İHALELERE YÖNELİK BAŞVURULAR HAKKINDA YÖNETMELİK

3 Ocak 2009 CUMARTESİ  Resmî Gazete     Sayı : 27099

Kamu İhale Kurumundan:

İHALELERE YÖNELİK BAŞVURULAR HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelerde; aday, istekli veya istekli olabileceklerin ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla yapacakları şikayet ve itirazen şikayet başvuruları ile bu başvuruların incelenmesi ve karara bağlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesine dayanılarak çıkarılmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde yer alan tanımlar yanında;

a) İhale süreci: İhale yetkilisince ihale onayının verildiği tarihten itibaren başlayan, sözleşmenin taraflarca imzalanıp notere onaylattırılması ve tescili ile noter onayı ve tescili gerekmeyen hallerde ise sözleşmenin taraflarca imzalanmasıyla tamamlanan süreci,

b) İlk ilan: Kamu İhale Bülteni ile birlikte işin ve/veya ihalenin yapılacağı yerde yapılan ilanlardan Kamu İhale Bülteninde yapılmış olan ilanı, Kamu İhale Bülteninde yayımlanmayan ilanlarda ise önce yapılmış olan ilanı,

c) İş günü: Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile hafta tatili günleri dışında kalan ve idari izin günlerini de kapsayan günleri,

ç) Kanun: 4734 sayılı Kamu İhale Kanununu,

d) Nihai karar: Bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar çerçevesinde Kurul tarafından başvuruyu sonuçlandıran kararı ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Başvuru Yolları, Ehliyet ve Süreler

Başvuru yolları

MADDE 4 – (1) İhalelere yönelik başvuru yolları şikayet ve itirazen şikayettir.

(2) Şikayet: İhale sürecindeki işlem ve eylemlerin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idareye yapılan başvurudur.

(3) İtirazen şikayet:

a) Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması halinde,

b) Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından şikayet dilekçesinin kayıtlara alındığı tarih veya sonrasında herhangi bir nedenle alınan ihalenin iptali kararına karşı,

c) İtirazen şikayet üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verildikten sonra idare tarafından verilen ihalenin iptali kararına karşı,

Kuruma yapılan başvurudur.

Başvuru ehliyeti

MADDE 5 – (1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler, hakkında başvuruda bulunabilir.

(2) Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde oluşturulan şartları netleştirilmiş teknik şartname, birinci fıkranın (c) bendi kapsamında idari işlem veya eylem sayılır.

Başvuru süreleri

MADDE 6 – (1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

Sürelerle ilgili genel esaslar

MADDE 7 – (1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.

Başvuruların şekil unsurları

MADDE 8 – (1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile varsa bildirime esas elektronik posta adresi ve faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikayet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikayetin tarihi ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi.

(3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın satın alındığı, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanının teslim alındığı tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir.

(4) Şikayet dilekçelerine başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin eklenmesi zorunludur. Ancak aday veya isteklinin başvuru belgeleri veya teklif zarfı içerisinde bu belgelerin bulunması durumunda, dilekçe ekinde söz konusu belgeler aranmaz.

(5) İtirazen şikayet dilekçelerine, başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneklerinin, varsa şikayete idarece verilen cevabın bir örneği ile başvuru bedelinin, teminat alınan hallerde başvuru teminatının Kurum hesaplarına yatırıldığına dair belgenin eklenmesi zorunludur.

(6) İlanda veya dokümanda itirazen şikayet başvuru bedeli belirtilmeyen hallerde, Kanunun 53 üncü maddesinin (j) fıkrasının (2) numaralı bendine göre hesaplanacak başvuru bedeli, İhale Kayıt Numarası üzerinden Kurumun internet sayfasından yapılacak sorgulama yoluyla öğrenilebilir.

(7) Başvuru bedelinin altıncı fıkra çerçevesinde tespit edilemediği hallerde, başvuru bedeli 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin (j) fıkrasının 2 numaralı bendinde işin niteliğine göre belirtilen en yüksek tutar üzerinden yatırılır ve yaklaşık maliyete göre fazla ödendiği anlaşılan tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.

(8) Ortak girişim adına yapılacak şikayet veya itirazen şikayet başvurularının, pilot ortak/koordinatör ortak veya temsil yetkisi verilen özel ortak ya da ortakların tamamı tarafından yapılması zorunludur. Bu başvurulara, ortak girişim beyannamesinin veya sözleşmesinin, özel ortak tarafından yapılan başvurularda ayrıca özel ortağa temsil yetkisi verildiğine ilişkin belgenin eklenmesi gerekir.

(9) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.

(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.

Başvuruların yapılacağı yerler

MADDE 9 – (1) Şikayet başvuruları ihaleyi yapan idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma, elden veya posta yoluyla yapılır.

(2) Dilekçeye eklenen bütün belgeler; belgelerin adları, sayfa sayıları, asıl/tasdikli/fotokopi vb. olduklarını gösteren iki nüsha dizi pusulası ile birlikte sunulur.

(3) İdare tarafından dizi pusulası ekindeki bilgi ve belgelerin dizi pusulasında belirtilen şekilde olup olmadığı kontrol edilerek, belirtilen şekilde olması halinde dizi pusulalarına; “ekler dizi pusulasında belirtilen şekildedir” şerhi düşülerek teslim alan idare görevlisi tarafından imzalanır ve bir nüshası başvuru sahibine geri verilir. Posta yoluyla yapılan başvurularda dizi pusulasına eklerin dizi pusulasında belirtilen şekilde olup olmadığına ilişkin şerh düşülür.

(4) Başvuru dilekçelerinin derhal kaydı yapılarak, kayıt tarih ve sayısı dilekçenin üzerine yazılır ve elden yapılan başvurularda ilgilisine kayıt tarih ve sayısını gösteren onaylı bir alındı belgesi verilir.

(5) Başvuruların idare veya Kurum dışındaki idari mercilere ya da yargı mercilerine yapılması ve başvuru dilekçelerinin bu merciler tarafından ilgisine göre ihaleyi yapan idareye veya Kuruma gönderilmesi halinde, bu dilekçelerin ilgisine göre ihaleyi yapan idare veya Kurum kayıtlarına girdiği tarih, başvuru tarihi olarak kabul edilir. Bu başvurularda, başvuru süresinin henüz dolmadığı hallerde dilekçedeki eksiklikler başvuru süresinin sonuna kadar giderilebilir.

(6) Doğrudan Kuruma yapılan ve 15 inci madde uyarınca idareye gönderilen şikayet başvurularında dilekçenin idare kayıtlarına alındığı tarih, idareye başvuru tarihi olarak kabul edilir.

(7) Posta yoluyla yapılan başvurularda, postadaki gecikmeler dikkate alınmaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İdare Tarafından İnceleme

Şikayet başvurusu üzerine inceleme

MADDE 10 – (1) İhalelere ilişkin olarak öncelikle ihaleyi yapan idareye şikayet başvurusunda bulunulur. Bu şikayet başvuruları, süresinde ve usulüne uygun sözleşme imzalanmadan önce yapılmış olması halinde idare tarafından incelenerek sonuçlandırılır.

(2) 8 inci maddede belirtilen ve dilekçe ile ekinde yer alması zorunlu olan bilgi ve belgeleri içermeyen şikayet başvurularında, söz konusu eksiklikler başvuru süresinin sonuna kadar başvuru sahibi tarafından giderilebilir. Eksikliklerin başvuru süresi içerisinde tamamlanmaması halinde idare tarafından başvurunun reddine karar verilir.

(3) İdare tarafından yapılan inceleme sonucunda on gün içerisinde 11 inci maddedeki kararlardan biri alınarak başvuru sonuçlandırılır. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.

(4) İnceleme, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. Bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınır.

Alınacak kararlar

MADDE 11 – (1) Şikayet üzerine idare tarafından yapılan inceleme sonucunda gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) Düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşmenin imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi hallerinde başvurunun reddine, karar verilir.

Kararlarda bulunacak hususlar

MADDE 12 – (1) Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınacak kararlarda aşağıdaki hususlar gösterilir:

a) İhalenin adı ve ihale kayıt numarası,

b) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi

c) Başvurunun idare kayıtlarına alındığı tarih ve sayı,

ç) Başvuru üzerine alınan diğer kararlar ve yapılan işlemlerin özeti,

d) İleri sürülen iddiaların, olayların ve hukuki dayanaklarının özeti,

e) İddiaların ve olayların değerlendirilmesi,

f) Kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri ve karar sonucu,

g) Şikayetin kısmen veya tamamen haklı bulunması halinde, yapılması gereken düzeltici işlemler,

ğ) Karar tarihi ile kararı alanların adı ve soyadı ile imzası.

Karar gereklerinin yerine getirilmesi

MADDE 13 – (1) Şikayeti sonuçlandıran idare kararı, en geç üç gün içerisinde başvuru sahibi ile aday veya isteklilere bildirilir. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularında ve ilan veya dokümanda yer alan düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklara yönelik şikayet başvurularında istekli olabileceklere, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise adaylara da bildirim yapılır. Son bildirim tarihini izleyen günden itibaren süresi içerisinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulmamış ise, idare tarafından kararın gerektirdiği işlem veya eylemler yerine getirilir.

(2) İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığına ilişkin Kurumun internet sayfasından sorgulama yapılmadan, Kuruma itirazen şikayet başvurusu yapılan hallerde ise itirazen şikayet başvurusu nihai kararla sonuçlandırılmadan sözleşme imzalanamaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Kurum Tarafından İnceleme

İtirazen şikayet başvuruları

MADDE 14 – (1) İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikayet ya da itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

(2) Aynı kişi tarafından idareye yapılan ve ilk başvuru ile aynı mahiyette olan daha sonraki şikayet başvurularına idarece verilen cevaplar başvuru süresini yeniden başlatmaz.

(3) Şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararla bir hak kaybına veya zarara uğradığını ya da zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia edenler idareye şikayet başvurusunda bulunmadan doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunabilir.

Başvuru üzerine yapılacak işlemler

MADDE 15 – (1) Kuruma yapılan başvurular, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde incelenir.

(2) İdareye başvuruda bulunulması gerekirken doğrudan Kuruma yapılan başvurular ile idareye başvurulmuş olmakla birlikte Kurumun haberdar edilmesine yönelik başvurular veya idarenin on günlük karar alma süresi beklenilmeden yapılan başvurular ihaleyi yapan idareye gönderilir.

Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler

MADDE 16 – (1) Başvurular öncelikle;

a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,

b) Başvuru ehliyeti,

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,

d) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarasının belirtilip belirtilmediği,

e) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği,

f) İdareye başvuru tarihi ile varsa idarenin cevabının başvuru sahibine bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği,

g) İdare tarafından şikayet üzerine alınan karar başvuru sahibine bildirilmiş ise bu kararın bir örneğinin eklenilip eklenilmediği,

ğ) Başvuru bedelinin, teminat alınacak hallerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı,

h) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı,

ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği, yönlerinden sırasıyla incelenir.

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir.

(3) Birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikayet başvurularında, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilebilir.

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.

Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar

MADDE 17 – (1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.

(2) Kurul tarafından gerekli görüldüğü takdirde, başvuru dilekçesi ve eklerinin bir örneğinin ilgisi nedeniyle idareye veya idarenin bağlı veya ilgili/ilişkili olduğu mercie yahut yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilir.

Kurum tarafından inceleme

MADDE 18 – (1) İtirazen şikayet başvuruları;

a) İlan veya ön yeterlik/ihale dokümanına yapılan başvurular, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlarla sınırlı incelenir.

b) İhale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden incelenir.

(2) Eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılır.

(3) Şikayet veya itirazen şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararına karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.

(4) Sözleşmenin Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan imzalanmış olması veya itirazen şikayet başvurusundan feragat edilmesi, Kurum tarafından itirazen şikayet başvurusunun incelenip sonuçlandırılmasına engel teşkil etmez.

(5) Kurum, Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihaleler ile şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi kararına karşı yapılacak itirazen şikayet başvurularına ilişkin nihai kararını, ihale işlem dosyası ile ihaleye ilişkin gerekli bilgi ve belgelerin Kurum kayıtlarına alındığı tarihten itibaren on iş günü içinde, diğer itirazen şikayet başvurularında yirmi gün içinde verir.

Bilgi ve belge istenilmesi

MADDE 19 – (1) Başvuruya ilişkin belge ve bilgiler ile gerekli görülmesi halinde ihale işlem dosyası ilgili daire başkanlığı tarafından istenir.

(2) Kurum, gerekli gördüğü takdirde özel uzmanlık gerektiren teknik hususlarla ilgili bilgi kapsamında, ihtisas sahibi kamu veya özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilerin görüşüne başvurabilir. Bu durumda görüşüne başvurulan özel hukuk tüzel kişilerine, gerçek kişilere ve kamu görevlilerine yapılacak ödeme miktarı Kanunun 56 ncı maddesinde belirtilen sınırları geçmemek üzere Kurul tarafından belirlenir.

(3) Ayrıca, başvuru ve incelemeyle ilgili olarak ihtiyaç duyulan her tür bilgi ve belge ilgili daire başkanlığı tarafından yazılı olarak resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden istenir.

(4) İstenilen bilgi ve belgelerin belirtilen süre içinde verilmesi zorunludur.

Dinleme toplantısı

MADDE 20 – (1) Kurul tarafından gerekli görülen hallerde tarafların ve ilgililerin dinlenmesine karar verilir. Bu durumda, Kurul tarafından tespit edilen tarihte taraflar ve ilgililer dinlenir. Dinleme toplantısı için tayin edilen gün ve saat taraflara ve ilgililere bildirilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Kararlar ve Sonuçları

Kurul tarafından alınacak kararlar

MADDE 21 – (1) İtirazen şikayet başvuruları üzerine Kurul tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir.

(2) Ayrıca, başvuru teminatı yatırılan hallerde başvuruya konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hali hariç, itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi halinde, başvuru teminatının gelir kaydedilmesine de karar verilir.

(3) Kurul tarafından gerekli görülen hallerde, tespit edilen aykırılıklara ilişkin olarak idari ve/veya cezai yönleriyle gereği yapılmak üzere konunun ilgili idarelere bildirilmesine ve/veya yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verilir.

Kararlarda bulunacak hususlar

MADDE 22 – (1) Kurul tarafından alınacak nihai kararlarda aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) İhalenin adı ve ihale kayıt numarası,

b) İhaleyi yapan idare,

c) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi,

ç) Başvurunun Kurum kayıtlarına alındığı tarih ve sayı,

d) Şikayet konuları

e) Kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri ve karar sonucu, varsa azlık oyu gerekçeleri ve sonucu,

f) Karar tarihi ve sayısı ile oybirliği, oyçokluğu ayrımı,

g) Toplantıya katılan Kurul Başkan ve üyelerinin isim ve imzaları.

Kararların uygulanması

MADDE 23 – (1) İdare, hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.

(2) İlgililer, hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının eksik veya yanlış uygulandığı iddialarıyla doğrudan Kuruma başvuruda bulunabilir.

(3) Kurul tarafından alınan kararların hiç uygulanmaması halinde doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir.

ALTINCI BÖLÜM

Bildirim ve Tebligat Esasları

Bildirim ve Tebligat Esasları

MADDE 24 – (1) Kurul tarafından başvurular üzerine verilen bütün nihai kararlar, karar tarihini izleyen beş iş günü içinde taraflara bildirime çıkarılır ve bu tarihi izleyen beş gün içinde Kurumun internet sayfasında yayımlanır.

(2) Kurumun internet sayfasında yayımlanan Kurul kararlarına erişim ücretsizdir.

(3) Tebligatlar idare veya Kurum tarafından;

a) İmza karşılığı elden,

b) İadeli taahhütlü mektupla,

c) Elektronik posta yoluyla,

ç) Faksla, yapılabilir.

(4) Şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan kararlara ilişkin olarak iadeli taahhütlü mektupla yapılan tebligatlarda mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci gün, yabancı isteklilerde ise ondokuzuncu gün kararın istekliye tebliğ tarihi sayılır. Tebligatın bu tarihten önce muhataba ulaşması halinde ise fiili tebliğ tarihi esas alınır.

(5) Başvuru sahibi tarafından ön yeterlik veya ihale dokümanının satın alındığına ilişkin formda veya başvuru dilekçesinde elektronik posta yoluyla veya faks ile yapılacak bildirimlerin kabul edileceğinin taahhüt edilmesi halinde, elektronik posta adresinin veya faks numarasının başvuru dilekçesinde belirtilmesi kaydıyla, başvuru sahibine elektronik posta yoluyla veya faksla bildirim yapılabilir.

(6) Elektronik posta yoluyla veya faks ile yapılan bildirimlerde, bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır. Bu şekilde yapılan bildirimlerin aynı gün idare veya Kurum tarafından teyit edilmesi zorunludur. Aksi takdirde bildirim yapılmamış sayılır. Teyit işleminin gerçekleşmiş kabul edilmesi için tebligatın iadeli taahhütlü mektupla bildirime çıkarılmış olması yeterlidir. Elektronik posta yoluyla veya faks ile yapılan bildirimler, bildirim tarihi ve içeriğini de kapsayacak şekilde ayrıca belgelenir.

(7) Elektronik posta yoluyla yapılacak bildirimler, idarenin veya Kurumun resmi elektronik posta adresinin kullanılması halinde geçerlidir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yazım hatalarının düzeltilmesi

MADDE 25 – (1) Kurul kararlarında yer alan taraflara veya ihaleye ilişkin bilgilerdeki hatalar, gerekçe ve karar sonucu arasındaki çelişkiler ile hesaplama yanlışlarından kaynaklanan yazım hataları Kurul tarafından düzeltilebilir.

(2) Hataları giderilen Kurul kararı ilgililere tebliğ edilerek Kurumun internet sayfasında yayımlanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 26 – (1) 22/6/2007 tarihli ve 26560 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Mevcut başvurular

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan başvurular ile başlatılmış incelemeler hakkında 22/6/2007 tarihli ve 26560 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Bildirimler

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) 27 nci maddenin (a) bendinde yürürlük tarihi düzenlenen hükümler yürürlüğe girinceye kadar, Kanunun 41 inci maddesi uyarınca yapılacak bildirimler ile bu Yönetmelik kapsamında yapılacak bütün bildirimlerde 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.

Yürürlük

MADDE 27 – (1) Bu Yönetmeliğin;

a) 24 üncü maddesinin 3, 4, 5, 6 ve 7 nci fıkraları 5/3/2009 tarihinde,

b) Diğer maddeleri 4/1/2009 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 28 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Kamu İhale Kurumu Başkanı yürütür.

YILLIK ÜCRETLİ İZİN YÖNETMELİĞİ

3 Mart 2004 ÇARŞAMBA Sayı : 25391

YILLIK ÜCRETLİ İZİN YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Dayanak

Amaç

Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı, 4857 sayılı İş Kanununun 53 üncü maddesi uyarınca, işverenlerce işçilere verilecek yıllık ücretli izinlerin usul ve esaslarını belirlemektir.

Kapsam

Madde 2 — 4857 sayılı İş Kanununa dayanılarak işverenler tarafından işçilere kullandırılacak yıllık ücretli izinler, aynı Kanunun 1 inci maddesi kapsamına giren işyerlerinde bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre yürütülür.

Dayanak

Madde 3 — Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 60 ıncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

İKİNCİ BÖLÜM

İzin Hakkının Belirlenmesi ve Kullanımı

Yıllık Ücretli İzine Hak Kazanma

Madde 4 — İş Kanununun 53 üncü maddesinin birinci fıkrası ile 54 üncü maddesindeki esaslar ve 55 inci maddesindeki durumlar göz önünde tutularak her işçinin yıllık ücretli izne hak kazandığı tarih bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinde sözü geçen yıllık ücretli izin kayıt belgesine yazılır.

Yıllık izin süresinin ve izne hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında işçinin aynı işverene ait işyerlerinde çalıştığı süreler birleştirilir. Şu kadar ki, bir işverenin bu Kanun kapsamına giren işyerinde çalışmakta olan işçilerin aynı işverenin işyerlerinde bu Kanun kapsamına girmeksizin geçirmiş bulundukları süreler de hesaba katılır.

Aynı bakanlığa bağlı işyerleri ile aynı bakanlığa bağlı tüzel kişilerin işyerlerinde geçen süreler ve kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanun veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar veya bunlara bağlı işyerlerinde geçen süreler de, işçinin yıllık ücretli izin hakkının hesaplanmasında birleştirilerek göz önünde bulundurulur.

İzin Kullanma Dönemleri

Madde 5 — İşveren veya işveren vekilleri, bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinde belirtilen izin kurulu veya 18 inci maddeye dayanılarak bunun yerine geçenlere danışmak suretiyle işyerinde yürütülen işlerin nitelik ve özelliklerine göre, yıllık ücretli izinlerin, her yılın belli bir döneminde veya dönemlerinde verileceğini tayin edebilir. Bunu işyerinde ilan eder.

Yıllık Ücretli İznin Uygulanması

Madde 6 — Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez.

Bu iznin 53 üncü maddede gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunludur.

Ancak, 53 üncü maddede öngörülen izin süreleri, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere en çok üçe bölünebilir.

İşveren tarafından yıl içinde verilmiş bulunan diğer ücretli ve ücretsiz izinler veya dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.

Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz.

Yıllık ücretli izinleri işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni vermek zorundadır.

İşveren tarafından iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde İş Kanununun 17 nci maddesinde belirtilen bildirim süresi ile 27 nci maddesi gereğince işçiye verilmesi zorunlu yeni iş arama izinleri, yıllık ücretli izin süreleri ile iç içe giremez.

İşveren, işyerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izinlerini gösterir izin kayıt belgesi tutmak zorundadır.

İzin İsteğinin Zamanı

Madde 7 — İşçi yukarıdaki maddelere göre hak ettiği yıllık ücretli iznini, kullanmak istediği zamandan en az bir ay önce işverene yazılı olarak bildirir.

İşveren veya işveren vekilleri, bu istekleri Yönetmeliğin 15 inci maddesinde sözü geçen izin kuruluna veya 18 inci maddesinde belirtilen kişilere bildirir.

İzin İsteği ve Verilmesi

Madde 8 — İşçi yıllık izin isteminde, adını soyadını, varsa sicil numarasını, iznini hangi tarihler arasında kullanmak istediğini ve ücretsiz yol izni isteyip istemediğini yazar.

İzin kurulu veya işveren, işçinin istediği izin kullanma tarihi ile bağlı değildir. Ancak, izin sıra ve nöbetleşmesini göstermek üzere söz konusu kurulca düzenlenecek çizelgeler işçinin talebi ve iş durumu dikkate alınarak hazırlanır.

Aynı tarihe rastlayan izin isteklerinde; işyerindeki kıdem ve bir önceki yıl iznini kullandığı tarih dikkate alınarak öncelikler belirlenir.

Yol izni alanlar bu süreyi kullanmadan işe dönerlerse, işveren bunları anılan sürenin bitiminden önce işe başlatmayabilir.

İzin Süresinin Tespiti

Madde 9 — İşçinin izin süresi, iznini hak ettiği tarihteki hizmet süresine ve 4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesine göre belirlenir.

İşyerinde işe başladığı günden itibaren deneme süresi de içinde olmak üzere en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir. Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.

İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;

a) Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden,

b) Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden,

c) Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden,

az olamaz.

Ancak, onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.

Toplu İzin

Madde 10 — İşveren veya işveren vekili Nisan ayı başı ile Ekim ayı sonu arasındaki süre içinde, işçilerin tümünü veya bir kısmını kapsayan toplu izin uygulayabilir.

Bu uygulamaya gidildiğinde, izin kurulu izin çizelgelerini, toplu izne çıkacak işçiler aynı zamanda izne başlayacak ve Kanunun 53 üncü maddesindeki izin sürelerine ve yol izni isteklerine göre her işçinin izin süresinin bitimini gösterecek biçimde düzenler ve ilan eder.

Toplu izin dönemleri, bu dönemlerde henüz yıllık ücretli izin hakkını kazanmayan işçileri de kapsayacak şekilde belirlenebilir. Şu kadar ki, ertesi yıl veya yıllarda bu toplu izin yönteminin uygulanmaması halinde, bu durumda olanların gelecek yıllık ücretli izne hak kazanacakları tarih, genel esaslara göre belirlenir.

Toplu İzin Uygulaması Dışında Tutulacak İşçiler

Madde 11 — Toplu izin uygulanması halinde işveren veya işveren vekili, işyerinin korunması, işyerindeki araç, gereç, donatım veya makinelerin bakımı, hazırlanması, temizlenmesi veya güvenliğinin sağlanması gibi zorunlu durumlar için yeter sayıda işçiyi toplu izin dışında tutabilir.

Bu durumda olanların yıllık izinleri toplu izin döneminden önce veya sonra diledikleri tarihte verilir.

Mevsimlik veya Kampanya İşlerinde Yıllık Ücretli İzin

Madde 12 — İş Kanununun 53 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında sözü geçen ve nitelikleri yönünden bir yıldan az süren mevsim veya kampanya işlerinin yürütüldüğü işyerlerinde devamlı olarak çalışan işçilerin yıllık ücretli izinleri hakkında bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Kısmi Süreli ve Çağrı Üzerine Çalışmalarda Yıllık Ücretli İzin

Madde 13 — Kısmi süreli ya da çağrı üzerine iş sözleşmesi ile çalışanlar yıllık ücretli izin hakkından tam süreli çalışanlar gibi yararlanır ve farklı işleme tabi tutulamaz.

Kısmi süreli ya da çağrı üzerine iş sözleşmesi ile çalışanlar iş sözleşmeleri devam ettiği sürece her yıl için hak ettikleri izinleri, bir sonraki yıl izin süresi içine isabet eden kısmi süreli iş günlerinde çalışmayarak kullanır.

Yukarıdaki esaslara göre izine hak kazanan kısmi süreli ya da çağrı üzerine çalışan işçilerle tam süreli çalışan işçiler arasında yıllık izin süreleri ve izin ücretleri konularında bir ayrım yapılamaz.

Geçici İş İlişkisiyle Çalışan İşçilerin Yıllık Ücretli İzinleri

Madde 14 — Geçici iş ilişkisi ile çalışan işçilerin yıllık ücretli izinleri hakkında, geçici iş sözleşmesinde aksi belirtilmediği takdirde, bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İzin Kurullarının Oluşumu, Toplantı Usulü, Görev ve Yetkileri

İzin Kurulunun Oluşumu

Madde 15 — İşçi sayısı yüzden fazla olan işyerlerinde işveren veya işveren vekilini temsilen bir, işçileri temsilen iki kişi olmak üzere toplam üç kişiden oluşan izin kurulu kurulur.

Kurula işveren temsilcisi başkanlık eder. Kurulun başkanı dışında kalan işçi üyeleri ve yedekleri işyerinde varsa, işyeri sendika temsilcileri tarafından seçilir.

Sendika temsilcileri seçilmemiş işyerinde izin kurulunun işçi üyeleri ve yedekleri, o işyerindeki işçilerin yarıdan bir fazlasının katılacağı bir toplantıda açık oyla seçilir. İzin kurulu başkanı ile üye ve yedekleri işyerinde işveren tarafından ilan edilir. Asil üyelerin yokluğunda yedeklerin biri başkanın çağrısı üzerine toplantıya katılır.

Herhangi bir nedenle eksilen üye ve yedekler aynı şekilde tamamlanır. İzin kurulu üyelerinin seçimi iki yılda bir yapılır. Yeni izin kurulu üyeleri seçilinceye kadar eski kurul üyeleri görevine devam eder.

Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra yeni açılacak işyerlerinde seçim, işyerlerinin faaliyete geçtiği tarihi takip eden bir yıl içerisinde yapılır.

İzin Kurulunun Görev ve Yetkileri

Madde 16 — İzin kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

a) İşçiler tarafından verilip işveren veya işveren vekili tarafından izin kuruluna iletilen izin isteklerine göre hazırlayacağı izin çizelgelerini işverenin onayına sunmak,

b) İzin çizelgelerini; işçilerin kıdemlerini, izni belirli bir dönemde kullanmak bakımından içinde bulundukları zorunluluk veya engellerini, işin aksamadan yürütülmesini ve işçi sayısını göz önünde bulundurarak hazırlamak,

c) İşçilerin yıllık izin hakları ile ilgili dilek ve şikayetlerini inceleyerek sonucunu işverene ve ilgili işçiye bildirmek,

d) Her yıl ücretli izinlerin daha yararlı geçirilebilmesi için kamplar ve geziler düzenlemek, bu konuda alınması mümkün olan tedbirleri araştırmak ve işverene tekliflerde bulunmak.

İzin kurulunun çalışmaları için gerekli yer, eleman, araç ve gereçler işveren tarafından sağlanır.

İzin Kurulunun Toplantıları

Madde 17 — İzin kurulu kendisine yüklenen görevleri yerine getirmek üzere yıllık izin çizelgelerinin hazırlanması sırasında ve gerektikçe başkanın çağrısı ile iş saatleri içerisinde toplanır. Toplantılarda alınan kararlar ve yapılan işler izin kurulu karar defterine yazılarak imzalanır.

İzin Kurulu Bulunması Zorunlu Olmayan İşyerleri

Madde 18 — İşçi sayısı yüzden az olan işyerlerinde; izin kurulunun görevleri, işveren veya işveren vekili veya bunların görevlendireceği bir kişi ile işçilerin kendi aralarında seçecekleri bir temsilci tarafından yerine getirilir.

Yıllık İzin Çizelgelerinin Hazırlanması ve İlanı

Madde 19 — İzin kurulunca hazırlanıp ilan edilecek çizelgede işçinin;

a) Adı soyadı,

b) Sicil numarası,

c) İşe giriş tarihi,

d) Yıllık izne hak kazandığı tarih,

e) İşyerindeki çalışma süresi,

f) İzin günleri sayısı,

g) Yol izni günleri sayısı,

h) İznin başlama tarihi,

ı) İznin sona ereceği tarih,

belirtilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Yıllık Ücretli İzinlere İlişkin İşverenin Yükümlülükleri

Yıllık İzin Kaydı

Madde 20 — İşveren; çalıştırdığı işçilerin izin durumlarını gösteren, örneği bu Yönetmeliğe ekli yıllık izin kayıt belgesini tutmak zorundadır.

İşveren, her işçinin yıllık izin durumunu aynı esaslara göre düzenleyeceği izin defteri veya kartoteks sistemiyle de takip edebilir.

Ücretin Ödenmesi

Madde 21 — İzin ücretinin belirlenmesinde; fazla çalışma karşılığı alınacak ücretler, primler, sosyal yardımlar ve işyerinin devamlı işçisi olup, normal saatler dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler hesaba katılmaz.

İşveren veya işveren vekili, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye izin dönemine ilişkin ücreti ile ödenmesi bu döneme rastlayan diğer ücret ve ücret niteliğindeki haklarını izine başlamadan önce peşin olarak vermek veya avans olarak ödemek zorundadır.

Yüzde usulünün uygulandığı yerlerde izin ücreti yüzdelerden toplanan para dışında işveren tarafından ödenir.

Yıllık ücretli izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir.

Kısmi süreli ve çağrı üzerine çalışanlara; izin dönemine rastlayan çalışması gereken sürelere ilişkin ücretleri, yıllık izin ücreti olarak ödenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Son Hükümler

Madde 22 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 23 — Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

EK-I

YILLIK ÜCRETLİ İZİN KAYDI

İşçinin Soyadı:İşe Giriş Tarihi:Adı:Sicil No:
  Bir Yıllık Çalışma Süresi İçindeÇalışılmayan Gün Sayısıve Nedenleri 
YılıBir Yıl Önceki İzin Hakkını Kazandığı TarihHastalıkAskerlikZorunluluk HaliDevamsızlıkHizmete Ara VermeDiğer Nedenlerİzne Hak Kazandığı Tarihİşyerindeki Kıdemiİzin SüresiYol İzniİzne Başlangıç Tarihiİzinden Dönüş Tarihiİşçinin İmzası
                                                                                                                                             
                

NOT: İlk defa yıllık ücretli izin hakkından faydalandırılanlar için (Bir yıl önceki izin hakkını kazandığı tarih) sütunu boş bırakılacaktır.

—— • ——

KATI ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

GENEL HÜKÜMLER

Amaç

Madde 1-

Bu Yönetmeliğin amacı; her türlü atık ve artığın çevreye zarar verecek şekilde, doğrudan veya dolaylı bir biçimde alıcı ortama verilmesi, depolanması, taşınması, uzaklaştırılması ve benzeri faaliyetlerin yasaklanması, çevreyi olumsuz yönde etkileyebilecek olan tüketim maddelerinin idaresini belli bir disiplin altına alarak, havada, suda ve toprakta kalıcı etki gösteren kirleticilerin hayvan ve bitki nesillerini, doğal zenginlikleri ve ekolojik dengeyi bozmasının önlenmesi ile buna yönelik prensip, politika ve programların belirlenmesi, uygulanması ve geliştirilmesidir.

Kapsam

Madde 2-

Bu Yönetmelik, meskun bölgelerde evlerden atılan evsel katı atıkların, park, bahçe ve yeşil alanlardan atılan bitki atıklarının, iri katı atıkların, zararlı atık olmamakla birlikte evsel katı atık özelliklerine sahip sanayi ve ticarethane atıklarının, evsel atık su arıtma tesislerinden elde edilen (atılan) arıtma çamurlarının ve zararlı atık sınıfına girmeyen sanayi arıtma tesisi çamurlarının, toplanması, taşınması, geri kazanılması, değerlendirilmesi, bertaraf edilmesi ve zararsız hale getirilmesine ilişkin esasları kapsar.

Özel ve/veya resmi kuruluşlarca ve gerçek kişilerce üretilip çeşidi, özelliği ve miktarı itibari ile insanın sağlığına zarar veren, su, hava ve toprağı kirleten, yanıcı ve patlayıcı madde ihtiva eden, hastalık mikrobu taşıyabilen zararlı ve tehlikeli atıklar hakkında bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz. (Değişik 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelik)

Tanımlar

Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;

Bakanlık : Çevre Bakanlığını,

Kanun : 2872 sayılı Çevre Kanununu,

Katı atık : Üreticisi tarafından atılmak istenen ve toplumun huzuru ile özellikle çevrenin korunması bakımından, düzenli bir şekilde bertaraf edilmesi gereken katı maddeleri ve arıtma çamurunu,(iri katı atık, evsel katı atık, bu Yönetmelikte “katı atık” olarak anılmaktadır.)

İri katı atık : Buzdolabı, çamaşır makinesi, koltuk gibi evsel nitelikli eşyalardan oluşan ve kullanılmayacak durumda olan çoğunlukla iri hacimli atıkları,

Evsel katı atık (çöp) : Konutlardan atılan tehlikeli ve zararlı atık kavramına girmeyen, bahçe, park ve piknik alanları gibi yerlerden gelen katı atıkları,

Arıtma çamuru : Evsel ve evsel nitelikli endüstriyel atık suların, fiziksel, kimyasal ve biyolojik işlemleri sonucunda ortaya çıkan, suyu alınmış, kurutulmuş çamuru,

Kompost : (Değişik : 15.9.1998 tarih ve 23464 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik) Organik esaslı katı atıkların oksijenli veya oksijensiz ortamdaayrıştırılması suretiyle üretilen toprak iyileştirici maddeyi,

Üretici : Faaliyetleri süresince atık oluşumuna sebep olan kişi veya kuruluşları,

Plastik :(05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle tanım yürürlükten kaldırılmıştır.)

Tekrar kullanım : (05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle tanım yürürlükten kaldırılmıştır

Geri Dönüşüm : (Değişik : 25.04.2002 tarih ve 24736 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik) Atıkların bir üretim prosedürüne tabi tutularak, orjinal amaçlı ya da enerji geri kazanımı hariç olmak üzere, organik geri dönüşüm dahil diğer amaçlar için yeniden işlenmesini,

Geri kazanım : (İlave : 2.11.1994 tarih ve 22099 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik) Tekrar kullanım ve geri dönüşüm kavramlarını da kapsayan; atıkların özelliklerinden yararlanılarak içindeki bileşenlerin fiziksel, kimyasal veya biyokimyasal yöntemlerle başka ürünlere veya enerjiye çevrilmesini,

Komisyon :(05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle tanım yürürlükten kaldırılmıştır.

Kota veya depozito uygulamasına tabi işletmeler : (05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle tanım yürürlükten kaldırılmıştır.)

Zararlı ve tehlikeli atık : Patlayıcı, parlayıcı, kendiliğinden yanmaya müsait, suyla temas halinde parlayıcı gazlar çıkaran, oksitleyici, organik peroksit içerikli, zehirli korozif, hava ve su ile temasında toksik gaz bırakan, toksik ve ekotoksik özellik taşıyan ve Bakanlıkça tehlikeli ve zararlı atık olduğu onaylanan atıkları,

Bertaraf etme : (Değişik : 15.9.1998  tarih ve 23464 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik) Katı atıkların, konut, işyeri gibi üretildikleri yerlerde geçici olarak biriktirilmesi, bu yerlerden toplanması, taşınması, geri kazanılması gibi işlemlerden sonra, çevre ve insan sağlığı açısından zararsız hale getirilmesi ve ekonomiye katkı sağlanması amacıyla kompostlaştırma, enerji kazanmak üzere yakma ve/veya düzenli depolama işlemlerinin tümünü,

İşleme tesisi : Geri kazanma tesisi, kompost veya yakma tesisi gibi katı atıklardan tekrar kullanılabilir madde veya enerji elde etmek, katı atıkların hacmini küçültmek ya da çevreye zararını azaltmak maksadı ile kurulan, inşa edilen tesis ve yapıları,

Maddesel geri kazanma : (05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle tanım yürürlükten kaldırılmıştır.)

Organik madde veya yanma kaybı : Katı atık veya kompostun kurutulduktan sonra kül fırınında  775 0C’de 3 saat süre ile yakılması sonucu yanan veya kaybolan madde miktarını,

Kuru madde : Katı atık veya kompostun kurutma fırınında 103 0C’de yaklaşık 24 saat süre ile sabit ağırlığa gelinceye kadar kurutulması sonucunda geride kalan katı madde miktarını,

Kota : (05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle tanım yürürlükten kaldırılmıştır.) (,

Ambalaj: (05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle tanım yürürlükten kaldırılmıştır.)

Değerlendirilebilir Katı Atık : (05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle tanım yürürlükten kaldırılmıştır.)

Enerji Geri Kazanımı : (05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle tanım yürürlükten kaldırılmıştır.)

Organik Geri Dönüşüm : (İlave : 25.04.2002 tarih ve 24736 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik) Ambalaj atıklarının biyolojik olarak parçalanabilen kısımlarının kontrollü koşullar altında mikroorganizmalar aracılığıyla aerobik (kompostlama) veya anaerobik ortamda ayrıştırılarak (biyolojik metanlaştırma) stabilize organik atıklar veya metan gazının elde edilmesini,(Düzenli depolama organik geri dönüşüm kapsamına girmez.)

Toplama-Ayırma Tesisi : (05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle tanım yürürlükten kaldırılmıştır.)

Ön Lisans : (05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle tanım yürürlükten kaldırılmıştır.)

Lisans : (05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle tanım yürürlükten kaldırılmıştır.)

Toplama-Ayırma Tesisi Lisansı : (05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle tanım yürürlükten kaldırılmıştır.)

Geri Dönüşüm Tesisi Lisansı : (05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle tanım yürürlükten kaldırılmıştır.) ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

ÜRETİM, BERTARAF ETME VE ÖZENDİRMEYE İLİŞKİN ESASLAR

Katı Atık Üretim Aşamasında Uyulacak Esaslar

Madde 4-

Katı atık üreten kişi ve kuruluşlar, en az katı atık üreten teknolojiyi seçmekle, mevcut üretimdeki katı atık miktarını azaltmak, katı atık içinde zararlı madde bulundurmamakla, katı atıkların değerlendirilmesi ve maddesel geri kazanma konusunda yapılan çalışmalara katılmakla yükümlüdür.

(İlave İkinci Fıkra : 22.2.1992 tarih ve 21150 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik) Katı atıkların en  aza indirilmesinde, uluslararası uygulamalara uyum sağlayabilmek amacıyla atıkların geri dönüşüm ve bertarafına ilişkin idari tedbirler almaya ve bu konuda tebliğler yayımlamaya Bakanlık yetkilidir.

Bertaraf Aşamasında Uyulacak Esaslar

Madde 5-

Bu Yönetmelik kapsamına giren katı atıkların bertarafı sırasında belediyeler ve yetkilerini devrettiği kişi ve kuruluşlar işlettikleri katı atık tesislerinin faaliyetlerinin planlanmasında ve işletilmesinde; insanların ruh ve beden sağlığına, hayvan sağlığına, doğal bitki örtüsüne, yeşil alanlara ve binalara, toplumun düzeni ve emniyetine, yeraltı ve yüzeysel su alanları ile su rezerv sahalarına zarar vermeyecek ve hava, gürültü yönünden çevre kirlenmesini önleyecek uygun tedbirleri almak zorundadırlar.

Eğitim

Madde 6-

Bakanlık, mahallin en büyük mülki amiri ve belediyeler katı atık bertarafı ile ilgili olarak konut ve işyerlerinden daha az atık atılmasını temin etmek, atık içerisinde zararlı madde atılmasını önlemek, katı atıkları değerlendirme ve maddesel geri kazanma çalışmalarına katılımı sağlamak üzere ilgili kişilere yönelik olarak gerekli eğitim çalışmalarını yaparlar.

Katı Atıklardan Geri Kazanılmış Malzeme Üretenlerin Özendirilmesi

Madde 7-

(Değişik : 15.9.1998  tarih ve 23464 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik) Bakanlık, mahallin en büyük mülki amiri ve belediyeler;

1)Geri kazanılabilen veya insan sağlığına ve çevreye zarar vermeden bertarafı mümkün olan maddelerin kullanılmasını,

2)Geri kazanılmış maddelerden imal edilen malzeme ve ürünlerin tercih edilmesini, teşvik ederler.

Katı atıkları geri kazanma amacıyla tesislerinde işleyen kişi ve kuruluşlara, bu faaliyetlerinden dolayı Çevre Bakanlığı tarafından Çevre Kirliğini Önleme Fonu’ndan karşılanmak üzere uygun görülmesi halinde maddi destek sağlanabilir.

Ayrı Bertaraf Edilmesi Gereken Atıklar

Madde 8-

(Değişik : 15.9.1998  tarih ve 23464 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik) Ayrı bertaraf edilmesi gereken atıkları üreten;

a) Hastanelerin, kliniklerin, laboratuarların ve benzeri yerlerin hastalık bulaştırıcı enfekte, kimyasal ve radyolojik atıkları ile tehlikeli atıklarını,

b) (Değişik : 25.04.2002 tarih ve 24736 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik)Tüketicilerin, kullanılmış akü, pil ve ilaç atıkları ile, kullanılmış araç lastiklerini,

c) (İlave : 25.04.2002 tarih ve 24736 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik)Tüketicilerin, ambalaj atıkları dahil değerlendirilebilir katı atıklarını,

d) (İlave : 25.04.2002 tarih ve 24736 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik)Tüketicilerin, metal variller, buzdolabı, çamaşır makinesi, elektronik aletler, mobilya gibi büyük hacimli katı atıklarını, evsel atıklar ile birlikte atmaları yasaktır.

Belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler, bu alanlar dışında ise mahallin en büyük mülki amiri, yukarıda belirtilen ve ihtiva ettikleri zararlı maddeler dolayısıyla toplanması, değerlendirilmesi veya bertarafı özel işlemler gerektiren atıkları, 27/8/1995 tarihli ve 22387 sayılı ResmiGazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve 20/5/1993 tarihli ve 21586 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine göre bertaraf eder veya ettirir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

AMBALAJ ATIKLARININ GERİ KAZANILMASI

Kota veya Depozito Uygulaması ve Sorumluluklar

Madde 9-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Kota veya Depozito Uygulaması İzin Başvurusu

Madde 10-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

İzin Başvurusunun Değerlendirilmesi

Madde 11-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Depozito Uygulaması

Madde 12-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Boş Kapların Geri Alınması

Madde 13-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Tüketicinin Bilgilendirilmesi

Madde 14-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Kapların Bertarafında Uyulacak Esaslar

Madde 15-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Ambalaj Atıkları Toplama-Ayırma ve Geri Dönüşüm Tesislerine Ön Lisans ve Lisans Verilmesi İle İptali

Madde 16-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Bilgi Verme Zorunluluğu

Madde 17-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

KATI ATIKLARIN KAYNAĞINDA AYRI TOPLANMASI VE TAŞINMASI

Katı Atıkların Toplanması

Madde 18-

(Değişik : 15.9.1998  tarih ve 23464 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikKatı atıkların, üretici veya taşıyanları tarafından denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesi yasaktır.

Konutlarda ve işyerlerinde, evsel veya evsel nitelikli endüstriyel çöpleri çöp toplama aracına vermek üzere kullanılan çöp biriktirme kapları, çeşitli büyüklükte ve her biri standart ölçülerde olmak zorundadırlar. Bu kapların ölçüleri, şekilleri, malzemeleri Bakanlıkça çıkarılacak tebliğlerde belirtilir.

Çöpü üretenler, bu çöp biriktirme kaplarını, çevrenin sağlığını bozmayacak şekilde kapalı olarak muhafaza etmek ve çöp toplama işlemi sırasında yol üstünde hazır bulundurmak zorundadır.

(İlave dördüncü fıkra : 15.9.1998  tarih ve 23464 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik) Evsel katı atık ve evsel nitelikli endüstriyel katı atık üreten kişi ve kuruluşlar, katı atıklarını belediyelerin ve mahallin en büyük mülki amirinin istediği şekilde konut, işyeri gibi üretildikleri yerlerde hazır etmekle yükümlüdürler.

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle 5 ve 6ncı fıkralar yürürlükten kaldırılmıştır.)

Evsel Nitelikli Olmayan Katı Atıkların Toplama Kapları

Madde 19-

Evsel nitellikte olmayan katı atıkların toplanmasında veya tesis içinde biriktirilmesinde, çevre ve insan sağlığını, çevrenin görünüşünü bozmamak, çevreyi koku, toz gibi yönlerden rahatsız etmemek kaydıyla istenilen hacim ve şekilde kap veya tank kullanılabilir.

Katı Atıkların Taşınması

Madde 20-

Toplanan evsel ve evsel nitelikli endüstriyel katı atıkların, görünüş, koku, toz, sızdırma ve benzeri faktörler yönünden çevreyi kirletmeyecek şekilde kapalı özel araçlarda taşınması zorunludur.

(İlave ikinci fıkra : 15.9.1998  tarih ve 23464 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik) (Değişiklik:  05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelik)

Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan yerlerdeki sanayi tesisleri ve turistik tesis işletmeleri atıklarının taşınmasından sorumludurlar. Bu alanlarda toplama ve taşıma işlemlerini Valilikler ve Bakanlık denetler.

Aktarma İstasyonları

Madde 21-

Katı atıkların taşınmasının ekonomik olmasını sağlamak, taşıma hattındaki trafiğe fazla yüklenmemek için şehirlerin merkezi yerlerinde aktarma istasyonları kurulabilir. Bu istasyonlarda küçük hacimli araçlarla toplanan katı atıkların daha büyük hacimli araçlara aktarılarak, bu araçlarla işleme ve depo yerlerine taşınması sağlanır. Aktarma direkt taşıma aracına yapılabileceği gibi, bir ara depoya (bunker) boşaltıldıktan sonra, yeni araca doldurmak şeklinde, dolaylı olarak da gerçekleştirilebilir.

Aktarma istasyonlarının koku, toz, gürültü ve görünüş yönünden çevreyi kirletmemesi için, boşaltma işleminin yapıldığı yerlerin, kapalı olarak inşa edilmesi zorunludur.

BEŞİNCİ BÖLÜM

KATI ATIKLARIN DEPOLANMASI

Evsel Katı Atık Depo Alanına Depolanacak Atıklar Ve İstisnaları

Madde 22-

2 nci madde de belirtilen atıklar, hafriyat toprağı hariç olmak kaydıyla evsel katı atık depolama sahasına depolanır.

Evsel ve evsel nitelikli endüstriyel katı atıkların öncelikle geri kazanılması esastır. Geri kazanmanın ekonomik ve teknik olarak mümkün olmaması halinde, atıklar çevrenin sağlığının korunması, katı atık hacminin azaltılması, kısmen enerji veya kompost elde edilmesi amacıyla termik veya biyolojik işlemlere tabi tutulur. Ancak termik veya biyolojik işlemlere elverişli olmayan veya bu işlemler sonucu yan ürün olarak ortaya çıkan atıkların depolanması zorunludur. Bu amaçla belediyeler 1580 sayılı Belediyeler Kanunu gereğince katı atıklar için yapılan depolarda aşağıdaki hususları gözönünde bulundurulur.

Evsel atıkları düzenli depolamak amacıyla inşa edilen depolara, insan ve çevre sağlığını korumak amacıyla;

1) Sıvıların ve sıvı atıkların,

2) Akıcılığı kayboluncaya kadar suyu alınmamış arıtma çamurlarının,

3) Patlayıcı maddelerin,

4) Hastane ve klinik atıklarının,

5) Hayvan kadavralarının,

6) Depolama esnasında aşırı toz, gürültü, kirlenmeye ve kokuya sebep olabilecek atıkların,

7) Radyoaktif madde ve atıkların,

8)Tehlikeli atık sınıfına giren katı atıkların, 

9) Ambalaj atıkların,(İlave: 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelik) depolanması yasaktır.

Hafriyat Toprağının Depolanması

Madde 23-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Katı Atık Depo Tesislerinin Yer Seçimi

Madde 24-

Evsel ve evsel nitelikli endüstriyel katı atıkları ve arıtma çamurlarını düzenli olarak depolamak amacıyla inşa edilen depo tesisleri, Bakanlık veya ilgili belediyeler tarafından içme suyu temin edilen ve edilecek olan yüzeysel su kaynaklarının korunması ile ilgili olarak çıkarılan yönetmeliklerde, çöp dökülmeyeceği ve depolanmayacağı belirtilen koruma alanlarında kurulamaz.

Depo tesisleri, en yakın yerleşim bölgesine uzaklığı 1000 metreden az olan yerlerde inşa edilemez. Ancak, depo tesislerinin çevresinde tepe, yığın ve ağaçlandırma gibi engeller varsa mahalli çevre kurullarının karar ve gerektiğinde Bakanlığın uygun görüşü ile, bu mesafeden daha az olan yerlerde de ilgili belediye ve mahallin en büyük mülki amirliğince depo kurulmasına müsaade edilebilir.

Taşkın riskinin yüksek olduğu yerlerde, heyelan, çığ ve erozyon bölgelerinde, içme, sulama ve kullanma suyu temin edilen yeraltı suları koruma bölgelerine katı atık depo tesislerinin yapılmasına müsaade edilemez.

Bu alanlar işletmeye açıldıktan sonra iskana açılmayacak şekilde planlanır ve etraflarına bina yapılmasına müsaade edilemez.

Depo Tesisleri

Madde 25-

Depo tesisleri aşağıda belirtilen özellikler taşımalıdır:

1) Evsel ve evsel katı atık özelliğindeki endüstriyel atıklar ile, bunların atık su arıtma çamurlarını depolamak üzere inşa edilen depo tesislerinin asgari kapasiteleri, nüfusu 100.000’den küçük olan yerleşim bölgelerinde 10 yıllık depolama ihtiyacını karşılayacak şekilde, nüfusu 100.000’den büyük olan  yerlerde 500.000m3  olarak planlanır.

2) Depo tesisine ulaşım ve depo iç yollarında geçiş her türlü hava şartlarında mümkün olacak şekilde düzenlenir.

3) Planlanan depo tesisi bir çit ile çevrilir.

4) Depolama sahasında kirlenen araba tekerleklerinin yolları ve caddeleri kirletmemesi için, tekerlekleri temizleyecek teknik tedbirleri alınır.

5) (Değişik : 22.2.1992 tarih ve 21150 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmelik) Depo tesisi girişinde, girişi kontrol altında tutmak, gelen katı atıkları muayene etmek, tartmak amacıyla bekçi kulübesi, işletme odası, kantar ve kantar binası bulunur.

Depo Tabanının Teşkili ve Sızıntı Suyu Toplanması

Madde 26-

(Değişik : 15.9.1998  tarih ve 23464 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikDüzenli depo tesisinden, depo tabanına sızan sızıntı sularının yeraltı sularına karışmasını önlemek için depo tabanı geçirimsiz hale getirilir. Depo tabanında oluşturulan bir drenaj sistemi ile sızıntı suları toplanır.Bu amaçla;

1) Depo tabanı, tabii yeraltı suyunun maksimum seviyesinden en az 1 metre yüksekte olur.

2) (Değişik : 18.8.1999  tarih ve 23790 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikDepo tabanına; sıkıştırılmış kalınlığı en az 60 cm. olan kil veya aynı geçirimsizliği sağlayan doğal ya da yapay malzeme serilir. Bu malzemelerin geçirimlilik katsayısı (permeabilite) 1.10 -8 m/sn’den büyük olamaz. Az çatlaklı kaya zeminlerde ise bu değer 1.10-7 m/sn olarak alınır.

Depo tabanının, en az 3 metre kalınlığında doğal kil ve benzeri 1.10 -8 m/sn geçirimlilik katsayısını sağlayan bir malzeme olması durumunda, depo tabanı tekrar geçirimsizlik  malzemesi ile kaplanmaz. Bu durumda geçirimlilik katsayısının sahanın her yerinde 1.10 -8 m/sn olması sağlanır.

İçme ve kullanma suyu havzalarının uzun mesafeli koruma alanında inşa edilecek düzenli depo sahası tabanında, sıkıştırılmış kalınlığı 60 cm. olan kil tabakasının üzerine, kalınlığı 2 mm. olan yüksek yoğunluklu polietilen folye (HDPE) serilir. Serilecek folyenin yoğunluğu 941-965 kg/m3 arasında olmak zorundadır.

3) Geçirimsiz hale getirilen taban üzerine dren boruları döşenerek sızıntı suları bir noktada toplanır. Hidrolik ve statik olarak hesaplanması gereken drenaj borularının çapı minimum 100 mm. ve minimum eğimi %1 olur. Dren boruları, münferit borular şeklinde, yatayda ve düşeyde kıvrım yapmadan doğrusal olarak depo sahası dışına çıkar. Depo tesisi çıkışında kontrol bacaları bulunur. Ayrıca dren boruları çevresine kum, çakıl filtre yerleştirilir. Bu filtrenin boru sırtından itibaren yüksekliği minimum 30 cm. olur.

4) Toplanan sızıntı suları, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde verilen deşarj limitlerini sağlayacak şekilde arıtılır.

Depo Gazının Uzaklaştırılması

Madde 27-

Depo kütlesinde havasız kalan organik maddenin, mikrobiyolojik olarak ayrışması sonucu çevreye yayılarak, patlamalara, zehirlenmelere sebep olabilecek metan gazı ağırlıklı olmak üzere karbondioksit, hidrojen sülfür, amonyak ve azot bileşikleri yatay ve düşey gaz toplama sistemi ile toplanır ve kontrollü olarak atmosfere verilir veya enerji üretmek sureti ile değerlendirilir.

Arıtma Çamurunun Evsel Katı Atıklarla Birlikte Depolanması

Madde 28-

Arıtma çamurunun depolanabilmesi için içinde bulunan su oranının %65 olması gerekir. Ancak depo yeri işletmecileri, çamurun su oranının daha fazla olması halinde, deponun stabilitesini bozmayacağı, koku problemi ortaya çıkarmayacağı kanaatine varırlarsa, su oranı %75’e kadar olan çamurları kabul edebilirler.

Depo Tesisinin Olumsuz Etkisinin Önlenmesi

Madde 29-

Depo tesisinde toz, koku, kağıt ve gürültü gibi çevreyi olumsuz yönde etkileyecek tesirlere karşı tedbir alınır. Ayrıca, depo sahasında evcil ve yabani hayvanların beslenmesi yasak olup, haşere ve sinek üremesini önleyecek tedbirler alınır.

Depo Sahasının Yeşillendirilmesi

Madde 30-

Depolama işleminin tamamlanmasından sonra veya şevlerde dolgu sırasında, depo sahasının görünüş olarak çevreyi rahatsız etmemesi ve arazinin tekrar kullanılabilir hale getirilmesi için yeşillendirilmesi, ağaçlandırılması, deponun en üstüne ve şevlere tarım toprağı serilmesi gerekir. Bu toprağın kalınlığı dikilmek istenen bitkinin kök derinliğine göre seçilir. Depo kütlesi üzerine düşen yağmurun kısa sürede sahayı terk etmesi için en üst toprak tabakasının eğiminin %3’den büyük olması gerekir.

Depo Tesisine Ruhsat Alınması

Madde 31-

Evsel ve evsel nitelikli endüstriyel katı atık ve arıtma çamurları depo tesisine inşaat ruhsatı vermeye;

1) Belediye hudutları ve mücavir alan sınırları dışında kalan yerlerde mahallin en büyük mülki amiri,

2) Belediye hudutları ve mücavir alanlar içinde kalan ve büyükşehir belediyesi olan yerlerde Büyükşehir Belediye Başkanlığı, diğer yerlerde belediye başkanlıkları, yetkilidir.

3) (İlave : 22.2.1992 tarih ve 21150 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmelik) Ancak bu idareler Katı Atık Depo Tesisine depolama ruhsatı vermeden önce gerekli tüm bilgi ve belgelerle birlikte nüfusu on bine kadar olan yerlerde Mahalli Çevre Kurulu’na, nüfusu on binden yukarı olan yerlerde ise Bakanlığa müracaat ederek bu makamların uygun görüşünü almak zorundadır.

Bu maddenin 1 inci ve 2 nci bentlerinde belirtilen merciler tarafından, depo yeri tabanı, sızıntı suyu drenaj sisteminin ek tesislerinin projesine uygun görülmesi halinde işletme ruhsatı verilir. Ruhsatta depo tesisine kabul edilecek atık tipi belirtilir.

Depo Yeri İşletilmesi ve Kontrolü

Madde 32-

(Değişik : 15.9.1998  tarih ve 23464 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikKatı atık depolama tesisi işletmecisi kişi ve kuruluşlar, her depo tesisinde  tesise gelen atıkların kontrolünden ve depo tesisinin işletilmesinden sorumlu bir teknik görevli bulundurmak zorundadırlar.

Depo tesisi işleten kişi ve kuruluşlar tarafından, tesis için Bakanlıkça hazırlanacak Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi İşletme Formatı doğrultusunda bir işletme planı hazırlanır. İşletme planı çerçevesinde, sızıntı suyu miktarı ve özellikleri tesisi işletenler tarafından belirli aralıklarla ölçülür ve sonuçlarından istenildiğinde Bakanlığa bilgi verilir.

Tesisi işleten kişi veya kuruluşlar, evsel katı atık niteliğinde olmayan pil, akü ve ilaç gibi tehlikeli ve tıbbi atıkları depo sahasına kabul etmezler. Bu atıklar 27/8/1995 tarihli ve 22387 sayılı ResmiGazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve 20/5/1993 tarihli ve 21586 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine göre bertaraf edilir.

Depo sahası çevresine sızıntı suyu ve depo gazı izleme ve ölçme kuyuları açılır. Bu kuyularda işletme planı çerçevesinde belirli aralıklarla, olası sızıntı suyu ve depo gazı kaçaklarına karşı depo tesisi işleten kişi ve kuruluşlar tarafından ölçümler ve kontroller yapılır. Ölçüm işlemleri, depo sahası kapatıldıktan sonra 10 yıl müddetle devam eder.

Bakanlığın talep etmesi halinde depo tesisi işleten kişi ve kuruluşlar, istenen her türlü bilgiyi vermek zorundadırlar.

ALTINCI BÖLÜM

KATI ATIKLARIN KOMPOSTLAŞTIRILMASI

Kompostun Kullanımı

Madde 33-

Organik katı atıkların oksijenli ortamda indirgenmesi suretiyle elde edilen kompostun toprağın yapısını iyileştirici bir vazife görmesi için;

1) Bahçe ve mutfak artıklarının, bu iş için kurulmuş tesislerde kompostlaştırılması,

2) Kompost üretimini kolaylaştırmak için, komposta elverişli organik atıkların ayrı toplanması, gerekir.

(İlave ikinci fıkra: 25.04.2002 tarih ve 24736 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik)İşlenmiş arıtma çamurunun toprakta kullanılması, ham çamur ve işlenmiş arıtma çamurunun kullanma sınırlamaları ve yasakları ile, kompostun toprakta kullanımı, 10/12/2001 tarih ve 24609 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği”’nin 8, 9 ve 10 uncu maddelerindeki hükümlere tabidir.

Kompost Tesislerinde Bulunması Gerekli Teknik Özellikler

Madde 34-

Yıllık kapasite 200 tondan büyük olan kompost tesislerinde;

1) Kompost tesisi havalandırılarak çalıştırılıyorsa, emilen havanın filtreden geçirilmek suretiyle temizlendikten sonra atmosfere verilmesi,

2) Kompost sahasından toplanan sızıntı suyu kompostun ıslatılması için kullanılmıyorsa, sızıntı suyu arıtıldıktan sonra alıcı ortama verilmesi ve bu konuda Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinin alıcı ortam standartlarına uyulması,

3) Tesise gelen katı atıklar için ön depolama ve dengeleme görevi yapan ön deponun (bunker) kapalı olması,

4) Kompost tesislerinin yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının koruma alanı içine inşa edilmemesi,

5) Yerleşim alanlarına en yakın mesafenin 1000 metre olması, gerekir.

Madde 35-

( 25.04.2002  tarih ve 24736  sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 36-

( 25.04.2002  tarih ve 24736 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 37-

( 25.04.2002  tarih ve 24736 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

YEDİNCİ BÖLÜM

KATI ATIKLARIN YAKILMASI

Yakma Tesisi İle İlgili Teknik Hususlar

Madde 38-

Katı atıkları hijyenik olarak zararsız hale getirmek, hacmini azaltmak ve kısmen enerji elde etmek maksadı ile inşa edilen yakma tesislerinin;

1) Kapasitesi 0.75 ton/saat’den küçük olan evsel atık yakma tesislerinde baca gazı içindeki oksijen fazlalığı %17,  kapasitesi 0.75 ton/saat’den büyük olan tesislerde ise %11 olması,

2) Katı atık yakma tesislerinde katı atık miktarlarındaki günlük ve haftalık değişimleri dengelemek ve atıkların yanma hücresine verilmesini sağlamak amacı ile;

a) Bir ön silo inşa edilmesi,

b) Bu ön silolarda vakum uygulanarak, boşaltma sırasında ortaya çıkabilecek tozun çevreye yayılmasının önlenmesi,

c) Bu ön silodaki basıncın atmosfer basıncının altında tutulması,

d) Emilen havanın yakma hücresine gönderilerek yakılması,

e) Yakma hücresinin çalışmaması durumunda önsilodan emilen havanın bacadan atmosfere verilmesi,

3) Sıvı atıklar ve arıtma çamurunun da tesiste yakılması halinde, bu maddelerin kapalı kaplar içinde depolanması, üstü açık olan boşaltma yerlerinde bir hava emme tertibatı veya vakum bulundurulması,

4) Yakma hücresinin devreye alınabilmesi, hücredeki sıcaklığın belirli bir değerin altına düşmesi halinde ani olarak devreye girecek yakıtla çalışan yedek yakma sisteminin bulunması,

5) Yakma tesislerinin bacaları ile ilgili olarak Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğindeki teknik hususların yerine getirilmesi,

6) Yakma tesislerinde;

a) Son yakma hücresinin bulunması,

b) Minimum hücre sıcaklığının 800C  olması

c) Sistemde poliklorlü aromatik hidrokarbonu çok olan atıklar yakılıyorsa, yakma hücresinin sıcaklığının 1200o C olması,

d) Yakma hücresindeki sıcaklığın devamlı ölçülmesi, kaydedilmesi ve hücredeki sıcaklığın istenen sıcaklığın altına düşmesi halinde, yedek yakma sisteminin otomatik olarak devreye girerek son yakma hücresindeki sıcaklığı arttırması,

e) Atığın son yakma hücresine hücredeki sıcaklığın yedek yakma sistemi ile istenen minimum yakma sıcaklığına eriştikten sonra verilmesi,

7) Yanma sonucunda çıkan cüruf içinde yanmamış atık miktarının ağırlık olarak, külün %2’sini geçmemesi ve tesiste arıtma çamuru yakılması halinde bu değerin %3’e kadar çıkabilmesi,

8) Cüruf ve baca gazı partiküllerinin ayrı ayrı toplanması,

9) Yakma sonucu ortaya çıkan ısı ve cürufun değerlendirilebilmesi için gereken önlemlerin alınması,

10) Tesiste Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğinde belirtilen sınır emisyon değerlerini sağlayacak baca gazı temizleme sistemlerinin bulunması gerekir.

(İlave İkinci Fıkra : 2.11.1994 tarih ve 22099 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmelik)Belediyeler atık bertarafının yakma ile olacağı hallerde ayrı toplama ve/veya ayırma ile ilgili plan ve projelerini yakma tesisleri ile birlikte gerçekleştirmek zorundadır.

Baca Gazı Sınır Emisyon Değerleri

Madde 39-

Evsel katı atık yakma tesislerinde, Hava Kalitesinin Korunması Yönetmelinin 7 nci ekinde 2 nci grup tesisler başlığı altında yer alan esaslara uyulur.

Evsel Katı Atık Tesisinde Yakılması Yasak Olan Maddeler

Madde 40-

Evsel katı atık, evsel arıtma çamuru ve evsel katı atık benzeri endüstriyel atıkları yakmak maksadı ile inşa edilen yakma tesislerinde, ağırlık olarak katı atık toplam miktarının %1’ini geçen organik bağlı klor veya 1 kg atıkta 50 mg’dan fazla halojenli organik madde ihtiva eden tehlikeli atıkların yakılması yasaktır.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

KATI ATIK İŞLEME TESİSLERİNE İNŞAAT VE İŞLEME RUHSATI VERİLMESİ

İnşaat Ruhsatı Verilmesi

Madde 41-

Katı atıklar için yakma, kompost ve benzeri işleme tesisi inşa etmek isteyen kişi veya kuruluşlar, bu Yönetmeliğin 31 inci maddesinde belirtilen mercilerden inşaat ruhsatı almak zorundadır. Ancak bu merciler inşaat ruhsatı vermeden önce tesisle ilgili belgeleri Bakanlığa göndererek görüşünü almak zorundadır.

Belediyeler veya yetkilerini devrettiği kişi ve kuruluşlar, tesisi çevreyi kirletmeyecek, toplumun huzurunu bozmayacak ve yürürlükte olan kanun ve yönetmeliklerde istenilen ürün ve emisyon sınırlarını sağlayacak şekilde çalıştırmak zorundadır. Belediyeler veya yetkilerini devralan kişi veya kuruluşlar bu Yönetmelikte ve eklerinde belirtilen ölçümlerini yapmak, sonuçlarını istendiğinde mahallin en büyük mülki amirine, belediye başkanlıklarına ve Bakanlığa bildirmek zorundadır.

İşletme Ruhsatı Verilmesi ve Denetlenmesi

Madde 42-

İşletme ruhsatı, tesisin 3194 sayılı İmar Kanunu ile belirtilen şartlara uygun olarak inşa edildiğinin tesbiti halinde 31 inci maddede belirtilen merciler tarafından verilir.

Bakanlık veya bölge teşkilatları, mahallin en büyük mülki amirliği ve büyükşehir belediye başkanlıkları veya belediyeler, tesisi, ürünlerinin kalitesini, işletme şekli, hava ve gürültü emisyonu bakımından denetleyebilir, ölçüm yapabilir ve numune alabilirler.

İşletme Ruhsatının İptali

Madde 43-

Bakanlık, büyükşehir belediyeleri veya belediyeler ile mahallin en büyük mülki amirince yapılan kontrollerde, tesisin işletme ruhsatına uygun olarak çalıştırılamadığının ürün ve atık kalitesinin Yönetmelikte istenen özellikte olmadığının, hava, gürültü emisyonlarının veya tesise ait suların ilgili Yönetmeliklerde istenen şartları sağlamadığının tespit edilmesi halinde, hatanın giderilmesi için işletmeciyi, kontrolü yapan merci yazılı olarak ikaz eder. Hatanın düzeltilmesi için verilen süre, hatanın önemine ve kaynağına göre bir ay ile bir yıl arasında değişir. Şehirden toplanan katı atığın özelliğinden dolayı hatanın düzeltilemeyeceği anlaşılırsa, ruhsatı veren merci tarafından, Bakanlığın da görüşü alınarak, işletme ruhsatı iptal edilir. Yapılan kontrollerde, işletme ruhsatı süresi biten tesislere, mevcut işletme şartlarında çalıştırılmasının insan ve çevre sağlığı açısından mahzurlu görülmesi, sözkonusu işletme şartlarının düzeltilemeyeceğinin anlaşılması halinde, işletme ruhsatı yenilenmez.

DOKUZUNCU BÖLÜM

ARITMA ÇAMURLARININ TARIMDA KULLANILMASI

Madde 44-

( 25.04.2002  tarih ve 24736 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 45-

( 25.04.2002  tarih ve 24736 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

ONUNCU BÖLÜM

ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

Denetim

Madde 46-

Bakanlık bu Yönetmelik çerçevesinde yapılacak denetimlerde Kanuna göre yetkilidir.

Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında Kanunun 15 ve 16 ncı maddelerinde belirtilen merciler tarafından gerekli işlemler yapılır ve 26 ncı maddedeki yaptırım uygulanır. Kanunun 24 üncü maddesindeki merciler tarafından 20, 21 ve 23 üncü maddelerinde belirtilen idari nitelikteki cezalar verilir.

İşletmecinin Yükümlülüğü

Madde 47-

Tesislerin işletmecileri,

1) Yetkili merciin görevlendirdiği kişilerin tesislere girmesine izin vermekle,

2) Görevli kişiler tarafından numune alınması ve yerinde ölçüm yapılması için izin vermekle,

3) Görevli kişilerin istedikleri bilgi ve belgeleri sağlamakla,

4) İzin alma işlemi veya denetleme işlemleri ile ilgili olarak yapılan deneyler ve ölçüm masraflarını karşılamakla, yükümlüdürler.

Tebliğler

Madde 48-

Bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili teknik ve idari tebliğler, Çevre Bakanlığı tarafından çıkarılır.

Geri Kazanım Komisyonu

Madde 49

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Geri Kazanım Komisyonunun Görevleri

Madde 50-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

GEÇİCİ HÜKÜMLER

Mevcut Katı Atık İşleme ve Depolama Tesisleri

Geçici Madde 1-

Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce inşaasına ve işletilmesine başlanılan katı atık işleme ve depolama tesislerini işleten belediyeler veya yetkilerini devrettikleri kişi ve kurumlar Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde tesislerin yeri, kapasitesi ve teknik özellikleri ile ilgili bilgi ve dokümanlarla birlikte Madde 31, 32, 41 ve 42’de verilen prosedüre uygun olarak inşaat ve işletme ruhsatı almak üzere ilgili mercilere başvurmak zorundadır.

Belediye ve mahallin en büyük mülki amiri; bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce dolgusuna başlanılan depolar, Yönetmeliğin 24 ve 25 inci maddelerinde belirtilen şartları taşımıyorlarsa, en geç bir yıl içinde söz konusu sahada depolama işlemine son vermeye yetkilidirler. Ancak bu durumda da 27, 28, 29 ve 30 uncu maddelerde belirtilen hususlar yerine getirilir. Sözü edilen bu geçici sürede   22 inci maddede belirtilen katı atıkların, söz konusu depo alanına depolanması yasaktır.

Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce dolgusuna başlanılan 24 üncü maddede belirtilen şartları taşıyan depo işletmecileri, 22, 25, 27 ve 29 uncu maddelerde belirtilen şartları yerine getirmek ve Bakanlığın uygun görüşünü almak kaydıyla 3 yıl süre ile faaliyetlerine devam ederler.

Mevcut Katı Atık Yakma Ve Kompostlaştırma Tesisleri

Geçici Madde 2-

Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte mevcut kompostlaştırma tesislerinin işletmecileri Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren;

1) (Değişik: 3.4.1991 tarih ve 20834 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik) 1yıl içinde 34 üncü maddede belirtilen şartları yerine getirmekle,

2) (Değişik: 3.4.1991 tarih ve 20834 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik) 6 ay içinde 37 nci maddede verilen ölçümleri ve kontrolleri yapmakla, yükümlüdürler.

Mevcut evsel katı atık yakma tesisleri bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl içinde bu Yönetmelikte verilen hükümleri yerine getirmekle yükümlüdür.

Mevcut yakma ve kompostlaştırma tesisleri Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1,5 yıl içinde 42 nci maddede verilen prosedürle işletme ruhsatı almakla yükümlüdürler.

Arıtma Çamurlarının Analizi

Geçici Madde 3-

Arıtma çamurlarını tarımda kullanan gerçek özel ve tüzel kişi ve kuruluşlar, 44 üncü maddede verilen analizleri 6 ay içinde yapmak veya yaptırmak zorundadırlar.

Depo tesisi ve işleme tesisi işletmecileri Geçici 1 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarındaki bilgileri ve Geçici 2 nci maddede verilen tesis ve kontrol veya analizlere ait sonuçları ve dokümanları mahallin en büyük mülki amirliğine, belediye başkanlıklarına ve Bakanlığa 6 ay içinde yazılı olarak bildirmek zorundadırlar.

Çevre kirliliği yönünden tehlike arzeden durumlarda belediyeler Geçici 1 inci Maddede verilen geçiş sürelerini Bakanlığın uygun görüşünün alarak kısaltmaya yetkilidir.

Geçici Madde 4-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Geçici Madde 5-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Geçici Madde 6-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Geçici Madde 7-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Geçici Madde 8-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Geçici Madde 9-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Geçici Madde 10-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Geçici Madde 11-

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

Hukuki Dayanak

Madde 51-

(Değişik: 2.11.1994 tarih ve 22099 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik) Bu yönetmelik 9.Ağustos.1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 1 ve 3 üncü maddelerinde öngörülen amaç ve ilkeler doğrultusunda adı geçen Kanunun 8,9,10,11 ve 31 inci maddeleri ile 389 sayılı Çevre Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 2 nci maddesinin (a), ( c), (d), (e) ve (g) bentleri ve 25 inci maddesi gereğince hazırlanmıştır.

Yürürlük

Madde 52-

(Değişik: 2.11.1994 tarih ve 22099 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik) Bu Yönetmelik Resmi Gazete’de yayınlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 53-

(Değişik: 2.11.1994 tarih ve 22099 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik) Bu Yönetmelik hükümlerini, Çevre Bakanı yürütür.

EK-I

KAPLARINA DEPOZİTO VEYA KOTA UYGULANACAK

MADDE VE ÜRÜNLER

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

EK-II

PLASTİK, METAL, CAM VE TERMOPLASTİK MADDE

İHTİVA EDEN KARTON ESASLI KUTULARIN

TOPLANMASINDA ULAŞILACAK ORANLAR

(Adet ve Ağırlık Üzerinden)

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

EK- III

Ambalaj Birim Satış Fiyatına Göre Uygulanacak Depozito Bedeli Oranları

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

EK-IV

DEĞERLENDİRİLEBİLİR KATI ATIKLARIN

TOPLANMASI-AYRILMASI VE/VEYA  GERİ DÖNÜŞÜMÜ AMACIYLA

YAPILACAK LİSANS  BAŞVURULARINDA

BULUNMASI GEREKEN

BİLGİ VE BELGELER

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

EK-V

KOTA UYGULAMASINA TABİ KAPLARDA

KULLANILACAK SEMBOL

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

(EK-II-a)

DOLUMCU-İTHALATÇI FİRMA MÜRACAAT FORMU

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

(EK-II-b)

ÜRETİCİ FİRMA MÜRACAAT FORMU

( 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan yönetmelikle madde yürürlükten kaldırılmıştır.)

ZEYTİNCİLİĞİN ISLAHI YABANİLERİNİN AŞILATTIRILMASINA DAİR YÖNETMELİK

3 Nisan 1996-Sayı: 22600

ZEYTİNCİLİĞİN ISLAHI YABANİLERİNİN AŞILATTIRILMASINA DAİR YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1-

Bu Yönetmelik; ekolojik yönden uygun bölgelerde ve zeytin yetiştiriciliğine elverişli sahalarda zeytinlik kurulmasını sağlamak, mevcut zeytinliklerde ürünün miktar ve kalitesini yükseltmek ve maliyeti düşürmek, birim alandaki verimi artırmak, zeytinyağı ve sofralık zeytin işletmelerindeki teknolojik yapıyı günün koşullarına uygun hale getirmek üzere gerekli teknik, ekonomik, ticari ve sosyal tedbir ve organizasyonları sağlamak amacı ile hazırlanmıştır.

Kapsam

Madde 2 –

Orman sınırları dışında bulunan ve Devletin hüküm ve tasarrufunda olan yabani zeytinlik, antepfıstığı ve harnupluklar ve her nevi sakız çeşitleri ile orman sınırları dışında olup da 17.10.1983 tarih ve 2924 Sayılı Kanun kapsamında bulunmayan zeytin yetiştirmeye elverişli makilik ve fundalıkların Bakanlıkça tespiti, haritalandırılası, dağıtımı ve buralarda yeni zeytinlikler kurulması, mahsuldar zeytinliklerin bakımı ve muhafazası, zeytin ürününün değerlendirilmesi ile ilgili her türlü tesisin kurulması ve işletilmesi ile ilgili tedbirleri, teşvik ve yatırım esaslarını kapsar.

Hukuki Dayanak

Madde 3 –

Bu Yönetmelik; 26.1.1939 tarih ve 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkındaki Kanun’un 28.2.1995 tarih ve 4086 Sayılı Kanun’la değişik 17 inci maddesi hükmüne istinaden hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 –

Bu Yönetmelikte geçen:

Bakanlık            : Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

Genel Müdürlük   : Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğünü,

Enstitü                          : Bakanlığa bağlı Zeytincilik Araştırma Enstitülerini,

Müdürlük                       : Bakanlığa bağlı İl ve İlçe Tarım Müdürlüklerini,

Komisyon           : Mahallin, en büyük mülki amiri, Tarım İl veya İlçe Müdürü,  Müdürlüklerde görevli konu uzmanı ile o yerin Ziraat Odası, Zeytin Hastalık ve Zararlıları ile Mücadele Birliği ve en yakın Enstitüden birer temsilciden oluşan Komisyonu,

Yabani Zeytinlik              : Kendiliğinden çıkan ve aşı uygulanmamış zeytin ağaçları (Olea europaea oleaster) topluluğunu veya bunların diğer ağaçlarla topluluğunu,

Aşılı Zeytin                     : Tek tek veya toplu bir halde bulunan ve aşı uygulaması ile ürün vermesi beklenen zeytin ağaçları (Olea europaea sativa) topluluğunu,

Mahsuldar Zeytinlik          : Aşılı veya değişik yöntemlerle çoğaltılmış ürün veren zeytin ağaçları topluluğunu,

Bakım                           : Zeytin ağaçları için uygun mevsimlerde yapılan toprak işleme, gübreleme, sulama, budama ve ilaçlama gibi işlemleri,

İKİNCİ BÖLÜM

Görevli Kuruluşlar, Komisyon, Tesbit, İlan, Dağıtım ve Kredilendirme

Görevli Kuruluşlar

Madde 5 –

Bu Yönetmelikte ön görülen görevler; Enstitüler, Müdürlükler, mahalli Ziraat Odaları, Çiftçi Mallarını Koruma Başkanlıkları, Zeytin Hastalık ve Zararlıları ile ilgili Mücadele Birlikleri tarafından yerine getirilir.

Komisyon

Madde 6 –

Mahalli Müdürlüklerce sekreteryası yürütülen Komisyonun başkanı mahallin en büyük mülki amiridir. Mülki amirin bulunmadığı hallerde Komisyon Başkanı mahallin Tarım İl veya İlçe Müdürüdür.

Komisyon 6 üyeden oluşur. Komisyonda kararlar çoğunlukla alınır. Oyların eşitliği halinde başkanın oyu 2 oy sayılır.

Tesbit

Madde 7 –

26.l.l939 tarih ve 3573 Sayılı Kanun’a, 28.2.1995 tarih ve 4086 sayılı Kanun’un 7 inci maddesi ile eklenen EK·2 inci maddesinde belirtilen yerler hariç, orman sahaları dışında kalan ve Devletin hüküm ve tasarrufunda bulunan yabani zeytinlik, antepfıstığı ve harnupluklar ile her türlü sakız çeşitlerinin bulunduğu yerler ve 17.10.1983 tarih ve 2924 Sayılı Kanun kapsamında bulunmayan, orman sınırları dışında, zeytin yetiştirmeye elverişli fundalık ve makilik alanlar; Komisyonlarca belirlenir, detay rapor ve krokilere dayalı olarak haritalanır. Uygulama buna göre yapılır.

İlan

Madde 8 –

7 inci madde gereğince tespit edilen alanlar yerel koşullar dikkate alınmak suretiyle Bakanlıkça belirlenecek esaslara göre en az 25 dönümlük parçalar halinde parsellenir ve bilinen araçlarla ilan edilir.

Başvuru

Madde 9 –

Tespit ve ilan edilmiş bulunan parseller için; şartları uygun olanlar, köy muhtarlıkları, gerçek ve tüzel kişiler, dilekçe ile arazinin bulunduğu mahallin en büyük mülki amirine başvururlar.

Değerlendirme

Madde 10 –

Verilen dilekçeler, ilgili Komisyonlara havale edilir. Yabani zeytinlik sahaları ile makilik ve fundalık alanlardan zeytinlik haline dönüştürülecek yerler, öncelikle bu yerlerin dâhil olduğu köylerden toprak sahibi olmayanlara, yoksa bu sahalara en yakın köylerden toprak sahibi olmayanlara, zirai eğitim almış olanlara, ikinci derecede küçük çiftçilere ve bundan sonra da diğer istekliler şeklinde değerlendirilerek karara bağlanır. Komisyonca uygun görülen kararlar; Bakanlık Olur’una sunulur. Uygun görülmeyen talepler ise o yerin en büyük mülki amiri vasıtasıyla yazılı olarak ilgiliye bildirilir.

Tahsis

Madde 11 –

Müracaatları, Komisyonun değerlendirmesine göre Bakanlıkça onaylanan müracaat sahiplerinden, bu işlemleri yerine getireceklerine dair, bu yönetmeliğin 1 nolu ekinde örneği verilen Yükümlülük Belgesi alındıktan sonra, bu yönetmeliğin 2 nolu ekinde örneği verilen Kullanma Belgesi ile saha kendisine teslim edilir.

Bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde tahsis edilen araziye fidan dikecek olanlara; Devletçe maliyet bedeli üzerinden zeytin fidanı sağlanır. Bu amaçla Bakanlık gerekli tedbirleri alır.

Emvalin Tespiti, Nakil ve Tahsili

Madde 12 –

Zeytinlik kurmak üzere arazi tahsis edilenlere; arazi Kullanma Belgesi vermeden önce o arazi üzerinde mevcut kereste, odun ve kömür olarak kullanılabilecek emval Komisyonca miktar olarak tespit edilir ve bir tutanağa bağlanarak tahsis sahibinin imzası alınır.

Bundan sonra arazi Kullanma Belgesi yanında arazi üzerinde kalan emvali temizleme ve yerinden uzaklaştırma belgesi verilir.

Eğer bu emval başka bir yere nakledilecek ise diğer kanun ve mevzuatlara uygun nakil belgelerinin alınması sağlanır. Bu belgeler herhangi bir ücrete tabi değildir.

Emvalin getirisi tahsis edilene aittir. Ancak, tanınan süre içinde zeytinlik tesis edilmediği takdirde; süre bitim tarihindeki piyasa fiyatı üzerinden bu emvalin değeri, tahsis sahibine ödettirilir.

Tahsisin Kaldırılması

Madde 13 –

Yabani zeytinliği aşılamak ve verimli hale dönüştürmek üzere, zeytin ekolojisine dahil yerlerde fundalık ve makilik alanları temizleyip, zeytinlik haline getirmek üzere Kullanma Belgesi verilenlerden bu işlemleri beş yıl içersinde layıkıyla gerçekleştirmeyenlerin Kullanma Belgeleri iptal edilerek, tahsis edilen sahaların, tamamı geri alınır.

Tapu Verilmesi

Madde 14 –

28.2.1995 tarih ve 4086 sayılı Kanunla değişik 3573 sayılı zeytinciliğin ıslahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkındaki Kanun’un 3 üncü maddesi uyarınca Kullanma Belgesi ile saha tahsis edilenlere; Kullanma Belgesinin veriliş tarihinden itibaren beş yıllık süre verilir. Süre sonunda temizleme, aşılama, dikim ve bakım işlerini gereği gibi yerine getirenler tahsis edilen sahayı zeytinlik haline dönüştürdüklerini mahallin en büyük mülki amirine, dilekçe ile bildirirler.

Havale edilen dilekçe üzerine komisyon durumu inceler ve karara bağlar. Tapu verilmesinin uygun görülmesi halinde; Komisyon sahaların durumunu gösteren kroki ve rapor tanzim eder. Bu belgeler, mahallin en büyük mülki amirince Genel Müdürlüğe gönderilir.

Bu belgeler üzerinde Genel Müdürlükçe yapılan incelemeden sonra, tapu verilmesinin uygun görülmesi halinde durum Bakanlık Makamının Onayına sunulur. Alınan Onay gereği yapılmak üzere o yerin mülki amirine gönderilir.

Verilen İznin ve Tapunun İptali

Madde 15 –

Kullanma Belgesi ile saha tahsis edilenler; verilen süre içinde aşılama, temizleme, dikim ve bakım işlerini yapmazlarsa verilen izin, Bakanlıkça resen iptal edilir. Taşınmazın siciline verilen şerhe uymayanlara verilen tapular da Hazinece geri alınır.

Ek Tahsis

Madde 16 –

Aldığı sahaları süresi içinde mahsuldar hale getirenlere, müracaatları halinde, aynı miktarda yeniden saha tahsis edilir.

Kredilendirme

Madde 17 –

Zeytinlik kurmak üzere arazi tahsis edilenlere, yabani zeytinlikleri aşılı ve mahsuldar hale getirmeyi taahhüt edenlere Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasınca, mevzuatı dairesinde, tesis ve işletme kredisi verilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Zeytinliklerin Tesisi, Toprak İşleme, Bakım ve Budama, Hasat ve Zeytinliklerin Korunması

Zeytinlik Tesisi

Madde 18 –

Zeytinlikler, yabani zeytinliklerin aşılanması veya fidan dikimi şeklinde tesis edilir. Aşılamada ve dikim suretiyle tesiste; ekoloji dikkate alınarak çeşit seçimi, toprak hazırlanması, dikim şeklinin ve zamanının belirlenmesi Müdürlüklerin teknik tavsiyelerine uygun olarak yapılır.

Toprak İşleme

Madde 19 –

Zeytinliklerin, her yıl kış mevsiminde derin ve ilkbahar mevsiminde de sathi olmak üzere iki defa sürülüp tırmıklaması, en az iki yılda bir gübrelenmesi ve budanması mecburidir. Arazisi bu şekilde işlenmeye uygun olmayan yerlerde, dip ve ağacına uygun bakım işleri yerine getirilir. Meyilli arazilerde toprak ve su muhafaza tedbirleri alınır.

Bakım ve Budama

Madde 20 –

Zeytin yetiştiricileri bakım ve budama konularında Bakanlıkça açılacak kurslarda eğitilirler. Kursa katılanlara budayıcı belgesi verilir. Budayıcı belgesi olmayan eski budayıcılar Bakanlıkça belgelendirilir. Budayıcı belgesi olmayanlar kendi zeytinliği dışında budama yapamazlar.

Hasat

Madde 21 –

Zeytin hasadının zamanı ve nasıl yapılacağı çeşitlere, yörelere, iklime ve zeytinin değerlendirme amacına göre, Müdürlükler tarafından tespit ve ilan olunur. Bu tarihten evvel zeytin hasadı yapılamaz. Yalnız, hava şartları ile hastalık ve zararlıların etkisiyle dökülen dip zeytinleri toplanabilir.

Müdürlükler, zeytin mahsulünün el ile toplanması mümkün olan yerlerde sırıkla zeytin silkilmesini men edebilir.

Zeytin Hastalık ve Zararlıları ile Mücadele

Madde 22 –

Zeytin hastalık ve zararlıları ile mücadele zorunludur. Mücadele, Bakanlığın Teknik Talimatlarına uygun olarak yapılır. Hastalık ve zararlılarla ilaçlı mücadelenin yanında, hastalık ve zararlılara konukçuluk yapacak bitkilerin, budama artıklarının en kısa zamanda zeytinlikten çıkarılması ve imhası gereklidir.

Bu husus da, Zeytin Hastalık ve Zararlılarla Mücadele Birliği ile koordineli çalışır.

Zeytinlik Sahalarda Sanayi Tesisi Kurulmasının Önlenmesi

Madde 23 –

Zeytinlik sahaların içerisinde ve bu sahalara en az üç kilometre mesafede, zeytinyağı fabrikası hariç, zeytinin vegetatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bulunan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez.

Zeytinlikler içinde zeytinyağı fabrikası ve küçük ölçekli tarımsal sanayi işletmesi tesis etmek isteyenler, mahallin en                       büyük mülki amirine başvururlar. Bunun üzerine Müdürlüklerce yerinde yapılacak inceleme sonunda düzenlenecek rapor, Bakanlığa gönderilir.

Bakanlıkça uygun görüldüğü takdirde, ilgili mevzuat çerçevesinde mahallin en büyük mülki amiri tarafından gerekli izin verilir. Aksi takdirde olumsuz cevap başvuru sahibine yazı ile tebliğ edilir. İzin alınmaksızın yapılan fabrikaların işletilmesi yetkililerce men edilir. Kaçak işletildiği takdirde umumi hükümlere göre kanuni takibat yapılır.

Zeytinlik Alanlarının Daraltılmasının Önlenmesi

Madde 24 –

Zeytinlik sahaları daraltılamaz. Ancak belediye sınırları içerisinde bulunan zeytinlik sahalarının imar hudutları içerisine alınması halinde; alt yapı ve sosyal tesisler dâhil toplam yapılaşma; zeytinlik sahasının %10’unu geçemez.

Bu sahalardaki zeytin ağaçlarının sökülmesi, Bakanlığın fenni gerekçeye dayalı iznine tabidir. Bu iznin verilmesinde Bakanlığa bağlı Müdürlüklerin, Enstitülerin ve varsa Ziraat Odalarının uygun görüşü alınır.

28.2.1995 tarih ve 4086 sayılı Kanun’un yayımından önceki zeytinlik alanlar için kesinleşmiş imar planları geçerlidir.

Tapulu Zeytinlik Alanlarında İhtilafların Çözümü

Madde 25 –

Toprak ve ağaçların ayrı ayrı gerçek ve tüzel kişilere ait olduğu zeytinliklerde arazinin kıymeti yüksek ise toprak sahibine, ağaç kıymeti daha fazla ise ağaç sahibine, diğerinin malını satın alması teklif edilir. Uzlaşma sağlanamadığı takdirde, bu arazinin ilgililere taksimi, Komisyon tarafından gerçekleştirilir ve tapu kadastro mevzuatına göre işlem yapılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Zeytinin İşlenmesi ve İşletmeler

Zeytinin İşlenmesi

Madde 26 –

Zeytinyağı işletmelerine getirilen zeytinlerin en kısa zamanda işlenmesi mecburidir. Ayrıca zeytinlerin her nerede olursa olsun yüksekliği 50 cm.yi geçen yığın veya çuval içinde, istifi halinde; on günden fazla sürede bekletilmesi yasaktır.

Çeşitli sebeplerle dökülen dip zeytinler, ağaç üzerinden hasat edilen zeytinlerle karıştırılamaz ve beraberce yağa işlenemez veya bunlardan elde edilen yağlar birbirlerine karıştırılamaz.

İşletmeler

Madde 27 –

Zeytin ve zeytin ürünlerinin işlenmesi, depolanması, depo ve işletmelerin özellikleri, sağlık şartları, işletmelerde kullanılan her türlü alet, ekipman ve kapların nitelikleri sofralık zeytin işletmelerinin kuruluşu ve işletilmesinde 24/6/1995 tarih ve 560 sayılı “Gıdaların Üretimi Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname” ile “25/11/1994 tarih ve 22122 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sofralık Zeytinlerin Nitelikleri ile Zeytin Salamura hanelerinin ve Yarı Mamul Zeytin Muhafaza Ünitelerinin Teknik Şartları, Teknolojik Kontrol ve Muayeneleri ile ilgili Yönetmelik hükümlerine ve Bakanlıkça belirlenen sağlık ve temizlik şartlarına uyulması zorunludur.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Ödüllendirme ve Yaptırım

Ödüllendirme

Madde 28 –

500 ağaçtan az olmamak üzere zeytinliklerinde toprak işleme ve diğer teknik bakım tedbirlerini gereği gibi uygulayanlardan, Müdürlükler tarafından açılacak yarışmaya katılacakların zeytinlikleri, Komisyon tarafından incelenir. Birinci, ikinci ve üçüncü dereceyi kazananlara Bakanlıkça belirlenecek ödül verilir.

Modern budama aletleriyle aşı takımlarının yaygınlaştırılabilmesi için budama ustaları ile ehil üreticilere Bakanlıkça ücretsiz budama, aşı takımı ve malzemesi verilebilir.

Yaptırım

Madde 29 –

Zeytin üreticileri zeytinliklerine bu Yönetmelik hükümlerine göre bakmakla yükümlüdürler. Bu yükümlülükleri yerine getirmeyenlere, yetkililer tarafından yazılı bildirim yapılır. Buna rağmen bakım işlerini vaktinde yapmayanlar hakkında, yetkililerin göstereceği gerekçe üzerine, 3573 sayılı Kanun un 17 inci maddesinin ön gördüğü yaptırım uygulanır.

Zeytinliklere her çeşit hayvan sokulması, yerleşim sahaları hariç, zeytin sahalarına en az bir (1) Km. yakınlıkta koyun ve keçi ağılı yapılması yasaktır.

Ancak, çift sürme ve nakliyatta kullanılan hayvanlara ağızlık takılması şartı ile müsaade edilir.

Bu hükme riayet etmeyenlere 3573 sayılı Kanun’un 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının öngördüğü hükümler uygulanır.

Çiftçi Mallarını Korumakla yükümlü bulunanlarca düzenlenen tutanaklar eksi aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.

Zeytin ağaçlarını izinsiz kesenler veya sökenlerden 3573 sayılı Kanun’un 20 inci maddesi gereği ağaç başına iki milyon liradan beş milyon liraya kadar hafif para cezası alınır. Kesilen ve sökülen ağaçlar müsadere edilir.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Yürürlük

Madde 30 –

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 31 –

Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

YÜKÜMLÜLÜK BELGESİ

3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunun Bazı Hükümlerinin Değiştirilmesi ve Yürürlükten Kaldırılması Hakkında 4086 sayılı Kanun ve bu Kanuna ilişkin olarak yürürlüğe konulan …/…/1995 tarih ve ……. sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Yönetmelik Hükümleri dahilinde adıma kullanım hakkı verilecek olan zeytinlik alanda imar ve ihya hizmetlerini yapacağımı, bu mevzuat gereği, yükümlülüklerimi yerine getirmediğim takdirde; adı geçen Kanunda öngörülen uygulamaları itiraz etmeden kabul edeceğimi taahhüt ederim.

Kendisinin veya temsil ettiği tüzel kişiliğin :

Adı, Soyadı, Ünvanı      :

Adresi                            :

Adı, Soyadı                                     

                                                                                                                      İmza, Kaşe

Telefon                          :                                                                                    Tarih

Not : Bu belgeyi kendi adına imza edenler veya tüzel kişiler adına imza edenler, bu mevzuat gereği, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’na karşı sorumludurlar.

BRUSELLOZ İLE MÜCADELE YÖNETMELİĞİ

3 Nisan 2009 CUMA         Resmî Gazete     Sayı : 27189

YÖNETMELİK

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:

BRUSELLOZ İLE MÜCADELE YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, brusellozun kontrol ve eradikasyonu ile ilgili hususlar ile resmi olarak “Brusellozdan Ari Sürü” statüsünün kazanılması için uygulanacak kuralları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; sığır, koyun ve keçi cinsinden hayvanların brusellozdan korunması ile ilgili hususlar ile ulusal bir eradikasyon programının kuralları ve koşullarını kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik;

a) 8/5/1986 tarihli ve 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanununa dayanılarak,

b) “Sığır ve Domuzlarda Topluluk İçi Ticareti Etkileyen Hayvan Sağlığı Sorunları” ile ilgili 64/432/EEC sayılı Avrupa Birliği Konsey Direktifi ve 78/52/EEC sayılı “Sığırlarda Brusella Tüberküloz ve Enzotik Leukozun Hızlandırılmış Eradikasyonu Yönelik Ulusal Plan İçin Topluluk Kriterlerini Belirleyen” Avrupa Birliği Konsey Direktifi, 91/68/EEC sayılı “Koyun ve Keçilerin Topluluk İçi Ticareti Etkileyen Hayvan Sağlığı Sorunları” ile “Koyun ve Keçilerde Brusellosisin Eradikasyonu için Topluluğun Mali Tedbirlerini Ortaya Koyan” Avrupa Birliği Konsey Direktifine paralel olarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakan: Tarım ve Köyişleri Bakanını,

b) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

c) Besi sürüsü: Mezbahaya götürülmesi amaçlanan sığır cinsi hayvanlardan oluşan sürüyü,

ç) Bölge: Ülkenin en az 2000 km2 alana sahip ve yetkili birimin denetimine tabi ve içerisinde en az bir ilin bulunduğu bir bölümü,

d) B1 Tipi sığır sürüleri: Önceki klinik ve aşılama geçmişi ile serolojik durumu bilinmeyen sürüleri,

e) B2 Tipi sığır sürüleri: Önceki klinik ve aşılama geçmişi ile serolojik durumu bilinen ve Ek–3’e uygun bir şekilde B3 tipi ve B4 tipi sürüler statüsüne getirilmesi amaçlanan ve bu amaçla rutin izleme testlerinin yapıldığı sürüleri,

f) B3 Tipi sığır sürüleri: Ek–1’ de yer alan koşulları yerine getiren brusellozdan ari sürüleri (içerisinde Brusella S–19 aşılı hayvanlar bulunan),

g) B4 Tipi sığır sürüleri: Ek–1’ de yer alan koşulları yerine getiren resmi olarak brusellozdan ari sürüleri (Brusella S–19 aşısız hayvanlardan oluşan),

ğ) Damızlık ya da üretim hayvanı: Kültürel ve sportif aktivitelerde yer alan hayvanlar hariç olmak üzere, kesim amacı dışında, ıslah, süt ya da damızlık için yetiştirilen sığır cinsi hayvanları,

h) Isıl işlem: Kaynatma hariç ısıtmayı içine alan her türlü uygulamadan hemen sonra alkali fosfataz testinde negatif reaksiyona neden olan işlemi,

ı) İşletme: Yürürlükteki ulusal kuralların belirlediği şekilde sahip olunan, içinde hayvanların barındırıldığı ya da düzenli olarak tutulduğu tarımsal bir kuruluş ya da tesisleri,

i) M1 Tipi koyun ve keçi sürüsü: Önceki klinik ve aşılama geçmişi ile serolojik durumu bilinmeyen sürüyü,

j) M2 Tipi koyun ve keçi sürüsü: Önceki klinik ve aşılama geçmişi ile serolojik durumu bilinen ve Ek–4’e uygun olarak söz konusu işletmenin M3 tipi ya da M4 tipi statüsüne getirilmesinin amaçlandığı rutin izleme testlerinin yapıldığı bir sürüyü,

k) M3 Tipi koyun ve keçi sürüsü: Ek–2’ de yer alan koşulları yerine getiren brusellozdan ari koyun ve keçi sürüsünü (Brusella Rev–1 aşılı hayvanların da bulunduğu),

l) M4 Tipi koyun ve keçi sürüsü: Ek–2’ de yer alan koşulları yerine getiren, resmi olarak brusellozdan ari bir koyun ve keçi sürüsünü, (Brusella Rev–1 aşısız hayvanlardan oluşan),

m) Nakil araçları: Motorlu taşıtların, demiryolu taşıtlarının ve hava taşıtlarının yükleme için ayrılan bölümlerini, gemilerin ambarlarını ve kara, deniz veya hava taşımacılığında kullanılan konteynırları,

n) Resmi bruselloz testi: Sığırlar için Ek–3, koyun ve keçiler için Ek–4’ te tanımlanan serolojik testleri,

o) Resmi olarak brusellozdan ari bölge: Ülkenin, Ek–1’de yer alan koşulları yerine getiren bir bölgesini,

ö) Resmi veteriner hekim: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Merkez ve Taşra Teşkilatında görevli veteriner hekimi,

p) Sürü: Bir işletmede bir epidemiyolojik ünite olarak bulundurulan bir hayvan ya da hayvan grubunu, bir işletmede birden fazla hayvan grubunun bulunması durumunda, her bir sürünün ayrı bir birim oluşturacağını ve aynı sağlık statüsüne sahip olacağını,

r) Şüpheli hayvan: Bruselloz hastalığı taşıdığına dair belirtiler gösteren ancak resmi olarak hastalık teyidi yapılmamış sığır, koyun ve keçi cinsi hayvanları,

s) Yetkilendirilmiş veteriner hekim: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından yetkilendirilen ve resmi bir veteriner hekimin yetki ve sorumluluğu altında çalışan veteriner hekimi,

ş) Yetkili birim: Bakanlık il veya ilçe müdürlüğünü,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Önlemler

MADDE 5 – (1) Sığır, koyun ve keçi cinsi hayvanlarda brusellozun varlığı ya da varlığından şüphe edilmesi durumunda derhal yetkili birime bildirilmesi zorunludur.

(2) Sığır, koyun ve keçi cinsi hayvanlarda brusellozun tedavisine yönelik işlemlerin yapılması yasaktır.

(3) Bakanlık tarafından bruselloz için bir ulusal referans laboratuvarı belirlenir. Laboratuvar personeli ve laboratuvarda teşhis işlemlerinin yerine getirilmesi için gerekli şartların yerine getirilmesi gerekir. Ulusal referans laboratuvarının görev ve sorumlulukları Ek–3’ de belirtilmiştir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Sığır Cinsi Hayvanlar İçin Özel Hükümler

Sığır cinsi hayvanlarda bruselloz eradikasyon programı

MADDE 6 – (1) Bakanlıkça, Sığırlarda Bruselloz hastalığının eradikasyonu için program hazırlanır. Bu eradikasyon programının başarısı için aşağıdaki önlemler alınır;

a) Eradikasyon ve koruyucu tedbirler kapsamına alınan Ulusal sığır populasyonunun oranı, populasyonun tamamını kapsayana kadar her yıl artırılır.

b) Resmi veteriner hekimin gerekli prosedürü tamamlaması ile Sığır Brusellozu hastalığından dolayı kesilen hayvanların tazminatı, yetiştiricilere en kısa zamanda ödenir.

Sığır cinsi hayvanlarda kayıt ve kimliklendirme

MADDE 7 – (1) Sığır cinsi hayvanların kayıt ve kimliklendirmesinde;

a) Hayvan hareketlerinin resmi olarak izlenmesi amacıyla, yetkili birim sığırların kalıcı bir şekilde kayıt altına alınmasını ve kimliklendirilmesini sağlar.

b) Yetkili birim, eradikasyon programı kapsamındaki sığır sürülerinin sağlık durumlarına göre sınıflandırılmış bir şekilde resmi kaydını oluşturup güncel tutar.

Aşılama

MADDE 8 – (1) Aşılama aşı uygulanması halinde, bruselloza karşı aşılamanın resmi denetim altında yapılması sağlanır, ancak sürülerin resmi olarak brusellozdan ari statüsüne geçişi amacı ile Bakanlıkça belirlenen zamanda aşılama uygulamasına son verilir.

Sığır cinsi hayvanlarda bruselloz

MADDE 9 – (1) Bir sürüde bruselloz taşıdığından şüphe edilen hayvanların bulunması durumunda, yetkili birim tarafından hastalığın varlığı ya da bulunmadığının tespiti amacıyla en kısa zamanda resmi incelemeler başlatılır. İncelemelerin sonuçları alınana kadar geçen süre içinde yetkili birimler aşağıdaki hususları yerine getirir.

a) Sığır sürüsü resmi gözetim altında bulundurulur.

b) Bu sürüye hayvan giriş ve çıkışı yasaklanır, yalnızca yetkili birimin izni ile gecikmeksizin kesime sevk edilecek hayvanların hareketlerine izin verilir. Çiftlikte kastre edilmiş hayvanların kesime sevk edilmek üzere besi sürüsüne alınması şartı ile şüpheli hayvanların izole edilmesi sonrası, çiftlikte bulundurulmasına yetkili birim izin verebilir.

c) Sürüdeki şüpheli sığırlar izole edilir.

(2) Birinci fıkrada belirtilen hususlar, söz konusu sürü ve işletmede brusellozun varlığı ya da varlığından şüphe edilmesi durumunun ortadan kalktığının resmi olarak açıklanmasına kadar kaldırılmaz.

(3) Bruselloz bir sürüde resmi olarak tespit edildiğinde, yetkili birim hastalığın yayılmasını önlemek için gerekli önlemleri alır ve özellikle aşağıda belirtilen hususları sağlar;

a) Resmi veteriner hekim hastalık çıkan yerde gerekli muayeneyi yapar ve laboratuvar raporuna istinaden hastalık çıkış raporunu düzenler. Hayvan sağlık zabıtası komisyonu hastalık çıkış kararı alır ve ilan eder.

b) Yetkili birim tarafından kesime sevk için izin verilmesi dışında, söz konusu sığır sürüsüne hayvan giriş ve çıkışı yasaklanır. Kastre edilmiş sığırların çiftlikteki hareketleri için sürüdeki enfekte hayvanların ve yetkili birim tarafından enfekte olduğu kabul edilen sığırların izolasyonu ve kesim öncesi işaretlenmesi sonrası, kastre edilmiş olan hayvanların mezbahaya sevki öncesi besi sürülerine alınmasına yetkili birim izin verebilir.

c) Bruselloz hastalığına yakalandığı resmi olarak tespit edilen hayvanlar ile bunlar tarafından enfekte edilmiş olma ihtimali bulunan hayvanlar sürü içinde izole edilir.

ç) Bruselloz hastalığına yakalandığı resmi olarak tespit edilen hayvanlar kesimlerine kadar izole edilir ve işaretlenir.

d) Enfekte ineklerin sütleri, uygun ısıl işlemlerinden geçirildikten sonra aynı çiftlikteki hayvanların beslenmesinde kullanılabilir.

e) Enfekte bir sürüdeki ineklerden elde edilen sütler, uygun ısıl işlemden geçirilmek amacı dışında süt işleme tesislerine nakledilemez, çiğ süt olarak satışa sunulamaz.

f) Muayene için alıkonulması dışında, fötuslar, doğum sonrası brusellozdan ölmüş olan yeni doğan buzağılar veya plasentalar derhal imha edilir.

g) Enfekte inek ve buzağılarla veya plasentalar ile temas etmiş olan saman, çöp veya diğer maddeler, yakılır ya da dezenfekte edildikten sonra gömülerek derhal imha edilir.

ğ) Ahırlardan ya da hayvanlar tarafından kullanılan diğer bölmelerden çıkan gübre, çiftlik hayvanlarının kesinlikle ulaşamayacağı bir yerde tutulur, uygun bir dezenfektanla muamele edilir ve en az üç hafta süre ile bekletilir. Bu gübrenin enfekte olmayan gübre ya da toprak ile örtülmesi durumunda dezenfektan kullanılmayabilir. Eğer gübre ile aynı anda toplanmıyorsa, enfekte hayvanların kullandığı bölmelerden çıkan sıvı atıklar dezenfekte edilir.

h) Enfekte sürüden karantinanın kaldırılması için, sürüden enfekte hayvanlar ayrıldıktan en az otuz gün sonra birinci test, birinci testten otuz–altmış gün sonra ikinci test yapılır. Son iki testte tüm sürü negatif sonuç verdiğinde, ikinci testten altı ay sonra üçüncü test yapılır. Bu son testte de sürünün tamamı negatif sonuç verdiğinde karantina kaldırılır. Herhangi bir testte pozitif hayvan tespit edildiğinde test periyodu yeniden başlatılır.

ı) Serolojik olarak pozitif bulunmuş Brusellalı sığırlar tazminatlı olarak kesime sevk edilirler. Kesimi gerçekleştirilen sığırların etleri hakkında, ilgili mevzuata göre işlem yapılır. Enfekte sığırların hayvan yemi olarak kullanılması planlanan karkasları, yarım karkasları, kol ya da butları, parçaları ve sakatatı kontaminasyona yol açmayacak şekilde işleme tabi tutulurlar. İmha edilecek karkasların, imha edildiği tesislerin resmi kontrolü yapılır ve brusellozun yayılmasını önleyecek önlemler alınır.

Sığır cinsi hayvanlarda bruselloz tespiti

MADDE 10 – (1) Yetkili birim, bakteriyolojik, allerjik veya serolojik muayene sonrası bruselloz taşıdığı resmi olarak tespit edilen sığır cinsi hayvanların sahibine resmi olarak test sonuçları ve bununla ilgili yükümlülükleri hakkında resmi bildirimde bulunur. Yetkili birim tarafından enfekte sığırların resmi gözetim altında ve otuz günü geçmemek şartıyla kestirilmeleri sağlanır.

Brusellozla enfekte alanlar

MADDE 11 – (1) Yetkili birim enfekte alanlarda aşağıdaki hususların yerine getirilmesini sağlar;

a) Hayvanların kesiminden sonra ve yeni hayvan temininden önce kullanılan ahırlar ve diğer bölmeler ile hayvanlar için kullanılan bütün konteynırlar, ekipman ve diğer malzemeler resmi veteriner hekim ya da resmi veteriner hekim gözetiminde, yetkilendirilmiş veteriner hekim tarafından verilen talimata uygun olarak resmi denetim altında temizlenir ve dezenfekte edilir. Bu tür hayvanların üzerinde bulunmuş olduğu meralar bu hayvanların uzaklaştırılmasını müteakip altmış gün süre ile kullanılmaz. Yetkili birim istisna olarak, yalnızca kastre edilmiş olan ve bu meraları yalnızca kesim amaçlı terk edecek hayvanlar için ve besi sürülerine katılıp daha sonra kesimi amaçlanan hayvanlar için bu yasağı kaldırabilir.

b) Enfekte bir sürüden hayvanların, hayvan materyallerinin veya bu tür hayvanlarla temas etmiş olan madde ve malzemelerin taşınmasını müteakip bütün nakil araçları, konteynırlar ve ekipman temizlenir ve dezenfekte edilir. Bu tür hayvanlar için kullanılan yükleme alanları da kullanım sonrası temizlenir ve dezenfekte edilir.

c) Kullanılan dezenfektan ve onun konsantrasyonları yetkili birim tarafından belirlenir.

Sığır Brusellozu ile enfekte hayvanların kesimi sonrası yapılacaklar

MADDE 12 – (1) Yetkili birim, enfekte sığır cinsi hayvanların kesiminden sonra aşağıdaki hususları sağlar;

a) Enfekte bir sürüye ya da sürüden dışarı, yetkili birimin yalnızca gecikmeksizin kesim için sevkine izin verdiği hayvanlar dışında hiçbir hayvanın girişine ve çıkışına izin verilmez. Yetkili birim, kastre edilmiş hayvanların besi sürülerine katılıp daha sonra kesim amaçlı hareket kapsamında olmak koşuluyla çiftlik içi hareketlerine izin verebilir.

b) Söz konusu sürüde hastalığın elimine edildiğinin tespiti amacıyla resmi bruselloz testlerinin gerçekleştirilmesi zorunludur.

c) Enfekte sığır sürülerine, yetiştirme amacıyla oniki aylıktan büyük hayvanların bruselloz yönünden bir ya da iki resmi serolojik teste tabi tutulmadan girişine izin verilmez. Sürüde bütün sığırlar yedi aydan küçükken Bakanlık tarafından tespit edilen bir aşı ile aşılanmış ise bu testlerin yalnızca onsekiz aylık yaşı geçmiş olan hayvanlarda uygulanması gereklidir.

Sığır cinsi hayvanların bruselloz açısından sınıflandırılması

MADDE 13 – (1) Yetkili birim, sığır sürülerinin sağlık durumlarına göre kontrol ve eradikasyon programı kapsamında B1 Tipi, B2 Tipi, B3 Tipi ve B4 Tipi sığır sürüleri şeklinde sınıflandırılmalarını sağlar.

(2) Yetkili birim B1 Tipi ve B2 Tipi sürülerde, bu sürüler B3 ve B4 Tipi sürü statüsünü kazanana kadar resmi serolojik testlerin yapılmasını sağlar.

Sığır cinsi hayvan nakilleri

MADDE 14 – (1) Yetkili birim, B1 Tipi sürülerden B2 Tipi sürülere hayvan naklinde;

a) Oniki aylık yaştan büyük hayvanların hareket öncesi otuz gün içinde resmi bruselloz testine tabi tutulmasını ve bu işlemin yapıldığını gösteren resmi veteriner hekim tarafından verilmiş belgenin hareket sırasında hazır bulundurulmasını,

b) Yeni sürüye gelişte izole edilmelerini ve en az altmış gün süre ile izole şekilde tutulmalarını, hayvanlar oniki aylıktan büyükse B2 Tipi sürüye kabulünden önce resmi bruselloz testine daha tabi tutulmasını,

sağlar.

(2) Yetkili birim, B2 Tipi sürüden diğer bir B2 Tipi sürüye hayvan naklinde;

a) Oniki aylık yaştan büyük hayvanlar hareket öncesi otuz gün içinde resmi bruselloz testine tabi tutulmuş ve bu işlemin yapıldığını gösteren belge resmi veteriner hekim tarafından verilmiş ise, nakil sırasında daha düşük sağlık statüsüne sahip olan hayvanlarla temas ettirilmemesini sağlar.

(3) Yetkili birimi, B3 ve B4 Tipi sürüler arasında hayvanların taşınmasında Ek–1’ de yer alan şartlara uyulmasını sağlar.

Sığır cinsi hayvan hareketlerinin kontrolü ve izlenmesi

MADDE 15 – (1) Yetkili birim, hayvan hareketlerinin kontrolü ve izlenmesiyle ilgili olarak aşağıdaki hususların gerçekleşmesini sağlar;

a) Brusellozun elimine edildiği sığır sürülerinin diğer kaynaklardan yeniden enfeksiyonunu (reenfeksiyon) önlemek için resmi kontrol tedbirleri alınır.

b) Eradikasyon kapsamına alınan bütün sürüler ve bu sürüler arasındaki hayvan hareketleri resmi izlemeye tabi tutulur.

c) Brusellozdan ari ve resmi olarak brusellozdan ari sürülere ve bu sürülerden dışarı hayvan hareketleriyle ilgili önlemler çerçevesinde, hareket kontrol önlemleri uygulanabilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Koyun ve Keçi Cinsi Hayvanlarla İlgili Özel Hükümler

Koyun ve keçi cinsi hayvanlarda bruselloz hastalığından eradikasyon

MADDE 16 – (1) Koyun ve keçilerde brusellozun eradikasyonu için program hazırlanır. Bu eradikasyon programının başarısı için aşağıdaki önlemler alınır;

a) Programı uygulayacak ve koordine edecek yetkili birimler belirlenmelidir.

b) Koyun ve keçi yetiştiriciliği yapılan çiftliklerin kayıt altına alınması sağlanmalıdır.

c) Koyun ve keçi hareketlerinin izlenmesini mümkün kılan bir kimliklendirme ve kayıt sistemi oluşturulmalıdır.

ç) Koyun ve keçi işletmeleri M1 Tipi, M2 Tipi, M3 Tipi ve M4 Tipi koyun ve keçi sürüleri şeklinde sınıflandırılmalıdır.

d) M1 Tipi ve M2 Tipi sürülerde, bu sürüler M3 ve M4 Tipi sürü statüsünü kazanana kadar resmi serolojik testlerin yapılması sağlanmalıdır.

e) Bruselloz aşılamasının yapılacağı ve yasaklanacağı bölgeler belirlenmelidir.

f) Koyun ve keçi brusellozunun eradikasyonu için ayrılan ulusal bütçeyi ve kalemler bazında dağılımı göstermelidir.

g) Bir işletmede bruselloz taşıdığından şüphe edilen bir hayvan bulunması durumunda, yetkili birim en kısa zamanda hastalığın varlığını ya da olmadığını tespit için gerekli incelemelerin yapılmasını sağlamalıdır. Bu incelemeler sonuçlanana kadar yetkili birim tarafından;

1) İşletme resmi gözetim altında tutulur.

2) Yetkili birimin kesime sevkine izin verdiği hayvanlar dışında işletmeye ve işletmeden dışarıya bütün hayvan hareketleri yasaklanır.

3) İşletme içindeki şüpheli hayvanlar izole edilir.

ğ) (g) bendinde belirtilen hususlar söz konusu işletmede brusellozun varlığının ya da varlığından şüphe edilmesi durumunun ortadan kalktığının resmi olarak tespit edilmesine kadar devam eder.

h) Bir sürüde brusellozun varlığı resmi olarak tespit edildiğinde, yetkili birim hastalığın yayılmasını önlemek için aşağıdaki tedbirleri alır;

1) Koyun ve keçilerde laboratuvar raporuna istinaden bruselloz hastalığı tespit edildiğinde resmi veteriner hekim hastalık çıkış raporu düzenler. Hayvan sağlık zabıtası komisyonu hastalık çıkış kararı alır ve ilan eder.

2) Söz konusu sürüye ve sürüden dışarıya yetkili birimin kesime sevkine izin verdiği hayvanlar dışında bütün hareketler yasaklanır.

3) Brusellozun varlığı resmi olarak tespit edilmiş olan hayvanlar kesim zamanına kadar izole edilirler ve işaretlenirler.

4) Sürüde bulunan diğer hayvanlar resmi bruselloz testine tabi tutulurlar. Koyun ve keçilerde çıkan bruselloz hastalığı sebebiyle alınan karantina tedbirleri son yavru atmadan otuz gün sonra dezenfeksiyon yapılarak kaldırılır.

5) Bir sürüde enfekte hayvanlardan elde edilen sütler uygun bir şekilde izole edilerek, uygun ısıl işlemine tabi tutularak yalnızca bu işletmede yem maddesi veya peynir yapımında kullanım amacıyla değerlendirilebilir.

6) Enfekte bir sürüdeki enfekte olmayan hayvanlardan elde edilen sütler yalnızca uygun ısıl işlemine tabi tutulduktan sonra işletme dışına çıkarılabilir.

7) Muayene amacıyla alıkonulma dışında brusellozdan dolayı ölü doğmuş olan yavrular, fötuslar ya da plasentalar imha edilir.

8) Enfekte hayvan veya hayvanlarla ya da plasentalarla temas etmiş olan saman, çöp ya da diğer maddeler yakılır ya da yetkili birim tarafından onaylanan bir dezenfektan madde ile dezenfekte edildikten sonra gömülerek derhal imha edilir. Ancak kullanılacak malzemeler söz konusu ise bunlar tekrar kullanılmadan önce belirtilen dezenfektan madde ile dezenfekte edilir.

9) Ahırlardan ya da hayvanlar tarafından kullanılan diğer bölmelerden çıkan gübre çiftlik hayvanlarının kesinlikle ulaşamayacağı bir yerde tutulur. Yetkili birim tarafından onaylanan uygun bir dezenfektanla dezenfekte edilir ve en az üç hafta süre ile bekletilir. Bu gübre hiçbir şekilde ticari bahçe bitkileri üzerine yaymak için kullanılmaz. Bu gübrenin bir tabaka toprak ile örtülmesi durumunda dezenfektan kullanılmayabilir. Eğer gübre ile aynı anda toplanmıyorsa, enfekte hayvanların kullandığı bölmelerden çıkan sıvı atıklar da dezenfekte edilir.

(2) Yetkili birim, bakteriyolojik veya serolojik muayene sonrası bruselloz taşıdığı resmi olarak tespit edilen hayvanların, sahibine resmi olarak test sonuçları ve bununla ilgili zorunlulukları hakkında resmi bildirimde bulunur. Enfekte hayvanlar mümkün olan en kısa zamanda ve en geç otuz gün içinde resmi denetim altında kesime sevk edilir. Yetkili birim çeşitli zorlukları göz önünde alarak bu süreyi kırkbeş güne çıkarabilir. Kesimi gerçekleştirilen koyun ve keçilerin etleri hakkında, ilgili mevzuata göre işlem yapılır.

(3) Eradikasyon programının başarısı için aşağıda belirtilen hususlar sağlanmalıdır;

a) Enfekte olduğu resmi olarak tespit edilen hayvanların kesimi sonrasında ve sürüye yeni hayvan temini öncesinde ahırlar ve diğer sürü bölmeleri ve hayvanlar için kullanılan bütün konteynırlar, ekipman ve diğer gereçler resmi veteriner hekim ya da resmi veteriner hekim gözetiminde, yetkilendirilmiş veteriner hekimler tarafından verilen talimata uygun olarak resmi gözetim altında temizlenir ve dezenfekte edilir. Üzerinde bu tür hayvan bulunmuş olan meraların hayvanların uzaklaştırılmasından sonra en az altmış gün süre ile yeniden kullanımına izin verilmez.

b) Enfekte bir sürüden hayvanların, bu hayvanlara ait maddelerin veya bu hayvanlarla temas etmiş olan bütün materyalin taşınmasından sonra tüm nakil araçları, konteynırlar ve ekipman temizlenir ve dezenfekte edilir. Bu tür hayvanlar için kullanılan yükleme alanları da kullanım sonrası temizlenir ve dezenfekte edilir.

c) Kullanılacak dezenfektan ve konsantrasyonları yetkili birim tarafından tespit edilir.

ç) Yetkili birim tarafından kesime sevk amacıyla izin verilmesi dışında, enfekte işletmeden içeri ve dışarı hiçbir hayvan hareketine izin verilmez.

d) Söz konusu enfekte sürüde brusellozun elimine edildiği tespit edilene kadar resmi bruselloz testleri yapılır.

e) Enfekte hayvanların kesiminden sonra geride kalan altı ayın üzerindeki damızlık amaçlı hayvanlar bir ya da daha fazla resmi bruselloz testine tabi tutulmadıkça, işletmeye yeni damızlık hayvan girişi yapılamaz. Sürüde bütün koyun ve keçiler yedi aydan küçükken Bakanlık tarafından tespit edilen bir aşı ile aşılanmış ise bu testlerin yalnızca onsekiz aylık yaşı geçmiş olan hayvanlarda uygulanması gereklidir.

f) Yayladan dönmüş olan bir koyun ya da keçide bruselloz teşhis edildiğinde, enfekte hayvan, otlama, sağım ve yaylada diğer işletmelere ait koyun ve keçilerle belli aralıklarla bir arada bulunan koyun ve keçilerden ise hayvanların ait olduğu bütün sürüler özellikle yayla, mera ve sağıma hayvan veren bütün sürüler büyük bir enfekte sürü olarak kabul edilirler ve hastalığın elimine edildiği tespit edilene kadar resmi bruselloz testlerine tabi tutulurlar.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Düzenleme yetkisi

MADDE 17 – (1) Bakanlık, Bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak üzere düzenleyici işlemler çıkarmaya yetkilidir.

(Değişik: R.G.-04.07.2012-28343) “(2) Bu Yönetmelikte yer alan serolojik test sonucuna bağlı hastalık takibi ve tazminat ödemelerine ait uygulama esasları Bakanlıkça belirlenir.”

Yürürlük

MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

Ek–1

RESMİ OLARAK BRUSELLOZDAN ARİ VE

BRUSELLOZDAN ARİ SIĞIR SÜRÜLERİ

A – Sığır cinsi hayvanlar

1– Burada ifade edilen “sığır cinsi hayvanlar” resmi olarak brusellozdan ari sürülerden besi amacı ile gelen ve yetkili birim tarafından damızlıkta kullanılmayacağı garanti edilen ve sonuçta doğrudan mezbahaya gönderilecek olan erkek hayvanlar hariç bütün sığır cinsi hayvanları ifade etmektedir.

B – Resmi olarak sığır brusellozu hastalığından ari statü

1– Bir sığır sürüsü aşağıdaki koşulların varlığında resmi olarak brusellozdan aridir;

a) Sürüde bruselloza karşı aşılanmış hiçbir sığır bulunmaz. (en az üç yıl öncesinde aşılanmış dişi hayvanlar istisnadır).

b) En az altı aydır sürüdeki bütün sığırlarda brusellozun klinik belirtileri görülmemelidir.

c) Sürüdeki oniki ayın üzerindeki bütün sığırlar Ek–3’ e uygun olarak aşağıda belirtilen test rejimlerinden birine tabi tutulmalı ve negatif sonuç vermelidir;

(1) Üç aydan fazla ve oniki aydan kısa aralıklarla yapılan, Ek–3’te belirtilmiş resmi iki serolojik testin menfi olması.

(2) Ek–3’te tanımlanan resmi bir serolojik testi müteakip en erken altı hafta sonra süt örneklerinden üçer aylık aralıklarla yapılan üç testin menfi olması.

ç) Resmi olarak brusellozdan ari bir sürüden gelen ve sürüye katılan ve oniki ayın üzerindeki bir sığırın Ek–3’e uygun olarak serum aglütinasyon testinde her ml.’de 30 IU’dan az titre vermesi ya da Bakanlık tarafından tespit edilen prosedüre uygun olarak, sürüye katılmadan önceki otuz gün ya da sürüye katıldıktan itibaren otuz günlük süre içinde yapılan testte negatif sonuç vermesi, ikinci durumda hayvan/hayvanlar diğer hayvanlardan fiziksel olarak izole edilirler ve negatif oldukları kanıtlanana dek diğer hayvanlarla doğrudan ya da dolaylı yoldan temas etmeleri önlenir.

C – Resmi olarak sığır brusellozu hastalığından ari statünün devamı

1– Bir sığır sürüsü, aşağıda belirtilen koşulları yerine getirmesi durumunda resmi olarak brusellozdan ari statüsünü devam ettirir;

2– Her yıl aşağıda belirtilen ve Ek–3’e uygun olarak yapılan testlerde negatif sonuç vermelidir.

a) En az üçer aylık aralıklarla üç kez yapılan süt ring testi.

b) En az üçer aylık aralıklarla üç kez yapılan süt ELISA testleri.

c) En az üç ay ara ile yapılan iki süt ring testi ve bunu müteakip en az altı hafta sonra Ek–3’te belirtilen resmi bir serolojik testi.

ç) En az üç ay ara ile yapılan iki süt ELISA testi ve bunu müteakip en az altı hafta sonra Ek–3’te belirtilen serolojik testi.

d) En az üç ay en çok oniki ay ara ile yapılan iki resmi serolojik testi.

3– Bakanlık ülke genelinde ya da ülkenin bir bölümünde resmi olarak brusellozdan ari statüsü bulunmaması, ancak bütün sığır sürülerinin resmi olarak brusellozla mücadele programına dahil edilmesi durumunda rutin testlerin sıklıklarını aşağıdaki şekilde değiştirebilir.

a) Sığır sürülerinin %1’inden daha azının enfekte olması durumunda her yıl en az üç ay ara ile iki süt ELISA testi veya bir serolojik test yapılması yeterli olabilir.

b) Sığır sürülerinin en az %99,8’inin en az dört yıldır resmi olarak brusellozdan ari olarak tanındığı durumlarda, on iki aylık yaşın üzerindeki bütün hayvanların test edilmesi şartı ile kontrollerin arasındaki süre iki yıla çıkarılabilir ya da her yıl test yapılmaya devam edilirse test işlemi yirmidört ayın üzerindeki hayvanlarla sınırlı tutulabilir. Kontrollerin Ek–3’te belirtilen resmi serolojik testlerden birisi kullanılarak yapılması zorunludur.

4– Resmi olarak brusellozdan ari bir sürüden gelen ve sürüye katılan ve oniki ayın üzerindeki sığırlar Ek–3’e uygun olarak serum aglütinasyon testinde her ml.’de 30 IU’dan az brusella titresi vermiştir ya da Bakanlık tarafından onaylı test ile sürüye katılmadan önceki otuz gün ya da sürüye katıldıktan itibaren otuz günlük süre içinde yapılan testte negatif sonuç verecektir, ikinci durumda hayvan/hayvanlar diğer hayvanlardan fiziksel olarak izole edilecek ve negatif oldukları kanıtlanana dek diğer hayvanlarla direkt ya da indirekt temas etmeleri önlenecektir.

5– C başlığının 4 üncü bendine bağlı kalmaksızın brusellozdan ari bir sürüye ait sığırlar, resmi olarak brusellozdan ari sürülere, en az onsekiz aylık iseler ve bruselloza karşı aşılanmış iseler ve aşılamanın bir yıl öncesinden daha fazla zaman önce yapılmış olması şartıyla dahil edilebilirler. Bu tür hayvanların yeni sürüye katılmadan otuz gün öncesine kadar her ml.’de 30 IU’dan daha düşük brusella aglütinasyon titresi vermiş olması ve komplement fiksasyon testinde ya da Bakanlık onaylı bir başka testte negatif sonuç vermiş olması şarttır. Bununla birlikte brusellozdan ari bir sürüden resmi olarak brusellozdan ari bir sürüye dişi bir sığır dahil edileceği zaman yukarıdaki şartlar uyarınca bu sürü, son aşılanmış hayvanın sürüye dahil edildiği tarihten itibaren iki yıl süre ile brusellozdan ari bir sürü olarak kabul edilecektir.

Ç – Resmi olarak sığır brusellozu hastalığından ari statünün askıya alınması, iptal edilmesi

1– Bir sığır sürüsünün resmi olarak brusellozdan ari statüsü aşağıdaki durumlarda askıya alınır;

a) Bu Ek’in B ve C başlıklarında yer alan koşulların yerine getirilmemesi.

b) Laboratuvar testleri sonucu veya klinik temele dayanarak bir ya da daha çok sayıda hayvanda brusellozdan şüphe edildiğinde, şüpheli hayvanların kesilmesi halinde ya da diğer hayvanlarla doğrudan ya da dolaylı temaslarının önlenerek izole edilmeleri halinde.

(1) Şüpheli hayvan kesildiğinde ve o hayvanın test için mevcut olmaması durumunda, askıya alınma durumunun kaldırılması için Ek–3’e uygun olarak yapılan iki aglütinasyon testinde sürüde oniki aylık yaşın üzerindeki bütün hayvanların her ml. için 30 IU’den daha düşük brusella aglütinasyon titresi vermiş olması gereklidir. Birinci test enfekte hayvanın uzaklaştırılmasından en az otuz gün sonra, ikinci test ise en az altmış gün sonra yapılır.

(2) Şüpheli hayvanın sürüdeki hayvanlardan izole edildiği durumlarda, hayvanın sürüye yeniden katılması ve statünün yeniden kazanılması için, Serum Aglütinasyon testinde her ml. için 30 IU’dan daha düşük aglütinasyon titresi vermesi ve komplement fiksasyon testinde negatif sonuç vermesi veya Bakanlık tarafından bu amaç için onaylanmış başka bir test kombinasyonunda negatif sonuç vermesi gerekmektedir.

2– Laboratuvar test sonuçlarına ve epidemiyolojik incelemelere dayanarak bir sürüde brusella enfeksiyonunun varlığı tespit edilirse, bu sürünün resmi brusellozdan ari statüsü iptal edilir. Bu durumdaki sürünün statüsünü tekrar kazanabilmesi için salgın sırasında sürüde bulunan tüm sığırlar, sürü kontrol testine tabi tutulacaktır. Oniki aylık yaşın üzerindeki bütün sığırlar, enfekte hayvanların sürüden uzaklaştırılmasından en az otuz gün sonra yapılan ilk test ve ilk testten altmış gün sonra yapılan ikinci testte negatif sonuç vermelidir. Salgın sırasında gebe olan dişi hayvanlarla ilgili olarak son kontrolün salgın sırasında gebe olan son hayvanın buzağılamasından en az yirmibir gün sonra yapılması gereklidir.

D – Sığır brusellozu hastalığından ari statü

1– Bir sığır sürüsü, bu Ek’in B başlığının (b) bendi ve (c) bendi ile alt bentlerinde belirtilen koşulları yerine getirdiğinde ve aşağıda tarif edildiği şekilde aşılama uygulandığında brusellozdan aridir;

a) Dişi sığırlar üç – altı aylık yaşta iken canlı S–19 aşısı (canlı suş) ile aşılanmıştır.

b) Canlı S–19 aşısı ile aşılanan otuz aylıktan küçük sığırlar serum aglütinasyon testinde her ml. için 30 IU’dan yukarı ve 80 IU’dan aşağı aglütinasyon titresi verebilirler ancak bu hayvanların bu durumda, oniki aydan daha az zaman önce aşılanmış olmaları halinde komplement fiksasyon testinde, 30 EEC ünitesinden daha aşağı sonuç vermesi ya da diğer bütün durumlarda 20 EEC ünitesinden daha aşağı sonuç vermeleri gerekmektedir.

E – Sığır brusellozu hastalığından ari statünün devamı

1– Bir sığır sürüsü aşağıda belirtilen koşulları yerine getirmesi durumunda brusellozdan ari statüsünü devam ettirir;

a) Bu Ek’in C başlığının ikinci fıkrasında belirtilen test rejimlerinden birisine tabi olmalıdır.

b) Sürüye giren sığırlar bu Ek’in C başlığının dördüncü fıkrasında belirtilen şartları taşımalı ya da;

(1) Brusellozdan ari sürülerden gelmiş olması ve oniki ayın üzerindeki sığırların sürüye gelişinden otuz gün öncesine kadar ya da sürüye girdikten sonra izolasyon durumunda iken serum aglütinasyon testinde her ml. için 30 IU’dan aşağı aglütinasyon titresi vermeli ve Ek– 3’e uygun olarak yapılan komplement fiksasyon testinde negatif sonuç vermeli veya,

(2) Brusellozdan ari sürüden gelmesi ve otuz aylık yaştan küçük olması, canlı S–19 aşısı ile aşılanmış olması, serum aglütinasyon testinde her ml. için 30 IU’dan yukarı fakat 80 IU’ dan düşük aglütinasyon testi vermelidir. Ancak bu durumda oniki aydan daha az zaman öncesinde aşılanmış dişi hayvanların komplement fiksasyon testinde 30 EEC ünitesinden düşük sonuç vermesi ve diğer bütün durumlarda ise 20 EEC ünitesinden düşük sonuç vermeleri gerekmektedir.

F – Sığır brusellozu hastalığından ari statünün askıya alınması, iptal edilmesi

1– Bir sığır sürüsünün brusellozdan ari statüsü aşağıdaki durumlarda askıya alınır;

a) Bu Ek’in D ve E başlıklarında belirtilen şartların yerine getirilmemesi veya,

b) Laboratuvar test sonuçlarına ve epidemiyolojik incelemelere dayanarak otuz aydan büyük bir ya da daha fazla sayıda sığırın bruselloz taşıdığından şüphe edilirse şüpheli hayvanlar kesilir ya da diğer hayvanlarla doğrudan veya dolaylı temaslarının önleneceği şekilde izole edilirler. Hayvanların izole edilmesi durumunda bunların sürüye yeniden katılması için serum aglütinasyon testinde her ml. için 30 IU’dan düşük aglütinasyon titresi vermesi ve komplement fiksasyon testinde ya da Bakanlık onaylı diğer testlerde negatif sonuç vermesi gerekmektedir. Hayvanların kesilmesi ve testler için mevcut olmaması durumunda askı halinin kaldırılabilmesi için Ek–3’e uygun olarak sürüde oniki aydan büyük bütün sığırlarda yapılan iki serum aglütinasyon testinde her ml. için 30 IU’dan düşük aglütinasyon titresi elde edilmesi gerekmektedir. Testlerden ilki hayvanların uzaklaştırılmasından otuz gün sonra ikincisi ise bundan altmış gün sonra yapılacaktır.

c) Eğer bu başlığın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen testlerin yapılacağı hayvanlar otuz aylıktan küçük ise ve canlı S–19 aşısı ile aşılanmışlarsa, bunların serum aglütinasyon testlerinde 30 IU’dan yukarı fakat 80 IU’dan aşağı sonuçları negatif olarak kabul edilecektir. Ancak bu durumda komplement fiksasyon testinde oniki aydan daha az zaman öncesinde aşılanmış olan dişi hayvanlar için 30 EEC ünitesinden düşük sonuç alınması ve veya diğer bütün durumlarda 20 EEC ünitesinden düşük sonuç alınması gereklidir.

2– Laboratuvar test sonuçlarına ve epidemiyolojik incelemelere dayanarak bir sürüde brusella enfeksiyonunun varlığı tespit edilirse bu sürünün brusellozdan ari statüsü iptal edilir. Bu durumdaki sürünün statüsünü tekrar kazanabilmesi için salgın sırasında sürüde bulunan tüm sığırlar, sürü kontrol testine tabi tutulur. Oniki aylık yaşın üzerindeki aşılanmamış bütün sığırların, ilk testin, enfekte sığır(lar)ın sürüden uzaklaştırılmasından en az otuz gün sonra yapıldığı ve altmış gün aralıklı iki testte negatif sonuç vermeleri şarttır. Salgın sırasında gebe olan dişi hayvanlarla ilgili olarak son kontrolün salgın sırasında gebe olan son hayvanın buzağılamasından en az yirmibir gün sonra yapılması gereklidir. Eğer burada belirtilen testlerin yapılacağı hayvanlar otuz aylıktan küçük ise ve canlı S–19 aşısı ile aşılanmışlarsa bunların serum aglütinasyon testlerinde her ml. için brusella titrelerinin 30 IU’dan yukarı fakat 80 IU’dan aşağı sonuçları negatif olarak kabul edilecektir. Ancak bu durumda komplement fiksasyon testinde oniki aydan daha az zaman öncesinde aşılanmış olan dişi hayvanlar için 30 EEC ünitesinden düşük sonuç alınması veya diğer bütün durumlarda 20 EEC ünitesinden düşük sonuç alınması gereklidir.

G – Resmi olarak Sığır Brusellozundan ari bölge

1– Ülke ya da bir bölümü Bakanlık tarafından tespit edilen kurallara göre aşağıda belirtilen koşulları yerine getirmesi durumunda resmi olarak brusellozdan ari ilan edilecektir;

a) En az son üç yıldır brusella enfeksiyonundan dolayı hiçbir atık vakasının olmaması, hiçbir B.Abortus izolasyonunun yapılmış olmaması ve sürülerin her takvim yılının otuzbir Aralık tarihinde hesaplandığı şekilde en az %99,8’inin beş yıl aralıksız resmi olarak brusellozdan ari statüsünü kazanmış olmalıdır.

b) Her sığır küpelenerek kayıt altına alınacaktır.

c) Atık vakaları zorunlu olarak bildirilecek ve gerekli inceleme yapılacaktır.

2– Ülke ya da bir bölümünün resmi olarak brusellozdan ari ilan edilmesi için ayrıca;

a) Bu başlığın birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen koşullar sağlanmaya devam edecek ve brusellozdan kaynaklandığından şüphe edilen atık vakalarının bildirimi ile incelenmesi zorunlu olacaktır.

b) Statünün kazanılmasını müteakip ilk beş yıllık sürede her yıl sürülerin en az %20’sinde yirmidört ayın üzerindeki bütün sığırların Ek–3’e uygun olarak yapılan serolojik testlerinde negatif sonuç vermeleri ya da sütçü sığır sürülerinde Ek–3’e uygun olarak yapılan süt örneklerinin muayenesinde negatif sonuç alınması gereklidir.

c) Bruselloz ile enfekte olduğundan şüphe edilen her sığır yetkili birime bildirilmekte ve en az iki resmi serolojik kan testinden ve uygun örneklerden mikrobiyolojik muayenenin dahil olduğu bruselloz yönünden resmi epidemiyolojik incelemeye tabi tutulmaktadır.

ç) Bu başlığın (c) bendinde belirtilen testlerde negatif sonuç alınana kadar devam edecek olan şüpheli dönemde, sürünün resmi olarak brusellozdan ari statüsü askıya alınır. Ayrıca şüpheli sığırların temas ettiği ve epidemiyolojik olarak bağlantılı olan diğer sürülerin de resmi brusellozdan–ari statüleri askıya alınır.

d) Ari ilan edilen bölgede yayılma gösteren bir bruselloz salgını söz konusu olduğunda bütün sığırlar kesime tabi tutulurlar. Kalan şüpheli türlere ait hayvanlarda uygun testler yapılır ve barınaklar ve ekipman temizlenir ve dezenfekte edilir.

3– Ek–1’de belirtilen amaçlara uygun olarak bir serolojik test ile ya bir serum aglütinasyon testi, buffered brusella antijen testi, komplement fiksasyon testi, plazma aglütinasyon testi, plazma ring testi, mikro–aglütinasyon testi ya da Ek–3’te tarif edilen individüel kan ELISA testi ifade edilmektedir. Bakanlık tarafından tespit edilen prosedüre uygun olarak onaylanmış ve Ek–3’te tarif edilmiş diğer diyagnostik testler de Ek–1 amaçları doğrultusunda kabul edilir. Süt testi ile, Ek–3’e uygun olan bir sütte ring testi ya da sütte ELISA ifade edilmektedir.

Ek–2

RESMİ OLARAK BRUSELLOZDAN (B. melitensis) ARİ

VE BRUSELLOZDAN ARİ KOYUN VEYA KEÇİ SÜRÜSÜ

A – Resmi olarak koyun keçi brusellozu hastalığından ari statü

1– Bir koyun veya keçi sürüsü aşağıdaki koşulların varlığında resmi olarak brusellozdan (B. melitensis) aridir;

a) Bruselloza (B. melitensis) duyarlı bütün hayvanlarda en az son oniki aydır brusellozun (B. melitensis) klinik belirtileri görülmez.

b) En az iki yıl önce genç Rev–1 aşısı ile ya da Bakanlık tarafından tespit edilen prosedüre uygun olarak onaylanmış başka bir aşı ile aşılanmış hayvanların dışında aşılanmış hiçbir koyun ve keçi bulunmamalıdır.

c) Altı ayın üzerindeki bütün koyun ve keçiler, altı ay ya da daha fazla aralıkla Ek–4’ e uygun olarak yapılan iki testte negatif sonuç vermelidir.

ç) Bu başlığın (c) bendinde belirtilen testleri müteakip, sürüde, yalnızca sürüde doğmuş olan koyun ve keçiler bulunmalı ya da resmi olarak brusellozdan ari sürülerden gelen koyun ve keçilerden oluşmalıdır.

B – Resmi olarak koyun keçi brusellozu hastalığından ari statünün devamı

1– Bir koyun keçi sürüsü aşağıda belirtilen koşulları yerine getirmesi durumunda resmi olarak brusellozdan ari statüsünü devam ettirir;

2– Resmi olarak brusellozdan (B. melitensis) ari koyun veya keçi işletmelerinin resmi olarak brusellozdan ari olarak tanınan bir bölgede bulunmaması durumunda ve içerisine ariliği tespit edildikten sonra hayvan girişi olan işletmelerde, altı ayın üzerindeki hayvanları temsil edici sayıda koyun ve keçiler yılda bir kontrole tabi tutulur. Sürünün resmi brusellozdan (B. melitensis) ari statüsünü devam ettirmesi için bu testlerin sonuçlarının negatif olması gereklidir. Her işletmede test edilecek temsili hayvan sayısı aşağıdaki şekilde tespit edilmelidir.

a) Altı ayın üzerindeki kastre edilmemiş bütün erkek hayvanlar.

b) Son testten sonra işletmeye getirilmiş olan bütün hayvanlar.

c) Üreme yaşına (cinsel olgunluğa) ulaşmış olan dişilerin % 25’i ya da sağımdaki hayvanlarda her işletme için minimum 50 hayvan, 50’den az sayıda dişi hayvan varsa tüm dişi hayvanlar.

3– Koyun ya da keçi işletmelerinin %99’undan fazlasının resmi olarak brusellozdan (B. melitensis) ari olarak ilan edildiği, resmi olarak brusellozdan ari bir bölge için, resmi olarak brusellozdan ari koyun ve keçi işletmelerinin kontrol sıklığı, resmi olarak brusellozdan ari olmayan işletmelerin resmi kontrol altına alınması veya eradikasyon programına dahil edilmiş olması şartı ile üç yıla uzatılabilir.

C – Resmi olarak koyun keçi brusellozu hastalığından ari statünün iptali

1– Bir koyun keçi sürüsünün resmi olarak brusellozdan ari statüsü;

a) Bir ya da daha fazla sayıda koyun ya da keçinin bruselloz (B. melitensis) taşıdığından şüphe edilmesi durumunda, işletmenin resmi olarak brusellozdan ari statüsü yetkili birim tarafından iptal edilir. Ancak hayvan ya da hayvanlar derhal itlaf edilir veya hastalığın resmi tespitine kadar izole edilirse veya hastalık şüphesi resmi olarak kaldırılırsa statü şartlı olarak askıya alınabilir.

b) Brusellozis (B. melitensis) tespit edildiğinde şartlı olarak askıya alma durumunun yetkili birim tarafından kaldırılması için, bütün enfekte hayvanların ya da enfeksiyona duyarlı tüm hayvan türlerinin kesilmesi ve en az üç ay ya da daha fazla aralıkla Ek–4’ e uygun olarak yapılan iki testte işletmedeki altı aylıktan yaşlı bütün hayvanların negatif sonuç vermesi gerekir.

2– Yetkili birim, enfekte sürü, resmi olarak brusellozdan (B. melitensis) ari olarak tanımlanan bir bölgede yer alıyorsa;

a) Sürüdeki bütün enfekte hayvanları ve bütün enfeksiyona duyarlı hayvan türüne ait hayvanları kestirir.

b) Epidemiyolojik bir inceleme yaptırır ve enfekte sürü ile epidemiyolojik bağlantısı bulunan sürülerde bu başlığın birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen testlerin yapılmasını sağlar.

3– Bakanlık bu Ek’in B başlığı kapsamında bir bruselloz salgınının tespit edilmesi durumunda, yeni bruselloz (B. melitensis) salgını ile ilgili koşulları gözden geçirerek, gerekli gördüğünde bölgenin statüsünün askıya alınmasına ya da iptaline karar verebilir. Statünün iptali durumunda yeniden statü kazanılmasının şartları aynı prosedüre uygun olarak belirlenecektir.

Ç – Resmi olarak koyun keçi brusellozu hastalığından ari sürüye yeni hayvan katılması

1– Resmi olarak brusellozdan ari bir koyun veya keçi sürüsüne yeni koyun ve keçilerin katılmasına aşağıdaki koşullar yerine getirilmediği sürece izin verilmez;

a) Resmi olarak brusellozdan ari koyun ve keçi sürülerinden gelen koyun ve keçiler olmalıdır.

b) Brusellozdan ari bir işletmeden gelmesi ve;

(1) Bakanlığın belirlediği şekilde, küpelenerek tanımlanmış olmaları,

(2) Bruselloza karşı kesinlikle hiç aşılanmamış olmaları veya aşılanmışlarsa bunun iki yılı aşkın bir süre öncesinde gerçekleşmiş olması gereklidir. Ayrıca iki yaşın üzerindeki dişi hayvanlar yedi aydan önce aşılanmışlarsa da sürüye katılabilirler ve

(3) Bulundukları sürüde resmi gözetim altında izole edilmiş olmaları ve bu tür izolasyon sırasında Ek–4’ e uygun olarak en az altı hafta ara ile yapılan iki testte negatif sonuç vermiş olmaları gereklidir.

D – Resmi olarak koyun keçi brusellozundan ari bölge

1– Ülke ya da bir bölümünün Bakanlık tarafından resmi olarak brusellozdan ari olarak tanımlanması için;

a) İçerisinde bulunan koyun ve keçi işletmelerinin en az %99,8’inin resmi olarak brusellozdan ari işletmeler olmalıdır veya,

b) Aşağıda belirtilen koşulları yerine getirmesi gereklidir.

(1) En az beş yıldır koyun ve keçi brusellozu bildirimi zorunlu bir hastalık olmalıdır.

(2) En az beş yıldır hiçbir koyun ve keçi brusellozu resmi olarak tespit edilmemelidir.

(3) Aşılama en az üç yıldır yasaklanmış olmalıdır.

c) Ülke ya da bir bölümünde Bakanlık tarafından tespit edilen koşullara uyulmalıdır.

2– Yukarıda açıklanan koşulların yerine getirilmesi yanında,

a) Ülke ya da bir bölümünün resmi olarak brusellozdan ari (B. melitensis) olarak tanımlanmasından sonraki ilk yıl içinde sürü ya da mezbaha düzeyinde rastgele kontroller yapıldığında, %99 güven aralığında işletmelerin %0.2’sinden daha azının enfekte olarak tespit edilmesi ya da altı ayın üzerindeki bütün koyun ve keçilerin en az %10’unun Ek–4’ e uygun olarak yapılan testlerinde negatif sonuç vermeleri gereklidir.

b) Ülke ya da bir bölümünün resmi olarak brusellozdan ari (B. melitensis) olarak tanınmasından sonraki ikinci yıl içinde işletme ya da mezbaha düzeyinde rasgele kontroller yapıldığında %95 güven aralığında işletmelerin %0.2’sinden daha azının enfekte olarak tespit edilmesi ya da altı ayın üzerindeki bütün koyun ve keçilerin en az %5’inin Ek–4’ e uygun olarak yapılan testlerinde negatif sonuç vermeleri gereklidir.

c) Bu başlığın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şartlarda, Bakanlık tarafından tespit edilen prosedüre uygun olarak değişikliğe gidilebilir.

E – Koyun keçi brusellozu (B. melitensis) hastalığından ari statü

1– Bir koyun veya keçi sürüsü aşağıdaki koşulların varlığında brusellozdan (B. melitensis) aridir;

a) Bruselloza (B. melitensis) duyarlı bütün hayvanlar en az son oniki aydır brusellozun (B. melitensis) klinik belirtilerini göstermemelidir.

b) Koyun veya keçilerin tamamı ya da bir kısmı Genç Rev–1 aşısı veya Bakanlıkça belirlenen prosedüre uygun olarak onaylanmış bir başka aşı ile aşılanmıştır. Hayvanlar üç – altı aylık yaşta iken aşılanmış olmalıdır.

c) Test sırasında sürüde onsekiz ayın üzerindeki bütün aşılanmış koyun ve keçilerde en az altı ay ara ile Ek–4’ e uygun olarak yapılan iki testte negatif sonuç alınmalıdır.

ç) Aşılanmamış ve test sırasında altı ayın üzerindeki bütün koyun ve keçilerde en az altı ay ara ile Ek–4’e uygun olarak yapılan iki testte negatif sonuç alınmalıdır.

d) Sürüde bruselloz testlerinin uygulanmasından sonra, sürüye katılan bütün koyun ve keçiler ya bu işletmede doğmuş ya da brusellozdan ari bir sürüden gelmiş olmalıdır.

2– Brusellozdan ari olduğu yetkili birimce tespit edildikten sonra yukarıda belirtilen şartlar yerine getirilmeye devam edilmelidir.

F – Koyun keçi brusellozu (B. melitensis) hastalığından ari statünün devamı

1– Bir koyun keçi sürüsü aşağıda belirtilen koşulları yerine getirmesi durumunda brusellozdan ari statüsünü devam ettirir;

a) Sürüde mevcut koyun ve keçi sayısını temsil edici sayıda hayvan yılda bir kez teste tabi tutulur. İşletmenin statünü koruması testlerin negatif çıkmasına bağlıdır.

b) Sürüde test edilecek temsili hayvan sayısı aşağıdaki şekilde tespit edilmelidir.

(1) Altı ayın üzerindeki kastre edilmemiş ve aşılanmamış bütün erkek hayvanlar,

(2) Onsekiz ayın üzerindeki bütün kastre edilmemiş ve aşılanmış olan erkek hayvanlar,

(3) Son testten sonra sürüye getirilmiş olan bütün hayvanlar,

(4) Üreme yaşına (cinsel olgunluğa) ulaşmış olan dişilerin % 25’i ya da sağımdaki hayvanlarda minimum elli hayvan, elliden az sayıda dişi hayvan varsa bütün dişi hayvanlar test edilir.

G – Koyun keçi brusellozu (B. melitensis) hastalığından ari statünün iptali

1– Bir koyun keçi sürüsünün brusellozdan ari statüsü;

a) Bir ya da daha fazla sayıda koyun ya da keçinin bruselloz (B. melitensis) taşıdığından şüphe edilmesi durumunda, sürünün brusellozdan ari statüsü yetkili birim tarafından iptal edilir. Ancak hayvan ya da hayvanlar derhal itlaf edilir veya hastalığın resmi tespiti yapılana kadar izole edilirse veya hastalık şüphesi resmi olarak kaldırılırsa statü şartlı olarak askıya alınabilir.

b) Brusellozis (B. melitensis) tespit edildiğinde şartlı olarak askıya alma durumunun yetkili birim tarafından kaldırılması için, bütün enfekte hayvanların ya da enfeksiyona duyarlı tüm hayvan türlerinin kesilmesi ve en az üç ay ya da daha fazla aralıkla Ek–4’ e uygun olarak aşağıda belirtilen hayvanlarda yapılan iki testte negatif sonuç alınması gereklidir.

(1) Onsekiz aylık yaşın üzerindeki bütün aşılanmış hayvanlar,

(2) Altı aylık yaşın üzerindeki bütün aşılanmamış hayvanlar.

Ğ – Koyun keçi brusellozu (B. melitensis) hastalığından ari sürüye yeni hayvan katılması

1– Brusellozdan ari bir koyun veya keçi sürüsüne yeni koyun ve keçilerin katılmasına aşağıdaki koşullar yerine getirilmediği sürece izin verilmez;

a) Brusellozdan (B. melitensis) ari ya da resmi olarak ari bir işletmeden gelen koyun ve keçiler olmalıdır.

b) (a) bendinde belirtilen işletmelerin dışındaki işletmelerden gelen hayvanların aşağıda yer alan şartları yerine getirmesi gerekmektedir.

(1) Hayvanların Bakanlıkça belirlenen şekilde küpelenerek tanımlanmış olmalıdır.

(2) Bruselloza (B. melitensis) duyarlı türlere ait bütün hayvanlar, en az oniki aydır brusellozun (B. melitensis) klinik belirtileri görülmeyen sürülerden gelmelidir.

c) Son iki yıl içinde aşılanmamış olmaları veya,

(1) Bulundukları sürüde resmi veteriner hekim gözetimi altında izole bir şekilde tutulmuş olmaları ve bu süre içinde Ek–4’ e uygun olarak en az altı ay ara ile yapılan iki teste negatif sonuç vermiş olmalı veya,

(2) Üç – altı aylık yaşta ve varış yeri olan sürüye girişlerinden en az onbeş günden öncesinden Genç Rev–1 aşısı ile ya da Bakanlık tarafından tespit edilen prosedüre uygun olarak onaylanmış olan diğer bir aşı ile aşılanmış olmaları gerekmektedir.

H – Brusellozdan ari koyun veya keçi sürüsünün, resmi olarak brusellozdan ari sürü statüsü kazanması

1– Brusellozdan (B. melitensis) ari bir koyun veya keçi işletmesinin resmi olarak brusellozdan (B. melitensis) ari bir sürü statüsü kazanması için aşağıdaki koşulların yerine getirildiği minimum iki yıllık bir sürenin geçmesi gerekmektedir;

a) Sürüde en az iki yıl önce bruselloza karşı (B. melitensis) aşılanmış hayvan bulunmamalıdır.

b) İkinci yılın sonunda Ek–4’ e uygun olarak yapılan testte altı ayın üzerindeki bütün hayvanların negatif sonuç vermeleri gerekir.

c) İki yıllık süre boyunca bu Ek’in Ğ başlığında belirtilen koşullara uygunluk devam etmelidir.

Ek–3

ETKENİN TANIMLANMASI, BRUSELLOZ TESTLERİ

VE REFERANS LABORATUVARLARI

A – Etkenin tanımlanması

1 – Abort materyalinde, vajinal akıntılarda veya sütte Brusella organizmalarının morfolojilerinin modifiye asit–fast ya da immünspesifik boyama ile gösterilmeleri, özellikle de serolojik testlerle desteklendiğinde, brusellozun varlığına işaret eden bulgulardır. İzolasyondan sonra faj lizis ve/veya oksidatif metabolizma testleri, kültürel, biyokimyasal ve serolojik kriterler ile tür ya da biyovarın tanımlanacaktır. Kullanılan teknik ve vasatlar ile bunların standardizasyonu ve sonuçların yorumlanması OIE Diyagnostik Testler ve Aşılarla İlgili Standartlar Rehberi’nde, Sığır Brusellozu ve Koyun Keçi Brusellozu teşhisi için belirtilen güncel uygulamalarla uyumlu olacaktır.

B – Bruselloz testleri

1– İmmunolojik testler.

2– Standartlar.

a) Roz Bengal testi (RBT), serum aglütinasyon testi (SAT), komplement fiksasyon testi (CFT) ve süt ring testinde (MRT) kullanılan bütün antijenlerin hazırlanmasında Brusella abortus biyovar 1 Weybridge suş No 99 ya da USDA suşu 1119–3 kullanılır.

b) RBT, SAT, CFT ve MRT için standart referans serum OIE uluslararası referans standart serumu (OIEISS) olup bu serum WHO ikinci uluslararası anti–Brusella abortus serumu (ISAbS) olarak da isimlendirilmiştir.

c) ELISA testleri için standart referans serumlar aşağıda belirtilmiştir;

(1) OIEISS,

(2) Zayıf pozitif OIE ELISA standart serumu (OIEELISAWPSS),

(3) Kuvvetli pozitif OIE ELISA standart serumu (OIEELISASPSS),

(4) Negatif OIE ELISA standart serumu (OIEELISANSS).

ç) OIEISS, OIEELISAWPSS, OIEELISASPSS ve OIEELISANSS kendilerinden yola çıkılarak, her bir test için oluşturulması zorunlu olan ikincil ulusal referans standartlarının (çalışma standartları) hazırlandığı uluslararası birincil standartlardır.

3– Serum ya da sütte sığır brusellozunun tespitinde kullanılan enzim–linked immunosorbent assay (ELISA) veya diğer bağlayıcı testler aşağıdaki gibidir;

a) Materyal ve ayıraçlar, kullanılan teknik ve sonuçların yorumlanması OIE Diyagnostik Testler ve Aşılarla İlgili Standartlar El Kitabı yer alan prensipler ile uyumlu olmalı ve en azından laboratuvar ve diyagnostik çalışmaları içermesi gerekmektedir.

b) Testin standardizasyonu.

(1) Test prosedürünün individüel serum örnekleri için standardizasyonu:

Negatif serum içinde (ya da negatif toplu serum örnekleri içinde) hazırlanan OIEISS’in 1/150 ön–dilüsyonu veya OIEELISAWPSS ‘ın 1/2 ön–dilüsyonu veya OIEELISASPSS’ın 1/16 ön–dilüsyonunun pozitif reaksiyon vermesi gerekir.

Negatif serum içinde (ya da negatif toplu serum örnekleri içinde) hazırlanan OIEISS’ın 1/600 ön–dilüsyonu veya OIEELISAWPSS’ın 1/8 ön–dilüsyonu veya OIEELISASPSS’ın 1/64 ön–dilüsyonunun negatif reaksiyon vermesi gerekir. OIEELISANSS’ın daima negatif reaksiyon vermesi gerekir.

(2) Havuz serum örneklerinin test prosedürünün standardizasyonu:

Negatif serum içinde (ya da negatif toplu serum örnekleri içinde) hazırlanan ve havuzu oluşturan örnek sayısı kadar negatif serumla tekrar dilüe edilen OIEISS’ın 1/150 ön–dilüsyonuveya OIEELISAWPSS’ın 1/2 ön–dilüsyon veya OIEELISASPSS’ın 1/16 ön–dilüsyonunun pozitif reaksiyon vermesi gerekir. OIEELISANSS’ın daima negatif reaksiyon vermesi gerekir.Testin, serumlarından havuz oluşturulmuş bir hayvan grubu içerisindeki tek bir hayvanda enfeksiyon belirtisini yeterli düzeyde tespit etmeye yeterli olması gerekmektedir.

(3) Havuz oluşturulmuş süt veya peynir altı suyu test prosedürünün standardizasyonu:

Negatif serum içinde (ya da negatif toplu serum örnekleri içinde) hazırlanan ve negatif süt ile 1/10 oranında tekrar dilüe edilen OIEISS’ın 1/1000 ön–dilüsyonu veya OIEELISAWPSS’ın 1/16 ön–dilüsyonu veya OIEELISASPSS’ın 1/125 ön–dilüsyonunun pozitif reaksiyon vermesi gerekir.1/10 negatif süt içinde dilüe edilmiş olan OIEELISANSS’ın daima negatif reaksiyon vermesi gerekir.Testin, süt veya peynir altı suyu örneklerinden havuz oluşturulmuş bir hayvan grubu içerisindeki tek bir hayvanda enfeksiyon belirtisini yeterli düzeyde tespit etmeye yeterli olması gerekmektedir.

4– Sığır brusellozunun teşhisinde ELISA testlerinin kullanım koşulları;

a) Serum örneklerinde ELISA testleri için yukarıda belirtilen kalibrasyon koşullarının kullanılarak, ELISA’nın diyagnostik sensitivitesinin içinde bulunulan epidemiyolojik durum göz önüne alınarak, RBT veya CFT’ye eşit ya da daha yüksek olması gerekmektedir.

b) Havuz oluşturulmuş süt örneklerinde ELISA testleri için yukarıda belirtilen kalibrasyon koşullarının kullanılarak, ELISA’nın diyagnostik sensitivitesinin içinde bulunulan epidemiyolojik durumla birlikte ortalama ve beklenen en iyi yetiştirme sistemleri göz önüne alınarak MRT’ye eşit ya da daha yüksek olması gerekmektedir.

c) ELISA testlerinin sürü statüsünün tespiti ve korunmasında sertifikasyon amacı ile kullanıldığı durumlarda serum örneklerinden havuz oluşturulmasında test sonuçlarının hiçbir şüpheye yer vermeksizin havuzda yer alan münferit hayvan ile ilişkili olduğunu ortaya koyacak şekilde oluşturulması gerekmektedir. Hayvanlardan alınan individüel serum örneklerinde teyit edici testlerin de uygulanması zorunludur.

ç) ELISA testleri bir çiftlikte sağımdaki süt ineklerinin en az %30’undan toplanan sütlerden hazırlanan bir süt örneğinde kullanılabilir. Bu metot kullanılacağı zaman muayene için alınan örneklerin, kendilerinden süt örneği alınan ilgili hayvanlarla şüpheye yer vermeyecek şekilde bağlantısının kurulabilmesini sağlamak amacı ile gerekli önlemler alınmalıdır. Münferit hayvanlardan alınan serum örneklerinde teyit edici testlerin yapılması zorunludur.

5– Komplement fiksasyon testi (CFT).

a) Antigen, fenol–salin (NaCl %0,85 (m/v)) ve veronal bufferda fenol %0,5 % (v/v) (hacim/hacim) içindeki bakteriyel süspansiyondan oluşur. Antijenlerin konsantre durumda dağıtımında kullanılan dilüsyon faktörünün şişe etiketinde belirtilmesi gerekir. Antijen 4 °C’de saklanmalı ve dondurulmamalıdır.

b) Sığır serumunun inaktivasyonu 56 ila 60 °C arasında, otuz – elli dakika süre ile yapılmalıdır.

c) Test prosedürü içinde gerçek bir reaksiyon oluşturmak için total hemoliz için gerekli olan minimum dozdan daha yüksek dozda bir komplement dozu kullanılmalıdır.

ç) Komplement fiksasyon testinin yapılmasında, her defasında aşağıdaki kontrollerin yapılması zorunludur;

(1) Serumun anti–komplementer etkisi,

(2) Antijenin kontrolü,

(3) Sensitize (duyarlı hale gelmiş) alyuvarların kontrolü,

(4) Komplementin kontrolü,

(5) Pozitif serum kullanılırken reaksiyon başlangıcındaki sensitivitenin kontrolü,

(6) Negatif serum kullanılarak reaksiyonun spesifisitesinin kontrolü.

d) Sonuçların hesaplanması: CFT testte sonuçlar, Ulusal Standart anti Brusella Abortus Serum (USAbS) a göre yapılır. USAbS, 1 ml.’sinde 1000 internasyonal Komplement Fikzasyon Ünitesi (ICFTU) ihtiva eder. Serum International Standart Serum (OIEISS) baz alınarak standardize edilmiştir. CFT inde kullanıldığı zaman alınan titre TUSAbS (OIEISS) olarak verilir. Test edilen serumun titresi ise TTESTSERUM olarak verilir. Test sonucu, test edilen serumun her ml deki ICFTU ni gösterecek şekilde verilir. Elde edilen titrenin ICFTU nin hesaplanmasında kullanılan Faktör (F) titrenin ICFTU e dönüştürülmesi için kullanılır ve aşağıdaki formül ile hesaplanır;

F = 1000 × 1/ TUSAbS(OIEISS)

Test serumunun her ml. sindeki internasyonal CFT ünitesinin (ICFTUTESTSERUM) hesaplanmasında kullanılan formül;

ICFTUTESTSERUM = F × 1/ TUSAbS

Örnek: Uygulanan CFT testinde TUSAbS titresi 1/1280 de pozitif reaksiyon vermiş ve TTESTSERUM titresi 1/320 de pozitif vermiş bir serumun ICFTU nin hesaplanması;

F= 1000 × 1/1/1280= 1000 × 0.0078125 = 0.78125

ICFTUTESTSERUM = 0.78125 × 320 = 250

Örnek serum 250 ICFTU ihtiva eder. 20 ICFTU ve üzeri olarak tespit edilen titreler pozitif olarak kabul edilir.

e) Sonuçların yorumlanması; ml.’de yirmi ya da daha fazla ICFTU içeren bir serum pozitif kabul edilir.

6– Süt ring testi (MRT).

a) Antijen fenol salin (NaCl %0,85 (m/v) ve fenol %0,5 (v/v)) içindeki bakteriyel süspansiyonun hematoksilen ile boyanmasıyla meydana gelir. Antijen 4 °C’de saklanır ve dondurulmaz.

b) Antijen sensitivitesi OIEISS ile bağlantılı olarak antijenin OIEISS’in negatif sütte 1/500 dilüsyonunda pozitif reaksiyon verirken 1/1000 dilüsyonda negatif sonuç verecek şekilde standardize edilmesi gerekmektedir.

c) Ring testi çiftlikteki her süt yayığı içeriği ya da dökme tankı içeriğini temsil edecek örneklerde yapılmalıdır.

ç) Süt örnekleri dondurulmamalıdır, ısıtılmamalıdır ya da aşırı şekilde sallanmamalıdır.

d) Reaksiyon aşağıda sıralanan metotlardan biri kullanılarak gerçekleştirilmelidir;

(1) 1 ml hacimde bir süt örneğinin en az 25 mm. lik yükseklikte bir süt kolonunda, boyalı standardize antijenlerden birinin ya 0,03 ml ya da 0,05 ml miktarında eklenmesi,

(2) 2 ml hacimde bir süt örneğinin en az 25 mm. lik yükseklikte bir süt kolonunda, boyalı standardize antijenlerden birinin 0,05 ml miktarında eklenmesi,

(3) 8 ml. hacminde süte standardize boyalı antijenlerden birinden 0,08 ml miktarında eklenmesi.

e) Süt ve antijen karışımlarının pozitif ve negatif çalışma standartları ile birlikte 37 °C’de altmış dakika inkübe edilmesi gerekir. Bunu müteakip 4 °C’de onaltı – yirmidört saatlik ilave bir inkübasyon testin duyarlılığını artırır.

f) Sonuçların yorumlanması.

(1) Negatif reaksiyon: renkli süt, renksiz krema,

(2) Pozitif reaksiyon: Tıpatıp aynı renkte süt ve krema veya renksiz süt ve renkli krema.

7– Roz bengal pleyt Test (RBT).

a) Antijen pH of 3,65 ± 0,05’de roz bengal boyası ile boyanmış Brusella antijen dilüenti içinde tamponlu bir bakteriyel süspansiyondan oluşur. Kullanıma hazır olarak dağıtımı yapılacak antijenin 4 °C’de muhafaza edilmesi ve dondurulmaması gerekmektedir.

b) Antijen hücre konsantrasyonuna bakılmaksızın hazırlanmalı fakat sensitivitesi OIEISS ile bağlantılı olarak antijenin 1/45 serum dilüsyonda pozitif ve 1/55 dilüsyonda negatif sonuç verecek şekilde standardize edilmesi gerekir.

c) RBT şu şekilde yapılmalıdır;

(1) Serum (20–30 µl) beyaz zemin (tuğla) ya da emaye pleyt üzerinde eşit hacimde antijen ile karıştırılır ve 2 cm çapında bir zon oluşması beklenir. Karışım ortam sıcaklığında dört dakika süre ile hafifçe sallanır ve sonra uygun ışık altında aglütinasyon yönünden incelenir.

(2) Otomatik metot kullanılabilir fakat bunun en az manüel metot kadar duyarlı olması zorunludur.

(3) Sonuçların yorumlanması; kenarlarda aşırı bir kuruma olmadığı sürece gözle görülebilir herhangi bir reaksiyon pozitif olarak kabul edilir. Pozitif ve negatif çalışma standartları her test serisinde bulunmalıdır.

8– Serum aglütinasyon testi (SAT).

a) Antijen fenol salinde (NaCl %0,85 (m/v) ve fenolde %0,5 (v/v)) bakteriyel süspansiyondan oluşur. Formaldehit kullanılmamalıdır. Konsantre durumda dağıtımı söz konusu olan antijenin dilüsyon faktörünün şişe etiketi üzerinde belirtilmesi koşuluyla dağıtımı yapılabilir. Antijen süspansiyonuna final test dilüsyonuna serum aglütinasyon testinde yanıltıcı pozitiflerin oranını düşürmek için 5mm EDTA ilave edilebilir. Daha sonra antijen süspansiyonunda pH yeniden 7,2’ye ayarlanmalıdır.

b) OIEISS 1 000 uluslararası aglütinasyon birimi içerir.

c) Antijen hücre konsantrasyonuna bakılmaksızın hazırlanır fakat sensitivitesi OIEISS ile bağlantılı olarak antijenin ya 1/600–1/1000 final serum dilüsyonunda %50 aglütinasyon vereceği şekilde ya da 1/500–1/750 final serum dilüsyonunda %75 aglütinasyon vereceği şekilde standardize edilmelidir. Ayrıca tanımlanmış serum paneli kullanılarak yeni ve önceden standardize edilmiş olan antijen beçlerinin reaktivitelerinin karşılaştırılması önerilmektedir.

ç) Test ya tüplerde ya da mikropleytlerde yapılır. Antijen ve serum dilüsyonları karışımı 37 °C’de onaltı – yirmidört saat inkübe edilmelidir. Her serum için en az üç dilüsyon hazırlanmalıdır. Şüpheli serum dilüsyonları pozitiflik limiti içinde okunan reaksiyonun median tüpte okunmasını sağlayacak şekilde (ya da mikropleyt metodunda gözde) düzenlenmelidir.

d) Sonuçların yorumlanması; bir serumun Brusella aglütinasyonunun derecesi her ml.’de IU cinsinden ifade edilir. 30 ya da daha yukarı IU içeren bir serum pozitif olarak kabul edilir.

C – cELISA testi

1– Kompetitif enzyme linked immunosorbent assay (cELISA) testi.

2– cELISA için kullanım şartları;

a) cELISA ticari amaçlı sertifikalandırmalarda kullanılamaz.

b) cELISA’nın örneğin indirekt ELISA’dan daha yüksek spesifisiteye sahip olduğu gösterilmiştir. Bu nedenle serolojik testlerin sonuçlarının değerlendirilmesini destekleyici bir metot olarak kullanılabilir.

3– Test prosedürü, OIE Diyagnostik Testler ve Aşılarla İlgili Standartlar El Kitabına uygun olarak gerçekleştirilecektir.

Ç – Ulusal Referans laboratuvarları

1– Ulusal Referans laboratuarları.

2– Ulusal Referans laboratuvarlarının görev ve sorumlulukları;

a) Ülkede kullanılan test metodunun güvenilirliğini gösteren geçerlilik çalışmalarının sonuçlarının onaylanması,

b) Kullanılan ELISA kitlerinde havuz oluşturulacak maksimum örnek sayısının tespiti,

c) Standart ikincil ulusal referans serumlarının (çalışma standartları) uluslararası birincil standart seruma karşı kalibre edilmesi,

ç) Ülkede kullanılan antijenlerin ve ELISA kit beçlerinin kalite kontrolleridir.

Ek–4

RESMİ BRUSELLOZ (B. melitensis) TESTLERİ

A –Testler

1– Roz Bengal Testi;

a) Rose Bengal testi koyun veya keçi sürülerinde resmi olarak brusellozdan ari ve brusellozdan arilik statüsünün elde edilmesinde izleme (screening) testi olarak kullanılabilir. Testin uygulanması Ek–3’e göre yapılır.

b) Roz Bengal testini uygularken, işletmedeki hayvanlardan %5’ten fazlası pozitif reaksiyon verirse, işletmedeki her hayvan üzerinde komplement fiksasyon metodu ile bir test daha uygulanır.

2– Komplement–fiksasyon testi;

a) Komplement–fiksasyon testi bütün münferit hayvan testlerinde kullanılmalıdır.

b) Komplement–fiksasyon testi koyun veya keçi işletmelerinde işletmenin resmi olarak brusellozdan ari veya brusellozdan ari statüsü elde edilmesinde kullanılabilir.

c) 20 ya da daha yüksek CFT birim/ml. içeren serumlar pozitif olarak kabul edilir.

3– Kullanılan antijenler ulusal referans laboratuvarı tarafından onaylanmalıdır. İkinci uluslararası standart anti brusella abortus serumuna karşı standardize edilmelidir.

4– Çalışma serumu standart serumla standardize edilmelidir ve Merkez Veteriner Laboratuvarı, Weybridge, Surrey, İngiltere tarafından hazırlanan ikinci uluslararası standart anti brusella abortus serumuna uyumlu olmalıdır.

B – Bulaşıcı Epididimitis (Brusella ovis) Resmi Testi

1– Komplement–fiksing testi;

a) Kullanılan spesifik antijen ulusal referans laboratuvarı tarafından onaylanmalı ve uluslararası standart anti brusella ovis serumuna karşı standardize edilmelidir.

b) Çalışma serumu Merkez Veteriner Laboratuvarı, Weybridge, Surrey, İngiltere tarafından hazırlanan uluslararası standart anti brusella ovis serumu ile standardize edilmelidir. Her ml. için 50 ya da daha yüksek uluslararası birim içeren bir serum pozitif olarak kabul edilir. 

TOHUMLUK SERTİFİKASYON İŞLEMLERİNDE YETKİ DEVRİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

3 Nisan 2012 SALI                                 Resmî Gazete                                    Sayı : 28253

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

TOHUMLUK SERTİFİKASYON İŞLEMLERİNDE YETKİ DEVRİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1 – 13/1/2008 tarihli ve 26755 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumluk Sertifikasyon İşlemlerinde Yetki Devri Yönetmeliğinin başlığı ve 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“TOHUMCULUK HİZMETLERİNDE YETKİ DEVRİ YÖNETMELİĞİ”

“MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Bakanlıkça yürütülen tohumculuk hizmetlerinden tohumluk sertifikasyon işlemleri ve piyasa denetimiyle ilgili yetki devri esaslarını belirlemektir.”

MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, alan kontrolleri, numune alma, laboratuvar analizleri ve belgelendirilme ile piyasa denetimi konularında yetki devrinin şartları, alan kontrolleri, numune alma, laboratuvar analizleri ve belgelendirme konularında yetki devredilecek birlik, kamu kurum ve kuruluşları, özel hukuk tüzel kişileri ve üniversitelerle, piyasa denetiminde yetki devredilecek birlik, kamu kurum ve kuruluşları ve üniversitelerin teknik ve fiziki şartlarına ilişkin usul ve esaslar ile yetki devrinin geri alınmasında uygulanacak iş ve işlemleri kapsar.”

MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c), (ç), (f), (g), (k) ve (m) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı fıkraya aşağıdaki (o), (ö) ve (p) bentleri eklenmiş ve aynı fıkranın (ı), (j), (l) ve (n) bentleri yürürlükten kaldırılmıştır.

“c) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

ç) Genel Müdürlük: Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünü,”

“f) Özel kontrolör: 8/8/2010 tarihli ve 27666 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumluk Kontrolör Yönetmeliği hükümlerine göre, tohumluk kontrolörü kartı sahibi Bakanlık çalışanları dışındaki gerçek kişileri,

g) Resmi kontrolör: Tohumluk Kontrolör Yönetmeliği hükümlerine göre, tohumluk kontrolörü kartı sahibi Bakanlık çalışanlarını,”

“k) Tohumluk üreticisi: 15/5/2009 tarihli ve 27229 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği hükümlerine göre tohum, fidan, fide, süs bitkisi üretici belgesi sahibi gerçek veya tüzel kişileri,”

“m) TTSM: Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğünü,”

“o) Birlik: Türkiye Tohumcular Birliğini,

ö) Bitki sağlığı kontrol kuruluşu: Bakanlıkça bitki sağlığı kontrolleri için yetkilendirilmiş kuruluşları,

p) EPPO: Avrupa ve Akdeniz Bitki Koruma Örgütünü,”

MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“b) Alan kontrol kuruluşları depo kontrolü yapmaya ve numune almaya da yetkilidir.

c) Alan kontrolleri yetkisi Genel Müdürlükçe belirlenen bitki grupları için verilir.”

MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“b) Yetki alan kuruluşlar aynı zamanda tohumluk üreticisi ise, yalnızca kendi ürettikleri tohumlukların analizlerini yapar ve belgelendirir.

c) Yetki devri Bakanlıkça belirlenen sertifikasyon sınıflarındaki tohumluk üretimleri için geçerlidir.”

MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“c) Üzerinde çalıştığı bitki türünde analiz yapabilecek, ISTA veya EPPO kurallarına uygun bir laboratuvara sahip olmak.”

MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 17 – (1) Denetim, 18 inci maddede belirtilen Komisyon tarafından, iki aşamada yapılır. Komisyon, yapılan denetimlere ilave olarak, hakem testleri sonuçlarını ve resmi sertifikasyon veya bitki sağlığı kontrol kuruluşlarının şahit numuneler üzerinde yaptığı analiz sonuçlarını da değerlendirir ve sonucu nihai bir raporla Genel Müdürlüğe bildirir. Yapılacak denetimler aşağıda belirtilmiştir:

a) Büro denetimi: Tutulan kayıtların izlenebilirliğini tespit etmek amacıyla şirket tarafından gösterilen arşivlerde, yılda en az bir kez yapılan denetimdir.

b) Laboratuvar denetimi: Bitki türleri üzerinde laboratuvarda yapılan analizlerin, komisyon tarafından izlenmesine yönelik denetimdir.

c) Şahit numunelerin denetimi: Resmi sertifikasyon veya bitki sağlığı kontrol kuruluşları tarafından yapılan denetimdir. Resmi sertifikasyon veya bitki sağlığı kontrol kuruluşu gönderilen şahit numunelerden yılda en az yüzde onunu analize tabi tutar ve yapılan analizlerin sonucunu komisyona sunulmak üzere Genel Müdürlüğe ve ilgili kuruluşa gönderir. Denetimler için yapılan analizler ücrete tabidir.

(2) Resmi sertifikasyon kuruluşları tarafından yapılan analizlere itiraz edilmesi durumunda, nihai karar TTSM veya referans bitki sağlığı laboratuvarı tarafından verilir.”

MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğe, 18 inci maddeden sonra gelmek üzere, aşağıdaki Dördüncü Bölüm ile 18/A, 18/B, 18/C ve 18/Ç maddeleri eklenmiş; mevcut Dördüncü Bölüm, Beşinci Bölüm olarak değiştirilmiştir.

“DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Piyasa Denetimine İlişkin Yetki Devri Esasları

Genel esaslar

MADDE 18/A – (1) Piyasa denetimi; tohumlukları yetiştiren, işleyen ve satışa hazırlayan, dağıtan ve satan gerçek veya tüzel kişileri kapsar.

(2) Piyasa denetimine ilişkin yetki devri ile ilgili genel esaslar aşağıda belirtilmiştir:

a) Piyasa denetim yetkisi devri birlik, kamu kurum ve kuruluşları ve üniversitelere yapılır.

b) Bakanlık denetim yetkisini kısmen veya tamamen; süreli veya süresiz devredebilir.

c) Yetki devri yapılanın, belirlenen şartlara uymaması halinde, devredilen yetki Bakanlıkça geri alınır.

ç) Denetim yetkisini kullanan kişilerin veya kurumların, kasti olarak resmi kontrollerdeki kuralları ihlal ettiği belirlendiğinde, bunların düzenledikleri belgeler iptal edilir. Yetkileri Bakanlıkça geri alınır.

d) Belirli bir süreyle devredilen denetim yetkisi, süre bitiminde Bakanlıkça geri alınabilir veya belirlenen şartlarla yeniden devredilebilir.

e) Bakanlık denetim yetki devri yapılan kuruluşun, bu yetkiyi nasıl kullandığını denetleme hakkına sahiptir.

Yetki devredilecek denetim konuları

MADDE 18/B – (1) Bakanlık aşağıda belirtilen denetim konularını kısmen veya tamamen devredebilir:

a) Bakanlıkça yetkilendirme yapılmadan faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişilerin tespiti.

b) İlgili alt birliğe üye olmayan gerçek veya tüzel kişilerin tespiti.

c) Piyasaya sürülen çeşitlerin mevzuat çerçevesinde kayıtlı olup olmadığının denetimi.

ç) Piyasaya sürülen tohumlukların standartlara uygun olup olmadığının denetimi.

d) Ticarete arz edilen tohumlukların ambalajlı ve etiketli olup olmadığı ve üzerindeki bilgilerin doğruluğunun denetimi.

e) Tohumlukların satıldığı, teşhir edildiği veya depolandığı ortamların teknik talimatlara uygun olup olmadığının tespiti.

Başvuru ve denetim yetki devri sözleşmesi

MADDE 18/C – (1) Denetim yetkisi devri talep eden kuruluşlar Genel Müdürlüğe aşağıdaki bilgi ve belgelerle müracaat eder:

a) Talep edilen denetim yetkisine ait detaylı başvuru dilekçesi.

b) Devredilen yetkilerin kaç personel ile hangi zaman dilimi içinde kullanılacağına dair ayrıntılı rapor.

(2) Genel Müdürlükçe uygun görülen denetim yetkisi devri başvuruları, bir sözleşme çerçevesinde devredilir. Yetki devri sözleşmesi, Genel Müdür ve yetki devri yapılan kuruluş yetkilisi tarafından imzalanır. Yetki devri sözleşmesinde; yetki devrinin içeriği, süresi, kapsamı, yetki devri yapılan kuruluş tarafından yapılacak iş ve işlemler, başvuru sahibinin taahhüdü gibi hususlar ile Genel Müdürlükçe uygun görülen diğer hususlar yer alır.

Denetim yetki devri yapılan kuruluşların yükümlülükleri

MADDE 18/Ç – (1) Denetim yetkisi devri yapılan kuruluş aşağıdaki hususları yapmakla yükümlüdür:

a) Yetki devri sözleşmesinde yer alan hususları, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu ve 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile bu kanunlara dayanılarak hazırlanan alt düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirmek.

b) Başvuru dosyasında gerçekleştirmeyi taahhüt ettiği hususları, süresinde gerçekleştirmek ve bu konuda Genel Müdürlüğe bilgi vermek.

c) Yetki devri yapılan konularla ilgili olarak Bakanlıktan gelen bilgi ve belge taleplerine cevap vermek.

ç) Bakanlık tarafından yapılacak denetimlerde Bakanlık görevlilerinin talep ettiği bilgi ve belgeleri sunmak.

d) Yetki devri kapsamında yapmış olduğu işlemlerle ilgili kayıtları, on yıl süreyle muhafaza etmek.

e) Bakanlık tarafından davet edilen eğitim ve toplantılara katılmak.

f) Piyasa denetimlerini yeterli sayıda ve Bakanlıkça eğitilmiş personel ile yürütmek.”

MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan Yetki Devri Yapılacak Bitki Türleri tablosu yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 10 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 11 – Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
13/1/200826755
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
14/9/200826997

ZEYTİNCİLİĞİN ISLAHI, YABANİLERİNİN AŞILATTIRILMASINA DAİR YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

3 Nisan 2012 SALI                               Resmî Gazete                                    Sayı : 28253

YÖNETMELİK

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

ZEYTİNCİLİĞİN ISLAHI, YABANİLERİNİN AŞILATTIRILMASINA DAİR YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1 – 3/4/1996 tarihli ve 22600 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Zeytinciliğin Islahı Yabanilerinin Aşılattırılmasına Dair Yönetmeliğin 4 üncü maddesine aşağıdaki tanımlar eklenmiştir.

“Küçük Ölçekli Tarımsal İşletme: Üretim faktörlerini kullanarak, bitkisel ve/veya hayvansal ürünlerin üretimi için tarımsal faaliyet yapan ve işletme içerisinde tarımsal ürünlerin üretimden sonra koruma ve/veya işlemesini yaparak mamul veya yarı mamul hale getirmeye yönelik ekonomik faaliyette bulunan elli kişiden az yıllık çalışan istihdam eden işletmeler,

Zeytinlik Saha: Orman sınırları dışında bulunan ve Devletin hüküm ve tasarrufunda olan yabani zeytinlik, antepfıstığı ve harnupluklar ve her nevi sakız çeşitleri veya şahıs arazisi olan tapuda bu şekilde kayıtlı sahalar ile orman sınırları dışında olup da 17/10/1983 tarihli ve 2924 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında bulunmayan zeytin yetiştirmeye elverişli makilik ve fundalıklardan oluşan en az 25 dekarlık alan,”

MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 23 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 23– Zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az üç kilometre mesafede zeytin ağaçlarının bitkisel gelişimini ve çoğalmalarını engelleyecek kimyevi atık, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez. Bu alanlarda yapılacak zeytinyağı fabrikaları ile küçük ölçekli tarımsal işletmelerin yapımı ve işletilmesi Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın iznine bağlıdır. Ancak; alternatif alan bulunmaması ve Çevresel Etki Değerlendirme Raporu (ÇED)’na uygun olması, bitkilerin vegetatif ve generatif gelişimine zarar vermeyeceği Bakanlık araştırma enstitüleri veya üniversiteler tarafından belirlenmesi durumunda;

a) Jeotermal kaynaklı teknolojik sera yatırımları,

b) Bakanlıklarca kamu kararı alınmış plan ve yatırımlar,

c) Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretim tesisleri,

ç) İlgili Bakanlıkça kamu kararı alınmış madencilik faaliyetleri petrol ve doğal gaz arama ve işletme faaliyetleri,

d) Savunmaya yönelik stratejik ihtiyaçlar,

için, yukarıda belirtilen faaliyetlerde bulunmak isteyenler, ilgili Bakanlıkların onaylı belgeleri ile mahallin en büyük mülki amirine başvurur. Müracaat sahibi, çevrede oluşabilecek ÇED raporu ile belirlenmiş zararları önleyecek tedbirleri almak koşulu ve dikim normlarına uygun, eşdeğer büyüklükte il/ilçe müdürlüğünce uygun görülecek alanda zeytin bahçesi tesis eder.

Olumsuz cevap başvuru sahibine yazı ile tebliğ edilir. İzin alınmaksızın yapılan faaliyetlerin yürütülmesi yetkililerce men edilerek, umumi hükümlere göre kanuni takibat yapılır.

Bu madde kapsamında valiliklerce verilen kararlara yapılan itirazlar, Bakanlık tarafından değerlendirilerek karara bağlanır.”

MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 27 – Zeytin ve zeytin ürünlerinin işlenmesi, depolanması, depo ve işletmelerin özellikleri, sağlık şartları, işletmelerde kullanılan her türlü alet, ekipman ve kapların nitelikleri sofralık zeytin işletmelerinin kuruluşu ve işletmesinde 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile bu Kanun hükümleri uyarınca çıkarılacak yönetmelik ve diğer mevzuata göre Bakanlıkça belirlenen sağlık ve temizlik şartlarına uyulması zorunludur.”

MADDE 4 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5 – Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI`NA BAĞLI 867 SAYILI KANUNA TABİ KURUMLARIN İŞLETİLMESİNE AİT YÖNETMELİK

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI`NA BAĞLI 867 SAYILI KANUNA TABİ KURUMLARIN İŞLETİLMESİNE AİT YÖNETMELİK (1)

Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi :  27.4.1959, No: 4/11542

Dayandığı Kanunun Tarihi         :  29.5.1926, No: 867

Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi :  30.5.1959, No: 10218

Yayımlandığı Düsturun Tertibi    :  3, Cildi: 40, S. 1005

Madde 1 – 867 sayılı kanuna göre idare edilen müessese ve çiftliklerle 2654 sayılı kanuna tabi İnekhaneler, Muhasebei Umumiye Kanunu ile Artırma, Eksiltme ve İhale Kanunu hükümlerine tabi olmayıp hususi bir müessese gibi ve aşağıda yazılı maddelerde zikredilen esaslar dahilinde idare olunurlar.

İdare uzuvları, vazife ve salahiyetleri:

İdare Heyeti:

Madde 2 – Müessese müdürünün başkanlığı altında bir idare heyeti teşkil edilir. İdare heyeti karalarda 5, pamuk ıslahı ve islah edilmiş pamuk tohumu üretme müesseseleri ile merinos çiftliklerinde 4 ve pamuk üretme çiftlikleri ve inekhanelerde 3 kişiden teşekkül eder.

İdare heyetini teşkil edecek azalar, müessese müdürü tarafından ve müessese memurları arasından seçilerek Ziraat Vekilinin tasvibine arz olunur.

Müdür, müdür muavini ve mesul muhasip idare heyetinin tabii azasıdır. Görülecek lüzum üzerine ilgili mevzularda diğer şube şef, mütehassıs veya vekili de idare heyetine iştirake davet olunurlar.

İdare heyeti kararları zapta geçer ve azalar tarafından imza olunur. Kararlar ekseriyetle verilir. Reyler müsavi olduğu takdirde müdürün bulunduğu taraf çoğunluğu teşkil eder.

İstinkaf veya muhalefet edenler sebeplerini kararın altına yazmaya ve imza etmeye mecburdurlar.

İdare heyetinin salahiyet ve vazifeleri:

Madde 3 – A) Müessese bütçesinin tanzimi.

B) Bütçede maddeden maddeye münakale yapılması.

———————-

(1) Bu yönetmeliğin başlığı 15.1.1982 tarih ve 8/4193 sayılı Kararname ile yürürlüğe konulan yönetmelikle yukarıdaki şekilde; metin içerisinde geçen “Ziraat Vekaleti” terimi ise “Tarım ve Orman Bakanlığı” şeklinde değiştirilmiştir.

C) Bu talimatnameye tabi müesseseler arasında ödünç olmak şartiyle para veyahut kıymetlendirilecek mal veya vesaitçe yardım yapılması.

D) Vadeli tediyatla satış icrası.

E) Müessesenin bilanço, kar ve zarar ve envanter cetvelleri ile aylık çalışma ve senelik faaliyet raporunun tanzim ve tastikı.

F) Vazifesinin ifasında suihali görülen hizmetlilere verilcek inzibati cezaların tayini.

(C. D) bentlerinde yazılı hususlar için Ziraat Vekaletinin emir ve muvafakatı alınır.

Madde 4 – İdare heyeti, yukarıda yazılı işlerle, salahiyeti dahilinde bulunan mümasili diğer işleri yapar ve en az haftada bir defa toplanır.

Fen Heyeti:

Madde 5 – Hayvancılık müesseselerinde mütehassıs ve veterinerlerden müteşekkil bir Fen Heyeti kurulur. Pamuk ıslahı ve ıslah edilmiş pamuk tohumu üretme müesseselerinde, fen heyeti 123 üncü maddeye göre hazırlanacak talimat mucibince teşekkül eder.

Fen heyeti, 15 günde bir normal olarak, lüzumu halinde müdürün daveti üzerine içtima ederek yapılmış ve yapılacak işler hakkında karar ittihaz eder.

Fen heyeti toplantısında, şubelerin çalışmaları hakkında fikir teatisinde bulunulur.

İDARİ İŞLER

Memur ve hizmetli istihdamı:

Kadro kabulü:

Madde 6 – Müessese idaresine ait iş ve hizmetlerin ifası için müessese döner sermaye bütçesinde yeteri kadar ücretli memur ve hizmetli kadrosu ihdas ve kabul edilebileceği gibi muvakkat hizmetlerin yapılması için bütçedeki tahsisatı dahilinde lüzumu kadar amele çalıştırılır.

Müessesede istihdam edilecek ücretli memur ve hizmetlilere ait kadrolar Ziraat Vekaletinin tasdikından sonra mer`iyete girer.

Müdürün vazife ve salahiyetleri:

Madde 7 – Her müessesenin idaresi bir müdüre tevdi olunur. Müdür, idaresi kendisine mevdu müessesenin en büyük amiri olup işbu Talimatname dairesinde ve Ziraat Vekaletinin prensip ve programına uygun olarak müessese işlerini tedvir eder. Şubelere gerekli direktifleri verir. Bunlar arasında koordinasyonu temin eder ve müessese işlerinin müessese menfaatlarına en uygun yollardan yürütülmesini sağlar.

İta amirliği:

Madde 8 – Müessese müdürü, müessesenin ita amiridir. Gaybubetinde aynı işi müdür muavini (Müdür muavini olmayan müesseselerde vekili) yapar.

Bir şubeye ait işlerin başka memurlara yaptırılması:

Madde 9 – Gerekli görülen hallerde müessese müdürü bir şubeye ait işlerin bir kısmını ayırarak bunların idaresini diğer münasip memurlardan birisine tevdi edebilir.

Bu takdirde mezkür memurlar, uhdelerine tevdi olunan işler dolayısiyle şube şefleri gibi salahiyetli ve mesuldürler.

Birinci derecede imza salahiyeti:

Madde 10 – Müessese müdürü birinci derecede imza salahiyetini haiz olup idari işlerde re`sen ve mali muamelatta bu Talimatnamenin hükümlerine göre mesul muhasip ve tahakkuk memurlariyle müştereken mesuldür.

Madde 11 – Müdür her türlü evrakı imza, muhaberatı icra ve mukaveleleri teati eder. Gerek davacı ve gerekse davalı sıfatı ile mahkemelerde, icra dairelerinde ve diğer kaza mercilerinde müesseseyi temsil eder.

Madde 12 – Müessese müdürü Vekaletten mezuniyet almaksızın müessese işlerini tanzim etmek üzere yerine bir vekil bırakmak ve Vekalete bildirmek suretiyle müesseseden 10 gün ayrılabilir.

Daha fazla müddet için önceden Vekaletten müsaade alır.

Müdür, müessese memur ve hizmetlilerini döner sermaye işleri için yurt içinde ahar bir mahalle göndermeye salahiyetlidir.

Madde 13 – Müdür, her çeşit davaları ve icra işlerini takip ve intaç için Ziraat Vekaletinin önceden muvafakatı alınmak şartiyle mukaveleli avukat veya dava vekili çalıştırabilir.

Aylık ve yıllık çalışma raporu:

Madde 14 – Müessese müdürü, her ay Vekalete fenni, idari ve mali hususata ait olmak üzere bir aylık çalışma raporu ve sene sonunda da o yıla ait müessesenin bir senelik icraatını ve yapılan işleri ve elde edilen neticeleri gösterir bir faaliyet raporu tanzim ederek Ziraat Vekaletine gönderir.

Tayin ve vazifeden çıkarma salahiyeti:

Madde 15 – Müessese bütçelerinden ücret alan memurlarla daimi hizmetlilerin ve amelelerin, usulü dairesinde tayin ve tavzifleri ve bunların vazifeden çıkarılmalarına müsssese müdürü salahiyetlidir.

İzin yetkisi

Madde 16 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Müdür, atanması Müessese Müdürü tarafından yapılan müessese elemanlarına 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa, 1475 sayılı İş Kanununun ilgili maddelerine ve toplu iş sözleşmesinde belirtilen esaslara göre izin verir.

Müdür Muavini:

Madde 17 – Müdür muavini, müdür tarafından kendisine tevdi olunan vazifeleri, müdürün umumi direktiflerine uyarak ifa eder. Müdürün izinli veya seyahatta bulunduğu zamanlarda ona vekalet eder. Bu müddet zarfında müessese işlerinin yürütülmesinden mesuldür.

Mesuliyete iştirak:

Madde 18 –  Mahiyeti ve hudutları müdür tarafından yazı ile bildirilecek hususlara münhasır kalmak üzere müdür, muavinine birinci derecede imza salahiyetini verebilir. Bu salahiyetin kullanılmasından doğacak mesuliyet doğrudan doğruya müdür muavinine aittir.

Şube mütehassısları veya şefleri:

Madde 19 – A) Şube mütehassısları veya şefleri; şubelerine ait bütün teknik ve idari işleri tedvire salahiyetli ve mesul oldukları gibi tahakkuk memuru olmaları sıfatiyle de gelir ve giderden, tanzim ettikleri evrakın sıhhatinden ve kanunlara mutabakatından mesuldürler.

B) Müdür ve muhasibin imzasına iktiran etmeyen masraflardan, tahsisat harici ifa olunan hizmetler sebebiyle vakı olacak sarfiyattan ve tahakkukat hatalarından mesuldürler.

C) Şubelerine ait bütün tesisat, bina ve demirbaşların, daima temiz, bakımlı ve kullanılmaya hazır bir halde tutulmasını sağlarlar, bunların zayi ve harap olmalarından ve şubelerine ait kıymetli evrak vesairenin hüsnü suretle muhafazasından mesuldürler.

D) Kendi şubelerine mütaallik bütün ihtiyaçların, bütçedeki ödenek dâhilinde temin ve mübayaasını yazılı olarak müdüre bildirirler.

E) Şubedeki vazifeli memur ve hizmetlilerle amelenin, müdürden sonra amiridirler.

Amelenin işe alınıp çıkarılmaları hususunda, müdür tarafından şube mütehassına yazılı olarak salahiyet verilebilir.

F) Ziraat Vekaletinin umumi prensiplerine, kanunlara ve talimatnamelere en uygun, plan ve programları, mütaakip yıla ait iş programı ile şube bütçe layihasını tanzim ve vaktinde müdüre tevdi ederler.

G) Şubesi çalışmalarını, diğer şubelerin tam bir işbirliği ile ve ahenk içinde yürütülmesini temin ederler.

H) Program, plan ve bütçede belirtilen işleri düzenli ve aksaksız olarak zamanında tahakkuk ettirirler ve faaliyetleri hakkında aylık raporlarını, mütaakip ayın ilk haftası içinde müdüre verirler.

İ) Kendi şubelerine ait bütün faaliyetlerini, en makül ve anlayışlı tasarruf zihniyeti içinde başarmağa çalışırlar.

I) Yıllık çalışma programında belirtilen işlerden herhangi birinin tamamen veya kısmen tahakkukuna engel olan arıza, sebep ve hadiseleri, bunların izalesinin veyahut zararlı tesirlerinin hafifletilmesini mümkün kılacak tedbirlere mütaallik mütalaalarını müdüre yazılı olarak bildirirler. Aksi halde doğacak zarardan mesuldürler.

J) Müessese idare heyetinde görüşülen ve şubeleriyle ilgili olan mevzuların müzakeresinde müdürlükçe davetleri anında iştirake mecburdurlar.

K) Müdür tarafından verilen idari ve teknik emir ve talimatı şube mütahassıs veya şefleri yerine getirmekle mükelleftirler. Ancak bu emir ve talimatın mevzuata aykırı bulunduğunu yahut bu emrin tatbikatı halinde müessesenin büyük masraflara düçar olabileceği mütalaa edildiği takdirde, bu kanaatlarının mesnedini açıklamak suretiyle emrin teyidini yazılı olarak müdürden isterler. Bu takdirde mesuliyet münhasıran müdüre ait olmak şartiyle verilen emri yerine getirirler.

Madde 20 – Şubesince hazırlanan iş programının idare heyetince ve müessese müdürlüğünce tetkik edilerek lazım gelen çıkartma ve ilavelerin yapılmasına idare heyetleri salahiyetlidirler.

Madde 21 – Şube şefi ve çırçır fabrikası işleten müesseselerde fabrika şefi, fabrika müştemilatı ile bina ve ambarlarında, yangına karşı tedbirler almak ve yangın talimatnamesini yerine getirmekle mükellef olup yangından doğacak zararlardan re`sen mesuldürler.

Muhasebe işleri:

Madde 22 – Müessesenin hesap işleri müessese mesul muhasibi tarafından yürütülür.

Mesul muhasip:

A) Bütün alım, satım, inşa, tamir, bakım, kiraya verme, kiralama, taşıma ve taşıtma ve müessese ile ilgili bilumum işlerle bütün ödeme ve tahsil muamelelerinin muhasebesini tutar.

B) Mali muamelatı ifa ve ikmal ve sarfiyatı kontrol ederek tahsisat tecavüzüne meydan vermez.

C) Aylık mizan cetvelleri ile o aya ait masraf müfredat cetvellerini ve aylık hesap hülasa cetvellerini, ay sonlarında ve yıllık bilanço, kar ve zarar hesaplarını ve hesabıkatiyi tanzim ve bir ay içinde Ziraat Vekaletine tevdiini temin eder.

D) Ayniyat, ambar ve vezne işlerinin usulü dairesinde kayıtlarının düzenle tutulmasını, terkinlerin ve muamelelerin usulüne uygun bir şekilde ifasını tanzim, takip ve temin eder.

E) Müessesenin bütün alacak ve borçlarının, zamanında tahsil ve tediyesini takip, gerekli hesaplar hakkında icap eden muameleleri ifa ve intaç eder. Müessesenin yeni yıl bütçesi hakkında şubelerden gelen teklifleri müessese idare heyeti kararına uygun bir şekilde tevhit ederek, nihai bütçe layihasını hazırlar.

F) Mesul muhasip ikinci derecede imza salahiyetini haiz olup; muhasebe muamelatının düzenle yürütülmemesinden, alacakların takipsiz bırakılmasından, tahsisat tecavüzleri ile muamelatın mevzuata aykırı ifasından re`sen ve diğer mali muamelelerde müdür ile müştereken mesuldür.

G) Mesul muhasibin hastalığı veya mezuniyeti hallerinde, bu vazife muhasebe refiki tarafından, muhasebe refiki olmayan yerlerde mesul muhasibin teklifi ve müessese müdürünün tasvip edeceği diğer bir muhasebe memuru tarafından yürütülür.

Ancak bir ayı tecavüz edecek ayrılık hallerinde mesul muhasibe vekalet edecek kimse Ziraat Vekaletinin teklifi ile Maliye Vekaletince tayin olunur.

Muhasebe işini bu suretle yürütecek olan memur bu vazifeyi ifa ettiği müddetçe mesul muhasip hakkındaki hükümlere tabidir.

H) Mesul muhasip müessese kasasını her akşam tadat ederek kasa mevcudunun defter kayıtlarına uygunluğu  hakkında kasa defterine veznedar ile birlikte meşruhat verir. Müessese müdürü ve mesul muhasip ayrıca lüzum gördükleri takdirde her an vezneyi tetkik ve teftiş edebilirler.

İ) Mesul muhasip, gerek varidat ve gerekse masraflara ait bilumum evrakı müspite ile makbuzların muhafazasından ve bunlardan doğacak zararlardan re`sen mesuldür.

I) Mesul muahisibin, kanun ve nizama muvafakat, tertibe mutabakat hakkında vaki olacak itirazı üzerine müessese müdürü tarafından yazılı olarak mesuliyet deruhde edildiği takdirde, mesul muhasip bunu tediyeye mecburdur.

Bu takdirde mesuliyet deruhde evrakı tediye evrakına bağlanır.

K) Tahakkuk evrakının noksan olması, istihkak sahibinin hüviyeti, kadro fevkinde istihdam, tahsisat harici sarfiyat dolayısiyle muhasiplerce vaki olacak itirazlar nazara alınır.

Vezne işleri:

Madde 23 – Veznedar, Kefalet Kanununa göre kefalet aidatına tabi ve bütün vezne muamelatından mesul muhasipliğe karşı mesuldür. Ayrılışı halinde tebriyesi mesul muhasip tarafından yapılır.

Veznedar müessese müdürünün ve mesul muhasibin imzalarını havi olmayan tediye evrakı muhteviyatını ödemez.

Veznedar:

A) Piyasadan mübayaa edilen malzemenin bedellerini ve amele ücretlerini, lüzumu halinde müessese müdür ve muhasibinden alacağı yazılı emre uyarak mahallinde tediye edebilir.

B) Kendisine tevdi edilmiş bulunan para ve kıymetli vesaikı muhafaza eder ve kayıtlarını tutar.

C) Vezne mevcudunun, defter ve kayıtlar ile tetabuk etmemesinden ve veznedeki kıymetlerin ziyaından veya eksiltmesinden doğrudan doğruya mesuldür.

D) Veznedarın, izin veya mazeretle muvakkaten ayrılması halinde, bu vazife müessese müdürü tarafından muhasebe memurları arasında kefaletli birisine tevdi olunur.

Vezne işini bu suretle yürütecek olan memur bu vazifeyi ifa ettiği müddetçe veznedar hakkındaki hükümlere tabidir. Ancak bir ayı tecavüz edecek ayrılık hallerinde veznedara vekalet edecek kimse Ziraat Vekaleti tarafından tayin olunur.

Ayniyat ve ambar işleri:

Madde 24 – Müessese ayniyat ve ambar memurları, Kefalet Kanununa göre kefalet aidatına tabi ve bütün muamelattan mesul muhasibe karşı mesuldürler.

Ayrılışları halinde terbiyeleri mesul muhasip tarafından yapılır.

Ayniyat ve ambar memurları:

A) Müesseseye ait tesisat ve demirbaşlar ile gerek müessese tarafından imal ve istihsal edilen ve gerekse hariçten satın alınarak ambara giren bilümum madde, eşya ve malzemenin, muhafazasından mesul olup bunların ve bina ve arazinin kayıtlarını tutmakla mükelleftirler.

B) Ayniyat ve ambar memurları, kapalı veya açık ambarlarda bulunan bilümum madde, eşya ve malzemenin; yangın, çürüme, bozulma ve akıp sızma vesaire gibi her türlü tehlike ve zararlardan korunmasını devamlı surette takip ve temin ederler. Bunlara karşı gerekli tedbirleri alırlar ve bizzat alamıyacakları tedbirler için yazılı olarak müessese müdürlüğüne ihbar ve teklifte bulunurlar.

C) Ayniyat ve ambar memurları, zimmetlerinde bulunan demirbaşlarla ambardaki eşya ve malzemeyi, ancak müessese müdürünün yazılı emri ile ve makbuz mukabilinde verirler. Bu takdirde bunların mesuliyeti teslim alana aittir.

D) Ayniyat ve ambar memurları, herhangi bir suretle hasara uğrayan demirbaşlar hakkında icap eden zabıtları tutarlar. Demirbaştan çıkarılacak veya imha edilecek olanlar için gerekli muameleyi tekemmül ettirerek zamanında mesul muhasibe tevdi ederler.

E) Ayniyat ve ambar memurlarının izin veya mazeret ile muvakkaten ayrılmaları halinde bu vazife, muhasebe memurlarından veya müessesenin diğer memurlarından kefaletli birisine tevdi olunur.

Demirbaş ve ambar işini bu suretle yürütecek olan memur, bu vazifeyi ifa ettiği müddetçe bu memurlar hakkındaki hükümlere tabidir.

Ayniyat ve ambar memurunun, bir ayı tecavüz eden ayrılışı halinde, vekalet edeceklerin tayinlerindeki usule  göre tayinleri yapılır.

F) Müessesenin ambarı, müessese müdürünün tensip edeceği bir komisyon marifetiyle her mali yıl sonunda vezin ve tadat edilerek, gerekli cetveller hazırlanır. Ambar fazlası zuhur ettiği takdirde müesseseye irat kaydolunur.

Tedbirsizlik veya dikkatsizlik neticesi, zayi olan ve hasara uğrayan demirbaşlarla normal fire üstündeki noksanlıklar için, bir hüküm istihsaline hacet kalmaksızın defter kaydı üzerinden, defter kaydı rayiç kıymetinden düşük olduğu takdirde rayiç esas alınmak suretiyle tazmin ettirilir.

Ambar ve ayniyat memurlarının sui taksiri olmadan vukubulan zayiat, idare heyetinin kararı ve Vekaletin tasdikıyla kayıttan düşülür.

Hesap usulleri:

Madde 25 – Müesseselerin hesap usulleri; (Sabit ve Mütedavil Sermayeli

Müessese ve İdarelere Mahsus Hesap Talimatnamesi) hükümlerine göre yürütülür.

Bu usulün değiştirilmesi ve zaruretlere göre başka bir sistemin tatbiki lazım geldiği takdirde, Maliye Vekâletinin muvafakatı alınır.

Bütçenin tanzimi ve tasdikı:

Bütçe ve iş programı:

Madde 26 – Hayvancılık müesseseleri ile zirai müesseselerin bütçe yılları mali sene iptidasında başlar.

Madde 27 – Müessese bütçeleri, müesseselerce hazırlanarak Ziraat Vekaletine gönderilir ve alakalı dairelerce tetkikini mütaakip Ziraat Vekaletince tasdik edilerek mer`iyete girer.

Madde 28 – Bütçelerin tanziminde, ücretler, işletme ve idare masrafları ile yatırımlar, ayrı ayrı fasıllarda gösterilir ve müesseselerin senelik iş programı bütçeye bağlanır.

Madde 29 – Hiç bir müessese kabul edilen bütçede yazılı tahsisattan fazla sarfiyat yapamaz.

Fasıl ve maddeler arasında münakale:

Madde 30 – Bütçede fasıldan fasıla yapılacak münakaleler müessese müdürünün teklifi üzerine Ziraat Vekaleti tarafından yapılır.

Maddeler arasında yapılacak münakaleleri idare heyeti kararına iktiran ettirmek suretiyle müessese müdürü re`sen yapmakla beraber neticeyi en geç bir ay içinde mucip sebepleri ile birlikte Ziraat Vekaletine bildirir.

Hesap dönemi ve faaliyet raporu:

Aylık evrak:

Madde 31 – Mesul muhasip tarafından müessesenin bir aylık gelir ve giderlerine ait evrakı müspitelerle yevmiye defteri sureti o ayı takip eden ayın en geç 10 uncu gününe kadar, idare hesabı da mali yılın hitamından itibaren bir ay zarfında Divanı Muhasebata gönderilir ve Divanı Muhasebatça tetkik ve vizeleri yapılarak ilama bağlanır.

İş programı:

Madde 32 – Sene sonunda, müessese bütçesinde ve iş programında, kabul edilen hizmetlerin ifasına ait bir faaliyet raporu tanzim olunarak bir ay içerisinde Vekalete gönderilir. Faaliyet raporu müessesenin ilmi ve teknik çalışmalarına ait bütün dökümanlarla idari işlere ait bilcümle malümatı ihtiva eder.

VARİDAT

Varidatın nev`i:

Madde 33 – Sabit ve mütedavil sermayeli müesseselerin varidatı:

A) Alelümum hayvan istihsallerinden,

B) Alelümum hayvan mahsulleri ve mamullerinden,

C) Zirai mahsul ve mamullerden,

D) Faiz ve aciyodan,

E) Lüzumu kalmayan ve hurdalaşan menkul ve gayrimenkulların satış bedellerinden,

F) Mütaahhitlerden kesilecek gecikme cezalarından,

G) Tazminat ve irat kaydolunan teminat akçelerinden,

J) Kiraya verilecek veya satılacak malzeme, alet, edevat ve depo kira satış bedellerinden,

K) Müessesenin iştigal mevzuundaki işlerden elde edilecek her türlü satış ve karlardan,

L) Teberrular vesair çeşitli varidattan,

teşekkül eder.

SERMAYE

Sermaye nev`i:

Madde 34 – Müesseselerin mütedavil sermayeleri:

A) Ziraat Vekaleti bütçesine konulacak tahsisattan verilecek paralardan,

B) Bilançosu mucibince meydana gelen safi karlardan,

C) Damızlık, kasaplık ve iş hayvanları satış bedellerinden,

Ç) Paraya tahvili mümkün ambar mevcudundan,

D) Müesseseye lüzumlu tesislerle, bina ve demirbaşların ve diğer ayni hakların muhasebe kayıtlarına göre kıymetlendirilmiş tutarları yekünundan,

terekküp eder.

MÜTEFERRİK HÜKÜMLER

Paranın muhafazası:

Madde 35 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Müessesenin parası T.C.Merkez Bankasına, bulunmadığı yerlerde ise T.C.Ziraat Bankasına yatırılır.

İmza salahiyeti:

Madde 36  – Bankalardan para müessese müdürü ile mesul muhasibin müşterek imzası ile çekilir.

Kasada bulunacak para:

Madde 37 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Müessese kasasında lüzum ve ihtiyaca göre 100.000.- liraya kadar para bulundurulabilir. Fazlası T.C. Merkez Bankasına, yoksa T.C. Ziraat Bankasına yatırılır.

Memur ve işçi gündeliklerinin ödenmesi sırasında bunlara yeter miktarda müessese kasasında para bulundurulabilir.

Alacakların terkini:

Madde 38 – Müessesenin iştigal mevzuuna giren işlerin tabii icaplarından olarak bir güna ihmal ve süiistimal eseri olmadan tahassül edecek hesap bakiyeleri ile tahsil kabiliyeti kalmamış olan alacakların terkini, idare heyeti kararına bağlandıktan sonra müessese müdürünün teklifi üzerine Ziraat Vekaleti tarafından yapılır.

Canlı demirbaş terkini:

Madde 39 – Müessesede mevcut küçük baş hayvanların demirbaştan terkinleri, müessese idare ve fen heyeti kararına iktiran etmek suretiyle müessese müdürlüğünce yapılarak Vekalete bildirilir.

Büyük baş hayvanların demirbaştan terkinleri ise, müessese idare ve fen heyetince tanzim olunan teknik raporun Vekaletçe tetkik edilerek tasdikından sonra yapılır.

Cansız demirbaş kayıt silimi:

Madde 40 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Cansız demirbaşlarda, satınalma ve kayıttaki değerleri 5.000.- liraya kadar olanların (5.000 lira dahil) kayıtlarının silinmesi işlemi bununla ilgili evrakın idare hey`etince incelenip kabul edilmesinden sonra Müessese Müdürlüğünce yapılır.

Bu kıymetten fazla olan ve kayıtlarının silinmesi gereken demirbaş ve mefruşatla Ziraat alet ve makinalarının, motorlu ve motorsuz nakil vasıtalarının seyyar ve sabit makinaların demirbaş kayıt silme işlemleri müessesece düzenlenen evrakın Bakanlıkça onaylanmasından sonra yapılır.

Avans ve kredi:

Madde 41 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Tahakkuk ve ita emri işlemlerinin tamamlanmasına tahammülü olmayan çeşitli ve acele olan masraflar için Müessese Müdürünün tayin edeceği mutemede 50.000 liraya kadar avans verilebilir.

Hayvan ve Hayvan mahsulleri ile Zirai mahsüllerin, müessese haricinde yapılacak satış, nakil vesair işleri ve olağanüstü hallerde müessese haricinden derhal temin ve müesseseye sevki icap eder maddelerin, hayvansal ve bitkisel hastalıklara ait ilaç ve diğer işlerin yerine getirilmesi için memur edilen kimselere bu işin yapılmasıyla sınırlı kalmak üzere bütçedeki ödeneğe dayanılarak 100.000 liraya kadar avans itası uygundur.

Bundan başka Tarım ve Orman Bakanlığının müsaadesi alınmak şartıyla bankalar nezdinde ihtiyaç nisbetinde kredi açtırılabilir.

Mutemetlere verilen avans ve kredinin mahsubu:

Madde 42 – Mutemet aldığı avanstan sarfettiği meblağa ait evrakı müspiteyi, bir ay zarfında muhasebeye vermeğe ve hesabını kapatmağa mecburdur. İcabında ibraz olunacak sarf evrakı muhteviyatı kadar yeniden avans verilebilir. Şu kadar ki mali yılı nihayetinde mutemetler aldıkları avanslardan bakiye kalan meblağı, henüz mahsubunu yaptırmadığı evrakı müspite ile birlikte muhasebeye tevdi etmeğe ve avans hesabını kapatmağa ve mesul muhasip de bu hesabı aramağa mecburdur.

Aksi takdirde avans bakıyesini zimmetine geçirmiş sayılarak hakkında umumi hükümlere göre kanuni takibat yapılır.

Müessese müdürü ve mesul muhasip, lüzum gördükleri takdirde mutemedin zimmetindeki avansın hesabını isteyebilirler ve diledikleri takdirde derhal bunun mahsubunun yapılmasını emrederler.

Mutemet bu emri yerine getirmekle mükelleftir.

Mutavassıt ücreti ve avansı:

Madde 43 – Pamuk, hububat ve çayır ekim ve çapalama ve hasadı gibi mühim ve müstacel hususlara münhasır kalmak şartiyle, mutavassıtlarca amele temini, mahalli örf ve teamülden olan yerlerde, bu mutavassıtlara, keza teamüle uyularak bir ücret verileceği gibi mutavassıt ücreti ile çalıştırılacak amele yevmiyelerine mahsuben karşılık aranmaksızın iş ve işçi bulma bürolarınca mukaveleleri tescil edilmek şartiyle mutabık kalınacak miktarda avans verilebilir. İşin hitamında mutavassıt, (Elçi) ücreti ile amele ücretlerinin hesaplanarak verilen avanstan mahsubu yapılır.

Mütaahhitlere verilecek avans miktarı:

Madde 44 – Şartname ve mukavelenamelerinde tasrih edilmek şartiyle mütaahhitlere, Türkiye`de faaliyette bulunan bankaların vereceği teminat mektubu karşılığında, taahhüt bedelinin % 50 sini geçmemek şartiyle avans verilebilir.

Mütaahhitlere verilecek avans ve mahsubu:

Madde 45 – Hükmü gelecek yıllara sari mukavelelere istinaden mütaahhitlere verilen avansların mahsupları tesbit olunan şartlara göre yapılmak üzere, hizmetin ifa olunduğu seneye kadar devredilebilir.

Bu suretle devrolunan avanslar, hizmetin ifa olunduğu sene bütçelerinde (Geçen ve eski seneler mahsubatı) namı ile açılacak bir fasıldan mahsup edilir ve bu miktar tahsisat olarak bütçeye ilave olunur.

Akreditifle tediye:

Madde 46 – Bir taahhüt mevzuu olarak dış memleketlerde yapılacak tediyeler, tesbit olunacak şartlarına göre açılacak akreditifle yapılabilir.

Senesi içinde sarfedilmeyen veya mahsubu yapılmayan akreditif ertesi seneye devredilebilir. Bu takdirde (Eski yıllar mahsubatı) namı altında bir taraftan bütçe giderleri hesabına zimmet ve akreditif hesabına da matlup kaydı suretiyle mahsubu icra olunur.

Harcırah ve zaruri masrafların tediyesi:

Madde 47 – Müessesede çalışan memur, hizmetli ve yevmiyelilerin harcırah ve zaruri masrafları Harcırah Kanunu hükümlerine göre müessese bütçesindeki tahsisattan ödenebilir.

ALIM VE SATIM

Usuller:

Madde 48 – Müessesenin alım, satım, inşa, tamir, bakım, kiraya verme, kiralama, taşıma ve taşıttırma işleri aşağıda yazı usullere göre yapılır.

a) Kapalı zarf,

b) Açık artırma veya eksiltme,

c) Fiyat ve teklif isteme,

ç) Pazarlık,

d) Emanet.

İşin icabına göre bu usullerden hangisinin tatbik edileceği (49 uncu)maddede yazılı makamlar tarafından tayin edilir.

Usullerin tatbikı:

Madde 49 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Yukarıda yazılı işlerden kapalı zarf, açık artırma ve eksiltme usullerinde, miktar ne olursa olsun ihaleye çıkartılmasına, muhammen veya keşif bedeli 500.000 liraya kadar (500.000 lira dahil) pazarlıkla veya emaneten yapılmasına Müessese Müdürü yetkilidir.

Fiat ve teklif isteme usulü ile yapılacak işlerle 500.000 liradan fazla işlerin pazarlık veya emanet sureti ile yapılmasına, 500.000 liradan fazla olan işlere ait bütün ihalelerin tastik veya reddine Tarım ve Orman Bakanı yetkilidir.

Madde 50 – (Değişik: 15.1.1982  – 8/4193 K.)

48 inci maddede yazılı işlerden 50.000 liraya kadar (50.000 lira dahil) çeşitli ve acele olanları, Müessese Müdürünün tayin edeceği bir veya birkaç memur tarafından pazarlıkla satın alınır.

Bu hususla ilgili işlemler Müessese Müdürünün onayı ile tamamlanır. Bu onay işlemi adı geçen memurların sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

Damızlık hayvanların reforme ve satışları:

Madde 51 – (Değişik: 1.8.1961 – 5/1512 K.)

Hayvancılık müesseselerinde mevcut büyükbaş damızlık hayvanlarla merinos ve karagül koyunlarının reformeleri ve sıfat dağıtılması, Veteriner İşleri Genel Müdürlüğünün ait oldukları Şube Müdür ve Mütahassısları ile Müessese Fen Heyetinden müteşekkil bir komisyon tarafından yapılır.

Bakanlıktan Müesese Müdürüne verilecek salahiyete binaen sıfat tevzii ve reforme işleri müessese Fen Heyetince de yapılabilir.

Küçükbaş hayvanlarla kanatlı hayvanların reformeleri ise müesseseler Fen Heyetleri tarafından yapılır ve Bakanlığa bilgi verilir.

Reforme edilen bu hayvanlar arasında köylü damızlığına yarayanlar tercihan perakende ve toplu olarak köylülere ve damızlıkta kullanılmak üzere diğer yetiştiricilere pazarlıkla satılır.

Damızlığa yaramayan ve kasaplık için ayrılan büyük ve küçükbaş hayvanlarla kanatlı hayvanlar müessesece bu Yönetmelik hükümlerine göre satılır.

Haralarda reforme edilip gerek köylü ve gerekse yetiştiricilere satılan damızlık atlar ancak Tarım Bakanlığının müsaadesiyle ecnebi memleketlere ihraç olunabilir.

Erkek damızlıklar Tarım Bakanlığınca tesbit edilecek bareme göre, dişi damızlıklar Müessese Fen Heyetince takdir edilecek ve Tarım Bakanlığınca tasdik olunacak bedel üzerinden pazarlıkla yetiştiricilere satılır.

Kasaplık hayvan satışı:

Madde 52 – (Değişik: 12.8.1961 – 5/1541 K.)

Her türlü kasaplık hayvanların alım ve satımı ile bütün ziraat ve hayvan mahsul ve mamulleri ve sair maddeleri toptan veya perakende olarak müesseselerde, pazar ve panayırlarda veya ticaret merkezleriyle, borsa ve kombinalarda alınıp satılabileceği gibi açılacak hususi ticarethanelerde de satılabilir.

FİYAT VE TEKLİF İSTEME

Fiyat ve teklif isteme usulü:

Madde 53 – İşin mahiyet ve özellikleri veya olağanüstü ve acele hallerin zaruri kıldığı sebepler dolayısiyle fiyat ve teklif isteme tatbik olunur.

Fiyat ve teklifin kimlerden ve nasıl isteneceği:

Madde 54 – Her türlü inşaat, tamirat ve tesisat işlerinde liyakat ve iktidarları tanınmış olan firma veya şahıslara yazı ile başvurulmak veya münasip görülecek gazetelerle ilan yapılmak suretiyle teklif istenir.

Fiyat ve teklif isteme evrakı:

Madde 55 – Fiyat ve teklif isteme evrakı başlıca davetname, teklifname, özel şartname, genel şartname, mukavelename, proje vesair fenni evraktan teşekkül eder.

İşin icabına ve hususiyetine göre bu evrakın bir kısmından vazgeçilebilir.

Teklif müddeti ve tekliflerin mukayesesi:

Madde 56 – Fiyat ve teklif istemelerde, münasip bir müddet tayin edilir.

Müddeti içinde verilmeyen teklifler nazarı itibara alınmaz.

Müddetin bitiminde teklifler komisyon tarafından aleni olarak açılır. Ve mukayeseleri yapılır. Bu mukayeselerde vasıf, müddet ve fiyat itibariyle müssesenin menfaatına en uygun teklif bir kararla belirtilir.

KAPALI ZARF

Kapalı zarf usulünde teklif mektubu ve adi zarf:

Madde 57 – Kapalı zarf usulü ile yapılacak artırma veya eksiltmelerde teklif mektubu mühürlü veya imzalı bir zarf içine konulur. Bu zarf muvakkat teminata ait makbuz veya banka teminat mektubu ve diğer istenilen vesikalarla birlikte başka bir zarfa konularak bu zarfta mühürlenir veya imzalanır. Bu dış zarfın üzerine yalnız teklif mektubunun hangi işe ait olduğu yazılır.

Teklif mektubunda şartnamelerin tamamen okunup kabul edildiğinin kaydedilmesi ve teklif olunan fiyatların veya tenzilatın hem yazı ve hem de rakamla açık olarak yazılması, kazıntı ve silinti olmaması lazımdır.

Teklif mektubunun verilmesi:

Madde 58 – Teklif mektupları, ilanda gösterilen saate kadar sıra numaralı makbuzlar karşılığında komisyon reisliğine verilir. Makbuz numaraları zarfın üzerine yazılır.

Teklif mektupları posta ile gönderilmiş olduğu takdirde postada vuku bulacak gecikmeler müesseseyi ilzam etmez.

Dış zarfın açılması:

Madde 59 – Zarflar numara sırası ile birer birer açılarak artırma veya eksiltmeye girmek için aranılan umumi ve hususi şartların yerine getirilmiş olup olmadığı, muvakkat teminatın miktar, şekil, v.s. bakımlarından uygunluğu incelenir ve neticede kimlerin artırma veya eksiltmeye kabul edildiği orada bulunanlara bildirilir.

Kabul edilmiyen tekliflerin iç zarfları açılmadan kendilerine veya vekillerine geri verilir.

Zarfların açılmasına karar verilmesi:

Madde 60 – İç zarflar açılmadan önce istekli veya vekilinden gayrısı oradan çıkarılır. Ve teklif mektupları birer birer açılarak yüksek sesle okunur.

(57, 58, 59 ve 60 ıncı) maddelerde zikredilen hususlara uygun olmıyan ve içinde şartname dışında kayıtlar bulunan teklifler nazarı itibara alınmaz. Ancak pul, imza ve adres, ticaret ve esnaf odaları vesikası ve yeterlik belgesi vesaire gibi şekle ait noksanlıklar komisyon huzurunda derhal tamamlanır.

Tekliflerin tetkiki neticesinde en uygun bedel teklif edene, yetkili makamın tasdiki şartiyle ihalenin yapıldığı veyahut şartnameye muhalif olmıyan bazı teknik hususların tetkiki için kararın, komisyonca tayin edilecek muayyen bir güne bırakıldığı hazır bulunanlara tefhim olunur.

YÖNETMELİKLER, AĞUSTOS 1992 (Ek – 12)

Komisyon kararında kabul edilen teklifin hülasası ve kabul edilmemiş teklifler bulunduğu takdirde sebepleri ve ihale yapılmamış ise bunun da sebebi yazılır.

Birkaç istekli tarafından aynı fiyatın teklif edilmesi:

Madde 61 – Birkaç istekli tarafından aynı fiyat teklif edildiği ve bunlarda uygun görüldüğü takdirde, talipler hazır ise aynı celsede aralarında açık eksiltme yapılır, hazır değilse 48 saat zarfında yeni teklif vermeleri bu taliplere bildirilir. Bu ikinci defa yapılan tekliflerde birbirinin aynı olursa kura ile ihale yapılır ve keyfiyet bir zabıtla tevsik edilir.

Hazır bulunmıyan teklif sahipleri:

Madde 62 – Artırma veya eksiltme esnasında hazır bulunmıyan veya noterden tasdikli vekaletnameyi haiz vekil göndermiyen teklif sahipleri ihalenin icra tarzına itiraz edemezler.

İhale kararının bildirilmesi:

Madde 63 – İhale kararının tasdik veya reddi keyfiyeti, ihalenin tasdik veya reddi tarihinden itibaren şartnamesinde başkaca kayıt yoksa 15 gün içinde talibe bildirilir.

İşbu müddetin hitamında tebligatın postaya verildiği tarih esas alınır.

Bu müddet zarfında tebligat postaya verilmediği takdirde, istekli taahhüdünden vazgeçebilir.

Bu vazgeçmeden dolayı müessese zarara uğrarsa alakalılar hakkında kanuni takibat yapılır.

AÇIK ARTIRMA VEYA EKSİLTME

Açık artırma veya eksiltme ihalesine iştirak şartları:

Madde 64 – Açık artırma veya eksiltmede istekliler ilan olunan saatte, bu hususta yazılı zaptın tanzimine kadar teminatlarını vermek şartiyle artırma veya eksiltmeye iştirak ederler. Komisyonca evrak tetkik edilerek durumları şartnameye uymıyan isteklilerin ihaleye iştirak edemiyecekleri kendilerine tefhim olunur ve bu husus bir zabıtla belirtilir.

Pey sürülmesi ve karara varılması:

Madde 65 – Zaptın tanziminden sonra reis isteklileri şartnameyi imzaya ve pey sürmeye davet eder. Sürülen peyler bir karar kağıdına yazılır. Peyden el çekenler durumu bu kağıda yazarlar ve imza ederler. İmza etmiyen olursa komisyonca karar kağıdının altına şerh verilir. Artırma veya eksiltmeye pey sürme isteği kesildikten sonra son pey uygun görüldüğü takdirde komisyonca yetkili makamın tasdik şartına bağlı kalmak üzere ihalenin kendisine yapıldığı bildirilir ve bu husus karar kağıdı altına yazılarak imzalanır.

Açık artırma veya eksiltmenin adabı:

Madde 66 – Açık artırma veya eksiltmelerde isteklilerin rağbetini kıracak sözler söylenmesi veya talipler arasında anlaşmaya daveti ima edecek işaretler yapılması ve artırma veya eksiltmenin doğruluğunu bozacak şekillerde müzakere ve münakaşalara girişilmesi yasaktır.

Bu yasağa karşı gelenler, komisyon kararı ile artırma veya eksiltme yerinden uzaklaştırılırlar ve tutulacak zabıt varakası üzerine haklarında kanuni takibat yapılır.

PAZARLIK

Pazarlığın tarifi:

Madde 67 – Pazarlık usulü, işin fiyat ve şartlarında karşılıklı fedakarlık yaparak bir anlaşma zemininin tesbit edilmesinden ibarettir.

Sınırlı olmayan haller:

Madde 68 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

İşin muhammen veya keşif bedelinin yalnız Beşyüzbin lirayı geçmesi halinde dahi aşağıda yazılı özellikleri taşıyan işlerin pazarlıkla yapılmasına müessese yetkilidir.

a) Yalnız bir kimse elinde bulunan işlerin yaptırılması veya eşyanın alınması,

b) Müessese hizmetleri için gayrimenkullerin kira ile tutulması (alınacak kararlarda tercih nedenleri açıkca belirtilir) ve taşıma işleri,

c) Tabii afetler dolayısıyla meydana gelen işlerle evvelce düşünülmeyen ve olağanüstü bir durumun çıkması üzerine acele olarak yapılması gereken işler,

d) Müteahhit nam ve hesabına yapılacak işler.

Resmi dairelerle yapılacak artırma ve eksiltme işleri:

Madde 69 – Resmi daireler ve müesseseler ve sermayesinin en az yarısı amme hükmi şahıslarına ait bulunan müessese ve teşekküller arasında artırma ve eksiltme işleri kıymet takdiri suretiyle yapılır.

EMANET

Emanet usulünün tarifi:

Madde 70 – Emanet usulü, bu usulle yapılmasına karar verilen işlerin müessesenin personel, makina ve vasıtalarını kullanmak suretiyle doğrudan doğruya Emanet Komisyonunca yapılmasından ibarettir.

Emanet Komisyonu lüzum ve menfaat gördüğü takdirde bu işleri diğer usullere başvurmadan ve araya bir mütaahhit girmeden kısmen veya tamamen işçiliğini taşaronlara yaptırabileceği gibi işçi ve nakil vasıtası çalıştırılmak suretiyle de meydana getirilebilir. Emanet işleri için muktezi malzeme Emanet Komisyonunca satın alınır.

Şartnamelere derç olunacak umumi hükümler:

Madde 71 – Şartnamelerde taahhüdün taallük ettiği maddelerin veya işlerin mahiyetine göre konulacak hususi ve fenni şartlardan başka umumi surette aşağıdaki hususlar kaydolunur.

a) Taahhüdün tallük ettiği iş ve maddelerin mahiyeti, miktar ve vasıfları ve gayrimenkullerin kiralama veya kiraya verilmelerinde bunların yerleri, hudutları,

b) Satın alınacak eşyanın yerli olup olmıyacağı ve yaptırılacak hizmetler için yalnız yerli vasıta ve maddelerden faydalanıp faydalanılmıyacağı,

c) Taahhüdün müddeti, ne zaman başlıyacağı ve taahhüdün vaktinde yapılmaması veya tamamlanmaması halinde alınacak cezalar,

ç) Taahhüdün yapılacağı yer, teslim ve tesellüm müddetleri, taahhüt bedelinin ödeme tarzları ve yerleri,

d) Vergi, rüsum ve masrafların hangi tarafa ait olduğu,

e) Muvakkat ve kati teminat miktarları,

f) Taahhüdün bir kısmını veya tamamını yapamıyanların teminatı üzerinde müessesenin haiz olduğu haklar,

g) İhale kararının yetkili makam tarafından tasdik veya red edildiğinin kaç gün içinde mütaahhide bildirileceği ve aksi halde mütaahhidin taahhüdünü yapıp yapmamakta muhtar olduğu,

h) İhaleye girebilme şartları ve ihaleye giremiyecek olanlar.

İlan:

Madde 72 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Kapalı zarf, açık artırma veya eksiltme usulleriyle yapılacak ihalelerde, iş ihale gününden evvel en az on gün içinde uygun aralıklarla iki defa, işin yaptırılacağı müessese merkezine en yakın vilayette çıkan gündelik gazetelerin birisiyle ilan edilir. Gündelik gazete çıkmayan yerlerde 10 gün içinde iki defadan az gazete çıkmış ise bu kadar ilan yeterli bulunur.

Muhammen veya keşif bedeli 1.000.000 lirayı aşan işlerden yukarıda tarif edilen şekilde ilanlara ilave olarak Ankara ve İstanbul`da çıkan gündelik birer gazetede bir defa ilan edilir.

Komisyonca lüzum görüldüğü taktirde bu ilanlara ilave olarak münasip görülecek başka yerlerde de ilan yaptırılabilir.

Yabancı memleket gazetelerinde ilan:

Madde 73 – Aynı veçhile kapalı zarf ve açık artırma veya eksiltme usullerinden birisiyle yaptırılacak işin, mahiyeti icabı olarak ecnebi memleketlerdeki firmaların iştiraki uygun görülen hallerde, keyfiyet yetkili makamca tayin olunacak yabancı memleketlerde çıkan bir veya mütaaddit gazete ile ilan olunur.

Yabancı memleketlerde yapılacak ilanın, memleketin uzaklığına ve ilandan beklenen fayda ve neticelere göre ihaleden kaç gün evvel yaptırılması gerektiği yetkili makamca tesbit olunur.

İlanın ve ihalenin hükümsüz sayılması:

Madde 74 – 72, 73 ve 75 inci maddelerdeki kayıt ve şartlara uymıyarak yapılan ilanlar hükümsüzdür. Bu takdirde ilanın yeniden yapılması lazımdır. Aksi halde yapılan ihale muteber sayılmaz ve akit yapılmış ise bozulur. Ancak işin müstaceliyetine veya ihalenin yapılmasında müessesenin menfaatı gözününde bulundurulmak ve Ziraat Vekaletinin muvafakatı alınmak suretiyle yapılan ihala muteber sayılabilir.

İhalenin muteber sayılmaması veya akdin bozulması hallerinde mütaahhidin teminatı geri verilir. Ayrıca bu mektup için ihtiyar etmiş olduğu masraflarla ihale evrakı bedeli ve yapıştırdığı pulların parası, müsebbiplerine tazmin ettirilmek üzere idarece mütaahhide ödenir, mütaahhit başkaca hiç bir masraf ve bu sebebe müstenit zarar ve ziyan iddiasında bulunamaz.

İlanlarda yazılması lazım gelen hususlar:

Madde 75 – Kapalı zarf, açık artırma veya eksiltme usulleriyle yapılacak ihalenin ilanlarında aşağıdaki hususların yazılması lazımdır.

a) Taahhüt mevzuunun cinsi, mahiyeti, miktarı ve muhammen veya keşif bedeli,

b) Şartname, plan, model, harita ve diğer evrakın, bedelli veya bedelsiz olarak nereden alınacağı,

c) Artırma veya eksiltmenin hangi saatte ve nerede yapılacağı,

ç) Artırma veya eksiltmenin hangi usul ile yapılacağı,

d) Muvakkat teminat miktarı,

e) İsteklilerden bazı vesikalar istenecek ise bunların nelerden ibaret olduğu,

f) Kapalı zarf usulünde teklif mektuplarının hangi tarih ve saate kadar nereye teslim edileceği.

Fiyat ve teklif usulünde ilan:

Madde 76 – Fiyat ve teklif isteme ve pazarlık usulüyle yapılacak ihale için yetkili makam münasip gördüğü şekil ve surette ilan yaptırabilir.

İlan yapıldıktan sonra şartname ve fenni evrak üzerinde değişiklik yapılamıyacağı:

Madde 77 – İlanlar yapıldıktan sonra şartnamelerde ve fiyata tesir edecek

şeylerle model, fiyat ve diğer evrak üzerinde değişiklik yapılamaz. Mutlaka değişiklik yapılması icap ediyorsa bu takdirde mucip sebep ve zaruretler bir zabıtla belirtilerek evvelce yapılan ilan hükümsüz sayılır ve keyfiyet yeniden ilan olunur.

İhale gününün tatile rastlamaması:

Madde 78 – İlanda bildirilen ihale günü resmi tatil günlerine rastlarsa tekrar ilana lüzum olmaksızın tatilden sonra gelen ilk iş gününde aynı saatte ihale yapılır.

İlan yapılması zorunlu olmayan haller:

Madde 79 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Muhammen veya keşif bedeli 250.000 liradan az olan işlerle, 68 inci maddenin

a, b, c fıkralarında ve 69 uncu madde de yazılı işler için ilan yapılması zorunlu değildir.

TEMİNAT

Geçici teminat:

Madde 80 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

48 inci maddede yazılı işlere gireceklerden işin muhammen veya keşif bedeli üzerinden % 3 geçici teminat alınır.

Kesin teminat:

Madde 81 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

48 inci maddede yazılı işlerin ihalesi halinde geçici teminatın iki misli kesin teminat alınır.

Keşif ve sözleşmenin dışında kalmış fakat yapılması ihaleden sonra kararlaştırılmış işler ile değişen fiat esasına göre ihale edilmiş işler de kesin teminat, artan iş veya fiat farkı olarak ödenecek bedel oranında artırılır.

Teminat alınması zorunlu olmayan haller:

Madde 82 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Muhammen veya keşif bedeli 50.000.- liradan aşağı olan işlerden, gerek geçici ve gerekse kesin teminat alınıp alınmaması hususunda idari makam yetkilidir.

Hiç teminat aranmıyan haller:

Gerek memleket dahilinde ve gerekse yabancı memleketlerden araya bir mutavassıt girmeksizin doğrudan doğruya firma veya fabrikalardan satın alınacak her nevi malzeme, avadanlık ve yedek parçalarla sabit teçhizat vesaire için teminat alınmasına imkan olmıyan hallerde, Ziraat Vekaletinin muvafakatı ile kısmen veya tamamen muvakkat teminat veya kati teminat alınmıyabilir.

Fiyat ve teklif isteme usulünde teminat:

Madde 83 – Fiyat ve teklif isteme usulü ile yapılacak ihalelerde, muvakkat teminat olarak 80 inci maddedeki nispetlere bağlı kalmaksızın maktu bir miktar tesbit olunur. İhale kararı tasdik edildikten sonra, bu miktar 80 inci maddeye göre bulunan kati teminat haddine çıkarılır.

Devlet daire ve teşekküllerden teminat istenmiyeceği:

Madde 84 – Müessese ile resmi daireler ve müesseseler ve sermayesinin en az yarısı hükmi şahıslara ait bulunan müessese ve teşekküller arasında yapılacak alım, satım işleriyle girişilecek taahhütler dolayısiyle bu müesseselerden geçici ve kati teminat alınmaz.

Muvakkat ve kati teminat olarak alınacak şeyler ve bunların teslim yeri:

Madde 85 – Muvakkat ve kati teminat olarak şunlar alınır:

a) Tedavülde bulunan Türk Parası,

b) Türkiye`de faaliyette bulunan bankaların verecekleri teminat mektupları,

c) Devlet iç istikraz tahvilleri, Devlet bütçesinden ödenmeleri meşrut kısa veya uzun vadeli Hazine tahvil veya bonoları, (Resülmaldan kalan kısmın itibari kıymeti üzerinden)

ç) Borsada kayıtlı esham ve tahvilattan Maliye Vekaletince tayin edilecek olanlar, (Borsa Fiyatının % 15 noksanı ile).

Bu teminatlardan, teminat akçeleri ile nakit mahiyetindeki evrakın ihaleye girecekler tarafından doğrudan doğruya müessese veznelerine yatırmaları mecburidir. Bunları ihale komisyonları alamaz. Kendisine ihale yapılanların banka teminat mektupları ihaleden sonra müessese veznesine teslim edilir. Diğerlerininki geri verilir.

Esham ve tahvilatta % 15 den fazla düşüklük vuku bulması:

Madde 86 – 85 inci maddenin (ç) fıkrasında yazılı esham ve tahvilat kıymetlerinde % 15 ten fazla düşüklük vuku bulursa; mütaahhit kendisine yapılacak tebligatın ertesi gününden itibaren müessesece tayin olunacak müddet içinde teminatı, bu esaslarda istenilen miktara çıkarmağa mecburdur.

Müessesenin tayin edeceği müddet bir aydan fazla olamaz. Mütaahhit bu müddet içinde isteği yerine getirmezse protesto çekmeğe ve hüküm almağa hacet kalmaksızın, sözleşmeyi bozmağa  veya mütaahhidin alacağından bir miktarını tevkife, müessese salahiyetlidir.

Muvakkat teminatın katiye çevrilmesi:

Madde 87 – Mütaahhit ihalenin tasdikinin kendisine veya kanuni ikametgahına tebliği tarihinden itibaren (Tatil günleri hariç) azami 10 gün içinde muvakkat teminatı kati teminat miktarına çıkarmağa ve mukaveleyi imzaya mecburdur. Bu mecburiyete riayet etmediği takdirde ihale feshedilerek muvakkat teminatı irat kaydolunur ve iş mütaahhit nam ve hesabına 45 gün içinde ihaleye çıkarılır.

Kati teminatın geri verilmesi:

Madde 88 – Taahhüdün sözleşme ile şartnameye uygun olarak tamamen yapıldığı usulüne göre sabit olduktan ve mütaahhidin, müessese ile ilişiği kesildikten sonra kati teminatı geri verilir.

İhalenin yapılacağı şehir ve binanın tayini ve saat ayarı:

Madde 89 – İhalenin hangi şehir veya kasabalarda ve hangi binalarda icra edileceği şartnamelerde belirtilir.

Artırma veya eksiltmelerin açılması zamanı memleket saat ayarı ile resmi çalışma saatleri bitmezden en az bir saat evvel olmak şartiyle tesbit olunur. Bu saatin tatbikinde mahallin merkez postanesinin saati esas alınır.

Mütaahhidin sebebiyet verdiği fesih hali:

Madde 90 – Mütaahhit, mukavelename ve eklerinde tayin olunan vecibelerden her hangi birisine riayet etmediği takdirde, müessesece kendisine ihtarname yazılarak bir mühlet verilir. Bu mühlet içinde mütaahhit ihtarnameye rağmen vecibelerini yerine getirmezse başka bir ihtar ve merasim yapmağa ve hüküm almağa hacet kalmaksızın müessese sözleşmeyi feshetmeye salahiyetlidir. Bu takdirde mütaahhidin kati teminatı para ise doğrudan doğruya, banka kefaleti ise bankadan tahsil edilerek, esham ve tahvilat ise borsada satılarak müessesece irat kaydolunur.

Yeniden yapılan ihale sebebi ile müessesenin maruz kalacağı her türlü maddi zararlar kati teminat miktarını geçtiği takdirde geçen miktar mütaahhitten hükmen tahsil olunur. Geri kalan işlerin başka bir mütaahhide ihalesinden lehine bir fark hasıl olursa sözleşmesi feshedilen mütaahhit bu farktan hiç bir hak istiyemez.

Mütaahhidin sebebiyet verdiği fesihten sonra işe devam edilmesi:

Madde 91 – Mütaahhidin sebebiyet verdiği fesihten sonra yetkili makam tarafından 20 gün içinde delailin tesbiti için bir taraftan salahiyetli mahkemeye müracaat edilmekle beraber, diğer taraftan taahhüdün geri kalan kısmı mütaahhit nam ve hesabına fesih tarihinden itibaren en çok 60 gün içinde bu talimatnamedeki usullerden birisiyle eksiltme veya artırmaya konulur. Bu eksiltme veya artırma şartnamesinde ilk şartnamenin keşif veya muhammen bedeli ile taahhüdün ifasına ait müddeti haiz olmak üzere diğer şartlar aynen muhafaza olunur.

İstekli çıkmadığı takdirde eksiltme veya artırmanın bitimi tarihinden itibaren 15 gün içinde intaç edilmek üzere ihale muamelesi tekrarlanır.

Yine istekli çıkmazsa artık mütaahhidin alakası kalmaksızın yeniden tesbit edilecek şartlarla iş 48 inci maddede yazılı usullere göre artırma veya eksiltmeye çıkarılabilir.

Fiyat ve teklif isteme usulü ile yapılmış ihalelerde, mütaahhidin sebebiyet vermesi üzerine taahhüdün feshi halinde, yukarıdaki hususlar aynen tatbik olunur. Şu kadar ki ihaleler fiyat ve teklif isteme usulü ile icra edilir.

Mütaahhidin sebebiyet vermediği fesih hali:

Madde 92 – 72, 73, 74 üncü maddelerde belirtilen sebepler yüzünden ihale veya mukavelenin feshi cihetine gidilmesi halinde keyfiyet salahiyetli makamın muvafakatı ile kesinleşir ve hesap kesme sitüasyonu yapılır.

İhalelere talip çıkmaması veya ihalenin reddi halinde yapılacak muamele:

Madde 93 – İhalelere talip çıkmaması veya ihalenin yapılmaması veya yapılan ihalenin hükümsüz sayılması veyahut ihale kararının tasdik edilmeyip red edilmesi hallerinde, yetkili makam, hiç bir kayıt ve şarta tabi olmaksızın işi 48 inci maddedeki usullerden herhangi birisi ile ve şartları değiştirerek veya değiştirmiyerek yeniden ihaleye çıkarmağa veya kaldırmağa ve ihaleye çıkarılması halinde yine talip zuhur etmezse tekrarlamağa salahiyetlidir.

İş miktarının artma veya eksilmesi:

Madde 94 – Mukavelenamenin tatbiki sırasında taahhüt edilen işde değişiklik zarureti hasıl olduğu veya keşif dışında kalmış ve fakat görülen zaruret üzerine yapılması ihaleden sonra kararlaştırılmış işler çıktığı ve bu yüzden işin bedelinde artma veya eksiltme hasıl olduğu takdirde, mütaahhit ihale bedeli tutarının % 30 u içinde kalan fazla veya eksik işleri aynı mukavelename hükümleri dahilinde yapmağa mecburdur. Mütaahhit bu suretle işin gerek artmış ve gerekse eksilmiş olmasından dolayı (Müddet hariç) hiç bir talep ve iddiada bulunamaz.

Fazla veya noksan olan miktar taahhüt bedelinin % 30 unu tecavüz ettiği takdirde, mukavele feshedilerek geri kalan kısmı yeniden eksiltmeye çıkarılır. Ancak, bu fazla işlerin idare menfaati bakımından aynı mütaahhide yaptırılmasına zaruret görüldüğü ve mütaahhit de kabul ettiği takdirde Vekaletin tasvibine iktiran etmek şartiyle aynı fiyat ve mukavele hükümleri dairesinde işbu fazla işler aynı mütaahhide yaptırılabilir.

Artırma veya eksiltmeye girme şartları:

Madde 95 – Müessese tarafından ihaleye çıkarılan işlere girecek olan isteklilerin kanuni ikamet göstermeleri, istenilen teminatı vermeleri ve ayrıca müessese tarafından istenecek belgeleri ibraz etmeleri şarttır.

Şirketlerin artırma ve eksiltmeye girme şartları:

Madde 96 – Artırma ve eksiltmelere girecek şirketler 95 inci maddedeki şartları yerine getirmekle beraber ayrıca şu vesikaları da göstermeğe mecburdurlar:

a) İdare merkezlerinin bulunduğu yer mahkemesinden veya siciline kayıtlı bulunduğu ticaret odasından veya sair resmi bir makamdan, şirketin sicile kayıtlı ve halen faaliyette bulunduğuna dair bir vesika, (Bunun davet tarihinden sonraki tarihli olması şarttır.)

b) Şirketin sirküleri veya şirket namına tekliflerde bulunacak kimselerin bu şirketin vekili olduğunu gösterir tasdikli vekaletname,

c) Yabancı şirketlerin artırma veya eksiltmelere girebilmeleri için aynı vesikaları Türk konsolosluklarına  veya Türkiye Hariciye Vekaletine tasdik ettirmeleri şarttır.

İhaleye giremiyecek olanlar:

Madde 97 – Aşağıda yazılı kimseler, gerek doğrudan doğruya ve gerekse bilvasıta ihalelere giremezler:

a) İhale komisyonlarının çalışmalarına esas teşkil edecek ilk veya son işlerin evrakını hazırlıyan, imzalıyan, tamamlıyan, ihaleyi yapan ve ihale neticelerini tatbik edecek olanlar,

b) Müessese müdür ve müdür muavini ile ihale komisyonu reis ve azalarının ana, baba, kardeş, evlat, karı, koca ve bunların dahil bulundukları ortaklıklar.

(Anonim ortaklıklar hariç)

İş bedelinin tahmin ve keşfi:

Madde 98 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

İnşa, tesis ve tamir işlerinin muhammen veya keşif bedelleri, ilgili müessese tarafından tayin ve tesbit olunur.

Tayin ve tesbit edilen bu bedel 500.000 lirayı geçtiği taktirde Bakanlığın onayına sunulması şarttır.

48 inci maddenin b, c, ç fıkralarında yazılı işlerin muhammen bedelleri, ilgili müessese tarafından Borsa, Ticaret Odası, Belediye veya Fen adamlarından veya bilirkişilerden tahkik edilmek suretiyle tesbit ve keyfiyet bir tutanakla tevsik edilir.

İhaleye giremiyecek olanlarla ihale ve akit yapılması:

Madde 99 – İhaleye giremiyeceği 97 nci maddede yazılı kimselerden birisi bilerek veya bilmiyerek eksiltmeye girdiği takdirde, üzerine ihale yapılmış bulunursa, bu ihale bozularak muvakkat teminatı irat kaydolunur. Sözleşme yapılmış ise aynı veçhile sözleşme bozularak kati teminatı irat kaydolunur ve işin gerisi için 92 nci maddedeki hükümlere göre muamele yapılır.

Taahhüdün başkasına devri:

Madde 100 – Mütaahhit, taahhüt eylemiş olduğu işi kısmen veya tamamen hiç bir sebep ve bahane ile başkasına devredemez. Devredilebilmesi için müessesenin yazılı müsaade ve muvafakatını alması şarttır. Bu muvafakatı almadan işi devrettiği takdirde mukavelename bozulur ve kati teminatı müessese tarafından irat kaydolunur ve hakkında 90 ıncı madde hükümleri tatbik olunur.

Mütaahhidin ölümü:

Madde 101 – Mütaahhidin ölümü halinde, müessese mukaveleyi feshedilmiş saymaya veya 15 gün içinde müracaat etmek ve bir ay içinde teminat yatırmak şartiyle işi aynı mukavelename ve eklerindeki hükümlerle varislerinden talip olanlara devretmeğe salahiyetlidir.

Mukavelenamenin feshedilmiş sayılması halinde, mütaahhidin yaptığı işlerin kati hesabı hazırlanarak alacak ve vereceğin mahsubu yapıldıktan sonra iş bedelinden ve teminattan artanı varislerine verilir.

Mütaahhidin iflası:

Madde 102 – Mütaahhit iflas ederse, iflasın ilanı tarihinden itibaren mukavele feshedilir ve kati teminatı irat kaydolunur. Bu takdirde müessesenin teminattan fazla bir zararı olursa umumi hükümlere göre takibat yapılır.

KOMİSYONLAR

Alım, satım ve ihale komisyonu:

Madde 103 – Müesseselerde yapılacak alım, satım, inşa, tamir, bakım, kiraya verme, kiralama, taşıma ve taşıtma işleri müessese müdürünün riyaseti altında müdür muavini, muhasebeci ve işin taallük ettiği şube mütehassıs veya şefinin iştiraki ile teşekkül edecek komisyon tarafından yapılır.

Komisyon kararı ekseriyetle verilir.  Muhalif kalan aza muhalefet sebebini kararın altına yazarak imzaya mecburdur.

Reyler müsavi olduğu takdirde müdürün bulunduğu taraf çoğunluğu teşkil eder.

Küçük inşaat ve tamirler:

Madde 104 – (Değişik: 15.1.1982 – 8/4193 K.)

Muhammen veya keşif bedeli 100.000.- liraya kadar olan çeşitli acele olan inşa ve tamir işlerini müessesenin vasıta ve elemanlarından faydalanmak suretiyle yaptırmaya Müessese Müdürü yetkilidir.

Eksiltme evrakının bedeli:

Madde 105 – Şartnameler, isteklilerine, satın alma komisyonunca tayin edilecek bir bedel mukabilinde verilir.

Mukavele akdinin mecburi olmadığı haller:

Madde 106 – İkmal ve teslim müddeti 15 günü tecavüz etmiyen hallerde, mütaahhitle mukavele akdi mecburi değildir.

Bir müessese ihtiyacının diğer bir müessese tarafından temini:

Madde 107 – Bir müessesenin hasıl olan bir kısım ihtiyacı o müessese müdürünün talebi üzerine başka bir müessese tarafından bu talimatnamedeki esaslar dairesinde o müessese nam ve hesabına temin edilebilir.

Gelecek senelere sari mukavele akdi:

Madde 108 – 48 inci maddede yazılı işler için cari yıl bütçesine konulan tahsisatın % 50 sini tecavüz etmemek ve Ziraat Vekaletinden müsaade alınmak şartiyle gelecek senelere sari taahhüde girişilebilir.

Emanet komisyonu:

Madde 109 – Salahiyetli makamca emanet usulü ile yapılmasına karar verilen inşa, tamir ve bakım işleri müessese müdürünün tayin edeceği 3 kişilik bir komisyon tarafından yapılır.

Bunlardan birisi reis, diğer birisi de mutemet olur. İşin hitamında yapılacak kati hesabın salahiyetli makamın tasdikı halinde, emanet komisyonu ibra edilmiş olur.

Muayene komisyonu:

Madde 110 – Müessesece mübayaa edilen bilümum makina, alet, edevat, yem, yiyecek maddeleri ile müessesece istihsal edilip muayenesi icap eden malzeme vesaireyi muayene etmek üzere müessese müdürünün intihap edeceği en az iki kişilik bir muayene komisyonu teşkil olunur.

Muayene komisyonunca kabul muamelesi tekemmül ettirilmemiş olanlar tesellüm edilemez ve kullanılamaz.

UMUMİ HÜKÜMLER

Ortaklık ve işbirliği:

Madde 111 – Müesseseler, hayvan islahı ve yetiştirilmesi mevzularında,Ziraat Vekaletince belirtilecek esaslar dairesinde Yapağı Tİftik Anonim Şirketiyle işbirliği yapabilirler.

Memur ve hizmetlilere müessese mahsul ve mamulatının satışı:

Madde 112 – Müessese memur ve hizmetlilerine, kendilerinin ve ailelerinin istihlak edeceği nisbette idare heyetince tesbit edilecek bedelle müessese mahsul ve mamulleri, bedeli mukabilinde satılabilir.

Tesbit edilecek bu bedel istihlak tarihindeki fiyattan aşağı olamaz.

Sigorta usulü:

Madde 113 – Her müessesede kendi kendini sigorta usulü tatbik olunur. Bunun için müessese varidatının % 1-2 si nispetinde bir meblağ ayrılarak bankada saklanır.

Lüzumu halinde fabrikalar ve bazı tesis ve maddelerin sigorta ettirilmesine yukarıdaki fıkra mani değildir.

Amortisman usulü:

Madde 114 – Bütçelerinde kabul edilecek tahsisata binaen müesseseler, demirbaş ve sabit kıymetler amortisman karşılığı olarak bir meblağı, milli bankalarda ayrı bir hesapta bloke eder.

Bu paranın ihtiyaç halinde bir kısmı ile yeniden amorti edilen maddelerin mübayaasına Vekalet salahiyetlidir.

İş elbisesi verilmesi ve iaşe:

Madde 115 – Müessesenin daimi hizmetlileri ile binicilik ve sürücülük okulu talebelerine bir resmi elbise ile çizme veya ayakkabı ve çamaşır verilir.

Arazi, atelye ve laboratuvarda çalışanlara da her sene bir yazlık elbise veya iş tulumu ile çizme veya ayakkabı verilir.

(Ek: 8.12.1959 – 4/12480 K.) Müesseselerde çalıştırılan hizmetlilerle işçiler, işin gerektirdiği nispette bu müesseseler bütçelerinden iaşe olunabilirler.

Müessese vasıtalarından faydalanılması:

Madde 116 – Müessese memur ve hizmetlileri ile sürekli işçilerin çocuklarının, tahsillerini yapmaları için en yakın mekteplere gidip gelmeleri müessese vesaiti ile parasız olarak temin olunur.

Tedavi ücreti:

Madde 117 – Memleket içindeki resmi ve hususi sağlık müesseselerinde yatarak veya ayakta tedavileri lüzumu fennen tesbit edilen ve mütedavil sermayeden ücret alan memurların, tedavi ve yol masrafları ile tedavi edilmekte iken ölenlerin cenaze masrafları ve vazife esnasında hastalanan veya yaralanan hizmetlilerin ve işçi sigortalarına tabi bulunmıyan müteferrik işçilerin, resmi ve hususi sağlık müesseselerindeki tedavi masrafları ve müessese tabibi tarafından tanzim veya tasdik edilen ve harice yaptırılan reçete bedelleri müessese bütçesinden ödenebilir.

Ev kirası ve elektrik ücreti:

Madde 118 – Şehir ve kasaba haricindeki müessese memur ve hizmetlileri, müessesenin mevcut binalarında parasız olarak ikamet ederler.

Memur ailelerinin müessese vasıtaları ile nakilleri:

Madde 119 – Müessesede ikamet eden memur ve hizmetlilerin aileleri, müessese işlerine halel getirmemek şartiyle tesbit edilecek esaslar dairesinde müesseseye yakın şehir veya kasabaya, müessese vasıtasiyle parasız olarak gidip gelebilirler.

İstikraz:

Madde 120 – (Değişik: 1.8.1961 – 5/1512 K.)

Önceden Tarım Bakanlığının muvafakatı, Maliye Bakanlığının müsaadesi alınmak ve tamamen istihsale matuf olmak şartiyle 867 sayılı kanuna göre idare edilen her müessese için milli bankalardan 1.500.000 liraya kadar istikraz aktedilebilir.

Yangın işleri:

Madde 121 – Her müessesenin yangın tehlikesinden korunması için yangın talimatnamesine göre gerekli tedbirler ittihaz edilir ve tedbirler hakkında 6 ayda bir Vekalete rapor verilir.

Arşiv tesisi:

Madde 122 – Ziraat Vekaletince tesbit edilecek esaslara göre müesseselerde bir arşiv tesis edilir. Ve bu hususta yapılan işler aylık raporlarda bildirilir.

Vazife ve iş talimatnamesi:

Madde 123 – Bu talimatname esasları dairesinde Ziraat Vekaletinin tasdikinden geçmek suretiyle müesseseler için ayrı bir vazife ve iş talimatı yapılır.

Madde 124 – Bu Talimatname neşri tarihinde mer`iyete girer.

Madde 125 – 867 sayılı kanuna ait 19/6/1936 tarihli ve 2/4858 sayılı, 2654 sayılı kanuna tabi inekhanelere ait 12/8/1942 tarihli ve 2/18578 sayılı kararnamelerle kabul edilen talimatname ve zeyilleri mer`iyetten kaldırılmıştır.

Madde 126 – Bu talimatnamenin hükümlerini tatbike Ziraat Vekili salahiyetlidir.

——————————————————————————–

27.4.1959 TARİH ve 4/11542 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI

İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN

YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE

——————————————————————————–

Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği

Yürürlüğe Koyan Kararnamenin

——————————————————————————–

Farklı Tarihte

Tarihi             Numarası       Yürürlüğe Giren      Yürürlüğe

                                  Maddeleri           Giriş Tarihi

——————————————————————————–

 8.12.1959          4/12480           –               Yürürlük tarihi

                                                      öngörülmemiştir.

  1.8.1961          5/1512            –                 18.8.1961

 12.8.1961          5/1541            –                  1.9.1961

 15.1.1982          8/4193            –                 25.3.1982

——————————————————————————–

           19.8.1958 TARİH ve 4/10672 SAYILI BAKANLAR KURULU TARİHİ

           İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN

           YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE

——————————————————————————–

                     Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği

                         Yürürlüğe Koyan Kararnamenin

——————————————————————————–

                                      Farklı Tarihte

Tarihi            Numarası           Yürürlüğe Giren     Yürürlüğe

                                        Maddeleri        Giriş Tarihi

——————————————————————————–

SANAYİ KAYNAKLI HAVA KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ

Resmi Gazete Tarihi: 03.07.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27277

SANAYİ KAYNAKLI HAVA KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –(1) Bu Yönetmeliğin amacı, sanayi ve enerji üretim tesislerinin faaliyeti sonucu atmosfere yayılan is, duman, toz, gaz, buhar ve aerosol halindeki emisyonları kontrol altına almak; insanı ve çevresini hava alıcı ortamındaki kirlenmelerden doğacak tehlikelerden korumak; hava kirlenmeleri sebebiyle çevrede ortaya çıkan umuma ve komşuluk münasebetlerine önemli zararlar veren olumsuz etkileri gidermek ve bu etkilerin ortaya çıkmamasını sağlamaktır.

Kapsam

MADDE 2 –(1) Bu Yönetmelik;

a) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) İşletmelerin kurulması ve işletilmesi için gerekli esasları, işletmeden çıkan hava emisyonları ve işletmenin etki alanı içerisinde hava kirliliğinin önlenmesinin tetkik ve tespiti ile, yakıtların, ham maddelerin ve ürünlerin üretilmesi, kullanılması, depolanması ve taşınmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.

b) Aşağıdaki hususları kapsamaz:

1) 9/7/1982 tarihli ve 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu ile Türkiye Atom Enerjisi Kurumuna verilen yetki alanına giren, insan sağlığı ve çevrenin nükleer yakıt ve diğer radyoaktif maddelerin radyasyonundan korunmasında; ilgili tesis, alet ve düzenekleri.

2) Açık ortam hariç olmak üzere iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamına giren işyeri ortam havasını.

3) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) İşletme, 29/4/2009 tarihli ve 27214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesi kapsamında yer almıyorsa, işletmeyi oluşturan tesis/tesislerin iç ortamında hiçbir emisyonun oluşmadığı durumlarda ve bu kapsamda hava alıcı ortamına baca, kapı, pencere ya da benzeri açıklıklardan herhangi bir emisyonun söz konusu olmadığı tesis, alet ve düzenekleri ve alan kaynaklı emisyonların oluşmadığı faaliyetleri.

Dayanak

MADDE 3 –(1) Bu Yönetmelik 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 3, 8, 9, 10, 11, 12 ve 13 üncü maddelerine ve 1/5/2003 tarihli ve 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2, 3, 9, 10, 13, 29 ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Az Atıklı Teknolojiler: Sanayi tesislerinden kaynaklanan atıkların üretim prosesinin son aşamasında arıtılmasına dayalıteknolojik seviye yerine tercih edilen ve temiz üretim tekniklerini temel alan, kirletmeyen, temiz ve az atıklı teknolojileri,

b) Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,

c) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

ç) Biyokütle: Ahşap koruyucuları tatbik edilmiş veya kaplama işlemine bağlı olarak halojenli organik birleşikler ihtiva eden ve bu tür atıkları içeren özellikle inşaat ve yıkımdan kaynaklanan ahşap atıklar hariç olmak üzere, ihtiva ettiği enerjiyi kazanmak için yakıt olarak kullanılabilen tarım veya ormancılıktan sağlanan bitkisel bir maddenin kendisini, tamamı ya da bir kısmından elde edilen tarım ve ormancılık kaynaklı bitkisel atıkları, gıda işleme sanayiinden kaynaklanan bitkisel atıkları, ham kağıt hamuru üretiminden kaynaklanan bitkisel atıkları, şişe mantarını ve ahşap atıklarını,

d) Deneme izni: İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin mevzuat kapsamında verilen izini,

e) Dış Hava: Çalışma mekanları hariç, troposferde bulunan dış ortamlardaki havayı,

f) Dizel Motorları: Kendiliğinden sıkıştırmalı ateşlemeli motorları,

g) Emisyonlar: Yakıt ve benzerlerinin yakılmasıyla; sentez, ayrışma, buharlaşma ve benzeri işlemlerle; maddelerin yığılması, ayrılması,taşınması ve diğer mekanik işlemler sonucu bir tesisten atmosfere yayılan hava kirleticileri,

ğ) Emisyon Envanteri: Sınırları belirlenmiş herhangi bir bölgede, hava kirletici kaynaklardan belli bir zaman aralığında atmosfere verilen kirleticilerin listesi, miktarı ve bunların toplam kirlilik içindeki paylarını gösteren bilgileri,

h) Emisyon Faktörü: Herhangi bir faaliyetten veya ekipmandan kaynaklanan belirli bir kirleticinin birim hammadde, birim yakıt, birim hacim, birim zaman, birim alan için ortalama emisyon miktarını,

ı) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) Emisyon Ölçüm Raporu: Çevre izin veya lisans başvuru dosyasının bu Yönetmelik kapsamında hazırlanan hava emisyonları bölümüne esas raporu,

i) Emisyon Kaynağı: Atmosfere emisyon veren baca veya baca dışı kaynakları,

j) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) Emisyon Ölçüm Raporu Geçerlilik Süresi: İlk ölçüm tarihi esas alınarak, Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik (Değişik ibare:RG-13/4/2012-28263) kapsamındaki işletmeler için emisyon ölçüm raporu geçerlilik süresi iki yılı,

k) Gaz Motorları: Otto çevrimi, kıvılcım ateşlemeli ateşleme sistemine sahip motorları,

l) Hava Kalitesi: İnsan ve çevresi üzerine etki eden çevre havasında, hava kirliliğinin göstergesi olan kirleticilerin artan miktarıyla azalan kalitelerini,

m) İçten Yanmalı Motorlar: Gaz motorları ve dizel motorlarını,

n) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

o) İşletme Sahası İçi: Üzerinde doldurma, ayırma, eleme, taşıma, kırma, öğütme işlemlerinin yapıldığı, madde depolanan, boşaltılan, tesisler arasındaki alanı,

ö) İş Termin Planı: Tesis sahibi tarafından hazırlanacak ve bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülükleri ve sınır değerleri sağlayacak proses ve baca gazı arıtım tesislerinin gerçekleştirilmesi sürecinde yer alan proje, ihale, inşaat ve işletmeye alma gibi işlerin zamanlamasını gösteren planı,

p) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) Çevre İzni: Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte düzenlenen izni,

r) Kısa Vadeli Değer (KVD): Maksimum günlük ortalama değerler veya istatistik olarak bütün ölçüm sonuçları sayısal değerlerinin büyüklüğüne göre dizildiğinde, ölçüm sonuçlarının % 95 ine tekabül eden değeri, çöken tozlar için farklı olarak aşılmaması gereken maksimum aylık ortalama değerleri,

s) Kısa Vadeli Sınır Değer (KVS): Maksimum günlük ortalama değerleri veya sayısal değerlerinin büyüklüğüne göre dizildiğinde, istatistik olarak bütün ölçüm sonuçlarının % 95 ine tekabül eden değer olan ve Ek-2 Tablo 2.2 de verilen değeri aşmaması gereken değeri,

ş) Kirletici: Doğrudan veya dolaylı olarak insanlar tarafından dış havaya bırakılan ve insan sağlığı üzerinde ve/veya bütün olarak çevre üzerinde muhtemel zararlı etkileri olan her türlü maddeyi,

t) Kritik Bölge: Bir yıl boyunca yapılan hava kalitesi ölçüm sonuçlarına göre kısa vadeli sınır değerlerin en az on beş gün aşıldığı yerleri,

u) Kritik Meteorolojik Şartlar: Atmosferde alt sınırı yerden yedi yüz metre veya daha az yüksekte olan enversiyon tabakasında hava sıcaklığının en az 2°C/100 m arttığı ve yerden 10 m. yükseklikte ölçülen rüzgar hızının on iki saatlik ortalamada 1,5 m/s den az olduğu kritik meteorolojik durumu,

ü) Mevcut Tesis: Bu Yönetmeliğin yayımlanmasından önce kurulmuş veya Çevresel Etki Değerlendirmesi mevzuatına göre kurulması uygun bulunan tesisleri,

v) Piyasaya arz edilen sıvı yakıtlar: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenen/düzenlenecek mevzuatla üretimi, yurtdışı ve yurtiçi kaynaklardan temini ve piyasaya arzına izin verilen sıvı yakıtlar ile kalorifer yakıtını,

y) Teknolojik Seviye: Sürekli işletilmesinde başarısı tecrübeyle sabit, kıyaslanabilir metotlar, düzenekler ve işletme şekilleriyle kontrolleri yapılabilen; emisyon sınırlama tedbirlerini pratikleştiren ve kullanışlı hale getiren, ileri ve ülke şartlarında uygulanabilir teknolojik metotlar, düzenekler, işletme biçimleri ve temizleme metotlarının geldiği seviyeyi,

z) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

aa) Uzun Vadeli Değer (UVD): Yapılan bütün ölçüm sonuçlarının aritmetik ortalaması olan değeri,

bb) Uzun Vadeli Sınır Değer (UVS): Yapılan bütün ölçüm sonuçlarının aritmetik ortalaması olan, Ek-2 Tablo 2.2 de verilen değeri aşmaması gereken değeri,

cc) Üretim Prosesi: Yakıtın ham madde ile birlikte muamele gördüğü veya yakıttan elde edilen enerjinin hammaddeyi veya ürünü kurutma, kavurma ve benzeri işlemlerde kullanıldığı ve bacasından proses kaynaklı baca gazı emisyonlarının ve yanma gazlarının birlikte çıktığı veya sadece proses kaynaklı baca gazı emisyonlarının çıktığı tesisleri,

çç) Üretmek: Ürün elde etmek, işlemek, üretim amacıyla tüketmek ve diğer kullanımları, ithalat ve diğer amaçlı nakliyatları,

dd) Yakma Tesisi: Yakıtın yakılması sonucunda, yakıt içeriğinde bulunan kimyasal enerjinin ısı enerjisine dönüştürülerek yararlanıldığı, buhar kazanı ve kızgın yağ kazanı, termik santral kazanı, gaz türbini, gaz motoru gibi sıcak su, buhar ve benzeri üreterek enerji sağlayan tesisleri,

ee)Yeni Tesis: Bu Yönetmeliğin yayımlanmasından sonra kurulacak olan tesisleri,

ff) Yetkili Merci: Çevre ve Orman Bakanlığı ve Valiliği

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İzne Tabi Tesisler, İzin Alma, İzne Tabi Olmayan Tesisler

İçin Uyulacak Esaslar

Hava emisyonu kapsamında değerlendirilen işletmeler

MADDE 5 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Hava emisyonu olan ve Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan işletmelerin kurulması ve işletilmesi için çevre izni alınması zorunludur. Bu işletmelerden kaynaklanan hava emisyonlarının değerlendirilmesinde bu Yönetmelik hüküm esas ve sınır değerlerine göre iş ve işlemler yapılır.

Hava emisyonu kapsamında değerlendirilen işletmelerin kurulması ve işletilmesinde uyulması gereken esaslar

MADDE 6 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Hava emisyonu kapsamında değerlendirilen işletmelerin kurulması ve işletilmesinde;

a) İşletmenin çevreye zararlı etkilerinin mevcut en iyi üretim ve/veya arıtım teknikleri uygulanarak azaltılmak suretiyle kirlilik oluşturmaması,

b) Bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uyulması,

c) Bu Yönetmelikte belirtilen emisyon sınırlarının aşılmaması,

ç) Tesis etki alanında Ek-2’de verilen hava kalitesi sınır değerlerinin aşılmaması,

d) İşletmede bulunan mevcut tesislerin baca gazı emisyonlarının bu Yönetmelikte belirtilen usullere uygun olarak işletmeci tarafından ölçtürülmesi, baca dışından emisyon yayan tesisler için hesaplama yöntemi kullanılarak saatlik kütlesel debilerin tespit edilmesi, (kg/saat)

e) İşletmede bulunan tesislerin bütünü için; Ek-2 Tablo-2.1’deki kütlesel debilerin aşılması halinde işletmeci tarafından, tesislerin etki alanında, Ek-2’de belirtilen esaslar çerçevesinde hava kirliliği seviyesinin ölçülmesi ve işletmenin kirleticiliğinin değerlendirilmesi amacıyla uluslar arası kabul görmüş bir dağılım modeli kullanılarak, hava kirlenmesine katkı değerinin hesaplanması,

f) Yeni kurulacak işletmelerde bulunan tesislerin baca gazı emisyonlarının kütlesel debi ve konsantrasyon olarak ve baca dışından emisyon yayan tesislerin atmosfere verdiği emisyonların saatlik kütlesel debilerinin tespit edilmesi,

g) Yeni kurulacak işletmede bulunan tesislerin bütünü için; Ek-2 Tablo-2.1’deki kütlesel debilerin aşılması halinde işletmeci tarafından; tesislerin etki alanında, işletmenin kirleticiliğinin değerlendirilmesi amacıyla bir dağılım modeli kullanılarak hava kirlenmesine katkı değerinin hesaplanması, işletmenin kurulacağı alanda hava kirliliğinin önemli boyutlara ulaştığı kuşkusu varsa, hava kalitesinin bu Yönetmelikte belirtilen usullere uygun olarak ölçülmesi,

ğ) İşletmenin kurulu bulunduğu bölgede hava kirleticilerin Ek-2’de belirlenen hava kalitesi sınır değerlerini aşması durumunda işletmeci tarafından, Valilikçe hazırlanan eylem planlarına uyulması

gerekmektedir.

Emisyon ön izni

MADDE 7 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)(1)

Çevre izni sürecinde hava emisyon başvurularının değerlendirmesi

MADDE 8 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında yapılan hava emisyonu başvuruları aşağıda belirtilen çerçevede değerlendirilir.

a) Çevre izin başvurusu Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte yer alan hüküm ve esaslara uygun olarak yapılır ve bu Yönetmeliğin hüküm ve esasları çerçevesinde değerlendirilir.

b) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte belirtilen sürelerde değerlendirilir ve sonuçlandırılır.

c) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesi (Değişik ibare:RG-13/4/2012-28263) kapsamındaki Ek-1 ve Ek-2’de yer alan işletmelerin aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesi kapsamında değerlendirilmesinde; çalışma usul ve esasları Valilikçe belirlenen en az bir üyesi İl Çevre ve Orman Müdürlüğü teknik elemanı olmak üzere Valilikçe oluşturulan Komisyon tarafından bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yerinde inceleme yapılır ve Valilik tarafından yerinde tespit raporu hazırlanır.

Hava emisyon başvurularının incelenmesi ve karar verilmesi

MADDE 9 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen hususlar yerine getirildikten sonra, aşağıda belirtilen hususlar çerçevesinde çevre izin dosyasındaki hava emisyon dokümanlarının incelenmesi yapılır ve karar verilir.

a) İşletme, Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alıyor ise ilgili Yönetmelikte belirtilen hususlar çerçevesinde hazırlanmış olan hava emisyonu dokümanları Bakanlıkça ve bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesi ve diğer hüküm, esas ve sınır değerleri kapsamında incelenir.

b) Hava emisyonu uygunluk kararı vermeye yetkili merci, gerekirse konu ile ilgili uzman kişi ve kuruluşların da görüşünü alır.

c) İşletmeciler gerek başvuru dokümanlarındaki (bilgi, belge, ölçüm) eksiklikleri gerekse Yönetmelik hüküm ve esasları çerçevesindeki eksiklikleri/uygunsuzlukları çevre izni süreci içinde gidermek ve yetkili mercie eksikliklerin giderildiğine dair belge, bilgi ve ölçüm raporu ve ilgili diğer belgelerin teslim edilmesinden yükümlüdür.

Çevre izni kapsamında hava emisyonu açısından değerlendirme (Değişik madde başlığı:RG-13/4/2012-28263)

MADDE 10 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Bu Yönetmelik hüküm ve esaslarının sağlanması durumunda; Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında çevre izni verilmesine hava emisyonu uygunluk kararı verilir.

(2) (Ek:RG-13/4/2012-28263) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin Ek-2’sinde yer alan “7. Gıda Endüstrisi, Tarım ve Hayvancılık” başlığı altındaki işletmeler, mezkûr Yönetmelik Ek-1 ve Ek-2 listelerinde başka bir grupta yer almıyorsa, söz konusu işletmeler için; çevre izni kapsamında emisyon ölçüm raporu hazırlanması ve işletmelerin hava emisyonu açısından değerlendirilmesi gerekmez.

Şartlı ve kısmi izin

MADDE 11 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)(1)

Kirlilikten kaynaklanan zararlar

MADDE 12 –(1) Bir işletmeden/tesisten kaynaklanan emisyonların etkilerinin komşu bir taşınmaza zarar vermesini önlemek amacıyla zararlı etkinin ortadan kaldırılması için gerekli tedbirlerin alınması faaliyet sahibinden yetkili merci tarafından istenir. Daha önce verilen ve kesinleşen bir izin bu Yönetmelik hükümlerine aykırılığın tespit edilmesi durumunda kaldırılır.

İzne tabi tesislerde yapılacak değişiklikler

MADDE 13 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)(1)

Teyit zorunluluğu

MADDE 14 – (Değişik:RG-13/4/2012-28263)

(1) İşletmeci veya işletme sahibi; çevre izni veya emisyon izni bulunan işletmeler için, emisyon iznine veya çevre iznine esas ölçüm raporunun tarihini esas alarak, Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğe göre çevre iznine ve lisansına tabi işletmelere iznin verildiği sırada öngörülen verilerden herhangi bir sapma olup olmadığını ve tesiste gerçekleştirilen iyileştirmeleri her iki yılda bir, rapor etmek zorundadır. Ölçüm raporu, standartlara uygun numune alma şartları ve ölçüm metotları dikkate alınıp, emisyon ölçümleri yapılmak suretiyle Ek-11’deki formata uygun olarak hazırlanır. Raporun bir nüshası işletmede muhafaza edilir, talepleri hâlinde yetkili mercilere veya denetimler sırasında denetim görevlilerine sunulur.

Ek düzenlemelerin uygulanması

MADDE 15 –(1) Ek düzenlemelerin uygulanmasında;

a) Bu Yönetmeliğin esaslarını yerine getirmek amacı ile (Değişik ibare:RG-30/3/2010-27537) (1) uygunluk kararıvermeye yetkili merci (Değişik ibare:RG-30/3/2010-27537) uygunluk kararı verildikten sonra gerektiğinde ek düzenlemeler isteyebilir. Bu ek düzenlemede Ek-9 daki esaslar dikkate alınır.

b) Yapılacak ek düzenleme, işletici ve işletilen tesis için aşırı ekonomik yük getiriyorsa ve teknolojik seviye bakımından uygulanabilir değilse bu konuda bir mecburiyet getirilemez. Ek düzenleme teknolojik olarak uygulanabilir olmakla beraber ancak belli bir süre sonra ekonomik hale gelecekse yetkili merci ek düzenlemenin bu süreden sonra uygulanmasını kabul edebilir. Bir ek düzenleme teknolojik olarak uygulanabildiği halde, ekonomik sebeplerle tesisi işleten tarafından uygulanamazsa (Değişik ibare:RG-30/3/2010-27537) (1) uygunluk kararı 17 nci madde hükümlerine göre iptal edilir.

c) Ek düzenleme tesisin yeri, yapısı ve işletmesi üzerinde önemli değişiklikler gerektiriyorsa, yapılacak değişiklikler 13 üncü maddede öngörülen hükümlere tabidir.

ç) Ek düzenlemeler, Geçici 2 ve Geçici 3 üncü maddelerde yer alan tesislere de getirilebilir.

İznin uzatılması

MADDE 16 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)(1)

Hava emisyonu konulu çevre izninin iptal edilmesi (Değişik başlık:RG-13/4/2012-28263)

MADDE 17 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) (Değişik cümle:RG-13/4/2012-28263) Bu Yönetmelik esaslarına göre işletme için verilen hava emisyonu konulu çevre izni;

a) Sürekli emisyon ölçümü yapılan tesislerde bir yıl içinde yapılan sürekli ölçüm sonuçlarının EK-3.d.1 de yer alan değerleri veya bir yıl içinde yapılan ölçümlerin %5 inde sınır değerlerinin aşılması halinde,

b) Yetkili merci tarafından bu Yönetmelik hükümlerine göre uygunluk kararı verilmesinden sonra, uygunluk kararı verilmesine mani olacak ek bilgiler edinilmişse ve/veya uygunluk kararının kaldırılmaması kamu menfaatini tehlikeye sokuyorsa,

c) Daha önce verilen uygunluk kararı henüz uygulamaya konulmadan, yetkili merci uygunluk kararı esaslarının değiştirilmesi sonucu uygunluk kararı veremiyor ise ve uygunluk kararının kaldırılmaması kamu menfaatini tehlikeye sokuyorsa,

ç) (Değişik:RG-13/4/2012-28263) İşletmecinin veya İşletme sahibinin, 14 üncü maddede belirtilen sürelerde yapılması gereken teyit ölçümlerini yaptırmadığının tespit edilmesi hâlinde;

iptal edilir.

İşletmenin adının değiştirilmesi ve/veya işletmenin devredilmesi

MADDE 18 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)(1)

Çevre iznine tabi olmayan işletmelerin kurulması,yapısal özellikler ve işletilmesinde aranacak şartlar

MADDE 19 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Çevre iznine tabi olmayan işletmeler için aşağıdaki şartlara uyulur:

a) Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından Resmî Gazete’de yayımlanmış standartlar ile ilgili mevzuatta yer alan hüküm ve teknik özelliklere uyulur. Hava kirliliğinin yoğun olduğu günlerde Valilikçe alınan kararlara uyulur.

b) Yetkili merci tarafından Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 13 üncü maddesi kapsamında gerekli görülmesi durumunda işletmeden kaynaklanan emisyonların ve hava kalitesinin ölçtürülmesi istenebilir. Bu ölçümler için yapılacak harcamaların karşılanması 27 nci maddede belirtilen şekilde yapılır.

c) Bu Yönetmelik hüküm esas sınır değerlerine uygun faaliyet göstermeyen bu kapsamdaki işletmeler Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 13 üncü maddesi kapsamında değerlendirilir.

İzne tabi olmayan tesisleri işletenlerin yükümlülükleri

MADDE 20 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)(1)

Çevre iznine tabi olmayan işletmelerin izlenmesi/denetlenmesi

MADDE 21 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Çevre iznine tabi olmayan işletmelerin 19 uncu maddede belirtilen esaslara uygun olarak faaliyet gösterip göstermediği Valilikçe bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak izlenebilir/denetlenebilir.

(Değişik madde başlığı:RG-30/3/2010-27537) (1)Çevre iznine tabi olmayan işletmeler için ek düzenlemeler

MADDE 22 –(1) Yetkili merci 19 uncu maddedeki hususların uygulanması için ek düzenlemeler getirebilir.

(2) (Ek:RG-30/3/2010-27537) (1) Çevre iznine tabi olmayan işletmeler Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 13 üncü maddesi kapsamında değerlendirilir.

Hava emisyonu tespiti ve sınırlaması

MADDE 23 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Emisyon tespiti ve sınırlamasında aşağıdaki şartlara uyulur.

a) İşletmeyi oluşturan tesislerin çevreye zararlı etkilerinin tespiti amacıyla yetkili merci, çevre iznine tabi veya çevre iznine tabi olmayan bir işletmenin işleticisine, yetkili merci tarafından belirlenmiş uzman bir kurum/kuruluş veya kişiye tesisinden çıkan emisyonu ölçtürmesini ve/veya bu emisyonun hava kirlenmesine katkı değerini hesaplatmasını ve/veya hava kirliliği seviyesinin ölçümünü yaptırmasını ister; böylece bir emisyon ve imisyon ölçüm raporu hazırlanır ve bedeli 27 nci maddede belirtildiği şekliyle karşılanır.

b) Hava kirliliğinin önemli boyutlarda olduğu kritik bölgelerde, çevre iznine tabi olan/olmayan işletmelerden kaynaklanan emisyonların miktarı ile zamana ve yere göre dağılımını gösteren hava kirlenmesine katkı değerini içeren bir emisyon ölçüm raporu yetkili merci tarafından istenebilir. Bu raporun her yıl yenilenmesi istenebilir.

c) Emisyonların ölçümünde Ek-2’de belirtilen, tesis etrafında yapılması gerekli görülen hava kirliliği ölçümlerini düzenleyen 6/6/2008 tarihli ve 26898 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliğindeki esaslar dikkate alınır. Tesis etki alanında hava kirliliğinin ölçümünde ise Ek-2’de yer alan esaslar dikkate alınır.

ç) Tesis etki alanında hava kirliliğinin tespitine yönelik yapılacak ölçümlerle ilgili koordinasyonu Valilik sağlar, bu ölçümler için yapılacak harcamalar 27 nci maddede belirtildiği şekilde karşılanır.

d) Yetkili merci hava kirliliğinin önemli boyutlarda olduğu kritik bölgelerde ve/veya kirlilik yükü büyük olan yeni tesisler için bu Yönetmeliğin Ek-2’si kapsamında hava kalitesi ölçümlerinin yapılmasını isteyebilir.

Emisyon ölçüm raporu

MADDE 24 –(1) Bakanlık, 14 üncü maddede ve 23 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen emisyon ölçüm raporunun içeriğini tespit eder (Ek-11). Emisyon ölçüm raporundaki bilgilerde işletmenin endüstriyel ve ticari sırları varsa işletme sahibinin/işletmecinin talebi üzerine bu bilgiler umuma ifşa edilemez.

(2) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) Bilimsel araştırmalarda kullanılmak üzere ve bilim kuruluşları tarafından talep edilmesi halinde, işletmeye ait endüstriyel ve ticari sırları dışında kalan bilgiler ve emisyon ölçüm sonuçları, işletmenin sahibi/işleticisi tarafından emisyon ölçüm raporunda yer alan bilgilerin kullanılmasında kesin bir yasaklama getirilmediği takdirde, bilgiyi talep eden kurum/kuruluş tarafından, işletmenin sahibi veya işleticisinden yazılı onay alınmak kaydıyla işletmenin ismi belirtilmeksizin, yetkili merci tarafından görevlendirilen personel denetiminde bilgilerin arşivlendiği bina dışına çıkarılmadan ve kopyalanarak çoğaltılmaksızın incelemeye açılabilir.

İzne tabi tesislerde yapılacak ilk ve periyodik ölçümler

MADDE 25 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)(1)

Sürekli ölçümler

MADDE 26 –(1) Sürekli ölçümlerde;

a) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) Yetkili merci tarafından sürekli ölçüm yapılmasına karar verilirken; bu Yönetmelik de sürekli ölçüm cihazı takılmasına esas teşkil eden değerler ve hükümler geçerli olmak üzere; Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesi kapsamındaki işletmelerin 23 üncü ve 25 inci maddeler kapsamındaki ölçümlerin yerine, bu ölçümlerin kayıt cihazlı ölçüm aletleriyle sürekli olarak yapılmasını isteyebilir. Ayrıca, yetkili merci gerekli görülmesi halinde bu ölçümlerin on line izlenmesine imkan tanıyacak donanımın kurulmasını işletmeciden isteyebilir.

b) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) Kritik bölgelerde veya hava kalitesi açısından kirlilik yükü fazla olan bölgelerde ve kirlenme ihtimalinin olduğu hallerde yetkili mercii gerekli gördüğü takdirde izne tabi olan/ olmayan işletmelerden emisyon ölçümlerinin kayıt cihazlı ölçüm aletleriyle sürekli olarak yapılmasını isteyebilir. Ayrıca, Valilik gerekli görülmesi halinde bu ölçümlerin on line izlenmesine imkan tanıyacak donanımın kurulmasını işletmeciden isteyebilir.

(2) Bu ölçümler için yapılacak harcamalar 27 nci maddede belirtildiği şekilde karşılanır.

Ölçümler için yapılacak harcamalar

MADDE 27 –(1) Emisyon ve tesis etki alanındaki hava kalitesinin belirlenmesi için yapılacak ölçümlerin masrafları işletmenin sahibi/işletmeci tarafından karşılanır.

Ölçüm sonuçları hakkında bilgi verilmesi

MADDE 28 –(1) 23, 25 ve 26 ncı maddelerde belirtilen ölçümlerin sonuçları işletmenin sahibi/işletmeci tarafından yetkili mercie verilir. Ölçüm kayıtları işletmenin sahibi/işletmeci tarafından en az beş yıl muhafaza edilir.

Toplam hava emisyonu sınırlaması

MADDE 29 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) Valilik, sanayi tesislerinin yoğun olarak bulunduğu, toplam emisyon sınırlaması yapılacak kritik bölgelerde faaliyet gösteren işletmelerin tümünden herhangi bir anda dış havaya verilen toplam emisyonu sınırlandırıcı tedbirler isteyebilir. Toplam emisyon sınırlaması yapılacak kritik bölgeler Valilik tarafından belirlenir. Valilik, bu bölgelere kurulacak çevre iznine tabi olan veya olmayan yeni bir tesisin toplam emisyon miktarıyla ilgili olarak geçici veya sürekli sınırlandırma kararları alabilir veya yeni bir tesisin bölge içinde kurulmasına Planlama ve ÇED aşamalarında yapılan değerlendirmelerde dikkate alınarak uygunluk kararı vermeyebilir. Gerekli görülmesi halinde Bakanlık da bu yetkiyi kullanır.

Bölgesel kirlilik

MADDE 30 –(1) Koruma bölgeleri;

a) Bir bölgedeki işletmelerden, ulaşımdan ve ısınmadan kaynaklanan hava kirliliğinin insan ve çevresi üzerindeki zararlı etkileri normal tedbirlerle ortadan kaldırılamıyorsa bu bölgeler yetkili merci tarafından koruma bölgesi olarak ilan edilebilir. Yetkili merci koruma bölgelerinde,

1) Hareketli ve sabit tesisleri çalıştırmamaya,

2) Sabit tesisleri kurdurmamaya,

3) Hareketli ve sabit tesisleri sadece belirli zamanlarda çalıştırmaya veya bunlardan yüksek işletme teknikleri talep ederek çalıştırmaya,

4) Tesislerde yakıt kullandırmamaya veya sınırlı olarak kullandırmaya

yetkilidir.

b) Yetkili merci, kritik meteorolojik şartların mevcut olduğu veya olacağı, hava kirlenmelerinin çok hızlı artış gösterdiği bölgelerde, insan ve çevresi üzerinde meydana gelecek zararlara karşı;

1) Hareketli veya sabit tesisleri sadece belirli zamanlarda çalıştırmaya,

2) Önemli ölçülerde hava kirlenmelerine yol açabilen yakıtların tesislerde kullanılmasını yasaklamaya veya sadece kısıtlamaya

yetkilidir.

c) Hava kirliliğinin çok hızlı artış gösterdiği durumlarda 6/6/2008 tarihli ve 26898 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliğinde (HKDYY) belirlenen uyarı kademeleri uygulanır.

ç) Hava kalitesi sınır değerleri aşılarak, hava kirliliği Ek-2 de belirtilen değerlere ulaştığında, bölge özelliklerine göre alınacak tedbirler Valilikler tarafından tebliğ halinde yayımlanır. Bu tebliğler hazırlanırken Bakanlık görüşü alınır.

d) Her kademe için alınacak tedbirler düzenlenirken meteorolojik veriler göz önüne alınır. Sis, enverziyon, durgun meteorolojik şartlar ve izotermal durumlarda bir sonraki kademenin tedbirleri veya ilave tedbirler uygulanabilir. Nisbi nem miktarının % 90 ın üzerine çıkması halinde uyarı kademelerinin belirlenmesinde Ek-2 de verilen kirlilik derecelerinin % 10 eksiği esas alınır.

Yakıt ve hammadde belirlenmesi

MADDE 31 –(1) Yetkili merci, hava kirliliğinin ciddi boyutlara eriştiği zamanlarda ve bölgelerde, yakıt ve hammaddesi değiştirilebilen tesislerde hava kirliliğinin azaltılması amacıyla kullanılacak uygun nitelikte yakıt veya hammadde belirleyebilir.

Kaza sonucu emisyon

MADDE 32 –(1) Bir tesisten ihmal sonucu veya ihmale dayalı gereken tedbirlerin alınmaması sonucu normal çalışmasında öngörülenden fazla ve hava kirliliğine yol açacak şekilde emisyon yayılırsa veya hava kalitesini bozacak şekilde kimyasal maddeler hava alıcı ortamına atılırsa, işletme sahibi/işletmeci, emisyonun en kısa sürede normal seviyeye inmesi için gerekeni yapar. Yetkili merci, kaza sonucu çıkan emisyonun normal seviyeye indirilmesi için işletme sahibine veya işletmecisine gerekli tedbirleri almasını ister.

Yakıt özellikleri

MADDE 33 –(1) Hava kirliliğinin azaltılması amacıyla sanayi tesislerinde kullanılacak olan katı yakıt özellikleri Bakanlık tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşların görüşleri de alınarak belirlenir. Piyasaya arz edilen sıvı ve gaz yakıtların özelliklerinin belirlenmesinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarla koordineli çalışılır.

(2) Katı yakıtlar ithal ediliyorsa ithal işlemleri, Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından yayımlanan Dış Ticaret Standardizasyon Tebliği kapsamında ve ithal izni veren yetkili merci tarafından belirlenen hususlar çerçevesinde yapılır.

(3) İthal katı yakıt kullanan tesis/işletme ithalat iznine ilişkin belgenin bir kopyasını muhafaza eder. Denetimlerde yetkili merci tarafından istenmesi halinde ibraz eder.

(4) Sıvı yakıtları kullanan tesis/işletme sıvı yakıtlara ilişkin analiz raporlarını üç yıl saklar ve denetimlerde yetkili merci tarafından istenmesi halinde ibraz eder.

(5) Yakıt olmayan ancak katı yakıt olarak değerlendirilebilen biyokütlenin kullanım esasları Bakanlıkça belirlenir.

(6) Biyokütleyi katı yakıt olarak kullanan tesis bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır.

(Değişik madde başlığı:RG-30/3/2010-27537) (1)Hava emisyonu açısından çevre iznine tabi tesislerin izlenmesi/denetlenmesi

MADDE 34 –(1) (Değişik ibare:RG-30/3/2010-27537) (1) Hava emisyonu açısından çevre iznine tabi tesislerin izlenmesi/denetlenmesinde;

a) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) Çevre iznine tabi işletmelerde, faaliyetlerin Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirilip getirilmediğinin tespiti amacıyla yetkili merciin görevlendirdiği kişilerce izleme ve denetim yapılır. Bakanlık denetleme ve ceza yetkisini Çevre Kanununun 12 ve 24 üncü maddeleri gereğince devredebilir.

b) İşletme sahipleri ve işletmeciler;

1) Yetkili merciin görevlendirdiği kişilerin veya yetkili mercii temsil eden kişilerin işletmeye ve tesislere girmesi için izin vermeye,

2) Emisyon ve hava kalitesi değerlerinin belirlenmesi maksadı ile görevli kişiler tarafından testler yapılmasına, izin vermeye ve kolaylık göstermeye,

3) Görevli kişilere çevre mevzuatı kapsamında istenen ve gerekli olan doküman ve bilgileri vermeye

mecburdur.

4) Yetkili merciin isteği üzerine, işletme sahipleri işletmeci (a) ve (b) bentlerindeki çalışmalar sırasında işletme ve tesiste gerekli düzenlemeleri yapmak üzere istek üzerine işletmede çalışan görevlileri hizmete tahsis ederler. (a) ve (b) bentlerindeki çalışmaların yapılabilmesi için işletme sahipleri ve/veya işletmeciler iş güvenliği açısından gerekli olan koruyucu malzemeleri ve ulaşım araçlarını temin ederler.

c) (a) bendi hükümleri, 33 üncü madde kapsamına giren yakıtlar, ürünler, maddeler ve tesisleri de içine alır. Bu hususlar işletme sahipleri/işletmeci için de geçerlidir. Bu işletme sahipleri/işletmeciler yetkili merciin görevlendirdiği kişilerin veya yetkili merciyi temsil eden kişilerin örnek almasına, işletme/tesis içinde ve bacasında kontroller yapmasına izin verirler.

ç) Denetim işlemleri ile ilgili olarak yapılan testler ve ölçümlerin masrafları, (a) ve (b) bentlerinin hükümlerine göre örnek alınması, bunların analizi, test yapılması dolayısıyla ortaya çıkan masraflar, işletme sahipleri işletmeciler tarafından karşılanır.

d) Bilgi vermekle zorunlu işletme sahipleri/işletmeciler veya kanuni temsilcileri sorulan sorulara cevap vermekten kaçınırsa bu husus tutanakla kayda geçirilir.

e) (b), (c) ve (d) bentlerine göre elde edilen bilgi ve belgeler başka amaçlar için kullanılamaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Sera gazlarının azaltılması

MADDE 35 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)(1)

İdari yaptırımlar

MADDE 36 –(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren tesisleri işletenler ve/veya sahipleri;

a) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

b) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

c) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

ç) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

d) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

e) (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1) 6, 15, 22, 23, 26 ve 30 uncu maddeler ile getirilen icrası mümkün şartları ve talepleri zamanında yerine getirmezse,

f) 19, 26 ve 33 üncü maddelere göre getirilen şartlara ve taleplere icrası mümkün olduğu halde uymazsa,

g) 14 üncü maddede öngörülen bilgileri zamanında vermezse,

ğ) 23 ve 24 üncü maddelere göre verilmesi gereken emisyon raporunu eksiksiz ve zamanında vermezse,

h) 28 inci maddeye göre ölçüm sonuçlarını bildirmez veya ölçüm aleti grafiklerini ve ölçüm kayıtlarını muhafaza etmezse,

ı) 34 üncü maddeye göre; görevlilerin meskun yerlere veya taşınmazlara girmelerine veya test ve incelemeler yapmalarına izin vermezse; doğru ve tam bilgiyi, belgeleri veya kayıtları zamanında ibraz etmezse; iş gücü veya yardımcı malzemeleri hazır tutmazsa; örnek almaya izin vermezse,

i) (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

j) 32 nci maddede belirtilen tedbirleri almazsa,

k) Bu Yönetmelikte belirtilen esas ve standartlara ve ek düzenlemelere uymazsa,

l) 22 nci maddeye göre getirilen ek düzenlemeye uymazsa, ek düzenlemeye uyuluncaya kadar,

m) İşletmeyi oluşturan tesislerin hava alıcı ortamında bozulmaya neden olacak şekilde hava kalitesi sınır değerlerini aşarak tehlikeli durum yarattığı takdirde,

n) Geçici 3 üncü madde kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmezse

Çevre Kanununun ilgili maddeleri uyarınca idari yaptırım uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 37 –(1) 22/7/2006 tarihli ve 26236 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstri Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Yeni emisyon sınır değerleri

GEÇİCİ MADDE 1 – (Değişik:RG-16/6/2012-28325)

(1) Organik, inorganik gaz ve buhar emisyonları ve kanserojen maddeler için, 1/1/2012 tarihinden itibaren,

(2) Organik, inorganik ve diğer özel toz emisyonları için; 1/1/2014 tarihinden itibaren,

Ek-1 de verilen sınır değerler geçerli olmayıp Ek-7 deki tablolar ve sınır değerler uygulanacaktır.

Emisyon izni almış işletmeler

GEÇİCİ MADDE 2 – (Değişik:RG-30/3/2010-27537) (1)

(1) 2/11/1986 tarihli ve 19269 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğine, 7/10/2004 tarihli ve 25606 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğine, 22/7/2006 tarihli ve 26236 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstri Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğine ve 3/7/2009 tarihli ve 27277 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğine göre emisyon izin belgesini almış olan işletmeler Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin Geçici 1 inci maddesi uyarınca faaliyetlerini sürdürürler.

Emisyon izni almamış işletmeler

GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğine göre emisyon izni alma yükümlülüğü bulunan ancak bu yükümlülüğünü yerine getirmeyen ve 31/12/2007 tarihine kadar iş termin planı ile birlikte bu madde kapsamında yetkili mercie başvuru yapmış olan, hava kalitesi modelleme raporları ile birlikte ölçüm cihazlarının (istasyonlarının) alımı konusunda sipariş verildiğine dair bilgi ve belgeleri Valilik kanalı ile Bakanlığa sunan ve en geç 31/12/2008 tarihine kadar hava kalitesi ölçüm cihazlarının (istasyonlarının) alımına, montajına ve ölçümlere başlayan ve iş termin planları Bakanlıkça uygun görülen tesisler, tesis etki alanında Ek-2 de yer alan hava kalitesi sınır değerlerini sağlayarak faaliyet gösterecek şekilde her türlü önlemi almakla ve 31/12/2011 tarihine kadar iş termin planında yer alan işleri tamamlamak suretiyle emisyon izni almak için emisyon izin dosyası hazırlayarak yetkili mercie başvurmakla yükümlüdürler. (Ek cümle:RG-10/10/2011-28080) Bu kapsamdaki tesislerin işletmecileri, hava kalitesi ölçüm istasyonu sonuçlarının çevrimiçi izlenmesine imkân verecek donanımları kurmakla mükelleftir. 31/12/2008 tarihine kadar sürekli hava kalitesi ölçüm cihazlarının (istasyonlarının) montajını tamamlamamış ve/veya ölçüm işlemlerine başlamamış olan tesisler bu madde kapsamında değerlendirilemez.

(2) (Ek:RG-10/10/2011-28080)Özelleştirme sürecindeki termik santrallerden 31/12/2011 tarihine kadar birinci fıkra hükümlerinin gereklerine uygun hâle getirilmemiş olanların özelleştirme sürecine ilişkin planlamanın Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca Bakanlığa bildirilmesi ve özelleştirilmesi öncesinde, işletmelerin bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun sağlanması ve işletmecilerinin bu çerçevede alacakları tedbirlere ilişkin planlamalarını Bakanlığa sunmaları gerekir. Bu fıkra kapsamındaki tesislerin işletmecileri, özelleştirme sürecinin tamamlandığı tarihten itibaren üç ay içerisinde iş termin planlarını sunmak ve en geç iki yıl içerisinde çevre izni almak zorundadırlar. Özelleştirme sürecinin tamamlanıp tamamlanmadığına bakılmaksızın, bu tesisler için çevre iznini alma süresi 31/12/2017 tarihini geçemez.

(3)(3)Bu tesisler faaliyetlerini yukarıda belirtilen süreler içinde, tesis etki alanında Ek-2 de yer alan hava kalitesi sınır değerlerinin sağlanması ve hava kalitesinin ölçüm cihazları(istasyonları) ile sürekli izlenmesi ve ölçüm sonuçlarının kayıt altına alınması Valiliğe düzenli bildirimde bulunulması koşulu ile iş termin planlarına bağlı olarak sürdürebilir.

(4)(3)(Değişik:RG-10/10/2011-28080) Tesis etki alanında Ek-2’de yer alan hava kalitesi sınır değerleri sağlanamadığı takdirde 6, 15, 22, 23, 30, 31, 32 ve 36 ncı maddelerde yer alan hükümler uygulanır. Hava kalitesi ile ilgili kritik koşulların ortaya çıkması halinde 29 uncu madde ile ilgili hükümler geçerlidir.

(5)(3)Birinci fıkrada belirtilen sürelerde iştermin planı hazırlayarak yetkili mercie sunan ve hava kalitesi ölçümlerine başlayan tesisler iş termin planlarına uygun olarak faaliyet göstermelidir.

Emisyon izin belgesi geçerlilik süresi

GEÇİCİ MADDE 4 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537) (1)

1/4/2010 tarihine kadar emisyon izin başvurusu yapılan dosyalar

GEÇİCİ MADDE 5 – (Ek:RG-30/3/2010-27537) (1)(Değişik:RG-13/4/2012-28263)

(1) 1/4/2010 tarihine kadar emisyon izni için başvuru dosyası hazırlayıp yetkili mercie başvurmuş olan işletmecilere ilişkin emisyon izni sürecinin, 1/4/2011 tarihine kadar sonuçlandırılamaması hâlinde, emisyon izni süreci hükümsüz kalır. Bu durumda çevre izni almak için, Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik çerçevesinde başvuruda bulunmak gerekir.

Yürürlük

MADDE 38 –(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 39 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.

____________

(1) Bu değişiklik 1/4/2010 tarihinde yürürlüğe girer.

(2) Bakınız- 14/4/2010 tarihli ve 27552 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan düzeltme.

(3)10/10/2011tarihli ve 28080 sayılı Yönetmelik değişikliği ile 3 üncü maddesinin birinci fıkrasından sonra gelmek üzere ikinci fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.

Yönetmeliğin eklerini görmek için tıklayınız

 Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
3/7/200927277
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
TarihiSayısı
1.30/3/201027537
2.10/10/201128080
3.13/4/201228263
4.16/6/201228325
5.10/11/201228463

Sayfa

EVSEL VE KENTSEL ARITMA ÇAMURLARININ TOPRAKTA KULLANILMASINA DAİR YÖNETMELİK

3 Ağustos 2010 SALI        Resmî Gazete     Sayı : 27661

YÖNETMELİK

Çevre ve Orman Bakanlığından:

EVSEL VE KENTSEL ARITMA ÇAMURLARININ TOPRAKTA KULLANILMASINA DAİR YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; arıtma çamurlarının toprakta kullanımında gerekli tedbirlerin alınması esaslarını sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, evsel ve kentsel atıksuların arıtılması sonucu ortaya çıkan arıtma çamurlarının toprağa, bitkiye, hayvana ve insana zarar vermeyecek şekilde, toprakta kontrollü kullanımına ilişkin teknik ve idari esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 11 inci maddesi ve 1/5/2003 tarihli ve 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2 nci ve 9 uncu maddesi gereğince hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,

b) Fırın kuru toprak: Kurutma fırınında105 ºC de sabit ağırlığa gelmiş toprak kütlesini,

c) Ham çamur:

1) Evsel ya da kentsel atıksuları işleyen arıtma tesislerinden, evsel ve kentsel atıksulara benzeyen bileşimdeki atık suları arıtan diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurlarını,

2) Fosseptik tanklarından ve diğer benzer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurlarını,

3) (1) ve (2) numaralı alt bentlerde sayılanlar dışındaki diğer arıtma tesislerinden gelen arıtma çamurlarını,

ç) Kanun: 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununu,

d) Kentsel atıksu: Evsel atıksu ya da evsel atıksuyun endüstriyel atıksu ve/veya yağmur suyu ile karışımını,

e) Kullanım: Stabilize arıtma çamurunun toprağın üzerine serilmesi veya toprağın üstüne ve içine herhangi bir biçimde uygulanmasını,

f) Kuru madde: Arıtma çamurunun organik madde kaybını önlemek amacıyla kurutma fırınında 70  °C de sabit ağırlığa gelinceye kadar kurutulması sonucunda geride kalan katı madde miktarını,

g) Orman: Tabii olarak yetişen ve emekle yetiştirilen ağaç ve ağaççık toplulukları yerleriyle birlikte orman sayılan alanları,

ğ) Stabilize arıtma çamuru: Biyolojik ayrışabilirliğinin ve kullanımından kaynaklanan sağlık tehlikelerini önemli ölçüde azaltmak üzere, biyolojik, kimyasal ya da ısıl işlemden, uzun süreli depolama ya da diğer uygun işlemlerden geçirilen evsel ve kentsel arıtma çamurlarını,

h) Tarım: Doğal kaynakları uygun girdilerle birlikte kullanarak yapılan her türlü üretim, yetiştirme, işleme ve pazarlama faaliyetlerini,

ı) Taşkın Alanları: Normal zamanlarda su altında bulunmayan, akarsu yatağı dışında bulunan, yağıştan meydana gelen aşırı akış neticesinde taşkınlara maruz kalmış ve tekrar maruz kalması muhtemel olan alanları,

i) Toprak: Minerallerin ve organik artıkların parçalanarak ayrışması sonucu oluşan, yeryüzünü ince bir tabaka halinde kaplayan, canlı doğal bir kaynağı,

j) Yanma Kaybı: Arıtma çamurunun organik madde kaybını önlemek amacıyla kurutma fırınında 70°C de sabit ağırlığa gelinceye kadar kurutulduktan sonra kül fırınında 775 °C de üç saat süre ile yakılması sonucu yanan veya kaybolan madde miktarını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Ham Çamur ve Stabilize Arıtma Çamurunun Kullanma Sınırlamaları ve Yasakları

Ham çamurun kullanma yasakları

MADDE 5 – (1) Ham çamurun toprakta kullanılması yasaktır.

Stabilize arıtma çamurunun kullanma sınırlamaları ve yasakları

MADDE 6 – (1) Stabilize arıtma çamurunun kullanılmasında aşağıda belirtilen sınırlama ve yasaklara uyulması zorunludur.

a) Stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanılabilmesi için EK I-B, EK I-C ve EK I-D de verilen değerlerin hiçbirinin aşılmaması şarttır.

b) Stabilize arıtma çamurunun uygulanacağı toprakta ağır metal içeriği EK I-A da verilen değerleri aşamaz. Topraktaki ağır metal konsantrasyonlarından birinin dahi EK I-A da verilen sınır değerleri aşması durumunda, stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanılması yasaktır.

c) Stabilize arıtma çamurunun meyve ağaçları hariç olmak üzere toprağa temas eden ve çiğ olarak yenilen meyve ve sebze ürünlerinin yetiştirilmesi amacıyla kullanılan topraklarda kullanılması yasaktır.

ç) Stabilize arıtma çamuru kullanım miktarı belirlenirken, yer üstü/yer altı sularının, toprağın kalitesinin bozulmaması ve bitkilerin besin maddesi gereksinimleri dikkate alınır.

d) Toprağın pH değeri 6 dan küçükse stabilize arıtma çamuru toprağa uygulanamaz.

e) Hayvan otlatma ya da hayvan yemlerinin hasadı yapılacak alanlarda stabilize arıtma çamurunun kullanılması durumunda özellikle coğrafi ve iklim durumları dikkate alınarak kullanımdan en az dört hafta sonra hayvan otlatılabilir ya da hayvan yemlerinin hasadı yapılabilir.

f) Stabilize arıtma çamurlarının, içme ve kullanma suyu temin edilen kıta içi yüzeysel su kaynaklarının havzalarında, içme ve kullanma suyu temin edilen yer altı sularının besleme havzalarında ve mutlak, kısa, orta mesafeli koruma alanlarında ve diğer yüzey sularına 300 metreden yakın olan alanlara uygulanması yasaktır.

g) Stabilize arıtma çamurlarının sulak alanlar, taşkın alanlarında ve taşkın tehlikesi olan alanlarda, don ve karla kaplı alanlarda, sature toprakta uygulanması yasaktır.

ğ) Yüzey akış tehlikesi olan alanlarda toprak muhafaza tedbirleri alınmadan stabilize arıtma çamurunun uygulanması yasaktır.

h) Stabilize arıtma çamurunun, toprakta on yıllık ortalama esas alınarak her yıl uygulanması halinde, toprağa verilebilecek maksimum ağır metal miktarı EK I-E de verilen değerleri aşamaz. Sınır değerlere erişmesi halinde toprakta kullanımın durdurulması zorunludur.

ı) Stabilize arıtma çamurunun doğal ormanlarda kullanımı yasaktır.

i) Organik madde içeriği %5’den fazla olan topraklarda stabilize arıtma çamuru uygulanmaz.

j) Organik madde içeriği %40’dan az olan stabilize arıtma çamurları toprağa uygulanmaz.

k) Kumlu tekstürlü topraklarda stabilize arıtma çamurları uygulanmaz.

l) Stabilize arıtma çamuru, taban suyu seviyesi yüzeyden 1 metreden daha sığ derinlikte olan yerlerde kullanılamaz.

m) 8/1/2006 tarihli ve 26047 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliğinde yer almayan endüstrilerin atıksularından elde edilen stabilize arıtma çamurları toprağa uygulanmaz.

n) Toprağa uygulanacak stabilize arıtma çamurunun pH değeri 6.0-8.5 arasında olmalıdır.

o) Kapasitesi bir milyon eşdeğer nüfusun üzerinde olan tesislerde oluşan arıtma çamurlarının en az %90 kuru madde değerine kadar kurutulması esastır. Ancak arıtma çamuru üreticileri %90 kuru madde değerine ulaşmadan kullanımının teknik ve ekonomik açıdan uygun olduğunu belgelemesi durumunda Bakanlıkça %90 kuru madde değerine ulaşması şartı aranmaz.

ö) Arıtma çamurunun eğimi %12 yi geçen alanlarda kullanılması yasaktır.

p) Stabilize arıtma çamuru, toprağa ekimden önce erken ilkbahar veya geç sonbaharda uygulanmalıdır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Stabilize Arıtma Çamurunun Toprakta Kullanılması, İnceleme ve Değerlendirme

Komisyonunun Oluşumu, Stabilize Arıtma Çamuru Üreticilerinin ve

Kullanıcılarının Yükümlülükleri

Stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanılması ile inceleme ve değerlendirme komisyonunun oluşumu

MADDE 7 – (1) Stabilize arıtma çamurlarının toprakta kullanılması izne tabidir. Stabilize arıtma çamuru üreticileri, kullanıma sunacakları stabilize arıtma çamuru için Stabilize Arıtma Çamuru Kullanım İzin Belgesi talebiyle aşağıda belirtilen bilgi ve belgelerle birlikte İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne başvuruda bulunurlar.

a) Stabilize arıtma çamurunun kullanılacağı bölgenin il, ilçe ve köy olarak yeri, parsel numarası ve kaç dekar olduğu,

b) Yıllık üretilen arıtma çamuru miktarı,

c) Kullanılacak stabilize arıtma çamurunun analiz belgesi (EK II-B),

ç) Uygulanacak toprağın analiz belgesi (EK II-A).

(2) Stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanımına yönelik yapılan başvurularda müracaat dosyası İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu tarafından incelenir. İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu; İl Çevre ve Orman Müdürlüğünün başkanlığında İl Tarım Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü taşra teşkilatı ve gerekli görülürse İl Çevre ve Orman Müdürlüğünce stabilize arıtma çamurunun kullanım alanına göre başka kurumlardan dahil edilecek üyelerden oluşur.

(3) İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu, bu Yönetmelikte yer alan kriterleri dikkate alarak incelemeyi yapar.

(4) İnceleme sonrası toprakta kullanımı uygun görülürse Stabilize Arıtma Çamuru Kullanım İzin Belgesi (EK-III) İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından üç yıllığına verilir.

Stabilize arıtma çamuru üreticilerinin ve kullanıcılarının yükümlülükleri

MADDE 8 – (1) Stabilize arıtma çamuru üreticileri, stabilize arıtma çamurunun kullanıma sunulmasından önce kullanıcılara aşağıdaki belgelerin bir örneğini vermekle yükümlüdür. Gerektiğinde kullanıcılar denetimler esnasında yetkililere belirtilen belgeleri ibraz etmekle yükümlüdürler.

a) Stabilize Arıtma Çamuru Kullanım İzin Belgesi (EK-III),

b) Stabilize Arıtma Çamuru Analiz Belgesi (EK II-B).

(2) Stabilize arıtma çamuru üreticileri, stabilize arıtma çamurlarıyla ilgili analizleri yapmak ve kayıtları tutmakla yükümlüdür.

a) Tutulacak kayıtlarda aşağıdaki bilgiler bulunur.

1) Arıtma çamurunun stabilize hale getirilmesi için uygulanan yöntem,

2) Stabilize arıtma çamurunun EK II-B de belirtilen parametre değerleri,

3) Üretilen stabilize arıtma çamuru miktarı ve toprakta kullanım miktarları,

4) Stabilize arıtma çamuru alıcılarının adları ve adresleri ile çamurun kullanılacağı alan (dekar),

5) Stabilize arıtma çamurunun kullanıldığı alanda yetiştirilen ürün çeşidi.

b) Bu kayıtlar yetkililere açık olup, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren her üç yılda bir toprakta stabilize arıtma çamurunun kullanımına ilişkin olarak; arıtma çamuru üreticileri ikinci fıkranın (a) bendindeki tüm bilgileri ve uygulamada karşılaşılan güçlükleri belirten raporu hazırlayarak İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne sunmakla yükümlüdürler.

c) Stabilize arıtma çamuru üreticileri, stabilize arıtma çamuru kullanılan toprağa ait, EK II-A’da belirtilen parametrelerin analizlerini on iki ayda bir İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne belgelendirmekle yükümlüdürler. Stabilize arıtma çamurunun birinci kullanım öncesinde, topraktaki tüm ağır metallerin konsantrasyonu, EK I-A da belirtilen sınır değerlerin % 50 sinden daha az ise, stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanımında topraktaki ağır metal analizlerinin izin verilen süre içerisinde ikinci ve üçüncü yıl tespiti yapılmaz.

ç) Stabilize Arıtma Çamuru Kullanım İzin Belgesi alan arıtma çamuru üreticileri, EK II-B de yer alan stabilize arıtma çamuru analiz belgesinde verilen parametrelerin analizlerini;

1) Günlük kuru çamur miktarı elli (50) tona kadar olanlar oniki ayda bir,

2) Günlük kuru çamur miktarı elli (50) tonun üzerinde olanlar altı ayda bir,

3) Arıtma kapasitesi günlük beşbin (5000) eşdeğer nüfus ya da kirlilik yükü üçyüz (300) kg biyokimyasal oksijen ihtiyacı (BOI5) altında olan ve temelde evsel atık suların arıtıldığı arıtma tesisi işletmecileri onsekiz ayda bir,

yaptırarak İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdürler.

d) Stabilize arıtma çamuru üreticileri tuttukları kayıt ve belgeleri en az 10 yıl saklamakla yükümlüdürler.

(3) Stabilize arıtma çamuru üreticileri, stabilize arıtma çamurunun toprakta kullanılmasına ilişkin kullanım talimatı hazırlayarak kullanıcıya vermekle yükümlüdürler.

(4) Kullanıcı, stabilize arıtma çamuru uyguladığı her bir tarlasından elde ettiği ürün verimini, gelecekteki çamur uygulamalarına temel olmak üzere kaydını tutmakla yükümlüdür.

(5) Bu Yönetmelikte geçen toprak ve stabilize arıtma çamurunun EK II-A, EK II-B de verilen parametrelerin analizlerinin Bakanlıktan yetki almış laboratuvarlarda EK-IV de belirtilen esaslar çerçevesinde yapılması zorunludur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Denetim, Yaptırım, Raporlama ve Son Hükümler

Denetim

MADDE 9 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine uyulup uyulmadığının denetimi 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 21/11/2008 tarihli ve 27061 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevre Denetimi Yönetmeliği uyarınca gerçekleştirilir.

Yaptırımlar

MADDE 10 – (1) Bu Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında Çevre Kanununda öngörülen idari yaptırımlar uygulanır.

Raporlama

MADDE 11 – (1) İl Çevre ve Orman Müdürlükleri;

a) Stabilize arıtma çamurlarının toprakta kullanımıyla ilgili verilen kullanım izin belgesinin bir nüshasını izin verildikten 10 iş günü içerisinde,

b) Stabilize arıtma çamuru üreticilerinin 8 inci maddedeki tüm bilgileri ve uygulamada karşılaşılan güçlükleri belirten raporu her üç yılda bir,

Bakanlığa bildirir.

Stabilize arıtma çamuru kullanımı izin belgesi yükümlülüğü

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 31/5/2005 tarih ve 25831 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nin 10 uncu maddesi gereğince verilen “Stabilize Arıtma Çamuru Kullanımı İzin Belgesi” izin süresi bitimine kadar geçerli olup, tekrar Stabilize Arıtma Çamuru Kullanımı İzin Belgesi almak isteyen özel ve resmi kuruluşlar bu Yönetmeliğe göre başvuruda bulunmak zorundadırlar.

Yürürlük

MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.

EK I-A

TOPRAKTAKİ AĞIR METAL SINIR DEĞERLERİ

 Ağır Metal (Toplam)6≤pH<7mg. kg-1 Fırın Kuru ToprakpH≥7mg. kg-1 Fırın Kuru Toprak
Kurşun70100
Kadmiyum11,5
Krom 60100
Bakır50100
Nikel5070
Çinko150200
Civa0,51

EK I-B

TOPRAKTA KULLANILABİLECEK STABİLİZE ARITMA ÇAMURUNDA MÜSAADE EDİLECEK MAKSİMUM AĞIR METAL MUHTEVALARI

Ağır Metal (Toplam)Sınır Değerler (mg kg-1  kuru madde)
Kurşun 750
Kadmiyum 10
Krom 1000
Bakır 1000
Nikel 300
Çinko 2500
Civa 10

EK I-C

TOPRAKTA KULLANILACAK STABİLİZE ARITMA ÇAMURUNDAKİ ORGANİK BİLEŞİKLERİN KONSANTRASYONLARININ VE DİOKSİNLERİN SINIR DEĞERLERİ

Organik BileşiklerSınır değerler(mg kg-1 kuru madde)
AOX (Adsorblanabilen organik halojenler)500
LAS (Lineer alkilbenzin sülfonat)2 600
DEHP (Diftalat(2-ethylhexyl))100
NPE (Nonil fenol ile 1 ve 2 etoksi grubu olan nonil fenol etoksilatların toplamını içerir)50
PAH (Polisiklik aromatik hidrokarbon veya poliaromatik hidrokarbonların toplamı )6
PCB (28, 52, 101, 118, 138, 153, 180 sayılı poliklorlu bifenil bileşiklerinin toplamı)0.8
Dioksinlerng Toksik Eşdeğer.kg-1 kuru madde
PCDD/F Poliklorlu dibenzodioksin/dibenzofuranlar100

EK I-D

MİKROBİYOLOJİK ANALİZ

Arıtma çamuruna uygulanan stabilizasyon yöntemi sonucunda E. Coli’nin en az 2 Log10 (% 99) indirgenmesi sağlanmalıdır

EK I-E

TOPRAKTA ON YILLIK ORTALAMA ESAS ALINARAK BİR YILDA VERİLMESİNE MÜSAADE EDİLECEK AĞIR METAL YÜKÜ SINIR DEĞERLERİ

Ağır Metal (Toplam)Sınır Yük Değeri (g da-1yıl-1, kuru madde)
Kurşun225
Kadmiyum3
Krom300
Bakır300
Nikel90
Çinko750
Civa3

EK II-A

TOPRAK ANALİZ BELGESİ

 Toprak Örneğinin Alındığıİl 
İlçe 
Köy 
Faaliyet Sahibi (Adı Soyadı) 
Faaliyet Türü 
Toprak Örneğinin Alındığı Derinlik 
Numunenin Alındığı Tarih 
Numune Alan Kişinin Adı 
Yetiştirilecek ürün çeşidi 
Parsel No 
Stabilize Arıtma Çamurunun Kullanılacağı Alan(Dekar) 
Alanın Koordinatları 
ParametreSonuçlarAnaliz Metodu
Kurşun (mg kg-1 Fırın Kuru Toprak)     
Kadmiyum                ²  
Krom                           ²  
Bakır                            ²  
Nikel                            ²  
Civa                             ²  
Çinko                           ²  
Azot                             ²  
Fosfor                          ²  
pH  
Organik Madde (%)  
Elektriksel İletkenlik (dS m-1)  
Toprak Bünyesi  

Numune Analiz Tarihi: …/…/….

EK II-B

STABİLİZE ARITMA ÇAMURU ANALİZ BELGESİ

ParametreArıtma Çamuru AnaliziAnaliz Metotları
Kurşun    (mg kg-1 Fırın Kuru madde)  
Kadmiyum          ²         
Krom     ²         
Bakır     ²         
Nikel     ²         
Civa      ²         
Çinko    ²         
Azot      ²         
Fosfor   ²         
AOX                             ²  
LAS                              ²  
DEHP                           ²  
NPE                              ²  
PAH                              ²  
PCB                              ²  
PCDD/F       (ngTE/kg kuru madde)  
pH  
C/N  
Kuru Madde (%)  
Yanma Kaybı  
Organik Madde (%)  
Elektriksel İletkenlik (dS m-1)  
Nem (%)  
E.coli EMS/g  
Arıtma çamurunun stabilizasyonu için uygulanan yöntem 

Numune Analiz Tarihi: …/…/….

EK-III

STABİLİZE ARITMA ÇAMURU KULLANIM İZİN BELGESİ

İzin BelgesininTarihi:…/…/…..              Sayısı:………..
ArıtmaÇamuruÜreticisininAdı Soyadı 
Ticari Ûnvanı 
Adresi 
ArıtmaTesisininAdı   
Adresi  
KullanılacakArazininAdresi 
Parsel No 
Alanı (da) 
Alanın Koordinatları 
Yetiştirilecek ürün çeşidi 
Kullanılmasına İzin Verilen Maksimum Stabilize Arıtma Çamurunun Kuru Madde Miktarı (ton da-1.yıl) 
İzin Verilen Alanda Stabilize Arıtma Çamuru Kullanımının Tekrarlanma Süresi (yıl) 

Açıklama:

Bu izin belgesi yukarıda adı ve soyadı/ûnvanı yazılı müracaat sahibine …/…/……tarih ve …………. sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Evsel ve Kentsel Arıtma Çamurlarının Toprakta Kullanılmasına İlişkin Yönetmeliğin 7 nci maddesine istinaden 3 (üç) yıllığına verilmiştir.

İl Çevre ve Orman Müdürü

İmza-Mühür-Tarih

EK-IV

ÖRNEK ALMA VE ANALİZ METODLARI

Toprak Örneği Alma: Analiz için alınan temsili toprak örnekleri normalde, aynı amaçla tarım yapılan 50 dekarı aşmayan bir arazi üzerinden alınan 25 örneğin karıştırılmasıyla meydana getirilecektir. Ancak büyük ölçekli aynı amaçla tarım yapılan alanlardan Valiliğin onayı ile 200 dekarı aşmayan bir arazi üzerinden 25 örneğin karıştırılmasıyla temsili toprak örneği alınabilir.

Örneklerin toprak derinliği 25 cm’nin altında olması hali hariç, 25 cm derinlikten alınması gereklidir. Toprak derinliğinin bu değerin altında olması halinde örneğin alındığı derinlik 10 cm’nin altına düşmemelidir.

Stabilize Arıtma Çamuru Örneği Alma: Stabilize arıtma çamuru örneği stabilizasyon işleminden sonra, kullanıcıya gönderilmesinden önce ve çamur üretimini temsil edecek şekilde en az 25 farklı numunenin karıştırılmasıyla oluşturulur. 

Analiz Metodları: Ağır metal analizi kuvvetli asit parçalanmasını takiben gerçekleştirilmelidir. Referans analiz metodu asgari atomik absorpsiyon spektrometri olmalı ve her bir metal için tespit sınırı uygun sınır değerin % 10’undan yüksek olmamalıdır.