2016-29681) ⁽¹⁾

(1)    Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

__________________________

⁽¹⁾ 14/2/2017 tarihli ve 29979 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişikliği 1/1/2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
1/6/2011	27951
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi	Sayısı
1	11/4/2016	29681
2	14/2/2017	29979
3

24 Şubat 2017 CUMA                      Resmî Gazete                            Sayı : 29989

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA ENZİMLERİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, tüketici ve insan sağlığını, tüketici haklarını, gıda satışında adaletin sağlanmasını ve uygun durumlarda çevrenin korunmasını da göz önünde bulundurarak; işlem yardımcıları olarak kullanılan enzimler de dâhil olmak üzere;

a) İzin verilmiş gıda enzimlerinin yer aldığı Listenin oluşturulmasına,

b) Gıdalarda kullanılan gıda enzimlerinin kullanım koşullarına,

c) Bu şekilde satılan gıda enzimlerinin etiketleme kurallarına,

ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 4 üncü maddede tanımı yapılan gıda enzimlerini kapsar.

(2) Bu Yönetmelik, gıda enzimlerinin kullanımı ile ilgili özel hükümler saklı kalmak koşuluyla;

a) Özel gıdalardaki gıda enzimlerini,

b) Bu Yönetmeliğin kapsamı dışındaki amaçlar için kullanılan gıda enzimlerini

kapsar.

(3) Bu Yönetmelik 30/6/2013 tarihli ve 28693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği kapsamında yer alan gıda katkı maddeleri ile işlem yardımcılarının üretiminde kullanılan gıda enzimlerini kapsamaz.

(4) Bu Yönetmelik gıdaların üretiminde geleneksel olarak kullanılan ve özellikle enzim üretimine yönelik olarak kullanılmasa bile kendiliğinden enzim üretebilen mikrobiyal kültürleri kapsamaz.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 23, 24 ve 26 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 –

(1) Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 3 üncü maddesinde ve Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinde yer alan tanımlara ilave olarak; bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

b) Gıda enzimi: Bitkilerden, hayvanlardan veya mikroorganizmalardan elde edilen veya özel bir biyokimyasal reaksiyonu katalize edebilen bir veya birden fazla enzim içeren ve mikroorganizmalardan elde edilen ürün ya da üretim, işleme, hazırlama, muamele, ambalajlama, taşıma veya depolama gibi aşamaların herhangi birinde teknolojik bir amaç doğrultusunda gıdaya eklenen, çeşitli mikroorganizmalar kullanılarak fermantasyon işlemi ile elde edilmiş bir ürünü de içeren ürünlerden elde edilen ürünü,

c) Gıda enzim preparatı: Gıda enzimlerinin depolama, satış, standardizasyon, seyreltme veya çözünmesini kolaylaştırmak amacıyla, gıda katkı maddeleri ve/veya diğer gıda bileşenleri gibi maddelerin içine ilave edildiği bir veya daha fazla gıda enziminden oluşan formülasyonu,

ç) IUBMB: Uluslararası Biyokimya ve Moleküler Biyoloji Birliğini,

d) Liste: Bakanlıkça oluşturulacak gıda enzimleri listesini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İzin Verilen Gıda Enzimlerinin Listesi

Gıda enzimlerinin listesi

MADDE 5 –

(1) Listenin oluşturulması ve güncellenmesi işlemi Genel Müdürlükçe resen veya bir gıda işletmecisi veya ilgili gıda işletmecilerini temsil eden bir kuruluş tarafından yapılan başvuru üzerine, 24/2/2017 tarihli ve 29989 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri, Gıda Enzimleri ve Gıda Aroma Vericilerine İlişkin Ortak İzin Prosedürü Hakkında Yönetmelikte belirtilen hükümler doğrultusunda yapılır.

(2) Bir gıda enzimi, 6 ncı maddede belirtilen koşullara uygun ise; Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri, Gıda Enzimleri ve Gıda Aroma Vericilerine İlişkin Ortak İzin Prosedürü Hakkında Yönetmelik gereğince Listeye dâhil edilebilir.

(3) 7 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen özellikler ve kullanım koşullarını sağlamak koşuluyla sadece Listede yer alan gıda enzimleri, piyasaya arz edilebilir ve gıdalarda kullanılabilir.

(4) Listede yer alacak gıda enzimleri, olduğu haliyle piyasaya arz edilir ve bu Listede belirtilen koşullar altında gıdalarda kullanılır.

Gıda enzimlerinin Listeye dâhil edilmesine ilişkin genel koşullar

MADDE 6 –

(1) Gıda enzimleri;

a) Mevcut bilimsel kanıtlara dayalı olarak enzimin önerilen kullanım miktarı tüketici sağlığı açısından güvenilirlik riski doğurmuyorsa,

b) Makul teknolojik bir ihtiyaç nedeniyle kullanılıyorsa,

c) Kullanılan bileşenlerin yapısı, tazeliği, kalitesi, ürünün veya üretim sürecinin doğallığı veya ürünün besin kalitesi de dâhil olmak üzere kullanımı tüketiciyi yanıltmıyorsa,

ç) İlgili diğer mevzuat kurallarını sağlıyorsa,

Listede yer alabilir.

Listenin içeriği

MADDE 7 –

(1) Listede yer alan gıda enzimlerine ilişkin olarak aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Gıda enziminin adı,

b) Gıda enziminin kaynağı, saflık kriterleri ve diğer gerekli bilgileri içeren spesifikasyonu,

c) Gıda enziminin eklenebileceği gıdalar,

ç) Gıda enziminin hangi koşullar altında kullanılabileceği (Gerekli hallerde, gıda enzimi için kullanım miktarına ilişkin bir maksimum sayısal değer belirlenmez. Bu durumda, gıda enzimi belirlenmemiş miktar (Quantum Satis ‒ QS) prensibine göre kullanılır.),

d) Gerekli görüldüğü durumlarda, gıda enziminin doğrudan son tüketiciye satışında kısıtlamaların olup olmadığı,

e) Gerekli görüldüğü durumlarda, gıdanın fiziksel durumu veya tabi tutulduğu özel işlemler hakkında son tüketicinin bilgilendirilmesini sağlamak amacıyla üretiminde gıda enzimleri kullanılan gıdanın etiketlenmesine ilişkin özel gereklilikler.

Gıda/gıda enziminin değerlendirilmesi

MADDE 8 –

(1) Bir gıda enziminin 4 üncü maddede ifade edilen gıda enzimi tanımını karşılayıp karşılamadığına ve belirli bir gıdanın, Listedeki gıda kategorisine ait olup olmadığına Bakanlıkça karar verilir.

Gıda enzimi ve/veya gıda enzim preparatının yasaklanması

MADDE 9 –

(1) Bu Yönetmelik hükümleri ile uyumlu olmayan gıda enzimi/gıda enzim preparatı veya bu gıda enzimini/gıda enzim preparatını içeren herhangi bir gıda piyasaya arz edilemez.

(2) Domuz kaynaklı bir gıda enzimi/gıda enzim preparatı, gıdalarda kullanılamaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Etiketleme

Son tüketiciye sunulmayacak gıda enzimleri ve gıda enzim preparatlarının etiketlenmesi

MADDE 10 –

(1) Tek başına veya birbirleriyle veya 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde tanımlanan gıda bileşenleri ile karışım halinde satılması halinde, son tüketiciye sunulmayacak gıda enzimlerinin etiketinde, 11 inci maddede yer alan bilgiler kolayca görülebilir, açıkça okunabilir ve silinmez bir şekilde yer almak zorundadır.

(2) 11 inci maddede yer alan bilgiler Türkçe olmak zorundadır. Türkçe ile birlikte diğer yabancı resmî diller de kullanılabilir.

Son tüketiciye sunulmayacak gıda enzimlerine ve gıda enzim preparatlarına yönelik genel etiketleme kuralları

MADDE 11 –

(1) Son tüketiciye sunulmayacak gıda enzimlerinin ve gıda enzim preparatlarının tek başına veya birbirleriyle ve/veya diğer gıda bileşenleriyle karışım halinde satılması halinde, ambalaj veya kaplarının üzerinde aşağıdaki bilgiler yer alır:

a) Her bir gıda enziminin Listede geçen adı veya her bir gıda enziminin adını içeren bir satış tarifnamesi, isminin bulunmadığı durumlarda, IUBMB terimler dizininde belirtilen kabul görmüş ismi,

b) “Gıdada kullanım içindir” veya “Gıdada kullanımı sınırlıdır” ifadesi veya gıda enziminin ve gıda enzim preparatlarının kullanımının amaçlandığı gıdayı belirten ifade,

c) Gerekli olduğu durumlarda özel depolama veya kullanım koşulları,

ç) Parti işareti veya numarası,

d) Kullanım talimatının eksikliğinde, gıda enziminin uygun bir şekilde kullanımı mümkün olmayacaksa; gıda enziminin kullanım talimatı,

e) Üretici veya ambalaj yapan veya ithalatçı veya dağıtıcı firmanın adı veya ticari unvanı ve adresi,

f) Gıdada kullanım miktarı sınırlı olan her bir enzim veya enzim grubunun gıdada bulunabilecek en yüksek miktarını belirten bir ifade ve/veya alıcının bu Yönetmelik veya ilgili diğer mevzuata uyabilmesini sağlayacak açık ve kolay anlaşılabilir uygun bir bilgi; şayet aynı fonksiyonu gösteren enzim grubunun tek başına veya birlikte kullanımında aynı kullanım limiti uygulanıyorsa, basit bir gösterimle bileşimin yüzdeleri verilerek; sayısal olarak ya da belirlenmemiş miktar (Quantum Satis-QS) prensibine göre kullanılması gereken limit,

g) Net miktar,

ğ) Gıda enziminin/enzimlerinin aktivitesi,

h) Tavsiye edilen tüketim tarihi veya son tüketim tarihi,

ı) Gerektiğinde Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin Ek-1’inde yer alan alerjen bileşenler veya alerjen işlem yardımcılarına ilişkin bilgi.

(2) Gıda enzimlerinin ve/veya gıda enzim preparatlarının birbirleriyle ve/veya diğer gıda bileşenleri ile karıştırılmış olarak birlikte satılmaları halinde, ambalaj veya kaplarının üzerinde bütün bileşenlerin ağırlıkça yüzdeleri azalan sırada yazılır.

(3) Gıda enzim preparatlarının ambalajı veya kaplarının üzerinde bütün bileşenlerin ağırlıkça yüzdeleri azalan sırada yazılır.

(4) Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarına istisna olarak; “Perakende satış için değildir” ifadesinin son tüketiciye sunulmayacak gıda enzimlerinin kap veya ambalajında kolayca görülebilen bir yerde bulunması şartıyla, bu maddenin birinci fıkrasının (d), (e) ve (f) bentlerinde ve ikinci ve üçüncü fıkralarında istenilen bilgilerin sadece sevkiyatla birlikte veya sevkiyat öncesindeki ilgili dokümanlarda yer alması yeterlidir.

(5) Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarına istisna olarak; gıda enzimleri ve gıda enzim preparatlarının tankerlerle temin edilmesi durumunda; istenilen tüm bilgilerin, sadece sevkiyata eşlik eden ilgili dokümanlarda yer alması yeterlidir.

Son tüketiciye sunulacak gıda enzimleri ve gıda enzim preparatlarının etiketlenmesi

MADDE 12 –

(1) Tek başlarına veya birbirleriyle ve/veya diğer gıda bileşenleriyle karıştırılarak son tüketiciye sunulması amaçlanan gıda enzimlerinin ve gıda enzim preparatlarının ambalajlarında, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde yer alan hükümlere ilave olarak aşağıdaki bilgiler de yer alır:

a) Her bir gıda enziminin Listede geçen adı veya her bir gıda enziminin adını içeren bir satış tarifnamesi, isminin bulunmadığı durumlarda, IUBMB terimler dizininde belirtilen kabul görmüş ismi,

b) “Gıdada kullanım içindir” veya “Gıdada kullanımı sınırlıdır” ifadesi veya gıda enziminin kullanımının amaçlandığı gıdayı belirten ifade.

(2) Birinci fıkrada yer alan bilgiler için, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasındaki hüküm uygulanır.

Diğer etiketleme kuralları

MADDE 13 –

(1) 10 uncu, 11 inci ve 12 nci maddelere istisna olarak, ağırlıklar ve ölçüler ile ilgili olan veya tehlikeli maddelerin ve preparatların sunumu, sınıflandırılması, ambalajlanması ve etiketlenmesi veya bu maddelerin ve preparatların taşınması için bu Yönetmelik hükümleri ile birlikte yürürlükteki diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Bilgilendirme zorunluluğu

MADDE 14 –

(1) Bir gıda enziminin üreticisi, ithalatçısı veya kullanıcısı, bu enzimin güvenilirlik değerlendirmelerini etkileyecek yeni bilimsel veya teknik bir bilgiye ulaştığında, Bakanlığı derhal bilgilendirmek zorundadır.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında hâlihazırda izin verilen ve Bakanlığın yaptığı risk değerlendirmesinde kullanılandan önemli ölçüde farklı başlangıç materyalleri kullanılarak veya üretim yöntemlerinden yararlanılarak hazırlanan gıda enzimlerine yönelik olarak, üretici, ithalatçı veya kullanıcı, gıda enzimini piyasaya arz etmeden önce, değiştirilen üretim yöntemine veya Bakanlık tarafından sağlanacak özelliklere ilişkin olarak gıda enziminin değerlendirilmesi için gerekli verileri Bakanlığa sunar.

(3) Bir gıda enziminin üreticisi, ithalatçısı veya kullanıcısı, Bakanlığın talebi üzerine, o enzimin gerçek kullanımı hakkında bilgi vermek zorundadır.

İdari yaptırım

MADDE 15 – (1) Bu Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre yaptırımlar uygulanır.

Avrupa Birliği mevzuatına uyum

MADDE 16 –

(1) Bu Yönetmelik, Gıda Enzimlerine İlişkin ve 83/417/AET sayılı Konsey Direktifini, (AT) 1493/1999 sayılı Konsey Tüzüğünü, 2000/13/AT sayılı Direktifi, 2001/112/AT sayılı Konsey Direktifini ve (AT) 258/97 sayılı Tüzüğü değiştiren 16 Aralık 2008 tarihli ve (AT) 1332/2008 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında bahsedilen izin prosedürü, Liste oluşturulduktan sonra bu Listede yer almayan gıda enzimleri için yapılacak başvurulara uygulanır.

(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ithal edilen ve/veya üretilen ve/veya işlenen ve/veya piyasaya arz edilen gıda enzimleri için, Liste oluşturuluncaya kadar bu Yönetmelik hükümlerine uygunluk aranmaz. Ancak  Liste oluşturulduktan sonra, bu Listede yer almayan her gıda enzimi için Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri, Gıda Enzimleri ve Gıda Aroma Vericilerine İlişkin Ortak İzin Prosedürü Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre izin alınması zorunludur.

(3) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra ithal edilen ve/veya üretilen ve/veya işlenen ve/veya piyasaya arz edilen gıda enzimleri için, Liste oluşturulana kadar 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin 10 uncu maddesi ile 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitkisel Gıda ve Yem İthalatının Resmi Kontrollerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre uygulama yapılır.

Yürürlük

MADDE 17 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 18 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

24 Şubat 2017 CUMA                      Resmî Gazete                            Sayı : 29989

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA KATKI MADDELERİ, GIDA ENZİMLERİ VE

GIDA AROMA VERİCİLERİNE İLİŞKİN ORTAK İZİN

PROSEDÜRÜ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, tüketici ve insan sağlığının, tüketici haklarının korunmasını da göz önünde bulundurarak;

a) Gıdalarda kullanılan gıda katkı maddeleri, gıda enzimleri, gıda aroma vericileri, gıda aroma vericilerinin kaynak materyalleri ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerine yönelik risk değerlendirme prosedürü ve bu kapsamdaki başvurulara ilişkin usul ve esasları,

b) 30/6/2013 tarihli ve 28693 sayılı Resmî  Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği ve  24/2/2017 tarihli ve 29989 sayılı Resmî  Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Enzimleri Yönetmeliği kapsamında gıdalarda kullanımına izin verilen maddelerin listelerinin güncellenmesine ilişkin usul ve esasları

belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik;

a) Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği kapsamındaki gıda katkı maddelerini,

b) Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği kapsamındaki tütsü aroma vericileri hariç olmak üzere; gıda aroma vericileri, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri ve gıda aroma vericilerinin ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin kaynak materyallerini,

c) Türk Gıda Kodeksi Gıda Enzimleri Yönetmeliği kapsamındaki gıda enzimlerini,

kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 23, 24 ve 26 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 –

(1) Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği, Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği ve Türk Gıda Kodeksi Gıda Enzimleri Yönetmeliğindeki tanımlara ilave olarak; bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

b) Bilimsel görüş: Gıda katkı maddeleri, gıda enzimleri ve gıda aroma vericilerinin risk değerlendirmesi ile ilgili olarak Bilimsel Komisyon tarafından hazırlanan ayrıntılı bilimsel dokümanı,

c) Bilimsel Komisyon: Gıda katkı maddeleri, gıda enzimleri ve gıda aroma vericilerinin risk değerlendirmesini yapmak üzere, 24/12/2011 tarihli ve 28152 sayılı Resmî  Gazete’de yayımlanan Risk Değerlendirme Komite ve Komisyonlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde Bakanlık tarafından oluşturulan bilimsel komisyonu,

ç)  ELINCS numarası: Avrupa Onaylı Kimyasal Maddeler Listesinde yer alan numarayı,

d) Enzim Komisyon Numarası: Katalizledikleri kimyasal reaksiyona göre enzimleri numaralandırma sisteminde, her enzime Enzim Komisyonu tarafından verilen sistematik kod numarasını,

e) FAO: Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünü,

f) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

g) IUPAC: Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği tarafından oluşturulan kimyasal bileşiklerin adlandırılmasında ve kimya bilimini tanımlamakta kullanılan sistemi,

ğ) İlgili gıda mevzuatı: Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği, Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği veya Türk Gıda Kodeksi Gıda Enzimleri Yönetmeliğini,

h) JECFA numarası: Gıda Katkıları FAO / WHO Ortak Uzmanlar Komitesi tarafından verilen numarayı,

ı) Liste: İlgili gıda mevzuatı hükümleri çerçevesinde piyasaya arz edilmek üzere izin verilmiş olan maddelerden oluşan listeyi,

i) Madde: Gıda katkı maddelerini, gıda enzimlerini, gıda aroma vericilerini, gıda aroma vericilerinin kaynak materyallerini ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerini,

j) Ortak prosedür: Gıda katkı maddeleri, gıda enzimleri, gıda aroma vericileri, gıda aroma vericilerinin kaynak materyalleri ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin değerlendirilmesi ve bu maddelerin gıdalarda kullanımına izin verilmesine ilişkin prosedürü,

k) Sağlık bazlı kılavuz değer: Maddelerin güvenilir tüketimi ile ilgili olarak; mevcut güvenilirlik verilerini, bu verilerdeki belirsizlikleri ve muhtemel tüketim süresini dikkate alarak belirlenen kılavuz değeri,

l) WHO: Birleşmiş Milletler Dünya Sağlık Örgütünü,

m) Yeterli Güvenilirlik Varsayımı Statüsü: Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi tarafından herhangi bir güvenilirlik endişesi bulunmadığını gösteren bir değerlendirmeye dayanılarak seçilmiş mikroorganizma gruplarına verilen güvenilirlik statüsünü,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Gıdalarda Kullanımına İzin Verilen Madde Listeleri ve Güncellenmesi

Madde listeleri

MADDE 5 –

(1) İlgili gıda mevzuatı hükümleri ve talep edildiği durumda Bilimsel Komisyonun görüşü çerçevesinde, piyasaya arz edilmek üzere gıdalarda kullanımına izin verilen maddeler, Genel Müdürlük tarafından 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hazırlama Yönetmeliğine göre karara bağlanır ve ilgili gıda mevzuatında belirlenmiş olan listeye dâhil edilerek güncellenir.

(2) Madde listelerindeki güncellemeler kapsamında;

a) Listeye yeni bir madde eklenebilir,

b) Listeden bir madde çıkarılabilir,

c) Listede yer alan bir maddenin listede bulunması ile ilgili koşullar, spesifikasyonlar veya kısıtlamalar değiştirilebilir, çıkarılabilir ya da eklenebilir.

Madde listelerinin güncellenmesi

MADDE 6 ‒

(1) Madde listelerinin güncellenmesi işlemi, Genel Müdürlükçe resen veya bir gıda işletmecisi veya ilgili gıda işletmecilerini temsil eden bir kuruluş tarafından yapılan başvuru üzerine başlatılabilir.

(2) Avrupa Birliğinin ilgili mevzuatında yapılan değişikliklere ilişkin güncellemelerde ve listeden bir maddenin çıkarılmasında veya bir maddenin listede bulunmasına ilişkin koşullar, spesifikasyonlar veya kısıtlamaların güncellemesinde Genel Müdürlüğün bilimsel görüş talep etmesi gerekmez. Bu güncellemeler, bu Yönetmeliğin Üçüncü ve Dördüncü Bölümlerindeki hükümler dikkate alınmaksızın Genel Müdürlük tarafından dokuz aylık süre içinde yapılabilir.

(3) Listelerin güncellenmesi amacı ile bir gıda işletmecisi veya ilgili gıda işletmecilerini temsil eden bir kuruluş tarafından yapılan başvuruda, risk değerlendirmesine ihtiyaç duyulması halinde, bu Yönetmeliğin Üçüncü ve Dördüncü Bölümlerinde yer alan hükümler uygulanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Başvuruların İçeriği ve Hazırlanması

Madde listelerinin güncellenmesine ilişkin başvurular

MADDE 7 ‒

(1) Başvurular, Genel Müdürlüğe yapılır. Başvurular hazırlanırken bu Yönetmelik hükümlerinin yanı sıra, Genel Müdürlüğün internet sayfasında yayımlanmış olması kaydıyla başvurulara ilişkin kılavuzlar da esas alınır.

Başvuruların içeriği

MADDE 8 ‒

(1) Bir gıda işletmecisi veya ilgili gıda işletmecilerini temsil eden bir kuruluş tarafından yapılan başvurular aşağıdaki belgeleri içerir:

a) EK-1, EK-2 ve EK-3’te yer alan örneklere göre hazırlanmış dilekçe,

b) Başvuru dosyası,

c) Talebe konu olan maddenin ilgili gıda mevzuatına uygun olduğuna dair gerekçeli bir açıklamayı da içeren başvuru dosyasının özeti.

(2) Başvuru dosyası aşağıdaki bilgileri içerir:

a) Aşağıda belirtilen idari bilgiler,

1) Başvuru sahibi olan gıda işletmecisi veya kuruluşun adı, adresi ve diğer iletişim bilgileri,

2) Başvuruya konu maddenin üreticisi, başvuru sahibinden farklı ise; ilgili maddenin üreticisinin adı, adresi ve diğer iletişim bilgileri,

3) Başvuru sahibi adına Genel Müdürlük ile doğrudan iletişime geçmek üzere yetkilendirilmiş olan sorumlu kişinin adı, adresi ve diğer iletişim bilgileri,

4) Başvuru dosyasının sunulma tarihi,

5) Başvuru konusu,

6) Varsa IUPAC adlandırmasındaki kimyasal adı,

7) Varsa gıda katkı maddesinin mevcut mevzuatta tanımlanan E kodu,

8) Varsa benzer izin verilmiş gıda enzimlerine bir referans/atıf,

9) Varsa gıda aroma vericisinin mevcut mevzuatta tanımlanan FL numarası,

10) Başvuru dosyasının içindekiler listesi,

11) Dokümanlar ve diğer ayrıntılı bilgilerin listesi, (Başvuru sahibi başvuruya destek olarak sunulan dokümanların ciltlerinin başlık ve sayılarını tanımlayıp, başvuru dosyasında cilt ve sayfalara atıf yapılan detaylı dizin hazırlar.)

12) 16 ncı madde hükümlerine uygun olarak, başvuru dosyasının gizli olarak işleme alınması istenen bölümleri.

b) 9 uncu, 10 uncu, 12 nci ve 14 üncü maddelerde belirtilen risk değerlendirmesi için gerekli olan bilgiler,

c) 11 inci, 13 üncü ve 15 inci maddelerde belirtilen risk yönetimi için gerekli olan bilgiler.

(3) Hâlihazırda kullanımına izin verilmiş olan maddenin kullanım koşullarında gerçekleştirilmek istenen bir değişiklik için yapılacak başvurularda, 9 ila 15 inci maddelerde bahsedilen tüm bilgiler gerekmeyebilir. Başvuru sahibi, önerilen değişikliklerin mevcut risk değerlendirmesinin sonuçlarının etkilenmesine neden olmayacağına dair doğrulanabilir bir gerekçe sunar.

(4) Hâlihazırda kullanımına izin verilmiş olan maddenin spesifikasyonlarında yapılacak bir değişikliğe ilişkin başvurularda;

a) Sunulan veriler, talebin gerekçelendirilmesi ve spesifikasyondaki değişiklikler ile sınırlandırılabilir.

b) Başvuru sahibi, önerilen değişikliklerin mevcut risk değerlendirmesinin sonuçlarının etkilenmesine neden olmayacağına dair doğrulanabilir bir gerekçe sunar.

Risk değerlendirmesi için gerekli olan bilgilere ilişkin genel hükümler

MADDE 9 –

(1) Bir maddenin güvenilirlik değerlendirmesi amacıyla sunulan bir başvuru dosyası, bu maddenin geniş kapsamlı risk değerlendirmesine imkân verecek ve bu maddenin ilgili gıda mevzuatı kapsamında tüketiciler için bir güvenilirlik sorunu teşkil etmediğinin doğrulanmasını mümkün kılacak içerikte hazırlanır.

(2) Başvuru dosyaları, atıf yapılan tüm kaynakların yayımlanmış tam metni veya yayımlanmamış çalışmaların aslına uygun kopyalarının tam metni de dâhil olmak üzere risk değerlendirmesi amacına yönelik tüm mevcut verileri içerir.

(3) Başvuru sahibi, başvurunun yapıldığı tarihte Genel Müdürlüğün internet sayfasında yayımlanmış olan başvurulara ilişkin en güncel kılavuzları dikkate alır.

(4) Literatür tarama yöntemleri ve taramanın ayrıntılı bir çıktısı da dâhil olmak üzere, veriler toplanırken takip edilen prosedüre ilişkin bilgi verilir. Literatür tarama yöntemleri; yapılan varsayımlar, kullanılan anahtar kelimeler, kullanılan veri tabanları, kapsanan zaman aralığı, sınırlama kriterleri ve benzeri bilgileri içerir.

(5) Güvenilirlik değerlendirme yöntemi ve buna karşılık gelen analiz yöntemi tanımlanır. Spesifik çalışmalar ve/veya bilgilerin dâhil edilme ve hariç tutulma gerekçeleri belirtilir.

(6) Genel Müdürlüğün talep etmesi durumunda, yayınlanmamış çalışmaların ve uygun hallerde yayınlanmış çalışmaların her bir ham verisi ve incelemelerin ayrı ayrı sonuçları sağlanır.

(7) Her bir biyolojik ve toksikolojik çalışma için, test materyalinin önerilen veya mevcut spesifikasyonlara uyup uymadığı açıklanır. Test materyalinin bu spesifikasyonlardan farklı olması durumunda, başvuru sahibi, söz konusu verilerin değerlendirilmekte olan maddeye uygun olduğunu kanıtlar. Toksikolojik çalışmalar, uluslararası kabul görmüş gerekliliklere uygun olarak yürütülür. Başvuru sahibi, söz konusu gerekliliklerin yerine getirildiğini göstermek için kanıt sunar. Standart protokollere göre yürütülmeyen araştırmalar için, verilerin yorumlanması ve risk değerlendirmesine uygunluklarının doğrulanması konusunda bilgi sunulur.

(8) Başvuru sahibi, söz konusu maddenin önerilen kullanımının güvenilirliği hakkında, dosyada sunduğu belgeler ışığında genel bir değerlendirme yapar. İnsanların bilinen veya muhtemel maruz kalması dikkate alınarak, insan sağlığı için olası riskin genel değerlendirmesi yapılır.

Gıda katkı maddelerinin risk değerlendirmesi için gerekli spesifik veriler

MADDE 10 ‒

(1) Bir başvuru dosyasında, gıda katkı maddeleri için 9 uncu maddede belirtilen genel bilgilere ilave olarak aşağıdaki bilgiler sunulur:

a) Önerilen spesifikasyonlar ve analitik veriler dâhil olmak üzere gıda katkı maddesinin kimliği ve tanımlaması,

b) Uygun hallerde, partikül büyüklüğü, partikül büyüklük dağılımı ve diğer fizikokimyasal özellikler,

c) Üretim prosesi,

ç) Safsızlıkların varlığı,

d) Gıda katkı maddesinin eklendiği gıdadaki kararlılığı, reaksiyonu ve akıbeti,

e) Varsa mevcut izinler ve risk değerlendirmeleri,

f) İlgili mevzuatta bahsedilen gıda kategorilerinde veya yeni önerilen bir gıda kategorisinde veya bu kategorilerden birine ait olan daha spesifik bir gıda içerisinde, önerilen normal ve maksimum kullanım seviyeleri,

g) Beslenme yoluyla maruz kalma değerlendirmesi,

ğ) Aşağıdaki temel alanlara yer verilen biyolojik ve toksikolojik veriler:

1) Toksikokinetik,

2) Subkronik toksisite,

3) Genotoksisite,

4) Kronik toksisite/karsinojenisite,

5) Üreme ve gelişim toksisitesi.

Gıda katkı maddelerinin risk yönetimi için gerekli veriler

MADDE 11 ‒

(1) Bir başvuru dosyası, gıda katkı maddesinin Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde belirtildiği şekilde hem ekonomik ve teknolojik açıdan uygulanabilir başka yöntemlerle gerçekleştirilemeyecek, makul teknolojik bir ihtiyaç nedeniyle kullanıldığını, hem de kullanımının tüketiciyi yanıltmadığını doğrulayan bilgileri içerir.

(2) Birinci fıkrada belirtilen doğrulamayı sağlamak amacıyla, aşağıdaki hususlara ilişkin uygun ve yeterli bilgiler sunulur:

a) Mevcut spesifikasyonlarına atıf dâhil olmak üzere gıda katkı maddesinin kimliği,

b) Kullanımına yönelik izin verilmesi talep edilen her bir gıda kategorisi veya üründe önerilen seviye için fonksiyon ve teknolojik gereksinim bilgisi ve belirtilen gereksinimin ekonomik ve teknolojik açıdan uygulanabilir başka yöntemlerle gerçekleştirilemeyeceğine dair açıklama,

c) Önerilen kullanım seviyesinde beklenen etki açısından gıda katkı maddesinin etkinliği üzerine araştırmalar,

ç) Tüketici için avantajlar ve yararlar,

d) Kullanımının tüketiciyi yanıltmadığını doğrulayacak bilgiler,

e) İlgili mevzuatta bahsedilen gıda kategorilerinde veya yeni önerilen bir gıda kategorisinde veya bu kategorilerden birine ait olan daha spesifik bir gıda içerisinde, önerilen normal ve maksimum kullanım seviyeleri,

f) İlgili gıda kategorileri veya ürünlerin her biri için amaçlanan normal ve maksimum kullanıma dayanarak yapılan maruz kalma değerlendirmesi,

g) Tüketici tarafından tüketilecek olan son üründe bulunan gıda katkı maddesinin miktarı,

ğ) Gıdada bulunan gıda katkı maddesinin veya kalıntılarının tanımlanmasını ve miktarının belirlenmesini sağlayan analitik metotlar,

h) Uygun hallerde, Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinin 8 ve 9 uncu maddelerinde belirtilen tatlandırıcılar ve renklendiriciler için özel hükümlere uygunluk.

Gıda enzimlerinin risk değerlendirmesi için gerekli spesifik veriler

MADDE 12 ‒

(1) Bir başvuru dosyasında, gıda enzimleri için 9 uncu maddede belirtilen genel bilgilere ilave olarak aşağıdaki bilgiler sunulur:

a) İsimler, eş anlamlılar, kısaltmalar ve sınıflandırmalar,

b) Enzim Komisyon Numarası,

c) Kaynak dâhil olmak üzere önerilen spesifikasyonlar,

ç) Özellikler,

d) Herhangi bir benzer gıda enzimine atıf,

e) Kaynak materyal,

f) Üretim prosesi,

g) Gıda enziminin kullanıldığı gıdadaki kararlılığı, reaksiyonu ve akıbeti,

ğ) Varsa mevcut izinler ve değerlendirmeler,

h) Gıdada önerilen kullanımı ve varsa önerilen normal ve maksimum kullanım seviyeleri,

ı) Beslenme yoluyla maruz kalma değerlendirmesi,

i) Aşağıdaki temel alanlara yer verilen biyolojik ve toksikolojik veriler:

1) Subkronik toksisite,

2) Genotoksisite.

(2) Birinci fıkranın (i) bendine istisna olarak, güvenilirlik değerlendirmesi yapılmak üzere sunulan başvuru dosyasında adı geçen gıda enziminin aşağıdaki kaynaklardan elde edildiği durumlarda ise toksikolojik verilere ihtiyaç duyulmaz:

a) İnsanlar tarafından tüketilmesi amaçlanan ya da beklenen, hayvanların ve bitkilerin yenilebilir kısımları,

b) Yeterli Güvenilirlik Varsayımı Statüsüne sahip mikroorganizmalar.

(3) Aşağıdaki kaynaklardan elde edilen, esas itibarıyla aynı üretim prosesine sahip ve aynı kaynak materyalden işlenen, aynı katalitik aktiviteye sahip gıda enzimleri tek bir başvuru altında gruplanabilir:

a) İnsanlar tarafından tüketilmesi amaçlanan ya da beklenen, hayvanların ve bitkilerin yenilebilir kısımları,

b) Yeterli Güvenilirlik Varsayımı Statüsüne sahip mikroorganizmalar.

Gıda enzimlerinin risk yönetimi için gerekli veriler

MADDE 13 ‒

(1) Bir başvuru dosyası, gıda enziminin Türk Gıda Kodeksi Gıda Enzimleri Yönetmeliğinde belirtildiği şekilde hem makul teknolojik bir ihtiyaç nedeniyle kullanıldığını, hem de kullanımının tüketiciyi yanıltmadığını doğrulayan bilgileri içerir.

(2) Birinci fıkrada belirtilen doğrulamayı sağlamak amacıyla aşağıdaki hususlara ilişkin uygun ve yeterli bilgiler sunulur:

a) Spesifikasyonlarına atıf dâhil olmak üzere gıda enziminin kimliği,

b) Gıda enziminin kullanılabildiği tipik proseslerin tanımlanması da dâhil olmak üzere fonksiyon ve teknolojik gereksinim bilgisi,

c) Gıda enziminin son ürüne etkisi,

ç) Kullanımının tüketiciyi yanıltmadığını doğrulayacak bilgiler,

d) Varsa, önerilen normal ve maksimum kullanım seviyeleri,

e) Beslenme yoluyla maruz kalma değerlendirmesi.

Gıda aroma vericilerinin risk değerlendirmesi için gerekli spesifik veriler

MADDE 14 ‒

(1) Bir başvuru dosyasında, gıda aroma vericileri için 9 uncu maddede belirtilen genel bilgilere ilave olarak aşağıdaki bilgiler sunulur:

a) Üretim prosesi,

b) Spesifikasyonlar,

c) Uygun hallerde partikül büyüklüğü, partikül büyüklük dağılımı ve diğer fizikokimyasal özellikler hakkında bilgi,

ç) Varsa, mevcut izinler ve değerlendirmeler,

d) Gıdalarda önerilen kullanımları ve ilgili mevzuatta bahsedilen gıda kategorileri veya bu kategorilere dâhil olan daha spesifik bir ürün tipi için önerilen normal ve maksimum kullanım seviyeleri,

e) Besin kaynakları hakkında veriler,

f) Beslenme yoluyla maruz kalma değerlendirmesi,

g) Aşağıdaki temel alanlara yer verilen biyolojik ve toksikolojik veriler:

1) Mevcut aroma verici grup değerlendirmesi içindeki aroma verici maddelere yapısal/metabolik benzerlikler hakkındaki çalışmalar,

2) Genotoksisite,

3) Varsa, subkronik toksisite,

4) Varsa, gelişim toksisitesi,

5) Varsa, kronik toksisite ve karsinojenisite.

Gıda aroma vericilerinin risk yönetimi için gerekli veriler

MADDE 15 ‒

(1) Bir başvuru dosyası aşağıdaki bilgileri içerir:

a)                Mevcut spesifikasyonlarına atıf dâhil olmak üzere gıda aroma vericisinin kimliği,

b) Aroma verici maddenin organoleptik özellikleri,

c) İlgili mevzuatta bahsedilen gıda kategorilerinde veya bu kategorilerden birine ait olan daha spesifik bir gıda içerisinde önerilen normal ve maksimum kullanım seviyeleri,

ç) İlgili gıda kategorileri veya ürünlerin her biri için önerilen normal ve maksimum kullanıma dayanarak yapılan maruz kalma değerlendirmesi.

Gizlilik

MADDE 16 ‒

(1) Başvuru sahipleri tarafından sunulan bilgiler arasında, rekabet koşullarını önemli ölçüde zedeleyebilecek bilgiler varsa, bu bilgiler gizli olarak işleme alınabilir. Ancak, aşağıdaki bilgiler hiçbir durumda gizli olarak kabul edilmez:

a) Başvuru sahibinin adı ve adresi,

b) Maddenin adı ve açık tanımlaması,

c) Spesifik gıdalar veya gıda kategorilerinde maddelerin kullanımı için gerekçelendirme,

ç) Maddenin güvenilirlik değerlendirmesi ile ilgili bilgiler,

d) Gerekli hallerde analiz metotları.

(2) Bilgilerin gizli olarak işleme alınabilmesi için başvuru sahipleri, kabul edilebilir gerekçeler sunarak sunulan bilgilerden hangilerinin gizli olarak işleme alınmasını istediklerini belirtir.

(3) Genel Müdürlük, başvuru sahipleri ile istişarede bulunduktan sonra, hangi bilgilerin gizli olarak işleme alınacağına karar verir ve bunu başvuru sahiplerine bildirir.

(4) Genel Müdürlüğün gizlilik kararının tebliğinden sonra başvuru sahiplerine, sunulan bilgilerin gizliliğini korumak amacıyla başvurularını geri çekmek için üç hafta süre verilir. Bu süre sona erene kadar gizlilik korunur.

(5) Genel Müdürlük, güvenilirlik değerlendirmesi sürecinde gizlilik işlemi istenen ve gerekçelendirilen bilgilerin gizliliğini korumak için gerekli önlemleri alır. Ancak halk sağlığını tehdit eden veya tehdit etmesi muhtemel durumlarda; insan sağlığı, hayvan sağlığı veya çevrenin korunması için kamu ile paylaşılması gereken bilgiler gizlilik kapsamının dışındadır.

(6) Eğer başvuru geri çekilirse, Genel Müdürlük, gizlilik konusunda başvuru sahibi ile üzerinde anlaşma sağlanamayan konulara ilişkin bilgiler de dâhil olmak üzere, gizliliği istenen bilgileri açıklamaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Başvurunun Geçerliliğinin Kontrolü ve Değerlendirilmesine İlişkin Ortak Prosedür

Başvurunun geçerliliğinin kontrolü

MADDE 17 ‒

(1) Başvurunun Genel Müdürlüğe ulaştığı tarihten itibaren on dört işgünü içerisinde başvuru sahibi, başvurunun alındığı ve incelemeye alınacağı konusunda resmi yazı ile bilgilendirilir.

(2) Başvuru, Genel Müdürlük tarafından teslim alındığında, başvurunun ilgili gıda mevzuatı kapsamına girip girmediği ve başvurunun bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümünde belirtilen risk yönetimine ilişkin gerekli tüm unsurları içerip içermediğine ilişkin ön kontrol yapılır. Bu çerçevede başvurunun geçerli olduğuna karar verilirse, başvuru dosyasının risk değerlendirmesi açısından detaylı kontrolüne geçilir.

(3) Ön kontrolde geçerli kabul edilen başvurunun, risk değerlendirmesi için uygunluğu konusunda detaylı kontrolü, otuz işgünü içerisinde Genel Müdürlük tarafından yapılır. Bu çerçevede başvurunun geçerli olduğuna karar verilirse, bilimsel görüş oluşturulması talebiyle başvuru Bilimsel Komisyona iletilir. Risk değerlendirme süresi, başvurunun Bilimsel Komisyona iletildiği tarihten itibaren başlar.

(4) Madde listelerinin güncellenmesi işlemi Genel Müdürlükçe resen başlatıldığında, gerektiğinde Bilimsel Komisyonun bilimsel görüşü talep edilebilir.

(5) Genel Müdürlük, başvurunun geçerliliği ve risk yönetimi ile ilgili konularda başvuru sahibinden ilave bilgi talep edebilir. Bu durumda başvuru sahibi ile görüştükten sonra istenen ilave bilginin sağlanması için bir süre belirler ve başvuru sahibini bu süre hakkında bilgilendirir. Eğer istenen ilave bilgiler belirlenen süre içinde gönderilmezse, Genel Müdürlük sunulan mevcut bilgiler doğrultusunda işlem yapar.

(6) Aşağıda belirtilen durumlardan en az birinin varlığı halinde başvuru geçersiz sayılır:

a) Başvuru ilgili gıda mevzuatı kapsamına girmiyorsa,

b) Yedinci fıkra hükmü saklı kalmak kaydıyla, başvuru bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümünde belirtilen gerekli tüm unsurları içermiyorsa,

c) Genel Müdürlük sunulan bilgi ve verilerin risk değerlendirmesi için uygun olmadığı sonucuna varırsa.

(7) Başvurusu geçersiz sayılan bir başvuru sahibinin, her bir eksik unsur için doğrulanabilir bir gerekçe sunması halinde, başvuru bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümünde belirtilen tüm unsurları içermese de geçerli olarak kabul edilebilir.

(8) Altıncı fıkraya göre geçersiz olduğu tespit edilen başvuru hakkında; Genel Müdürlük, başvurunun geçersiz bulunma sebebini belirterek başvuru sahibini resmi yazı ile bilgilendirir.

Bilimsel Komisyonun bilimsel görüşü ve risk değerlendirme ile ilgili ilave bilgiler

MADDE 18 ‒

(1) Genel Müdürlük tarafından yapılan detaylı kontrolün ardından geçerli olarak kabul edilen başvuru, risk değerlendirmesi yapılmak üzere Bilimsel Komisyona iletilir.

(2) Geçerli olarak kabul edilen başvurulara ilişkin risk değerlendirmesinin yer aldığı bilimsel görüş, Bilimsel Komisyon tarafından dokuz ay içinde Genel Müdürlüğe iletilir.

(3) Bilimsel Komisyonun ilave bilgi talep etmesi durumunda, ikinci fıkrada belirtilen süre uzatılabilir. Genel Müdürlük başvuru sahibi ile görüştükten sonra, istenen ilave bilginin sağlanması için bir süre belirler ve bu süreyi başvuru sahibine resmi yazı ile bildirir.

(4) İstenen ilave bilgi, verilen süre içerisinde başvuru sahibince gönderilmezse, Bilimsel Komisyon görüşünü daha önce sunulan bilgilere dayanarak sonuçlandırır.

(5) Başvuru sahibi kendisi ilave bilgi sunacaksa, bu bilgiyi resmi yazı ile Genel Müdürlüğe gönderir. Gönderilen ilave bilgi Bilimsel Komisyona iletilir. Böyle durumlarda, Bilimsel Komisyonun bilimsel görüşü, altıncı fıkra hükmü saklı kalmak kaydıyla, ikinci fıkrada belirtilen süre içinde Genel Müdürlüğe iletilir.

(6) İstisnai durumlarda, ikinci ve üçüncü fıkrada belirtilen süreler, Genel Müdürlükçe resen veya Bilimsel Komisyonun talebi üzerine uzatılabilir. Böyle durumlarda, sürenin uzatılması ve gerekçesi konusunda başvuru sahibi bilgilendirilir.

(7) Bilimsel Komisyon tarafından oluşturulan bilimsel görüş taslağı, sonuçlandırılmadan önce Genel Müdürlük vasıtası ile kamuoyunun görüşüne açılır. İlgili taraflar, Bilimsel Komisyonun bilimsel görüşüne ilişkin görüşlerini otuz gün içinde bildirir. Bilimsel Komisyon, gelen görüşleri değerlendirir. Görüşe açma ve görüş değerlendirme süreci, duruma göre, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralarda belirtilen sürelere uygun olarak tamamlanır. Bilimsel Komisyon tarafından son şekli verilen bilimsel görüş, Genel Müdürlüğe iletilir.

Bilimsel Komisyonun bilimsel görüşünde yer alması gereken bilgiler

MADDE 19 ‒

(1) Bilimsel Komisyonun bilimsel görüşü uygun hallerde aşağıdaki bilgileri içerir:

a) Gıda katkı maddesi, gıda enzimi veya gıda aroma vericisinin kimliği ve karakterizasyonu,

b) Biyolojik ve toksikolojik verilerin değerlendirmesi,

c) Diğer olası kaynaklar da hesaba katılarak, beslenme yoluyla maruz kalma değerlendirmesi,

ç) Mümkünse sağlık bazlı kılavuz değerin belirlendiği ve belirsizlikler ile kısıtların vurgulandığı genel risk değerlendirmesi,

d) Beslenme yoluyla maruz kalma, genel risk değerlendirmesinde tanımlanan sağlık bazlı kılavuz değeri aşıyorsa; maddenin beslenme yoluyla maruz kalma değerlendirmesi, mümkün olması halinde, kullanımına izin verilen ya da kullanımı talep edilen her bir gıda kategorisinin veya gıdanın toplam maruz kalmaya yaptığı katkı ile ilgili bilgi sağlanarak detaylandırılır,

e) Sonuçlar.

(2) Genel Müdürlük, Bilimsel Komisyonun görüşünü talep ederken daha spesifik ek bilgiler de isteyebilir.

Başvurunun sonuçlandırılması ve madde listelerinin güncellenmesi

MADDE 20 ‒

(1) Genel Müdürlük, Bilimsel Komisyonun bilimsel görüşünü aldıktan sonra, tavsiye niteliğindeki bu görüşü ve değerlendirilen konu ile ilgili diğer hususları dikkate alarak, madde listelerinde yapılacak güncellemeyi karara bağlar.

(2) Ortak prosedür, madde listelerinin güncellenmesini sağlayan mevzuat değişikliği ile sonuçlandırılır.

(3) Eğer Genel Müdürlük tarafından yapılan değerlendirme sonunda madde listelerinde bir güncelleme yapılmasının uygun olmadığına karar verilirse, madde listelerinin güncellenmesi işlemi herhangi bir aşamada sonlandırılabilir. Bunun için, gerekli durumlarda Bilimsel Komisyonun görüşü ve değerlendirilen konu ile ilgili diğer hususlar dikkate alınır. Böyle bir durumda, güncelleme talebinin neden uygun bulunmadığı resmi yazı ile başvuru sahibine bildirilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Acil durumlar

MADDE 21 ‒

(1) Listede bulunan bir madde ile ilgili bir acil durum olması durumunda, özellikle de Bilimsel Komisyonun görüşü ışığında, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 25 inci maddesinde belirtilen tedbirler alınır.

Avrupa Birliği mevzuatına uyum

MADDE 22 –

(1) Bu Yönetmelik, Gıda Katkı Maddeleri, Gıda Enzimleri ve Gıda Aroma Vericilerine İlişkin Bir Ortak İzin Prosedürü Tesis Eden 16 Aralık 2008 tarihli ve (AT) 1331/2008 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü ve Gıda Katkı Maddeleri, Gıda Enzimleri ve Gıda Aroma Vericilerine İlişkin Bir Ortak İzin Prosedürü Tesis Eden (AT) 1331/2008 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğünü Uygulayan 10 Mart 2011 tarihli ve (AB) 234/2011 sayılı Komisyon Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin risk değerlendirme ile ilgili hükümleri 1/4/2018 tarihinden itibaren uygulanır.

(2) Bu Yönetmeliğin gıda enzimlerine ilişkin hükümleri, Türk Gıda Kodeksi Gıda Enzimleri Yönetmeliği kapsamında gıda enzimleri listesinin oluşturulmasından sonra yapılacak olan başvurular için uygulanır.

Yürürlük

MADDE 23 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 24 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

Ekler için tıklayınız

25 Şubat 2017 CUMARTESİ             Resmî Gazete                            Sayı : 29990

YÖNETMELİK

Millî Eğitim Bakanlığı ile Maliye Bakanlığından:

5580 SAYILI ÖZEL ÖĞRETİM KURUMLARI KANUNU KAPSAMINDA DÖNÜŞÜM İŞLEMLERİ GERÇEKLEŞTİRİLEN DERSHANELER LEHİNE İRTİFAK HAKKI TESİS EDİLMESİ VEYA KİRALAMA YAPILMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ KISIM

Genel Esaslar

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun geçici 16 ncı maddesi hükmüne göre, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında bulunan ve aynı Kanunun geçici 5 inci maddesi uyarınca dönüşüm programına dâhil olmak suretiyle 1/9/2015 tarihine kadar özel okula dönüşüm taahhüdünde bulunan dershanelerden Hazine taşınmazları üzerinde lehlerine irtifak hakkı tesis edilmesi için Millî Eğitim Bakanlığına müracaat eden ve müracaatları bu Bakanlık tarafından uygun görülenler lehine Hazine taşınmazları üzerinde eğitim tesisi yapılması amacıyla yirmi beş yıla kadar bağımsız ve sürekli nitelikte irtifak hakkı tesis edilmesine, mülkiyeti Hazineye ait ve Millî Eğitim Bakanlığına tahsisli taşınmazların üzerindeki okul binalarının tamamı veya bir kısmı ile bu binaların eklenti ve bütünleyici parçalarının bu maddede belirtilen dershanelere eğitim öğretim amacıyla kullanılmak üzere on yıl süreyle kiralanmasına ve 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (II) Sayılı Cetvelde yer alan kamu idareleri ile mahalli idarelere ait olan taşınmazların da Millî Eğitim Bakanlığının talebi üzerine aynı şekilde değerlendirilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik; 4706 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesi hükmüne göre, 5580 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi uyarınca özel okula dönüşüm programına dâhil olmak suretiyle 1/9/2015 tarihine kadar özel okula dönüşüm taahhüdünde bulunan dershanelerden Millî Eğitim Bakanlığına müracaat eden ve bu Bakanlık tarafından müracaatları uygun görülenler lehine Hazine taşınmazları üzerinde eğitim tesisi yapılması amacıyla irtifak hakkı tesis edilmesine, mülkiyeti Hazineye ait ve Millî Eğitim Bakanlığına tahsisli taşınmazların üzerindeki okul binalarının tamamı veya bir kısmı ile bu binaların eklenti ve bütünleyici parçalarının bu maddede belirtilen dershanelere eğitim öğretim amacıyla kullanılmak üzere on yıl süreyle kiralanmasına ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idareleri ile mahalli idarelere ait olan taşınmazların da Millî Eğitim Bakanlığının talebi üzerine aynı şekilde değerlendirilmesine ilişkin iş ve işlemleri kapsar.

(2) Millî Eğitim Bakanlığınca eğitim tesisi yapılması planlanan taşınmazlar ile 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanununa ve 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununa tabi alanlarda bulunan taşınmazlar ile 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu kapsamında olup kıyıda kalan taşınmazlar bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik; 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun geçici 16 ncı maddesi ile 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Asgari katılım payı: İstekli sayısının birden fazla olması ve ihale yapılması hâlinde, ilk yıl irtifak hakkı veya kira bedellerine ilave olarak ve bir defaya mahsus olmak üzere irtifak hakkı ihalelerinde, 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu ve 31 inci maddelerine istinaden yayımlanan 29/2/1972 tarihli ve 7/3995 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Emlak Vergisine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzük hükümlerine göre hesaplanan emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin toplamının binde beşini, kiralama ihalelerinde ise yüzde birini,

b) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,

c) Dershane: 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının mülga (f) bendi kapsamında faaliyet göstermekte iken 1/9/2015 tarihine kadar dönüşüm programına dâhil olmak suretiyle özel okula dönüşüm taahhüdünde bulunan kurumları,

ç) Dershane şubesi: Aynı kurucuya ait, aynı il sınırları içerisinde faaliyet göstermiş olan dershaneleri,

d) Dönüşüm programı: 14/3/2014 tarihi itibarıyla 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu hükümlerine göre dershane olarak faaliyet göstermekte iken 1/9/2015 tarihine kadar özel öğretim kurumuna dönüşmek isteyenlerin başvuru süreçlerinin, değerlendirme kriterlerinin, kurucularının dönüşmek istedikleri okul ve kurum ile dönüşümü tamamlayacakları süreye ilişkin taahhütlerinin yer aldığı programı,

e) Dönüşüm ve başvuru kılavuzu: Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünce hazırlanan 5580 Sayılı Özel Öğretim Kanunu Kapsamında 14/3/2014 Tarihinde Faal Olan Dershaneler ile Öğrenci Etüt Eğitim Merkezlerinin Dönüşüm ve Başvuru Kılavuzunu,

f) Eğitim tesisi: Her tür ve derecede eğitim öğretim amacıyla kullanılabilecek binalar ile bu binaların eklenti ve bütünleyici parçalarını,

g) Hazine: Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri açısından Devlet tüzel kişiliğinin adını,

ğ) Hazine taşınmazı: Tapuda Hazine adına kayıtlı olan taşınmazları,

h) İdare: İl millî eğitim müdürlüklerini,

ı) İrtifak hakkı: Bir taşınmazın üzerinde yararlanmaya ve kullanıma rıza göstermeyi veya mülkiyete ilişkin bazı hakların kullanılmasından vazgeçmeyi kapsayan ve aynî hak olarak kurulan yükümlülük olarak, 4706 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesi ile bu Yönetmelik hükümlerine göre Hazine taşınmazları veya mülkiyeti 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idareleri ile mahallî idarelere ait olan taşınmazların üzerinde yirmi beş yıla kadar tesis edilecek bağımsız ve sürekli nitelikteki irtifak hakkını,

i) İrtifak hakkı ihale komisyonu: Hazine taşınmazları üzerinde tesis edilecek irtifak hakkı işlemlerinde, 19/6/2007 tarihli ve 26557 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 17 nci maddesine göre oluşturulan komisyonu, mülkiyeti 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idareleri ile mahallî idarelere ait olan taşınmazlar üzerinde tesis edilecek irtifak haklarında ise 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 13 üncü maddesine ve varsa ilgili mevzuatına göre oluşturulan komisyonu,

j) İstekli: İhaleye katılan dershaneleri,

k) İta amiri: Hazine taşınmazları üzerinde tesis edilecek irtifak hakları bakımından taşınmazın bulunduğu il defterdarını ve yetki devredilen hâllerde yetki devredilen kişiyi; mülkiyeti Hazineye ait ve Bakanlığa tahsisli taşınmazlar üzerindeki okul binalarının tamamı veya bir kısmı ile bu binaların eklenti ve bütünleyici parçalarının kiraya verilmesi işlemleri bakımından taşınmazın bulunduğu ilin millî eğitim müdürünü ve yetki devredilen hâllerde yetki devredilen kişiyi; mülkiyeti 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idareleri ile mahallî idarelere ait olan taşınmazların üzerinde tesis edilecek irtifak hakları ile kiraya verme işlemleri bakımından ise maliki kamu idaresinin ilgili mevzuatına göre ita amiri olan yetkilisini ve yetki devredilen hâllerde yetki devredilen kişiyi,

l) Kamu idaresi: Bu Yönetmeliğin uygulanması bakımından 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerini,

m) Kanun: 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu,

n) Katılım payı: İlk yıl irtifak hakkı veya kira bedellerine ilave olarak asgari katılım payı üzerinden yapılacak artırma ihalesi sonucunda oluşacak ve bir defaya mahsus peşin olarak tahsil edilecek bedeli,

o) Kira ihale komisyonu: Kira işlemlerinde, il millî eğitim müdürünün başkanlığında, il millî eğitim müdürü tarafından belirlenen müdür yardımcısı ve şube müdüründen veya il millî eğitim müdürü tarafından belirlenen müdür yardımcılarından birinin başkanlığında, biri şube müdürü olmak üzere en az üç kişiden oluşan komisyonu, mülkiyeti 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idareleri ile mahallî idarelere ait olan taşınmazların kiralanmasında ise 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 13 üncü maddesine ve varsa ilgili mevzuatına göre oluşturulan komisyonu,

ö) Kiraya verme: Mülkiyeti Hazineye ait ve Bakanlığa tahsisli taşınmazlar üzerindeki okul binalarının tamamı veya bir kısmı ile bu binaların eklenti ve bütünleyici parçalarının Bakanlık tarafından, mülkiyeti 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idareleri ile mahallî idarelere ait olan taşınmazların eğitim ve öğretim faaliyetlerinde kullanılmak üzere maliki tarafından on yıla kadar kiraya verilmesini,

p) Kurucu: Dershanenin sahibi olan ve adına kurum açma izin belgesi düzenlenen gerçek veya tüzel kişiyi,

r) Malik: Mülkiyeti Hazineye ait olan taşınmazlar bakımından Maliye Bakanlığını, mülkiyeti 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idareleri ile mahallî idarelere ait taşınmazlar bakımından ise bu idareleri,

s) Müşteri: Adına ihale yapılan istekliyi,

ş) Sözleşme: Bu Yönetmelik hükümlerine göre kiraya verme işlemlerinde Bakanlık/malik ile müşteri arasında düzenlenen kira sözleşmesini, irtifak hakkı tesisi işlemlerinde ise Maliye Bakanlığı/malik ile müşteri arasında tapu müdürlüğünde düzenlenen resmî senedi,

t) Şartname: Yapılacak işlerin genel, özel, teknik ve idari usul ve esaslarını gösteren belge veya belgeleri,

u) Taşınmaz: Eğitim tesisi yapılmak üzere üzerlerinde irtifak hakkı tesis edilecek arsa ve araziler ile eğitim ve öğretim faaliyetlerinde kullanılabilecek binaların tamamı veya bir kısmı ile bu binaların eklenti ve bütünleyici parçalarını,

ü) Teklif: Katılım payı teklifini,

v) Uygulama projesi: Taşınmazın üzerinde yapılacak olan yapı veya tesislerin inşaatına esas olacak ayrıntıda düzenlenen, yatırım aşamalarını ve termin planını da içeren, inşa edilecek bölümlerin biçimlerinin ve boyutlarının uygulamaya esas teşkil edecek şekilde açık ve kesin olarak belirtildiği projeyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Taşınmazlar Hakkında İdarece Yapılacak İşlemler

Taşınmazların tespiti

MADDE 5 –

(1) İdarece görevlendirilecek en az üç maarif müfettişi, yeterli sayıda maarif müfettişi bulunmaması hâlinde il millî eğitim müdür yardımcısı veya şube müdürünün de katılımıyla oluşturulacak en az üç kişilik ekip tarafından; il sınırları içinde, öncelikle imar planında eğitim tesis alanı olarak ayrılmış olan taşınmazlar olmak üzere mülkiyeti Hazineye veya kamu idareleri ile mahallî idarelere ait taşınmazlardan bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilebilecek olanlar tespit edilir ve bu taşınmazlara ilişkin bir liste düzenlenir.

(2) Taşınmazlar tespit edilirken 14/6/2014 tarihli ve 29030 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin EK-2’sinde yer alan Tablo l’de belirtilen büyüklükler dikkate alınmaz.

(3) Bu madde hükümlerine göre tespit edilen ve düzenlenen listede yer alan taşınmazlar dışında, irtifak hakkı tesis edilmesi için 31/12/2017 tarihine, kiraya verilmesi için ise 31/12/2018 tarihine kadar yeni taşınmaz tespit edilmesi hâlinde taşınmaz listesi, bu taşınmazları da içerecek şekilde altışar aylık periyotlar hâlinde güncellenir. Ancak taşınmazların tespiti durumunda bu süre beklenmeksizin ihale yapılabilir. Ayrıca dershaneler tarafından tespit edilerek bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilmek üzere talep edilen taşınmazlardan 6 ncı maddeye göre uygun görüş verilenler irtifak hakkı tesis edilmek veya kiraya verilmek suretiyle bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilebilir.

Görüş alınması

MADDE 6 –

(1) İdarece; 5 inci madde uyarınca görevlendirilen ekip tarafından düzenlenen listedeki taşınmazlardan özel kanun kapsamında kalanlar hakkında özel kanunları gereğince ilgili idarelerden; Bakanlık tarafından ise; Millî Savunma Bakanlığına tahsisli olan ve Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletmesi Başkanlığınca kullanılan taşınmazlar ile Savunma Sanayii Müsteşarlığı mülkiyetindeki taşınmazlar için Millî Savunma Bakanlığından taşınmazın üzerinde irtifak hakkı tesis edilmesi veya taşınmazın kiraya verilmesi konusunda uygun görüş alınır.

(2) Bakanlık tarafından ayrıca; mülkiyeti Hazineye ait olan taşınmazlardan imar planında okul veya eğitim alanı olarak ayrılanların dışında kalanlar için Maliye Bakanlığından uygun görüş alınır.

Teknik komisyonun oluşumu ve çalışmaları

MADDE 7 –

(1) 5 inci ve 6 ncı maddeye göre tespit edilen taşınmazlar; İdarece görevlendirilen mimar ve mühendislerden oluşan üç kişilik teknik komisyon tarafından incelenir ve irtifak hakkı tesis edilecek veya kiraya verilecek taşınmazlar ayrı ayrı listelenir. Bu komisyon tarafından; taşınmazların, imar planı, imar çapı, imar parseli, kadastro bilgileri, yapılaşma şartları, plan notları, mülkiyet bilgileri, arazi büyüklüklerinden yola çıkarak bu taşınmaz üzerine Bakanlıkça belirlenen asgari şartlar ile birlikte arsanın emsal değeri karşılığında yapılması gereken inşaat alanı kadar okul ve eklenti binaları yapılmasının zorunluluğu, 5 inci maddede belirtilen ekip tarafından önerilen fiziksel büyüklük ve eklentileri ile hukuki, fiili ve diğer teknik detaylar da dikkate alınarak taşınmazın fiziksel kapasitesi ve üzerinde azami yapılabilecek sabit yatırım tutarı ile mevcut binaların fiziksel durumları, varsa yapıya ait projeleri, yapıyı tanımlayan inşaat-iskan ruhsatları incelenir.

(2) Yapılan inceleme sonucunda komisyon tarafından oluşturulacak görüş, rapor hâlinde İdareye sunulur.

(3) İdarece; komisyon tarafından sunulan rapor esas alınarak tespit edilen taşınmazların 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında dershanelerin özel okula dönüşümünde kullanılıp kullanılmayacağı, kullanılacaksa hangi tür ve seviyede özel okul açmak için kullanılacağı Bakanlığın eğitim öğretim politikaları açısından da incelenerek belirlenir.

(4) Kanunun geçici 16 ncı maddesinin yedinci fıkrası kapsamında kalan ancak üzerindeki bina, yapı ve tesislerin çok eski ve çok yıpranmış olması nedeniyle kiralama yoluyla değerlendirilmesinin uygun olmayacağı tespit edilen taşınmazlar ile aynı fıkra kapsamı dışında kalan diğer Hazine taşınmazlarından irtifak hakkı tesis edilmek suretiyle değerlendirilecekler ile aynı fıkra kapsamında kalan taşınmazlardan kiraya verme yoluyla değerlendirilecekler İdarenin teklifi üzerine Bakanlık tarafından belirlenir ve Maliye Bakanlığı ile İdareye bildirilir.

Taşınmazların ilanı

MADDE 8 –

(1) Bakanlık tarafından irtifak hakkı tesis edilmesi veya kiraya verme yoluyla değerlendirilmesi uygun görülen ve İdareye bildirilen taşınmazlar, İdarenin internet sayfasında ve uygun görülen diğer şekillerde ilan edilir.

(2) İlanda;

a) Taşınmazın konumu ile fiziksel özellikleri (taşınmazın bulunduğu ili, ilçesi, mahallesi/köyü, mevkii/yöresi, yüzölçümü, varsa pafta, ada, parsel numarası, fiili durumu, güncel imar durumu, emsal ve h_max, TAKS, KAKS değerleri ve benzeri),

b) Taşınmazın üzerinde hangi fiziksel büyüklükte ve kapasitede bina, yapı ve tesis yapılacağı,

c) Taşınmazın üzerinde yapılacak yatırımın yaklaşık tutarı,

ç) Taşınmaz üzerinde irtifak hakkı mı tesis edileceği yoksa taşınmazın kiraya mı verileceği,

d) İrtifak hakkı veya kira süresi,

e) Tahmini irtifak hakkı veya kira bedelleri,

f) Yapılacak yaklaşık yatırım tutarının en az yüzde yirmisini karşılayacak miktarda ayni veya nakdî öz kaynağa sahip olunacağı şartı,

g) İdarece belirlenen tecrübeye ve kapasiteye sahip olunacağı şartı,

ğ) İdarece belirlenen diğer koşulları taşıyan dershanelerin başvurabileceği şartı,

yer alır.

Başvuruların değerlendirilmesi

MADDE 9 –

(1) İdare tarafından üzerinde irtifak hakkı tesis edilmek üzere ilan edilen Hazine taşınmazları üzerinde lehlerine irtifak hakkı tesis edilmesi amacıyla İdareye müracaat eden dershanelerin başvurularının değerlendirilmesi sonucunda, bu Yönetmelikte belirtilen koşulları taşıdığı belirlenen, lehine irtifak hakkı tesis edilmesi uygun görülen ve Bakanlığın da onayı alınan istekliler; irtifak hakkı tesis edilecek taşınmazların özellikleri ile ihale ilanına, şartname ve sözleşmeye konulması gereken özel şartlar belirtilmek suretiyle İdare tarafından taşınmazın bulunduğu il defterdarlığına bildirilir. Bu bildirim üzerine defterdarlık tarafından irtifak hakkı tesisi işlemleri ilgili mevzuatına göre gerçekleştirilir.

(2) İdare tarafından kiraya verilmek üzere ilan edilen mülkiyeti Hazineye ait ve Bakanlığa tahsisli taşınmazların üzerindeki okul binalarının tamamı veya bir kısmı ile bu binaların eklenti ve bütünleyici parçalarının eğitim öğretim faaliyetlerinde kullanılmak üzere kiraya verilmesi amacıyla İdareye müracaat eden dershanelerin başvurularının Bakanlık tarafından değerlendirilmesi sonucunda; bu Yönetmelikte belirtilen koşulları taşıdığı Bakanlıkça belirlenen ve adına kiralama yapılması uygun görülen kiraya verilecek taşınmazlar hakkında Maliye Bakanlığından görüş alındıktan sonra kiralama işlemlerinin yapılması İdareden istenir. İdarece; kiraya verilecek taşınmazların özelliklerinin de belirtildiği liste düzenlenerek ihale ilanına, şartname ve sözleşmeye konulması gereken özel şartlar belirlenmek suretiyle kiraya verme ihale işlemleri sonuçlandırılır.

(3) 8 inci maddeye göre ilan edilen taşınmazların irtifak hakkı ihale işlemleri ilgili defterdarlık tarafından, kiraya verme ihale işlemleri ise İdare tarafından ilandan itibaren en geç üç ay içerisinde sonuçlandırılır.

(4) İrtifak hakkı tesisi veya bina kiralama ihalelerinde, Dönüşüm ve Başvuru Kılavuzunda yer alan dönüşüm programı başvuru dönemleri önceliğine göre başvuru şartı Bakanlığın onayı ile belirlenebilir.

İKİNCİ KISIM

Ortak Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

İhale Genel Esasları

İhaleye katılabilme şartları

MADDE 10 –

(1) Bu Yönetmeliğe göre yapılacak ihalelere katılabilmek için;

a) Dershanelerin 1/9/2015 tarihine kadar dönüşüm programına alınmış olması,

b) Dönüşüm programına alınırken 1/9/2015 tarihine kadar özel okula dönüşüm taahhüdünde bulunulmuş olması,

c) Dershanelerin 14/3/2014 tarihi itibarıyla geriye dönük en az üç yıl süreyle aynı gerçek kişi veya tüzel kişiler için çoğunluk hissesi itibarıyla aynı ortaklar tarafından işletiliyor olması,

ç) İrtifak hakkı tesis edilecek veya kiraya verilecek taşınmaz ile dershanenin aynı il sınırları içerisinde olması,

d) İlan edilen taşınmazlardan seçilenler üzerinde irtifak hakkı tesis edilmesi veya kiraya verilmesi istemiyle süresi içerinde İdareye müracaat edilmesi,

şarttır.

İhaleye katılamayacak olanlar

MADDE 11 –

(1) Aşağıdaki kişiler, doğrudan veya dolaylı olarak ihalelere katılamazlar:

a) 10 uncu maddede yer alan ihaleye katılabilme şartlarını taşımayanlar.

b) İdarenin;

1) İta amirleri.

2) İhale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve denetlemekle görevli olanlar.

3) (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kişilerin eşleri ve ikinci dereceye kadar (ikinci derece dâhil) kan ve kayın hısımları.

4) (1), (2) ve (3) numaralı alt bentlerde belirtilen kişilerin ortakları (bu kişilerin yönetim kurullarında görevli olmadıkları anonim ortaklıklar hariç).

c) 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 83 üncü, 84 üncü ve 85 inci maddeleri ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar.

(2) İstekliler, faaliyet gösterdikleri il sınırları dışında bulunan taşınmazlar için yapılacak ihalelere katılamazlar.

(3) Bu maddeye aykırı olarak ihaleye katıldığı ihale sırasında tespit edilen istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Ayrıca bu durumun tekliflerin değerlendirmesi aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine ihale yapılmışsa teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.

İhaleye katılacaklardan istenilen belgeler

MADDE 12 –

(1) 10 uncu maddede yer alan şartları taşıyanların;

a) Yasal yerleşim yeri sahibi olmaları,

b) Tebligat için Türkiye’de adres göstermeleri,

c) Gerçek kişilerin T.C. kimlik numarasını, tüzel kişilerin ise vergi kimlik numarasını bildirmeleri,

ç) Geçici teminatı yatırmış olmaları,

d) Dönüşüm programına kabul edildiğine ilişkin Bakanlıkça düzenlenecek Dönüşüm Programı Kabul Formunu vermeleri,

e) Gerçek kişi kurucular için dershanenin 14/3/2014 tarihi itibarıyla en az üç yıldır kendisi tarafından işletiliyor olduğunu gösterir belgeyi, tüzel kişi kurucular için ise dershanenin 14/3/2014 tarihi itibarıyla en az üç yıldır çoğunluk hissesi itibarıyla aynı ortaklar tarafından işletiliyor olduğunu gösterir ticaret sicil kaydını vermeleri,

f) Özel hukuk tüzel kişilerinin, bu maddede belirtilen şartlardan ayrı olarak idare merkezlerinin bulunduğu yer mahkemesinden veya siciline kayıtlı bulunduğu ticaret odası veya ticaret ve sanayi odasından yahut benzeri meslekî kuruluştan, ihalenin yapıldığı yıl içinde alınmış sicil kayıt belgesi ile tüzel kişilik adına ihaleye katılacak veya teklifte bulunacak kişilerin tüzel kişiliği temsile tam yetkili olduklarını gösterir noterlikçe tasdik edilmiş imza sirkülerini ve/veya vekâletnameyi vermeleri,

g) İşin gereğine göre İdarece veya defterdarlıkça tespit edilecek diğer belgeleri vermeleri,

şarttır.

(2) Aynı ilde ve bir başka dershanenin şubesi niteliğinde olmaksızın faaliyet gösteren birden çok dershanenin kurucularının müracaatları, 1/9/2015 tarihinden önce bu kişilerin bir araya gelerek kurdukları şirket tüzel kişiliklerince yapılır. Bu halde bir araya gelen dershanelerin 10 uncu maddede yer alan şartları ayrı ayrı taşıması gerekir.

Şartnameler

MADDE 13 –

(1) İhale konusu işlerin her türlü özelliğini belirten şartname (kiraya verme ihalesi işlemlerinde EK-1’deki Kira Şartnamesi, irtifak hakkı ihalesi işlemlerinde EK-4’teki İrtifak Hakkı Şartnamesi) ve varsa ekleri İdarece hazırlanır.

(2) Bu şartnamelerde işin mahiyetine göre konulacak özel ve teknik şartlardan başka genel olarak aşağıdaki hususların da gösterilmesi zorunludur:

a) Taşınmazın;

1) Konumu ile fiziksel özellikleri (taşınmazın bulunduğu ili, ilçesi, mahallesi/köyü, mevkii/yöresi, yüzölçümü, varsa pafta, ada, parsel numarası, fiili durumu, güncel imar durumu, emsal ve h_max, TAKS, KAKS değerleri ve benzeri).

2) Üzerinde hangi fiziksel büyüklükte ve kapasitede bina, yapı ve tesis yapılacağı.

3) Yapılacak yatırımın yaklaşık tutarı.

4) Taşınmaz üzerinde irtifak hakkı mı tesis edileceği yoksa taşınmazın kiraya mı verileceği.

5) İrtifak hakkı veya kira süresi.

6) Tahmini irtifak hakkı veya kira bedelleri.

7) Yapılacak yaklaşık yatırım tutarının en az yüzde yirmisini karşılayacak miktarda ayni veya nakdî öz kaynağa sahip olunacağı şartı.

8) İdarece belirlenen tecrübeye ve kapasiteye sahip olunacağı şartı.

9) İdarece belirlenen diğer koşulları taşıyan dershanelerin başvurabileceği şartı.

b) İrtifak hakkı ihalelerinde ilk yıl tahmini irtifak hakkı bedelinin taşınmazın emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin toplamının binde beşi, kira ihalelerinde ise ilk yıl tahmini kira bedelinin taşınmazın emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin toplamının yüzde biri olduğu, geçici teminat miktarı ve kesin teminata ait şartların ne olduğu.

c) İşin yapılma yeri, teslim etme ve teslim alma şekil ve şartları.

ç) İşe başlama ve işi bitirme tarihi, gecikme hâlinde alınacak cezalar.

d) İsteklilerde aranan şartlar ve belgeler.

e) İsteklilerin sadece faaliyet gösterdikleri il sınırları içerisinde bulunan taşınmaz için ihaleye katılabilecekleri.

f) İdarenin veya defterdarlığın ihaleyi yapıp yapmamakta serbest olduğu.

g) Geçici ihale kararının karar tarihinden itibaren en geç on beş iş günü içinde ita amirince onaylanacağı veya iptal edilebileceği.

ğ) Vergi, resim ve harçlarla sözleşme giderlerinin kimin tarafından ödeneceği.

h) Ödeme yeri ve şartları.

ı) Süre uzatımı verilebilecek hâller ve şartları.

i) İhtilafların çözüm şekli ve yeri.

(3) Şartnamelerde tekniğe uygun olmayan veya gerçekleşmesi mümkün bulunmayan kayıt ve şartların bulunduğu anlaşıldığı takdirde şartname düzeltilmek üzere ihale ertelenir. Bu durumda ihale, yeniden düzenlenecek şartnameye ve 20 nci madde uyarınca yapılacak ilana göre yürütülür.

(4) Şartname ve varsa eklerinin tasdikli örnekleri bedelsiz veya özelliklerine göre İdarece veya defterdarlıkça takdir edilecek bir bedel karşılığında isteyenlere verilir ya da İdarede veya defterdarlıkta bedelsiz görülebilir.

İKİNCİ BÖLÜM

İhaleye Hazırlık

İhale işlem dosyasının düzenlenmesi

MADDE 14 –

(1) İhale işleri için bir işlem dosyası düzenlenir. Bu dosyada onay belgesi, ilk yıl tahmini irtifak hakkı bedeli veya kira bedeline ilişkin bilgi ve belgeler, şartname ve ekleri, taşınmaza ait her türlü bilgi ve belgeler, gerekli projeler, ilana ilişkin belge ve gazete nüshaları, sözleşme tasarısı ile saklanmasında yarar görülen diğer belgeler bulunur.

Bedellerin ödenme şekli

MADDE 15 –

(1) İlk yıl irtifak hakkı ve ön izin bedelleri, ihalenin onaylanmasına ilişkin kararın müşteriye tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde peşin olarak ödenir. Müteakip yıllar irtifak hakkı bedelleri ise sözleşmede belirtilen tarihte peşin olarak ödenir.

(2) İlk yıl için kira bedelinin dörtte biri ihalenin onaylanmasına ilişkin kararın müşteriye tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde peşin olarak kalanı üçer aylık dönemler hâlinde üç eşit taksitle, müteakip yıllar kira bedelleri ise üçer aylık dönemler hâlinde dört eşit taksitle ödenir.

(3) Birden fazla istekliler arasında bir defaya mahsus olmak üzere alınacak katılım payı üzerinden pazarlık usulüyle yapılacak irtifak hakkı veya kiraya verme ihaleleri sonucunda en yüksek katılım bedeli teklif eden ve üzerine ihale bırakılan istekliden; bir defaya mahsus olmak üzere peşin olarak tahsil edilecek katılım payına ilaveten ilk yıl irtifak hakkı veya kira bedeli birinci ve ikinci fıkrada belirtilen şekilde ayrıca tahsil edilir; müteakip yıllarda ise katılım payı tahsil edilmeksizin sadece irtifak hakkı veya kira bedellerine sözleşmeleri gereğince yapılacak artış oranları uygulanmak suretiyle hesaplanan yılı irtifak hakkı veya kira bedeli birinci ve ikinci fıkrada belirtilen şekilde tahsil edilir.

Yıllık bedel artışları

MADDE 16 –

(1) Bir yıldan uzun süreli kira ve irtifak hakkı sözleşmelerinde ikinci yıl ve izleyen yıllara ait bedeller, Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE – bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) oranında arttırılır.

Vadesinde ödenmeyen bedeller ve hasılat payları

MADDE 17 –

(1) Vadesinde ödenmeyen bedeller, hasılat payları ve diğer alacaklara, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesi gereğince belirlenen gecikme zammı oranında akdî temerrüt faizi uygulanır.

Onay belgesi

MADDE 18 –

(1) İhalesi yapılacak her iş için bir onay belgesi hazırlanır. Onay belgesinde; ihale konusu olan işin nevi, niteliği, miktarı, varsa proje numarası, ilk yıl tahmini irtifak hakkı bedeli veya kira bedeli, ilanın şekli ve adedi ile geçici teminat miktarı belirtilir.

(2) Onay belgesinde şartname ve eklerinin bir bedel karşılığında verilip verilmeyeceği, bedel karşılığı verilecekse bedelin ne olacağı gösterilir.

(3) Onay belgesi İdarece veya defterdarlıkça hazırlanır ve ita amirince onaylanır.

Komisyonların çalışması

MADDE 19 –

(1) İrtifak hakkı ve kira ihale komisyonları eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır. Oyların eşit olması hâlinde başkanın bulunduğu taraf çoğunlukta kabul edilir. Kararlarda çekimser kalınamaz. Muhalif kalan üye karşı oy gerekçesini kararın altına yazarak imzalamak zorundadır.

(2) Komisyon başkan ve üyeleri, oy ve kararlarından sorumludurlar.

(3) Gerekli görülen hâllerde, illerde birden fazla ihale komisyonu kurulabilir.

(4) Komisyonlara yardımcı olmak üzere ihale kararlarına katılmamak şartı ile yeteri kadar teknik personel ve uzman görevlendirilebilir.

İhalenin ilanı

MADDE 20 –

(1) İhaleler sadece ihale konusu taşınmazın bulunduğu ve ihalenin yapılacağı ilde ilan edilir.

(2) İhale konusu taşınmazın isteklilere ilanında aşağıdaki usul ve esaslar izlenir:

a) İhale, İdarenin veya defterdarlığın internet sayfalarında ve ayrıca uygun görülecek diğer şekillerde ilan edilir.

b) Günlük gazete çıkan yerlerde ihaleler, ihalenin yapılacağı yerde çıkan gazetelerde en az bir gün aralıkla yayımlanmak suretiyle iki defa duyurulur.

c) Gazete ile yapılacak ilk ilan ile ihale günü arası on günden, son ilan ile ihale günü arası beş günden az olamaz.

ç) Günlük gazete çıkmayan yerlerdeki ihalelerde ilan, bu fıkranın (a) bendindeki süreler içinde ilgili idare ile hükümet ve belediye binalarının ilan tahtalarına asılacak yazılar ve belediye yayın araçları ile yapılır. Bu işlemler bir tutanakla belgelenir. Bu yerlerde en çok yedi gün aralıklarla gazete çıkıyorsa ayrıca gazete ile bir defa ilan yapılır.

(3) Sürelerin hesabında, ilanın yapıldığı gün ile ihale günü sayılmaz.

(4) İhale komisyonları, gerektiğinde basın ve yayın organlarının ihale işlemlerini izlemesi de dâhil olmak üzere ihalenin rekabet ve açıklık ilkelerine uygun şekilde yapılmasını sağlayan her türlü tedbiri alır. Onaylanan ihale kararları, kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla internet aracılığı ile ayrıca yayımlanır.

İlanlarda bulunması zorunlu hususlar

MADDE 21 –

(1) 13 üncü maddede belirtilen hususlara ilave olarak ihale ilanlarında aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

a) Şartname ve eklerinin nereden ve hangi şartlarla alınacağı veya görülebileceği.

b) İhalenin nerede, hangi tarih ve saatte ve hangi usulle yapılacağı.

c) İlk yıl tahmini irtifak hakkı veya kira bedeli, asgari katılım payı, geçici ve kesin teminat miktarı.

ç) İsteklilerden aranılan belgelerin neler olduğu.

d) Tekliflerin hangi tarih ve saate kadar nereye yapılacağı.

Şartname ve eklerinde değişiklik hâlinde ilan

MADDE 22 –

(1) İlan yapıldıktan sonra, şartname ve eklerinde değişiklik yapılamaz. Ancak değişiklik yapılması zorunlu hâllerde, bunu gerektiren sebepler ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilanlar geçersiz sayılır ve yeniden aynı şekilde ilan olunur.

İlanın uygun olmaması

MADDE 23 –

(1) 20 nci ve 21 inci maddelere uygun olmayan ilanlar geçersizdir. Bu durumda ilan yenilenmedikçe ihale yapılamaz.

(2) İlanların geçersizliği ihale yapıldıktan sonra anlaşılırsa ihale veya sözleşme feshedilir. Ancak işte ivedilik ve ihalede Devletin yararı varsa ihale ve sözleşme, Maliye Bakanlığının uygun görüşü ve ita amirinin onayıyla geçerli sayılabilir.

(3) İhalenin veya sözleşmenin bozulması hâlinde müşterinin fesih tarihine kadar yapmış olduğu gerçek masrafları verilir.

İhalenin tatil gününe rastlaması

MADDE 24 –

(1) İhale için tespit olunan tarih, tatil gününe rastlamışsa ihale, tekrar ilana gerek kalmaksızın tatili takip eden ilk iş gününde aynı yer ve saatte yapılır. İlandan sonra çalışma saati değişse de ihale ilan edilen saatte yapılır.

Tekliflerin açılma zamanı

MADDE 25 –

(1) Tekliflerin açılma zamanı, idarelerin çalışma saati içinde olmak üzere tespit edilir. Açılma zamanı için Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun saat ayarı esas alınır. Teklifler açılmaya başladıktan sonra çalışma saatine bağlı kalmaksızın işleme devam olunur.

Geçici teminat

MADDE 26 – (1) İhaleye katılacak isteklilerden işin niteliğine göre, ilk yıl tahmin edilen irtifak hakkı veya kira bedelinin yüzde onundan az olmamak üzere yüzde otuzuna kadar İdare veya defterdarlık tarafından belirlenecek miktarda geçici teminat alınır.

Teminat olarak kabul edilecek değerler

MADDE 27 –

(1) Geçici veya kesin teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda gösterilmiştir:

a) Tedavüldeki Türk Parası.

b) Mevduat veya katılım bankalarının verecekleri süresiz teminat mektupları.

c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetleri veya bu senetler yerine düzenlenen belgeler. (Nominal bedele faiz dâhil edilerek ihraç edilmiş ise bu işlemlerde anaparaya tekabül eden satış değerleri esas alınır.)

(2) İlgili mevzuata aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez. Üzerinde suç unsuru tespit edilen teminat mektupları, gerekli kovuşturma yapılması için Maliye Bakanlığına intikal ettirilir. Her teminat mektubunda daha önce ilgili banka şubesince verilen teminat mektupları toplamı ile aynı şubenin limitlerinin de gösterilmesi zorunludur. Yabancı bankaların ve benzeri kredi kuruluşlarının kontrgarantilerine dayanarak bankaların verecekleri teminat mektupları, birinci fıkradaki miktarlara dâhil değildir.

(3) Mevduat veya katılım bankalarınca verilen teminat mektupları dışındaki teminatların istekliler tarafından ilgili muhasebe birimine yatırılması zorunlu olup bunlar ihale komisyonlarınca teslim alınamaz. Üzerlerine ihale yapılanların teminat mektupları, ihaleden sonra ilgili muhasebe birimine teslim edilir ve üzerlerine ihale yapılmayan isteklilerin geçici teminatları hemen geri verilir.

(4) Her ne suretle olursa olsun alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İhale Usulü, Tekliflerin Değerlendirilmesi ve İhale Kararları

İhale usulü

MADDE 28 –

(1) Bu Yönetmeliğe göre yapılacak ihalelerde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 51 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre pazarlık usulü uygulanır.

(2) İhalelerde teklif alınması belli bir şekle bağlı değildir. İhaleler, komisyonlar tarafından işin nitelik ve gereğine göre bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü teklifler almak ve bedel üzerinde anlaşmak suretiyle yapılır. Pazarlık usulüyle yapılan irtifak hakkı veya kiraya verme ihaleleri; Kanunun geçici 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında ve bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen koşulları taşıyan tek istekli olması hâlinde, taşınmazın ilk yıl tahmini irtifak hakkı veya kira bedeli üzerinden bu istekliyle yapılacak pazarlık sonucunda oluşan bedel üzerinden isteklisi üzerine, birden fazla istekli olması hâlinde ise bu istekliler arasında bir defaya mahsus alınacak katılım payı üzerinden yapılacak pazarlık sonunda en yüksek bedeli teklif eden üzerine bırakılır.

(3) Birden fazla istekli olması hâlinde, bu istekliler arasında bir defaya mahsus olmak üzere alınacak katılım payı üzerinden pazarlık usulüyle yapılacak irtifak hakkı veya kiraya verme ihaleleri sonucunda en yüksek katılım bedeli teklif eden ve üzerine ihale bırakılan istekliden, bir defaya mahsus olmak üzere peşin olarak tahsil edilecek katılım payına ilaveten birinci ve ikinci fıkralar uyarınca irtifak hakkı veya kira bedeli konusunda yapılacak artırım ihalesi sonucunda belirlenecek ilk yıl irtifak hakkı veya kira bedeli ayrıca tahsil edilir, müteakip yıllarda ise katılım payı tahsil edilmeksizin sadece irtifak hakkı veya kira bedellerine sözleşmeleri gereğince yapılacak artış oranları uygulanmak suretiyle hesaplanan yılı irtifak hakkı veya kira bedeli tahsil edilir.

(4) Pazarlığın ne suretle yapıldığı, isteklilerce ne kadar teklifte bulunulduğu ve üzerine ihale yapılan isteklinin neden tercih edildiği pazarlık kararında gösterilir.

Komisyonun ihaleyi yapıp yapmamakta serbest olması

MADDE 29 –

(1) Komisyon gerekçesini kararda belirtmek suretiyle ihaleyi yapıp yapmamakta serbesttir. Komisyonun ihaleyi yapmama kararı kesindir.

Kararda belirtilmesi gereken hususlar

MADDE 30 –

(1) İhale komisyonunca alınan karar, komisyon başkan ve üyelerinin adları, soyadları ve esas görevleri belirtilerek imzalanır.

(2) Kararda; isteklilerin isimleri, adresleri, teklif ettikleri bedeller, ihalenin hangi tarihte ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale kararının kesinleşmesi

MADDE 31 –

(1) İhale kararı, karar tarihinden itibaren en geç on beş iş günü içinde ita amirlerinin onay veya iptal kararı ile kesinleşir.

Onay talep yazısında yer alacak hususlar

MADDE 32 –

(1) Onay talep yazısında, aşağıda belirtilen hususlara yer verilir:

a) Taşınmazın mahalle veya köyü, mevkii, ada – pafta – parsel numaraları veya tapu tarihi, cilt – sahife – sıra numaraları, cinsi, varsa cadde veya sokak adı ve kapı numarası, yüzölçümü, pay durumu, paylı ise pay oranı.

b) Taşınmaz bina ise ayrıca binanın inşaatının brüt alanı, inşaatın sınıfı, ahşap – kârgir veya betonarme olup olmadığı, yıpranma oranı, müştemilatı.

c) Taşınmazın imar ve mülkiyet durumu.

ç) İhale konusu işlem ve süresi.

d) İlk yıl tahmini irtifak hakkı veya kira bedeli ile teklif edilen bedelin ne olduğu, birden fazla istekli ile ihale yapılmış ise asgari katılım payı ve teklif edilen katılım payları.

e) İhaleye katılan isteklilerin adı, soyadı veya unvanları.

f) Müşterinin adı, soyadı veya unvanı.

g) İhale tarihi.

ğ) İhale tutanağının bir örneği.

Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi

MADDE 33 –

(1) Kesinleşen ihale kararları, kesinleştiği günden itibaren en geç beş iş günü içinde, üzerine ihale yapılana veya vekiline imza karşılığı tebliğ edilir veya iadeli taahhütlü mektupla tebligat adresine gönderilir.

İhalede hazır bulunmayan istekliler

MADDE 34 –

(1) İhale sırasında hazır bulunmayan veya noterden tasdikli vekâletnameyi haiz bir vekil göndermeyen istekliler, ihalenin yapılış tarzına ve sonucuna itiraz edemezler.

İhalenin yapılamaması

MADDE 35 –

(1) İhalelerde, istekli çıkmadığı veya teklifler komisyonca uygun görülmediği takdirde uygun bir zamanda aynı usulle ihale açılabilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Sözleşme

İhalenin sözleşmeye bağlanması

MADDE 36 –

(1) Bu Yönetmelik uyarınca yapılan ve onaylanan ihale sözleşmeye bağlanır. Sözleşme, ita amiri tarafından imzalanır. İrtifak hakkı tesisinde, sözleşme imzalanmaksızın irtifak hakkına ilişkin hükümler doğrudan tapu müdürlüğünde düzenlenen resmî senede işlenir.

Kesin teminat

MADDE 37 –

(1) Taahhüdün, sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşme yapılmasından önce müşteriden ihale bedeli üzerinden yüzde altı oranında kesin teminat alınır.

(2) Müşterinin kesin teminat vermesi gerektiği hâlde bu zorunluluğa uymaması durumunda, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminatı gelir kaydedilir.

(3) Verilen kesin teminat, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.

(4) Sözleşmenin yapılmasından sonra varsa geçici teminat iade edilir.

Kesin teminatın geri verilmesi

MADDE 38 –

(1) Kesin teminat, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun biçimde yerine getirildiği anlaşıldıktan ve müşterinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi ve sosyal güvenlik prim borcunun olmadığına ilişkin ilgili kurumlardan yazı getirmesi ve bu işten dolayı İdareye veya defterdarlığa herhangi bir borcunun olmadığının tespitinden sonra müşteriye geri verilir.

Sözleşme yapılmasında müşterinin görev ve sorumluluğu

MADDE 39 –

(1) Sözleşme yapılması gerekli olan hâllerde müşteri, 31 inci maddeye göre onaylanan ihale kararının bildirilmesini izleyen günden itibaren on beş gün içinde geçici teminatı kesin teminata çevirerek kira bedelinin ilk taksitini veya ilk yıl irtifak hakkı bedelini ve varsa katılım payını ödeyerek düzenlenecek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Müşteri, aynı süre içinde ön izin ve kira sözleşmelerini notere tasdik ve tescil ettirerek İdareye veya defterdarlığa vermekle yükümlüdür.

(2) Müşterinin, aynı süre içinde ihale bedeli ile müşteriye ait bulunan vergi, resim ve harçları ve diğer giderleri ödemesi, varsa diğer yükümlülükleri yerine getirmesi gerekir.

(3) Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminat gelir kaydedilir.

İdarenin veya defterdarlığın görev ve sorumluluğu

MADDE 40 –

(1) İdare veya defterdarlık, 39 uncu maddede yazılı süre içinde sözleşme yapılması hususunda kendisine düşen görevleri yapmak ve taşınmazların üzerinde irtifak hakkı tesis edilmesi veya taşınmazların kiraya verilmesine ilişkin işlemleri tamamlamak, şartnamede belirtilen sınır ve evsafa göre; irtifak hakkı tesis edilen veya kiraya verilen taşınmazları teslim etmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde müşteri, sürenin bitiminden itibaren on beş gün içinde, on gün müddetli bir noter ihtarnamesiyle bildirmek şartıyla taahhüdünden vazgeçebilir. Bu takdirde teminat geri verilir; müşteri, ihaleye girmek ve teminat vermek için yaptığı masrafları istemeye hak kazanır.

(2) Tebligatın, 33 üncü maddedeki sürede yapılmamasından dolayı İdarenin veya Devletin zararına sebep olanlar hakkında kanuni işlem yapılır.

Müşterinin sözleşmenin bozulmasına neden olması

MADDE 41 –

(1) Sözleşme yapıldıktan sonra müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya irtifak hakkı kurulan veya kiraya verilen taşınmazı sözleşmesinde öngörülen amaç dışında kullanması ve İdarenin veya defterdarlığın en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumu devam ettirmesi hâlinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

(2) Gelir kaydedilen kesin teminat, müşterinin borcuna mahsup edilemez.

Sözleşmenin devri

MADDE 42 –

(1) Sözleşme süresiyle sınırlı olmak kaydıyla kira sözleşmesi Bakanlığın izniyle, irtifak hakkı sözleşmesi ise Bakanlığın görüşü alınarak Maliye Bakanlığının izniyle başkasına devredilebilir. Ancak devir alacaklarda ilk ihaledeki şartlar ile varsa Hazineye olan borçların gecikme zamları ile birlikte ödenmesi ve irtifak hakkı veya kiralama sözleşmelerinde sözleşme hükümlerine aykırılıkların defterdarlık tarafından verilen süre içerisinde giderilmiş olması aranır. İzinsiz devir yapılması hâlinde sözleşme feshedilir ve müşteri hakkında 41 inci madde hükümleri uygulanır.

(2) Bu Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen kira sözleşmelerinde; 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa tabi olan ve payları borsada işlem gören şirketler hariç olmak üzere müşterinin şirket olması hâlinde; şirketin, kira işleminin yapıldığı tarihteki ortaklık yapısına göre daha sonra yapılacak ve şirket hisselerinin yüzde ellisinden fazlasının devri sonucunu doğuracak işlemler, sözleşme devri olarak kabul edilir.

(3) Ön izin sözleşmelerine ortak alınamaz ve bu sözleşmeler devredilemez.

Müşterinin ölümü, ağır hastalığı, tutukluluk veya mahkûmiyeti hâli

MADDE 43 –

(1) Müşterinin ölümü hâlinde, İdareye veya defterdarlığa borcu varsa mahsup edildikten sonra teminatı kanuni mirasçılarına verilir.

(2) Ancak İdare veya defterdarlık, ölüm tarihinden itibaren otuz gün içinde kesin teminatın verilmesi şartıyla kanuni mirasçılardan istekli olanlara sözleşmeyi devredebilir.

(3) Müşteri, sözleşmenin yerine getirilmesine engel olacak derecede sağlık kurulu raporu ile belirlenecek ağır hastalık, tutukluluk veya hürriyeti bağlayıcı bir ceza nedeniyle taahhüdünü yerine getiremeyecek duruma düşerse bu hâllerin oluşundan itibaren otuz gün içinde İdarenin veya defterdarlığın kabul edeceği birini vekil tayin etmek şartıyla taahhüdüne devam edebilir.

(4) Eğer müşteri, kendi serbest iradesi ile vekil tayin etmek imkânından mahrum ise yerine ilgililerce aynı süre içinde genel hükümlere göre bir kayyım tayin edilmesi istenebilir.

(5) Bu maddedeki hükümlerin uygulanamaması hâlinde sözleşme feshedilir. Bundan bir zarar doğarsa 41 inci maddeye göre işlem yapılır.

Müşterinin iflası hâli

MADDE 44 –

(1) Müşterinin iflas etmesi hâlinde sözleşme feshedilir. Bundan bir zarar doğarsa 41 inci maddeye göre işlem yapılır.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Hazine Taşınmazları Üzerinde Yapılacak İşlemler

BİRİNCİ BÖLÜM

Ön İzin, İrtifak Hakkı ve Kiralama İşlemleri

Ön izin verilmesi ve süre

MADDE 45 –

(1) İstekli adına yapılan irtifak hakkı ihalesi sonucunda, müşteri tarafından yapılacak yatırım için ön izne ihtiyaç duyulması hâlinde, lehine irtifak hakkı tesis edilecek müşteriye; fiili kullanım olmaksızın tescil, ifraz, tevhit, terk ve benzeri işlemlerin yapılması veya imar planının yaptırılması, değiştirilmesi ya da uygulama projelerinin hazırlanması ve Bakanlık veya Maliye Bakanlığına onaylatılması ve ilgili kamu idarelerinden gerekli izin ve ruhsatların alınması gibi işlemlerin yerine getirilebilmesi için defterdarlık tarafından bir yıla kadar ön izin verilir. Gerekli hâllerde bu süre toplamı iki yılı geçmemek üzere uzatılabilir. Ön izin döneminde ön izin süresi dondurulmaz.

(2) Ön izin bedeli irtifak hakkı bedelinin yüzde yirmisidir. Fiili kullanım olması hâlinde ön izin bedeli irtifak hakkı bedelidir. Uzatılan süreye ilişkin ön izin bedeli, bir önceki yıl ön izin bedelinin Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE – bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) oranında artırılması suretiyle tespit edilen bedeldir. Uzatılan ön izin dönemi için yeniden sözleşme yapılmaz.

(3) Ön izin süresi içerisinde yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve irtifak hakkı tesisinin talep edilmesi hâlinde, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan İrtifak Hakkına İlişkin Resmî Senede Yazılacak Hükümleri (EK-5) içerecek şekilde resmî senet düzenlenmesi suretiyle irtifak hakkı tesis edilir. Bu durumda, ilk yıl irtifak hakkı bedeli; ihale ile belirlenen bedelin ön izinde geçen süre dikkate alınarak Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE – bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) oranında artırılması suretiyle tespit edilecek bedeldir. Ancak ön izin süresi bitmeden önce irtifak hakkı kurulmasının talep edilmesi hâlinde, Ön İzin Sözleşmesinde (EK-3) öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmiş olması kaydıyla ön izin süresinin kalan kısmına ilişkin bedel, kurulacak irtifak hakkı bedelinden mahsup edilir.

(4) Bakanlık, Maliye Bakanlığı ya da genel bütçe kapsamındaki diğer kamu idarelerince taşınmaza ihtiyaç duyulan veya taşınmazın ekonomik açıdan farklı şekilde değerlendirilmesi uygun görülen hâllerde, ön izin süresi uzatılmaz, devam eden ön izinler ise varsa kalan süreye ilişkin bedelin geri ödenmesi kaydıyla iptal edilir. Bu durumda ön izin sahibi tarafından hiçbir hak ve tazminat talebinde bulunulamaz.

(5) Ön izin süresi içinde yükümlülüklerin ilgilinin kusuru dışında yerine getirilmesinin mümkün olamayacağının anlaşılması hâlinde defterdarlığa yapılacak başvuru üzerine sözleşme feshedilir ve teminat ile kalan süreye ilişkin ön izin bedeli iade edilir.

(6) Ön izin sahibinin sözleşme süresi sona ermeden taahhüdünden vazgeçmesi hâlinde, defterdarlık tarafından sözleşme feshedilir. Bu durumda teminatı gelir kaydedilir ve kalan süreye ilişkin ön izin bedeli iade edilmez.

İrtifak hakkı kurulması

MADDE 46 –

(1) Müşteri lehine, verilmiş ise ön izin süresi içerisinde yükümlülüklerin yerine getirilmesi hâlinde Hazine taşınmazı üzerinde 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre yirmi beş yıla kadar bağımsız ve sürekli nitelikte irtifak hakkı kurulur.

(2) İrtifak hakkı lehtarının kusuru dışında kamudan kaynaklanan, hakkın tamamen kullanılmasını ve işin yürütülmesini en az otuz gün süreyle engelleyen hukukî veya fiilî bir imkânsızlık durumunun ortaya çıkması ya da mücbir sebeplerin varlığı hâlinde, irtifak hakkı lehtarının talebi üzerine irtifak hakkı süresi, kamudan kaynaklanan fiili veya hukuki imkânsızlık durumunun veya mücbir sebeplerin ortadan kalkmasına kadar geçecek süre kadar dondurulur. Dondurulan süre için bedel alınmaz. Sürenin yeniden işlemeye başladığı tarihte alınacak bedel, dondurulan yıl bedelinin geçen süre kadar sözleşmesinde belirtilen oranda artırılması suretiyle tespit edilir. Ancak dondurulan yıl için ödenmiş olan bedelin dondurulan süreye isabet eden kısmı, sözleşmesinde belirtilen oranda artırılmak suretiyle yeni tespit edilen bedelden mahsup edilir. Dondurulan süre sözleşme süresine eklenir.

Hasılat payları

MADDE 47 –

(1) Bu Yönetmeliğe göre tesis edilen irtifak haklarında, hak lehtarlarından hasılat payı alınmaz.

(2) İrtifak hakkı kurulan Hazine taşınmazı üzerinde bulunan bina, yapı ve tesisin tamamının veya bir kısmının hak lehtarınca üçüncü kişilere kiraya verilmesi hâlinde; kiracıdan/kiracılardan, tesisin işletilmesinden elde edilecek toplam yıllık hasılattan hak lehtarına ödenen kira bedeli düşüldükten sonra, kalan tutar üzerinden yüzde bir oranında pay alınır.

İrtifak hakkı sözleşmesinin sona ermesi ve feshi

MADDE 48 –

(1) İrtifak hakkı sözleşmesi, sözleşme süresinin bitiminde sona erer.

(2) Hak lehdarı tarafından; sözleşme hükümlerine aykırı davranılması, taşınmazın sözleşmede öngörülen amaç dışında kullanılması, irtifak hakkı süresi sona ermeden faaliyetin durdurulması, üst üste iki yıl irtifak hakkı bedelinin vadesinde ödenmemesi veya her ne sebeple olursa olsun işletme ruhsatının iptal edilmesi hâlinde İdarenin de görüşü alınarak irtifak hakkı sözleşmesi defterdarlıkça feshedilir.

(3) İkinci fıkrada belirtilen sebeplerle irtifak hakkının feshi hâlinde hak lehtarından cari yıl irtifak hakkı bedelinin yüzde yirmi beşi tutarında tazminat alınır ve alınan teminatlar Hazineye gelir kaydedilir. Sözleşmenin feshedildiği tarihten sonraki döneme ilişkin varsa irtifak hakkı bedeli öncelikle hak lehdarından alınacak tazminata mahsup edilir. Ayrıca irtifak hakkı sözleşmesinin sona ermesi veya feshedilmesi hâlinde, diğer kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla Hazine taşınmazı üzerindeki tüm yapı ve tesisler sağlam ve işler durumda tazminat veya bedel ödenmeksizin Hazineye intikal eder ve bundan dolayı hak lehtarı tarafından veya üçüncü kişilerce herhangi bir hak ve talepte bulunulamaz.

(4) İrtifak hakkı süresi sona ermeden hak lehtarının faaliyetini durdurması veya irtifak hakkı sözleşmesinin feshine neden olması hâlinde faaliyetin durdurulduğu veya iptal tarihine kadar olan irtifak hakkı bedeli ile varsa alınması gereken hâsılat payı tahsil edilir.

(5) Sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen hak lehdarı hakkında 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 84 üncü maddesi uyarınca işlem yapılır.

(6) İrtifak hakkına konu taşınmazın kullanılmasını kısmen veya tamamen ortadan kaldıran mücbir sebebin, hak lehtarının kusur veya şahsından kaynaklanmaması hâlinde, irtifak hakkı tazminat alınmaksızın karşılıklı olarak fesih ve tapudan terkin edilir ve iptal tarihinden sonraki döneme ait bedeller iade edilir.

Kiralama

MADDE 49 –

(1) Kiraya verilecek taşınmazların kira süresi on yıldan çok olamaz.

(2) Kiraya verilen taşınmaz şartnamede belirtilen sınır ve evsafa göre boş olarak müşteriye teslim edilir. Teslim edilen taşınmazın üzerinde bulunan her türlü donanım, mefruşat, eklenti ve bütünleyici parçaların sayısı ve durumu teslim tutanağında belirtilir. Teslim tutanağı yetkili personel ve müşteri tarafından imzalanır.

(3) Bu Yönetmelik kapsamında kalan Bakanlığa bağlı okul ve eğitim kurumlarında bulunan ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde kiralanan kantin, salon, açık alan ve benzeri yerlere ilişkin kira sözleşmeleri, Bakanlıkça belirlenen eğitim-öğretim dönemi sonu itibarıyla fesih tarihinden önceki dönemlere ilişkin bedeller tahsil edilmek suretiyle ve tazminat alınmaksızın feshedilir. Bu durumda, okul-aile birliği ve işleticiler tarafından herhangi bir hak ve tazminat talebinde bulunulamaz.

(4) Mülkiyeti Hazineye ait ve Bakanlığa tahsisli taşınmazların üzerindeki okul binalarının tamamı veya bir kısmı ile bu binaların eklenti ve bütünleyici parçalarının İdare tarafından; mülkiyeti kamu idareleri ile mahallî idarelere ait olan taşınmazların üzerindeki bina, yapı ve tesislerinin maliki idareler tarafından kiraya verilmesinde, bunların mevcut hâliyle eğitim ve öğretim amaçlı kullanılmasının uygun olmaması ve kiralama amacında kullanılabilmesi için her türlü onarım, restorasyon, rönevasyon gibi (büyük kapsamlı olanlar dâhil) işlemlerin gerekmesi hâlinde bu işlemler İdarenin izni ve uygun göreceği şekilde kiracılar tarafından yapılır. Kiracılar tarafından bu işlemler sebebiyle ilgili idarelerden herhangi bir hak, bedel ve tazminat talep edilemez.

Kira sözleşmesinin sona ermesi ve feshi

MADDE 50 –

(1) Kira sözleşmesi, sürenin bitimiyle sona erer.

(2) Taşınmaza Bakanlıkça, Maliye Bakanlığınca ya da genel bütçe kapsamındaki diğer kamu idarelerince ihtiyaç duyulması veya taşınmazın satışı, kiracı tarafından; sözleşme hükümlerine aykırı davranılması, taşınmazın sözleşmede öngörülen amaç dışında kullanılması, kira dönemi sona ermeden faaliyetin durdurulması, üst üste iki kira bedeli taksitinin vadesinde ödenmemesi veya kiracı tarafından talep edilmesi ya da her ne sebeple olursa olsun işletme ruhsatının iptal edilmesi hâlinde sözleşme İdare tarafından feshedilir.

(3) İdarece; ikinci fıkrada belirtilen kiracıdan kaynaklanan sebeplerle kira sözleşmesinin feshedilmesi hâlinde kiracıdan alınan teminatlar Hazineye gelir kaydedilir ve cari yıl kira bedelinin yüzde yirmi beşi tutarında ayrıca tazminat alınır. Sözleşmenin feshedildiği tarihten sonraki döneme ilişkin varsa kira bedeli öncelikle kiracıdan alınacak tazminata mahsup edilir. Bu durumda ilgililer tarafından herhangi bir hak veya tazminat talebinde bulunulamaz ve taşınmazın üzerindeki yapı ve tesisler sağlam ve işler vaziyette Hazineye veya malike intikal eder.

(4) Sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen kiracı hakkında Bakanlıkça 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 84 üncü maddesi uyarınca işlem yapılır.

Tahliye

MADDE 51 –

(1) Kiracı veya irtifak hakkı lehdarı; sözleşme süresinin bitiminde derhâl, sözleşmenin feshi hâlinde ise tebligatı müteakip on beş gün içinde taşınmazı tahliye etmek zorundadır. Kiraya verilen veya irtifak hakkı kurulan taşınmazlardan süresi dolduğu hâlde tahliye edilmeyen, sözleşmesi feshedilen veya herhangi bir sözleşmeye dayanmaksızın fuzuli olarak işgal edilen taşınmazların tahliyesi, eğitim-öğretim dönemi de dikkate alınarak İdarenin talebi üzerine 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesine göre bulunduğu yer mülki idare amirince en geç on beş gün içinde yapılır.

(2) Üzerinde sabit tesis bulunan taşınmazların tahliyesinden ve teslim alınmasından sonra, eski kiracısı veya fuzuli şagiline bu tesisler kendilerine ait ise yıktırılıp enkazının en geç otuz gün içinde götürülmesi, aksi hâlde masrafları kendisinden tahsil edilmek üzere yıkım ve enkaz götürme işinin İdarece veya defterdarlıkça yapılacağı tebliğ olunur. Verilen bu süre sonunda tesis yıktırılıp enkaz götürülmediği takdirde masrafları bilahare eski kiracı veya fuzuli şagilden alınmak üzere bu işlem İdarece veya defterdarlıkça yapılır.

(3) Men’i müdahale ve kal ile ilgili yargı kararlarının icra dairelerince vali veya kaymakam tarafından verilen tecavüzün önlenmesi ile ilgili kararların infaz memurlarınca uygulanması sırasında gerekli olan araç gereç ve personel kamu idarelerinden sağlanır. Bunun mümkün olmaması durumunda yıkım işlemi, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilir.

İKİNCİ BÖLÜM

Mülkiyeti Kamu İdareleri ile Mahallî İdarelere

Ait Taşınmazlar Hakkında Yapılacak İşlemler

Ön izin, irtifak hakkı tesisi veya kiralama işlemleri

MADDE 52 –

(1) Bakanlık tarafından, Kanun ve bu Yönetmelik kapsamında eğitim ve öğretim faaliyetlerinde kullanılmak üzere dershaneler lehine irtifak hakkı tesis edilmesine veya kiraya verilmesine ihtiyaç duyulan ve bu amaçla maliki idareden talep edilen mülkiyeti kamu idareleri ile mahallî idarelere ait taşınmazlar hakkında yapılacak ön izin, irtifak hakkı veya kiralama işlemleri, bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde taşınmazın maliki kamu idaresi tarafından yürütülür ve bu işlemlerden elde edilecek gelirler de maliki kamu idaresine aittir.

(2) Maliki kamu idaresince uygun görülmesi hâlinde, mülkiyeti kamu idareleri ile mahallî idarelere ait taşınmazların 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 45 inci maddesine göre bu Yönetmelik amaçlarında kullanılmak üzere bedelsiz olarak Hazineye devredilerek tapuda Hazine adına tescil edilmesi durumunda tapuda Hazine adına tescil edilen bu taşınmazlar hakkında yapılacak ön izin ve irtifak hakkı işlemleri ilgili defterdarlıklarca, kiralama işlemleri ise İdarece yürütülür.

(3) Mülkiyeti kamu idareleri ile mahallî idarelere ait taşınmazlardan Hazine ile paylı olanlara ilişkin olarak yapılacak ön izin, irtifak hakkı veya kiralama işlemleri hakkında da ikinci fıkra hükümleri uygulanabilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Sürelerin hesabı

MADDE 53 –

(1) Sürelerin hesaplanmasında, bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

Tebligat

MADDE 54 – (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde yapılacak tebliğler hakkında 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.

Yönetmeliğin ekleri

MADDE 55 –

(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin olarak kullanılacak şartname ve sözleşmeler bu Yönetmeliğe eklenmiş ve aşağıda sayılmıştır:

a) Kira Şartnamesi (EK-1).

b) Kira Sözleşmesi (EK-2).

c) Ön İzin Sözleşmesi (EK-3).

ç) İrtifak Hakkı Şartnamesi (EK-4).

d) İrtifak Hakkına İlişkin Resmî Senede Yazılacak Hükümler (EK-5).

Yasak fiil ve davranışlar

MADDE 56 –

(1) İhale işlemlerinin hazırlanması, yürütülmesi ve sonuçlandırılması sırasında;

a) Hile, desise, vaat, tehdit, nüfuz kullanma ve çıkar sağlama suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek,

b) İhalelerde isteklileri tereddüde düşürecek veya rağbeti kıracak söz söylemek ve istekliler arasında anlaşmaya çağrıyı ima edecek işaret ve davranışlarda bulunmak veya ihalenin doğruluğunu bozacak biçimde görüşme ve tartışma yapmak,

c) İhale işlemlerinde sahte belge veya sahte teminat kullanmak veya kullanmaya teşebbüs etmek, taahhüdünü kötü niyetle yerine getirmemek, taahhüdünü yerine getirirken İdareye zarar verecek işler yapmak veya işin yapılması ya da teslimi sırasında hileli malzeme, araç veya usuller kullanmak,

yasaktır.

İhaleden yasaklama

MADDE 57 –

(1) 56 ncı maddede belirtilen fiil ve davranışlar ihale safhasında vaki olmuşsa bunları yapanlar, ihaleyi yapan idarelerce ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi, fiil veya davranışlarının özelliğine göre bu idareler tarafından, haklarında bir yıla kadar kendi idarelerinin ihaleleri dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan bütün ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir.

(2) Üzerine ihale yapıldığı hâlde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler ile sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen müşteriler hakkında da ihaleyi yapan idareler tarafından, haklarında bir yıla kadar duruma göre sadece idareleri tarafından yapılan bütün ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir.

(3) Yasaklama kararları ihaleyi yapan idare tarafından Resmî Gazete’de ilan ettirilir.

(4) Haklarında yasaklama işlemi yapılmış kişilerin sermayesinin çoğunluğuna sahip bulunduğu tüzel kişilere de aynı müeyyide uygulanır.

(5) İhaleyi yapan idareler, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde gereğinin yapılması için bu durumu en geç bir ay içinde yetkili birimlerine bildirmekle yükümlüdürler.

Görevlilerin sorumluluğu

MADDE 58 –

(1) İhale komisyonu başkanı ve üyeleri ile diğer ilgililerin, görevlerini kanunî gereklere göre tarafsızlıkla yapmadıkları veya taraflardan birinin zararına yol açacak ihmal veya kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti hâlinde haklarında disiplin cezası uygulanacağı gibi, fiil ve davranışlarının özelliğine göre ceza kovuşturması da yapılır. Tarafların bu yüzden uğradıkları zarar ve ziyan da kendilerinden tahsil edilir.

Tereddütlerin giderilmesi

MADDE 59 –

(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Millî Eğitim Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı yetkilidir.

Denetim ve yaptırımlar

MADDE 60 –

(1) İdare, defterdarlık, kamu idareleri veya mahalli idareler; ön izin verdikleri, irtifak hakkı tesis ettikleri veya kiraya verdikleri taşınmazların üzerindeki yapı ve tesisleri kontrol etmeye veya ettirmeye yetkilidir.

(2) Yatırımı devam eden tesisler için yapılan denetimlerde termin planına veya projeye uygun hareket edilmediğinin tespiti hâlinde Bakanlığın uygun görüşü alınması şartıyla İdare, defterdarlık, kamu idareleri veya mahalli idareler tarafından; yatırımın termin plana veya projeye uygun hâle getirilmesi için bir yıl süre verilebilir. Bu sürenin yetersiz kalması durumunda İdare, defterdarlık, kamu idareleri veya mahalli idareler tarafından Bakanlığın uygun görüşü alınması şartıyla termin plan veya proje revize edilebilir.

Uygulanacak hükümler

MADDE 61 –

(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile 19/6/2007 tarihli ve 26557 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Yürürlük

MADDE 62 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 63 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Millî Eğitim Bakanı ve Maliye Bakanı birlikte yürütür.

Ekler için tıklayınız

7 Mart 2017 SALI                           Resmî Gazete                            Sayı : 30000

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

TÜRK GIDA KODEKSİ GIDALARA VİTAMİNLER, MİNERALLER VE BELİRLİ

DİĞER ÖĞELERİN EKLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, tüketicilerin en üst düzeyde korunmasını sağlamak amacıyla vitaminler, mineraller ve belirli diğer öğelerin gıdalara eklenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, gıdalara eklenebilecek vitaminler, mineraller ve belirli diğer öğeleri kapsar.

(2) Bu Yönetmelik hükümleri;

a) 16/8/2013 tarihli ve 28737 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği (Tebliğ No: 2013/49) kapsamındaki gıdalar için sadece vitamin ve mineraller açısından uygulanmaz.

b) Aşağıdaki konulara ilişkin mevzuatta belirlenen özel hükümler saklı kalmak koşuluyla uygulanır.

1) Özel beslenme amaçlı gıdalar ve özel hükümlerin bulunmadığı durumlarda, bu ürünleri tüketmesi amaçlanan kişilerin özel beslenme ihtiyaçlarına uygun hale getirilen bu tür ürünlerin bileşimi ile ilgili gereklilikler,

2) 30/6/2013 tarihli ve 28693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği kapsamındaki gıda katkı maddeleri ve 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliğinde yer alan aroma verici maddeler,

3) İzin verilen önolojik uygulamalar ve işlemler.

c) Bu Tebliğ, belirli bir gıda veya gıda grubuna yönelik olarak yayımlanmış olan dikey gıda kodeksi hükümleri saklı kalmak kaydıyla uygulanır.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 21, 22, 23, 24, 27 ve 34 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki tanımlara ve 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki tanımlara ilave olarak;

a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

b) Başvuru dosyası: Başvuru sahibi tarafından, 5 inci maddenin üçüncü fıkrasına veya 11 inci maddenin beşinci fıkrasına istinaden sunulan dosyayı,

c) Başvuru sahibi: Başvuru dosyasını, 5 inci maddenin üçüncü fıkrasına veya 11 inci maddenin beşinci fıkrasına istinaden değerlendirilmek üzere Genel Müdürlüğe sunan gıda işletmecisini veya diğer ilgili tarafları,

ç) Bilimsel görüş: Bu Yönetmelik kapsamındaki konular ile ilgili olarak Bilimsel Komisyon tarafından hazırlanan ayrıntılı bilimsel dokümanı,

d) Bilimsel Komisyon: Bu Yönetmelik kapsamına giren konularda bilimsel değerlendirmeyi yapacak olan ve 24/12/2011 tarihli ve 28152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Risk Değerlendirme Komite ve Komisyonlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde Bakanlık tarafından oluşturulan bilimsel komisyonu,

e) Diğer öğe: Besleyici veya fizyolojik etkiye sahip, gıdalara eklenebilecek vitamin veya mineral dışındaki öğeyi,

f) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

g) İşlenmemiş gıda: Bölmenin, parçalamanın, derisini yüzmenin, kemiğinden ayırmanın, soymanın, temizlemenin, ayıklamanın, öğütmenin, ezmenin, kesmenin, kıymanın, inceltmenin, dondurmanın, derin dondurmanın, soğutmanın, kavuzunu ayırmanın, ambalajlamanın veya ambalajından çıkarma uygulamalarının gıdanın doğal yapısında önemli bir değişikliğe neden olmayacak işlemler olduğu kabul edilerek; doğal yapısında önemli bir değişikliğe sebep olacak herhangi bir işlem uygulanmamış gıdayı,

ğ) Liste: Bakanlık tarafından oluşturulacak Kullanımı Yasaklanmış Diğer Öğeler, Kullanımı Kısıtlanmış Diğer Öğeler, İnceleme Altına Alınmış Diğer Öğeler bölümlerinden oluşan Gıdalarda Kullanımı Yasaklanmış, Kısıtlanmış veya İnceleme Altına Alınmış Diğer Öğeler listesini,

h) Piyasaya arz: 5996 sayılı Kanun kapsamındaki her türlü ürünün, bedelli veya bedelsiz piyasaya sunulmasını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Vitaminler ve Minerallerin Gıdalara Eklenmesi

Vitaminler ve minerallerin eklenmesine ilişkin gereklilikler

MADDE 5 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmak şartıyla sadece bu Yönetmeliğin EK-1’inde listelenen vitaminler ve/veya mineraller, EK-2’sinde listelenen formlarda gıdalara eklenebilir.

(2) İnsan vücudu tarafından biyolojik olarak kullanılabilen formlardaki vitaminler ve mineraller, genellikle gıdanın yapısında doğal olarak bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, aşağıda belirtilen hususlardan en az biri göz önünde bulundurularak gıdalara eklenebilir:

a) Eksikliğin klinik veya subklinik kanıt ile ispatlanabildiği veya besin öğelerinin alım düzeyinin düşük olduğunun tahminen gösterilebildiği nüfusta veya nüfusun belirli gruplarında görülen bir veya daha fazla vitamin ve/veya mineral yetersizliği,

b) Nüfusun veya nüfusun belirli gruplarının beslenme açısından durumunu iyileştirmek ve/veya beslenme alışkanlıklarındaki değişikliklerden dolayı vitaminlerin ve minerallerin beslenme yolu ile alınmasındaki muhtemel eksikliklerini düzeltme imkânı,

c) Vitaminlerin ve minerallerin beslenmedeki rolüne ve sağlık üzerindeki nihai etkilerine ilişkin genel kabul görmüş bilimsel bilgilerdeki değişim.

(3) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hazırlama Yönetmeliğine göre, Genel Müdürlüğün kendi inisiyatifi ile veya bir başvuru sahibi tarafından yapılan başvuru üzerine Yönetmelik değişikliği yapılması karara bağlanır. Bu kapsamdaki değişiklikler için, ihtiyaç duyulması halinde Bilimsel Komisyonun görüşüne başvurulabilir. Bilimsel Komisyonun görüşüne ihtiyaç duyulması halinde, 7 nci maddede belirlenen kurallar uygulanır. Başvuru sahibi tarafından yapılan başvuru ile ilgili olarak Bilimsel Komisyon tarafından yapılacak bilimsel değerlendirmeler için başvuru dosyası hazırlanırken, Genel Müdürlük tarafından yayımlanan ilgili kılavuzlar dikkate alınır.

(4) Bakanlık acil durumlarda, bir vitamini veya minerali EK-1 ve EK-2’de yer alan listelerden çıkarmak için gerekli tedbirleri alır.

(5) Genel Müdürlük, üçüncü ve dördüncü fıkrada belirtilen değişikliklerin yapılmasından önce, özellikle gıda işletmecileri, tüketici grupları ve diğer ilgili taraflarla istişarede bulunur.

Vitaminlerin ve minerallerin eklenmesine ilişkin kısıtlamalar

MADDE 6 – (1) Vitaminler ve mineraller aşağıda belirtilen gıdalara eklenemez:

a) Özel mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla meyveler, sebzeler, kırmızı et, kanatlı eti ve balık dâhil işlenmemiş gıdalar;

b) Sağlık veya beslenme beyanı yapılmamak koşulu ile hacmen alkol miktarı %1,2’den fazla olan içecekler.

(2) Genel Müdürlük, birinci fıkrada belirtilen uygulamaya ek olarak, bilimsel kanıtlar ışığında ve bu gıdaların besinsel değerlerini dikkate alarak, belirli vitaminler ve minerallerin eklenmesine izin verilmeyecek ilave gıdalar veya gıda grupları belirleyebilir. Bu amaçla yapılacak düzenlemeler için, ihtiyaç duyulması halinde Bilimsel Komisyonun görüşüne başvurulabilir ve bu durumda 7 nci maddede belirlenen kurallar uygulanır.

Vitaminlerin ve minerallerin gıdalara eklenmesine ilişkin bilimsel değerlendirmeler ve Bilimsel Komisyonun görüşü

MADDE 7 – (1) Genel Müdürlük, 5 inci maddenin üçüncü fıkrası veya 6 ncı maddenin ikinci fıkrası kapsamındaki değerlendirme süreçlerinde Bilimsel Komisyonun görüşüne ihtiyaç duyarsa bilimsel görüş talebini ve mevcut ise başvuru dosyası veya ilgili bilimsel verileri Bilimsel Komisyona iletir.

(2) Bilimsel görüş talebi, 5 inci maddenin üçüncü fıkrası kapsamında sunulan bir başvuru dosyası ile ilgili ise, aşağıdaki süreç takip edilir:

a) Genel Müdürlük başvuru dosyasının, ilgili kılavuzlar açısından geçerli olup olmadığını, dosyanın teslim alındığı tarihten itibaren otuz gün içinde değerlendirir. Başvuru dosyasının geçerli olarak kabul edilmemesi durumunda, dosya başvuru sahibine iade edilir ve başvuru sahibi gerekçeleri ile birlikte bu konuda bilgilendirilir.

b) Bilimsel Komisyon, başvuru dosyasına ilişkin bilimsel görüşünü, geçerli bir dosyayı teslim aldığı tarihten itibaren dokuz ay içinde oluşturur.

c) Bilimsel Komisyon, başvuru sahibinden Genel Müdürlük aracılığı ile belirlenen süre içinde sunulmak üzere ilave veri veya bilgi talep edebilir. Bilimsel Komisyon başvuru sahibinden ilave bilgi istediğinde, (b) bendinde belirtilen dokuz aylık süre bir defaya mahsus olmak üzere 3 aya kadar uzatılabilir. Başvuru sahibi talep edilen bilgiyi, Bilimsel Komisyonun talebini teslim aldığı günden itibaren 15 gün içinde sunar.

ç) Bilimsel Komisyon tarafından oluşturulan bilimsel görüş taslağı, sonuçlandırılmadan önce Genel Müdürlük vasıtası ile kamuoyunun görüşüne açılır. İlgili taraflar, Bilimsel Komisyonun bilimsel görüşüne ilişkin görüşlerini otuz gün içinde bildirir. Bilimsel Komisyon, gelen görüşleri değerlendirir. Bilimsel Komisyon tarafından son şekli verilen bilimsel görüş Genel Müdürlüğe iletilir.

(3) Birinci fıkrada bahsedilen bilimsel görüş talebi, 5 inci maddenin üçüncü fıkrası veya 6 ncı maddenin ikinci fıkrası kapsamında Genel Müdürlüğün kendi inisiyatifi ile başlattığı bir değerlendirme ile ilgili ise, aşağıdaki süreç takip edilir:

a) Bilimsel Komisyon, birinci fıkrada belirtilen talebin kendisine iletildiği tarihten itibaren dokuz ay içinde görüşünü oluşturur.

b) İkinci fıkranın (ç) bendine göre sürece devam edilir.

Saflık kriterleri

MADDE 8 – (1) Özel mevzuat hükümleri ile bu Yönetmelik kapsamından farklı amaçlarla kullanımları için belirlenen saflık kriterleri, EK-2’de listelenen vitamin formülasyonları ve mineral maddelerin saflık kriterleri için uygulanır.

(2) EK-2’de listelenen ve özel mevzuat hükümleri ile saflık kriterleri belirlenmemiş olan vitamin formülasyonları ve mineral maddeler için, bu kriterler belirleninceye kadar, uluslararası kurumlar tarafından önerilen genel olarak kabul görmüş saflık kriterleri uygulanır.

Vitaminler ve minerallerin eklenmesine ilişkin koşullar

MADDE 9 – (1) Her ne amaçla olursa olsun gıdaya bir vitamin veya mineral eklendiğinde, gıdanın satışa sunulduğu haliyle içerdiği toplam vitamin ve mineral miktarı, maksimum miktarları aşamaz. Konsantre ve kurutulmuş ürünler için belirlenen maksimum miktarlar, üretici talimatlarına göre tüketime hazırlanmış olan gıdadaki mevcut miktarlar olmalıdır.

(2) Belirli bir vitamin veya mineralin bir gıdaya veya gıda grubuna ilave edilmesinin kısıtlanması veya yasaklanmasına ilişkin koşullar Bakanlıkça belirlenir.

(3) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen maksimum miktarlar ve ikinci fıkrasında belirtilen koşullar, aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurularak belirlenir.

a) Gerektiğinde farklı tüketici gruplarının değişen hassasiyet dereceleri de dikkate alınarak genel kabul görmüş bilimsel verilere dayanan bilimsel risk değerlendirme vasıtasıyla belirlenen, vitaminlerin ve minerallerin güvenli üst limitleri;

b) Vitaminlerin ve minerallerin diğer beslenme kaynaklarından alımı.

(4) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen maksimum miktarlar ve ikinci fıkrada belirtilen koşullar belirlenirken, vitaminler ve minerallerin nüfusa yönelik referans alım miktarları da dikkate alınır.

(5) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen maksimum miktarlar ve ikinci fıkrasında belirtilen koşullar belirlenirken, nüfusa yönelik referans alım miktarları güvenli üst limitlerine yakın olan vitaminler ve mineraller için, gerekli olduğunda, aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Her bir ürünün, genel nüfusun veya nüfusun belirli gruplarının toplam diyetine katkısı;

b) 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen besin öğesi profili.

(6) Bir gıdaya vitamin veya mineral eklendiğinde, o vitamin veya mineral gıdada en az 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliği EK-9, Bölüm 1’de tanımlanan belirgin miktarda bulunmalıdır. Belirli gıdalar veya gıda grupları için, yukarıda bahsedilen belirgin miktara istisnai olarak daha düşük miktarların belirlenmesi de dâhil olmak üzere, en az (asgari) miktarlara ilişkin hususlar Bakanlıkça belirlenir.

Etiketleme, tanıtım ve reklam

MADDE 10 – (1) Vitaminlerin ve minerallerin eklendiği gıdaların etiketi, tanıtımı ve reklamı, dengeli ve çeşitli bir beslenmenin gerekli besin öğelerini yeterli miktarlarda sağlayamadığını belirten veya ima eden herhangi bir ifade içeremez.

(2) Vitaminlerin ve minerallerin eklendiği gıdaların etiketi, tanıtımı ve reklamı, bir gıdanın besin değerinin eklenen bu besin öğelerinden kaynaklanabileceği konusunda tüketiciyi yanıltıcı veya aldatıcı şekilde olamaz.

(3) Vitaminler ve minerallerin eklendiği bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin beslenme yönünden etiketlenmesi zorunludur. Verilen bilgiler Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliğinin 35 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan enerji değeri ve besin öğeleri miktarları ile vitaminlerin ve minerallerin gıdaya eklendiğindeki toplam mevcut miktarlarını içermelidir.

(4) Vitaminlerin ve minerallerin eklendiği ürünlerin etiketi, yapılan eklemenin Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliğinde belirtilen koşullara göre yapıldığını belirten bir ifade içerebilir.

(5) Bu madde, Türk Gıda Kodeksinin belirli gıda gruplarına uygulanabilen diğer hükümleri saklı kalmak koşuluyla uygulanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Belirli Diğer Öğelerin Gıdalara Eklenmesi

Yasaklı, kısıtlı veya inceleme altındaki diğer öğeler

MADDE 11 – (1) Vitaminler veya mineraller dışında bir diğer öğenin ya da vitaminler veya mineraller dışında bir diğer öğeyi içeren bir bileşenin gıdalara eklenmesi veya gıdaların üretiminde kullanılması; söz konusu diğer öğe veya bileşenin alım miktarının, dengeli ve çeşitli bir beslenme ile normal tüketim koşullarında beklenen makul alım miktarlarını aşmasına neden oluyorsa ve/veya tüketiciler için potansiyel bir risk oluşturuyorsa bu bölümde belirlenen süreç takip edilir.

(2) Genel Müdürlük, gerekli hallerde, bir diğer öğeyi veya bu diğer öğeyi içeren bileşeni Listeye dâhil edebilir. Bu kapsamda yapılacak bir değerlendirme sırasında, ihtiyaç duyulması halinde Bilimsel Komisyonun görüşüne başvurulabilir.

(3) İkinci fıkra kapsamında yapılan bir değerlendirme sonucunda;

a) Sağlık üzerinde zararlı bir etkisi bulunduğunun tespit edilmesi durumunda, söz konusu diğer öğe ve/veya bu diğer öğeyi içeren bileşen;

1) Listenin Kullanımı Yasaklanmış Diğer Öğeler bölümüne dâhil edilir ve gıdalara eklenmesi veya gıdaların üretiminde kullanılması yasaklanır veya

2) Listenin Kullanımı Kısıtlanmış Diğer Öğeler bölümüne dâhil edilir ve gıdalara eklenmesine veya gıdaların üretiminde kullanılmasına sadece Kullanımı Kısıtlanmış Diğer Öğeler bölümünde belirtilen koşullar altında izin verilir.

b) Sağlık üzerinde zararlı bir etkisinin bulunma ihtimalinin olduğu, ancak bu konudaki bilimsel belirsizliklerin devam ettiğinin tespit edilmesi durumunda, söz konusu diğer öğe Listenin İnceleme Altına Alınmış Diğer Öğeler bölümüne dâhil edilir.

c) Bakanlık acil durumlarda, bir diğer öğeyi ve/veya bu diğer öğeyi içeren bir bileşeni Listenin Kullanımı Yasaklanmış Diğer Öğeler bölümüne veya Listenin Kullanımı Kısıtlanmış Diğer Öğeler bölümüne dâhil etmek için gerekli tedbirleri alır.

(4) Belirli gıdalar için bazı diğer öğelerin kullanımı hakkında bu Yönetmelikte belirlenenlere ilave olarak kendi özel mevzuatında kısıtlamalar veya yasaklamalar getirilebilir.

(5) Bir başvuru sahibi, Listenin İnceleme Altına Alınmış Diğer Öğeler bölümünde yer alan bir diğer öğenin bir gıdada veya gıda grubunda belirli koşullarda kullanılması durumunda güvenilir olduğunu gösteren ve bu kullanımın amacını açıklayan bilimsel verileri içeren bir başvuru dosyasını değerlendirilmek üzere Genel Müdürlüğe sunabilir. Başvuru dosyasının Genel Müdürlük tarafından geçerli dosya olarak dikkate alınması için, ilgili diğer öğenin Listenin İnceleme Altına Alınmış Diğer Öğeler bölümüne dâhil edilmesine ilişkin olarak ikinci ve üçüncü fıkra uyarınca alınan kararın yürürlüğe girmesinden itibaren on sekiz ay içinde sunulmuş olması gerekir. Sunulan başvuru dosyasının değerlendirilmesi aşamasında, ihtiyaç duyulması halinde Bilimsel Komisyonun görüşüne başvurulabilir.

(6) Genel Müdürlük, bir diğer öğenin Listenin İnceleme Altına Alınmış Diğer Öğeler bölümüne eklenmesinden itibaren dört yıl içinde, bu diğer öğenin kullanımına izin vermek için veya gerektiğinde bu diğer öğeyi Listenin Kullanımı Yasaklanmış Diğer Öğeler bölümüne veya Listenin Kullanımı Kısıtlanmış Diğer Öğeler bölümüne dâhil etmek için karar alabilir. Genel Müdürlük bu kararı alırken, mevcut ise beşinci fıkrada belirtildiği şekilde değerlendirilmek üzere sunulan herhangi bir başvuru dosyasına ilişkin Bilimsel Komisyonun görüşünü de dikkate alır. Bakanlık, acil durumlarda, bir diğer öğe ve/veya bu diğer öğeyi içeren bir bileşeni atıf yapılan listeden çıkarmak için gerekli tedbirleri alır.

(7) Birinci, ikinci ve üçüncü fıkra kapsamındaki konulara ilişkin değerlendirmeler için 12 nci ve 13 üncü maddede belirlenen kurallar uygulanır.

(8) Beşinci fıkrada belirtildiği şekilde Bilimsel Komisyonun görüşüne ihtiyaç duyulması halinde 14 üncü maddede belirlenen kurallar uygulanır.

Diğer öğelerin Listeye dâhil edilmesi için gerekli koşulların oluşması

MADDE 12 – (1) Genel Müdürlük, 11 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen koşullarda gıdalara eklenen veya gıdaların üretiminde kullanılan bir diğer öğenin değerlendirilmesinde, söz konusu diğer öğenin eklendiği gıda ürünlerinin piyasaya arz durumunu dikkate alır.

(2) Birinci fıkrada bahsedilen değerlendirmenin, aşağıdaki koşullardan en az birinin oluştuğunu göstermesi durumunda, söz konusu diğer öğenin Listeye dâhil edilmesine ilişkin bir değerlendirme süreci başlatılabilir:

a) Söz konusu diğer öğenin gıdaya eklenmesi veya gıdanın üretiminde kullanılması nedeniyle, bu öğenin alım miktarı, dengeli ve çeşitli bir beslenme ile normal koşullarda tüketimden beklenen makul miktarları fazlasıyla aşmış ve buna bağlı olarak tüketicilere yönelik potansiyel bir risk ortaya çıkmış ise,

b) Söz konusu diğer öğenin genel yetişkin nüfus veya potansiyel bir risk belirlenmiş olan bir nüfus grubu tarafından tüketilmesine bağlı olarak tüketicilere yönelik potansiyel bir risk ortaya çıkmış ise.

(3) Bu Yönetmeliğin amaçları açısından, söz konusu diğer öğenin, dengeli ve çeşitli bir beslenme ile normal koşullarda tüketimden beklenen makul miktarı fazlasıyla aşacak miktarlarda alımı ile sonuçlanacak koşullar, fiili olarak ortaya çıkmalıdır. Ayrıca bu fiili koşullar, ilgili diğer öğenin genel yetişkin nüfus veya sağlık endişesi gündeme gelmiş olan belirli nüfus grupları tarafından ortalama alımı ile karşılaştırılarak değerlendirilir.

Diğer öğelerin Listeye dâhil edilmesine ilişkin bilimsel değerlendirme ve Bilimsel Komisyonun görüşü

MADDE 13 – (1) Genel Müdürlük, 12 nci madde kapsamındaki değerlendirme sürecinde, ihtiyaç duyulması halinde Bilimsel Komisyonun görüşünü talep edebilir. Bu durumda söz konusu talep, ilgili diğer öğenin piyasaya arz durumuna ilişkin bilgiler ve mevcut ise ilgili bilimsel verilerle birlikte Bilimsel Komisyona iletilir.

(2) Bilimsel Komisyonun bir diğer öğenin Listeye dâhil edilmesine ilişkin bilimsel görüşü, 11 inci maddenin birinci fıkrasında ve 12 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilmiş olan koşulların oluştuğunu gösterecek şekilde olmalı ve genel olarak kabul görmüş mevcut ve ilgili bilimsel kanıtlar ile birlikte aşağıdakileri içermelidir:

a) Söz konusu diğer öğenin gıdaya eklendiğini veya gıdanın üretiminde kullanıldığını gösteren kanıtlar. (Bu kanıtlar, 12 nci maddenin birinci fıkrasında belirtildiği üzere, söz konusu diğer öğeyi içeren gıda ürünlerinin hâlihazırda piyasaya arz edilmiş olduğuna ilişkin bilgileri içerir.)

b) 12 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen durumlarda, aynı maddenin üçüncü fıkrasına uygun olarak değerlendirilmek üzere, söz konusu diğer öğenin alımının, dengeli ve çeşitli bir beslenme ile normal koşullarda tüketildiğindeki alımını fazlasıyla aştığını gösteren kanıtlar. (Bu kanıtlar, mevcut en güncel beslenme veya gıda tüketim araştırmalarından elde edilen ve söz konusu diğer öğenin beslenme yoluyla gerçek alım miktarını gösteren bilimsel verileri içermelidir. Değerlendirmeye dâhil edilmek üzere, söz konusu diğer öğenin eklendiği gıdalar ve/veya bu diğer öğeyi içeren takviye edici gıdalar dikkate alınabilir. Bilimsel görüş içerisinde, ‘dengeli ve çeşitli bir beslenme ile normal koşullarda tüketim’ ile ilgili değerlendirmenin dayanağı hakkında da bilgi verilmelidir.)

c) Söz konusu diğer öğenin tüketiminden kaynaklanan tüketicilere yönelik potansiyel bir risk bulunduğunu gösteren kanıtlar. (Bu kanıtlar, yayımlanmamış fakat geçerliliği kabul gören raporlar, ulusal ve uluslararası risk değerlendirme kurumlarının bilimsel görüşleri veya akademik incelemeden geçmiş ve bağımsız makaleler gibi ilgili bilimsel verilerden oluşmalıdır. Bilimsel veriler özetlenmeli ve bilimsel verilerin kaynak listesine yer verilmelidir.)

(3) Bilimsel Komisyon, birinci fıkrada belirtilen talebin kendisine iletildiği tarihten itibaren dokuz ay içinde bilimsel görüşünü oluşturur.

(4) Bilimsel Komisyon tarafından oluşturulan bilimsel görüş taslağı, sonuçlandırılmadan önce Genel Müdürlük vasıtasıyla kamuoyunun görüşüne açılır. İlgili taraflar, Bilimsel Komisyonun bilimsel görüşüne ilişkin görüşlerini otuz gün içinde bildirir. Bilimsel Komisyon, gelen görüşleri değerlendirir. Bilimsel Komisyon tarafından son şekli verilen bilimsel görüş Genel Müdürlüğe iletilir.

İnceleme altındaki diğer öğelere ilişkin başvurular için bilimsel değerlendirme ve Bilimsel Komisyonun görüşü

MADDE 14 – (1) Genel Müdürlük, 11 inci maddenin beşinci fıkrası kapsamında sunulan geçerli bir başvuru dosyasının değerlendirilmesi sürecinde Bilimsel Komisyonun görüşüne ihtiyaç duyar ise, ilgili başvuru dosyası Bilimsel Komisyona iletilir.

(2) Bir başvuru sahibi tarafından Listenin İnceleme Altına Alınmış Diğer Öğeler bölümünde yer alan bir diğer öğe için 11 inci maddenin beşinci fıkrasına istinaden sunulan bir başvuru dosyasının, Bilimsel Komisyon tarafından yapılacak güvenilirlik değerlendirmesi açısından geçerli kabul edilmesi için, bu başvuru dosyası hazırlanırken Genel Müdürlük tarafından yayımlanan ilgili kılavuzlar esas alınır.

(3) Başvuru dosyasının ikinci fıkrada belirtilen hususlar açısından geçerliliği, dosyanın teslim alındığı tarihten itibaren otuz gün içinde Genel Müdürlük tarafından değerlendirilir. Başvuru dosyasının geçerli olarak kabul edilmemesi durumunda, dosya başvuru sahibine iade edilir ve başvuru sahibi gerekçeleri ile birlikte bu konuda bilgilendirilir.

(4) Bilimsel Komisyon, başvuru dosyasına ilişkin bilimsel görüşünü, geçerli bir dosyayı teslim aldığı tarihten itibaren dokuz ay içinde verir.

(5) Bilimsel Komisyon, başvuru sahibinden, Genel Müdürlük aracılığı ile belirlenen süre içinde sunulmak üzere ilave veri veya bilgi talep edebilir. Bilimsel Komisyon başvuru sahibinden ilave bilgi istediğinde, dördüncü fıkrada belirtilen dokuz aylık süre bir defaya mahsus olmak üzere 3 aya kadar uzatılabilir. Başvuru sahibi talep edilen bilgiyi, Bilimsel Komisyonun talebini teslim aldığı günden itibaren 15 gün içinde sunar.

(6) Bilimsel Komisyon tarafından oluşturulan bilimsel görüş taslağı, Genel Müdürlük vasıtasıyla kamuoyunun görüşüne açılır. İlgili taraflar, Bilimsel Komisyonun bilimsel görüşüne ilişkin görüşlerini otuz gün içinde bildirir. Bilimsel Komisyon, gelen görüşleri değerlendirir. Bilimsel Komisyon tarafından son şekli verilen bilimsel görüş Genel Müdürlüğe iletilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Genel ve Son Hükümler

Avrupa Birliği mevzuatına uyum

MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik; 20/12/2006 tarihli ve (AT) 1925/2006 sayılı Gıdalara Vitaminler, Mineraller ve Belirli Diğer Öğelerin Eklenmesi hakkında Parlamento ve Konsey Tüzüğü ile bu Tüzük kapsamında yayımlanan 11/4/2012 tarihli ve (AB) 307/2012 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

İdari yaptırım

MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlar hakkında 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren gıda işletmecileri, 31/12/2019 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır.

(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri, Yönetmelikte belirtilen geçiş süreleri içinde 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği ile 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği hükümlerine uyarlar.

Yürürlük

MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

7 Mart 2017 SALI                         Resmî Gazete                            Sayı : 30000

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

TÜRK GIDA KODEKSİ HAYVANSAL GIDALARDA BULUNABİLECEK FARMAKOLOJİK AKTİF MADDELERİN SINIFLANDIRILMASI VE MAKSİMUM KALINTI LİMİTLERİ YÖNETMELİĞİ

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; gıda güvenilirliğinin sağlanması amacıyla hayvansal gıdalarda bulunabilecek veteriner ilaçlarına ait bilimsel ve teknik olarak tespit edilmesi mümkün olan farmakolojik aktif maddelerin sınıflandırılması ve maksimum kalıntı limitlerini belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, hayvansal gıdalarda bulunabilecek veteriner ilaçlarına ait farmakolojik aktif maddelerin sınıflandırılması ve maksimum kalıntı limitlerini kapsar.

(2) Bu Yönetmelik;

a) Aktif veya pasif bağışıklığı oluşturmak veya bağışıklık durumunun tespiti için immunolojik veteriner tıbbi ürünlerde kullanılan biyolojik kökenli aktif maddeler ile teşhis kitlerini,

b) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği kapsamında bulunan maddeleri,

kapsamaz.

(3) Bu Yönetmelik; gıda değeri olan hayvanlara uygulanması yasaklanan ve belli şartlara bağlanan hormon ve benzeri maddelere ilişkin mevzuat hükümleri saklı kalacak şekilde uygulanır.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 23 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) 5996 sayılı Kanunun 3 üncü maddesindeki tanımlara ilave olarak ikinci fıkrada yer alan tanımlar da geçerlidir.

(2) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Belirleyici kalıntı: Bu Yönetmelik kapsamına giren ürünlerdeki veteriner ilaç kalıntısı hakkında bilgi veren ve organizmada farmakodinamiği bilinen, toplam kalıntıya paralel olarak azalan farmakolojik aktif madde ve/veya bu maddelerin metabolitlerini,

b) Farmakolojik aktif madde: Hazır bir ilaç preparatında bulunan ve organizmada farmakolojik etki oluşturabilecek maddeyi,

c) Farmakolojik aktif madde kalıntısı: Hayvansal gıdalarda bulunan aktif madde, yardımcı madde veya bozulma ürünleri ile bunların metabolitlerinin canlı ağırlık bazında mg/kg veya µg/kg olarak ifade edilen tüm farmakolojik aktif maddeleri,

ç) Gıda elde edilen hayvan: Gıda üretimi amacıyla yetiştirilen, tutulan, kesilen veya avlanan hayvanları,

d) Hedef doku: Söz konusu farmakolojik aktif maddenin veya belirleyici kalıntının aranacağı doku veya organı,

e) Kas: Doğal oranda bağ doku, tendon, sinir, lenf yumrusu, kemik, intersitisyal veya intramuskular yağ ihtiva eden karkasın iskelet dokusu veya doku parçalarını,

f) Maksimum kalıntı limiti: Hayvansal gıdalarda bulunmasına izin verilen farmakolojik aktif madde kalıntısının maksimum konsantrasyonunu,

g) Veteriner ilaçları: Hayvanları tedavi, koruma ve teşhis amacıyla veya hayvanın davranış ya da fizyolojik fonksiyonlarını değiştirmek amacıyla uygulanan farmakolojik maddeleri,

ğ) Yağ: Karkasın intersitisyal ve intramuskular yağını ve süt yağını ihtiva etmeyen, hayvan karkasında bulunan veya karkastan kesilerek elde edilen lipit bazlı dokuyu,

ifade eder.

Farmakolojik aktif maddeler

MADDE 5 – (1) Hayvansal gıdalarda bulunabilecek veteriner ilaçlarına ait farmakolojik aktif maddelerin sınıflandırılması ve maksimum kalıntı limitleri Ek-1’de yer almaktadır.

(2) Ek-1’de yer alan;

a) Bölüm-1’de gıda elde edilen hayvanlarda kullanımına izin verilen farmakolojik aktif maddeler ve bu maddelerin maksimum kalıntı limitleri,

b) Bölüm-2’de hangi seviyede olursa olsun insan sağlığı açısından tehlikeli olması nedeniyle gıda elde edilen hayvanlarda kullanımı yasaklanan ve gıdalarda hiçbir seviyede bulunmaması gereken farmakolojik aktif maddeler,

gösterilmiştir.

Atıflar

MADDE 6 – (1) Mevzuatta, bu Yönetmeliğin yayımından önce yürürlükte olan hayvansal gıdalarda bulunabilecek veteriner ilaçlarına ait farmakolojik aktif maddelerin sınıflandırılması ve maksimum kalıntı limitlerine ilişkin gıda kodeksine yapılan atıflar bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine yapılmış sayılır.

İdari yaptırım

MADDE 7 ‒ (1) Bu Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre yaptırımlar uygulanır.

Avrupa Birliği mevzuatına uyum

MADDE 8 ‒ (1) Bu Yönetmelik, 6/5/2009 tarihli ve (AT) 470/2009 sayılı Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılmasına ilişkin Avrupa Birliği Parlamentosu ve Konsey Tüzüğünün ilgili hükümleri ile 22/12/2009 tarihli ve (AB) 37/2010 sayılı Hayvansal Gıdalardaki Maksimum Kalıntı Limitlerine İlişkin Komisyon Tüzüğüne uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 9 ‒ (1) Bu Yönetmelik ile 4/5/2012 tarihli ve 28282 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Uyum zorunluluğu

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri, 1/6/2017 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerine uyum sağlamak zorundadır.

(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri; bu Yönetmelik hükümlerine uyum sağlayıncaya kadar 9 uncu madde ile yürürlükten kaldırılan Yönetmelik hükümlerini uygulamak zorundadır.

Yürürlük

MADDE 10 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 11 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

21 Mart 2017 SALI                       Resmî Gazete                            Sayı: 30014

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

DOĞAL ÇİÇEK SOĞANLARININ DOĞADAN TOPLANMASI,

ÜRETİMİ VE İHRACATINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; doğal çiçek soğanı türlerinin korunması için tohum, soğan, yumru, rizom, korm veya diğer aksamlarının doğadan toplanması, üretilmesi, hasadı, depolanması ve ihracatına yönelik usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, doğada bulunan veya doğallaşmış doğal çiçek soğanları olarak tanımlanan bitki türlerinin tohum, soğan, yumru, rizom, korm veya diğer aksamlarını kapsar.

(2) Herhangi bir ıslah yöntemiyle ıslah edilmiş ve doğal türlerinden farklılaştırılmış olan çiçek soğanlarını kapsamaz.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik; 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 2 nci ve 7 ncimaddeleri, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 17 ncimaddesi ve 27/4/1996 tarihli ve 96/8125 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES)’ye dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

 (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Ana depo: Bünyesinde iklim odaları, temizleme, kurutma, boylandırma ve ilaçlama ile ilgili üniteleri bulunduran özel depoyu,

b) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

c) Bitki pasaportu: Bitki sağlığı ile ilgili 12/1/2011 tarihli ve 27813 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelikte belirlenen bitki sağlığı standartlarının ve özel şartların karşılandığını gösteren, çeşitli bitki ve bitkisel ürünler için standart hale getirilmiş, Bakanlıkça belirlenen usullere uygun olarak hazırlanan ve Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilenler tarafından düzenlenen resmî etiketi veya belirli ürünler için Bakanlıkça kabul edilen etiket dışındaki işareti,

ç) Bölge temsilcisi: Doğal çiçek soğanları materyal temini amacıyla yapılan faaliyetleri organize eden yerel sorumlu kişiyi,

d) BÜGEM: Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünü,

e) CITES: 27/4/1996 tarihli ve 96/8125 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmeyi,

f) Danışma Komitesi: 9 uncu maddede belirtilen kuruluş temsilcilerinden oluşan komiteyi,

g) Diğer aksam: Doğal çiçek soğanlarının sürgün başları, yaprakları ve çiçekleri gibi organlarını,

ğ) Doğal çiçek soğanı: Herhangi bir ıslah yöntemiyle ıslah edilmiş ve doğal türlerinden farklılaştırılmış olan çiçek soğanları hariç, doğada bulunan ve yılın büyük bir kısmını toprak altında geçiren soğan, yumru, rizom ve kormları,

h) Doğal Çiçek Soğanları Uzman Komisyonu: Konu ile ilgili araştırmacı ve bilim adamlarından Bakanlıkça oluşturulan komisyonu,

ı) Firma: Bakanlığa müracaat eden, ilgili komisyon tarafından tespit edilen, Doğal Çiçek Soğanları Teknik Komitesi tarafından değerlendirilen ve Bakanlık tarafından onaylanan doğal çiçek soğanı türlerini doğadan toplayarak ve/veya üreterek yurtdışında pazarlayan kuruluşu,

i) Hasat: Tarımsal faaliyet sonucu üretilen doğal çiçek soğanlarının yetiştirildiği alanlardan tekniğine uygun olarak sökümü ve toplanmasını,

j) İl müdürlüğü: İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünü,

k) Kontenjan: Bakanlıkça belirlenip ilan edilen türler için belirlenen toplam kotanın, ihracat yeterliliği almış firmalara kg veya adet olarak tahsis edilen miktarını,

l) Kota: Bakanlıkça ilan edilen, Türkiye’den yıllık olarak ihraç edilebilecek türlere ait doğal çiçek soğanlarının kg veya adet olarak azamî miktarını,

m) Operatör: 12/1/2011 tarihli ve 27813 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile yemeklik patates üretenleri, ithal edenleri, depolayanları ve ticaretini yapanları,

n) Ön depo: Doğal çiçek soğanlarının, Teknik Komite tarafından uygun görülen tarihte doğadan toplanmasını müteakip, firmaların ortak kullanımı için uygun yakınlıkta, bölgesindeki ekolojik şartların sağlanabildiği, depo sorumlusu ile il/ilçe müdürlüğünün kontrolünde, doğal çiçek soğanlarının tür, miktar ve menşei kayıtlarının tutulduğu, ürünlerin ana depoya gidinceye kadar muhafaza edildiği, firmaların ortak kullanımına uygun, Bakanlıkça kabul edilen mevkide, ürünün canlılığı için uygun depolama koşullarının sağlandığı, sevk ve idaresi firmalar tarafından yapılan depoları,

o) Süs Bitkileri Üreticileri Alt Birliği: 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu kapsamında kurulan alt birliği,

ö) Teknik Komite: 10 uncu maddede belirtilen kuruluş temsilcilerinden oluşan komiteyi,

p) Toplama: Doğa menşeli doğal çiçek soğanlarının toplama planına göre uygun zamanda ve uygun teknik ile doğal ortamından sökülmesi ve toplanmasını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Doğal Çiçek Soğanlarının Sınıflandırılması

Temini yönünden sınıflandırılması

MADDE 5 –

(1) Temini yönünden doğal çiçek soğanları aşağıda belirtilmiştir.

a) Türkiye florasında ait olduğu türün ekolojik isteklerinin karşılandığı alanlarda doğal olarak yetişen çiçek soğanları.

b) 6 ncı maddeye uygun olarak yetiştirilen ve/veya tarımsal faaliyet sonucu elde edilen çiçek soğanları.

Üretim yönünden sınıflandırılması

MADDE 6 –

(1) Üretim yönünden doğal çiçek soğanları aşağıda belirtilmiştir.

a) Üretim amacıyla Teknik Komite kararı ve Bakanlığın izni ile ilk üretim materyali doğadan temin edilerek sonraki üretimlere materyal temini için yetiştirilen anaç çiçek soğanları.

b) Bakanlık denetiminde anaç materyallerden elde edilen ve/veya tohumdan temin edilen üretim materyali ile uygun üretim veya çoğaltım teknikleri kullanılarak yapılan tarımsal faaliyet sonucu elde edilen çiçek soğanları.

İhracat yönünden sınıflandırılması

MADDE 7 –

(1) İhracat yönünden doğal çiçek soğanları aşağıda belirtilmiştir.

a) Türkiye’de endemik olan veya endemik olmadığı halde dar yayılışlı olan, nesilleri tehlike altında bulunan ve doğadan toplamak suretiyle ihraç edilmesi yasak olan çiçek soğanları,

b) Doğadan toplanması, üretimi, hasadı ve ihracatı kotaya tabi olan çiçek soğanları,

c) Gerçek ve tüzel kişilerin, il/ilçe müdürlükleri kontrolünde yaptıkları üretim faaliyetleri sonucu elde edilen ve ihracatı için yeterlilik koşulu aranmayan, ihracatı üretimden serbest olan çiçek soğanları,

ç) Teknik Komite kararı doğrultusunda Bakanlık il müdürlüklerinin izni ile doğadan diğer aksamları için toplanan ve ihracatı için yeterlilik koşulu aranmayan doğal çiçek soğanları.

(2) Birinci fıkrada yer alacak türler, 8 inci maddede belirtilen hükümlere göre Bakanlıkça belirlenir.

(3) Birinci fıkrada belirtilen tüm çiçek soğanları için bilimsel araştırma amacıyla doğadan araştırma materyali toplanması Bakanlığın ve materyalin toplandığı alanın koruma durumuna göre ilgili Bakanlığın iznine tabidir.

(4) Birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen çiçek soğanlarının üretici veya firma tarafından üretilmesi için doğadan materyal toplanması, Teknik Komite kararı doğrultusunda Bakanlığın ve materyalin toplandığı alanın koruma durumuna göre ilgili Bakanlığın iznine tabidir.

(5) Birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen türler için tapulu arazilerden firma talebine göre il müdürlüğü tarafından tür ve miktar tespiti tutanak ile yapılan çiçek soğanları, anaç çiçek soğanı olarak değerlendirilebilir.

(6) CITES kapsamında olan çiçek soğanları için bu Yönetmelik hükümleri ile 27/12/2001 tarihli ve 24623 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmenin Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümleri de uygulanır.

İhracat listesinin ilanı

MADDE 8 –

(1) Teknik Komite kararı ile;

a) Doğadan toplanmak suretiyle ihracatı yasak olan çiçek soğanları,

b) İhracatı kotaya tabi olan çiçek soğanlarının ihracat miktarları ve çevre ölçüleri,

c) İhracatı üretimden serbest olan çiçek soğanları,

Bakanlık tarafından bir sonraki yıla esas olmak üzere her yıl, yıl sonuna kadar belirlenir.

(2) Belirlenen miktarlara ilave olarak herhangi bir ek kota verilmez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kurullar ve Görevleri

Danışma Komitesi ve görevleri

MADDE 9 –

(1) Danışma Komitesi, aşağıda belirtilen temsilcilerden oluşur. Komite Başkanı, komitedeki temsilciler arasından oy çokluğu ile seçilir. Komitenin sekretaryası BÜGEM tarafından yürütülür.

Kuruluşun Adı	Temsilci Sayısı
Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü	2
Doğal Çiçek Soğanları Uzman Komisyonu	7
Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü	1
Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü	1
Orman ve Su İşleri Bakanlığı (Doğa Koruma ve Milli Parklar
Genel Müdürlüğü)	1
Orman ve Su İşleri Bakanlığı (Orman Genel Müdürlüğü)	1
Jandarma Genel Komutanlığı	1
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı (Gümrükler Genel Müdürlüğü)	1
Ekonomi Bakanlığı (İhracat Genel Müdürlüğü)	1
Bakanlıkça belirlenen İl Müdürlükleri	Birer kişi
Süs Bitkileri Üreticileri Alt Birliği	1
Yeterlilik sahibi firma temsilcileri	Birer kişi
Toplama yapılan bölgeleri temsilen bölge temsilcisi	Birer kişi

(2) Danışma Komitesi, Bakanlığın çağrısı üzerine yılda en az iki defa üye tam sayısının en az yarıdan bir fazlası ile toplanır.

(3) Doğanın korunması temel hedefi ile doğal çiçek soğanlarının, hem doğadaki varlığının sürdürülmesi, hem de ülke ekonomisine katkı sağlayacak şekilde değerlendirilmesi amacıyla Teknik Komiteye tavsiyelerde bulunur.

(4) Danışma Komitesi kararları tavsiye niteliğinde olup, bu kararlar Teknik Komitenin görüşüne sunulur.

Teknik Komite ve görevleri

MADDE 10 –

(1) Teknik Komite, aşağıda belirtilen temsilcilerden oluşur. Komite başkanlığı BÜGEM Genel Müdürü veya Genel Müdür Yardımcısı, Komite sekretaryası ise BÜGEM tarafından yürütülür. Gerekli hallerde Bakanlık tarafından uygun görülen ilgili kuruluş ve kişiler Teknik Komiteye oy hakkı olmaksızın katılımcı olarak çağrılır.

Kuruluşun Adı	Temsilci Sayısı
Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü	2
Doğal Çiçek Soğanları Uzman Komisyonu	7
Orman ve Su İşleri Bakanlığı
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü	1
Orman Genel Müdürlüğü	1
Ekonomi Bakanlığı
İhracat Genel Müdürlüğü	1

(2) Teknik Komite, Bakanlığın çağrısı üzerine yılda en az iki defa ve en az yedi üye ile toplanır. Görevleri ise aşağıda belirtilmiştir.

a) Gelen görüş, öneri, rapor ve sonuçlanan araştırmaları değerlendirmek,

b) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen doğadan toplanmak suretiyle ihracatı yasak olan çiçek soğanlarının cinslerini, türlerini ve yasaklama nedenlerini belirlemek,

c) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen kotaya tabi olan çiçek soğanlarının cinslerini, türlerini, miktarlarını ve çevre ölçülerini belirlemek,

ç) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen kotaya tabi olan çiçek soğanları için toplama takvimini belirlemek,

d) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen ihracatı üretimden serbest olan çiçek soğanlarının cinslerini ve türlerini tespit etmek,

e) Firmaların ihracat kontenjanlarını belirlemek,

f) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen çiçek soğanlarının üretimi için doğadan materyal toplanması ile ilgili karar vermek,

g) Doğal Çiçek Soğanları Uzman Komisyonu ve Danışma Komitesi tarafından alınan tavsiye kararlarını incelemek ve uygun bulduklarını karara bağlamak,

ğ) Bakanlıkça gerekli görüldüğü durumlarda doğal çiçek soğanlarına ilişkin Teknik Komite kararlarına ek olarak ara karar vermektir.

(3) Doğal çiçek soğanları ile ilgili uygulamalarda acil karar alınmasına ihtiyaç duyulması halinde ikinci fıkra gereğince Bakanlık Teknik Komiteye çağrıda bulunabilir.

(4) Teknik Komitede kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit olması halinde Başkanın oyu yönünde karar alınır. Bu kararlar Bakanlığa sunulur. Bakanlıkça uygun görülen kararlar Bakanlık tarafından yürürlüğe konulur. Kararlar, uygun görülmediği takdirde tekrar görüşülmek üzere Teknik Komiteye iade edilir.

Doğal Çiçek Soğanları Uzman Komisyonu ve görevleri

MADDE 11 –

(1) Doğal Çiçek Soğanları Uzman Komisyonu; CITES bilimsel merci olan Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumunun önerdiği üç temsilci, üniversitelerin ilgili fakültelerinden üç temsilci ve Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğünden bir temsilci olmak üzere Genel Müdürlük tarafından kurulur.

(2) Komisyonun çalışma süresi beş yıldır. Komisyon üyelerinden bir veya birkaçının ayrılması durumunda ayrılan üye veya üyelerin yerine temsil ettiği kurumdan yeni üye veya üyeler atanır. Ancak üyelerden 4 kişinin ayrılması durumunda komisyon yeniden oluşturulur.

(3) Komisyon üyeleri kendi aralarında bir başkan seçerek bir ay içinde Bakanlığa bildirir. Komisyon başkanı komisyon üyelerini temsile yetkilidir.

(4) Doğal Çiçek Soğanları Uzman Komisyonu gerekli görüldüğü durumlarda başkanın çağrısı veya en az dört komisyon üyesinin teklifi üzerine yılda en az bir kez toplanır. Toplantı sonunda alınan kararlar, komisyon tarafından Bakanlığa bildirilir.

(5) Uzman Komisyonunun görevleri aşağıda belirtilmiştir.

a) Doğada ve firmaların üretim alanlarında yaptığı inceleme sonuçlarına göre, 7 nci maddede belirtilen çiçek soğanlarının cinslerini ve türlerini belirleyerek Teknik Komiteye tavsiyede bulunur.

b) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen çiçek soğanlarının, miktarlarını, toplama bölgelerini, toplama zamanlarını ve çevre ölçülerini tespit eder ve gerekli raporu hazırlayarak Teknik Komiteye sunar.

c) Toplama alanlarını inceler ve firmaların toplama planlarını değerlendirerek uygun gördüklerini onaylar.

ç) Firmaların üretim faaliyetlerini denetler, üretim ile ilgili tavsiyelerde bulunur ve Bakanlığa bilgi sunar.

d) Yabancı ülkelerin benzer kurulları ile gerekli koordinasyonu sağlar, CITES kapsamındaki faaliyetlere katılır ve bu konuda Bakanlığı, Danışma Komitesini ve Teknik Komiteyi bilgilendirir.

e) Bakanlığın ve Teknik Komitenin vereceği diğer görevleri yapar.

(6) Doğal Çiçek Soğanları Uzman Komisyonunda alınan kararlar tavsiye niteliğinde olup bu kararlar Teknik Komitenin görüşüne sunulur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Firma Yeterliliği

Firmaların ihracat yeterlilikleri

MADDE 12 –

(1) Firmaların, 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen ve ihracatı kotaya tabi olan doğal çiçek soğanlarını ihraç edebilmesi için yeterlilik sahibi olmaları gerekir.

(2) Firmaların yeterlilik şartları aşağıda belirtilmiştir.

a) Üretilen her tür için en az 500 m² olmak üzere (anaç çiçek soğanı parselleri için ayrılan alan hariç) en az toplam 5 dekar üretim alanına sahip olması veya kiralaması,

b) Ana deposunun bulunması,

c) Operatör kaydının olması,

ç) Süs Bitkileri Üreticileri Alt Birliğine üye olması,

d) Firmada üretim ve pazarlama konularında ihtisaslaşmış en az bir teknik personelin istihdam edilmesi.

Yeni kurulacak firmaların yeterliliklerinin tespiti

MADDE 13 –

(1) Firma yeterlilik için, 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen doğal çiçek soğanı türlerini ihraç etmek üzere 12 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen hususları belgeleyen bir dosya ile Bakanlığa başvurur.

(2) Başvuruda bulunan firmaların yeterlilikleri, Teknik Komitenin kararı ve Bakanlığın görevlendirmesi ile geçici olarak oluşturulacak Bilirkişi Kurulu tarafından yerinde yapılan inceleme sonucunda tespit edilir.

(3) Bilirkişi Kurulu aşağıda belirtilen temsilcilerden oluşur.

Kuruluşun Adı	Temsilci Sayısı
Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü	2
Doğal Çiçek Soğanları Uzman Komisyonu	2
İlgili il müdürlüğü	1

(4) Bilirkişi Kurulu, Bakanlıkça görevlendirildikten sonra en geç bir ay içerisinde gerekli incelemeyi yaparak raporunu hazırlar. Bu rapor, Teknik Komitenin bir sonraki toplantısında görüşülmek üzere BÜGEM’eiletilir. Teknik Komitede alınan karar, Bakanlık tarafından değerlendirilerek sonuç ilgililere bildirilir.

(5) Firmanın yeterlilik alabilmesi için 12 nci maddenin ikinci fıkrasında yer alan şartları sağlaması gerekir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Doğal Çiçek Soğanlarının İhracat Esasları

Doğadan çiçek soğanı elde edilmesi

MADDE 14 –

(1) İhracatı kotaya tabi olan doğal çiçek soğanları için, Teknik Komitenin onayladığı kontenjan ve toplama takvimine göre, firmalar toplama planı hazırlar. Doğal çiçek soğanları için gerek toplama planları hazırlanırken gerekse kotalar belirlenirken Orman Genel Müdürlüğünün Odun Dışı Orman Ürünleri envanter verilerinden faydalanılır.

(2) Toplama planı, Doğal Çiçek Soğanları Uzman Komisyonu Başkanına veya Başkanın yetki verdiği üyeye onaylatılır ve BÜGEM’e gönderilir. Bu plan Teknik Komite kararlarına uygun ise Bakanlık tarafından ilgili kuruma duyurulur. Devlet ormanlarından elde edilecek doğal çiçek soğanları için o mahallin Orman Genel Müdürlüğü taşra teşkilatından, devlet ormanları dışında kalan yörelerden toplanan doğal çiçek soğanları için ise il müdürlüğünden Menşei Belgesi alınır.

(3) Firma, toplama planındaki alanların her biri için bir bölge temsilcisi belirler veya kendini bölge temsilcisi olarak tayin eder. Firmanın, bölge temsilcisi belirlemesi durumunda, firma ile bölge temsilcisi arasında yapılan sözleşme BÜGEM’e gönderilir. BÜGEM, belirlenen bölge temsilcilerinin isimlerini Orman Genel Müdürlüğü ve ilgili il müdürlüklerine iletir. Bölge temsilcisi, kendi bölgesindeki doğadan toplamalardan sorumludur ve bölgesi dışında kalan alanlardan toplama yapamaz.

(4) İhracat amacıyla doğadan toplanacak çiçek soğanlarının, toplama bölgelerine göre Bakanlıkça belirlenen ve firmalar tarafından ortak kullanılan bir ön depodan geçirilmesi zorunludur. Ön depo tutanaklarının bir örneği her yıl tutanakların düzenlenmesinin ardından ilgili il müdürlükleri tarafından ihracat aşamasında ise firmalar tarafından BÜGEM’e gönderilir.

(5) Doğadan toplanan çiçek soğanlarının ihracat boyunda olmayan elek altı materyalinin, firmalar tarafından doğaya geri kazandırılmak üzere hangi bölgeden toplama yapıldıysa o bölgeye uygun koşullarda dikim yapılması zorunludur.

(6) Milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı, tabiatı koruma alanları, muhafaza ormanları, yaban hayatı koruma ve yaban hayatı geliştirme sahaları gibi alanlardan 7 nci maddenin üçüncü fıkrası kapsamında olan doğal çiçek soğanları haricinde doğal çiçek soğanı toplanması yasaktır.

(7) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen çiçek soğanlarının üretimi için, doğadan üretim materyali toplanmasına izin verilmez.

Üretim alanlarından çiçek soğanı hasadı

MADDE 15 –

(1) Firma, kendi üretim alanında üretim yapacağı 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen her bir tür için Bakanlık denetiminde en az 250 m² anaç çiçek soğanı parseli ayırması gerekir. Anaç çiçek soğanı parselinden temin edilen üretim materyali ile yapılan üretimden çiçek soğanı elde edilebilir.

(2) Anaç çiçek soğanı parseli ile üretim parseli aynı arazi içerisinde olduğunda; firma tarafından söz konusu parseller arasında bir mesafe bırakılarak ayrı parseller olarak tesis edilmeli ve gerekli isimlendirme ve işaretleme yapılmalıdır.

(3) Üretim alanlarından çiçek soğanı elde edilebilmesi için; ekim, dikim, vejetasyon, üretim ve hasat aşamalarında il/ilçe müdürlükleri tarafından kontrol ve denetleme yapılır. Üretim alanları ayrıca Doğal Çiçek Soğanları Uzman Komisyonunun denetimine tabidir. Hasat, firma tarafından yapılacak hasat programına göre, il/ilçe müdürlüğü denetiminde gerçekleştirilir. İl/ilçe müdürlüğünce firmaya, elde edilen çiçek soğanlarının üretim olduğunu belirten onaylı Hasat Belgesi verilir. Bitki pasaportuna tabi türler için, ürünün başka bir ile gönderilmesi, başka bir ilde depolanması veya başka bir ilden ihracatının gerçekleşmesi durumunda Bitki Pasaportu, Hasat Belgesi ile birlikte verilir. Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmeliğin EK-1 listesinde yer almayan türler için ise; 30/4/2015 tarihli ve 29342 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Süs Bitkileri ve Çoğaltım Materyallerinin Üretimi ve Pazarlamasına Dair Yönetmelik kapsamında etiket düzenlenir. Ekim dikim raporu olmayan üretim alanlarından hasat edilen çiçek soğanları için Hasat Belgesi düzenlenmez. İhracatı yapılamayan üretim materyalleri yukarıda belirtilen belgelere istinaden firmanın üretim alanlarına il/ilçe müdürlüğü gözetiminde geri dikilir.

(4) Firma, doğal çiçek soğanı üretimi yaptıracağı çiftçi ile 26/4/2008 tarihli ve 26858 sayılı Sözleşmeli Üretim ile İlgili Usûl ve Esaslar Hakkında Yönetmelik çerçevesinde bir sözleşme yapar, yapılan sözleşmenin ekim-dikim-hasat dönemini kapsaması esastır. Yapılan sözleşmenin bir örneği firma tarafından ilgili il müdürlüğüne ve BÜGEM’e gönderilir. Sözleşme yapılmamış alanlardan elde edilen doğal çiçek soğanları için firma adına ekim dikim belgesi ile hasat belgesi düzenlenmez.

İhracat

MADDE 16 –

(1) 7 nci maddede belirtilen doğal çiçek soğanlarından bilimsel amaçla toplanan materyalin ihracatı, Teknik Komite kararı doğrultusunda Bakanlığın ve ilgili Bakanlıkların izni ile yapılır.

(2) 7 nci maddede belirtilen doğal çiçek soğanlarının diğer aksamlarının ihracatı, Teknik Komitenin uygun kararı doğrultusunda il müdürlüğünün izni ile yapılır.

(3) İhracat yeterliliğine sahip olan firma, 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen doğal çiçek soğanlarının ihracatını, bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre yapar.

(4) Firma, gerçekleşen ihracat ile ilgili fatura, çeki listesi ve gümrük çıkış beyannamesinin birer örneğini her yıl Aralık ayı sonuna kadar topluca BÜGEM’e gönderir. Elektronik gümrük beyannamesinde ise, firma beyannamedeki bilgileri BÜGEM’e sunar. Firmanın bu belgeleri veya bilgileri göndermemesi durumunda gönderilmeyen yıla ait veriler kontenjan hesabına dahil edilmez.

(5) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen çiçek soğanlarının ihracatı için firmanın yeterlilik sahibi olma şartı aranmaz. Bu türlerin il müdürlükleri tarafından üretim alanlarında, ekim, dikim, vejetasyon ve hasat aşamalarının kontrol edilmesi kaydıyla ihracatına il müdürlüğünce izin verilir.

(6) Türkiye’de herhangi bir ıslah yöntemiyle ıslah edilmiş ve doğal türlerinden farklılaştırılmış olan çiçek soğanlarının ihracatı, il müdürlüklerinden alınacak ihracat izni ile serbesttir.

Firmaların ihracat kontenjanlarının tespiti

MADDE 17 –

(1) Teknik Komite tarafından tespit edilen firmaların ihracat kontenjanları, Bakanlığın onayından sonra kesinleşir.

(2) İhracat yeterliliğine sahip firmaların o yıla ait toplam kontenjanları, dördüncü fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen hükümlerin birbirlerinden bağımsız olarak değerlendirilmesi sonucu elde edilen puanların toplanması ile belirlenir.

(3) Puanların dördüncü fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki hesaplamalar, firmaların BÜGEM’de bulunan son iki yıla ait verilerinin ortalaması esas alınarak, dördüncü fıkranın (c) ve (ç) bentlerindeki hesaplamalar o yıla ait veriler esas alınarak aşağıdaki yöntemle hesaplanır.

(4) Puanların (a), (b) ve (c) bentlerindeki hesaplamalar da; her bir firmanın ilgili bent için hesaplanan puanı tüm firmaların söz konusu bent için hesaplanan toplam puanına oranlamasına göre belirlenir.

a) İhracat ve Pazarlama durumu: 40 puan. Bu değerlendirmedeki puan aşağıdaki oranlara göre 7 ncimaddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde yer alan doğal çiçek soğanları için hesaplanır.

1) Soğanların Euro olarak ihracat geliri: (20) puan

2) Soğanların adet olarak ihracat miktarı: (20) puan

b) Üretim Puanı: 40 puan. Bu değerlendirmedeki puan aşağıdaki oranlara göre 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan doğal çiçek soğanları için hesaplanır.

1) Üretim alanı: (20) puan

2) Hasat edilen miktar: (10) puan

3) Üretilen Soğan Türü sayısı: (10) puan

c) Kontenjan gerçekleştirme puanı: (10) puan. Bu değerlendirmedeki puan 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan doğal çiçek soğanları için hesaplanır.

ç) Değerlendirme: (10) puan. Bu Yönetmeliğe göre yeterlilik alan ve doğal çiçek soğanlarını ihraç eden firmaların bu Yönetmelik hükümlerine uyumu, firmaya ait işletme kapasitesi, organizasyonu, tesis varlığı, tesis ve arazinin amaca uygun kullanımı ve benzeri hususlar dikkate alınarak Teknik Komite tarafından firma bazında puan belirlenir.

(5) 8 inci madde uyarınca Bakanlıkça belirlenen ihracat listesinde yer alan cins ve türlerden, her bir firma tarafından ihraç edilebilecek çiçek soğanlarının dağılımı, bu puanlama sonucunda belirlenen orana göre yapılır.

(6) Yapılan değerlendirme sonucu hazırlanan kontenjan tablosu, firmalara ve ilgili kurum ve kuruluşlara Bakanlıkça duyurulur.

(7) Yeni başvuran ancak yeterlilik alamayan firmaya kontenjan verilmez. Yeterlilik alan firma ise, bir sonraki yıl kontenjan almaya hak kazanır. Yeterlilik alan yeni firmanın başlangıç puanı iki olarak belirlenir. Firma daha sonraki yıl için üçüncü fıkrada belirtilen hesaplamaya katılır. Firmanın puanı, hesaplamada iki puandan düşük çıkması durumunda, puan iki olarak belirlenir. Firmanın üçüncü yıl ve sonrası için puanı üçüncü fıkrada belirtilen hesaplamaya göre belirlenir.

İhracat izninin verilmesi

MADDE 18 –

(1) Firma, 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen çiçek soğanlarının ihracat izni için; Menşei ve Hasat Belgeleri, doğadan toplanan çiçek soğanlarına ilişkin ön depo tutanakları ve CITES kapsamındaki türlerde Bakanlık adına BÜGEM tarafından düzenlenen CITES belgesi ile BÜGEM’e başvurur. Uygun görüldüğü takdirde; firmaya BÜGEM tarafından Bakanlıkça her yıl yayımlanan Tohumluk İhracat Genelgesi kapsamında ihracat izni düzenlenir.

(2) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen çiçek soğanlarının üretimine ilişkin il/ilçe müdürlüğünce yapılan kontrollerden sonra il/ilçe müdürlüğü tarafından Hasat Belgesi düzenlenir. Hasat Belgesine istinaden firmaya il müdürlükleri tarafından Bakanlıkça her yıl yayımlanan Tohumluk İhracat Genelgesi kapsamında ihracat izni verilir. Bu maddede belirtilen ve CITES kapsamına giren türler için, CITES Belgesi Bakanlık adına BÜGEM tarafından onaylanarak ihraç izinleri verilir.

(3) İhraç izni alan firma, ihracat için yüklemenin yapılacağı ilin, il müdürlüğüne başvurur.

(4) İhraç edilecek çiçek soğanlarının miktarları ve fiziki denetimleri il müdürlükleri, bitki sağlığı kontrolleri ise zirai karantina müdürlükleri, zirai karantina müdürlüklerinin olmadığı illerde ise il müdürlükleri tarafından yapılır.

(5) İl müdürlüğü, tür tespitinde tereddüt yaşadığı durumlarda, Doğal Çiçek Soğanları Uzman Komisyonu ve Araştırma Kuruluşlarından teknik yardım alır.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Kontenjan devri

MADDE 19 –

(1) Yıllık kontenjanlar firmalar arasında devredilemez.

İthalat ve yeniden ihracat

MADDE 20 –

(1) Doğal çiçek soğanlarının ithalatı ile yeniden ihracatına ilişkin uygulamalar Bakanlıkça yürütülür.

Ücretler

MADDE 21 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamında CITES Ek listelerinde yer alan türlere ilişkin CITES Belgesi ile doğal çiçek soğanları işlemlerine ilişkin belgelerin Bakanlık tarafından onaylanması ücrete tabidir. Ücretler, 31/1/2015 tarihli ve 29253 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre, hizmeti veren kuruluşun döner sermaye işletmesi hesabına peşin olarak yatırılır.

İdari yaptırımlar

MADDE 22 –

(1) Bu Yönetmelikte belirtilen hususlardan herhangi birine uymadığı tespit edilen firmalara, bir sonraki yıl Teknik Komite tarafından 17 nci maddenin dördüncü fıkrasının (ç) bendi kapsamında yaptırım uygulanır.

(2) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen çiçek soğanı türlerinin doğadan toplanması, üretimi, hasadı ve ihracatı ile ilgili hususlardan herhangi birine uymadığı tespit edilen firmaya bir sonraki yıl Teknik Komitenin kararına istinaden ilgili türün ihracatı için doğa ve üretim kontenjanı Bakanlık tarafından verilmez. Firmanın aynı aykırılığı bir sonraki yıl tekrar etmesi durumunda ise takip eden yılda firmanın ihracata en fazla konu olan çiçek soğanı türü için doğa ve üretim kontenjanı verilmez.

(3) CITES kapsamındaki bir türün doğadan toplanması, üretimi, hasadı, ihracatı ve yeniden ihracatı konusunda bir firmanın bu Yönetmelik hükümlerine uymadığı tespit edilirse söz konusu firmaya o tür için bir sonraki yıl doğa ve üretim kontenjanı verilmez.

(4) Nesli tehdit veya tehlike altında olan veya nadir bulunan doğal çiçek soğanlarını doğadan izinsiz ve kaçak toplayan veya mevzuata aykırı biçimde ticarete konu eden kişi veya kuruluşlara, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca işlem yapılır.

(5) İhracat aşamasında gerçeğe aykırı beyanda bulunanlar hakkında 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 12 nci maddesi ile her ne amaçla olursa olsun izin almadan doğal çiçek soğanlarını, yumrularını, pençelerini ve rizomlarını yurt dışına gönderen veya yabancı uyruklu kişilere temin edenler hakkında 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uygulanır.

(6) Bilimsel araştırma amacıyla izinsiz veya izin verilen koşullara aykırı olarak doğal çiçek soğanı toplayanlara iki yıl süreyle bilimsel amaçlı doğadan toplama içeren araştırma izni verilmez.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 23 –

(1) 19/7/2012 tarihli ve 28358 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doğal Çiçek Soğanlarının Üretimi, Doğadan Toplanması ve İhracatına İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce yeterlilik almış firmalar 31/12/2017tarihine kadar 12 nci maddede belirtilen hükümlere uyum sağlamak zorundadır. Belirtilen süre içerisinde 12 ncimaddede belirtilen hükümlere uyum sağlamayan firmaların yeterlilikleri iptal edilir.

Yürürlük

MADDE 24 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 25 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

Resmî Gazete Tarihi: 09.10.2016 Resmî Gazete Sayısı: 29852

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAK ALANLARI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

Amaç 

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; kamu ve hazine taşınmazları ile özel mülkiyete konu taşınmazlarda büyük ölçekli yenilenebilir enerji kaynak alanları (YEKA) oluşturularak yenilenebilir enerji kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması, bu alanların yatırımcılara tahsisiyle yatırımların hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesi ve yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik enerjisi üretim tesislerinde kullanılan ileri teknoloji içeren aksamın yurt içinde üretilmesi ya da yurt içinden temin edilmesinin sağlanması, teknoloji transferinin teminine katkı sağlanmasıdır.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) Bu Yönetmeliğin kapsamı; YEKA’ların belirlenmesi, bu alanlar için bağlantı görüşünün verilmesi ve kapasite tahsisinin yapılması, tahsis edilen bağlantı kapasitesinin yurt içinde üretim ve/veya yerli malı kullanım şartı ile kullandırılması ve bu amaçla yapılacak yarışmaya katılacaklarda aranacak koşulların belirlenmesi, yarışmanın yapılması, teminat alınması, yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde teminatın irat kaydedilmesi, YEKA’da kurulacak elektrik enerjisi üretim tesislerinin önlisans/lisans müracaatları ve elektrik enerjisi satışına ilişkin usul ve esaslardır.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik; 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun 4 üncü ve 8 inci maddeleri ile 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 5 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aday YEKA: Bakanlık tarafından YEKA olarak ilan edilmek amacıyla çalışmaları devam eden alanı,

b) Araştırma ve Geliştirme Faaliyeti (AR-GE): 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında tanımlanan faaliyeti, 

c) Bakan: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanını,

ç) Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,

d) (Değişik: RG-31/12/2019-30995 4.Mükerrer) STB: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

e) EPDK: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,

f) Fabrika: Elektrik enerjisi üretim tesisinde kullanılacak ve Şartnamede belirtilen aksamın imal edildiği tesisi,

g) (Değişik: RG-31/12/2019-30995 4.Mükerrer) Genel Müdürlük: Enerji İşleri Genel Müdürlüğünü,

ğ) Şartname: Yapılacak iş ve işlemleri, yarışmaya dair kapsam, usul ve esasları, teknik ve idari şartları, başvuru sahibi tüzel kişilerde aranan nitelikleri, diğer bilgileri kapsayan ve YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesinin eki olan dokümanı, 

h) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,

ı) Teknoloji Sağlayıcı: Yurt içinde üretim karşılığı tahsis halinde Şartnamede tanımlanan aksamın üretim ve teknoloji geliştirme yetkinliğine sahip tüzel kişi/kişileri,  

i)  TSE: Türk Standardları Enstitüsünü,

j) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) YEKA Kullanım Hakkı: Genel Müdürlük tarafından geliştirilen YEKA ve bu alan için tahsis edilen bağlantı kapasitesinin veya YEKA Amaçlı Bağlantı Kapasite Tahsisi yöntemine göre bağlantı bölgeleri bazında Bakanlık tarafından ilan edilen bağlantı kapasitesinin Şartname ve YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi kapsamında kullandırılmasını,

k) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi: Bakanlık ile yarışmayı kazanan arasında imzalanan anlaşmayı,

l) Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA): Kamu ve hazine taşınmazları ile özel mülkiyete konu taşınmazlarda geliştirilebilir yenilenebilir enerji kaynaklarından en az birinin yüksek yoğunlukta bulunduğu alan/alanları,

m) Yerli Malı (Bu Yönetmelik Kapsamında): 13/9/2014 tarihli ve 29118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yerli Malı Tebliği (SGM 2014/35) kapsamında hesaplanan ve Şartnamede belirtilen yerli katkı oranını sağlayan ürünü,

n) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) Yerli Malı Belgesi: Yerli Malı Tebliği (SGM 2014/35) ve Şartnamede belirtilen esaslar kapsamında düzenlenen ve ürünün yerli katkı oranını gösteren belgeyi,

o) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) Yerli Malı Kullanım Karşılığı Tahsis (YMKT): Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik enerjisi üretim tesisinde Şartnamede belirtilen esaslar kapsamında yerli aksam kullanmayı taahhüt edene verilen YEKA kullanım hakkını, 

ö) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) Yurt İçinde Üretim Karşılığı Tahsis (YÜKT): Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik enerjisi üretim tesisinde kullanılan aksamı Şartnamede belirtilen esaslar kapsamında yurt içinde imal edene ve/veya imal edilmesini taahhüt edene verilen YEKA Kullanım Hakkını,

ifade eder.

(2) Bu Yönetmelikte geçen diğer ifade ve kısaltmalar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir. 

İKİNCİ BÖLÜM

Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanlarının Belirlenmesi

YEKA belirleme ve derecelendirme kriterleri

MADDE 5 –

(1) YEKA’lar; 

a) Genel Müdürlük tarafından yapılacak çalışmalar, 

b) YEKA Amaçlı Bağlantı Kapasite Tahsisi Yarışması ve sonrasında yapılacak 

çalışmalar,

sonucunda olmak üzere iki farklı şekilde geliştirilebilir.

(2) YEKA’ların Genel Müdürlük tarafından geliştirilmesi durumunda aşağıdaki teknik ve idari çalışmalar yürütülür.

a) Hali hazır haritalar, enerji potansiyel atlasları ve ölçüm verileri ile bilimsel çalışmalar kullanılarak kamu ve hazine taşınmazları ile özel mülkiyete konu taşınmazlar üzerinde ön değerlendirmeler yapılır.

b) (a) bendi kapsamında yapılan ön değerlendirme sonucunda bir alanın Aday YEKA olarak ilan edilebileceğinin kararlaştırılması halinde mevcut ve geliştirilebilecek elektrik iletim altyapısına göre TEİAŞ’tan bağlantı görüşü alınarak kapasite tahsisi yapılması istenir.

c) Alınan bağlantı görüşü çerçevesinde, Aday YEKA için detay çalışmalarının başlatılması için Genel Müdürlük Oluru alınır ve bu alan Genel Müdürlük internet adresinde Aday YEKA olarak ilan edilir.

ç) İlan edilen Aday YEKA bilgileri; üzerinde enerji mevzuatı kapsamında bir faaliyet yürütülmemesi ve kaynak verimliliğini etkileyecek imar düzenlemelerinin yapılmaması amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlara bildirilir.

d) İlan edilen Aday YEKA içerisinde, belirlenen enerji kaynağına dayalı elektrik enerjisi üretim tesisi kurulamayacak sahaların olup olmadığı hususu ilgili kurum ve kuruluşlar nezdinde sorgulanır. Alınan resmi cevaplar doğrultusunda Aday YEKA revize edilir.

e) Aday YEKA içerisinde kullanılabilir alanlar dikkate alınarak toplam kurulu güç kapasitesi belirlenir ve bu kapasite üzerinden işlem tesis edilip edilmeyeceği hususu Genel Müdürlük tarafından değerlendirilir.

f) Bağlantı kapasitesi ve kullanılabilir alanları kesinleşen Aday YEKA üzerinde, gerekmesi halinde kaynak türüne göre yeterli sayıda enerji amaçlı ölçüm istasyonları kurulur ve/veya kurdurulur. Bu amaçla arazi sahiplerinden ön izinler alınır.

g) Yeterli sürelerde alınan enerji amaçlı ölçüm verileri kullanılarak gerekli teknik ve ekonomik analizler yapılır ve/veya yaptırılır.

ğ) Teknik ve ekonomik analizler neticesinde belirlenen kaynak potansiyeli ve tahmini birim elektrik enerjisi üretim maliyeti dikkate alınarak Aday YEKA üzerinde yatırım yapılıp yapılamayacağı hususunda değerlendirme yapılır.

h) Aday YEKA üzerinde yatırım yapılabileceğinin değerlendirilmesi halinde; Aday YEKA, Genel Müdürlük internet adresindeki ilanından itibaren en geç 1 (bir) yıl içerisinde YEKA olarak Resmî Gazete’de ilan edilir ve Bakanlık tarafından, Çevre Düzeni Planları ve İmar Planlarına resen işlenmek üzere ilgili mercilere bildirilir. 

ı) YEKA olarak ilan edilen alanda çalışmaların Bakanlık tarafından yapılabilmesi ve/veya yaptırılabilmesi için araziye ilişkin yetki sahibi olan kurum/kuruluşlar tarafından Bakanlığa ön yer tahsisi yapılır.

i) Aday YEKA’nın uygun nitelikte olmadığının değerlendirilmesi veya 1 (bir) yıl içerisinde YEKA olarak ilan edilmemesi halinde (ç) bendi dikkate alınmaz ve bu konuda Genel Müdürlük tarafından ilgili kurum ve kuruluşlara bilgilendirme yapılır.

j) Genel Müdürlük tarafından belirlenen YEKA’lar,  Bakanlığın hedef ve politikaları, kaynak türü, belirlenen kaynak potansiyeli ile tahmini birim elektrik enerjisi üretim maliyeti dikkate alınarak derecelendirilir.  Yatırıma açılacak YEKA ve önceliği, Bakanlık tarafından belirlenir.

k) YEKA’nın yatırıma hazır hale getirilebilmesi için Genel Müdürlük tarafından gerekli görülmesi halinde kaynak alanına ilişkin çevresel etki değerlendirme, jeolojik ve jeoteknik etütler, kamulaştırma, halihazır haritaların hazırlanması, parselasyon, imar çalışmaları ve elektrik iletim alt yapı çalışmaları yapılır ve/veya yaptırılır.

l) (Değişik: RG-31/12/2019-30995 4.Mükerrer) 9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu (Endüstri Bölgeleri Kanunu ve Organize Sanayi Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun) kapsamında belirlenen bölgelerin Resmî Gazete’de YEKA olarak belirlenmesi halinde, bu alanların tahsis edileceği tüzel kişiler bu Yönetmelik kapsamında belirlenir. YEKA’nın yatırıma hazır hale getirilebilmesi için gerekli diğer işlemler 4737 sayılı Kanuna göre STB ile koordineli olarak yürütülür.

(3) YEKA Amaçlı Bağlantı Kapasite Tahsisi ile YEKA geliştirilmesi durumunda aşağıdaki teknik ve idari çalışmalar yürütülür. 

a) Bakanlık, YEKA belirleme sürecini hızlandırmak ve mevcut potansiyel alanların YEKA kapsamında değerlendirilmesini sağlamak amacıyla YEKA Amaçlı Bağlantı Kapasite Tahsisi Yöntemini tercih edebilir.

b) Bakanlık tarafından ilan edilen bağlantı bölgeleri ve bağlantı kapasiteleri için kaynak türü bazında YEKA amaçlı bağlantı kapasite tahsisi yarışması açılır. Başvuru sahipleri, ilan edilen bağlantı bölgesi ve bağlantı kapasitesinin tamamı için Şartnameye uygun olarak mali tekliflerini sunar.

c) (Değişik: RG-31/12/2019-30995 4.Mükerrer) YEKA amaçlı bağlantı kapasite tahsisi yarışmasını kazanan ve YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesini imzalamış tüzel kişi, bağlantı bölgeleri içerisinde kalacak şekilde ve bağlantı kapasitesinin tamamına göre ilgili mevzuatı kapsamında belirleyecekleri Aday YEKA’ları, Şartnamede belirtilen süre içerisinde, talep edilen bilgi ve belgelerle birlikte Genel Müdürlüğe önerir. Uygun bulunmayan her bir Aday YEKA için yarışmayı kazanandan yarışmanın kazanıldığı bağlantı bölgesi değiştirilmemek ve bağlantı bölgesi için tahsis edilen bağlantı kapasitesi aşılmamak üzere şartnamede belirlenen koşullarda yeni Aday YEKA önermesi istenebilir. Tahsis edilen bağlantı bölgesi ve bağlantı kapasitesi için Aday YEKA’nın uygun bulunması ile bu Aday YEKA Resmî Gazete’de YEKA olarak ilan edilir. Önerilen Aday YEKA’ların değerlendirme süreci, Şartnamede belirlenen koşullarda ve sürede tamamlanır. Süresi içerisinde Genel Müdürlüğe sunulmayan veya değerlendirme sonucunda uygun bulunmayan Aday YEKA’lara karşılık gelen kapasite, YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesinde belirtilen toplam kapasiteden düşürülerek iptal edilir. YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi kapsamında tahsis edilen kapasitenin yüzde yetmişinden daha az olmamak kaydıyla Şartnamede belirlenen asgari orana karşılık gelen kurulu güçte elektrik enerjisi üretim tesisinin kurulması esastır. Bu durum, YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesinde ve eklerinde bir değişiklik hakkı doğurmaz. Kullanılabilir Aday YEKA belirlenememesi veya bağlantı kapasitesinin yüzde yetmişinden daha az olmamak kaydıyla Şartnamede belirlenen asgari orandan daha az Aday YEKA belirlenmesi halinde teminat irat kaydedilerek YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi feshedilir.

ç) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) YEKA amaçlı bağlantı kapasite tahsis yönteminde alan seçimi, gerekli etüt ve izinler, YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi ve Şartname koşulları içerisinde tamamlanır.

d) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) Bakanlık, bağlantı kapasite tahsis yöntemi kullanılarak geliştirilecek YEKA’nın yatırıma hazır hale getirilmesi amacıyla gerekli izin süreçleri için iyi niyet çerçevesinde işbirliği yapar.

e) YEKA’nın yatırıma hazır hale getirilmesi, gerekli diğer iş ve işlemler için tüm masraflar yarışmayı kazanan tüzel kişiye aittir. Bu işlemler ve gecikme nedeniyle tüzel kişi zarar, ziyan ve benzeri ad altında herhangi bir talepte bulunamaz.

f) Mücbir sebepler veya kamudan kaynaklanan ve Genel Müdürlüğün uygun göreceği sebeplerle belirlenemeyen veya kullanılamayan santral sahaları bağlantı bölgesi aynı kalmak kaydıyla değiştirilebilir. Değiştirilen sahalar Genel Müdürlüğe sunulur. Uygun bulunması durumunda YEKA ilan edilir. Santral sahası belirleme sürecinde geçen ilave süre toplam süreye eklenmez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Başvuruların Alınması, İncelenmesi, Sonuçlandırılması ve YEKA Kullanım

Hakkı Sözleşmesinin İmzalanması

YEKA kullanım hakkı yarışma ilanı 

MADDE 6 – 

1) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) YEKA Kullanım Hakkı yarışma ilanı, Resmî Gazete’de ve Genel Müdürlük internet adresinde yayımlanır. İlanda asgari olarak aşağıdaki bilgilere yer verilir:

a) YEKA’lara ilişkin olarak Genel Müdürlük tarafından ilan edilmesi gerekli görülen teknik ve idari özellikler ile YEKA’nın bağlantı kapasitesi.

b) Başvuru yapacaklarda aranacak şartlar. 

c) Teminat mektubu, tutarı ve süresi.

ç) Başvuru yeri, tarihi ve zamanı.

d) Şartnamenin temin edileceği yer ve tutarı.

e) Elektrik enerjisi alım tavan fiyatı ve alım süresi.

f) Bakanlık tarafından gerekli görülen diğer bilgiler.

(2) İlan tarihi ile mali teklifi içeren başvuru dosyasının teslim tarihi arasındaki süre 30 (otuz) takvim gününden az olamaz.

YEKA kullanım hakkı yarışması başvurularının alınması

MADDE 7 –

(1) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak yarışmalara bu Yönetmelik ve Şartnamede yer alan şartları taşıyanlar başvuruda bulunabilirler.

(2) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) Bu Yönetmelik kapsamında önlisans başvurusu yapma hakkı elde eden tüzel kişilerin, 2/11/2013 tarihli ve 28809 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği kapsamında belirtilen önlisans başvurusu yapmaya haiz tüzel kişilerde aranan şartları sağlaması gerekmektedir

(3) Başvurunun birden fazla tüzel kişi tarafından yapılması halinde, başvurunun ortak girişim olarak yapılmasına dair hususlar Şartnamede tanımlanır.

(4) Yarışmaya katılan tüzel kişinin veya ortak girişimin ortaklık yapısındaki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına ve Teknoloji Sağlayıcısına ait asgari pay oranı Şartnamede belirtilir. Başvurularda Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı payını göstermek üzere ortaklık yapısı gerçek kişiye kadar sunulur. Ortak girişim olarak başvurulması halinde ortaklara ait iş deneyim belgesinin hesaplanma yöntemi Şartnamede tanımlanır.   

(5) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) YÜKT ve/veya YMKT için başvuru yapmak isteyenler; Şartnamede belirtilen belgeleri Genel Müdürlüğe başvuru dosyasında sunar.

(6) Başvuru dosyaları, aşağıda belirtilen hususlara uyulmak şartıyla sunulacaktır:

a) Tüm başvuru evrakları, üzerinde (Değişik ibare: RG-9/4/2021-31449) sicil tasdiknamesinde yer alan yetkili imzalar ve kaşeli olacak şekilde büyük ve kapalı bir zarf içerisine konularak sunulacaktır. 

b) Mali Teklif, kapalı, kaşeli ve ıslak imzalı daha küçük bir zarfa konulmuş olarak, tüm başvuru evraklarının bulundurulduğu kapalı zarf içinde yer alacaktır.

c) Evrakların asıl veya noter tasdikli olarak sunulması esastır. Onaysız suretler işleme alınmaz.

ç) Dokümanların Türkçe olarak sunulması esas olup yabancı dilde olan belgelerin apostil tasdik şerhi onayı, Lahey Konvansiyonuna taraf olmayan ülkeler için dokümanın ait olduğu ilgili ülke muadil makam onayı ile Türk Konsolosluğundan tasdikli ve yeminli tercümesinin yapılması gerekmektedir.

(7) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) Başvuru dosyaları ilanda belirtilen adrese, ilanda belirtilen tarih ve saate kadar sunulmalıdır. Süresinde sunulmayan başvurular değerlendirmeye alınmaz. Başvurularda postadan kaynaklı gecikmeler dikkate alınmaz.

Komisyonun teşkili ve çalışma esasları  

MADDE 8 –

(1) Komisyon; toplam üye sayısı tek sayı olmak üzere Bakanlığın belirleyeceği kurum/kuruluşlardan bir başkan, en az dört asil üyeden ve asil üye/üyelerin bulunamadığı hallerde yerine görev yapmak üzere yedek üyelerden Bakan Oluruyla teşkil ettirilir. Komisyonca yapılan iş ve işlemler tutanakla tespit edilir ve Komisyonun bütün üyeleri tarafından imzalanır. 

(2) Komisyon eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları oy çokluğuyla alınır. Kararlarda çekimser kalınamaz. Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumludur. Karşı oy kullanan Komisyon üyeleri, gerekçesini Komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır. Komisyonca alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar, Komisyon başkan ve üyelerinin adları, soyadları ve görev unvanları belirtilerek imzalanır.

Başvuruların incelenmesi 

MADDE 9 –

(1) Başvurular, Komisyon tarafından değerlendirilir.  

(2) (Değişik: RG-31/12/2019-30995 4.Mükerrer) Komisyon; başvuru sahiplerinin huzurunda,  ilanda belirtilen yer, tarih ve saatte başvuruların evrak kayıt sırasına göre kapalı büyük zarfları açarak başvuru dilekçesi, şartname alındı makbuzu veya banka şubesinden alınmış onaylı dekont, teminat mektubu ve mali teklif zarfının mevcudiyetine ilişkin evrak kontrolü yapar. Bu belgelerden herhangi birinin olmadığı tespit edilen başvurular için detay evrak incelemesine geçilmez.

(3) (Değişik: RG-31/12/2019-30995 4.Mükerrer) Komisyon, ikinci fıkra kapsamında uygun görülen başvurular için sunulan tüm bilgi ve belgeler üzerinden detay evrak incelemesine geçer. Detay evrak incelemesi, ilanda belirtilen en son başvuru tarihinden itibaren 30 (otuz) takvim gününe kadar tamamlanır. Bu çalışmaların süresi içerisinde tamamlanamaması halinde Komisyon, 30 (otuz) takvim gününe kadar bir defaya mahsus olmak üzere ek süre uzatımı kararı alabilir. Komisyon, detay evrak incelemesinin tamamlanma tarihine göre yarışma için yer, tarih ve saati belirler. Komisyon tarafından belirlenen yarışma yer, tarih ve saati yarışma tarihinden en az 3 (üç) takvim günü öncesinde Genel Müdürlük internet adresinde yayımlanır veya başvuru sahiplerine yazışma yöntemlerinden biriyle yarışma tarihinden en az 3 (üç) takvim günü öncesinden bildirilir.

(4) (Değişik: RG-31/12/2019-30995 4.Mükerrer) Başvuru sahibinin herhangi bir ek açıklamaya mahal bırakmayacak şekilde başvurusunu usulüne uygun ve eksiksiz yapması esastır. Komisyon, detay evrak incelemesi sürecinde ihtiyaç görmesi halinde; başvuru sahiplerinden eksik, hatalı, içeriği anlaşılamayan başvuru evrakları için bir defaya mahsus düzeltme ve Şartname kapsamında sunulan bilgi ve belgelere ilişkin detaylı açıklama isteyebilir. Başvuru sahibi tüzel kişilere, yazışma yöntemlerinden biriyle, istenen evrak, düzeltme veya açıklamaya dair bildirim yapılır. İstenen evrak, düzeltme veya detaylı açıklamalar bu bildirim tarihinden itibaren bildirimde belirtilen süre içerisinde Komisyona sunulur. Ancak; istenilen evrak, düzeltme veya detaylı açıklamaların Komisyona sunulma süresi Komisyonun evrak inceleme süresini geçemez. Komisyonun inceleme süresi sonucunda eksik evrak içerdiği tespit edilen başvurular değerlendirmeye alınmaz.

(5) Mali teklifler Şartnamede verilen formatta, kaşeli ve (Değişik ibare: RG-9/4/2021-31449) sicil tasdiknamesinde yer alan yetkili kişiler tarafından ıslak imzalı olacak şekilde düzenlenecek ve geçerlilik süresi başvuru tarihinden itibaren en az 120 (yüz yirmi) takvim günü olacaktır. 

(6) Yapılacak yarışma, Komisyonun kararıyla askıya alınabilir veya iptal edilebilir. 

(7) Yarışmaya katılan tüzel kişiler herhangi bir gerekçeyle zarar, ziyan ve benzeri ad altında talepte bulunamazlar.  

YEKA kullanım hakkı yarışması usulü ve YEKA kullanım hakkı yarışmasının sonuçlandırılması

MADDE 10 –

(1) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) Bu Yönetmelik ve Şartnamede belirlenen kriterleri sağlayan, geçerli başvuru sahipleri yarışmaya katılma hakkı kazanır.

(2) Yarışmaya katılma hakkı elde eden başvuru sahiplerinin Mali Teklif zarfları yarışma ilanında belirtilen yer, tarih ve saatte başvuru sahibi yetkililerinin huzurunda Komisyon tarafından açılır. 

(3) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) Yarışma, Bakanlık tarafından belirlenip ilan edilen kilovatsaat başına elektrik enerjisi alım tavan fiyatı üzerinden açık eksiltme usulüne göre yapılır. Kurulacak elektrik enerjisi üretim tesisleri için; 5346 sayılı Kanuna ekli (I) ve (II) sayılı cetvellere göre hesaplanan fiyatlar toplamını geçmemek üzere her bir yarışma için tavan fiyat ve alım süresi Şartnamede belirlenir. 

(4) Komisyon, Mali Teklif zarfları açıldıktan sonra başvuru sahiplerini bilgilendirerek açık eksiltme esasına dayalı yarışmaya geçer. Mali Teklif zarflarındaki teklifler sıralanır ve belirlenen en düşük azami beş mali teklif sahibi arasında açık eksiltme esasına dayalı yarışma yapılır. En düşük beş mali teklif tespit edilirken bu teklifler içerisinde eşitlik olması durumunda eşit mali teklif sahiplerinin tamamı yarışmaya dahil edilir. Yarışmaya; teklif edilmiş olan en düşük mali teklif esas alınmak suretiyle sırayla başvuru sahipleri tarafından her defasında teklif edilen bir önceki en düşük fiyattan eksiltme yapılarak en düşük fiyat verilinceye kadar devam edilir. Yarışma en düşük ve son teklife ulaşılınca sonlandırılır. Komisyon gerekli görmesi halinde fiyat eksiltme aralığı belirleyebilir. Son teklifini veren ve yeni bir teklif sunmayan başvuru sahipleri, açık eksiltme tutanağını imzalarlar ve yarışmada bir daha teklif veremezler.       

(5) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) Açık eksiltme; en yüksek mali teklif sahiplerinden başlayarak, teklif edilmiş en düşük mali teklifin altına inilmesi şartıyla yeni fiyat teklifinin istenmesi suretiyle yürütülür. Mali tekliflerin eşit olması durumunda açık eksiltmeye hangi başvuru sahibinden başlanacağı hususunu Komisyon belirler. Yeni fiyat teklifleri, teklif edilmiş olan bir önceki en düşük fiyat teklifinden az olmalıdır. Teklif sahiplerinin tüm teklifleri ve son teklifleri Komisyon tarafından düzenlenen açık eksiltme tutanağına kaydedilerek teklif sahiplerine imzalatılır.  

(6) Fiyat teklifini veren tüzel kişilerin açık eksiltme tutanağını imzalamamaları halinde, bu durum Komisyon tarafından ayrıca bir tutanakla tespit edilir. Açık eksiltmede tüzel kişinin vermiş olduğu fiyat teklifleri imza şartı olmaksızın bağlayıcı ve geçerlidir.

(7) (Değişik: RG-31/12/2019-30995 4.Mükerrer) Ekonomik açıdan en avantajlı ilk üç teklif haricindeki diğer tekliflere ait teminat mektupları yarışma gününü müteakip en geç 30 (otuz) gün içerisinde iade edilir.

(8) Komisyon tutanağı, Bakan Onayına sunulur. Yarışma, Bakan Onayı ile sonuçlandırılarak, onay dahilinde en düşük birinci teklif sahibi YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesinin imzalanmasına davet edilir. 

(9) Bakanlık, herhangi bir aşamada yarışmayı iptal edebilir. 

YEKA kullanım hakkı sözleşmesinin imzalanması ve ifası

MADDE 11 –

(1) YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesine davet edilen tüzel kişinin davet edildiği yazının tebliğ tarihinden itibaren azami 30 (otuz) takvim günü içerisinde YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesini imzalaması esastır. En düşük birinci teklif sahibiyle YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi imzalanması halinde veya ikinci ve üçüncü teklif sahibinin YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesine davet edilmemesi halinde en düşük ikinci ve üçüncü teklif sahibinin teminat mektubu, imza tarihinden itibaren 3 (üç) iş günü içerisinde iade edilir. Bu süre içerisinde en düşük birinci teklif sahibinin YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi davetine icap etmemesi halinde teminatı irat kaydedilerek sırasıyla en düşük ikinci ve üçüncü teklif sahibine YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesine davet mektubu Bakan Onayı çerçevesinde gönderilebilir. YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesine davet edilen teklif sahibinin süresi içerisinde YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesini imzalamaması halinde aynı şekilde işlem tesis edilir. 

(2) YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi imzalanmadan önce tüzel kişi; gerekli ticari kuruluşunu tamamlayarak Ticaret Sicil Gazetesini, ortaklık yapısını, tüzel kişilik adına düzenlenmiş teminat mektubunu, elektrik enerjisi üretim tesislerine ve YÜKT halinde Fabrikaya ait iş programlarını Genel Müdürlüğe sunar. 

(3) (Değişik: RG-31/12/2019-30995 4.Mükerrer) Yarışmanın ortak girişim tarafından kazanılması halinde; ortak girişim üyeleri, YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi imzalanmadan önce taahhüt ettikleri ve başvuruda sunulan ortaklık beyannamesine uygun olarak ticari kuruluşunu tamamlar.

(4) (Ek: RG-11/4/2017-30035) Teminata ilişkin diğer hususlar Şartnamede düzenlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Lisans Süreci ve Elektrik Enerjisi Satışı

Önlisans süreci

MADDE 12 –

(1) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi kapsamındaki YEKA’larda elektrik enerjisi üretim faaliyetinde bulunulabilmesi için önlisans ve üretim lisansı alınması zorunludur.

(2) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) Önlisans başvurusu yapmaya hak kazanan tüzel kişi ve bağlantı kapasitesi önlisans verilmek üzere EPDK’ya bildirilir. Bu tüzel kişi YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesinin imzalandığı tarihten itibaren 45 (kırk beş) takvim günü içerisinde EPDK’ya önlisans başvurusu yapmak zorundadır.

(3) YEKA amaçlı bağlantı kapasite tahsisi yöntemi ile yapılan yarışmayı kazanan tüzel kişilerinse, Genel Müdürlüğe sundukları YEKA tekliflerinin Genel Müdürlük tarafından uygun bulunması ve YEKA olarak Resmî Gazete’de ilanından ve EPDK’ya bildirilmesinden itibaren 45 (kırk beş) takvim günü içerisinde EPDK’ya önlisans başvurusu yapması zorunludur.

(4) (Değişik: RG-31/12/2019-30995 4.Mükerrer) Ön lisans başvuru tarihi veya süresi içerisinde başvuru yapılmadığı hususu EPDK tarafından Genel Müdürlüğe bildirilir. Süresi içerisinde önlisans başvurusu yapılmaması durumunda, önlisans başvurusu yapılmayan YEKA’lara ait kurulu gücün, tahsis edilen toplam YEKA kapasitesine bölünmesiyle elde edilen değerin güncel teminat mektubu tutarıyla çarpılması sonucunda hesaplanan cezai tutar Bakanlık tarafından verilecek 15 (on beş) günlük süre içerisinde ödenmez ise bu miktar kadar teminat mektubu irat kaydedilir ve söz konusu YEKA ile ilgili YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi kapsamında tanınan bağlantı kapasitesi dahil tüm haklar kendiliğinden sona erer. Süresi içinde yapılan önlisans başvurusunda belirtilen kurulu gücün, YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi kapsamında tahsis edilen kapasitenin yüzde yetmişinden daha az olmamak kaydıyla Şartnamede belirlenen asgari orandan daha az olması durumunda, Bakanlık tarafından YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi feshedilerek teminat irat kaydedilir.

(5) (Değişik: RG-31/12/2019-30995 4.Mükerrer) EPDK tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda başvuru sahibinin başvuru evraklarında varsa eksiklikleri tespit edilerek ve verilecek 3 (üç) aylık süre içerisinde bu eksiklikleri tamamlatılarak önlisans verilir. Eksikliklerin süresi içerisinde giderilmemesi halinde, eksikliklerin giderilmediği YEKA’lara ait kurulu gücün, tahsis edilen toplam YEKA kapasitesine bölünmesiyle elde edilen değerin güncel teminat mektubu tutarıyla çarpılması sonucunda hesaplanan cezai tutar Bakanlık tarafından verilecek 15 (on beş) günlük süre içerisinde ödenmez ise bu miktar kadar teminat mektubu irat kaydedilir ve söz konusu YEKA ile ilgili YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi kapsamında tanınan bağlantı kapasitesi dâhil tüm haklar kendiliğinden sona erer. Bu üç aylık süre sonunda önlisans başvurusu ile ilgili eksiklik bulunmayan YEKA’lara ait kurulu gücün, YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi kapsamında tahsis edilen kapasitenin yüzde yetmişinden daha az olmamak kaydıyla Şartnamede belirlenen asgari orandan daha az olması durumunda Bakanlık tarafından YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi feshedilerek teminat irat kaydedilir.

(6) (Değişik: RG-31/12/2019-30995 4.Mükerrer) Şartnamede belirtilen önlisans süresi içerisinde Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği kapsamında gereken iş ve işlemler ile gerekli izinler tamamlanarak üretim lisansı başvurusunda bulunulur. Önlisans sahibi tüzel kişi Bakanlık tarafından ilan edilen YEKA’da tamamlanmamış olan iş ve işlemleri bu süreçte tamamlamakla yükümlüdür. Süresi içerisinde lisans başvurusunda bulunulmaması halinde şartnamede belirlenen müeyyideler uygulanır.

(7) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) YÜKT kapsamında Şartnamede belirtilen süre içerisinde Fabrika ile ilgili aşağıdaki belgeler Genel Müdürlüğe sunulur:

a) Taahhüt edilen Fabrikanın işletmeye girdiğine dair ilgili kurum/kuruluş tarafından düzenlenen Kabul, Devreye Alma, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı ve Kapasite Raporu.

b) Şartnamede belirtilen ve başvuru sahibi tüzel kişi tarafından taahhüt edilen yerlilik oranını sağladığına ilişkin aksama ait Yerli Malı Belgesi.

c) Yerli üretilen aksamın taahhüt edilen asgari teknik değerleri gösteren ve/veya standartlara uygun olduğuna dair TSE veya uluslararası akredite kuruluşlar tarafından düzenlenmiş sertifika ve belgeler.

(8) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) YÜKT kapsamında kurulacak Fabrikanın azami kurulum süresi Şartnamede belirtilir. Sunulan Fabrika kurulumuna ait detaylı iş programı çerçevesinde üçüncü taraf gözetim hizmeti Şartnamede belirlenen koşullarda alınır. Gözetim faaliyetleri çerçevesinde üçer aylık dönemler halinde hazırlanacak ilerleme raporu gözetim firması tarafından Genel Müdürlüğe sunulur. İş programında belirtilen iş kalemleri ve termin tarihlerinde gecikmeler yaşanması ve bu gecikmelerin herhangi bir iş kaleminde 20 (yirmi) iş gününü aşması halinde Genel Müdürlük tarafından yazılı olarak ihtar edilir. İhtara rağmen gecikmenin bir sonraki ilerleme raporunda giderilmemesi ve gecikmenin giderileceğine dair detaylı bir plan sunulmaması, gecikmelerin toplam iş süresini 60 (altmış) iş gününden fazla uzatması halinde Şartnamede belirlenen cezai müeyyideler uygulanır. Genel Müdürlük, toplam gecikmelerin 6 (altı) aydan daha fazla uzayacağının anlaşılması halinde bu gecikmelerin giderilmesine dair tüzel kişiden yazılı savunma ister, savunma yeterli görülmezse YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesinin feshi yönünde işlem tesis edebilir ve EPDK’ya önlisansın/önlisansların iptali için bildirimde bulunabilir. 

(9) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) 17 nci maddede belirtilen sebepler nedeniyle verilen ilave süre haricinde, Fabrikanın süresi içerisinde işletmeye alınamaması durumunda Bakanlık tarafından YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi feshedilerek teminat mektubu irat kaydedilir. YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi kapsamında verilen önlisansların iptali için EPDK’ya bildirimde bulunulur.

(10) YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi kapsamındaki taahhütlerin yerine getirilmediğinin tespit edilmesi durumunda ilgili tüzel kişi ve ortaklık yapısındaki kişilerin ortak olduğu diğer tüzel kişiler Bakanlık tarafından yapılacak diğer YEKA yarışmalarına 2 (iki) yıl süreyle giremezler.

(11) Yedinci fıkranın (b) ve (c) bendlerindeki belgelerin, süresi içerisinde sunulmaması ve/veya Şartnamede belirtilen ve taahhüt edilen değerleri karşılamaması durumunda YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi feshedilerek teminat irat kaydedilir. EPDK’ya önlisansın iptali için bildirimde bulunulur.  

(12) YMKT kapsamında sunulan elektrik enerjisi üretim tesisinin kurulumuna ait detaylı iş programı çerçevesinde üçüncü taraf gözetim hizmeti önlisans sahibi tüzel kişi tarafından Şartnamede belirlenen koşullarda alınır. Gözetim faaliyetleri çerçevesinde üçer aylık dönemler halinde hazırlanacak ilerleme raporu gözetim firması tarafından Genel Müdürlüğe sunulur. İş programında belirtilen iş kalemleri ve termin tarihlerinde gecikmeler yaşanması halinde bu gecikmelerin herhangi bir iş kaleminde 20 (yirmi) iş gününü aşması halinde önlisans sahibi tüzel kişi yazılı olarak ihtar edilir. Tüzel kişi YMKT kapsamında vermiş olduğu iş programı kapsamındaki gecikmeleri, nedenleri ve telafi edici önlemleriyle birlikte Genel Müdürlüğe sunar. YMKT kapsamında elektrik enerjisi üretim tesisinin iş programındaki gecikmenin 18 (on sekiz) aya kadar ulaşacağının anlaşılması veya 18 (on sekiz) aya kadar ulaşması halinde YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi tek taraflı feshedilerek teminat irat kaydedilir. EPDK’ya önlisansın iptali için bildirimde bulunulur.   

(13) İş programlarında, ayrı ayrı ve toplamda Şartnamede belirtilen süreleri aşmamak kaydıyla, Genel Müdürlük Onayıyla değişiklik yapılabilir.

(14) (Mülga: RG-11/4/2017-30035) 

Lisans süreci 

MADDE 13 –

(1) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) YÜKT kapsamında; Fabrikanın süresi içerisinde işletmeye alınması ve Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi durumunda önlisans sahibi tüzel kişiler EPDK’ya lisans başvurusunda bulunur. EPDK, lisans başvuru evraklarının yanı sıra Genel Müdürlük tarafından lisans almasına dair uygunluk yazısı ile lisans işlemlerini devam ettirir. Genel Müdürlük uygunluk yazısını, 12 nci maddenin yedinci fıkrasındaki gerekliliklerin yerine getirilmesi ve AR-GE Planlarına uyumlu hareket edildiğinin belirlenmesi halinde düzenler.

(2) YÜKT kapsamında; elektrik enerjisi üretim tesisinde, Şartname ve Şartnameye cevaplar kısmında verilen Fabrikada üretilmiş aksam ve tedarik planında belirtilen yerli malı ürünlerin kullanılması zorunludur. 

(3) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) YÜKT ve YMKT kapsamında; YEKA’da taahhüt edilen yerli malı aksamın kullanılmadığının tespiti halinde, lisans sahibi tüzel kişiye Şartnameye uygun yerli malı kullanması yönünde yazılı ihtarda bulunulur. Bu olumsuzluğun ihtarnamede belirtilen süre içerisinde giderilmemesi ve taahhüdün yerine getirilmemesi durumunda, yerli malı aksam kullanılmayan YEKA’lara ait kurulu gücün, tahsis edilen toplam YEKA kapasitesine bölünmesiyle elde edilen değerin güncel teminat mektubu tutarıyla çarpılması sonucunda hesaplanan cezai tutar Bakanlık tarafından verilecek 15 (on beş) günlük süre içerisinde ödenmez ise bu miktar kadar teminat mektubu irat kaydedilir, söz konusu YEKA ile ilgili YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi kapsamında tanınan bağlantı kapasitesi dâhil tüm haklar kendiliğinden sona erer ve EPDK’ya söz konusu YEKA ile ilgili üretim lisansının iptali için bildirimde bulunulur. Tüm YEKA’larda yerli malı aksam kullanılmadığının tespit edilmesi durumunda, YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi feshedilerek teminat irat kaydedilir, genel hükümlere göre tasfiye işlemleri başlatılır ve EPDK’ya üretim lisansının iptali için bildirimde bulunulur.

(4) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) YÜKT ve YMKT kapsamında; YEKA’lar için alınacak lisansların süresi şartnamelerde belirlenecek olup bu süre sonunda arazi kullanım hakkının alındığı ilgili kurumların mevzuatı uyarınca işlem tesis edilir.

(5) (Değişik: RG-31/12/2019-30995 4.Mükerrer) YEKA’lar kapsamında kurulacak elektrik enerjisi üretim tesisinin inşaat süresi ve her yıl işletmeye alınacak tesis kapasitesi, sunulan ve Genel Müdürlük tarafından kabul edilen iş programında belirtilir. Elektrik enerjisi üretim tesisinin toplam kurulum süresi Şartnamede belirtilir. İş programında belirtilen yıllık kurulu güç kapasitesinin tamamının işletmeye alınamaması halinde; eksik kalan yıllık kapasitenin kurulumu gerçekleştirilinceye kadar, eksik kalan yıllık kurulu gücün toplam yıllık kurulu güce oranı kadar, YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesinde belirtilen alım fiyatından kesinti yapılır. Bu uygulama, lisansta yer alan toplam kurulu güç tamamlanıncaya kadar devam eder.

(6) (Mülga: RG-11/4/2017-30035) 

Elektrik enerjisi satışı

MADDE 14 –

(1) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) YEKA’larda üretilen elektrik enerjisi, Şartnamede belirtilen süre boyunca ve YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesinde yer alan fiyat üzerinden, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamında değerlendirilir. 17 nci maddede belirtilen sebepler haricinde süre uzatımı yapılmaz. Herhangi bir nedenle fiyat artışı yapılmaz.

 (2) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) Şartnamede belirlenen alım süresi, YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesinin imzalandığı tarihten itibaren başlar. YEKA kapsamında üretilen elektrik enerjisi, elektrik enerjisi üretim tesisinin kısmen işletmeye girdiği tarihten itibaren müracaat gerekmeksizin YEKDEM kapsamında değerlendirilir.

(3) YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesinde belirlenen alım süresi sonunda üretim lisansı kapsamında piyasa faaliyetinde bulunulur.

(4) YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi kapsamında kurulacak elektrik enerjisi üretim tesisleri için ayrıca 5346 sayılı Kanun kapsamında yerli ürün desteği uygulanmaz. 

BEŞİNCİ BÖLÜM

AR-GE ve Sertifikasyon

AR-GE faaliyetleri

MADDE 15 –

(1) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) YÜKT için başvuru yapacaklar; 5746 sayılı Kanun kapsamında ve/veya Şartnamede belirlenen koşullarda ve sürede sunacağı Yıllık AR-GE Planı çerçevesinde AR-GE faaliyetlerini gerçekleştirir.

(2) AR-GE faaliyetlerinin uygulama ve denetimi 5746 sayılı Kanun kapsamında görevlendirilen kurum/kuruluşlarca yapılır. İlgili kurum/kuruluşlar AR-GE faaliyetlerinin uygulama ve denetim sonuçlarını yılda bir defa Bakanlığa sunar.

(3) AR-GE faaliyetlerine, YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesinin imzalanmasını müteakip Şartnamede verilen süre içerisinde AR-GE merkezi kurulumu tamamlanarak başlanır. AR-GE merkezi faaliyetleri Şartnamede belirtilen süreden az olmamak kaydıyla sunulmuş olan AR-GE planlamasına uygun olarak devam ettirilir. AR-GE faaliyetlerinin plana uygun yürütülmemesi halinde yıllık olarak sunulan uygulama ve denetim raporu ile AR-GE planında yer alan hedeflere ulaşma durumu dikkate alınarak, AR-GE faaliyetlerinin yürütülmediğinin veya etkin olarak sürdürülmediğinin anlaşılması halinde uygulanacak müeyyide Şartnamede belirtilir.  

Standart ve sertifikasyon

MADDE 16 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamında imalatı gerçekleştirilen ekipman ve/veya aksamlar için ilgili tüzel kişi tarafından Türk Standardları Enstitüsü veya TS EN ISO/IEC 17065 “Ürün, Proses ve Hizmet Belgelendirmesi Yapan Kuruluşlar İçin Şartlar” standardına uygun olarak Uluslararası Akreditasyon Forumu (IAF) ile karşılıklı tanıma anlaşması imzalamış ulusal akreditasyon kurumları tarafından akredite edilmiş kuruluşlarca düzenlenen aksama veya aksama ait standardın olmadığı durumlarda aksamın imalatında kullanılan bütünleştirici parçalara ait uluslararası standartlara veya Türk Standartlarına veya kriterlerine uygunluğunu belirten Tip Sertifikası ve/veya Ürün Sertifikası veya Birim Doğrulama Sertifikası alınması zorunludur. 

(2) YEKA kapsamında imalat yapan ve/veya yerli malı kullanmayı taahhüt eden tüzel kişiler tarafından üretilen ve/veya kullanılan ekipman ve/veya aksamların, standartlara veya kriterlere uygunluğu TSE tarafından değerlendirilir. Ekipman ve/veya aksamlara ilişkin sertifika uygunluk belgesi TSE tarafından düzenlenir ve önlisans sürecinde ilgili tüzel kişiler tarafından Bakanlığa sunulur. Belgenin sunulmaması halinde 13 üncü maddenin üçüncü fıkrası gereğince işlem tesis edilir.

Mücbir sebepler

MADDE 17 –

(1) (Değişik: RG-11/4/2017-30035) Bu Yönetmelik kapsamında yürütülen iş ve işlemlerin, YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesinde belirlenen sürelerde tamamlanmaması durumunda, bu Yönetmelikte ve Şartnamede belirtilen cezalar uygulanır.

(2) Mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı verilebilecek haller bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla aşağıda sayılmıştır:

a) Doğal afetler.

b) Kanuni grev.

c) Genel salgın hastalık.

ç) Kısmi veya genel seferberlik ilanı.

d) Yangın ve sabotaj halleri.

(3) İkinci fıkrada belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi imzalanan tüzel kişiye süre uzatımı verilebilmesi için, mücbir sebep olarak kabul edilecek durumun;

a) Tüzel kişinin kusurundan kaynaklanmamış olması,

b) Taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması,

c) Tüzel kişinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi,

ç) Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen 30 (otuz) takvim günü içinde YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi imzalanan tüzel kişinin Genel Müdürlüğe yazılı olarak bildirimde bulunması,

d) Yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi, 

zorunludur. 

(4) Tüzel kişinin mücbir sebep bildiriminde;

a) Mücbir sebebin başlama tarihini ve mahiyetini,

b) İlgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerine olan etkilerini,

c) Mümkün olması halinde etkilerin tahmini giderilme süresini,

yazılı olarak bildirmesi zorunludur. 

(5) Mücbir sebeplerin vukuu bulduğunun teyidi ile bu çerçevede meydana gelen gecikme süresi iş programına ve toplam süreye eklenir. Mücbir sebepler çerçevesinde süre uzatımı toplamda 1 (bir) yılı geçemez. 

(6) Zamanında yapılmayan yazılı bildirimler dikkate alınmaz ve müracaat süresi geçtikten sonra süre uzatımı talebinde bulunulamaz. 

(7) Genel Müdürlüğün, YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesinin ifasına ilişkin yükümlülüklerini tüzel kişinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple sorumluluğu tüzel kişiye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve tüzel kişinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde,  işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işlerin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır.

(8) YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesini imzalayan taraflarca mücbir sebep çerçevesinde yaşanan gecikmenin 1 (bir) yıldan fazla sürmesi veya 1 (bir) yıl içerisinde giderilemeyeceğinin anlaşılması halinde bu durumun yetkili mercilerce belgelendirilmesi ile Genel Müdürlüğün YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesini feshederek sonlandırma hakkı mevcuttur. Bu durumda teminat mektubu iade edilir. Tüzel kişi bu durumda zarar, ziyan ve benzeri ad altında herhangi bir talepte bulunamaz.

ALTINCI BÖLÜM

YEKA’ların Korunması ve Altyapı Yatırımları

YEKA’ ların korunması ve kullanılması 

MADDE 18 –

(1) YEKA’nın korunmasına ilişkin aşağıda yer alan usul ve esaslara uyulur:

a) YEKA’da kullanılacak kaynağın doğallığının muhafaza edilmesi ve devamlılığının sağlanması esastır. 

b) Bu Yönetmelik kapsamında belirlenerek Resmî Gazete’de ilan edilen alanlardaki yenilenebilir enerji kaynağının karakteristik değerlerini değiştirebilecek her türlü proje ve planların hazırlık safhasında Genel Müdürlüğün görüşünün alınması zorunludur.

c) YEKA’da ulusal güvenlik ile ilgili haller dışında bu kaynaktan yararlanmayı engelleyici nitelikte işlem tesis edilemez. Ancak, YEKA olarak ilan edilen alanların korunmasına yönelik alanın ekolojik, fiziki ve teknik özelliklerine göre talep edilebilecek ek tedbirler Bakanlığın uygun görüşü alınarak uygulanabilir.

YEKA’dan azami derecede yararlanabilmek için gerekli altyapının geliştirilmesine yönelik kurum ve kuruluşların sorumluluklarına ilişkin esas ve ilkeler

MADDE 19 –

(1) YEKA’lardan verimli ve etkin bir şekilde yararlanılabilmesi için ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından aşağıda belirtilen esas ve ilkelere azami derecede uyulur:

a) Genel Müdürlük; YEKA’da optimum büyüklüklerde kaynağa göre parselleri ve kurulu güçleri belirler, gerekli ölçüm ve fizibilite çalışmalarını yapar/yaptırır.

b) Arazi izinlerinin alınmasında yöntem ve süreçleri azaltıcı yönde çalışmalar yapar.

c) YEKA’larda kurulacak elektrik enerjisi üretim tesisleri için gerekli enerji iletim tesisleri TEİAŞ tarafından elektrik enerjisi üretim tesisleri ünitelerinin işletmeye giriş programına uygun olarak yapılır.

ç) Genel Müdürlük YEKA’nın ulaşım altyapısının iyileştirilmesi yönünde girişimlerde bulunur.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 20 – (1) 27/11/2013 tarihli ve 28834 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Enerjisi Üretimine Yönelik Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanlarının Belirlenmesi, Derecelendirilmesi, Korunması ve Kullanılmasına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 21 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 22 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı yürütür.