ELEKTRİK PİYASASI TÜKETİCİ HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ

Resmî Gazete Tarihi: 30.05.2018 Resmî Gazete Sayısı: 30436

ELEKTRİK PİYASASI TÜKETİCİ HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; serbest, serbest olmayan ve son kaynak tedariki kapsamındaki tüketicilere elektrik enerjisi ve/veya kapasite satışı ile buna ilişkin hizmetlerin sunulmasında tüketici, tedarikçiler ve/veya dağıtım şirketleri arasındaki iş ve işlemlere esas asgari standart, usul ve esasların belirlenmesidir.

Kapsam

MADDE 2 – 

(1) Bu Yönetmelik, tüketicilere hizmetlerin yeterli, kaliteli ve sürekli olarak sunulması için;

a) Tedarikçiler ile tüketimi düşük serbest tüketiciler arasında yapılacak ikili anlaşmada yer alacak asgari usul ve esaslara,

b) Görevli tedarik şirketleri ile serbest olmayan tüketiciler ya da son kaynak tedariki kapsamındaki tüketiciler arasında yapılacak perakende satış sözleşmesinde yer alacak asgari usul ve esaslara,

c) Dağıtım şirketleri ile tüketiciler ve tedarikçiler arasında;

1) Sayaç ve sayaca erişim, okunmasına ve kontrolüne,

2) Kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımının tespiti ve bu kapsamda yapılacak iş ve işlemlere,

3) Elektriğin kesilmesi ve bağlanmasına,

ç) Tüketici şikâyetlerinin yapılması, bu şikâyetlerin değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması ile tüketicilerin bilgilendirilmesine yönelik usul ve esaslara,

d) Tüketicilerin hak ve yükümlülüklerine,

ilişkin hükümleri kapsar.

 (2) Tedarikçiler ile tüketimi düşük serbest tüketiciler arasında 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında yapılacak ikili anlaşmalarda düzenlenmeyen hususlar hakkında işbu Yönetmeliğin üçüncü bölüm hükümleri uygulanır.

Dayanak

MADDE 3 – 

(1) Bu Yönetmelik, 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’na dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aktif enerji: Aktif gücün zamanla çarpımından elde edilen ve kWh birimi ile ölçülen enerjiyi,

b) Bağlantı anlaşması: Bir üretim şirketi, dağıtım şirketi ya da tüketicinin iletim sistemine ya da dağıtım sistemine bağlantı yapması için yapılan genel ve özel hükümleri içeren anlaşmayı,

c) Bağlantı gücü: Bir kullanım yerinin elektrik projesinde belirtilen kurulu gücün, kullanma faktörü ile çarpılması suretiyle hesaplanan güç miktarını,

ç) Başkan: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanını,

d) Dağıtım: Elektrik enerjisinin 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden naklini,

e) Dağıtım bölgesi: Bir dağıtım şirketinin lisansında tanımlanan bölgeyi,

f) Dağıtım sistemi: Bir dağıtım şirketinin, lisansında belirlenmiş dağıtım bölgesinde işlettiği elektrik dağıtım tesisleri ve şebekesini,

g) Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi,

ğ) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) DBS: Doğrudan Borçlandırma Sistemini,

h) DSİ: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünü,

ı) Enerji Tanımlama Kodu (EIC):  Oluşturulmasına ilişkin usul ve esasları ENTSO-E tarafından belirlenip kuruluşun resmi internet sitesinde duyurulan ve ENTSO-E’ye bağlı tüm ülkelerde kullanılan, enerji tanımlama kodlama sistemini,

i) Gecikme zammı: 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammını,

j) Görevli tedarik şirketi: Dağıtım ve perakende satış faaliyetlerinin hukuki ayrıştırması kapsamında kurulan veya son kaynak tedariği yükümlüsü olarak Kurul tarafından yetkilendirilen tedarik şirketini,

k) İkili anlaşma: Gerçek veya tüzel kişiler arasında özel hukuk hükümlerine tabi olarak, elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin alınıp satılmasına dair yapılan ve Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmaları,

l) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, (Ek ibare: RG-20/2/2021-31401) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik, tebliğ, lisans, genelge ve Kurul kararlarını,

m) İlgili tüzel kişi: İlgisine göre, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiyi ve/veya tedarikçiyi,

n) Kalıcı veri saklayıcısı: Tüketicinin gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun olarak incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkân veren kısa mesaj, elektronik posta, internet, disk, CD, DVD, hafıza kartı ve benzeri her türlü araç veya ortamı,

o) Kanun: 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu,

ö) Kesme-bağlama bedeli: Tüketicinin elektriğinin bağlanması aşamasında uygulanan ve Kurul tarafından belirlenen bedeli,

p) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,

r) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,

s) Mühürleme: Sayaç ve ölçü devresi elemanlarına dışarıdan yapılacak müdahaleyi önlemek amacıyla dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından ilk enerji verme, sayaç ve ölçü devresi elemanlarını kontrol ve durumunu tespit etme, enerji kesme ve açma gibi işlemler yapıldıktan sonra mühür ile ölçü düzeneğini muhafaza altına alma ya da aldırma yöntemini,

ş) Ortak sayaç: Aynı tüketici grubunda birden fazla gerçek ve/veya tüzel kişinin elektrik enerjisi tüketimlerini ölçmek amacıyla tesis edilen tek bir sayacı,

t) Perakende satış: Elektriğin tüketicilere satışını,

u) Perakende satış sözleşmesi: Bağlantı anlaşması mevcut olan kullanım yeri için, görevli tedarik şirketi ile tüketiciler arasında ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, perakende satış tarifesi veya son kaynak tedarik tarifesinden elektrik enerjisi ve/veya kapasite temini ile hizmet alımına yönelik olarak yapılan faaliyetlere ilişkin koşul ve hükümleri kapsayan sözleşmeyi,

ü) Piyasa Yönetim Sistemi (PYS): Dengeleme mekanizması ve uzlaştırmaya ilişkin işlemlerin yürütülmesi amacıyla, piyasa işletmecisi, sistem işletmecisi, piyasa katılımcıları ve sayaçların okunmasından sorumlu iletim ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin kullanımına sunulan ve küçük istemci yapısında çalışan uygulamaları,

v) Reaktif güç: Elektrik akımının gerilime göre 90 derece faz farklı, iş görmeyen ve kVAr birimi ile ölçülen gücü,

y) Tüketimi düşük serbest tüketici: Yıllık elektrik enerjisi tüketimi 100.000 kWh’tan düşük olan serbest tüketiciyi,

z) Tüketici grubu: Benzer özelliklere sahip olmaları sebebiyle bir grup olarak dikkate alınan tüketicileri,

aa) Reaktif enerji: Reaktif gücün zamanla çarpımından elde edilen ve kVArh birimi ile ölçülen enerjiyi,

bb) Sayaç: Tüketicinin, elektrik enerjisi tüketimini ölçmek amacıyla ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak tesis edilen cihazı,

cc) Serbest olmayan tüketici: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite alımlarını sadece, bölgesinde bulunduğu görevli tedarik şirketinden yapabilen gerçek veya tüzel kişiyi,

çç) Serbest tüketici: Kurul tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimde bulunması veya iletim sistemine doğrudan bağlı olması veya organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini haiz olduğu için tedarikçisini seçme hakkına sahip gerçek veya tüzel kişiyi,

dd) Son kaynak tedarikçisi: Son kaynak tedariği kapsamındaki tüketicilere enerji temin etmekle görevlendirilmiş olan tedarik lisansı sahibi şirketi,

ee) Son kaynak tedariği: Serbest tüketici niteliğini haiz olduğu hâlde elektrik enerjisini, son kaynak tedarikçisi olarak yetkilendirilen tedarik lisansı sahibi şirket dışında bir tedarikçiden temin etmeyen tüketicilere elektrik enerjisi tedariğini,

ff) Tarife: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyatları, hüküm ve şartları içeren düzenlemeleri,

gg) Tedarik: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin toptan veya perakende satışını,

ğğ) Tedarikçi: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlayan üretim şirketleri ile tedarik lisansına sahip şirketleri,

hh) Tedarik şirketi: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin toptan ve/veya perakende satılması, ithalatı, ihracatı ve ticareti faaliyetleri ile iştigal edebilen tüzel kişiyi,

ıı) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,

ii) Tekil kod: Dağıtım şirketleri tarafından dağıtım bölgelerindeki her bir tüketim noktası için belirlenen ve tüketim noktasının Piyasa Yönetim Sistemine kaydı için de kullanılan münhasır kayıt kodunu,

jj) TÜİK: Türkiye İstatistik Kurumunu,

kk) Tüketici: Elektriği kendi kullanımı için alan kişiyi,

ll) Yeraltısuyu Kullanma Belgesi: 16/12/1960 tarihli ve 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanunda belirtilen Kullanma Belgesini,

mm) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Dönemsel kullanım: Okuma bölgesinde yıl içinde ardışık olmak üzere altı ay ve üzeri hiç tüketim olmayan kullanım yerlerindeki tüketim ile tarımsal sulama amaçlı tüketimleri,

ifade eder.

(2) Bu Yönetmelikte geçen diğer ifade ve kısaltmalar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.

İKİNCİ BÖLÜM

Elektrik Enerjisi ve/veya Kapasite Tedariği, Serbest Tüketici ve

Serbest Olmayan Tüketici

Elektrik enerjisi ve/veya kapasite tedariki

MADDE 5 – 

(1) Tüketici; serbest tüketici, serbest olmayan tüketici ya da son kaynak tedariki kapsamındaki tüketici statüsünde elektrik enerjisi ve/veya kapasiteyi tedarikçilerden temin eder.

Serbest tüketici kapsamı ve elektrik tedariki

MADDE 6 – 

(1) Aşağıdaki koşulları sağlayan tüketiciler serbest tüketici olarak kabul edilir;

a) İletim sistemine doğrudan bağlı olan gerçek veya tüzel kişiler,

b) Organize sanayi bölgesi tüzel kişilikleri,

c) Bir önceki takvim yılında veya içinde bulunulan yılda serbest tüketici limitini aşan miktarda elektrik tüketilen kullanım yerinin kullanım hakkına sahip ya da kullanım hakkını edinen tüketiciler.

(2) Elektrik enerjisi tüketimleri tek bir ortak sayaç ile ölçülebilen birden fazla gerçek ve/veya tüzel kişinin tükettiği toplam elektrik enerjisi miktarının serbest tüketici limitini geçmesi durumunda, bu kişilerin birlikte serbest tüketici niteliği kazandığı kabul edilir.

(3) Serbest tüketiciler elektrik enerjisi ve/veya kapasite alımlarını tedarikçi ile ikili anlaşma yaparak temin edebilirler.

(4) Serbest tüketiciler, ikili anlaşmalarının herhangi bir şekilde sona ermesi veya talep etmeleri halinde, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, bölgelerindeki görevli tedarik şirketinden son kaynak tedariki kapsamında elektrik enerjisi ve/veya kapasite satın alabilir.

(5) Serbest tüketici kapsamında yer alan tüketicilerin tedarikçisini seçme hakkını kullanmaları halinde; sayaçların Kurum tarafından yayımlanan düzenlemelere uygun çok zaman dilimli ölçüm yapabilen elektronik sayaçlar olması zorunludur. Dağıtımdan bağlı tüketiciler için uygun olmayan sayaçlar dağıtım şirketi tarafından ilgili ay içerisinde değiştirilir ve sayacın uygun olmaması, tedarikçi seçme hakkının kullanılmasına engel teşkil etmez.

(6) Serbest tüketici niteliği ile birden fazla gerçek ve/veya tüzel kişinin aralarından yetkilendirdiği bir tüketici adına satın alınan tek bir ortak sayaç ile ölçülebilen elektrik enerjisinin, kâr amaçlı olarak tekrar satışı yapılamaz.

(7) (Ek: RG-20/2/2021-31401)  Aynı gerçek veya tüzel kişinin aynı tüketici grubunda bulunan kullanım yerlerinin yıllık toplam elektrik enerjisi tüketim miktarının sözleşmenin kurulduğu tarihte 100.000 kWh ve üzerinde olması ve her birinin yıllık tüketiminin serbest tüketici limitini geçiyor olması halinde Üçüncü Bölüm hükümleri uygulanmaz.

Serbest olmayan tüketici kapsamı ve elektrik tedariki

MADDE 7 – 

(1) Aşağıdaki koşullara sahip tüketiciler serbest olmayan tüketici olarak kabul edilir;

a) Bir önceki takvim yılında ve içinde bulunulan yılda, kullanım hakkına sahip olduğu ya da kullanım hakkını edindiği kullanım yerindeki elektrik tüketimi serbest tüketici limitini aşmayan tüketici,

b) Serbest tüketici olup da bir önceki takvim yılına ait toplam elektrik enerjisi tüketiminin cari takvim yılı için belirlenmiş serbest tüketici limitinin altında kalan tüketici,

c) İlk defa bağlantı anlaşması yapılmış kullanım yerinde elektrik enerjisi tüketen tüketici.

(2) Serbest olmayan tüketiciler elektrik enerjisi ve/veya kapasiteyi sadece bulunduğu dağıtım bölgesindeki görevli tedarik şirketi ile perakende satış sözleşmesi yaparak temin eder.

(3) (Mülga: RG-20/2/2021-31401)

Son kaynak tedariki kapsamında tüketici ve elektrik tedariki

MADDE 8 – (1) Aşağıdaki koşullara sahip tüketiciler son kaynak tedariki kapsamındaki tüketici olarak kabul edilir;

a) Serbest tüketici niteliğini haiz olduğu hâlde elektrik enerjisini, son kaynak tedarikçisi olarak yetkilendirilen tedarik lisansı sahibi şirket dışında bir tedarikçiden temin etmeyen tüketici,

b) İkili anlaşma ile elektrik enerjisi ve/veya kapasite satın almakta olan bir serbest tüketicinin ikili anlaşmasının herhangi bir nedenle sona ermesi nedeniyle ilgili görevli tedarik şirketinden elektrik alan tüketici.

(2) İlgili görevli tedarik şirketi bu madde kapsamında yer alan tüketicilere son kaynak tedariği kapsamında elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlamakla yükümlüdür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İkili Anlaşma

İkili anlaşmanın tarafları

MADDE 9 – 

(1) Bu bölümde yer alan ikili anlaşmaya ilişkin usul ve esaslar, tüketimi düşük serbest tüketicilerle tedarikçiler arasında yapılan ikili anlaşmaları kapsar.

İkili anlaşma türleri ve genel esaslar

MADDE 10 – 

(1) Tedarikçiler tüketimi düşük serbest tüketicilere belirli süreli ya da belirsiz süreli ikili anlaşma önerebilir.

(2) Belirli süreli ikili anlaşmaların süresi üç yıldan fazla olamaz.

(3) İkili anlaşma ve ekleri ile Tüketici Hakları Bilgilendirme Formu (EK-1), İkili Anlaşma Ön Bilgilendirme Formu (EK-2-A) ve İkili Anlaşma Değişiklik Bildirimi (EK-3) en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir şekilde düzenlenir.

(4) Tedarikçinin ikili anlaşmanın kurulmasına, yenilenmesine ve ikili anlaşmada değişiklik yapılmasına ilişkin önerisi karşısında tüketicinin susması veya açıkça reddetmemesi önerinin kabulü olarak yorumlanamaz ve aksi hükme ikili anlaşmada yer verilemez.

İkili anlaşmanın kapsamı

MADDE 11 – 

(1) İkili anlaşmada asgari aşağıdaki hususların yer alması zorunludur;

a) Tedarikçinin adı, unvanı, adresi MERSİS numarası, vergi kimlik numarası, lisans numarası, tüketici hizmetleri merkezlerinin telefon ve faks numaraları ile internet ve elektronik posta adresleri,

b) Tüketicinin adı, soyadı, unvanı, adresi, T.C. kimlik veya vergi kimlik numarası, Türk vatandaşı olmayan kişiler için pasaport numarası veya uluslararası geçerliliği olan muadili belge numarası, bulunması halinde tüketicinin telefon numarası veya e-posta adresi,

c) İkili anlaşmanın kurulma tarihi ile elektrik enerjisi ve/veya kapasite satışının başlangıç tarihi,

ç) İkili anlaşmanın süresi,

d) Elektrik enerjisi ve/veya kapasite satışına esas fiyatlandırma,

e) Tahsilatında aracı olunan iletim ya da dağıtım bedeli ile uygulanan fon, pay ve vergiler,

f) Güvence bedeli/teminat alımı ve uygulaması,

g) Faturanın zamanında ödenmemesi durumuna ilişkin uygulanması öngörülen gecikme faizi ile tarafların temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları,

ğ) Faturalarda ve faturalandırmaya esas unsurlarda hata tespiti durumunda eksik veya fazla bedelin tahsili veya iadesine ilişkin hükümler,

h) İkili anlaşma kapsamında cayma hakkının kullanılmasına ve/veya ceza koşulunun uygulanmasına ilişkin şartlar, süre ve cayma bedeli ve/veya ceza koşulunun tutarı,

ı) İkili anlaşmanın yenilenmesi ya da süre uzatımı,

i) İkili anlaşmanın hükümlerinde değişiklik yapma,

j) İkili anlaşmanın sonlandırılması,

k) Tedarikçinin hak ve yükümlülükleri,

l) Tüketicilerin hak ve yükümlülükleri,

m) İkili anlaşmanın feshine ilişkin koşullar,

n) Şikâyetlerin çözümü,

o) İkili anlaşma uyuşmazlıklarında yetkili çözüm mercii.

(2) İkili anlaşma kapsamındaki hususlara ilişkin İşbu Yönetmelikte düzenlenen cayma hakkı, haklı fesih sebepleri, anlaşmanın yenilenmesi gibi hükümlere ikili anlaşmada açıkça yer verilir. İkili anlaşmada ve eklerinde ilgili mevzuata aykırı hükümlere yer verilemez. İkili anlaşmada yer alan ilgili mevzuata aykırı hükümler geçersizdir.

İkili anlaşma kurma

MADDE 12 – 

(1) Tedarikçi ikili anlaşma kurulmadan önce EK-1 ve EK-2’de yer alan standart formlarla açık ve anlaşılabilir bir şekilde kayıt altına almak suretiyle kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciyi bilgilendirmek ve tüketicinin söz konusu bilgileri edindiğini teyit etmesini sağlamak zorundadır. Söz konusu bilgilendirmenin yapıldığına ve tüketici tarafından teyit edildiğine ilişkin ispat yükü tedarikçiye aittir. Bilgilendirmenin gereği gibi ya da hiç yapılmamış olması tüketici için haklı fesih sebebidir.

(2) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) İkili anlaşmalar yazılı veya mesafeli olarak kurulabilir. Yazılı olarak kurulan ikili anlaşma el yazısıyla atılan imza veya güvenli elektronik imza ile imzalanır. Tedarikçi tarafından ikili anlaşma ve eklerinin “aslının aynıdır” onaylı bir örneğinin anlaşmanın kurulduğu gün kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketimi düşük serbest tüketiciye verilmesi zorunludur.

(3) Tedarikçi ikili anlaşma ve ekleri ile EK-1 ve EK-2’de dahil olmak üzere ikili anlaşmanın kurulmasına ilişkin bilgi ve belgeleri kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile ikili anlaşmanın sonlanmasını izleyen 3 yıl süresince saklar ve istendiğinde Kuruma ve yıl içerisinde bir defadan fazla olmamak üzere tüketiciye sunar. Tedarikçi bu kapsamda tüketiciden herhangi bir ücret talep edemez.

Cayma hakkı

MADDE 13 – 

(1) Tüketimi düşük serbest tüketici, ikili anlaşmanın kurulduğu ya da yenilendiği tarihten itibaren 14 gün içerisinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cayma bedeli ödemeksizin telefonla, e-postayla veya yazılı olarak bildirim yapmak suretiyle anlaşmadan cayma hakkına sahiptir.

Belirli süreli ikili anlaşmanın süre bitiminde sona ermesi ve yenilenmesi

MADDE 14 – 

(1) Belirli süreli ikili anlaşma, anlaşmada belirlenen sürenin sonunda kendiliğinden sona erer. Tedarikçi ikili anlaşmanın sona ereceği tarihten en az 60 gün önce tüketiciyi ikili anlaşmanın sona ereceği tarih ve tüketicinin kendi portföyünden çıkartılacağı tarih konusunda kayıt altına almak suretiyle bilgilendirir.

(2) Belirli süreli ikili anlaşmada ikili anlaşmanın belirlenen süre kadar kendiliğinden yenileneceğine veya uzayacağına ilişkin hükümler konulamaz.

(3) Belirli süreli ikili anlaşmanın yenilenmesinde tedarikçi tarafından 12 nci madde hükümlerine göre işlem tesis edilir.

İkili anlaşma hükümlerinde değişiklik yapma

MADDE 15 – 

(1) Belirli süreli ikili anlaşmalarda anlaşma süresince anlaşma ve eklerinde tüketici aleyhine değişiklik yapılamaz.

(2) İkili anlaşmada tedarikçiye tüketici aleyhine tek taraflı değişiklik yapma yetkisi veren hükme yer verilemez. Tedarikçi ikili anlaşmaya ilişkin değişiklik önerisini kayıt altına almak suretiyle değişikliğin yürürlüğe gireceği tarihten en az 15 gün önce EK-3 formunu ve değişikliği içeren ikili anlaşmayı kayıt altına almak suretiyle tüketiciye iletir.

(3) Değişiklik önerisi, tüketicinin kabulüyle EK-3 formunda belirtilmiş olan tarihte yürürlüğe girer.

(4) İkili anlaşma hükümlerinde değişiklik yapma işleminin bu maddede düzenlenen şekilde yapıldığına ilişkin ispat yükü tedarikçiye aittir. Aksi takdirde söz konusu değişiklik yapılmamış sayılır.

Haklı fesih sebepleri

MADDE 16 – 

(1) Tüketimi düşük serbest tüketici, belirli süreli ikili anlaşmayı süresi sona ermeden önce aşağıda sayılanlarla sınırlı olmamakla birlikte aşağıdaki haklı sebeplerden bir veya birkaçına dayanarak cayma bedeli ve/veya ceza koşulu ödemeksizin önceden bildirim yapmak suretiyle feshedebilir;

a) İkili anlaşmanın kurulması, yenilenmesi ve ikili anlaşmada değişiklik yapma süreçlerinde tedarikçi tarafından yapılması gereken bilgilendirme veya bildirimler gereği gibi ya da hiç yapılmadığında,

b) Tedarikçi tüketimi düşük serbest tüketicinin ikili anlaşma kapsamında doğan alacağını işbu Yönetmelikte özel olarak düzenlenen süre içerisinde, diğer hallerde alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren en geç 5 iş günü içerisinde ödemezse,

c) İkili anlaşmada belirtilen tedarikçinin portföyüne geçiş tarihinde tedarikçiden kaynaklanan nedenlerle tüketici tedarikçinin portföyüne geçirilmezse,

ç) Tüketimi düşük serbest tüketicinin başka bir kullanım yerine taşınması ya da başka bir kullanım yerine taşınmaksızın kullanım yerini tahliye etmesi halinde,

d) İlgili mevzuat kapsamında tedarikçi temerrüde düştüğünde,

e) İkili anlaşma kapsamındaki fatura, 32 nci maddenin üçüncü fıkrası hariç olmak üzere, dağıtım şirketince okunarak PYS’ye girilen endeks değerlerine göre düzenlenmezse.

(2) Tedarikçi, ikili anlaşmayı aşağıda sayılanlarla sınırlı olmamakla birlikte aşağıdaki haklı sebeplerden bir veya birkaçına dayanarak cayma bedeli ve/veya ceza koşulu ödemeksizin feshedebilir:

a) Tüketimi düşük serbest tüketici ikili anlaşmada belirlenen güvence bedelini süresi içerisinde ödemediğinde,

b) Kullanım yerinde usulsüz ya da kaçak elektrik enerjisi tüketildiğinde,

c) Tüketiciye ilişkin iflasının kesinleşmesi ve tasfiye memuru atanması hallerinde.

(3) Tüketimi düşük serbest tüketici belirsiz süreli ikili anlaşmayı herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cayma bedeli ve/veya ceza koşulu ödemeksizin istediği zaman feshedebilir.

İkili anlaşmanın sonlandırılmasına ilişkin süreç

MADDE 17 – 

(1) 16 ncı madde kapsamında feshe ilişkin bildirim 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 18 inci maddesinin üçüncü fıkrası saklı kalmak kaydıyla, kayıt altına alınmak suretiyle telefonla, e-postayla veya yazılı olarak yapılabilir. Bildirimlerin tedarikçi tarafından alındığı tarih bildirim yapma tarihidir.

(2) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) İkili anlaşmanın tahliye nedeniyle sonlandırılması halinde tedarikçi dağıtım şirketini bilgilendirir. Dağıtım şirketi kentsel ve kentaltı dağıtım bölgesinde bildirimi izleyen en geç 1 gün içerisinde, kırsal dağıtım bölgesinde bildirimi izleyen en geç 2 gün içerisinde son endeks değerlerini alarak kullanım yerinin elektriğini keser. Endeks değerlerinin alınmasını izleyen gün içerisinde bu değerler tedarik şirketine bildirilir.

İkili anlaşma kapsamında yer alacak bedeller

MADDE 18 – 

(1) İkili anlaşma kapsamında elektrik enerjisi ve kapasite satışına ilişkin aktif enerji bedeli ile tahsilatına aracı olunan ilgili mevzuat gereği uygulanan dağıtım sistem kulanım bedeli ve diğer mevzuat gereği fon, pay ve vergiler ile bunun dışında Kurulca onaylanmış ve tahsilinde aracı olunan bedeller de yer alır. Tahsilatına aracı olunan bu bedellerin neler olduğu ile bunların anlaşmanın düzenlendiği tarihteki tutarı ve değişmesi durumunda yeni tutarların tüketiciye ne şekilde bildirileceğine ilişkin bilgiye ikili anlaşmada yer verilir. (EK-2-B)

(2) Tedarikçi ikili anlaşma kapsamında yapacağı elektrik enerjisi ve/veya kapasite satışı için tek ya da çok zamanlı dilimlerinde olmak üzere aktif enerji bedelini kr/kWh olarak fiyatlandırır. Fiyatlandırma yönteminde düzenlemeye tabi fiyatlarla mukayese edebilirlik esas alınır.

Güvence bedeli

MADDE 19 – 

(1) Tedarikçi, tüketimi düşük serbest tüketiciden elektrik enerjisi ve/veya kapasite satışına ait ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeme riskine karşılık güvence bedelini anlaşma yapılırken nakit ya da teminat mektubu olarak talep edebilir. Güvence bedelinin peşin ya da taksitlendirme yoluyla alınıp alınmayacağı ve ne zaman talep edileceğine ilişkin hususlar ikili anlaşmada açıkça ifade edilir.

(2) Güvence bedeli talebinde aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınabilir. Tüketicinin;

a) Geçmiş 12 aylık fatura dönemine ait ödeme bilgisinin olmaması,

b) Fatura ödemelerinin düzensiz olması,

c) Zamanında ödenmeyen borçtan elektriğinin kesilmiş olması.

(3) Güvence bedelinin iadesinde; kullanım yerinin son endeks okuma bilgileri tedarikçiye bildirildikten sonra, nakit tahsil edilen güvence bedeli asgari TÜFE oranı dikkate alınarak güncellenir. Güncelleme yapılmasını takiben, tüketimi düşük serbest tüketicinin söz konusu ikili anlaşmasına ilişkin tedarikçiye olan tüm borçlarının ödenmesinden sonra varsa güncellenmiş güvence bedelinin bakiyesi, anlaşmanın sona erme tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içerisinde tüketicinin talep ettiği ödeme şekline göre iade edilir. İade için, borcun ödenmesi dışında, herhangi bir koşul ileri sürülemez ve belge istenemez. Zamanında iade edilmeyen güvence bedeli için bu Yönetmelikte belirtilen gecikme faizi uygulanır.

(4) Nakit güvence bedeli tahsili, şirket vezneleri ve müşteri hizmet merkezleri dışında elden yapılamaz.

Ceza koşulu/cayma bedeli

MADDE 20 – 

(1) Belirli süreli ikili anlaşmada tedarikçi ya da tüketimi düşük serbest tüketici aleyhine ceza koşulu ancak haksız fesih işlemleri için kararlaştırılabilir. Haksız fesih, haklı bir sebebe dayanmaksızın yapılan fesihtir.

(2) 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili ikincil mevzuat kapsamındaki tüketiciler hariç tüketimi düşük serbest tüketicinin ödeyeceği cayma bedeli ve/veya ceza koşulu cayma tarihi ya da fesih tarihi öncesi tüketicinin son 12 aylık tüketim toplamı ile cayma tarihinde ya da fesih tarihinde uygulanan fiyat esas alınarak hesaplanan toplam tutarın % 10’unu geçemez.

(3) Tedarikçi tarafından anlaşmanın haksız feshedilmesi durumunda tedarikçi tüketimi düşük serbest tüketiciye ikinci fıkra kapsamında belirlenen tutarda ceza koşulu öder.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Perakende Satış Sözleşmesi

Perakende satış sözleşmesi başvurusu

MADDE 21 – (1) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Perakende satış tarifesi veya son kaynak tedarik tarifesinden elektrik enerjisi ve/veya kapasite almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, ilgili görevli tedarik şirketine yazılı veya şirketin kurumsal iletişim kanalları ya da e-Devlet kapısı aracılığıyla başvuruda bulunur. Başvuru sırasında bu madde hükümlerince belirlenen bilgi ve belgeler sunulur. Sözleşmeye konu kullanım yeri için görevli tedarik şirketinde ve dağıtım şirketinde mevcut olan bilgi ve belgeler, başvuru sahibinden ayrıca istenmez. Görevli tedarik şirketince istenmesi halinde dağıtım şirketi kullanım yeri ile sayaç ve ölçü sistemlerine ilişkin bilgileri vermek zorundadır.  Kullanım yerinde geçerli bir perakende satış sözleşmesi bulunan yerler için şirketin kurumsal iletişim kanalları ya da e-Devlet kapısı aracılığıyla başvuru yapılamaz.

(2) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Birinci fıkra kapsamındaki tüm başvurular kayıt altına alınır.  Görevli tedarik şirketi usulüne uygun olarak yapılan başvuruları, şirketin mesai saatleri dışında yapılması halinde en geç takip eden ilk iş günü, diğer hallerde aynı gün içerisinde sonuçlandırır.

(3) Birinci ve ikinci fıkra kapsamında yapılan başvuruda, başvuru sahibinden, perakende satış sözleşmesinde yer verilmek üzere;

a) Başvuru sahibinin gerçek kişi olması halinde T.C. kimlik numarasını, Türk vatandaşı olmayan kişiler için pasaport numarasını veya uluslararası geçerliliği olan muadili belge numarasını, kimlik bilgilerini, elektrik kullanılacak yerin adresi ile mülkiyetinin kime ait olduğunu ve kullanım yerini hangi sıfatla kullandığını,

b) İşyeri açan gerçek ve tüzel kişilerden, (a) bendine ek olarak, ayrıca ticaret unvanlarını, vergi kimlik numaralarını, bağlı bulundukları vergi dairesini, ticaret sicil numaralarını ve ticaret sicil kaydını yaptıkları ticaret sicil memurluğunun adını, beyan etmesi istenir. Perakende satış sözleşmesi başvurusu yapan gerçek ve tüzel kişilerden kimlik fotokopisi, ikametgâh belgesi, tapu fotokopisi, kira sözleşmesi, daha önce kullanımda bulunduğu yerde elektrik borcunun olmadığını gösterir “borcu yoktur” belgesi, ticaret sicil gazetesi, vergi levhası veya vergi numarasını gösterir belge istenmez. Perakende satış sözleşmesinde bahsi geçen binanın veya tesisin mülkiyetinin kime ait olduğu konusunda da tüketicinin beyanı esas alınır ve bu hususta ayrıca bir belge istenmez.

(4) Üçüncü fıkra kapsamında beyan edilen kimlik bilgileri, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün kurumsal internet sitesi üzerinden T.C. kimlik numarası doğrulaması yoluyla veya başvuru sahibinin nüfus cüzdanı istenip doğrudan kontrol edilerek teyit edilebilir. İşyeri açan talep sahiplerinin vergi kimlik numaraları Gelir İdaresi Başkanlığının kurumsal internet sitesi üzerinden e-vergi levhası sorgulaması yoluyla ticaret sicil bilgileri ise Ticaret Sicil Gazetesi Müdürlüğünün kurumsal internet sitesi üzerinden ticaret sicil sorgulaması yoluyla teyit edilir.

(5) Tedarikçisi ve tüketici grubu aynı kalmak kaydıyla perakende satış sözleşmesi kapsamında elektrik enerjisi tedarik etmekteyken, kullanım yerini değiştiren tüketicinin bir önceki kullanım yerine ait elektrik enerjisi tüketiminden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmesi zorunludur. Bu yükümlülükler yerine getirilmeden yeni bir perakende satış sözleşmesi imzalanamaz.

(6) Perakende satış sözleşmesi imzalandıktan sonra, bu madde kapsamında beyan edilen bilgilerin doğruluğuna ilişkin üçüncü bir şahıs tarafından görevli tedarik şirketine bir şikâyette bulunulması halinde, görevli tedarik şirketi tarafından tüketiciye perakende satış sözleşmesi yapıldığı tarihteki beyanını kanıtlayıcı bir belgeyi, bildirim tarihinden itibaren 10 iş günü içerisinde sunması gerektiği ve aksi halde sözleşmesinin iptal edilerek elektriğinin kesileceği bildirilir. Tüketicinin perakende satış sözleşmesi yapıldığı tarihteki beyanını kanıtlayıcı bir belgeyi bu süre içerisinde görevli tedarik şirketine sunmaması halinde, tüketicinin gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu kabul edilir ve söz konusu tüketicinin perakende satış sözleşmesi iptal edilir.

(7) Sekizinci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki serbest tüketici ile görevli tedarik şirketi arasındaki perakende satış sözleşmesi son kaynak tedariki kapsamında elektrik enerjisi ve/veya kapasite temininin başladığı tarihte kurulur ve yürürlüğe girer. Görevli tedarik şirketinin veya tüketicinin isteği halinde perakende satış sözleşmesi el yazısıyla atılan imza veya güvenli elektronik imza ile imzalanabilir.

a) Görevli tedarik şirketi son kaynak tedariki kapsamında tüketiciye elektrik teminine başladığı tarihten itibaren 2 iş günü içinde kayıt altına almak suretiyle kısa mesaj, telefon, e-posta veya posta yoluyla aşağıda belirtilen hususlarda bildirimde bulunur:

1) Son kaynak tedariki kapsamında elektrik tedarikinin görevli tedarik şirketince yapılacağı ve görevli tedarik şirketine ait unvan, adres ve iletişim bilgileri,

2) Son kaynak tedarikinin başladığı tarih,

3) Tüketicinin son kaynak tedariki kapsamında elektrik tedarikinin başladığı tarih itibarıyla perakende satış sözleşmesinin tarafı olduğu,

4) Kurul onaylı son kaynak tarifesine tabi tutulacağı,

5) Güvence bedelini ödemek ve perakende satış sözleşmesine esas güncel kimlik, adres ve iletişim bilgilerini bildirmek üzere bu bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 10 iş günü içinde görevli tedarik şirketine başvurmak zorunda olduğu aksi takdirde elektriğin kesilebileceği,

6) Tüketicinin perakende satış sözleşmesini herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve ceza koşulu ödemeksizin istediği zaman feshedebileceği.

b) Tüketicinin ilgili görevli tedarik şirketine öngörülen süreler içinde başvurarak güvence bedeli ödeme ile kimlik, adres ve iletişim bilgilerini bildirmeye ilişkin yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde elektriği kesilebilir.

c) Perakende satış sözleşmesinin “aslının aynıdır” onaylı bir örneği perakende satış sözleşmesi yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 15 iş günü içerisinde tüketiciye verilir.

ç) Bu madde kapsamında yapılan işlemler ayrı maliyet tabloları oluşturularak izlenir.

Perakende satış sözleşmesinin imzalanması

MADDE 22 – (Değişik: RG-20/2/2021-31401)

(1) Perakende satış sözleşmesi yazılı veya mesafeli olarak kurulabilir. Kurulan sözleşmenin “aslının aynıdır” onaylı bir nüshası, sözleşmenin kurulduğu gün kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısıyla ilgili tüketiciye verilir veya gönderilir. Yazılı olarak kurulan perakende satış sözleşmesi, el yazısıyla atılan imza veya güvenli elektronik imza ile imzalanır. Sözleşmenin kurulmasına dair ispat yükümlülüğü görevli tedarik şirketine aittir. Görevli tedarik şirketi kurulan sözleşmeleri kayıt altına almak suretiyle aynı gün içerisinde dağıtım şirketine bildirir. Tüketici hizmetleri merkezine yapılan yazılı başvurularda, tüketicinin kabul etmesi halinde, imzalanan sözleşme örneği e-posta aracılığıyla gönderilebilir.

Perakende satış sözleşmesinin kapsamı

MADDE 23 – 

(1) Perakende satış sözleşmesi, görevli tedarik şirketlerinin görüşleri alınmak suretiyle bu Bölüm hükümleri uyarınca standart sözleşme olarak Kurul tarafından belirlenir ve Kurul onayı alınmaksızın bu sözleşmede değişiklik yapılamaz. Standart sözleşme, görevli tedarik şirketleri ile Kurumun internet sitesinde yayımlanır. Perakende satış sözleşmesinde asgari aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Tüketicinin adı soyadı, unvanı, adresi, T.C. kimlik veya vergi kimlik numarası, ticaret siciline kayıtlı tüzel kişiyse MERSİS numarası, tekil kod veya EIC, Türk vatandaşı olmayan kişiler için pasaport numarası veya uluslararası geçerliliği olan muadili belge numarası,

b) Tüketici numarası,

c) Bağlantı anlaşmasında yer alan anlaşma gücü,

ç) Tüketici grubu,

d) Tarife sınıfı,

e) Sayaç ve ölçüm sistemi bilgileri,

f) Sözleşmenin kuruluş ve yürürlüğe giriş tarihi,

g) Ödemeye ilişkin bilgiler,

ğ) Güvence bedeline ilişkin bilgiler,

h) Tarafların hak ve yükümlülükleri,

ı) Bağlantı anlaşmasında yer alan tesisat numarası,

i) Sözleşmenin süresi,

j) Sözleşmenin feshine ilişkin hükümler,

k) Perakende satış sözleşmesinde yer verilen ve tüketicinin beyanına dayanan bilgiler ile ilgili olarak, gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi halinde, sözleşmenin iptal edileceği hususu,

l) Bulunması halinde, ilgili gerçek veya tüzel kişinin telefon numarası ile e-posta adresi.

(2) Perakende satış sözleşmesinde ilgili mevzuata aykırı hükümlere yer verilemez.

Perakende satış sözleşmesinin süresi ve sona erme

MADDE 24 – 

(1) Geçici kullanım amaçlı bağlantılar için yapılan perakende satış sözleşmeleri hariç olmak üzere, perakende satış sözleşmesinde süre sınırı bulunmaz.

(2) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Perakende satış sözleşmesi sonlandırma başvurusu şirketin kurumsal iletişim kanalları ya da e-Devlet kapısı aracılığıyla, güvenli elektronik imzayla ya da yazılı olarak EK-4/B formu kullanılarak yapılır.  EK-4/B formu, el yazısıyla atılan imza veya güvenli elektronik imza ile imzalanır. Şirketin kurumsal iletişim kanalları veya e-Devlet kapısı aracılığıyla yapılan başvurularda EK-4/B formunda imzaya yer verilmez; doğrulama kodu kullanılarak işlem yapılır. Görevli tedarik şirketi, perakende satış sözleşmesi sonlandırma başvurusunu şirketin mesai saatleri içerisinde yapılması halinde aynı gün içerisinde, şirketin mesai saatleri dışında yapılması halinde en geç izleyen iş günü içerisinde dağıtım şirketine bildirir. Dağıtım şirketi kentsel ve kentaltı dağıtım bölgesinde bildirimi izleyen en geç bir gün içerisinde, kırsal dağıtım bölgesinde bildirimi izleyen en geç 2 gün içerisinde son endeks değerlerini alarak kullanım yerinin elektriğini keser. En geç, endeks değerlerinin alınmasını izleyen gün içerisinde bu değerler görevli tedarik şirketine bildirilir. Sözleşme, elektriğin kesildiği tarihte sona erer.

(3) Tüketicinin 5 günden az olmamak üzere ileri tarihli sonlandırma talebi olması halinde görevli tedarik şirketi perakende satış sözleşmesinin sona erdirileceği tarihin en az 2 gün öncesinden, ilgili dağıtım şirketine, kayıt altına alınmak suretiyle, bilgi vermekle yükümlüdür. Dağıtım şirketi, ilgili kullanım yerinin sayaç değerlerini okuyarak, sözleşmenin sona erdirilmesinin talep edildiği tarihte kullanım yerinin elektrik enerjisini keser. Endeks değerlerinin alınmasını izleyen gün içerisinde bu değerler görevli tedarik şirketine bildirilir.

(4) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Tedarikçi değişikliği yapmak isteyen tüketiciler tarafından doldurulan EK-4/A formu tüketicinin yeni tedarikçisi veya tüketici tarafından PYS kesinleşme tarihinden itibaren 10 gün içerisinde görevli tedarik şirketine sunulur. EK-4/A formunu tedarikçinin sunması durumunda tüketicinin mevcut tedarikçisine bildirim ispatı yeni tedarikçiye aittir. Perakende satış sözleşmesi elektrik enerjisinin ve/veya kapasite temininin başladığı tarihte sona erdirilir. EK-4/A formunun görevli tedarik şirketine sunulmamasına karşın PYS üzerinden yeni tedarikçiye geçişin gerçekleşmesi halinde perakende satış sözleşmesi elektrik enerjisinin ve/veya kapasite temininin başladığı tarihte sona ermiş sayılır. İkili anlaşmanın mesafeli olarak kurulması halinde EK-4/A formunda imza şartı aranmaz. EK-4/A formu yazılı ya da kalıcı veri saklayıcısıyla görevli tedarik şirketine gönderilir.

(5) Bir önceki tüketicinin perakende satış sözleşmesini sonlandırmadan veya sonlandırarak ayrılması ve farklı bir gerçek veya tüzel kişinin, aynı kullanım yeri için yeni bir perakende satış sözleşmesi ya da ikili anlaşma başvurusunda bulunması halinde görevli tedarik şirketi tarafından;

a) Önceki tüketicinin ödenmemiş borçlarının bulunması halinde, söz konusu borçlar, ilgili tüketicinin güvence bedelinden düşülmek suretiyle karşılanır ve ilgili sözleşme sona erdirilir.

b) Güvence bedelinin ödenmemiş borçları karşılamaması halinde, (a) bendi kapsamında işlem yapılır ve kalan borç önceki tüketiciden tahsil edilir.

c) Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca gerekli olan bilgi ve belgelerin sunulması kaydıyla, yeni başvuru sahibiyle perakende satış sözleşmesi düzenlenir.

(6) Beşinci fıkra kapsamında, bir önceki tüketicinin perakende satış sözleşmesini sonlandırmadan kullanım yerinden ayrılması halinde, görevli tedarik şirketi, yeni başvuru sahibinden söz konusu kullanım yerinin kullanım hakkına sahip olduğunu belgelemesini ister.

(7) Bu maddede belirtilen hususlar dışında, sözleşmenin hangi hallerde sona erdirileceği, perakende satış sözleşmesinde düzenlenir.

Güvence bedelinin talep edilmesi

MADDE 25 – 

(1) Görevli tedarik şirketi, kullanım yerinin değişmesi ve/veya perakende satış sözleşmesinin sona ermesi veya sözleşmenin feshi halinde, tüketicinin elektrik enerjisi tüketim bedelini ödememesi ihtimaline karşılık olarak, borcuna mahsup etmek üzere güvence bedeli talep eder.

(2) 30 uncu maddede sayılanlar hariç olmak üzere, yapılacak yeni perakende satış sözleşmelerinde tüm tüketiciler güvence bedeli kapsamına dahildir.

Güvence bedelinin hesaplanması

MADDE 26 – (Değişik: RG-20/2/2021-31401)

(1) Görevli tedarik şirketi ile sözleşme imzalayan tüketicinin güvence bedeli, tesisin veya kullanım yerinin gücü dikkate alınarak, tüketici grupları itibarıyla kW başına belirlenen birim bedel üzerinden hesaplanır.

(2) Tüketicinin güvence bedelinin hesaplanmasına esas olacak güç (kW) miktarı, tüketicinin tabi olduğu tarife sınıfına göre;

a) Tek terimli tarife sınıfına tabi tüketicilerde bağlantı gücü,

b) Çift terimli tarife sınıfına tabi tüketicilerde ise sözleşme gücü (talep edilen güç),

dikkate alınarak belirlenir.

(3) İkinci fıkra kapsamında yapılan hesaplamalarda;

a) Kurulu güç, bir kullanım yerinin elektrik projesinde belirtilen toplam güçtür. Özel transformatörlü tüketicilerde transformatörlerin toplam gücüdür.

b) Bağlantı gücü, kurulu gücün kullanma faktörü ile çarpılması suretiyle hesaplanan güçtür. Kullanma faktörü 0,60 olarak alınır. Özel transformatörlü tüketicilerde cos φ=1 kabul edilir.

c) Kurulu güç ile bağlantı gücündeki ondalık kısımdaki 2 basamağa kadar olan kesirli sayılar da dikkate alınır.

ç) Bağlantı gücü, 5 kW’nın altında olamaz.

(4) Güvence bedelleri, TÜİK tarafından yayımlanan TÜFE değişim oranları da dikkate alınarak, Kurul kararı ile belirlenir. Kurul gerekli görmesi halinde, her bir görevli tedarik şirketi için farklı güvence bedelleri belirleyebilir.

(5) Sözleşme gücü veya bağlantı gücü 100 kW’nın altında olup borcunu ödemediği için perakende satış sözleşmesi feshedilmiş olan tüketicilerden yeniden perakende satış sözleşmesi imzalayarak elektrik enerjisi satın alacaklara, içinde bulundukları yıla ait güvence bedelinin yüzde elli fazlası uygulanır.

(6) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra sözleşme gücü veya bağlantı gücü 100 kW ve üzerinde olan mesken tüketici grubu dışındaki tüketicilerle;

a) İlk defa perakende satış sözleşmesi yapılması,

b) Borcunu ödemediği için perakende satış sözleşmesinin sona erdirilmesi nedeniyle yeniden perakende satış sözleşmesi yapılması,

c) İkili anlaşması herhangi bir nedenle sona eren tüketicilerle son kaynak tedariki kapsamında perakende satış sözleşmesi yapılması, hallerinde uygulanacak güvence bedeli için, ilgili tüketicinin varsa sözleşme tarihinden önceki yoksa sözleşme tarihinden sonraki son 12 aydaki en yüksek 2 aylık tüketiminin günlük tüketim ortalaması hesaplanır. Toplam 60 günlük ortalama tüketim miktarı ve perakende satış sözleşmesinin kurulduğu tarihe ait düzenlemeye tabi tarifeler kapsamında onaylanan tek zamanlı birim fiyatlar kullanılarak, güvence bedeli bir kereye mahsus yeniden belirlenir. Tüketicinin sözleşme tarihinden önceki son 12 aydaki tüketim miktarına ilişkin bilgilerin görevli tedarik şirketinde bulunmaması halinde söz konusu bilgiler ilgili dağıtım şirketinden temin edilir. İlgili şirket, görevli tedarik şirketi tarafından kendisine iletilen talebi, 3 iş günü içerisinde cevaplamakla yükümlüdür. Tüketim bilgisinin 12 ayı içermemesi ya da ilk defa perakende satış sözleşmesi yapılması halinde güvence bedeli, tüketim bilgisinin temin edilmesine kadar birinci fıkraya göre belirlenir. Hesaplanan fark tutar, tüketim faturasından bağımsız olarak yazılı ve kalıcı veri saklayıcısıyla yapılan bildirimi takip eden 15 gün içerisinde tüketici tarafından görevli tedarik şirketine ödenir. Daha önce birinci fıkraya göre hesaplanarak tahsil edilmiş nakit güvence bedeline dair TÜFE güncellemesi söz konusu tutarın tüketiciye ödenmesi durumunda yapılır.

Güvence bedelinin verilme şekli

MADDE 27 – (Değişik: RG-20/2/2021-31401)

(1) Güvence bedeli, nakit ya da Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından teminat vermesi uygun bulunmuş finans kuruluşlarınca düzenlenen süresiz ve kesin teminat mektubu olarak verilebilir. Ancak mesken tüketici grubundaki tüketiciler güvence bedelini sadece makbuz karşılığında nakit olarak verir. Fatura ödemelerini DBS ile ödemek üzere görevli tedarik şirketinin anlaşmalı olduğu bankalarla sözleşme yapan tüketicilerden güvence bedeli istenmez. Tüketicinin DBS sözleşmesinin sonlanması halinde tüketici tarafından sonlanma tarihinden itibaren 15 gün içerisinde 26 ncı maddeye göre hesaplanan güvence bedeli nakit ya da teminat mektubu olarak görevli tedarik şirketine verilir.

(2) Nakit olarak verilecek güvence bedelinin tamamının peşin olarak verilmesi esastır. Ancak tüketicinin talebi halinde, güvence bedeli mesken tüketici grubunda bulunan tüketiciler için faturaya yansıtılmak üzere iki eşit taksitte, diğer tüketici grupları için ilk taksit peşin ikinci taksit faturaya yansıtılmak üzere tahsil edilir. Görevli tedarik şirketi, bu fıkra kapsamında taksit talebinin olup olmadığını tüketiciye sormakla yükümlüdür.

(3) Nakit olarak verilecek güvence bedeli tahsilatı şirket veznesi, posta, elektronik fon transferi, havale ve benzeri yollarla ödenebilir.

(4) Mesken tüketici grubu dışındaki tüketicilerden, güvence bedelini daha önce nakit olarak vermiş olanların, talep etmeleri halinde, nakit güvence bedelleri teminat mektubuyla değiştirilir ve güncelleştirilen güvence bedeli 5 iş günü içerisinde tüketiciye iade edilir. Birinci fıkra kapsamında DBS sözleşmesi bulunan tüketicilere talep etmeleri halinde 5 iş günü içerisinde teminat mektubu iade edilir ya da güncelleştirilen güvence bedeli aynı süre içerisinde geri ödenir.

(5) Güvence bedelini teminat mektubu olarak veren tüketicilerin tüketici gruplarına ait güvence birim bedellerinde değişiklik olması halinde, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren şirketçe güvence bedelleri yeni birim bedeller ve bağlantı veya sözleşme gücü dikkate alınarak yeniden hesaplanır. Tüketiciler, tercihlerine göre, hesaplanan fark tutarı ya da toplam tutarı yazılı ve kalıcı veri saklayıcısıyla yapılan bildirimi takip eden 15 gün içerisinde nakit ya da teminat mektubu olarak görevli tedarik şirketine verir.

(6) Bu madde kapsamında güvence bedelinin ya da fark güvence bedelinin süresi içerisinde ödenmemesi halinde gecikme zammı işletilmez; 35 inci madde hükümlerine göre işlem tesis edilir.

Güç değişikliğinde fark güvence bedelinin verilmesi

MADDE 28 – 

(1) 25 inci ve 26 ncı madde hükümleri dikkate alınarak kullanım yerindeki güç artırımı karşılığında alınması öngörülen fark güvence bedeli tüketicinin bağlı olduğu tüketici grubunun yürürlükteki güvence birim bedeli üzerinden hesaplanır.

(2) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) 26 ncı maddenin altıncı fıkrası kapsamındaki kullanım yerleri için yapılan güç artırımı sonrasında fark güvence bedeli, güç artırımı sonrasındaki ilk on iki aydaki en yüksek 2 aylık tüketimin ortalama günlük tüketimine göre 26 ncı maddenin altıncı fıkrasında belirtilen yöntem dikkate alınarak yeniden hesaplanır.

(3) Güç artırımı yapıldığının dağıtım şirketi tarafından görevli tedarik şirketine bildirilmesi halinde, hesaplanan fark güvence bedeli, yapılacak bildirimi takip eden otuz gün içerisinde tüketici tarafından görevli tedarik şirketine verilir.

(4) Çift terimli tarifeye tabi tüketicinin;

a) Sözleşme gücünü düşürmesi durumunda fark güvence bedeli iadesi yapılmaz.

b) Sözleşme gücünü düşürdükten sonra tekrar sözleşme gücünü ilk değerine yükseltmesi halinde, bu değişiklikten dolayı fark güvence bedeli talep edilemez.

(5) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Mesken tüketici grubundaki tüketiciler fark güvence bedelini nakit olarak verir. Diğer tüketici gruplarındaki tüketiciler tercihlerine göre, hesaplanan fark tutar ya da toplam tutarı yazılı ve kalıcı veri saklayıcısıyla yapılan bildirimi takip eden 15 gün içerisinde nakit ya da teminat mektubu olarak görevli tedarik şirketine verir.

Güvence bedelinin iadesi

MADDE 29 – 

(1) Perakende satış sözleşmesinin feshi veya sona ermesi veya eski sayacın ön ödemeli sayaçla değiştirilmesi durumunda güvence bedeli iade edilir ve iade işlemini gerçekleştirmek üzere tüketiciden kimlik bilgileri, güncel iletişim bilgileri ve tüketicinin iadenin elden yapılmasını tercih etmemesi halinde güvence bedelinin iade edileceği hesap bilgileri istenir. Bu kapsamda;

a) Güvence bedelinin tespitinde, görevli tedarik şirketinin işletme kayıtları veya tüketicinin güvence bedeli makbuzu esas alınır. Söz konusu kayıt veya belgenin bulunmadığı hallerde; sözleşmenin güvence bedeli alınmadan yapıldığına dair somut bulgu ve belgenin bulunması haricinde, kullanım yerinin işletme kayıtlarındaki bağlantı gücü ve sözleşme başlangıç tarihi dikkate alınarak tespit edilir. İşletme kayıtlarında projenin ya da bağlantı gücünün bulunmaması halinde; kullanım yerinin mevcut bağlantı gücü ile sözleşmenin başlangıcındaki birim bedeller göz önünde bulundurulmak suretiyle belirlenir. Sözleşme başlangıç tarihi tespit edilemeyen tüketiciler için 31/12/2006 tarihi, sözleşme başlangıcı olarak kabul edilir.

b) Tespit edilen nakit güvence bedeli, güncelleme oranı kullanılarak güncellenir. Güncelleme yapılmasını takiben, tüketicinin sonlandırılan perakende satış sözleşmesi kapsamında görevli tedarik şirketine olan tüm borçların ödenmesinden sonra varsa güncellenmiş güvence bedelinin bakiyesi, sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içerisinde şirket veznesi, posta, elektronik fon transferi veya havale gibi tüketicinin talep ettiği ödeme şekline göre iade edilir. İade için, borcun ödenmesi dışında, herhangi bir koşul ileri sürülemez ve belge istenemez.

c) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Güncelleme oranının hesaplanmasında, başlangıç endeksi olarak güvence bedelinin tahsil edildiği aydan iki önceki ay için TÜİK tarafından açıklanan TÜFE, sonlandırma endeksi olarak ise sözleşmenin feshedildiği, sona erdiği veya ön ödemeli sayacın takıldığı günün içinde bulunduğu aydan iki önceki aya ilişkin TÜİK tarafından açıklanmış olan TÜFE dikkate alınır. Güncelleme oranı; sonlandırma endeksi, başlangıç endeksine bölünerek bulunur.

(2) 1/1/2007’den önce sözleşme yapmış ve güvence bedeli ödemiş olan tüketicilerin güvence bedellerinin iadesinde 1/1/2007 tarihindeki güncellenmiş güvence bedelleri dikkate alınır. 1/1/2007 tarihli güncellenmiş güvence bedelleri, söz konusu tarihten iade tarihine kadar olan süre dikkate alınmak suretiyle, TÜFE oranında güncellenerek iade edilir.

(3) Güvence bedeli, banka teminat mektubu olarak alınmış ise, sözleşmenin feshi veya sona ermesi veya ön ödemeli sayaç takılma tarihi itibariyle, tüketicinin görevli tedarik şirketine olan tüm borçlarının ödenmesi halinde, teminat mektubu tüketiciye iade edilir.

(4) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Birinci fıkra kapsamında EK-4/A ve EK-4/B formunda güncel iletişim bilgileri alınan ya da perakende satış sözleşmesi sonlandırılan tüketicilere güvence bedelinin ödenmesine ilişkin kalıcı veri saklayıcısıyla söz konusu bedelin tüketiciye iade edilmek üzere hazır olduğuna ve tutarına dair bilgilendirme yapılır.

(5) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Görevli tedarik şirketleri güvence bedeli iadesini almayan tüm tüketiciler için internet sitesinde kolayca görülebilecek ve ön planda olacak şekilde, T.C. kimlik numarasıyla ya da vergi numarasıyla sorgulanabilen güvence bedeli iadesini almayan tüketiciler başlıklı güvence bedeli sorgulama alanı oluşturur. Söz konusu sorgulama alanında iadenin nasıl alınabileceğine dair ayrıntılara yer verilir. Perakende satış sözleşmesi devam eden tüketiciler için süre sınırı olmaksızın, sözleşmesi sona eren tüketiciler için ise en az 10 yıl boyunca sorgulama yapılması sağlanır.

Güvence bedeli alınmayan tüketiciler

MADDE 30 – 

(1) Bu Bölüm hükümleri çerçevesinde;

a) Ön ödemeli sayaç tesis eden tüketicilerden,

b) 27/7/2013 tarihli ve 28720 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Aydınlatma Yönetmeliği kapsamında olan yerler ile 12/4/2002 tarihli ve 2002/4100 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamındaki ibadethanelere ilişkin sözleşme yapan tüketicilerden,

c) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerinden, bu kamu idarelerinin dinlenme tesisleri, misafirhaneleri ile iktisadi ve ticari amaçla işletilen tesisleri hariç, güvence bedeli alınmaz.

(2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önceki mevzuat gereği güvence bedeli alınmadan sözleşmesi yapılmış olup, bu Bölüm hükümlerine göre güvence bedeli alınacaklar kapsamına dahil edilenlere ilişkin güvence bedeli uygulaması, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden sonra perakende satış sözleşmesi yapılacak tüketicileri kapsar.

(3) Bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde tanımlanan tüketicilerden bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden sonra yapacakları perakende satış sözleşmeleri kapsamında güvence bedeli alınmaz.

Perakende satış sözleşmesi taraflarının diğer hak ve yükümlülükleri

MADDE 31 – 

(1) Tüketici, perakende satış sözleşmesi kapsamındaki haklarını veya yükümlülüklerini önceden görevli tedarik şirketinin yazılı onayını almaksızın başkalarına devir, temlik ve rehin edemez.

(2) Perakende satış sözleşmesi taraflarından herhangi biri; perakende satış sözleşmesi ile bu Yönetmelik kapsamındaki herhangi bir yükümlülüğünü 2/11/2013 tarihli ve 28809 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde düzenlenen mücbir sebepler nedeniyle yerine getiremediği takdirde, mücbir sebep olayının ya da etkilerinin devam ettiği ve yükümlülüğün yerine getirilmesini engellediği süre boyunca, etkilenen yükümlülükler askıya alınır.

(3) Perakende satış sözleşmesinin tarafları, bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanması sonucu sahip oldukları bilgilerin gizli tutulması için gerekli tedbirleri almak ve söz konusu bilgileri, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde düzenlenen hususlar dışında kullanmamak ve açıklamamak ile yükümlüdür.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Sayaç Okuma ve Faturalama

Sayaç okuma ve okuma bildiriminin içeriği

MADDE 32 – 

(1) Sayaçlar, en az 25 en fazla 35 günlük dönemlerle dağıtım şirketi tarafından her takvim ayında bir defa okunur. Bu okuma aylık okuma olarak değerlendirilir.

(2) Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 35 inci maddesinde belirtilen mücbir sebep halleri ile ağır mevsim şartları, dönemsel kullanım ve benzeri nedenlerle okuma yapılamaması ve Kurul tarafından uygun görülen haller dışında, dağıtım bölgesinin genelinde ya da belli bir bölgesinde birinci fıkraya aykırı genel uygulamalar yapılamaz. Bu fıkra kapsamındaki kullanım yerlerinde sayaçlar yılda en az iki defa okunur.

 (3) Tedarikçi değiştirme ve serbest tüketici olma sürecinde ay sonu endeks değerinin okunamadığı hallerde eski tedarikçi için son endeks değeri, yeni tedarikçi için ilk endeks değeri Tahmini Tüketim Değeri Belirleme Metodolojisi çerçevesinde belirlenen değerdir.

(4) Serbest tüketiciler için, okunan endeks değerlerinin okuma tarihi bilgisi ile birlikte en geç 3 gün içerisinde PYS’ye girişi yapılır.

(5) Tüketicilere dağıtım şirketi tarafından okuma bildirimi bırakılır ya da tüketicilerin dağıtım şirketinden talep etmesi halinde okuma bildirimi elektronik ortamda tüketiciye gönderilir. Tedarik şirketi, dağıtım şirketinden fatura/ödeme bildirimi tebliği hizmeti alımı yapabilir. Okuma bildirimi içerisinde yer alan bilgiler fatura/ödeme bildirimi içerisinde de düzenlenebilir.

(6) Okuma bildirimlerinde asgari olarak aşağıdaki bilgiler yer alır:

a) Tüketicinin adı-soyadı veya unvanı, adresi, serbest tüketici tekil kodu veya EIC, uygulanıyorsa profil tipi,

b) Sayaç veya sayaçlara ait marka, tip ve seri numarası, çarpan, varsa akım ve/veya gerilim trafo oranları,

c) Aktif ve reaktif tüketime ilişkin ilk ve son endeksler ile okuma tarihleri,

ç) Tüketilen elektrik enerjisi miktarı,

d) Değiştirilen sayaç var ise sayaçlara ait endeks değerleri detayı,

e) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin tüketici hizmetleri merkezlerinin telefon ve faks numaraları ile internet ve elektronik posta adresleri, arıza ve acil durumlarda aranabilecek telefon numarası.

(7) Okuma bildirimi yazılı olarak düzenlenir. Tüketicinin tercih etmesi halinde, okuma bildirimi tüketiciye kalıcı veri saklayıcısı ile de gönderilebilir.

Faturalama esası ve dönemi

MADDE 33 – 

(1) Faturalamada, dağıtım şirketi tarafından okunan birbirini takip eden iki dönem arasındaki endeks farkının çarpan faktörü ile çarpımı sonucu bulunan değer tüketicinin elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

(2) Ön ödemeli sayaç kullanılması gibi haller dışında, perakende satış sözleşmesi kapsamında fatura dönemi okuma dönemi esas alınarak belirlenir. Aynı ay içerisinde;

a) Serbest olmayan tüketicilerin ya da son kaynak tedariki kapsamındaki tüketicilerin, enerjinin borçtan dolayı kesilmesi, sözleşmenin sona ermesi veya feshi ya da tedarikçi değişikliği,

b) Tüketimi düşük serbest tüketicinin ikili anlaşmasının sona ermesi veya feshi ya da tedarikçi değişikliği, nedenleriyle yapılacak faturalamalar gibi mevzuatta özel olarak tanımlanan haller dışında birden fazla faturalama yapılamaz.

(3) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) 32 nci maddenin ikinci fıkrası kapsamında dönemsel kullanım hariç olmak üzere aylık okuma yapılamayan okuma dönemindeki ay sayısı kadar vade farkı uygulanmaksızın eşit tutarda taksitlendirme yapılır. Dönemsel kullanım bölgesinde olduğu halde yıl içerisinde sürekli tüketimi bulunan kullanım yerleri için okuma yapılamayan okuma dönemindeki ay sayısı kadar vade farkı uygulanmaksızın eşit tutarda taksitlendirme yapılır. Tüketicinin talebi olması halinde peşin ödeme yapılır. Mesken tüketici grubunda bulunan tüketicilerin kullanım yerlerinde, tüketici kaynaklı okuma yapılamadığının dağıtım şirketi tarafından kullanım yerinin fotoğraflanması yöntemiyle tutanakla kayıt altına alınması durumunda taksitlendirme yapılmaz. İlgili tutanağın bir örneği aynı gün tedarikçiye gönderilir.

(4) Fatura dönemi ikili anlaşmada taraflarca belirlenir. Aksi durumda, fatura dönemi okuma dönemi olarak esas alınır.

Ödeme bildirimi/faturalama içeriği, gönderimi, süresi ve yöntemi

MADDE 34 – 

(1) Tüketimi düşük serbest tüketicilere, serbest olmayan tüketicilere ve son kaynak tedariki kapsamındaki tüketicilere tedarikçiler tarafından düzenlenen fatura/ödeme bildiriminde asgari olarak aşağıdaki bilgiler yer alır:

a) Tüketicinin adı-soyadı veya unvanı, adresi, tüketici numarası, tüketici grubu,

b) Sayaç veya sayaçlara ait marka, tip ve seri numarası, çarpan, varsa akım ve/veya gerilim trafo oranları,

c) Son kaynak tarifelerinden elektrik alan serbest tüketici, ikili anlaşma ile elektrik alan serbest tüketici ya da serbest olmayan tüketici sınıflarından hangisine girildiğine dair bilgi,

ç) Tüketime esas ilk ve son endeksler ile okuma tarihleri,

d) Tüketilen elektrik enerjisi miktarı,

e) Günlük enerji tüketim ortalaması,

f) Ödeme bildirimi tarihi itibariyle tüketim noktasının cari yıl ile bir önceki takvim yılı tüketim miktarları,

g) Tüketimin fiyatlandırılmasına esas enerji ve kapasite bilgileri,

ğ) Elektrik enerjisi birim fiyatları ve tüketim bedeli ile ilgili mevzuat kapsamında faturalarda yer alması öngörülen diğer bedelleri,

h) Vergi, yasal kesinti ve borçlar,

ı) Son ödeme tarihi, ödeme şekilleri ve merkezleri,

i) Tedarikçiler ile dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin telefon ve faks numaraları ile internet ve elektronik posta adresleri, arıza ve acil durumlarda aranabilecek dağıtım şirketinin telefon numarası,

j) Varsa geçmiş dönemlere ilişkin borç veya alacak,

k) Kesme-bağlama bedeli,

l) Bulunması halinde otomatik ödeme talimatı bilgisi,

m) EIC.

(2) Ödeme bildiriminde yer alan bilgilerin okunaklı olması zorunludur.

(3) Tüketimi düşük serbest tüketicilere gönderilecek ödeme bildirimi veya faturalarda varsa taahhüdün süresi, sürenin kaçıncı ayında bulunulduğu, taahhüdün sona erme tarihi ile taahhüdün bozulması halinde uygulanacak cayma bedelinin ve/veya ceza koşulunun uygulama esaslarına ilişkin bilginin bulunması zorunludur.

(4) Görevli tedarik şirketleri tarafından düzenlenen ödeme bildirimlerinde serbest tüketici hakkını elde eden tüketicileri belirli bir tedarikçiye yönlendirici herhangi bir bilgiye yer verilemez.

(5) Tüketimi düşük serbest tüketicilere, serbest olmayan tüketicilere ve son kaynak tedariki kapsamındaki tüketicilere tedarikçi tarafından düzenlenen ödeme bildirimi/fatura, son ödeme tarihinden en az 10 gün önce yazılı olarak gönderilir. Fatura/ödeme bildirimi tüketiciler tarafından talep edilmesi halinde elektronik posta yoluyla da gönderilebilir. Tüketicinin, diğer haberleşme kanallarından en az biri kullanılarak fatura/ödeme hakkında bilgilendirilmesi zorunludur.

a) Ödeme bildirimi/faturalar, kredi kartı ile ödenebilir. Ödeme şekli tek çekim ya da taksitli olabilir. Ödeme şekli kaynaklı masraflar tüketiciye aittir. Ödemenin tek çekim şeklinde yapılması halinde masraf alınmaz. Tedarikçiler, kredi kartı ödemelerine ilişkin masraflara ait bilgilere faturalarda yer verir. Ödeme bildirimi üzerinde ayrıntılı bilginin internet sitesinde yer aldığı bilgisine yer verilir.

b) Görevli tedarik şirketleri veya hizmet alımı yapılan kişiler tarafından faturaların tahsilat işlemi sebebiyle tüketicilerden herhangi bir ad altında bedel talep edilemez.

(6) Tüketicinin talebi üzerine tedarikçi son iki yıla ait fatura dönemleri itibarıyla tüketici ödeme durumunu gösteren belgeyi 5 iş günü içerisinde herhangi bir bedel talep etmeden sunar.

(7) Fatura ödemeleri; şirket veznesi, hizmet alımı yapılan tahsilat merkezleri, telefon, posta, otomatik ödeme, elektronik fon transferi veya bankalardan biri aracılığıyla gerçekleştirilir.

(8) Ödeme bildirimi veya fatura tutarına itiraz öncelikle tedarikçiye yapılır.

Zamanında ödenmeyen borçlar

MADDE 35 – 

(1) Zamanında ödenmeyen borçların tahsiline ilişkin hususlar serbest olmayan tüketicilere ve son kaynak tedariki kapsamındaki tüketicilere uygulanır.

(2) Tüketicinin elektrik enerjisi tüketimine ilişkin ödemelerini son ödeme tarihine kadar yapmaması durumunda görevli tedarik şirketi tüketiciye yazılı olarak en az 5 iş günü ödeme süresini içeren ikinci bildirimde bulunur. Görevli tedarik şirketi yazılı bildirimle birlikte kalıcı veri saklayıcılarından en az birini kullanarak tüketiciyi bilgilendirmek zorundadır.

(3) İkinci bildirimde ödeme yükümlülüğünün belirtilen sürede yerine getirilmemesi halinde elektrik enerjisinin kesileceği de belirtilir. Kalıcı veri saklayıcılarından en az biriyle ve yazılı olarak bildirimde bulunulmamış kullanım yerinin elektriği kesilemez.

(4) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Tüketicinin öngörülen ödemelerini, ikinci bildirimde belirtilen süre içerisinde de yapmaması halinde, görevli tedarik şirketinin bildirimi üzerine, bildirim tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içerisinde dağıtım şirketi tarafından kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir ve yerinde yapılan kesme bildiriminin bir örneği kullanım yerine bırakılır.  Kesme bildiriminde, kesme tarihine, saatine, mühür veya zaman damgası bilgilerine, endeks değerlerine ve kesmeyi yapan çalışana ait sicil numarasına veya şirket tarafından belirlenen koda yer verilmesi zorunludur.  Kesme bildirimi ayrıca kalıcı veri saklayıcısıyla tüketiciye ve tedarikçisine bildirilir. Kesme işleminin sayacın fotoğraflanması ya da sayaç iç bilgileri raporuyla ispatlanması dağıtım şirketinin sorumluluğundadır.

(5) İkinci bildirim sonrası kullanım yerinin elektriği kesilen tüketicinin borçlarına ilişkin;

a) Tüketicinin birikmiş borçlarını gecikme zamlarıyla birlikte 30 gün içinde ödememesi veya tedarikçi tarafından belirlenen takvim dahilinde ödemeyi taahhüt etmemesi halinde tedarikçi borcun güvence bedelinden mahsup edileceğine ilişkin yazılı ya da kalıcı veri saklayıcılarından en az birini kullanarak tüketiciyi bilgilendirmek zorundadır. Zamanında ödemenin yapılmaması halinde;

1) Güncellenmiş güvence bedeli, son ödeme tarihinden itibaren uygulanan gecikme zammını içeren toplam fatura tutarına eşit veya yüksek ise güncellenmiş güvence tutarı fatura tutarına mahsup edilir. Mahsup edilen güvence bedeli tutarı ile bu tutarı ödeme yükümlülüğünü yerine getirdiği tarihten itibaren kullanım yerinin elektriğinin bağlanacağına ilişkin bildirim kalıcı veri saklayıcılarından en az birini kullanarak ya da yazılı olarak tüketiciye aynı gün içerisinde yapılır.

2) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Güncellenmiş güvence bedeli, son ödeme tarihinden itibaren uygulanan gecikme zammını içeren toplam fatura tutarından düşük ise güncellenmiş güvence bedeli toplam fatura tutarına mahsup edilir ve tüketiciye aynı gün içerisinde yazılı ve kalıcı veri saklayıcılarından en az biri kullanılarak bildirimde bulunulur. Bildirimde güncellenmiş güvence bedelinin toplam fatura tutarını karşılamadığı, fark tutarın ve güvence bedelinin bildirim tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ödenmesi durumunda elektriğin bağlanacağı, borcun ödenmemesi durumunda sözleşmenin fesih edilebileceği ve muaccel hale gelmiş borcun yasal yollarla tahsiline gidileceğine ilişkin hususlar belirtilir.

b) Tüketicilerin zamanında ödenmeyen borçlarına ilişkin olarak yasal yollara başvurabilmek için elektriğin fiilen kesilmesi ve güvence bedelinin muaccel borçlara mahsup edilmiş olması zorunludur. Bu hükme aykırı olarak yasal yollara başvurulması halinde, yapılan işlemler sonlandırılır. Oluşan masraf ve giderler tüketiciden talep ve tahsil edilemez.

(6) Tüketicilerin zamanında ödenmeyen borçlarına, görevli tedarik şirketi tarafından bu Yönetmelikte belirlenen oranı aşmamak üzere, gecikme zammı uygulanır. Gecikme zammı günlük olarak uygulanır.

(7) Borcun zamanında ödenmemesi nedeniyle elektrik enerjisi kesilmiş olan tüketicinin, birikmiş borçlarını gecikme zamları ile birlikte peşin ödeyerek veya görevli tedarik şirketi tarafından belirlenen takvim dahilinde ödemeyi taahhüt ederek görevli tedarik şirketine başvurması halinde tüketicinin elektrik enerjisi yeniden bağlanır.

(8) Aynı kullanım yerine ait başka tüketicilerin önceki dönemlere ilişkin tüketimlerinden kaynaklanan borçları, yeni tüketicinin üstlenmesi talep edilemez.

(9) Tüketicinin borcu nedeniyle, aynı tüketicinin başka bir perakende satış sözleşmesine konu kullanım yerinin elektriği kesilemez.

(10) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında yapılan işlemler, toplam borç tutarı ilgili yıla ilişkin Kurul Kararıyla belirlenen kesme bağlama bedelinden düşük olan tüketicilere uygulanmaz.

Faturalarda ve faturalandırmaya esas unsurlarda hata tespiti

MADDE 36 – 

(1) Bu madde kapsamındaki hatalar; çarpan hatası, sayacın hatalı okunması ve tüketim miktarının hatalı hesaplanmasına bağlı dağıtım şirketi kaynaklı ya da yanlış tarife ile diğer bedellerin hatalı hesaplanmasına bağlı tedarikçi kaynaklı hatalardır. Mükerrer ödeme bildirimi de bu fıkra kapsamında değerlendirilir.

(2) Bu madde kapsamındaki hatalara karşı, tüketici tarafından ödeme bildiriminin yapıldığı tarihten itibaren bir yıl içerisinde tedarikçiye itiraz edilebilir. İtirazın yapılmış olması ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. İtiraza konu tüketim bedeli ile tüketicinin bir önceki tüketim döneminde ödemiş olduğu tüketim bedeli arasındaki farkın yüzde otuzdan fazla olması durumunda tüketici, bir önceki dönem tüketim bedeli kadarını son ödeme tarihine kadar ödeyebilir. Bu durumda tüketiciye 35 inci madde hükümleri uygulanmaz.

(3) İtiraz, tedarikçi tarafından başvuru tarihini izleyen en geç 10 iş günü içerisinde incelenerek sonuçlandırılır.

(4) İtirazın dağıtım şirketini ilgilendiren hususlarla ilgili olduğunun tespit edilmesi halinde, itiraz tedarikçi tarafından geliş tarihinden itibaren 2 iş günü içerisinde dağıtım şirketine iletilir. Dağıtım şirketi itirazın kendisine ulaştığı tarihten itibaren 5 iş günü içerisinde inceleme sonuçlarını tedarikçiye bildirir. İnceleme sonuçları tedarikçi tarafından 3 iş günü içerisinde tüketiciye yazılı olarak bildirilir.

(5) Bu madde çerçevesinde dağıtım şirketi veya ilgili tedarikçi tarafından hatalı tespitte bulunulduğu sonucuna varılması halinde;

a) Yapılan hatalı tespitin giderilmesine ilişkin yapılacak işlemin dağıtım şirketinin ve/veya tedarikçinin lehine olması durumunda;

1) Tüketim miktarının hesabında esas alınacak süre; doğru bulgu ve belgenin bulunması halinde 180 günü, bulunmaması halinde ise 90 günü aşamaz.

2) Tüketici tarafından ödenecek tutar, tüketim miktarının hesabında esas alınacak süre içerisindeki ay sayısı kadar eşit taksitler halinde ödenir.  Taksitlendirme yapılması halinde vade farkı alınmaz. Tüketicinin talebi olması halinde peşin olarak ödeme yapılabilir. Bu bent kapsamında yapılacak hesaplamalarda ve taksitlendirmede gecikme zammı uygulanmaz.

b) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Yapılan hatalı tespitin giderilmesine ilişkin yapılacak işlemin tüketicinin lehine olması durumunda; tüketimdeki farklar, gecikme zammı ile birlikte, tüketicinin talebi halinde nakden ve defaten en geç 3 iş günü içerisinde, diğer hallerde mahsuplaşmak suretiyle ilgili tüketiciye tedarikçi tarafından iade edilir. Mahsuplaşmayı içeren ödeme bildiriminin düzenlenme tarihine kadar gecikme zammı uygulanır.  Gecikme zammına hatalı tespitte bulunan taraf katlanır. Dağıtım şirketi tarafından hatalı tespitte bulunulması halinde dağıtım şirketi gecikme zammını tüketiciye ödenmek üzere tedarikçiye öder.

c) Tüketimdeki farklar, kullanım dönemindeki tarifeler üzerinden hesaplanır.

ç) Yapılan tüketim hesabı dönemi içinde kalan, varsa daha önce yapılmış tüketim miktarları tenzil edilir. Önceden ödenmiş olan bedeller, faturaya yansıtılmaz.

(6) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında, dağıtım şirketi kaynaklı hatalar nedeniyle tüketicilere yapılacak iadeler 37 nci maddenin dokuzuncu fıkrasına göre yapılır.

(7) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında düzenlenecek olan faturalarda hatanın nedenine ve tutarına dair ayrıntılı bilgilere yer verilir ve tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir.

Sayacın doğru tüketim kaydetmemesi halinde tüketim miktarının tespiti

MADDE 37 – 

(1) Sayacın arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde, tüketici veya dağıtım şirketi tarafından sayacın kontrolü talep edilebilir. Bu kapsamda sayacın, tüketicinin kusuru dışında herhangi bir nedenle eksik veya fazla tüketim kaydettiğinin ya da hiç tüketim kaydetmediğinin;

a) Sayaç dışı bir unsurdan kaynaklanması ve bu durumun dağıtım şirketince yerinde yapılan incelemede teknik olarak tespit edilmesi,

b) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Sayaçtan kaynaklanması ve bu durumun sanayi ve teknoloji il müdürlüğünden alınan sayaç muayene raporunda teknik olarak tespit edilmesi, durumlarında eksik veya fazla tüketime ilişkin hesaplama yapılır.

(2) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında yapılan hesaplamalarda; öncelikle varsa tüketicinin aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketim değerleri yoksa sayaç değişim tarihinden sonraki ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait günlük ortalama tüketim değerleri dikkate alınarak hesaplama yapılır. Bu iki tespitin yapılamaması durumunda benzer özelliklere sahip kullanım yerlerinin tüketimleri dikkate alınarak geçmiş dönem tüketimleri hesaplanır. Kullanım amacı tarımsal sulama olan tüketicilerin hesaplamalarında, tarım il/ilçe müdürlükleri ve resmî kurumlardan alınan belgeler ile yerinde yapılan tespitlere göre ürün belirlenerek, ürün karakteristiğine uygun hesaplama yapılabilir.

(3) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında düzenlenen faturaya esas süre, dağıtım şirketinin ve/veya tedarikçinin lehine olması ve doğru bulgu ve belgenin bulunması halinde, 180 günü geçemez. Söz konusu bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde ise faturaya esas sürenin başlangıcı olarak, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan sayaç kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemlerinden en son işlem tarihi esas alınır. Ancak bu süre hiçbir şekilde 90 günü geçemez.

(4) Bu madde kapsamında, sayaç, sayaç değiştirme tutanağı düzenlenerek değiştirildiği tarihten itibaren en geç 10 iş günü içerisinde ilgili Bilim Sanayi İl Müdürlüğüne gönderilir. Bilim Sanayi İl Müdürlüğünden alınan rapora istinaden 10 iş günü içerisinde ilgili dağıtım şirketi tarafından eksik veya fazla tüketime ilişkin fark ve bu farka ilişkin belgeler ilgili tedarikçiye gönderilir. İkinci fıkra kapsamında sayaç değişim tarihinden sonraki ödeme bildirimine esas ilk iki dönem tüketim miktarının ortalaması alınarak hesaplama yapılması gerekiyorsa ilgili belgeler bu sürenin bitiminden itibaren 10 iş günü içerisinde tedarikçiye gönderilir. Tedarikçi eksik veya fazla tüketime ilişkin bildirimi 3 iş günü içerisinde faturalandırarak tüketiciye gönderir.

(5) Bu madde kapsamında faturalamaya esas sürenin başlangıcı, ikili anlaşma veya perakende satış sözleşmesinin imzalandığı tarihten önceki bir tarih olamaz.

(6) Bu madde kapsamında yapılan faturalama işleminde sayacın eksik tüketim kaydettiği dönem birim fiyatları kullanılır ve gecikme zammı uygulanmaz. Söz konusu miktar, faturaya esas alınan tüketim döneminin içerisindeki ay sayısı kadar eşit taksitler halinde ödenir. Taksitlendirme yapılması halinde vade farkı alınmaz. Yapılan tüketim hesabı dönemi içinde kalan, varsa daha önce yapılmış tüketim miktarları tenzil edilir. Eksik tüketim kaydedilen durumlarda, önceden ödenmiş olan bedeller, faturaya yansıtılmaz.

(7) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamındaki hesaplamalar sonucunda, fazla tüketim kaydedildiğinin tespit edilmesi halinde tüketimdeki farklar, kullanım dönemi birim fiyatlarıyla ve gecikme zammı ile birlikte, tüketicinin talebi halinde ve tercih ettiği ödeme yöntemine göre nakden ve defaten 3 iş günü içerisinde, ilgili tüketiciye tedarikçi tarafından iade edilir. Diğer hallerde mahsuplaşmak suretiyle ilgili tüketiciye iade edilir. Mahsuplaşmayı içeren ödeme bildiriminin düzenlenme tarihine kadar gecikme zammı uygulanır. Bu fıkra kapsamında hesaplanan gecikme zammı dağıtım şirketi tarafından tedarikçiye ödenir.

(8) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamındaki hesaplamalara ilişkin EK-7’de yer alan form düzenlenir ve EK-7 formu ilgili tedarik şirketi tarafından ödeme bildirimi/fatura ile birlikte ya da ödeme bildirimi/fatura gönderilmeden önce tüketiciye gönderilir. Sayaç muayene raporunun ya da teknik tespit raporunun bir örneği de EK-7 formuyla birlikte tüketiciye gönderilir. Ayrıca tedarikçi tarafından kalıcı veri saklayıcısı ile de tüketiciler bilgilendirilir.

(9) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında tüketicilere yapılacak iadelere ilişkin olarak Dengeleme ve Uzlaştırmaya ilişkin mevzuat hükümleri uyarınca yapılması mümkün olmayan düzeltmeler ve faturalama işlemleri dağıtım şirketi tarafından yerine getirilir. Dağıtım şirketi, iadeye esas tüketim miktarını kullanım dönemindeki düzenlemeye tabi tarifeler kapsamında ilgili tüketici grubu için onaylanan fiyatlarla ve gecikme zammı ile birlikte hesaplayarak tüketicinin tercih ettiği ödeme yöntemine göre nakden ve defaten 3 iş günü içerisinde ilgili tüketiciye iade eder.

(10) Periyodik bakım kapsamında değiştirilen sayaçlara ilişkin fark veya iade hesaplaması yapılmaz.

(11) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında düzenlenecek olan faturalar normal tüketim faturasından ayrı olarak düzenlenir.

ALTINCI BÖLÜM

Tedarikçi ve Tüketicilerin Hak ve Yükümlülükleri, Serbest Tüketici

Limitinin Belirlenmesi

Tedarikçilerin yükümlülükleri

MADDE 38 – 

(1) Tedarikçi aşağıda belirtilen yükümlülükleri yerine getirir:

a) Elektrik kesintileri hariç anlaşma koşulları çerçevesinde taahhüt ettiği elektrik enerjisi ve/veya kapasiteyi kesintisiz olarak sağlar.

b) Tedarikçi tüketicinin yazılı talebi üzerine son on iki aya ait faturalarını zamanında ödeyip ödemediğini gösteren belgeyi 5 iş günü içerisinde herhangi bir bedel talep etmeden takvim yılında en fazla 2 kez tüketiciye sunmakla yükümlüdür. Ödeme durumuna ilişkin bilgi tüketiciye internet üzerinden indirilebilecek şekilde de sunulur.

c) Tedarikçiye iletilen tüketici başvuru sayısı, başvuru konusu ve sonucuna ilişkin raporu aylık olarak Kuruma belirlenen formatta sunar ve ilk 5 sırada yer alan şikayetlere ilişkin özet raporu internet sitesinde yayımlar.

(2) Tedarikçiler tüketimi düşük serbest tüketiciler, serbest olmayan ve son kaynak tedariği kapsamındaki tüketiciler için internet sitelerinde;

a) Tüketiciye sunduğu mevcut tarife bilgilerini ve çeşitlerini,

b) Tüketicinin kendisiyle yapılan ikili anlaşma ve/veya perakende satış sözleşmesi ve ilişkili formlara ilişkin erişimi,

c) Kolayca görülebilecek ve erişilebilecek şekilde “İtiraz veya Şikâyet Başvurusu” hizmetini,

ç) Şikâyetlerin incelenmesi ve anlaşmazlıkların çözümüne ilişkin süreci,

d) Bir önceki yıla ait satışları içerisindeki yenilenebilir enerji kaynaklarından olan alıma ilişkin bilgileri,

sunmakla yükümlüdür.

İkili anlaşma kapsamında yer alan tüketicilerin hak ve yükümlülükleri

MADDE 39 – 

(1) Serbest tüketiciler, tüketim miktarı serbest tüketici limitini geçen her bir ölçüm noktası için ayrı bir tedarikçi ile ikili anlaşma yapabilir.

(2) Tüketici veya tüketicinin onayının ibraz edilmesi şartıyla tedarikçi, ikili anlaşma imzalamadan önce, serbest tüketicinin bulunduğu dağıtım bölgesindeki dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiden; mevcut olması halinde önceki iki takvim yılına, mevcut olmaması halinde içerisinde bulunulan yıla ait tüketim miktarlarını, tüketim yük eğrisini ve usulsüz ve/veya kaçak elektrik kullanıp kullanmadığını gösteren belgeleri talep edebilir. Söz konusu talebin ilgili tüzel kişi tarafından 10 iş günü içerisinde karşılanması zorunludur.

(3) Serbest tüketiciler, ikili anlaşmalarının herhangi bir şekilde sona ermesi veya talep etmeleri halinde, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, bölgelerindeki görevli tedarik şirketinden son kaynak tedariği kapsamında elektrik enerjisi ve/veya kapasite satın alabilir.

(4) Tüketimi düşük serbest tüketici ikili anlaşma kapsamında kendisine ait bilgileri tam ve doğru bir şekilde vermekle yükümlüdür. Bu bilgilerde değişiklik olması halinde tedarikçiye bildirmekle mükelleftir.

Tüketici şikayetleri çözüm mekanizması

MADDE 40 – 

(1) Tedarikçiler; tüketicinin şikâyetlerinin iletildiği, kaydedildiği ve tüketici tarafından takip edilebildiği iletişim kanallarını tesis etmekle ve kendisine iletilen talepleri 15 iş günü içerisinde sonuçlandırarak tüketiciyi bilgilendirmekle yükümlüdür.

(2) Bu kapsamda oluşturulan kayıtlar güvenlik tedbirleri alınarak 2 yıl süreyle muhafaza edilir.

Serbest tüketici limitindeki indirimin belirlenmesi

MADDE 41 – 

(1) Serbest tüketici limitine ilişkin indirimler Kurul tarafından;

a) Rekabetin gelişimi,

b) Ölçme-iletişim-kontrol alt yapısının yeterliliği,

c) Piyasa işletmecisinin işlem kapasitesi,

ç) Piyasada serbestçe müzakere edilerek ikili anlaşmalara bağlanabilecek üretim kapasitesi,

d) TEİAŞ ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından serbest tüketicilere ilişkin olarak sağlanan istatistiki bilgiler,

 dikkate alınmak suretiyle her yılın 1 Ocak tarihine kadar belirlenir. Bu indirimlere göre hesaplanan yeni serbest tüketici limitleri Ocak ayı sonuna kadar Resmî Gazete’de yayımlanır ve Kurum internet sitesinde duyurulur.

YEDİNCİ BÖLÜM

Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi

Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri

MADDE 42 – 

(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;

a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,

b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,

c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,

ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci

MADDE 43 – 

(1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.

(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;

a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.

b) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’ da yer alan bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bu tutanağın bir örneği kullanım yerine bırakılır. İletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Ayrıca yedinci fıkra kapsamında sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır.

c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.

ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.

(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.

(4) (Değişik: RG-8/4/2022-31803) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamındaki tüm tespitler için, (a) ve (ç) bentleri kapsamında ise tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin tespiti halinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabilir.

(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.

(6) (Mülga: RG-20/2/2021-31401)

(7) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır.

Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması

MADDE 44 – 

(1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;

a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,

b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre,

hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.

(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;

a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,

b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.

(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.

(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.

Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre

MADDE 45 – 

(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;

a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.

b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.

c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.

ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.

1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.

(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.

(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;

a) Meskenlerde; 5 saat,

b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,

c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,

ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat,

olarak kabul edilir.

(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.

(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.

Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması

MADDE 46 – 

(1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.

(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.

(3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.

(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır.

Ödeme

MADDE 47 – 

(1) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Kaçak elektrik tüketim faturası kaçak elektrik tespit tarihinden itibaren en geç 3 iş günü içerisinde tüketicilere gönderilir. 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi ve aynı fıkranın (a) bendi kapsamında sayaç değerleri kullanılarak düzenlenen kaçak elektrik faturaları hariç olmak üzere kaçak elektrik faturaları iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilir. Ayrıca iletişim bilgilerinin bulunması halinde fatura hakkında tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketici, kendisine fatura edilen bedeli son ödeme tarihine kadar ödemekle yükümlüdür. Fatura kredi kartı ile ödenebilir. Tüketiciye gönderilen faturada ödeme için en az 10 gün süre verilir. İtirazın yapılmış olması ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. İadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilen faturalara dair masraf ilgili tüketici tarafından karşılanır. Söz konusu masraf ilgili tüketiciye gönderilen faturaya ilave edilir.

(2) Tüketici, söz konusu kaçak faturasına ilişkin gönderilen ödeme bildirimine, kaçak elektrik enerjisi tüketmediği veya hesaplamalara esas miktar ve sürenin 44 ve 45 inci maddeler dışında olduğu veya uygulanan tarife ve diğer parametrelerde yanlışlık olduğuna ilişkin hususlara ait kanıt ve belgeleri ile birlikte, bildirim tarihinden itibaren 6 ay içerisinde itiraz edebilir. Bu itiraz en geç 10 iş günü içerisinde sonuçlandırılır. İnceleme sonucuna göre; tüketicinin haklı olduğunun anlaşılması ve tüketicinin gönderilen ödeme bildiriminde yer alan tutarı ödemiş olması halinde, dağıtım şirketince iade edilecek tutara, tüketicinin ödeme tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, gecikme zammı günlük olarak uygulanarak iade işlemi gerçekleştirilir.

(3) İkinci fıkra kapsamında yapılan itiraz sonuçlandırılıncaya kadar tüketicinin mağduriyetinin önlenmesi bakımından itiraza esas tutarın teminata bağlanması şartıyla elektrik enerjisi bağlanabilir.

Usulsüz elektrik enerjisi tüketimi

MADDE 48 – 

(1) Tüketicinin;

a) İlgili tüzel kişilere yapılmış başvuru olmaksızın, bulunduğu tüketici grubunun kapsamı dışında elektrik enerjisi tüketmesi,

b) Kendi adına perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmadan daha önceki tüketici adına düzenlenen ödeme bildirimlerini ödemek suretiyle elektrik enerjisi tüketmesi,

c) 6 ncı maddenin altıncı fıkrası hükmü dışında, ölçme noktasından sonraki kendi elektrik tesisatından üçüncü şahıslara elektrik enerjisi vermesi,

ç) Güç trafosunu değiştirdiği halde ilgili tüzel kişilere durumu yazılı olarak 15 gün içerisinde bildirmemesi,

d) Mesken tüketici grubunda yer alan tüketiciler hariç, kendisine ait tesis veya tesislerdeki bağlantı gücünün yüzde yirmiden daha fazla artması halinde, ilgili mevzuat çerçevesinde ilgili lisans sahibi tüzel kişiye başvurmaması veya başvurmuş olmasına rağmen ilgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi,

hallerinde, usulsüz elektrik enerjisi tüketmiş sayılır.

(2) Birinci fıkra ile ilgili olarak; (a), (b) ve (c) bentlerinde tanımlanan hallerde, usulsüz elektrik enerjisi tüketimi tespitinden önce ilgili tüzel kişilere başvuruda bulunulmuş olması ve bunun belgelenmesi durumunda, usulsüz elektrik enerjisi tüketimine ilişkin hükümler uygulanmaz.

(3) Birinci fıkra kapsamında tanımlanan usulsüz elektrik enerjisi kullanımlarına ilişkin tespitlerde;

a) Birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen halde tedarikçiler tarafından (a) bendinde belirtilen halde ise görevli tedarik şirketi tarafından,

b) (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen hallerde ise dağıtım şirketi tarafından,

tüketiciye yükümlülüklerini yerine getirmesi için 15 gün süre verildiğini belirten kesme ihbarı bırakılır. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen tüketicinin dahil olduğu tüketici grubundan ait olduğu yıla ilişkin Kurul Kararı ile belirlenen kesme-bağlama bedelinin 5 katı ücret tahsil edilerek, bu fıkranın (b) bendinde belirtilen hallerde doğrudan, (a) bendinde belirtilen hallerde ise görevli tedarik şirketinin bildirimi üzerine dağıtım şirketi tarafından elektriği kesilir. Bu madde kapsamında yapılan kesintiler hakkında dağıtım şirketi tarafından ilgili tedarikçiye 2 gün içerisinde bilgi verilir.

(4) 12/10/2013 tarihli ve 28793 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Yeraltısuyu Ölçüm Sistemleri Yönetmeliği uyarınca; DSİ tarafından verilen Yeraltısuyu Kullanma Belgesinde belirtilen, yeraltısuyundan çekilebilecek azami su için gerekli yıllık elektrik enerjisi tüketim miktarını aşan tüketicinin elektrik enerjisi, DSİ’nin bildirimi üzerine dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından en geç yedi gün içerisinde kesilir. 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun hükümleri uyarınca yeraltısuyundan çekilebilecek azami su için gerekli yıllık elektrik enerjisi tüketim miktarını gösterir Yeraltısuyu Kullanma Belgesi alınmadan elektrik enerjisi bağlanamaz. Mevcut yeraltısuyu kullanıcılarının elektrik enerjisi; kullanıcıların, 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanunda ölçüm sistemi kurulması için öngörülen süre sonuna kadar elektrik enerjisi tüketim limitini gösteren Yeraltısuyu Kullanma Belgesini ibraz edememesi halinde, DSİ’nin bildirimine müteakip dağıtım şirketince en geç yedi gün içerisinde kesilir.

(5) Tüketicinin elektrik enerjisinin DSİ’nin bildirimi üzerine kesilmesi halinde doğabilecek ihtilaflarda sorumluluk DSİ’ye aittir.

Elektriğin kesilmesi ve bağlanması

MADDE 49 – 

(1) Aşağıda belirtilen hallerde dağıtım şirketi tarafından;

a) Kullanım yerinin tahliye edilmesi nedeniyle ikili anlaşma veya perakende satış sözleşmesi sona erdirilerek elektrik tüketilmeyen,

b) İkili anlaşması ve perakende satış sözleşmesi bulunmayan,

c) Kaçak elektrik tespiti ile kaçak elektrik ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımı sonucunda yükümlülükleri yerine getirilmemiş,

ç) 35 inci madde kapsamında ödeme yükümlülüğü yerine getirilmeyen,

kullanım yerlerinin elektriği kesilir.

(2) Tüketicilerin ikili anlaşmalarından kaynaklı borçları nedeniyle elektriği kesilemez. Ancak tedarikçi değişikliği gerçekleşmiş olsa bile, düzenlemeye tabi tarifeler yoluyla görevli tedarik şirketinden elektrik enerjisi ve/veya kapasite alan gerçek veya tüzel kişilerin bu kapsamdaki borçları nedeniyle elektriği kesilebilir.

(3) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında elektriği kesilmiş olan kullanım yerine ilişkin ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesi üzerine tedarikçiyi ilgilendiren hallerde tedarikçi tarafından aynı gün içerisinde dağıtım şirketine bildirimde bulunulur. Bildirimin yapıldığı andan itibaren veya dağıtım şirketine ilişkin yükümlülüğün yerine getirildiği andan itibaren dağıtım şirketi;

a)  Kentsel ve kentaltı dağıtım bölgesinde 24 saat içerisinde,

b)  Kırsal dağıtım bölgesinde 48 saat içerisinde,

elektrik enerjisini bağlar. Yapılacak bağlama işleminden sonra tüketiciye yazılı olarak bağlama bildirimi bırakılır. Bağlama bildiriminde, bağlama tarihi ile saatine ve son endeks değerine yer verilmesi zorunludur. Ayrıca, bulunması halinde kısa mesaj ile de bildirim yapılır.

(4) Elektrik enerjisinin bağlanması için, tüketici tarafından ödenecek kesme-bağlama bedeli, kesme-bağlamanın dağıtım şirketi tarafından tedarik şirketine bildirimini takip eden bir sonraki döneme ait ödeme bildirimine yansıtılır. Bu kapsamda;

a) Fiilen elektriği kesilmeyen kullanım yerinde tüketiciden kesme-bağlama bedeli talep edilmez.

b) Görevli tedarik şirketinin dağıtım şirketine elektriğin kesilmesi bildiriminde bulunmasından sonra, tüketicinin yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen bu durumun söz konusu görevli tedarik şirketi tarafından ilgili dağıtım şirketine bildirilmemesi ve dağıtım şirketinin yükümlülüklerinin yerine getirildiğini kesme-bağlama işleminin uygulanması için varmış olduğu kullanım yerinde öğrenmesi halinde, söz konusu kesme-bağlama bedeli oranında bir bedelin, ilgili görevli tedarik şirketi tarafından ilgili dağıtım şirketine ödenmesi zorunludur. Ödenen bu bedel tüketicinin ödeme bildirimine yansıtılamaz.

(5) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında kesme işlemine esas veriler kesme işleminin akabinde TÜBİTAK Kamu Sertifikasyon Merkezi tarafından sağlanan zaman damgası ile saklanır.

(6) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Zamanında ödenmeyen borçlar kapsamında uygulanan kesme işlemi; Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe günleri 08:00-15:00 saatleri arasında yapılır. Resmî, dini bayram günleri, genel tatil günleri ile bunların bir önceki günlerinde kesme işlemi yapılmaz.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Sayaçlar

Sayaç ve sayaca erişim

MADDE 50 – 

(1) Tüketicinin aktif ve reaktif elektrik enerjisi tüketimi ile güç ölçümleri; ilgili mevzuat uyarınca tesis edilen sayaçlar ve uygun şekilde tesis edilmiş ölçüm sistemleri kurulmak suretiyle ölçülür.

(2) Tüketici, kullanım yerine ait sayaç ve/veya ölçüm sistemlerine müdahale etmemek, dağıtım şirketinin sayaç ve/veya ölçüm sistemlerine erişimini engellememekle mükelleftir.

Sayaç kontrolü

MADDE 51 – 

(1) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Sayacın arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde, ilgili tüzel kişi veya tüketici tarafından sayacın kontrolü talep edilebilir. Bu talep, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından 11/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümleri çerçevesinde karşılanır. Sayacın doğru tüketim kaydettiğinin tespiti halinde sayaç kontrol bedeli talep sahibi tarafından karşılanır. Tüketicinin sayaç kontrol talebinden itibaren 10 iş günü içerisinde ilgili dağıtım şirketi tarafından sayaç sökülerek değiştirilir. Sayaç değiştirme tutanağının bir örneği kullanım yerine bırakılır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. 

(2) 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ve bu Kanuna ilişkin ikincil mevzuat çerçevesinde periyodik muayene sebebiyle değiştirilmesi gereken tüketici mülkiyetindeki sayaç, dağıtım şirketi tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenen standartları taşıyan ve dağıtım şirketi mülkiyetinde olan bir sayaç ile değiştirilir. Eski sayacın ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenen standartları taşıması halinde, söz konusu sayacın dağıtım şirketince tekrar kullanılabilmesi için periyodik muayeneden geçirilmesi zorunludur.

(3) Arızalanan, hasar gören veya ilgili mevzuat çerçevesinde değiştirilmesi gereken sayaç yerine dağıtım şirketi tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenen standartları taşıyan ve dağıtım şirketinin mülkiyetinde olan bir sayaç takılır.

(4) Birinci fıkra kapsamında belirtilen bedeller dışında, bu madde kapsamında yapılacak sayaç değişimi ve diğer işlemler ile ilgili olarak, tüketiciden herhangi bir ad altında bedel talep edilemez ve tüm maliyetler ilgili dağıtım şirketi tarafından karşılanır.

(5) Bu madde çerçevesinde yapılan işlemlerde kesme bağlama bedeli alınmaz.

(6) Bu madde çerçevesinde sayacın yerinden sökülmesi durumunda; sökülen sayacın yerine dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından, asgari sökülen sayacın fonksiyonlarını yerine getirecek nitelikte bir sayaç takılır. Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan bilgileri içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir. Bu madde kapsamında tüketicinin mülkiyetindeki sayacın değiştirilmesi halinde, eski sayaç dağıtım şirketince, işletme ve bakım hizmetleri karşılığında, iz bedelle tüketiciden devralınır.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Tüketicilerin Korunması ve Desteklenmesi

Tüketicilerin korunması

MADDE 52 – 

(1) Dağıtım şirketleri elektrikle çalışan diyaliz destek ünitesi, solunum cihazı ve benzeri mahiyette yaşam destek cihazlarına bağımlı olan ve destekleyici belgelere sahip tüketicilerin yazılı başvurusu halinde bu tüketicilerin yaşadığı kullanım yerlerine ait perakende satış sözleşmeleri ve ikili anlaşmaları kayıt altına alır.

(2) Geçerli sağlık raporunu dağıtım şirketine ibraz eden söz konusu tüketicilerin usulüne uygun elektrik tüketimi nedeniyle oluşabilecek borçlarından dolayı elektrikleri kesilmez ve borcun ödenmesine ilişkin taksitlendirme talep edilmesi halinde taksitlendirme tedarikçiler tarafından yapılır. Taksitlendirme süresi azami dört aydır.

(3) İlgili dağıtım şirketi tüketicinin elektriğinin kesilmemesi için tüketicinin tedarikçisi olan şirkete, raporun kendisine ibraz tarihinden itibaren 3 iş günü içinde bilgi vermekle yükümlüdür.

(4) Dağıtım şirketi tüketiciye sağlık raporunun süresinin sona ereceğine ilişkin bilgilendirmeyi sağlık raporunun süresinin sona erme tarihinden en az 20 gün önce yapar. Tüketici ibraz ettiği sağlık raporunun süresinin sona erme tarihinden itibaren 30 gün içinde, geçerli raporunu dağıtım şirketine bildirmekle yükümlüdür. Söz konusu sürenin dolmasına rağmen raporunu ibraz etmeyen tüketiciler ilgili dağıtım şirketince tüketicinin tedarikçisine tüketiciye tanınan 30 günlük süreyi takip eden 3 iş günü içerisinde bildirilir ve tüketicinin elektriği mevzuatın düzenlediği hallerde kesilebilir.

(5) Planlı elektrik kesintileri söz konusu olması durumunda bu tüketiciler elektrik dağıtım şirketleri tarafından tüketicinin belirlediği iletişim aracıyla öncelikle bilgilendirilirler.

(6) Plansız elektrik kesintileri söz konusu olması durumunda bu tüketiciler kesinti ile ilgili durum hakkında elektrik dağıtım şirketleri tarafından tüketicinin belirlediği iletişim aracıyla bilgilendirilirler.

(7) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Kendi adına perakende satış sözleşmesi olan mesken tüketici grubunda bulunan, 65 yaş üstü tüketicilerin, yüzde 40’ın üzerinde engelli olduğuna dair sağlık kurulu raporunu görevli tedarik şirketine ibraz eden engelli tüketicilerin ve Şehit Aileleri ve Muharip/Malul Gaziler mesken alt tüketici grubunda bulunan tüketicilerin elektriği, tek bir kullanım yerine ait faturaların aralıksız olarak yıl içerisinde en az üç dönem boyunca zamanında ödenmemesi ve tüketicinin kesme yapılacağı hakkında görevli tedarik şirketi tarafından bilgilendirildiğinin ispatı hallerinde kesilebilir. Borcun ödenmesine ilişkin taksitlendirme talep edilmesi halinde taksitlendirme tedarikçiler tarafından yapılır. Taksitlendirme süresi azami dört aydır.

Kamuoyunun bilgilendirilmesi

MADDE 53 – 

(1) Bir önceki takvim yılına ait olmak üzere;

a) TEİAŞ, iletim sistemine doğrudan bağlı olup tedarikçisini seçme hakkını kullanan serbest tüketiciler tarafından tüketilen toplam elektrik enerjisi miktarını,

b) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler;

1) Bölgelerinde tüketilen toplam elektrik enerjisi miktarını,

2) Tedarikçisini seçme hakkını kullanan serbest tüketiciler tarafından tüketilen toplam elektrik enerjisi miktarını,

3) Serbest tüketici limitini geçtikleri halde tedarikçisini seçme hakkını kullanmayan tüketiciler tarafından tüketilen toplam elektrik enerjisi miktarını,

her yıl Şubat ayı içerisinde Kuruma bildirmek ve internet sitesinde yayımlamak suretiyle kamuoyuna duyurmak zorundadır.

Tüketici hizmetleri merkezi

MADDE 54 – 

(1) Dağıtım şirketleri ile görevli tedarik şirketleri tarafından, faaliyet konuları ile ilgili olarak arıza bildirimi, kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanım ihbarları, ödeme bildirimlerine ilişkin itirazlar, şikâyetler ve benzeri konularda yapılan başvuruların cevaplandırılması için, yeterli donanım ve personele sahip tüketici hizmetleri merkezleri kurulur.

(2) Dağıtım şirketleri ile görevli tedarik şirketleri tarafından, tüketici hizmetleri merkezlerinin bünyesinde, tüketicilere yönelik 24 saat kesintisiz hizmet verecek şekilde çağrı merkezi kurulur. Çağrı merkezi hizmet kalitesi standartlarına ilişkin usul ve esaslar Kurul kararı ile belirlenir. Dağıtım şirketleri ile görevli tedarik şirketleri tüketicilere yönelik çağrı hizmetleri ile ilgili olarak birbirlerinden veya aynı kaynaktan hizmet alımı yapabilirler. Bu kapsamdaki hizmet alımı, süre sınırlamasına tabi değildir.

(3) Dağıtım şirketleri ile görevli tedarik şirketlerinin internet sitelerinde, kolayca görülebilecek ve erişilebilecek şekilde “İtiraz veya Şikâyet Başvurusu” erişimine yer verilmesi zorunludur.

İhbar ve şikâyet başvuruları

MADDE 55 – 

(1) Arıza bildirimleri ile kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanım ihbarları, şikayetler ve bilgi edinmeye ilişkin tüm başvurular ilgili tüzel kişiye yazılı, telefonla veya internet aracılığıyla yapılabilir.

(2) Tüketici hizmetleri merkezi tarafından kaydedilen başvurular, 15 iş günü içerisinde sonuçlandırılarak öngörülen işlem, başvuru sahibinin talebine uygun olarak yazılı olarak ya da kalıcı veri saklayıcısıyla bildirilir.

(3) Tüketici hizmetleri merkezine yapılan başvuruya ilişkin olarak, ilgili tüzel kişi tarafından öngörülen işlem hakkında başvuru sahibi ile ilgili tüzel kişi arasında bir anlaşmazlığın söz konusu olması halinde; başvuru sahibi tarafından Kuruma, ancak öngörülen işlemin ilgili mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddiasıyla başvurulabilir. Kurum, gerekli gördüğü hallerde inceleme yapar veya yaptırır.

(4) Kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımına ilişkin ihbarları yapan kişilerin kimlikleri gizli tutulur.

(5) Tüketici hizmetleri merkezine ulaşan tüm başvuru, ihbar ve şikâyetlerin; ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, ilgili tüzel kişiler tarafından kayıt altına alınmak suretiyle Kurum tarafından istenilen zamanda ve formatta raporlanması zorunludur.

Tüketicilerin bilgilendirilmesi ile tüketici hakları ve zararların tazmini

MADDE 56 – 

(1) Dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketleri, tüketicilerin yeterli, güvenli, sürekli ve kolay bir şekilde hizmet almalarını ve hizmet seçeneklerini öğrenmelerini teminen, gerekli bilgilendirme faaliyetini, yerine getirmekle yükümlüdür.

(2) Tüketicilerin bilgilendirilmesi görevi, ilgili tüzel kişinin tüketici hizmetleri merkezleri tarafından yürütülür. İlgili tüzel kişiler, tüketicilere ücretsiz olarak broşür, katalog gibi araçlar dağıtabilir ve/veya elektronik posta veya kısa mesaj gönderebilir. Bu madde kapsamında yapılacak bilgilendirmeler, ayrıca internet sitesi üzerinden de kolayca ulaşılabilecek bir biçimde yayımlanır.

(3) Dağıtım şirketi, tüketicinin talebi halinde ve her takvim yılı içerisinde iki defadan fazla olmamak üzere, tüketicinin geçmiş 24 aya yönelik elektrik enerjisi tüketimini tek zamanlı veya çok zamanlı olarak kWh cinsinden gösteren belgeyi ücretsiz olarak sunmakla yükümlüdür.

(4) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, tüketicileri dağıtım veya iletim sisteminde programlanmış bir müdahale nedeniyle meydana gelecek programlı kesintiler hakkında yazılı, işitsel veya görsel basın yayın kuruluşları aracılığıyla ve internet sitesinde, ayrıca isteyen kullanıcılara kısa mesaj ve/veya elektronik posta gönderilmesi suretiyle kesintinin tarih, başlangıç ve sona erme zamanının, kesintinin başlama zamanından en az kırk sekiz saat önce nihai tüketicilere bilgilendirmekle yükümlüdür.

(5) Tüketiciler Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi tarafından oluşturulmuş tüketici portalını kullanarak asgari aşağıdaki bilgilere ulaşabilir;

a) Tüketim noktasının açık adresi,

b) Tüketici grubu ve belirlenmişse tüketici alt grubu,

c) Tüketim noktasına profil uygulanıp uygulanmadığı,

ç) Tüketim noktasının sözleşme gücü,

d) Aktif ve reaktif endeks değerleri, sayaç çarpanı ve okuma tarihi,

e) Tüketim noktasına ilişkin geçmişe dönük düzeltme bilgisi,

f) Tedarikçisinin unvanı,

g) Halihazırda tedarikçisini seçme hakkını kullanıp kullanmadığına ilişkin bilgi.

(6) Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca elektrik enerjisi hizmeti alan tüketicilerin hakları ve zararlarının tazmini konusunda, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri ile ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

Bilgilerin gizliliğini koruma

MADDE 57 – 

(1) Tedarikçi, bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen her bir işleme ilişkin bilgi ve belgeyi; perakende satış sözleşmesi için sözleşmenin sonlanmasını izleyen 10 yıl süresince, ikili anlaşma için ise anlaşmanın sonlanmasını izleyen 3 yıl süresince saklamak zorundadır.

(2) Tedarikçi, tüketiciye ait bilgileri başka bir amaçla kendisinin ilişkide bulunduğu faaliyetlerde kullanamaz, aksi belirtilmemiş hususlar dışında diğer tedarikçilerle paylaşamaz.

İkili anlaşma uyuşmazlıklarında yetkili çözüm mercii

MADDE 58 – 

(1) İkili anlaşmayla veya müstakil bir yetki sözleşmesiyle, mahkemelerin ve icra dairelerinin yetkisi tüketicinin hak arama özgürlüğünü ve savunma hakkını kullanmasını güçleştirecek şekilde belirlenemez ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerince yetkili sayılan mahkemelerin ve icra dairelerinin yetkisi kaldırılamaz. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri saklıdır.

ONUNCU BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Bildirimler

MADDE 59 – 

(1) Bu Yönetmelik uyarınca yapılan bildirimlerde perakende satış sözleşmesinde veya aksine hüküm olmaması halinde, ikili anlaşmada yer alan adresler kullanılır.

(2) Taraflardan birinin bildirim adresinde bir değişiklik olması durumunda, adres değişikliği, adres değişikliğini takip eden en az 3 iş günü içerisinde diğer tarafa yazılı olarak bildirilir.

(3) Dağıtım şirketi ile tedarikçinin bildirim adresindeki değişiklik, ayrıca ödeme bildirimlerinde belirtilir ve söz konusu şirketin internet sitesinde de yayımlanır.

(4) Yukarıda belirtilen şekillerde adres değişikliğinin bildirilmemesi durumunda mevcut en son adrese yapılmış bildirimler geçerlidir.

Atıflar

MADDE 60 – 

(1) 25/9/2002 tarihli ve 24887 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği, 4/9/2002 tarihli ve 24866 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliği ve 8/5/2014 tarihli ve 28994 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 61 – 

(1) 8/5/2014 tarihli ve 28994 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 22 nci, 23 üncü ve 24 üncü maddeleri 1/7/2018 tarihinde, diğer hükümleri bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde yürürlükten kalkar.

Talep birleştirme suretiyle serbest tüketici niteliği kazanma

GEÇİCİ MADDE 1 – 

(1) 16/3/2013 tarihinden önce, aynı tüzel kişilik ya da doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin yarısından fazlası aynı tüzel kişiye ait olan tüzel kişi altında talep birleştirme suretiyle serbest tüketici niteliği kazanarak tedarikçisini seçenlerin, bu haklarını kullanmalarına serbest tüketici limitinin sıfır olarak belirlendiği ayın sonuna kadar izin verilir. Ancak serbest tüketici hakkını bu şekilde kullanmakta olan tüketim noktalarından herhangi birisinin, Kurul onaylı perakende satış tarifesi kapsamında elektrik enerjisi temin etmeye başlaması halinde, yeniden ilgili tüzel kişi altında talep birleştirme kapsamına dönmesine izin verilmez.

Yürürlük

MADDE 62 – 

(1) Bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölüm ve Altıncı Bölüm hükümleri 1/7/2018 tarihinde, diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 63 – 

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Başkan yürütür.

 

Ekleri için tıklayınız.

 

 

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin

Tarihi

Sayısı

30/5/2018

30436

Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin

Tarihi

Sayısı

1.       

20/2/2021

31401

2.       

8/4/2022

31803

 

 

EV HAYVANLARININ ÜRETİM, SATIŞ, BARINMA VE EĞİTİM YERLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

Resmî Gazete Tarihi: 08.10.2011 Resmî Gazete Sayısı: 28078

EV HAYVANLARININ ÜRETİM, SATIŞ, BARINMA VE EĞİTİM YERLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK (2)

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanlarının üretildikleri, alınıp satıldıkları, barındırıldıkları ve eğitim gördükleri yerlerin gerekli teknik ve sağlık şartları ile açılma, çalışma ve denetlenmelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – 

(1) Bu Yönetmelik, gerçek ve tüzel kişiler tarafından ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanları için açılacak olan üretim, satış ve eğitim yerleri ile belli süreler barındırılacağı yerleri kapsar.

(2) Sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanlar için yerel yönetimler tarafından açılan bakımevleri ile hiçbir kazanç ve menfaat sağlamamak kaydıyla sadece insanî ve vicdanî amaçlarla sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanlara bakan veya bakmak isteyen ve 24/6/2004 tarihli ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununda öngörülen şartları taşıyan gerçek ve tüzel kişilerin açacağı bakımevlerini kapsamaz.

(3) (Ek: RG-18/2/2020-31043) Arıları, kümes hayvanlarını, süs balıkları dışındaki balıkları, sarı ve kırmızı yanaklı su kaplumbağalarını, timsah ve karayılanları ile üretimi, sahiplendirilmesi, ülkemize girişi ve satışı yasak hayvan türlerini, yalnız gerçek veya tüzel kişilikçe kendi ihtiyacı için üretilen veya bulundurulan ve ticarete konu edilmeyen ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanlarını kapsamaz.

Dayanak

MADDE 3 – 

(1) Bu Yönetmelik, 9/3/1954 tarihli ve 6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun ile 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – 

(1) Bu Yönetmelikte geçen,

a) Amfibik hayvan: Karada ve suda hareket ve yaşam yeteneğine sahip hayvanı,

b) (Değişik: RG-18/2/2020-31043) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

c) Barınma yeri: Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanlarının, geçici süreler için barındırıldıkları konukevi, pansiyon ve otel gibi yerleri,

ç) Çalışma izin belgesi: İl müdürlüğü tarafından kuruluş izni verilmiş üretim, satış, barınma ve eğitim yerlerinin faaliyete geçmesi için verilen belgeyi,

d) (Değişik: RG-18/2/2020-31043) Denetim elemanları: Bu Yönetmelikte belirtilen denetimleri yapmaya ve kabahat teşkil eden fiilleri işleyenler hakkında işlem yapmaya, Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ve/veya il müdürünce görevlendirilen veteriner hekim personeli,

e) Dezenfeksiyon: Hastalık yapıcı mikroorganizmaların fiziki, kimyevi yöntemler ve ultraviyole ışınları ile yok edilmesi işlemini,

f) Eğitim sertifikası: 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununa göre, ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanı satış yeri sahibi veya sorumlu yöneticilerinin, yerel yönetimler tarafından düzenlenen eğitim programına katılarak, almakla yükümlü oldukları belgeyi,

g) Eğitim yeri: Hayvan sahibinin isteği veya ilgili makamların gerekli görmesi durumunda, hayvanların itaat, tuvalet terbiyesi, hırçın hayvanların sakinleştirilmesi, koruma, bekçilik, sportif ve avcılık gibi özelliklerin kazandırılması amacıyla, veteriner hekim denetiminde faaliyet gösteren yerleri,

ğ) (Değişik: RG-18/2/2020-31043) Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanı: Omurgasızlar, amfibik hayvanlar, köpek, kedi, gelincik, süs balıkları, sürüngen, kemirgen, evcil tavşan, kabuklu hayvanlar ve tüm kuşları,

h) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

ı) (Mülga: RG-18/2/2020-31043)

i) (Değişik: RG-18/2/2020-31043) İl Müdürlüğü: İl Tarım ve Orman Müdürlüklerini,

j) İş yeri: Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanlarının üretildikleri, alınıp satıldıkları, geçici süreler barındıkları ve eğitildikleri il müdürlüğünce çalışma izni verilen yerleri,

k) İş yeri veteriner hekimi: Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanları üretim, satış, barınma ve eğitim yerleri ile buralardaki hayvanların her türlü hijyenik ve sağlık sorunları ile koruyucu önlem ve aşılamalardan sorumlu veteriner hekimi,

l) (Değişik: RG-6/4/2022-31801) Kimlik belgesi: Bakanlıkça tanımlanması gereken hayvan türlerine ait bilgileri, sahip bilgisini, mikroçip numarası ve benzeri bilgileri içeren belgeyi,

m) Kuruluş izni: Kurulacak yer ve projelerinin uygun görülmesi durumunda işyeri kurulması için il müdürlüğü tarafından verilen izni,

n) (Ek: RG-18/2/2020-31043)(1) Kümes hayvanı: Damızlık, gösteri ya da tüketime yönelik et veya yumurta ve av hayvanları tedariki için beslenen ya da tutulan tavuk, hindi, süs tavukları, ördek, kaz, bıldırcın, güvercin, sülün, keklik ve devekuşunu,

o) Satış yeri: Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanlarının satıldığı yerleri,

ö) Üretim belgesi: İl müdürlüğü tarafından çalışma izni almış üretim yerlerinde üretilen hayvanlar için düzenlenen belgeyi,

p) Üretim yeri: Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanlarının türlerine uygun ihtiyaçları sağlanarak, hayvan sağlığı ve hayvan refahı başta olmak üzere ilgili mevzuat çerçevesinde üretildikleri yerleri,

r) Veteriner sağlık ürünleri: Veteriner tıbbî ürünleri ile tıbbî olmayan veteriner ürünlerini,

s) (Değişik: RG-18/2/2020-31043) Yer seçim komisyonu: Yerin mahallinde uygunluğunu kontrol etmek üzere Hayvan Sağlığı Şube Müdürlüğü/Hayvan Sağlığı, Yetiştiriciliği ve Su Ürünleri Şube Müdürlüğünde görevli en az 2 veteriner hekimden oluşan grubu,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Müracaat ve İzin İşlemleri

Kuruluş izni almak için gerekli belgeler

MADDE 5 – (Değişik: RG-18/2/2020-31043)

(1) İş yeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler bir adet ıslak veya elektronik imzalı dilekçe, ekinde aşağıdaki belgelerden oluşan bir adet fiziki veya elektronik ortama aktarılmış dosya ile birlikte il müdürlüğüne müracaat eder:

a) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1 Başvuru Dilekçesine uygun olarak işyeri sahibi tarafından doldurulmuş başvuru dilekçesi,

b) İş yerinin, yerleşim yeri ve çevresine ait bilgileri gösteren teknik resim kurallarına göre hazırlanmış vaziyet ya da hâlihazır planı,

c) İş yerinin tüm bölümleri ve ne amaçla kullanıldığını gösterir, teknik resim kurallarına göre hazırlanmış bir adet plan örneği ve adresi,

ç) İş yerinin bağlı bulunduğu belediyeden alınan su faturası sureti veya su kullanma belgesi,

d) Açılması istenen işyeri bir şirket olması durumunda şirket sözleşmesi 1/10/2003 tarihinden önce yayınlanmış ise şirket sözleşmesinin yayımlandığı ticaret sicil gazetesinin kurumca tasdikli ve elektronik ortama aktarılmış sureti, belirtilen tarihten sonra kurulmuş ise şirketin kayıtlı olduğu ticaret sicil memurluğu adı ve ticaret sicil numarasının elektronik ortamda beyanı.

(2) Birinci fıkrada belirtilen bilgi ve belgelere, ilgili kurum/kuruluşların elektronik ortamda kamu kurum ve kuruluşlarına erişim yetkisi vermesi halinde, işyeri yetkilisince bu bilgi ve belgelere erişim sağlayabilmek için gerekli bilgileri içeren beyan verilmesi yeterlidir.

(3) Birinci fıkrada belirtilen bilgi ve belgeler, il müdürlüğü bünyesinde yer alan ilgili şube müdürlüğünce incelenir. Belgelerin uygun bulunması halinde; yer seçim komisyonu tarafından yerinde inceleme yapılır. Yer seçimine ait esaslar Bakanlıkça belirlenir.

(4) Yer seçim raporuna göre uygun bulunan yerlere, bu Yönetmeliğin eki Ek-2’de yer alan Kuruluş İzin Belgesine uygun olarak fiziki veya elektronik ortamda düzenlenmiş kuruluş izni verilir. Kuruluş izni barınma ve satış yerleri için üç ay, eğitim ve üretim yerlerinde ise altı ay için geçerlidir. Bu süre içinde iş yerlerini hazır hale getiremeyenlere, il müdürlüğünce uygun görüldüğü takdirde aynı miktarda ilave süre verilebilir.

Çalışma izni almak için gerekli belgeler

MADDE 6 – (Değişik: RG-18/2/2020-31043)

(1) İş yeri açacak gerçek ve tüzel kişiler, çalışma izni alabilmek için bir adet ıslak veya elektronik imzalı dilekçe, ekinde aşağıdaki belgelerle fiziki olarak veya elektronik ortamda il müdürlüğüne müracaat ederler:

a) Muayenehane, klinik, poliklinik veya hayvan hastanelerinde çalışan veteriner hekimle yapılmış en az bir yıllık bölge veteriner hekimler odası onaylı veteriner hekim sözleşmesi,

b) Eğitim yerlerinde görev yapacak uzman eğitimcinin çalışma izni verecek kurumca onaylı uzmanlık belgesinin aslı veya il müdürlüğünce onaylı fotokopisi.

c) (Ek: RG-6/4/2022-31801) Satış yerleri için 5199 sayılı Kanuna göre yerel yönetimler tarafından düzenlenen eğitim sertifikasının aslı veya il müdürlüğünce onaylı fotokopisi.

(2) Birinci fıkrada belirtilen bilgi ve belgelere, ilgili kurum/kuruluşların elektronik ortamda kamu kurum ve kuruluşlarına erişim yetkisi vermesi halinde, işyeri yetkilisince bu bilgi ve belgelere erişim sağlayabilmek için gerekli bilgileri içeren beyan verilmesi yeterlidir.

(3) Başvuru, il müdürlüğü bünyesinde yer alan ilgili şube müdürlüğünce incelenir. Belgelerin uygun bulunması halinde; mahallinde yapılan inceleme sonunda bu Yönetmeliğin eki Ek-3’te yer alan İş Yeri Açma Raporu düzenlenir. İş yeri açma raporuna istinaden mevzuata uygun bulunan yerlere, il müdürlüğünce fiziki veya elektronik ortamda düzenlenmiş ve onaylanmış Ek-4’te yer alan İş Yeri Çalışma İzin Belgesi verilir. Çalışma izni verilmiş iş yerlerine ait bilgiler bölge veteriner hekimler odasına bir yazı ile bildirilir.

Çalışma iznine ilişkin genel şartlar

MADDE 7 – 

(1) Çalışma izni verilmesi için iş yerlerinde aşağıdaki asgari teknik ve sağlık şartlarının bulunması zorunludur.

a) (Değişik: RG-18/2/2020-31043) İş yerleri, bitişiğinde insan gıdası imal edilen iş yeri bulunması halinde gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

b) İş yeri zemini ve duvarları kolay yıkanabilen ve dezenfekte edilebilen su geçirmez açık renkli fayans, mermer veya benzeri bir malzeme ile kaplanır.

c) İş yeri zemini eğimli olur ve zeminde kanalizasyon veya fosseptiğe bağlı ızgaralı veya sifonlu yer süzgeci bulundurulur.

ç) İş yerlerinde, şehir şebekesine bağlı su tesisatı veya bu amaca yönelik yeterli kapasitede su deposu bulundurulur.

d) Zeminin ve duvarların temizlik ve dezenfeksiyonu için basınçlı su, musluk ve hortum düzeneği bulundurulur.

e) Hayvanları rahatsız edecek kadar güçlü veya yetersiz aydınlatma ile hayvanları doğrudan etkileyecek ışıklandırma yapılamaz.

f) İş yerlerinin dışarıya açılan pencere kanatları her türlü haşerenin girmesini engelleyecek tarzda kapatılır.

g) İş yerinin havasını, iklim, hayvan sayısı ve hayvan türü gibi koşullara bağlı olarak temizleyebilen havalandırma tesisatı bulundurulur.

ğ) Kafes ve ekipmanlar ile malzemeler, dezenfektanlara dayanıklı, paslanmaz ve kolay temizlenebilir malzemeden yapılır.

h) İş yeri, hastalık yapan mikroorganizmalara ve parazitlere karşı haftada bir olmak üzere, hastalık şüphesi durumu ile gerekli görülen zamanlarda da dezenfekte edilir.

ı) Her kafeste barındırılan hayvan türüne uygun yemlik, suluk ve altlık bulundurulur. Kafes, suluk ve yemlik gibi malzemeler her gün ve her hayvan değişiminden önce temizlenip dezenfekte edilir. Altlıklar her gün, gerekli durumlarda daha sık ve hayvan değişimlerinde mutlaka değiştirilir ve her değiştirilmede kafes dezenfekte edilir.

i) Hayvanların yaşam alanları ve standartlarının minimum ölçüleri, Bakanlıkça belirlenir.

j) Hayvanların türüne özgü şartlarda bakılması, beslenmesi ve barındırılması sağlanır.

k) (Değişik cümle: RG-18/2/2020-31043) İş yerlerinde farklı türde olan hayvanlar ayrı ayrı kafes veya bölümlerde bulundurulur. Aynı türden dahi olsa, birbirine zarar verebilecek hayvanlar bir arada tutulamaz.

l) İş yerlerinde bulunan hayvanların, türü, ırkı, yaşı ve diğer bilgilerini içeren etiketler, hayvanın tutulduğu ünite ya da kafes üzerine asılır.

m) İş yerlerinde çevreye rahatsızlık verecek hayvan seslerinin veya kötü kokunun yayılmaması için gerekli önlemler alınır.

n) Temizlik artıkları, kullanılmış altlıklar ve dışkılar, dayanıklı, ağzı bağlanabilen naylon torbalar içinde muhafaza edilir ve işyeri dışına bırakılamaz.

o) İş yerinde ölen hayvanlar, işyeri veteriner hekimine bildirilir. Ölen hayvanlar tıbbi atık torbalarına konularak, uygun şartlarda muhafaza edilip, usulüne uygun şekilde bertaraf edilir.

ö) Bu Yönetmeliğe tabi iş yerlerinde, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa tabi ihbarı mecburi bir hastalık çıktığında, veteriner hekim durumu en ivedi şekilde resmi makamlara haber vermek ve yetkililerce alınacak yasal tedbirleri uygulamakla yükümlüdür.

p) Bu Yönetmeliğe tabi iş yerlerinde bulunan hayvanlar, salgın hayvan hastalığı şüphesi durumunda il veya ilçe müdürlükleri tarafından sahiplerinin sorumluluğunda karantinaya aldırılır. Karantina süresince yapılan her türlü masraflar işyeri sahibine aittir.

r) İş yerlerinde ürün satışı yapılacak ise, ürünler zeminden en az 10 cm yükseklikte, hayvanların temas edemeyeceği, kolay temizlenebilir raflarda satışa sunulur.

s) İş yerlerinde hasta, yaralı veya sakat hayvanlar ayrı bir bölümde barındırılır.

ş) Altlık malzemesi, kuru, emici özellikte ve tozsuz olur.

t) İş yerinde, Bakanlıkça satışına izin verilen veteriner sağlık ürünleri bulundurulabilir. İş yerleri, bu ürünlerin bulunması ile ilgili usul ve esaslara uymak zorundadır.

u) İş yeri sahibi, iş yerine bu Yönetmelikte belirtilen şartları sağlamaktan sorumludur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Üretim ve Satış Yerleri

Kedi ve köpek üretim yerleri

MADDE 8 – 

(1) Kedi ve köpek üretim yerlerinin, aşağıdaki özelliklere sahip olması zorunludur.

a) Üretim yerlerinde; idari büro, veteriner hekim odası, duş, depo, tuvalet ve hayvan karantina ünitesi, hayvanların yiyeceklerinin hazırlandığı bölüm, temizlik ünitesi, kapalı ve açık gezdirme alanı bulunur.

b) Tüm açık bölümler rüzgar yönüne dönük olmayacak şekilde yapılır.

c) Kapalı bölümlerde, hayvanlara güneş ışığı gelebilecek büyüklükte, dışarıdan kemirgen, sinek ve benzeri haşerenin girmesine engel olacak tel ile kapatılmış pencereler bulunur.

ç) Toprak zeminli gezdirme alanları bulunur.

d) Hayvanların barındığı açık ve kapalı bölümlerin zemini ve duvarları, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir malzeme ile kaplanır.

e) Hayvanların yatabileceği ırklarına ve boyutlarına uygun, yerden en az 10 cm yükseklikte platformlar bulunur.

f) Üretim yerlerinde, diğer ünitelerden bağımsız, kapalı bir bölümde hayvanın ırkına uygun boyutta doğum ünitesi ve karantina ünitesi bulunur.

g) Üretim ünitelerinin kapalı bölümlerinin çatısı izolasyonlu uygun bir çatı malzemesi, açık alandaki kafesli bölümün yarısı yağmur ve güneşi engelleyen bir çatı malzemesi ile kapatılır.

ğ) Tüm kafeslerde, dezenfekte edilebilir su ve mama kapları bulundurulur.

h) Üretim yerlerinde hayvanlar ayrı ayrı bölümlerde bulundurulur.

ı) Üretim yerine koyulan hayvanların türü, ırkı, yaşı ve diğer bilgileri, ıslanmaz pvc gibi bir muhafaza ile her bir ünite üzerinde görünen bir yere asılır.

i) Kedi üretim yerinin içine, kedilerin yatabilmesi için yatak, yüksekliklere tırmanabilmesi ve oyun oynayabilmesi için oyun ve tırmanma platformları ve benzeri malzemeler konulur.

j) Üretim yerlerinde kimliklendirilmiş kedi ve köpek yavrularına, Bakanlık tarafından belirlenen zamanlarda aşı ve iç-dış parazit ilaçlaması yapılır. En son yapılan aşılama tarihi üzerinden on beş gün geçmiş yavrular satış yerine gönderilir.

Kemirgen ve evcil tavşan üretim yerleri

MADDE 9 – 

(1) Kemirgen üretim yerlerinin, aşağıdaki özelliklere sahip olması zorunludur.

a) Üretim yerlerinde; veteriner hekim odası, duş, depo, tuvalet, hayvan karantina ünitesi, üretim üniteleri, hayvanların yiyeceklerinin hazırlandığı bölüm ve temizlik ünitesi bulunur.

b) Üretim için kafesler zeminden ve tavandan 30 cm uzaklıkta ve kafes düzenekleri arasında koridor şeklinde en az 100 cm mesafe bulundurulur.

c) Yeterli havalandırma sağlanır. Bölüm ısı, ses ve ışık yalıtımına uygun şekilde düzenlenir. Ayrıca insekt ve rodentlerin içeri girmesini engelleyecek önlemler alınır.

ç) Üretim yerindeki hayvan odaları türün ihtiyaçlarına uygun olarak yapılır.

d) Giriş bölümlerinde dezenfektan ya da antibakteriyel paspaslar kullanılır.

e) Hayvanlar türlerine uygun odalarda ve kafeslerde barındırılır.

f) Odaların zemin ve duvarları darbelere dayanıklı, su geçirmez, dezenfektan ve yüzey temizleyicilerine dayanıklı materyalden yapılır.

g) Kapılarda gözlem pencereleri bulundurulabilir ve bu pencereler ışık geçirmeyecek şekilde kapatılır.

ğ) Hayvanlara ait yiyecek, içecek, ilaç ve diğer malzemeler hayvanların bulunduğu odalarda depolanmaz.

h) Hayvanlara kafes içerisinde güvenli bir ortam sağlanır.

ı) Hayvanların yem ve suya sürekli ulaşabilmesi sağlanır.

i) Kafeslerin kenar, köşe ve birleşim yerleri yuvarlatılmış ve aşınmaya dayanıklı malzemeden yapılır.

j) Farelerin barındırıldıkları kafes kapaklarının tel aralığı6 mm, ratların 12 mm’den daha geniş olamaz.

Kuş üretim yerleri

MADDE 10 – 

(1) Kuş üretim yerlerinin, aşağıdaki özelliklere sahip olması zorunludur.

a) Üretim yerlerinde; veteriner hekim odası, duş, depo, tuvalet, hayvan karantina ünitesi, üretim üniteleri, hayvanların yiyeceklerinin hazırlandığı bölüm ve temizlik ünitesi bulunur.

b) Üretim için kafesler zeminden ve tavandan 30 cm uzaklıkta ve kafes düzenekleri arasında koridor şeklinde en az 100 cm mesafe bulunur.

(2) (Ek: RG-6/4/2022-31801) Bu maddenin uygulanmasına yönelik usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

Süs balıkları, sürüngen ve diğer hayvanların üretim yerleri

MADDE 11 – (1) Süs balıkları, sürüngen ve diğer hayvanların üretim yerlerinde, 7 nci maddede belirtilen şartlara uyulması zorunludur.

Ev hayvanı satışı (Değişik başlık: RG-6/4/2022-31801)

MADDE 12 – (1) Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanlarının satışında, aşağıdaki hususlara uyulması esastır.

a) Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanı satışları, sahipsiz hayvanların bulundukları barınaklarda, üretim yerlerinde ve yer seçim komisyonu tarafından uygun görülen yerlerde yapılır.

b) Kimliklendirilmiş kedi ve köpek yavrularına Bakanlık tarafından talimatla belirtilen zamanlarda aşı ve iç-dış parazit ilaçlaması yapılır. En son yapılan aşılama tarihi üzerinden on beş gün geçmiş yavruların satışı yapılabilir.

c) İthali yasak hayvanların satışı yasaktır.

ç) Onaltı yaşından küçük kişilere ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanı satılamaz.

d) Müşterilerin kafeste bulunan hayvanlara direk teması ve ulaşmasını önleyecek gerekli tedbirler alınır.

e) Satış yerinde gebe veya yeni doğum yapmış hayvanlar ile tüylenmemiş kanatlı yavruları ve iki aylıktan küçük kedi ve köpek yavrusu bulundurulamaz.

f) Satış yerindeki tüm hayvanlara periyodik aşılar, iç ve dış parazit ilaçlar işyeri veteriner hekimi tarafından bir program dahilinde gününde yapılarak kayıt defterine işlenir.

g) Hayvan satış yerlerindeki hayvanların türü, ırkı, yaşı ve diğer bilgilerini içeren etiketler hayvanın bulunduğu ünite ya da kafes üzerine asılır.

ğ) Çevreden ve doğadan alınan veya izinli kuruluştan alınmayan hayvanların satışı yapılamaz.

h) Yuvadan erken alınmış veya tüylenmesini tamamlamamış yavru kuşlar satışa sunulmaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Barınma ve Eğitim Yerleri

Kedi ve köpek barınma ve eğitim yeri

MADDE 13 – 

(1) Hayvanların barınma ve eğitim yerlerinde aşağıdaki şartlara uyulması zorunludur.

a) Aynı arazi içinde idari büro, veteriner hekim odası, personel odası, duş, depo, tuvalet, hayvan karantina ünitesi, hayvanların yiyeceklerinin hazırlandığı mutfak ünitesi, temizlik ünitesi, kapalı ve açık gezdirme alanı ile bunlara ek olarak kapalı ve açık eğitim yeri bulundurulur.

b) Barınma ve eğitim yerlerinin kurulacağı alan, hayvan sayısına ve hayvan türleri için verilecek minimum ölçülere göre belirlenir. Hayvan türleri için verilecek minimum ölçüler, Bakanlıkça belirlenir.

c) Hayvanların gezdirileceği gezdirme alanlarının zemini toprak olur.

ç) Hayvanların barındığı yerlerin zemini, duvarları ve diğer kullanılabilen malzemelerin yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir nitelikte olması şarttır. Barınma yerlerine bitişik egzersiz alanlarının kenarları en az 150 cm yüksekliğinde duvarla, ön ve üst kısımları ise paslanmaz kafes telle kapatılır.

d) Hayvanların yatacağı yerlerde hayvanın türüne uygun altlıklar kullanılır.

e) Kapalı bölümlerin çatısı izolasyonlu uygun bir çatı malzemesi ile kaplanır.

f) Kolay temizlenebilir su ve mama kapları bulundurulur.

g) Barınma ve eğitim yerlerine bırakılan hayvanların yiyecek ihtiyaçları hayvan sahibi tarafından veya iş yerince temin edilir. Yiyeceğin kimin tarafından karşılanacağı ve özellikleri hayvan teslim tutanağında belirlenir.

ğ) Barınma ve eğitim yerlerine iki aylıktan küçük ve aşısı tamamlanmamış yavru köpekler kabul edilemez.

h) Barınma ve eğitim yerlerine kabul edilecek hayvanların aşı ve parazit ilaçlamalarının yapılmış olması şarttır.

ı) Eğitim yerlerinde, hayvanlara hangi eğitimin verileceği bir tutanağa yazılır. Bu tutanak eğitim yeri sorumlusu ve/veya sahibi ile hayvan sahibi tarafından imzalanır.

i) Barınma ve eğitim yerlerine bırakılan hayvanların hastalanması durumunda, hayvan sahibine bilgi verilerek tedavisi yapılır. Hayvan sahibine ulaşılamıyorsa işyeri veteriner hekiminin kararı uygulanır. Masraflar hasta hayvan sahibi tarafından karşılanır.

j) Barınma ve eğitim yerlerine bırakılan hayvanın ölmesi durumunda hayvan sahibine bilgi verilir ve talep etmesi halinde masraflar kendisine ait olmak üzere resmi kurumlarda otopsi ve laboratuvar analizleri yaptırılabilir.

k) Hayvan eğitim yerlerinde yeterli sayıda eğitim uzmanı ve bakıcı istihdam edilir.

l) Yabancı uyruklu eğitim uzmanlarına ait eğitimci belgelerinin resmi makamlara onaylatılması şarttır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Kayıt, Kapatma ve Denetime İlişkin Hükümler

Hayvanların kimliklendirilmesi ve kayıt altına alınması

MADDE 14 – 

(1) (Değişik: RG-6/4/2022-31801) İşyerlerinde Bakanlıkça kimliklendirilmesi istenilen türlerin kimliklendirilmesi ve kayıt altına alınması zorunludur. Kimliklendirme ve kayıt altına alınma işlemlerine dair usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

(2) İş yerlerinde bulunan ve iki aylık olan kedi ve köpek yavruları, veteriner hekim denetiminde kimliklendirilir.

(3) Kedi ve köpek üretim ve satış yerlerinde bulunan her bir hayvan için ayrı ayrı kimlik belgesi tanzim edilir. (Değişik cümle: RG-6/4/2022-31801) Kimlik belgesi, 26/2/2018 tarihli ve 30344 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelikte belirtilen içerikte tanzim edilir.

İş yerinde tutulacak kayıtlar

MADDE 15 – 

(1) İş yerlerinde, ithal edilmiş hayvanlar için ithal edildiklerini gösteren gümrük belgelerinin, sağlık ve orijin sertifikalarının birer suretinin bulundurulması zorunludur.

(2) Üretim ve satış yerleri ile barınma ve eğitim yerlerinde bulunan hayvanlar, kayıt defterine işlenerek kayıt altına alınır.

(3) Satılan her hayvan için hayvan satış belgesi doldurulur. Hayvan satış belgesi iki nüsha halinde düzenlenerek bir nüshası hayvan sahibine verilir.

(4) Barınma ve eğitim yerlerinde bulunan hayvanlar için, hayvan teslim tutanağının bulunması şarttır. Teslim tutanaklarında hayvana, hayvanı teslim edene ve teslim alana ait bilgiler bulunur.

(5) İş yerlerinde denetim tutanağına göre denetim yapılır. Yapılan denetim sonucu tespit edilen konular denetim defterine kaydedilir.

(6) İş yerlerinde yapılan dezenfeksiyon işlemleri dezenfeksiyon defterine işlenir.

(7) Üretim yerlerinde üretilen hayvanlar için üretim belgesi düzenlenir.

(8) Barınma ve eğitim yerlerine getirilen hayvanlar için, taraflarca taahhütname düzenlenebilir.

(9) (Değişik: RG-6/4/2022-31801) Bu Yönetmelik hükümlerine göre iş yerlerinde bulundurulması gereken defterlerden sadece denetim defterinin her bir sayfasının, il müdürlüğü hayvan sağlığı şube müdürlüğü/hayvan sağlığı, yetiştiriciliği ve su ürünleri şube müdürlüğüne numaralandırılarak, mühürletilmesi ve onaylatılması şarttır.

(10) İş yeri sahibi ya da sorumluları, çalışmaları ile ilgili faaliyet raporlarını altı ayda bir il/ilçe müdürlüğüne bildirir.

(11) (Ek: RG-18/2/2020-31043) (Değişik: RG-6/4/2022-31801) Zati ihtiyaç çerçevesinde hayvan sahibi olan gerçek ve tüzel kişiler, ihtiyaç fazlası hayvanlarını bu Yönetmelik kapsamında çalışma izin belgesi almış ev hayvanı üretim ve satış yerlerine devretmeleri halinde, bu işlemin iş yeri yetkililerince devredildiğine dair belgeyi sunmaları zorunludur.

(12) (Ek: RG-18/2/2020-31043) Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanı olarak da değerlendirilen av ve yaban hayvanları satışını yapan işyerleri 16/6/2005 tarihli ve 25847 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Av ve Yaban Hayvanları ile Bunlardan Elde Edilen Ürünlerin Bulundurulması, Üretimi ve Ticareti Hakkında Yönetmelik çerçevesinde izin almaları ve bu izinleri denetim yapan görevlilere ibraz etmeleri zorunludur.

Denetim

MADDE 16 – 

(1) İş yerlerinin denetimleri, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile bu Kanuna dayanılarak çıkarılan alt düzenleyici işlemlere uyulup uyulmadığı yönüyle ve yılda en az bir kez olmak üzere iki denetim elemanı tarafından yapılır. Denetim elemanları, denetim sonunda tespit edilen hususları denetim defterine kaydedip, denetim tutanağını iki nüsha halinde hazırlar. Tutanağın bir nüshasını iş yeri sahibine ya da iş yeri veteriner hekimine verir.

(2) İş yeri veteriner hekimi, meslek icrası yönünden kayıtlı oldukları bölge veteriner hekimleri odası tarafından, 13/9/2006 tarihli ve 26288 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Veteriner Hekimleri Birliği Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Uygulama Yönetmeliği kapsamında denetime tabi tutulur.

Veteriner hekim istihdamı

MADDE 17 – 

(1) Bu Yönetmelik kapsamında kurulan, iş yerlerinde veteriner hekim istihdamı zorunludur.

(2) Veteriner hekimlik hizmetleri kamuda çalışanlar hariç, muayenehane, poliklinik veya hayvan hastanesinde görevli veteriner hekimler tarafından verilir.

(3) İş yeri veteriner hekiminin çalışma gün ve saatleri ile alacağı ücret bölge veteriner hekimler odası tarafından belirlenir. Belirlenen şartların, veteriner hekim ve iş yeri sahibi arasında yapılacak sözleşmede bulunması zorunludur.

(4) İş yeri sahibi, iş yeri veteriner hekiminin görevlerini yerine getirmesinde kullanacağı araç, gereç ve personel dahil her türlü imkanı sağlamak zorundadır.

(5) İş yeri veteriner hekimi işten ayrılmak istediği takdirde; bu isteğini bir ay önceden işyeri sahibine, (Değişik ibare: RG-6/4/2022-31801)  il müdürlüğüne ve bağlı bulunduğu veteriner hekimler odasına bir dilekçe ile bildirmek zorundadır.

(6) İşveren, iş yeri veteriner hekiminin işine son vermek istemesi halinde, bir ay önceden veteriner hekime, veteriner hekimin bağlı bulunduğu veteriner hekimler odasına ve (Değişik ibare: RG-6/4/2022-31801)  il müdürlüğüne bildirmek ve yeni bir işyeri veteriner hekimi istihdam edilene kadar bir önceki veteriner hekimle çalışmak zorundadır.

(7) İş yeri veteriner hekiminin bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket etmesi halinde, ilgili husus bölge veteriner hekimler odasına bir yazı ile bildirilir.

İş yeri veteriner hekiminin görev ve sorumlulukları

MADDE 18 – 

(1) İş yeri veteriner hekiminin görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.

a) İş yeri veteriner hekimi, bu Yönetmelikte belirlenen tüm görev ve sorumluluklarında, mesleki hizmete yönelik mevzuata, bağlı bulunduğu veteriner hekimler odasının almış olduğu kararlara ve tüm mesleki etik kurallara uymak zorundadır.

b) İş yeri veteriner hekimi, işyerlerinin sağlık ve teknik yönünden mevzuata uygun bir şekilde faaliyet göstermesinden; iş yerine sağlıklı hayvanların kabul edilip uygun şartlarda alınıp satılmasından; iş yerlerindeki hayvanların tür ve cinslerine göre aşılama ve ilaçlamalarının yapılmasından ve buradaki alet ve malzemelerin temizlik ve dezenfeksiyonlarının yaptırılmasından; atık ve artıklarının çevre ve toplum sağlığına zarar vermesini önleyecek tedbirlerin alınmasından işveren ile birlikte sorumludur.

c) İş yeri veteriner hekimi, iş yerine gelen ve satılan hayvanların miktarları, geliş ve çıkış tarihleri, tür ve cinslerine göre aşılama, ilaçlama tarihleri gibi kayıtları tutar. Kendilerine bildirilen zaman ve şekilde il veya ilçe müdürlüklerine gerekli bilgileri verir.

ç) İş yeri veteriner hekimi, iş yerlerini amacı dışında muayene, tedavi, ilaç ve aşı uygulaması gibi amaçlarla kullanamaz.

d) İş yerlerinde, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa göre ihbarı mecburi bir hastalık çıktığında, işyeri veteriner hekimi durumu en ivedi vasıta ile resmi makamlara haber vermek ve ilgililerce alınacak yasal tedbirleri uygulamakla yükümlüdür.

e) İş yerinde ölen hayvanların ölüm nedeni, iş yeri veteriner hekimi tarafından kayıt defterine işlenir. Varsa yapılan tahlil, uygulanan tedavi ve laboratuvar teşhisleri rapor halinde deftere işlenip iş yerinde muhafaza edilir.

Kapatma, değişiklik ve ilaveler

MADDE 19 – 

(1) (Değişik: RG-6/4/2022-31801) Çalışma izni almış hayvan üretim, satış, barınma ve eğitim yerlerinde, il müdürlüğünün izni olmadan vaziyet planlarında herhangi bir değişiklik veya ilave yapılamaz. Verilen çalışma izni, gerçek veya tüzel kişiler için olup, üzerinde yazılı olan adres, faaliyet alanı/alanları ve faaliyet gösterilen türler için geçerlidir. Bunlardan herhangi birinin değişmesi halinde çalışma izni geçerliliğini kaybeder. Çalışma izninde belirtilen sahip veya unvanın değişmesi hallerinde, durum en az bir ay önceden bir dilekçe ile il müdürlüğüne bildirilir. Dilekçeye, değişikliklerle ilgili bilgi ve belgeler ile çalışma izninin aslı eklenir. İl müdürlüğü çalışma izni üzerinde gerekli düzeltmeyi yapar veya yeniden çalışma izin belgesi düzenler.

(2) Çalışma izin belgesinin kaybolması veya okunamayacak şekilde tahrip olması halinde, gazete ilanı veya tahrip olmuş çalışma izin belgesinin aslı, bir dilekçeye eklenerek il müdürlüğüne müracaat edilir. (Değişik cümle: RG-6/4/2022-31801) İl müdürlüğünün uygun görmesi halinde yeniden eski tarih ve sayı ile çalışma izin belgesi düzenlenir.

(3) Bu Yönetmeliğe tabi iş yeri faaliyetinin sahibi tarafından durdurulması veya kapatılması hallerinde, bu durum bir ay öncesinden bir yazı ile il müdürlüğüne bildirilir.

(4) (Ek: RG-18/2/2020-31043) (Mülga: RG-6/4/2022-31801)

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İdari yaptırımlar

MADDE 20 – 

(1) Bu Yönetmelikte belirtilen hükümlere aykırılık halinde 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce, ruhsatlı (Mülga ibare: RG-12/11/2011-28110) (…) olarak faaliyet gösteren iş yeri sahipleri, 31/12/2012 tarihine kadar bu Yönetmeliğe uygun olarak çalışma izni almak zorundadır.

Satış yerlerinde kedi ve köpek türünün bulundurulması

GEÇİCİ MADDE 2– (Ek: RG-6/4/2022-31801)

(1) Sadece ev hayvanı satış yeri çalışma izni olan işyerlerinde, en geç 14/7/2022 tarihine kadar kedi ve köpek türü bulundurulabilir.

Mevcut çalışma izinlerinin yenilenmesi

GEÇİCİ MADDE 3– (Ek: RG-6/4/2022-31801)

(1) Bu maddenin yürürlük tarihinden önce alınmış olan çalışma izinleri 31/12/2022 tarihine kadar Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar kapsamında yenisi ile değiştirilir.

Yürürlük

MADDE 21 – 

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 22 – (Değişik: RG-18/2/2020-31043)

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

(1) 18/2/2020 tarihli ve 31043 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğe 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinden sonra gelmek üzere bent eklenmiş ve diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.

(2) 6/4/2022 tarihli ve 31801 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin adı “Ev ve Süs Hayvanlarının Üretim, Satış, Barınma ve Eğitim Yerleri Hakkında Yönetmelik” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

 

Yönetmeliğin eklerini görmek için tıklayınız

 

 

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin

Tarihi

Sayısı

8/10/2011

28078

Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin

Tarihi

Sayısı

1.     

16/11/2011

28114

2.     

3/4/2012 

28253 

3.

4/4/2012 

28254

4.

18/2/2020

31043

5.     

6/4/2022

31801

 

TARIMSAL YAYIM VE DANIŞMANLIK HİZMETLERİNE DESTEKLEME ÖDEMESİ YAPILMASI HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2021/39)

6 Nisan 2022 ÇARŞAMBA                Resmî Gazete                            Sayı: 31801

TEBLİĞ

Tarım ve Orman Bakanlığından:

TARIMSAL YAYIM VE DANIŞMANLIK HİZMETLERİNE DESTEKLEME ÖDEMESİ YAPILMASI HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2021/39)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- 

(1) Bu Tebliğin amacı, tarımsal yayım ve danışmanlık sisteminin çoğulcu, etkin ve verimli bir yapıya kavuşmasını sağlamak üzere tarımsal işletmelere tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşların desteklenmesidir.

Kapsam

MADDE 2- 

(1) Bu Tebliğ, destekleme kapsamında tarımsal danışmanlık hizmeti alacak tarımsal işletmelere tarımsal danışmanlık hizmeti verecek tarım danışmanları ile kuruluşlar ve sorumlulukları, desteklemeye başvuracak kişi ve kuruluşlar, başvuru iş ve işlemleri, destekleme ödemesi kriterleri, desteklemelerin denetimine ilişkin görev ve yetkiler, desteklemenin geri alınması ve desteklemeden yararlanamayacaklar ile cezai sorumluluklara ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3- 

(1) Bu Tebliğ, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 9 uncu ve 23 üncü maddeleri, 10/11/2021 tarihli ve 4760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2021 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemeler ve 2022 Yılında Uygulanacak Gübre ve Sertifikalı Tohum Kullanım Desteklerine İlişkin Karar ile 8/9/2006 tarihli ve 26283 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- 

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) AKS belgesi: İl/ilçe müdürlüğü onaylı AKS’den alınan belgeyi,

b) Arıcılık kayıt sistemi (AKS): Etiketlenmiş ve tanımlanmış kovanlara ait bilgilerin merkezi bir veri tabanında kayıt altına alındığı, izlendiği ve raporlandığı Bakanlık kayıt sistemini,

c) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

ç) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünü,

d) Banka şubesi: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Şube Müdürlüklerini,

e) Başkanlık: Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığını,

f) Bilgi sistemi (TYDBİS): Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetleri Bilgi Sistemini,

g) Çiftçi: Mal sahibi, kiracı, yarıcı veya ortakçı olarak devamlı veya en az bir üretim dönemi veya yetiştirme devresinde tarımsal üretim yapan gerçek ve tüzel kişileri,

ğ) Çiftçi kayıt sistemi (ÇKS): 27/5/2014 tarihli ve 29012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliği ile oluşturulan ve çiftçilerin kimlik, arazi ve ürün bilgileri ile tarımsal desteklemelere ilişkin bilgilerin de kayıt altına alındığı veri tabanını ve buna bağlı kayıt sistemlerini,

h) ÇKS belgesi: Tarımsal işletmelerin 2021 veya 2022 yılı üretim sezonu bilgilerini içeren, il/ilçe müdürlüğü onaylı ÇKS’den alınan belgeyi,

ı) Hayvan kayıt sistemi: Hayvanların kimliklendirilerek kayıt altına alındığı ve hareketlerinin izlendiği bilgisayar destekli, Bakanlık bünyesinde oluşturulmuş veri tabanlarını,

i) Hayvan pasaportu: Bakanlıkça belirlenen hayvana ait bilgileri içeren il/ilçe müdürlüğü veya yetkilendirilmiş kurum veya kuruluş tarafından düzenlenen imzalı belgeyi,

j) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe müdürlüklerini,

k) İl teknik komitesi: Yönetmelik ile her ilde oluşturulan tarımsal yayım ve danışmanlık il teknik komitesini,

l) Kuruluş: TYDD kapsamına alınan ziraat odası ve üretici örgütlerini,

m) Merkez Teknik Komitesi: Yönetmelik ile merkezde oluşturulan tarımsal yayım ve danışmanlık merkez teknik komitesini,

n) Organik tarım bilgi sistemi (OTBİS): Organik tarım yapan çiftçi, arazi, ürün, hayvansal üretim ve sertifika bilgilerinin bulunduğu Bakanlıkça oluşturulan veri tabanını,

o) Serbest tarım danışmanı: Kendi nam ve hesabına çalışmak suretiyle tarımsal işletmelere tarımsal danışmanlık hizmeti sunan, Yönetmelikte belirtilen hükümlere göre sertifikalandırılan ve Uygulama Esaslarına göre yetkilendirilen kişileri,

ö) Sertifika: Yönetmelik hükümlerine göre tarımsal danışmanlık hizmetini yerine getirecek olan kişilere verilen tarım danışmanı sertifikasını,

p) SGK: Sosyal Güvenlik Kurumunu,

r) Sivil toplum örgütleri: Tarımsal alanda faaliyet gösteren kooperatif ve birlikleri,

s) Su ürünleri kayıt sistemi: Su ürünleri yetiştiriciliği ile ilgili bilgilerin merkezi bir veri tabanında kayıt altına alındığı ve destekleme ödemelerinin uygulandığı, izlendiği, raporlandığı, Çiftçi Kayıt Sisteminin bir alt bileşeni olan kayıt sistemini,

ş) Su ürünleri yetiştiricilik belgesi: Su ürünleri üretim faaliyetinde bulunan yetiştiricilere Bakanlık Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü tarafından verilen belgeyi,

t) Tarım danışmanı: Sivil toplum örgütlerinde, ziraat odalarında istihdam edilen veya tarımsal danışmanlık hizmeti yürütmek üzere kendi nam ve hesabına çalışan ve Yönetmelikte belirtilen hükümlere göre sertifikalandırılmış kişileri,

u) Tarımsal danışmanlık hizmetleri: Sivil toplum örgütleri, ziraat odaları ve serbest tarım danışmanlarınca tarımsal işletmelerin; tarımsal bilgi, teknik ve yöntemler konusundaki ihtiyaçlarının zamanında ve yeterli düzeyde karşılanmasına yönelik olarak ücret karşılığında yürütülen hizmetleri,

ü) Tarımsal işletme: Üretim faktörlerini kullanarak, bitkisel ve/veya hayvansal ve/veya su ürünlerinin üretimi için tarımsal faaliyet yapan veya söz konusu tarımsal faaliyete ilave olarak işleme, depolama, muhafaza ve pazarlamaya yönelik faaliyetlerde bulunan işletmeyi,

v) Tarımsal yayım ve danışmanlık desteği (TYDD): Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşlara, sunduğu tarımsal danışmanlık hizmeti için ödenen desteği,

y) Uygulama Esasları: Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetleri Uygulama Esaslarını,

z) Ücret hesap pusulası: 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 37 nci maddesi kapsamında düzenlenen pusulayı,

aa) Üretici örgütleri: Yetki belgesine sahip, tarımsal amaçlı kooperatifler, yetiştirici ve üretici birlikleri ile bunların üst birliklerini,

bb) Yerleşim yeri adresi: 23/11/2006 tarihli ve 2006/11320 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Adres Kayıt Sistemi Yönetmeliğine göre sürekli kalma niyetiyle oturulan yeri,

cc) Yetki belgesi (TDYB): Yönetmelikte belirlenen şartları yerine getiren kişi ve kuruluşların tarımsal danışmanlık hizmeti verebileceklerini belirten tarımsal danışmanlık yetki belgesini,

çç) Yönetici: Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kuruluşlarda tarımsal danışmanlık faaliyetlerinin yürütülmesini sağlayan, lisans ve lisansüstü mezun kişiyi,

dd) Yönetmelik: 8/9/2006 tarihli ve 26283 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmeliği,

ee) Ziraat odaları: 15/5/1957 tarihli ve 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanununa göre kurulmuş, çiftçilerin üye oldukları ve yetki belgesine sahip meslek kuruluşlarını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Tarımsal Danışmanlık Hizmetine İlişkin Genel Hükümler

Tarımsal danışmanlık hizmeti alacak tarımsal işletmeler ve sorumlulukları

MADDE 5- 

(1) Destekleme kapsamında tarımsal danışmanlık hizmeti alacak tarımsal işletmeler aşağıdaki koşulları sağlamak zorundadır:

a) ÇKS’ye ve/veya hayvan kayıt sistemine ve/veya örtü altı kayıt sistemine ve/veya su ürünleri kayıt sistemine ve/veya arıcılık kayıt sistemine ve/veya hayvan kayıt sistemine ve/veya OTBİS’e kayıtlı olmak.

b) Aşağıdaki kriterlerden en az birini sağlamak:

1) Örtü altında en az iki dekar alanda üretim yapmak.

2) Bağ-bahçede en az on dekar alanda üretim yapmak.

3) Tarla ziraatında; kuruda en az yüz dekar veya yarısından fazlası kuru olmak kaydıyla kuru ve sulu toplam en az yüz dekar, suluda en az elli dekar alanda üretim yapmak.

4) Hayvancılıkta; süt sığırcılığı yapan işletmelerde en az onu sağmal olmak kaydıyla en az yirmi baş sığır, besi sığırcılığı yapan işletmelerde en az yirmisi erkek hayvan olmak kaydıyla en az elli baş sığır ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinde en az yüz küçükbaş hayvana sahip olmak.

5) Arıcılıkta en az elli adet arı kolonisine sahip olmak.

6) Su ürünleri üretim tesisine sahip olmak.

7) Kanatlı hayvan yetiştiriciliğinde; yumurta üretiminde 5000 adet, et üretiminde 10.000 adet ve üzeri kapasitede yetiştiricilik yapmak.

8) Organik tarım alanında, (1), (2), (3), (4), (5) ve (7) numaralı alt bentlerde belirtilen işletme büyüklüklerinin yarısına sahip olmak.

c) Tarımsal danışmanlık hizmeti alacak gerçek kişiler tarımsal danışmanlık hizmet bürolarının bulunduğu ilde ikamet etmek zorundadır.

(2) Yönetmelik, Uygulama Esasları ve bu Tebliğ kapsamında tarımsal danışmanlık hizmeti alacak tarımsal işletmeler, inceleme ve denetlemelerde Bakanlık yetkililerinin istediği bilgi ve belgeleri ibraz edilmek üzere hazır bulundurmakla sorumludur.

Tarımsal yayım ve danışmanlık desteğinden yararlanacak kişi ve kuruluşlar, bunların sorumlulukları, hizmet verebileceği il/ilçe sınırları

MADDE 6- 

(1) Bu Tebliğ kapsamında Ek-8’de yer alan tarım danışmanlarının sertifika bölümlerine uygun sertifikaya sahip serbest tarım danışmanları ile tarım danışmanı istihdam eden ziraat odaları ve üretici örgütleri tarımsal yayım ve danışmanlık desteğinden yararlanabilir.

(2) Tarımsal danışmanlık hizmeti verecek kişi ve kuruluşların sorumlulukları şunlardır:

a) Tarımsal danışmanlık hizmeti verecek kişi ve kuruluşlar, Başkanlıkça hazırlanan hizmet sözleşmelerini esas alarak tarımsal işletmeler ile sözleşme imzalar. Sözleşme imzalanırken vekâlet kabul edilmez.

b) Hizmet sözleşmelerinin her sayfası taraflarca paraflanır, son sayfa imzalanır ve sözleşme 31/12/2022 tarihinde sona erer.

c) Tarımsal danışmanlık hizmeti; Yönetmelik, Uygulama Esasları ve bu Tebliğde yer alan hükümler doğrultusunda sunulur.

ç) 2020 yılı TYDD kapsamında olan tarımsal işletmelerin sözleşmeleri 31/12/2022 tarihini kapsaması halinde sözleşmeleri geçerli sayılır.

d) Bakanlıkça, bir dilimi veya tamamı ödenmiş olan TYDD’nin bu Tebliğde belirtilen hükümler doğrultusunda geri alınmasına karar verilmesi durumunda, TYDD olarak alınan tutar ilgili hesaba yatırılmak suretiyle iade edilir.

e) İnceleme ve denetlemelerde Bakanlık yetkililerinin istediği bilgi ve belgeler ibraz edilmek üzere hazır bulundurulur.

f) Tarımsal danışmanlık hizmet sözleşmesinin, mücbir sebeplerden dolayı tek taraflı veya karşılıklı feshedilmesi durumunda, bu durum on beş gün içerisinde il/ilçe müdürlüğüne bildirilir.

g) Tarımsal işletmeye tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kuruluştaki tarım danışmanı, ölüm, sürekli hastalık, doğal afetler, evlilik, boşanma, eğitim durumu, tutukluluk hali, askerlik yükümlülüğünü yerine getirme, sertifikanın geçici iptali veya sertifikanın iptali, serbest tarım danışmanı yetki belgesi başvurusu yapma ve kamu kurum/kuruluşlarında görev alma sebepleri dışında değiştirilemez. Bu sebeplerden dolayı tarım danışmanının görevinden ayrılması halinde tarımsal işletmeye Ek-8’deki tabloya göre hizmet verebilecek tarım danışmanı on beş gün içinde ikame edilir ve ikame edilen tarım danışmanına ait bilgi/belgeler ile Ek-3’te yer alan TYDD Başvurusunda Bulunan Kişi/Kuruluşun Hizmet Sunduğu Tarımsal İşletmelere Ait İcmal on beş gün içerisinde il/ilçe müdürlüğüne gönderilir. Yeni tarım danışmanı bilgileri, sistem üzerinde işlendikten sonra bir hafta içerisinde ilçe müdürlüğü tarafından il müdürlüğüne, iki hafta içerisinde ise il müdürlüğü tarafından Başkanlığa bildirilir.

ğ) Tarımsal işletmeye tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kuruluştaki tarım danışmanı; (g) bendinde belirtilen sebeplerden dolayı, bu Tebliğde belirtilen 31/12/2022 tarihine kadarki hizmet sunumu içerisinde ölüm hali hariç bir defadan fazla değiştirilemez.

h) Tarımsal işletmeye tarımsal danışmanlık hizmeti verecek olan tarım danışmanının sertifika türü ve sertifika bölümü bilgileri tarımsal danışmanlık hizmeti vereceği işletme tipi Ek-8’de yer alan Tarım Danışmanlarının Sertifika Bölümleri tablosuna uygun olur. Akdeniz ve Ege Bölgelerinde bitkisel üretim yapan işletmelere tarımsal danışmanlık hizmeti sunan ziraat odası ve üretici örgütlerinde Bitki Koruma bölümü sertifikaya sahip en az bir tarım danışmanı istihdam edilir. Bu hükümler, 2020 yılı TYDD kapsamında kuruluşta istihdam edilen ve hâlihazırda tarımsal danışmanlık hizmeti sunan tarım danışmanları için uygulanmaz.

ı) 2020 yılı TYDD kapsamında tarımsal danışmanlık hizmeti veren kuruluş ile tarım danışmanı arasında imzalanan hizmet sözleşmeleri 31/12/2022 tarihini kapsaması halinde sözleşmeleri geçerli olur. Tarımsal danışmanlık hizmeti veren kuruluş ile tarım danışmanı arasında hizmet sözleşmelerinin süresi yirmi dört aydan az olamaz.

i) Tarımsal danışmanlık hizmeti veren kişi ve kuruluşlarda istihdam edilen tarım danışmanı tarımsal danışmanlık hizmet bürolarının bulunduğu ilde ikamet etmek zorundadır.

j) TYDD’den faydalanan ziraat odası ve üretici örgütlerinde bu Tebliğin uygulama süresince yönetici istihdam etme şartı aranmaz.

k) Tarımsal danışmanlık hizmeti veren kişi ve kuruluşlar; tarımsal desteklemelerin herhangi birinden men edilen tarımsal işletmelere, men edildiği süre boyunca TYDD kapsamında hizmet sunamaz.

l) Bu Tebliğin uygulama süresince, kesinleşen Ek-3’te yer alan tarımsal işletmelerde meydana gelen eksilmelerin % 20’yi geçmemesi koşulu ile uygulama esaslarında belirlenen azami işletme sayısı esas alınarak TYDD’ye konu olmayan diğer tarımsal işletmeler ile sözleşme imzalanarak tarımsal danışmanlık hizmeti sunulabilir. Bu tarımsal işletmeler TYDD’ye konu edilemez.

(3) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşların hizmet verebileceği il ve ilçe sınırları ile ilgili hususlar aşağıdadır:

a) Üretici örgütleri; bulundukları il/ilçe sınırları dâhilinde yetkilendirilmiş birimleri aracılığı ile tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetlerinde bulunabilirler.

b) Ziraat odaları; ilgili mevzuatına uygun olarak bulundukları ilçe veya hizmet verdiği çiftçilerin bulunduğu ilçe sınırları dâhilinde tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetlerinde bulunabilirler.

c) Serbest tarım danışmanları sadece bulundukları il sınırları içerisinde tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetlerinde bulunabilirler.

Tarımsal danışmanlık hizmeti

MADDE 7- 

(1) Kişi ve kuruluşun sunacağı tarımsal danışmanlık hizmetleri ile ilgili hususlar şunlardır:

a) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunacak serbest tarım danışmanları ile kuruluşlar ve kuruluşlarda istihdam edilen tarım danışmanları Yönetmelik, bu Tebliğ ve Uygulama Esaslarında belirlenen görevleri yerine getirir. İl teknik komitesi Uygulama Esaslarında belirlenen işletme kontrol sıklıklarını bu Tebliğin uygulama süresince geçerli olmak üzere en fazla yüzde elli oranında azaltabilir.

b) Uygulama Esasları kapsamında tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kuruluşlar ile çiftçiler arasında imzalanan tarımsal danışmanlık hizmet sözleşmesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kuruluşlar, her bir faaliyette bir defadan az olmamak üzere demonstrasyon, tarla günü, çiftçi toplantısı, çiftçi inceleme gezisi düzenler. Danışmanın yıllık planında yer alacak bu faaliyetler il/ilçe müdürlüğü koordinasyonunda gerçekleştirilir. Bu faaliyetlerden tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kuruluşun tüm üyeleri faydalanabilir. Bu faaliyetler için düzenlenecek belgeler ile faaliyetlerin izlenmesinde kullanılacak formlar Başkanlıkça belirlenir. Bu faaliyetlerin konuları seçilirken il yayım programları dikkate alınır.

c) İl/ilçe müdürlüğü, tarımsal danışmanlık hizmeti sunan serbest tarım danışmanı ve kuruluşlarda istihdam edilen tarım danışmanlarına Bakanlık uygulamaları hakkında eğitim verebilir.

ç) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan serbest tarım danışmanı ve kuruluşlarda istihdam edilen tarım danışmanları Bakanlık uygulamaları hakkında çiftçileri bilgilendirir.

d) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan serbest tarım danışmanı ve kuruluşlarda istihdam edilen tarım danışmanları tarımsal işletmelerce üretilen tarımsal ürünlerin dijital ortamda pazarlanması amacıyla Bakanlığımız tarafından yönetilen Dijital Tarım Pazarı (DİTAP) hakkında çiftçileri bilgilendirir ve çiftçinin ürününü DİTAP üzerinden satması konusunda yönlendirme yapar ve gerekli desteği sağlar.

Tarımsal danışmanlık giderleri

MADDE 8- 

(1) Tarımsal danışmanlık hizmeti giderleri aşağıdaki kalemlerden oluşur:

a) Personel giderleri.

b) Büro giderleri.

c) Malzeme giderleri.

ç) Diğer giderler.

d) Ziraat odası ve üretici örgütlerine ödenen TYDD’nin tamamı sadece tarım danışmanı ücreti, ücrete bağlı vergi ve sigorta giderleri olarak kullanılır, tarımsal danışmanlık faaliyetinin diğer giderleri kuruluş kaynaklarından karşılanır.

(2) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluş, hizmet giderlerini karşılamak üzere hizmet sunduğu tarımsal işletmelerden Yönetmelik hükümlerine uymak şartıyla ücret talep edebilir. Tarımsal işletmelerden tahsil edilen bu ücret veya ödenen TYDD için tarımsal işletmeler adına serbest meslek makbuzu veya fatura düzenlenir.

Tarım danışmanlarının görevleri

MADDE 9- 

(1) Bitkisel üretim yapan tarımsal işletmelere tarımsal danışmanlık hizmeti veren tarım danışmanlarının işletme danışmanlığı kapsamında yapacağı görevler şunlardır:

a) Bakanlık görev alanına giren konularda, hizmet sunduğu tarımsal işletmeler veya görev yaptığı kuruluşun üyeleri ile ilgili anket, gözlem ve veri toplama işlerini yapmak ve sonuçlarını il/ilçe müdürlüklerine ulaştırmak.

b) Sertifikalı tohum, fidan ve fide kullanımı ile birlikte, yörenin ekolojik yapısına uygun çeşit seçimini, modern sulama sistemlerini ve alternatif tarımsal üretimi teşvik etmek, organik tarım-iyi tarım uygulamaları gibi sürdürülebilir ve çevreye duyarlı tarım yöntemlerinin yaygınlaşmasını sağlamak.

c) Toprak analizi sonuçlarına göre gübre kullanımı konusunda tarımsal işletmeleri bilgilendirmek, uygulama yapmak ve özendirmek.

ç) Tarımsal desteklemeler, kredi ve hibeleri takip ederek bunlarla ilgili bilgi vermek, yönlendirmek, teşvik etmek, gerektiğinde proje hazırlamak, hizmet sunduğu tarımsal işletmeler veya görev yaptığı kuruluşun üyelerinin işletme ve arazi kontrollerini gerçekleştirerek il/ilçe müdürlüğüne iletmek.

d) Bitki ve çevre sağlığının korunması konusunda işletmeleri bilgilendirmek.

(2) Hayvansal üretim yapan tarımsal işletmelere tarımsal danışmanlık hizmeti veren tarım danışmanlarının işletme danışmanlığı kapsamında yapacağı görevler şunlardır:

a) Bakanlığın görev alanına giren konularda, hizmet sunduğu tarımsal işletmeler veya görev yaptığı kuruluşun üyeleri ile ilgili anket, gözlem ve veri toplama işlerini yapmak ve sonuçlarını il/ilçe müdürlüklerine ulaştırmak.

b) Tarımsal desteklemeleri takip ederek bunlarla ilgili bilgi vermek, yönlendirmek, teşvik etmek, gerektiğinde proje hazırlamak, hizmet sunduğu tarımsal işletmeler veya görev yaptığı kuruluşun üyelerinin işletme ve hayvan tespitlerini yaparak il/ilçe müdürlüğüne bildirmek.

c) İl/ilçe müdürlüğü kontrolünde uygun eğitim durumu, yeterli donanım ve teknolojik altyapı var ise hayvanlara küpe takıp veri girişinde bulunmak ve hayvan kayıt sistemine ilişkin bilgilerin sağlıklı tutulmasında yetiştiriciye yardımcı olmak.

ç) Eğitim durumunun uygun olması ve ilgili mevzuatın şartlarını sağlamak kaydıyla salgın hastalık durumunda il/ilçe müdürlüğüne bildirimde bulunmak, konulan kordon, tecrit, dezenfeksiyon, karantina ve duyuru gibi idari ve fenni tedbirlerin alınmasına yardımcı olmak, bu konuda alınan kararları uygulamak.

d) Eğitim durumunun uygun olması ve ilgili mevzuatın şartlarını sağlamak kaydıyla il/ilçe müdürlüğü tarafından verilen talimatla, hastalık teşhisi için biyolojik madde (tüberkülin, mallein ve benzeri) uygulama çalışmalarında bulunmak ve hayvan sağlığı ile ilgili acil durumlarda (hayati tehlike durumunda) ilk müdahaleyi yaparak hasta sahibini yönlendirmek.

e) Su ürünleri üretimi yapan işletmelere tarımsal danışmanlık hizmeti veren tarım danışmanları (a) ve (b) bentlerinde belirtilen görevlerden sorumludur.

Tarımsal danışmanlık hizmeti verecek kişi ve kuruluşların denetlenmesi

MADDE 10- 

(1) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşların denetlenmesine dair hususlar şunlardır:

a) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşların denetlenmesi için ilde koordinasyon ve tarımsal veriler şube müdürü, ilçede ilçe müdürü başkanlığında üç kişilik bir denetleme komisyonu oluşturulur. Komisyonun oluşumunda, varsa tarım yayımcısı sertifikasına sahip olan kişiler öncelikli olmak üzere teknik personel görevlendirilir.

b) Komisyon, tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşları; şikâyet, ihbar gibi olağan dışı durumlarda yapılacak denetimler hariç birinci ve ikinci dilim ödeme işlemi gerçekleşmeden önce, bu Tebliğin uygulama süresince yılda en az iki defa denetler.

c) Komisyon, tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşları, Yönetmelik, Uygulama Esasları ve bu Tebliğe göre denetleyerek denetim raporu düzenler.

ç) İl müdürlüğünde koordinasyon ve tarımsal veriler şube müdürü başkanlığında oluşturulan komisyon, il müdürü kararı ile ilçelerde de ayrıca denetleme yapabilir.

d) Komisyon veya komisyon tarafından görevlendirilecek ve en az iki teknik elemandan oluşan heyet, denetlenen kişi ve kuruluştan tarımsal danışmanlık hizmeti alan tarımsal işletmelerin en az % 25’i ile görüşme yapar ve tutanak düzenler. Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşların bürosunun bulunduğu ilçe sınırları dışında, hizmet alan tarımsal işletmeler için ilçeler arası koordinasyon sağlanmak suretiyle tarımsal işletmenin bulunduğu il/ilçe komisyon veya komisyon tarafından görevlendirilecek heyet tarafından görüşmeler yapılır. Yapılan çiftçi görüşmelerinde memnuniyetsizlik oranı % 20 ve üzerinde olduğunda ceza işlemleri uygulanır.

e) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşun denetlemesinde; Ek-9’da yer alan Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetleri Denetleme Formu ve Ek-10’da yer alan Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetleri Denetleme Raporu kullanılır. Bakanlık, bu form ve rapor üzerinde değişiklik yapmaya yetkilidir.

f) Denetim sürecinde haklarında olumsuz rapor tutulan kişi ve kuruluşların durumları il teknik komitesinde görüşülüp, Yönetmelik ve Uygulama Esasları ile bu Tebliğde belirtilen hususlar dikkate alınarak karara bağlanır. Bu kararlara itiraz, Yönetmeliğin 29 uncu maddesine göre yapılır.

g) Bu Tebliğde öngörülen sürede denetleme işlemi tamamlanamayan veya denetleme sürecinde haklarında olumsuz rapor tutulan kişi ve kuruluşların TYDD ödemeleri il müdürlüğünün talebi ile denetleme süreci sonuçlanıncaya kadar Başkanlıkça durdurulur.

ğ) Başkanlık; üzerinde idari, adli soruşturma bulunan kişi ve kuruluşların TYDD ödemelerini durdurur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Başvuru İşlemleri, Belgeler ve Ödeme

Başvuracak kişi ve kuruluşlar ile istenecek belgeler

MADDE 11- 

(1) Tarımsal işletmeler ile imzalanan sözleşmelerine istinaden 6 ncı maddenin birinci fıkrasında belirtilen kişi ve kuruluşlardan 15/1/2022 tarihine kadar yetki belgesi alan kişi ve kuruluşlar TYDD’ye başvurabilir.

(2) TYDD’ye başvuracak kişi ve kuruluşlar adına başvuru yapmaya yetkili kişiler şunlardır:

a) Ziraat odası başkanı.

b) Birlik başkanı.

c) Kooperatif başkanı.

ç) Serbest tarım danışmanı.

(3) Başvuru sırasında istenecek belgeler şunlardır:

a) Ek-1’de yer alan TYDD Başvuru Formu ve Taahhütname ile Ek-2’de yer alan TYDD Başvurusunda Bulunan Kişi/Kuruluşa Ait Bilgi Formu.

b) Uygulama Esaslarında belirtilen hükümler doğrultusunda düzenlenecek ve bir tarım danışmanının hizmet sunacağı tarımsal işletme sayısı Uygulama Esaslarında belirlenen sayılardan az olmamak üzere, Ek-3’te yer alan icmal.

c) Her tarımsal işletme için, tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşlarla yapılan tarımsal danışmanlık hizmet sözleşmesi.

ç) Serbest tarım danışmanı, ziraat odası ve üretici örgütlerinin SGK prim borcu olmadığına dair ilgili kurumdan alınan belge.

d) Serbest tarım danışmanı, ziraat odası ve üretici örgütlerinin vadesi geçmiş vergi borcu olmadığına dair ilgili kurumdan alınan belge.

e) Kuruluşlar adına başvuru yapmaya yetkili ziraat odası başkanı, birlik başkanı ve kooperatif başkanı için başvuru yapabileceğine dair alınan yönetim kurulu/yetkili kurul kararının onaylı sureti.

f) Tarımsal danışmanlık hizmeti verdiği işletmenin tipine göre, her işletme için aşağıdaki belgelerden biri veya birkaçı:

1) ÇKS belgesi.

2) AKS belgesi.

3) Örtü altı kayıt sistemi belgesi.

4) Su ürünleri yetiştiricilik belgesi.

5) Hayvan pasaportlarının veya listelerinin il/ilçe müdürlüğü onaylı sureti.

6) Hayvan kayıt sisteminden alınan belge/liste.

7) OTBİS’e kayıtlı olduğuna dair il veya ilçe müdürlüğünden alınan yazı.

8) Kanatlı hayvan yetiştiriciliği için, etlik veya yumurta tavukçuluğu sürü durumunu ve sürüdeki hayvan sayısını gösteren il veya ilçe müdürlüklerinden alınan onaylı işletme tescil belgesi.

9) Bakanlıkça, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile 22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu kapsamında arazi toplulaştırması uygulanan köylerde, ÇKS güncellemesinin yapılamadığı hallerde il müdürlüğünce düzenlenecek ve ÇKS bilgilerini ihtiva eden belge.

10) Bilgi sisteminden temin edilebilen bilgi ve belgelerin istenmesine gerek olmayıp, sistemden kontrol edilmesi yeterli olur.

(4) TYDD’ye başvuran kişi ve kuruluşlarda istihdam edilen tarım danışmanına ait yerleşim yeri adresi, tarımsal danışmanlık hizmet bürolarının bulunduğu ilde ikamet ettiğine dair TYDBİS’ten kontrol edilir.

Başvuru tarihi, başvuru işlemleri ve askı işlemleri

MADDE 12- 

(1) Başvuru tarihi, başvuru işlemleri ve askı işlemlerine ilişkin usul ve esaslar şunlardır:

a) TYDD’den faydalanmak isteyen kişi ve kuruluşlar, bu Tebliğin yayımlanmasından itibaren on gün içinde, son başvurunun tatil gününe gelmesi halinde takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar istenen belgeler ile birlikte, tarımsal danışmanlık hizmet bürosunun bulunduğu yerdeki ilçe müdürlüğüne, ilçe müdürlüğü bulunmayan yerde il müdürlüğüne başvurur. Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kuruluşların şubesi var ise şube bürosunun bulunduğu yerdeki ilçe müdürlüğüne, ilçe müdürlüğü bulunmayan yerde il müdürlüğüne başvuru yapılır.

b) Ek-4’te yer alan Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerine Destekleme Ödemesi Yapılması Hakkında Tebliğ Kapsamında Destekleme Ödemesi Yapılacak Kişi/Kuruluşlara Ait İlçe İcmali ve Ek-6’da yer alan Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Desteğine Başvuran Kişi/Kuruluşun Hizmet Sunduğu Tarımsal İşletmelere Ait İlçe İcmalinin ilçe/il müdürlüğünce bilgi sistemine kayıt edilmesi esnasında; tarımsal işletmelerle yapılan sözleşmeler ve Bakanlık kayıt sistemlerinden alınan belgelerde (ÇKS, AKS ve benzeri) görülen bir eksiklik veya hata varsa, icmallerin TYDBİS’e kayıt süresi boyunca gerekli düzeltmeler yapılır. Ek-4 ve Ek-6 İlçe İcmalleri ilçe müdürlüğünce, ilçe müdürlüğünün olmadığı yerde il müdürlüğünce son başvuru tarihinden itibaren on gün içerisinde TYDBİS’e kayıt edilir. İl müdürlüğü tarafından sistemden alınan Ek-5’te yer alan Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerine Destekleme Ödemesi Yapılması Hakkında Tebliğ Kapsamında Destekleme Ödemesi Yapılacak Kişi/Kuruluşlara Ait İl İcmali ve Ek-7’de yer alan Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Desteğine Başvuran Kişi/Kuruluşun Hizmet Sunduğu Tarımsal İşletmelere Ait İl İcmali çıktıları onaylanarak askıya çıkarılmak üzere başvurunun yapıldığı ilçe müdürlüklerine gönderilir. Son başvuru tarihinden itibaren on gün sonra il ve ilçe müdürlüklerinde askıya çıkarılır. İcmaller beş gün süreyle askıda bırakılır. Askıya çıkma ve indirme tarih ve saati tutanağa bağlanır. Askı süresince il müdürlüğüne yapılan itirazlar en geç beş gün içerisinde il teknik komitesi tarafından değerlendirilerek karara bağlanır ve kabul edilen değişiklikler icmale işlenerek kesinleşmiş Ek-5 ve Ek-7 icmalleri alınır. Herhangi bir itiraz olmadığı takdirde icmallerdeki bilgiler doğru kabul edilir. Daha sonra yapılacak itirazlar değerlendirmeye alınmaz ve herhangi bir hak doğurmaz.

c) Tarımsal işletme birden fazla kişi ve kuruluştan hizmet aldığı takdirde, yazılış sırasına göre olmak üzere; ceza durumu, kuruluşa üyelik durumu, işletmenin ağırlıklı tarımsal faaliyeti ile tarımsal danışmanlık hizmetinin uyumu, tarım danışmanı sertifika türü, yetki belgesi tarihi, sözleşme tarihi ve başvuru tarihine göre il müdürlüğünün belirlediği bir kuruluştan hizmet alır. Diğer kişi ve kuruluş, icmaller askıya çıkmadan önce Ek-3’teki icmalde eksilen tarımsal işletmelerin yerine yeni tarımsal işletmeler belirler. Bu tarımsal işletmelerle ilgili belgeleri ve yeniden düzenlediği Ek-3’teki icmali TYDD başvurusunun yapıldığı il/ilçe müdürlüğüne sunar ve Ek-3’teki icmalde başka bir değişiklik yapılmaz.

ç) İcmalleri askıya çıkarma ve indirme tarihinin resmî tatil gününe denk gelmesi halinde icmalleri askıya çıkarma ve indirme işlemi resmî tatili takip eden ilk iş günü gerçekleştirilir.

d) Başvuru bitiş tarihinden sonra Ek-4 ve Ek-6 İcmallerinin TYDBİS’e kayıt edilmesi esnasında tarımsal işletmelerle yapılan sözleşmeler ve Bakanlık kayıt sistemlerinden alınan belgelerde tespit edilen eksik ve hataların düzeltilmesi neticesinde oluşan değişiklikler ile askı süresi içinde verilen itiraz dilekçelerinde talep edilen değişiklikler dışında çiftçinin beyanı ile 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen kayıt sistemlerinde yapılacak güncellemeler TYDD ödemesine esas olamaz.

e) TYDD’ye başvurmuş olan kişi ve kuruluşlardan, il/ilçe müdürlüklerinde oluşturulan komisyonlarca veya Başkanlıkça Yönetmelik, Uygulama Esasları ve bu Tebliğ kapsamında yapılan denetleme ve inceleme sonucu Yönetmeliğin 24 üncü maddesinde tanımlanan cezalardan kınama ve üstü ceza verilmiş kişi ve kuruluşlar il/ilçe icmalinden çıkartılır.

f) Tarımsal danışmanlık hizmet sözleşmesi herhangi bir nedenden dolayı tek taraflı veya karşılıklı feshedilen tarımsal işletmeler il/ilçe icmalinden çıkartılır.

(2) TYDD birinci ve ikinci dilim ödemeleri yapılmadan önce; tarım danışmanının sözleşme yapıldığı tarihten itibaren SGK prim ödemesinin aylık bazda icmalini gösteren belge, ücret hesap pusulası ve maaş dekontları, teminat alınması ve ödeme icmallerinin Başkanlığa gönderilmesi aşağıdaki şekilde gerçekleştirilir:

a) 1/6/2022 tarihi sonrasına kadar gönderilmesi gereken birinci dilim ödemeye esas il icmali ile 1/11/2022 tarihi sonrasına kadar gönderilmesi gereken ikinci dilim ödemeye esas il icmali Başkanlığa gönderilmeden önce; tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kuruluşlarda istihdam edilen tarım danışmanının sözleşme yapıldığı tarihten itibaren SGK prim ödemesinin aylık bazda icmalini gösteren belge Banka veya diğer banka maaş dekontları ile kuruluş tarafından tarım danışmanı adına düzenlenmiş ücret hesap pusulası TYDD başvurusunun yapıldığı il/ilçe müdürlüğüne teslim edilir. Bu işlemi uygulamayan kuruluşlar il/ilçe icmalinden çıkartılır.

b) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşlar, ödenecek olan toplam TYDD tutarının %10’u kadar süresiz banka teminat mektubunu 11 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen yetkili kişiler aracılığı ile 1/6/2022 tarihinden önce il müdürlüğüne teslim eder veya ödenecek olan toplam TYDD tutarının %5’i kadar tutarı, il defterdarlığınca açılan hesaba yatırır. İl müdürlüğü tarafından teyidi alınan kesin teminat mektupları muhafazası için defterdarlık muhasebe müdürlüğüne teslim edilir. Bu işlemi uygulamayan kişi ve kuruluşlar il/ilçe icmalinden çıkartılır.

c) Teminat mektuplarının toplam tutarı ödenecek olan toplam TYDD tutarının %10’undan az olmamak kaydıyla, T.C. Ziraat Bankası ve/veya diğer bankalardan, birden fazla kesin teminat mektubu alınabilir.

ç) 1/11/2022 tarihi sonrasına kadar gönderilmesi gereken ikinci dilim ödemeye esas il icmali Başkanlığa gönderilmeden önce serbest tarım danışmanı, ziraat odası ve üretici örgütlerinin vadesi geçmiş vergi borcu olmadığına dair ilgili kurumdan alınan belge TYDD başvurusunun yapıldığı il/ilçe müdürlüğüne teslim edilir. Bu işlemi uygulamayan kişi ve kuruluşlar il/ilçe icmalinden çıkartılır.

d) Bu Tebliğin uygulama süresince iki defa olmak üzere 1/6/2022 tarihinden sonra birinci dilim ve 1/11/2022 tarihinden sonra yapılacak olan ikinci dilim ödemesine ait Ek-4 ve Ek-6 ödeme icmalleri ilçe müdürlüğünden il müdürlüğüne beş gün içinde, Ek-5 ve Ek-7 icmalleri il müdürlüğünden Başkanlığa on gün içinde gönderilir.

e) Geri ödemesi olan kişi ve kuruluşların icmalleri, geri ödeme işlemi tamamlandıktan sonra Başkanlığa gönderilir.

f) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşa 13 üncü maddenin sekizinci fıkrası kapsamında ödeme yapılabilmesi için, 36 haftalık hizmet sunumu tamamlandıktan sonra, Ek-7’de yer alan Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Desteğine Başvuran Kişi/Kuruluşun Hizmet Sunduğu Tarımsal İşletmelere Ait İl İcmali ve Ek-11’de yer alan Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerine Destekleme Ödemesi Yapılması Hakkında Tebliğ Kapsamında Doğum İznine Ayrılan Tarım Danışmanları İçin Destekleme Ödemesi Yapılacak Kişi/Kuruluşlara Ait İlçe/İl İcmali düzenlenerek Başkanlığa gönderilir.

g) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşlar; Yönetmelik, bu Tebliğ ve Uygulama Esaslarında belirtilen form ve raporları il/ilçe müdürlüğüne teslim edene kadar ödeme icmalleri düzenlenmez.

ğ) Başkanlığa gönderilen Ek-5’te yer alan il icmalleri ödeme işlemleri yapılmak üzere, ilgili birime gönderilir.

h) Ödemeler, Bakanlık tarafından gerekli kaynağın bankaya aktarılmasını müteakip Banka tarafından yapılır.

Ödeme

MADDE 13- 

(1) TYDD’ye başvuran kişi ve kuruluşlara, Uygulama Esaslarında belirlenen işletme sayısının % 80’inin altına düşmemesi ve hizmet sunması koşulu ile bir tarım danışmanı için 52.000 TL TYDD ödemesi yapılır.

(2) Bakanlık tarafından yetkilendirilerek tarımsal yayım ve danışmanlık hizmeti sunan; üretici örgütü, ziraat odası ve bunların şubeleri de dahil olmak üzere bünyelerinde çalıştırdıkları en fazla beş tarım danışmanı için TYDD ödemesi yapılır.

(3) Kişi ve kuruluşa her bir tarım danışmanı için yıllık 52.000 TL TYDD, 31/12/2022 tarihine kadar hizmet sunumu zorunluluğu saklı kalmak kaydıyla, 1/6/2022 tarihinden sonra 26.000 TL ve 1/11/2022 tarihinden sonra 26.000 TL olmak üzere iki dilim halinde Bakanlıkça belirlenen tarihlerde ödenir.

(4) Ödeme tarihleri kaynak durumuna göre Bakanlıkça belirlenir. TYDD ödemeleri 2022 yılı bütçesinden karşılanır. Başkanlık, iller bazında TYDD desteği verilecek serbest tarım danışmanı ile kuruluşlardaki tarım danışmanı sayısı ve öncelik kriterlerini belirlemeye yetkilidir.

(5) Üzerinde haciz kararı bulunan kişi ve kuruluşlara 31/12/2022 tarihine kadarki hizmet sunumunu müteakip TYDD ödemesi yapılır. Bu durumdaki kişi ve kuruluşların birinci dilim TYDD ödemesi 31/12/2022 tarihine kadarki hizmet sunumu sonuna ertelenir.

(6) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşlara 17 nci madde kapsamında yapacakları geri ödeme işlemi tamamlanana kadar TYDD ödemesi yapılmaz.

(7) TYDD ödemeleri, şubesi olan kuruluşlar için, yetki belgesinin verildiği ilin banka şubesinden yapılır. Merkezinde faaliyet göstermeyen kuruluşlara şubeleri için ödeme yapılmaz.

(8) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kadın tarım danışmanının doğum yapması ve durumu doktor raporu ile belgelemesi şartıyla, tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşun talep etmesi durumunda, bu Tebliğde belirtilen hizmet sunumunun en az 36 haftalık süresinde tarımsal danışmanlık hizmeti sunmaları halinde, tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşa tarım danışmanı için 36.000 TL ödenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İl Teknik Komiteleri

İl teknik komitelerinin görevleri

MADDE 14- 

(1) İl teknik komiteleri aşağıdaki görevleri yürütür:

a) İl teknik komitesi il düzeyinde tarımsal yayım ve danışmanlık hizmet sunumunun kalite ve verimliliğini artırmak, hizmet sunumundaki aksaklıkları ortadan kaldırmak için ilgili mevzuata uygun her türlü tedbir ve kararı alır.

b) İl teknik komitesi tarımsal danışmanlık hizmetleri kapsamında, düzenlenecek faaliyetlerin sayısını artırmaya, yeni faaliyet eklemeye ve faaliyetlerin konusunu belirlemeye yetkilidir.

c) İl teknik komitesi tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşların TYDD’ye başvurularını sağlamak üzere her türlü tedbiri alır.

ç) İl teknik komitesi il düzeyinde tarımsal danışmanlık hizmet sunumu ve TYDD ile ilgili her türlü işlemi denetlemek üzere gerek görürse, il müdürlüklerinden koordinasyon ve tarımsal veriler şube müdürü başkanlığında oluşturulan denetleme komisyonunu görevlendirebilir.

d) İl teknik komitesi gerçeğe aykırı beyanda bulunanlar hakkında gerekli idari ve hukuki işlemleri yapmaya yetkilidir ve alınan kararların uygulanması yönünde komite başkanı aracılığı ile ilgili mercilere girişimde bulunur.

e) İl teknik komitesi haksız yere TYDD’den yararlandığı tespit edilen kişi ve kuruluşların beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmamasını değerlendirir ve karara bağlar. Ayrıca gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğunu tespit eden il/ilçe müdürlüğü de, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunur.

f) İl teknik komitesi, bu Tebliğin uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek ihtilaflı konuları çözmeye ve karar almaya yetkilidir. İl teknik komitesinin kararlarına yapılan itirazlar Merkez Teknik Komitesi bünyesinde Yönetmelik hükümlerine göre oluşturulan disiplin komisyonu tarafından değerlendirilir ve kesin olarak karara bağlanır.

Desteklemelerin denetimine ilişkin görev ve yetkiler

MADDE 15- 

(1) Tarımsal yayım ve danışmanlık desteği uygulamasının denetimini sağlayacak tedbirleri almaya Bakanlık yetkilidir. Uygulamaya ilişkin inceleme ve denetimler Bakanlık tarafından yapılır.

(2) Destekleme uygulamaları, inceleme ve denetimin yanı sıra ilgili mevzuatın öngördüğü her türlü denetime tabidir.

(3) Yapılan denetimler sırasında, tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşların, tarımsal işletme sahiplerinin, bilgilerinde gerçeğe aykırı beyan veya verdikleri belgelerde sahte evrak tespit edilmesi halinde bunlar hakkında ilgili Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulur. Ayrıca ilgili memurlar hakkında da gerekli yasal işlemler yürütülür. Bakanlık, gelen münferit şikâyet ve ihbarları ayrıca değerlendirir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Desteklemeden Yararlanamayacaklar, Desteklemenin Geri Alınması,

İdari Yaptırımlar ve Diğer Hükümler

Desteklemeden yararlanamayacaklar

MADDE 16- 

(1) Aşağıda belirtilen kişi ve kuruluşlar TYDD ödemesinden faydalanamaz:

a) 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen nitelikleri taşımayan tarımsal işletmelere tarımsal danışmanlık hizmeti sunanlar.

b) Ek-8’de yer alan Tarım Danışmanlarının Sertifika Bölümlerine uygun sertifikaya sahip serbest tarım danışmanları, tarım danışmanı istihdam eden ziraat odaları ve üretici örgütlerinden istenen belgelerle birlikte 12 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen yer ve süre içerisinde başvurmayanlar.

c) TYDD ödemesinden faydalanmak üzere başvuru yapan kişi ve kuruluşlardan gerçeğe aykırı beyanda bulunan ve belge ibraz edenler.

ç) Kamu tüzel kişileri.

d) Men edildiği süre ile sınırlı olmak üzere, tarımsal desteklemelerin herhangi birinden men edilmiş olan tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşlar.

e) Tarımsal desteklemelerden herhangi birinden men edilen bir tarımsal işletmenin men edildiği süre boyunca, bu tarımsal işletmeye tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşlar.

f) Yönetmelik, Uygulama Esasları ve bu Tebliğ kapsamında yapılan inceleme ve denetleme sonrası, yapılan hizmet sunumu süresince; Yönetmeliğin 24 üncü maddesinde belirtilen uyarma, kınama, sertifikanın/yetki belgesinin geçici olarak alıkonulması, sertifikanın/yetki belgesinin iptali cezalarından kınama ve üstü ceza alan kişi ve kuruluşlar, yetki belgesi geçici iptali ve yetki belgesi iptali cezası hali hazırda devam eden kişi ve kuruluşlar.

g) Tarımsal danışmanlık yetki belgesi iptal edilen kuruluşun başkanı veya yönetim kurulu üyesinin, cezanın verildiği tarihten sonra görev aldığı tarımsal danışmanlık hizmeti sunan başka kuruluşlar.

ğ) Tarım danışmanı ve/veya tarım yayımcısı belgesine sahip olan kişiler aynı zamanda tarımsal işletme sahibi ise ve sahip olduğu sertifika bölümünde kendi işletmesi tarımsal danışmanlık hizmeti alıyorsa, bu tarımsal işletme için tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşlar.

h) Tarımsal işletmelere 15/1/2022-31/12/2022 tarihleri arasındaki süreden daha az süreli tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşlar.

ı) İstihdam ettiği tarım danışmanını bu Tebliğde belirtilen hizmet sunumu süresince birden fazla değiştiren kuruluşlar.

i) Bu Tebliğin uygulama süresince tarım danışmanının hizmet sunduğu tarımsal işletme sayısı, ölüm hali hariç olmak üzere, Uygulama Esaslarında belirlenen azami işletme sayısının % 80’inin altına düşen kuruluşlar.

j) Tarım danışmanının, 8 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi hükmüne uygun olarak aylık bazda banka ve diğer banka maaş dekontu ile kuruluş tarafından tarım danışmanı adına düzenlenmiş ücret hesap pusulası ve SGK prim ödemesi belgesi ile teminat veya teminat mektubunu il/ilçe müdürlüğüne süresinde teslim etmeyen kişi ve kuruluşlar.

k) Tarım danışmanı istihdam etmeyen kuruluşlar.

l) 15/1/2022 tarihinden sonra Tarımsal Danışmanlık Yetki Belgesi alan kişi ve kuruluşlar ile şube izni alanlar.

m) Yönetmelik, Uygulama Esasları ve bu Tebliğde belirtilen hükümleri yerine getirmeyen kişi ve kuruluşlar.

n) Yönetmelik, Uygulama Esasları ve bu Tebliğde belirtilen form ve raporları düzenlemeyen, bunları il/ilçe müdürlüğüne belirlenen süre içerisinde göndermeyen kişi ve kuruluşlar.

Desteklemenin geri alınması ve teminatın iadesi

MADDE 17- 

(1) Aşağıda belirtilen durumlarda bir dilimi veya tamamı ödenmiş olan TYDD, 5488 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi hükümlerine göre geri alınır:

a) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşların il/ilçe müdürlüğünde oluşturulan komisyonlar veya Başkanlıkça yapılacak inceleme ve denetimler sonrası bu Tebliğ kapsamında yapılan hizmet sunumu süresince Yönetmeliğin 24 üncü maddesinde belirtilen cezalardan kınama ve üstü ceza alan kişi ve kuruluşlara yapılan TYDD ödemesi.

b) Bu Tebliğin uygulama süresince tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluştaki tarım danışmanının hizmet sunduğu tarımsal işletme sayısı, ölüm hali hariç olmak üzere Uygulama Esaslarında belirlenen azami işletme sayısının % 80’inin altına düşen kişi ve kuruluşlara bu tarım danışmanı için yapılan TYDD ödemesi.

c) Tarımsal danışmanlık yetki belgesi iptali cezası alan kuruluşun ortağı, başkanı veya yönetim kurulu üyesi, cezanın verildiği tarihten sonra görev aldığı diğer tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kuruluşlara ödenen yılı TYDD.

ç) 16 ncı maddede yer alan kişi ve kuruluşlara yapılan TYDD ödemesi.

(2) TYDD son ödemesinin gerçekleşmesini takiben tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşun, SGK prim borcu ile vadesi geçmiş vergi borcu olmadığına dair ilgili kurumlardan aldığı belgeler ile birlikte il müdürlüğüne müracaatı halinde teminat mektubu veya hesaba yatırılan tutar kendisine iade edilir. Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşa ödenen TYDD’nin herhangi bir nedenle geri alınması durumunda gerektiğinde teminattan mahsup edilir.

(3) Tarımsal danışmanlık hizmeti sunan serbest tarım danışmanının bu Tebliğ kapsamında yapılan hizmet sunumu süresi içerisinde ölümü halinde, ödenmiş olan TYDD geri alınmaz.

İdari yaptırımlar

MADDE 18- 

(1) Yükümlülüklerini yerine getirmeyerek haksız yere TYDD ödenmesine neden olanlar ile haksız yere TYDD ödemesinden yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullanan kişi ve kuruluşlar hakkında gerekli cezai ve diğer kanuni işlemler yapılır.

(2) İdari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç olmak üzere bu Tebliğ hükümlerine aykırı olarak haksız yere TYDD ödemesinden yararlananlar hakkında 5488 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi uyarınca işlem yapılır, alınan teminat mektubu veya il müdürlüğü adına açılmış olan hesapta bulunan miktar Hazine adına irat kaydedilir.

Diğer hükümler

MADDE 19- 

(1) Bakanlık, doğal afet, salgın hastalık gibi olağanüstü durumlarda bu Tebliğ kapsamında belirtilen hizmetlerin yürütülmesine yönelik düzenleme yapmaya yetkilidir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 20- 

(1) 23/11/2019 tarihli ve 30957 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerine Destekleme Ödemesi Yapılması Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2019/49) yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 21- 

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 22- 

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

 

Ekleri için tıklayınız

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI KONTROLÜNE TABİ BELİRLİ ÜRÜNLERİN GİRİŞİNE YETKİLİ GÜMRÜK İDARELERİ İLE RESMİ KONTROLLERİNİ YAPMAYA YETKİLİ İL TARIM VE ORMAN MÜDÜRLÜKLERİNİN BELİRLENMESİNE DAİR TEBLİĞ

Resmî Gazete Tarihi: 05.10.2013 Resmî Gazete Sayısı: 28786

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI KONTROLÜNE TABİ BELİRLİ ÜRÜNLERİN GİRİŞİNE YETKİLİ GÜMRÜK İDARELERİ İLE RESMİ KONTROLLERİNİ YAPMAYA YETKİLİ İL TARIM VE ORMAN MÜDÜRLÜKLERİNİN BELİRLENMESİNE DAİR TEBLİĞ (1)

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –  (Değişik: RG-1/5/2020-31118)(2)

(1) Bu Tebliğin amacı; 21/12/2011 tarihli ve 28149 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ülkeye Girişte Veteriner Kontrollerine Tabi Olan Hayvan ve Ürünlere Dair Yönetmelik kapsamındaki hayvan ve ürünler ile 3/12/2011 tarihli ve 28131 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Karantinası Yönetmeliği kapsamındaki bitki ve bitkisel ürünlerin ülkeye giriş gümrük idarelerini, belirli eşyanın ithalat gümrük idareleri ile 14/12/2018 tarihli ve 30625 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Koruma Ürünleri ile Bitki Koruma Ürünü Hammaddelerinin İthalatı Hakkında Yönetmelik kapsamındaki bitki koruma ürünleri ile bitki koruma ürünü imalatında kullanılan hammaddelerin ithalat kontrollerini yapmaya yetkili il tarım ve orman müdürlüklerini, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitkisel Gıda ve Yem İthalatının Resmi Kontrollerine Dair Yönetmelik kapsamındaki gıda, gıda ile temas eden madde ve malzeme ve yemlerin gıda veya yem güvenilirliğine ilişkin resmi kontrolleri yapmaya yetkili il tarım ve orman müdürlüklerini tespit ve ilan etmektir. 

Dayanak

MADDE 2 – (Değişik: RG-1/5/2020-31118)(2)

(1) Bu Tebliğ, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 34 üncü maddesine, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 10 uncu maddesine, Ülkeye Girişte Veteriner Kontrollerine Tabi Olan Hayvan ve Ürünlere Dair Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesine, Bitkisel Gıda ve Yem İthalatının Resmi Kontrollerine Dair Yönetmeliğin 15 inci maddesine, Bitki Karantinası Yönetmeliğinin 6 ncı maddesine ve Bitki Koruma Ürünleri ile Bitki Koruma Ürünü Hammaddelerinin İthalatı Hakkında Yönetmeliğin 7 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Yetkili idareler

MADDE 3 – 

(1) (Değişik: RG-4/4/2014-28962) Veteriner kontrollerine tabi olan hayvan ve ürünlerin Türkiye Gümrük Bölgesine girişi ek-1’de yer alan listede belirtilen gümrük idarelerinden gerçekleştirilir. Veteriner kontrollerini yürütmeye yetkili (Değişik ibare: RG-18/12/2018-30629)   Tarım ve Orman Bakanlığı birimleri (Değişik ibare: RG-18/12/2018-30629)  Tarım ve Orman Bakanlığının resmi internet sitesinde yayımlanır.

(2) (Değişik: RG-4/4/2014-28962) 44.01, 44.03, 44.04, 44.06, 44.07, 44.15 ve 44.16 tarife pozisyonlarında yer alan zirai karantina kontrolüne tabi orman ürünlerinin (eşya beraberinde gelen ahşap ambalaj malzemeleri hariç) Türkiye Gümrük Bölgesine girişi ek-2’de yer alan listede belirtilen gümrük idarelerinden gerçekleştirilir.

(3) (Değişik: RG-11/3/2017-30004) Zirai karantina kontrolüne tabi tohum, fide, fidan ve çiçek soğanları gibi çoğaltım materyalinin Türkiye Gümrük Bölgesine girişi Ek-3’te yer alan listede belirtilen gümrük idarelerinden gerçekleştirilir. Ancak, giriş gümrük idarelerinde resmi kontrolleri tamamlanamayan çoğaltım materyalinin Ek-3’te yer alan listede belirtilen diğer yetkili gümrük idarelerine veya Ankara ve İstanbul’daki diğer gümrük idarelerine sevk edilerek resmi kontrolleri gerçekleştirilir.

(4) (Değişik: RG-4/4/2014-28962) Zirai karantina kontrolüne tabi diğer bitki ve bitkisel ürünlerin Türkiye Gümrük Bölgesine girişi ek-4’te yer alan listede belirtilen gümrük idarelerinden gerçekleştirilir. Ancak soğuk zincirle taşınan ve aracın açılması halinde soğuk zincirin bozulabileceği ürünlerin ek-4 listede yer alan illerdeki herhangi bir gümrük idaresine transiti yapılarak resmi kontrolleri gerçekleştirilebilir.

(5) Serbest dolaşıma giriş rejimi, dâhilde işleme rejimi, hariçte işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi ve geçici ithalat rejimine tabi tutulmak istenen gıda, gıda ve yem sanayiinde kullanılan bitkisel ürünler ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerin ithalatında, gıda ve yem güvenilirliğine ilişkin resmi kontroller ek-5’te yer alan listede belirtilen il (Değişik ibare: RG-18/12/2018-30629)  tarım ve orman müdürlüklerince gerçekleştirilir.

(6) (Değişik: RG-4/4/2014-28962) 09.02 ve 09.03 tarife pozisyonunda yer alan çayın serbest dolaşıma giriş işlemleri Rize Gümrük Müdürlüğünden gerçekleştirilir. Ancak, Türkiye’ye ithal kaydıyla gelen 09.02 ve 09.03 tarife pozisyonundaki çayın, Türkiye Gümrük Bölgesine giriş yaptığı sınır kapılarından sadece Rize Gümrük Müdürlüğüne; Türkiye üzerinden transit geçirilecek 09.02 ve 09.03 tarife pozisyonundaki çayın, Türkiye Gümrük Bölgesine giriş yaptığı sınır kapılarından sadece çıkış yapacağı sınır kapısına (Mülga ibare: RG-19/8/2017- 30159) (…) transitine izin verilir.

(7) (Değişik: RG-28/6/2016-29756) 6911.10 gümrük tarife alt pozisyonunda yer alan “Porselenden Sofra ve Mutfak Eşyası” ile 6912.00 gümrük tarife alt pozisyonunda yer alan yalnızca “Seramikten Sofra ve Mutfak Eşyası”nın (Seramikten diğer ev eşyası ve tuvalet eşyası hariç) herhangi bir ülke ayırımı yapılmaksızın serbest dolaşıma giriş işlemleri Ankara Gümrük Müdürlüğü, Erenköy Gümrük Müdürlüğü,  İzmir TIR Gümrük Müdürlüğü ve Kütahya Gümrük Müdürlüğünden gerçekleştirilir.

(8) Türkiye Gümrük Bölgesi üzerinden geçerek yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye transit işlemleri ile serbest bölgeler, antrepolar ve geçici depolama yerlerinden Gümrüksüz Satış Mağazaları ve depolarına yapılacak transit işlemleri ile kumanya hariç olmak üzere 22.03, 22.04, 22.05, 2206.00, 22.07, 22.08 tarife pozisyonunda yer alan mamul haldeki alkollü içkilerin Türkiye Gümrük Bölgesine giriş işlemlerinin yapılacağı gümrük idareleri ile karşılarında bu eşyanın serbest dolaşıma giriş işlemlerinin yapılacağı gümrük idareleri ek-6’da yer alan listede belirlenmiştir. Ancak 4458 sayılı Gümrük Kanununun 167 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı alt bendinde yer alan diplomatik eşya kapsamındaki alkollü içkilerin Türkiye Gümrük Bölgesine girişinde ve serbest dolaşıma giriş işlemlerinin gerçekleştirilmesinde bu fıkra hükmü uygulanmaz.

(9) (Ek: RG-1/5/2020-31118)(2) Bitki koruma ürünleri ile bitki koruma ürünü imalatında kullanılan hammaddelerin ithalat kontrolleri, Ek-7’de yer alan listede belirtilen il tarım ve orman müdürlükleri tarafından yürütülür. Bu ürünlerin beşinci fıkrada belirtilen gümrük rejimleri kapsamındaki ithalat işlemleri, Ek-7’de yer alan listede belirtilen il tarım ve orman müdürlüklerinin bulunduğu illerdeki gümrük müdürlükleri tarafından yapılır.

İstisnai durumlar

MADDE 4 – (1) (Değişik ibare: RG-18/12/2018-30629)  Ticaret Bakanlığı (Gümrükler Genel Müdürlüğü) ile (Değişik ibare: RG-18/12/2018-30629)   Tarım ve Orman Bakanlığı (Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü) bu Tebliğin uygulanması sırasında ortaya çıkan özel ve zorunlu durumları inceleyip müştereken sonuçlandırmaya yetkilidir.

(2) Üst düzey mülki ve askeri erkâna hediye edilen hayvanlar ile ülkemizde düzenlenecek uluslararası yarışma ve organizasyonlara katılacak olan hayvanlara zorunlu durumlarda (Değişik ibare: RG-18/12/2018-30629)   Ticaret Bakanlığı (Gümrükler Genel Müdürlüğü) ile (Değişik ibare: RG-18/12/2018-30629)  Tarım ve Orman Bakanlığının (Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü) uygun görüşüyle ek-1’de yer alan listede belirtilmeyen gümrük idarelerinden de Türkiye Gümrük Bölgesine girişine izin verilebilir.

(3) 5/12/2011 tarihli ve 28133 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ev ve Süs Hayvanlarının Ticari Olmayan Hareketlerinde Uygulanacak Hayvan Sağlığı Şartlarına Dair Yönetmelik kapsamındaki ticari nitelikte olmayan ev ve süs hayvanlarının yolcu beraberi olarak Türkiye Gümrük Bölgesine girişi, uluslararası yolcu giriş-çıkışına açık hudut kapılarındaki tüm gümrük idarelerinden gerçekleştirilebilir.

(4) 1/2/2012 tarihli ve 28191 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvansal Ürünlerin Kişisel Sevkiyatlarının Ülkeye Girişine İlişkin Kurallar Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2012/11) kapsamındaki ticari nitelikte olmayan ve yolcu beraberinde gelen veya özel kişilere küçük sevkiyatlar halinde gönderilen veya posta, telefon ve internet yoluyla sipariş edilen ve tüketiciye teslim edilen hayvansal ürünlerin kişisel sevkiyat olarak Türkiye Gümrük Bölgesine girişi, uluslararası yolcu giriş-çıkışına açık hudut kapılarındaki tüm gümrük idarelerinden gerçekleştirilebilir.

(5) (Ek: RG-18/11/2015-29536) İhraç edilen ancak çeşitli nedenlerle geri gelen bitki ve bitkisel ürünlerin, geri gelme sebebi de dikkate alınarak, geri gelen bitki ve bitkisel ürünün ihraç edilenle aynı olduğuna ilişkin tespit yapıldıktan sonra, girişine yetkili bir gümrük idaresine gönderilmesi şartıyla, çıkış işleminin gerçekleştirildiği gümrük idaresinden Türkiye Gümrük Bölgesine girişine izin verilir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğler

MADDE 5 – 

(1) Aşağıdaki tebliğler yürürlükten kaldırılmıştır:

a) 23/6/1993 tarihli ve 21616 sayılı Resmî Gazete’de Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yayımlanan Tebliğ,

b) 18/2/1994 tarihli ve 21853 sayılı Resmî Gazete’de Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yayımlanan Tebliğ,

c) 11/11/1994 tarihli ve 22108 sayılı Resmî Gazete’de Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yayımlanan Tebliğ,

ç) 2/8/1995 tarihli ve 22362 sayılı Resmî Gazete’de Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yayımlanan Tebliğ,

d) 9/12/1995 tarihli ve 22488 sayılı Resmî Gazete’de Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yayımlanan Tebliğ,

e) 3/9/1997 tarihli ve 23099 sayılı Resmî Gazete’de Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yayımlanan Tebliğ,

f) 1/3/2001 tarihli ve 24333 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthal ve İhraç Edilecek Gıdaların Giriş ve Çıkış Kapılarının Tespit ve İlanına Dair Tebliğ,

g) 11/1/2003 tarihli ve 24990 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Konya İli Gümrük Müdürlüğünün Canlı Hayvan İhracına Yetkilendirilmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2002/71),

ğ) 8/7/2005 tarihli ve 25869 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karaman Gümrük Müdürlüğünün Hayvan ve Hayvan Maddelerinin İhracına Yetkilendirilmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2005/30),

h) 13/7/2005 tarihli ve 25874 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hamzabeyli Gümrük Müdürlüğünün Hayvan ve Hayvan Maddelerinin İthalat ve İhracatına Yetkilendirilmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2005/36),

ı) 25/11/2005 tarihli ve 26004 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sabiha Gökçen Gümrük Müdürlüğünün Hayvan ve Hayvan Maddelerinin İthalat ve İhracatına Yetkilendirilmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2005/46),

i) 29/2/2008 tarihli ve 26802 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğü ve İpekyolu Gümrük Müdürlüğünün Hayvan ve Hayvan Maddelerinin İthalat ve İhracatına Yetkilendirilmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2008/4),

yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1 – 

(1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce çıkış ülkesinde ihraç amacıyla taşıma belgesine bağlanmış veya gümrük mevzuatı uyarınca gümrük idarelerine sunulmuş ürünlerin başlamış ithalat işlemleri için uygulanmaz.

Yürürlük

MADDE 6 – 

(1) Bu Tebliğin;

a) 3 üncü maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları yayımı tarihinden üç ay sonra,

b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 7 – 

(1) Bu Tebliğ hükümlerini (Değişik ibare: RG-18/12/2018-30629)  Ticaret Bakanı ile (Değişik ibare: RG-18/12/2018-30629)  Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

___________________

(1) 18/12/2018 tarihli ve 30629 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Tebliğin  başlığı ‘Gıda, Tarım Ve Hayvancılık Bakanlığı Kontrolüne Tabi Belirli Ürünlerin Girişine Yetkili Gümrük İdareleri İle Resmi Kontrollerini Yapmaya Yetkili İl Gıda, Tarım Ve Hayvancılık Müdürlüklerinin Belirlenmesine Dair Tebliğ’ iken Tebliğe işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

(2) Bu değişiklik yayımı tarihinden otuz   gün sonra yürürlüğe girer.

  

Ekler için tıklayınız

 

Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin

Tarihi

Sayısı

5/10/2013

28786

Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin

Tarihi

Sayısı

1.

4/4/2014

28962

2.

14/6/2015

29386

3.

18/11/2015

29536

4.

28/6/2016

29756

5.

11/3/2017

30004

6.

19/8/2017

30159

7.

28/10/2017

30224

8.

2/5/2018

30409 (Mükerrer)

9.

18/12/2018

30629

10.

24/7/2019

30841

11.

5/5/2020

31118

12.

28/7/2020

31199

13.

28/7/2021

31551

14.

6/4/2022

31801

 

 

TARIM ARAZİLERİNİN KULLANIMININ ETKİNLEŞTİRİLMESİNİN DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN KARAR

28 Ocak 2023 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı: 32087

TARIM ARAZİLERİNİN KULLANIMININ ETKİNLEŞTİRİLMESİNİN DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN KARAR

Amaç ve kapsam 

MADDE 1-

(1) Bu Kararın amacı; tarım arazilerinin kullanımının etkinleştirilmesi için boş bırakılan, nadasa ayrılan ve işlemeli tarıma uygun olmayan alanlar öncelikli olmak üzere, uygun tarımsal üretim yöntemleri kullanmak suretiyle bitkisel üretimin arttırılması ve hasat sonrası ürün işlemeye yönelik yatırım projelerinin desteklenmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir. 

(2) Bu Karar, Tarım ve Orman Bakanlığına (Bakanlık) bağlı İl Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından hazırlanan ve Bakanlıkça onaylanan bitkisel üretimin geliştirilmesi ve tarımsal hasılanın artırılmasına yönelik yatırım projelerine ilişkin hibe ödemelerini kapsar. 

(3) Hibe destekleri 1/1/2023-31/12/2023 tarihlerini kapsar. 

Destekleme konulan ve hibe oranları 

MADDE 2-

(1) Bu Karar kapsamında aşağıda belirtilen konuları içeren projelere hibe ödemesi yapılır. 

a) Boş bırakılan, atıl durumda bulunan veya nadasa bırakılan arazileri, uygun münavebe planı ve ekim yöntemleri kullanmak suretiyle tarımsal üretime kazandırmak. 

b) İklim değişikliğini dikkate alarak, uygun çeşitlerle hububat, baklagil ve yağlı tohumlu bitkilerin üretimini geliştirmek. 

c) İşlemeli tarıma uygun olmayan arazilerde, katma değeri yüksek bitki türlerinin üretimini artırmak. 

ç) Hasat sonrası kayıpları azaltmak ve katma değeri artırmak amacıyla birincil üretim sonrası kurutma veya işleme tesisleri kurmak. 

d) Doğal ekolojilerinde var olan bitki türlerinin aşılama, çeşit değişimi ve benzeri teknik uygulamalarla birim alandan elde edilen verimini artırmak. 

(2) Yatırım konularına göre Bakanlığın hibe oranlan, birinci fıkrada belirtilen destekleme konuları için proje toplam bedelinin azami yüzde 75’i olarak uygulanır. Diğer kamu kurum ve kuruluşları ve üretici örgütleri ile proje kapsamında işbirliği yapılabilir. 

(3) Bu Karar kapsamında sağlanacak hibe ödemelerinden gerçek veya tüzel kişiler yararlanır. 

Finansman ve ödemeler 

MADDE 3-

(1) Bu Karar uyarınca yapılacak ödemeler, 2023 Yılı Yatırım Programı kapsamında Bakanlığın Bitkisel Üretimi Geliştirme Projesinin alt projesi olan Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Alt Projesine tahsis edilen sermaye transferleri ödeneğinden karşılanır. 

Desteklerden yararlanamayacak olanlar 

MADDE 4-

(1) Bu Karar kapsamındaki hibe desteklemelerinden kamu kurum ve kuruluşları ile ortaklıkları yararlanamaz. 

(2) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarından aynı konuda hibe desteği alan yatırımlar, Bakanlık tarafından yapılan doğrudan destekler hariç olmak üzere, bu Karar kapsamında desteklenmez. 

Denetim ve cezai hükümler 

MADDE 5-

(1) Bu Karar kapsamında yürütülecek iş ve işlemleri yapmaya Bakanlık yetkilidir. 

(2) Haksız yere yapılan destekleme ödemelerine ilişkin projede hibe olarak desteklenen kısmın bedeli, desteklemenin yapıldığı tarih itibarıyla 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranlan dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler ile destekten yararlananlar geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar. 

(3) Bu Karar ile belirtilen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen üreticiler, beş yıl süreyle hiçbir tarımsal destekleme programından yararlandırılmazlar. 

Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar 

MADDE 6-

(1) Bu Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir. 

Yürürlük 

MADDE 7-

(1) Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 

Yürütme 

MADDE 8-

(1) Bu Karar hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür. 

 

GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİNDEN YARARLANAMAYACAK MAKİNE VE TEÇHİZAT LİSTESİ

EK-4

GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİNDEN YARARLANAMAYACAK MAKİNE VE TEÇHİZAT LİSTESİ

No

G.T.İ.P No

Türk Gümrük Tarife Cetveli Adı

1

7308.20.00.00.00

Demir veya çelikten kuleler ve pitonlar

2

8405.10.00.00.14

Oksijen jeneratörleri

3

8413.40.00.00.00

Beton pompaları

4

8414.40.90.00.12

Tekerlekli şasiler üzerine monte edilmiş çekilebilen pistonlu hava kompresörleri; dakikada verdiği hava debisi > 2 m3

5

8414.80.19.90.00

Çok kademeli türbo kompresörler; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

6

8414.80.22.90.11

Pistonlu kompresörler; hava tankı ihtiva eden, monometre basıncı =<15 bar, debisi =< 60 m3/h, sivil hava taşıtlarında kullanılanlar HARİÇ

7

8414.80.28.90.00

Pistonlu kompresörler; monometre basıncı <= 15 bar, debisi > 60 m3/h, sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

8

8414.80.59.90.00

Pistonlu kompresörler; monometre basıncı > 15 bar, debisi > 120 m3/h, sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

9

8414.80.73.90.00

Döner hareketli, tek şaftlı kompresörler; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

10

8414.80.75.90.00

Döner hareketli, çok şaftlı, vidalı kompresörler; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

11

8415.82.00.90.00

Bir soğutucu ünite içeren diğer klima cihazları; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

12

8415.83.00.90.00

Bir soğutucu ünite içermeyen diğer klima cihazları; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

13

8417.10.00.00.12

Metallerin, metal cevherlerinin ve piritleri için elektrikli olmayan ısıl işlem fırınları

14

8417.20.10.00.00

Ekmekçilik (bisküvi dahil) için elektrikli olmayan tünel fırınlar

15

8417.20.90.00.00

Ekmekçilik (bisküvi dahil) için elektrikli olmayan fırınlar; tünel fırınlar HARİÇ

16

8419.35.00.00.00

Diğerleri, ağaç, kağıt hamuru, kağıt veya kartonlar için olanlar

17

8419.39.00.00.00

Isı değişikliği yoluyla maddelerin kurutulması için diğer cihazlar

18

8422.30.00.00.00

Şişe, kutu, çuval, vb kaplan doldurma, kapama, mühürleme, etiketleme, kapsülleme makinaları ve içecekleri gazlandırmaya mahsus makinalar

19

8422.40.00.00.19

Diğerleri

20

8426.19.00.00.12

Köprü vinçler (sabit bir mesnet üzerine tesbit edilmiş gezer köprü vinçleri HARİÇ)

21

8426.20.00.00.00

Kule vinçler

22

8427.10.10.00.00

Elektrik motorlu, kendinden hareketli forkliftler ve kaldırma ve elleçleme tertibatı olan diğer yük arabaları; kaldırma yüksekliği >= 1 metre

23

8427.10.90.00.00

Elektrik motorlu, kendinden hareketli forkliftler ve kaldırma ve elleçleme tertibatı olan diğer yük arabaları; kaldırma yüksekliği < 1 metre

24

8427.20.11.00.00

Arazi forkliftleri ve istiflemeye mahsus diğer yük arabaları; kaldırma yüksekliği >= 1 metre

25

8427.20.19.00.00

Kendinden hareketli diğer forkliftler ve diğer yük arabaları; kaldırma yüksekliği >= 1 metre

26

8427.20.90.00.00

Kendinden hareketli diğer forkliftler ve diğer yük arabaları; kaldırma yüksekliği < 1 metre

27

8428.33.00.90.00

Eşya ve malzeme taşımaya mahsus, sürekli hareketli, bantlı elevatörler ve konveyörler; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

28

8428.39.20.90.00

Eşya ve malzeme taşımaya mahsus, sürekli hareketli, rulolu veya makaralı konveyörler; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

29

8429.20.00.00.11

Kendinden hareketli greyderler

30

8429.51.99.10.11

Kendinden hareketli, toprağı kazabilen, önden yüklemeli diğer küreyici yükleyiciler; lastik tekerlekli olanlar

31

8429.52.10.00.00

Kendinden hareketli, kulesi 360 derece dönebilen, paletli ekskavatörler

32

8429.52.90.00.11

Kendinden hareketli, kulesi 360 derece dönebilen lastik tekerlekli mekanik küreyiciler, ekskavatörler ve küreyici yükleyiciler

33

8429.59.00.10.11

Kendinden hareketli, toprağı kazabilen beko loder

34

8434.20.00.00.11

Tereyağı imaline mahsus makine ve cihazlar (ekremözler hariç)

35

8434.20.00.00.12

Peynir imaline mahsus makine ve cihazlar

36

8434.20.00.00.19

Sütçülükte kullanılan diğer makine ve cihazlar

37

8437.10.00.00.00

Tohumların, hububatın veya kuru baklagillerin temizlenmesine, tasnif edilmesine veya ayıklanmasına mahsus makina ve cihazlar

38

8437.80.00.10.11

Hububatın öğütülmesine ve işlenmesine mahsus makina ve cihazlar; değirmencilikte kullanılmaya mahsus olanlar

39

8441.10.20.00.00

Kağıt ve kartonları boyuna veya enine kesen diğer makineler

40

8441.10.30.90.00

Kağıt ve karton için düz giyotinler; fotoğrafçılıkta kullanılanlar HARİÇ

41

8441.10.70.90.00

Kağıt ve karton için diğer kesme makineleri; fotoğrafçılıkta kullanılanlar HARİÇ

42

8451.29.00.00.00

Çamaşır kurutma makineleri; kuru çamaşır kapasitesi > 10 kg

43

8451.30.00.00.00

Tekstil sanayii için ütü makinaları ve presler (ısı ile yapıştıran presler dahil)

44

8451.40.00.00.11

Tekstil sanayii için yıkama makinaları

45

8451.40.00.00.12

Tekstil sanayii için ağartma makinaları

46

8451.40.00.00.13

Tekstil sanayii için boyama makinaları

47

8451.50.00.00.11

Mensucatı top halinde sarmaya mahsus makinalar

48

8451.50.00.00.12

Mensucatı top halinde şekilli kesmeye mahsus makinalar

49

8451.50.00.00.19

Mensucatı açmaya, katlamaya, kesmeye (şekilli kesmeye mahsus olanlar HARİÇ) mahsus makinalar

50

8451.80.30.00.00

Tekstil sanayii için apre ve finisaj makineleri

51

8451.80.80.00.00

Tekstil sanayii için diğer makinalar

52

8456.11.90.00.00

Lazerle çalışanlar, Diğerleri

53

8456.40.00.00.00

Plazma arkı yöntemi ile maddelerin aşındırılarak işlenmesine mahsus makina ve aletler

54

8457.10.10.00.11

Yatay olanlar,4 ve daha az hareketli eksenli olanlar

55

8457.10.90.00.11

Köprülü tip olmayanlar, 4 ve daha az hareketli eksenli olanlar

56

8457.10.90.00.13

Köprülü tip olmayanlar, Hızlı delik delme ve kılavuz çekme merkezleri

57

8457.10.90.00.14

Köprülü tip olanlar, 4 ve daha az hareketli eksenli olanlar

58

8457.30.90.00.00

Metal işlemeye mahsus çok istasyonlu transfer tezgahları; nümerik kontrollü olanlar HARİÇ

59

845 8.11.20.00.11

Tornalama merkezleri, 4 ve daha az hareketli eksenli olanlar

60

8459.10.00.00.00

Metalleri talaş kaldırmak suretiyle işleyen kızaklı işlem üniteleri

61

8459.61.10.00.00

Metaller için nümerik kontrollü takım freze tezgahlan

62

8459.61.90.00.00

Metaller için nümerik kontrollü diğer freze tezgâhları

63

8459.69.90.00.00

Metaller için diğer freze tezgâhları

64

8460.12.00.00.00

Metaller veya sermetler için düz yüzey taşlama tezgahlan; nümerik kontrollü olanlar

65

8460.19.00.00.00

Metaller veya sermetler için düz yüzey taşlama tezgahlan; nümerik kontrollü olanlar HARİÇ

66

8460.31.00.00.00

Metal alet veya kesici takım için bileme tezgahlan; nümerik kontrollü olanlar

67

8460.39.00.00.00

Metal alet veya kesici takım için bileme tezgahları; nümerik kontrollü olanlar HARİÇ

68

8461.50.11.00.00

Metalleri veya sermetleri talaş kaldırarak işleyen testeresi daire şeklinde olan testere tezgahlan

69

8461.50.19.00.00

Metalleri veya sermetleri talaş kaldırarak işleyen testeresi daire şeklinde OLMAYAN testere tezgahları

70

8461.50.90.00.00

Metalleri veya sermetleri talaş kaldırarak işleyen dilme tezgahlan

71

8462.22.10.00.00

Profil şekillendirme makineleri: Nümerik kontrollü olanlar

72

8462.23.00.00.00

Nümerik kontrollü abkant presler

73

8462.24.00.00.00

Nümerik kontrollü panel bükücüler

74

8462.25.00.00.00

Nümerik kontrollü rulo şekillendirme makineleri

75

8462.26.00.00.00

Nümerik kontrollü diğer kavislendirme, katlama, düzeltme veya yassılaştırma tezgahları

76

8462.29.00.00.00

Metaller için kavislendirme, katlama, düzeltme veya yassılaştırma tezgahlan (presler dahil); nümerik kontrollü olanlar HARÎÇ

77

8462.33.00.00.00

Nümerik kontrollü makasla kesme tezgahlan

78

8462.42.00.00.11

Nümerik kontrollü olanlar, Zımbalı kesme tezgahları

79

8462.49.00.00.11

Diğerleri, Zımbalı kesme makinaları

80

8462.61.10.90.00

Hidrolik presler, Nümerik Kontrollü olanlar, Diğerleri

81

8462.69.10.90.00

Soğuk metal işleme presleri, Diğerleri, Nümerik Kontrollü olanlar, Diğerleri

82

8463.10.90.00.00

Metal çubuk, boru, profil veya benzerlerini çekme makinaları; tel çekme makineleri HARİÇ

83

8463.20.00.00.11

Ezerek vida dişi açma makinaları

84

8464.10.00.00.00

Taş, seramik, beton, asbestli çimento veya benzeri mineral maddeler için testere makinaları

85

8464.20.19.00.00

Diğer camlar için taşlama veya parlatma makinaları

86

8464.20.80.00.00

Taş, seramik, beton, asbestli çimento ve benzeri mineral maddeler için (cam HARÎÇ) taşlama veya parlatma makinaları

87

8464.90.00.00.00

Taş, seramik, beton, asbestli çimento veya benzeri mineral maddeleri diğer şekillerde işlemeye mahsus makinalar

88

8465.10.90.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. işlemeye mahsus, alet değiştirmeden fakat işlenecek parça otomatik yüklenerek iş yapan makinalar

89

8465.20.00.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için işleme merkezleri

90

8465.91.10.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için şerit testere makinaları

91

8465.91.20.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için dairesel testere makinaları

92

8465.92.00.00.11

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için planya makinaları

93

8465.92.00.00.12

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için freze makinaları

94

8465.93.00.00.13

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için parlatma makinaları

95

8465.94.00.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için yapma veya birleştirme makinaları

96

8465.95.00.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için delik açma veya zıvanalama makinaları

97

8465.96.00.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için yarma, dilme veya soyarak yaprak halinde açma makinaları

98

8468.20.00.00.19

Gaz ile çalışan lehim ve kaynak yapmaya mahsus veya satıh tavlamaya mahsus diğer makine ve cihazlar

99

8474.10.00.10.00

Maden cevherlerini tasnif etmeye ayırmaya, elemeye veya yıkamaya mahsus makineler

100

8474.10.00.90.00

Toprak, taş, cevher (maden cevherleri HARİÇ) veya katı haldeki diğer mineral maddeleri tasnif etmeye, elemeye, ayırmaya veya yıkamaya mahsus makinalar

101

8474.20.00.10.00

Taş kırma makinaları

102

8474.20.00.90.00

Toprak, taş, cevher veya katı haldeki diğer mineral maddeleri kırmaya veya öğütmeye mahsus makinalar; taş kırma makinaları HARÎÇ

103

8474.31.00.00.00

Beton veya harç karıştırıcıları

104

8474.32.00.00.00

Mineral maddeleri bitümenle karıştırmaya mahsus makinalar

105

8474.39.00.00.00

Toprak, taş, cevher veya katı haldeki diğer mineral maddeleri yoğurmaya mahsus makina ve cihazlar ve diğer maddeleri karıştırmaya mahsus makinalar

106

8474.90.90.90.19

84.74 Pozisyonundaki diğer makinalar için aksam ve parçalar; dökme demir veya çelik dökümden olanlar HARİÇ

107

8477.10.00.00.00

Kauçuk veya plastik için enjeksiyon makinaları

108

8477.20.00.00.00

Kauçuk veya plastik için ekstrüzyon makinaları

109

8477.80.95.00.00

Kauçuk veya plastik için kesme, yarma ve soyma makinaları

110

8479.30.10.00.00

Ağaç veya diğer lifli maddelerden levha imaline mahsus presler

111

8479.40.00.00.00

İp, halat veya kablo yapma makinaları

112

8503.00.98.90.19

85.01 ve 85.02 pozisyonlarındaki makinalarda kullanılmaya elverişli diğer aksam ve parçalar; dökme demir veya çelik dökümden olanlar hariç

113

8507.60.00.00.01

Lityum iyonlu silindirik elektrik akümülatörleri; nominal kapasitesi >= 2500 mAh, 3.60 Volt <= gerilimi <= 3.70 Volt, çapı 18 mm, boyu 65 mm

114

8507.60.00.00.05

Lityum iyonlu silindirik elektrik akümülatörleri; nominal kap. >= 2500 mAh, 3.60 Volt <= gerilimi <= 3.70 Volt, çapı 18 mm, boyu 65 mm olanlar HARÎÇ

115

8507.60.00.00.21

Lityum iyonlu prizmatik elektrik akümülatörleri; lityum demir fosfat (LFP) tabanlı, gerilimi <= 4.9 Volt

116

8507.60.00.00.22

Lityum iyonlu prizmatik elektrik akümülatörleri; lityum demir fosfat (LFP) tabanlı, 4.9

117

8507.60.00.00.23

Lityum iyonlu prizmatik elektrik akümülatörleri; lityum demir fosfat (LFP) tabanlı, 400 volt< gerilimi

118

8507.60.00.00.29

Lityum iyonlu prizmatik diğer elektrik akümülatörleri

119

8507.60.00.00.30

Lityum iyonlu Kese (Pouch) elektrik akümülatörleri

120

8507.60.00.00.40

Lityum iyonlu diğer elektrik akümülatörleri

121

8514.19.80.00.11

Sanayide kullanılıp rezistansla ısıtılan diğer ocak ve fırınlar

122

8515.21.00.00.00

Metallere rezistans kaynağı yapmaya mahsus tamamen veya kısmen otomatik olan makine ve cihazlar

123

8515.29.00.00.00

Metallere rezistans kaynağı yapmaya mahsus diğer makine ve cihazlar

124

8515.31.00.00.00

Metallere ark kaynağı (plazma arkı dahil) yapmaya mahsus tamamen veya kısmen otomatik olan makine ve cihazlar

125

8603.10.00.00.00

Elektrik enerjisini dışarıdan alan kendinden hareketli demiryolu veya tramvay vagonları

126

8702.10.11.11.00

Otobüs; YENÎ, sadece dizel veya yan dizel motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi > 2500 cm3

127

8702.10.19.11.00

Otobüs; KULLANILMIŞ, sadece dizel veya yan dizel motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi > 2500 cm3

128

8702.10.91.11.00

Otobüs; YENİ, sadece dizel veya yarı dizel motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <= 2500 cm3

129

8702.10.99.11.00

Otobüs; KULLANILMIŞ, sadece dizel veya yarı dizel motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <= 2500 cm3

130

8702.20.10.00.00

Yolcu taşımaya mahsus taşıtlar; hem dizel/yarı dizel hem de tahrik gücü veren elektrik motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi > 2500cm3

131

8702.20.90.00.00

Yolcu taşımaya mahsus taşıtlar; hem dizel/yarı dizel hem de tahrik gücü veren elektrik motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <=2500cm3

132

8702.30.10.00.00

Yolcu taşımaya mahsus taşıtlar; hem benzinli hem de tahrik gücü veren elektrik motorlu, taşıma kapasitesi >-10 kişi, silindir hacmi > 2800 cm3

133

8702.30.90.00.00

Yolcu taşımaya mahsus taşıtlar; hem benzinli hem de tahrik gücü veren elektrik motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <= 2800 cm3

134

8702.40.00.00.00

Yolcu taşımaya mahsus taşıtlar; sadece elektrik motorundan tahrikli; taşıma kapasitesi >=10 kişi

135

8702.90.11.11.00

Otobüs; YENİ, benzinli, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi > 2800 cm3

136

8702.90.19.11.00

Otobüs; KULLANILMIŞ, benzinli, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi > 2800 cm3

137

8702.90.31.11.00

Otobüs; YENİ, benzinli, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <= 2800 cm3

138

8702.90.39.11.00

Otobüs; KULLANILMIŞ, benzinli, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <= 2800 cm3

139

8702.90.90.00.00

10 veya daha fazla kişi taşımaya mahsus (sürücü dahil) diğer motorlarla mücehhez taşıtlar

140

8704.21.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddeleri taşımaya mahsus (EURATOM) dizel veya yarı dizel motorlu taşıtlar; brüt ağırlığı <= 5 ton

141

8704.21.31.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi > 2500 cm3

142

8704.21.39.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi > 2500 cm3

143

8704.21.91.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yan dizel motorlu diğer taşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi <= 2500 cm3

144

8704.21.99.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi <= 2500 cm3

145

8704.22.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel yapılmış (EURATOM) dizel veya yarı dizel motorlu taşıtlar; 5 ton < brüt ağırlığı <= 20 ton

146

8704.22.91.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; YENİ, 5 ton < brüt ağırlığı <= 20 ton

147

8704.22.99.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, 5 ton <brüt ağırlığı <= 20 ton

148

8704.23.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel yapılmış (EURATOM) dizel veya yarı dizel motorlu taşıtlar; brüt ağırlığı > 20 ton

149

8704.23.91.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı > 20 ton

150

8704.23.99.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı > 20 ton

151

8704.31.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddeleri taşımaya mahsus (EURATOM) benzin motorlu taşıtlar; brüt ağırlığı <= 5 ton

152

8704.31.31.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğer taşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi > 2800 cm3

153

8704.31.39.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi > 2800 cm3

154

8704.31.91.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğer taşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı o 5 ton, silindir hacmi <=2800 cm3

155

8704.31.99.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi <= 2800 cm3

156

8704.32.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddeleri taşımaya mahsus (EURATOM) benzin motorlu taşıtlar; brüt ağırlığı > 5 ton

157

8704.32.91.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğer taşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı > 5 ton

158

8704.32.99.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı > 5 ton

159

8704.41.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel olarak yapılmış

160

8704.41.31.00.00

Yeni olanlar

161

8704.41.39.00.00

Kullanılmış olanlar

162

8704.41.91.00.00

Yeni olanlar

163

8704.41.99.00.00

Kullanılmış olanlar

164

8704.42.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel olarak yapılmış

165

8704.42.91.00.00

Yeni olanlar

166

8704.42.99.00.00

Kullanılmış olanlar

167

8704.43.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel olarak yapılmış

168

8704.43.91.00.00

Yeni olanlar

169

8704.43.99.00.00

Kullanılmış olanlar

170

8704.51.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel olarak yapılmış

171

8704.51.31.00.00

Yeni olanlar

172

8704.51.39.00.00

Kullanılmış olanlar

173

8704.51.91.00.00

Yeni olanlar

174

8704.51.99.00.00

Kullanılmış olanlar

175

8704.52.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel olarak yapılmış

176

8704.52.91.00.00

Yeni olanlar

177

8704.52.99.00.00

Kullanılmış olanlar

178

8704.60.00.00.00

Diğerleri (sadece elektrik motorundan tahrikli olanlar)

179

8704.90.00.00.00

Eşya taşımaya mahsus motorlu diğer taşıtlar

180

8705.10.00.00.11

Vinçli taşıtlar; kaldırma kapasitesi <=75 ton

181

8705.40.00.00.00

Beton karıştırıcı ile mücehhez kamyonlar

182

8705.90.30.00.00

Beton pompalama taşıtları

183

8705.90.80.10.12

Kar küremeye mahsus taşıtlar

184

8705.90.80.90.11

Merdivenli veya yükseltilebilen platformlu taşıtlar

185

8903.32.10.00.00

Uzunluğu 7,5 m. yi geçen fakat 24 m geçmeyenler; Denizde seyretmeye mahsus olanlar

186

8903.33.10.00.00

Uzunluğu 24 m. yi geçenler’ Denizde seyretmeye mahsus olanlar

187

8903.31.00.00.00

Motorbotlar (dıştan takma motoru olanlar hariç) (şişirilebilir olanlar hariç): Uzunluğu 7,5 m. yi geçmeyenler

188

8903.32.90.00.00

Uzunluğu 7,5 m. yi geçen fakat 24 m geçmeyenler: Diğerleri:

189

8903.33.90.00.00

Uzunluğu 24 m. yi geçenler, Diğerleri:

190

9401.31.00.00.00

Yüksekliği ayarlanabilen oturmaya mahsus döner koltuk ve Ahşap olanlar sandalyeler:

191

9401.39.00.00.12

Adi metallerden koltuk ve sandalyeler

192

9401.39.00.00.19

Diğer maddelerden koltuk ve sandalyeler

193

9401.41.00.00.00

Yatak haline getirilebilen oturmaya mahsus mobilyalar (kamp veya bahçede kullanılanlar hariç) Ahşap olanlar

194

9401.49.00.00.00

Yatak haline getirilebilen oturmaya mahsus mobilyalar (kamp veya bahçede kullanılanlar hariç) Diğerleri

195

9401.52.00.00.00

Bambudan oturmaya mahsus mobilyalar

196

9401.53.00.00.00

Hintkamışından oturmaya mahsus mobilyalar

197

9401.59.00.00.00

Kamış, sepetçi söğüdü veya benzeri maddelerden oturmaya mahsus mobilyalar; bambudan ve hintkamışından olanlar HARÎÇ)

198

9401.61.00.00.11

Ahşap iskeletli oturmaya mahsus içleri doldurulmuş, kaplanmış diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar

199

9401.61.00.00.19

Ahşap iskeletli oturmaya mahsus içleri doldurulmuş, kaplanmış diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar HARİÇ

200

9401.69.00.00.11

Ahşap iskeletli oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar

201

9401.69.00.00.19

Ahşap iskeletli oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar HARİÇ

202

9401.71.00.00.11

Metal iskeletli oturmaya mahsus içleri doldurulmuş, kaplanmış diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar

203

9401.71.00.00.19

Metal iskeletli oturmaya mahsus içleri doldurulmuş, kaplanmış diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar HARİÇ

204

9401.79.00.00.11

Metal iskeletli oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar

205

9401.79.00.00.19

Metal iskeletli oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar HARÎÇ

206

9401.80.00.00.11

Oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar

207

9401.80.00.00.19

Oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar HARİÇ

208

9403.10.51.00.00

Bürolarda kullanılan metalden yazı masaları; yüksekliği <= 80 cm

209

9403.10.5 8.00.00

Bürolarda kullanılan metalden diğer mobilyalar; yüksekliği <= 80 cm

210

9403.10.91.00.00

Bürolarda kullanılan metalden kapılı, kanatlı veya sürgülü dolaplar; yüksekliği > 80 cm

211

9403.10.93.00.00

Bürolarda kullanılan metalden çekmeceli dolaplar, dosya veya fış dolapları; yüksekliği > 80 cm

212

9403.10.98.00.00

Bürolarda kullanılan metalden diğer mobilyalar; yüksekliği > 80 cm

213

9403.20.20.00.11

Metalden çocuk karyolaları ve beşikler

214

9403.20.20.00.19

Metalden karyolalar; metalden çocuk karyolaları ve beşikler HARİÇ

215

9403.20.80.10.00

Çinkodan, demir veya çelikten asma yemek dolapları

216

9403.20.80.90.00

Metalden diğer mobilyalar

217

9403.3 0.11.00.00

Bürolarda kullanılan ahşaptan yazı masaları; yüksekliği <= 80 cm

218

9403.30.19.00.00

Bürolarda kullanılan ahşaptan diğer mobilyalar; yüksekliği <= 80 cm

219

9403.30.91.00.00

Bürolarda kullanılan ahşaptan kapılı, kanatlı veya sürgülü dolaplar; çekmeceli dolaplar, dosya ve fış dolapları; yüksekliği > 80 cm

220

9403.30.99.00.00

Bürolarda kullanılan ahşaptan diğer mobilyalar; yüksekliği > 80 cm

221

9403.40.10.00.00

Ahşaptan hazır mutfak üniteleri

222

9403.40.90.00.00

Mutfaklarda kullanılan ahşaptan mobilyalar; ahşaptan hazır mutfak üniteleri HARİÇ

223

9403.50.00.00.11

Yatak odalarında kullanılan ahşaptan çocuk karyolaları ve beşikler

224

9403.50.00.00.19

Yatak odalarında kullanılan ahşaptan mobilyalar; yatak odalarında kullanılan ahşaptan çocuk karyolaları ve beşikler HARİÇ

225

9403.60.10.00.00

Yemek odalarında ve oturma odalarında kullanılan ahşaptan mobilyalar

226

9403.60.3 0.00.00

Mağazalarda kullanılan ahşaptan mobilyalar

227

9403.60.90.10.00

Asma ecza dolapları ve banyolarda kullanılan ahşaptan küçük dolaplar

228

9403.60.90.90.00

Ahşaptan diğer mobilyalar

229

9403.70.00.00.11

Plastik maddelerden çocuk karyolaları ve beşikler

230

9403.70.00.00.19

Plastik maddelerden mobilyalar; plastik maddelerden çocuk karyolaları ve beşikler HARİÇ

231

9403.82.00.00.00

Bambudan diğer mobilyalar

232

9403.83.00.00.00

Hintkamışından diğer mobilyalar

233

9403.89.00.00.00

Diğer maddelerden diğer mobilyalar

 

ALT BÖLGE DESTEĞİNDEN YARARLANABİLECEK İLÇELER

EK-5

ALT BÖLGE DESTEĞİNDEN YARARLANABİLECEK İLÇELER

İl

İlçe

Adana

Aladağ 

Feke

İmamoğlu

Karaisalı

Karataş

Pozantı

Saimbeyli

Tufanbeyli

Yumurtalık

Afyonkarahisar

Bayat 

Çobanlar

Evciler

Hocalar

İhsaniye

Kızılören

Sinanpaşa

Aksaray

Ağaçören 

Eskil

Gülağaç

Güzelyurt

Sultanhanı

Amasya

Göynücek 

Hamamözü

Ankara

Bala 

Çamlıdere

Evren

Güdül

Haymana

Kalecik

Antalya

Akseki

Gündoğmuş

İbradı

Aydın

Bozdoğan

Buharkent

Germencik

Karacasu

Karpuzlu

Koçarlı

Köşk

Kuyucak

Sultanhisar

Yenipazar

Balıkesir

Balya

Dursunbey

Havran

İvrindi

Kepsut

Manyas

Savaştepe

Sındırgı

Bilecik

Gölpazarı

İnhisar

Pazaryeri

Yenipazar

Bolu

Dörtdivan

Göynük

Kıbrısçık

Mengen

Mudurnu

Seben

Burdur

Ağlasun

Altınyayla

Çavdır

Çeltikçi

Kemer

Tefenni

Yeşilova

Bursa

Büyükorhan

Harmancık

Keleş

Orhaneli

Çanakkale

Bayramiç

Yenice

Çankırı

Bayramören

Yapraklı

Çorum

Bayat

Boğazkale

Dodurga

Kargı

Laçin

Mecitözü

Oğuzlar

Ortaköy

Uğurludağ

Denizli

Babadağ

Baklan

Bekilli

Beyağaç

Bozkurt

Çal

Çameli

Çardak

Güney

Kale

Düzce

Cumayeri

Çilimli

Gölyaka

Yığılca

Edirne

Enez

Havsa

İpsala

Lalapaşa

Meriç

Süloğlu

Elazığ

Ağın

Erzincan

Çayırlı

Kemah

Otlukbeli

Tercan

Üzümlü


Erzurum

Çat 

Hınıs

Karaçoban

Karayazı

Köprüköy

Şenkaya

Tekman

Eskişehir

Alpu 

Beylikova

Çifteler

Günyüzü

Han

Mahmudiye

Mihalgazi

Mihalıççık

Sarıcakaya

Seyitgazi

Gaziantep

Karkamış 

Oğuzeli

Yavuzeli

Giresun

Çamoluk

Isparta

Aksu 

Atabey

Gelendost

Senirkent

Sütçüler

Şarkikaraağaç

Yenişarbademli

İzmir

Bayındır 

Beydağ

Kınık

Kiraz

Karabük

Eflani 

Eskipazar

Ovacık

Yenice

Karaman

Ayrancı 

Başyayla

Ermenek

Sarıveliler

Kastamonu

Ağlı 

Araç

Cide

Doğanyurt

Küre

Pınarbaşı

Şenpazar

Kayseri

Akkışla 

Bünyan

Felahiye

İncesu

Özvatan

Pınarbaşı

Sarıoğlan

Sarız

Tomarza

Yahyalı

Yeşilhisar

Kırıkkale

Balışeyh 

Çelebi

Delice

Karakeçili

Keskin

Sulakyurt

Kırklareli

Demirköy 

Kofçaz

Pehlivanköy

Kırşehir

Akçakent 

Akpınar

Boztepe

Çiçekdağı

Kilis

Elbeyli

Kocaeli

Kandıra

Konya

Ahırlı

Akören

Altınekin

Bozkır

Çeltik

Çumra

Derbent

Derebucak

Doğanhisar

Emirgazi

Güneysınır

Hadim

Halkapınar

Hüyük

Kadınhanı

Sarayönü

Taşkent.

Tuzlukçu

Yalıhüyük

Yunak

Kütahya

Altıntaş 

Aslanapa

Çavdarhisar

Domaniç

Dumlupınar

Emet

Hisarcık

Pazarlar

Şaphane

Manisa

Ahmetli 

Demirci

Gölmarmara

Gördes

Kırkağaç

Köprübaşı

Sarıgöl

Saruhanlı

Selendi

Mersin

Aydıncık 

Bozyazı

Çamlıyayla

Gülnar

Mut 

Muğla

Kavaklıdere 

Seydikemer

Nevşehir

Acıgöl

Derinkuyu

Gülşehir

Hacıbektaş

Niğde

Altunhisar

Çiftlik

Ordu

Akkuş 

Çatalpınar

Çaybaşı

Gürgentepe

İkizce

Mesudiye

Osmaniye

Sumbas

Rize

Çamlıhemşin

Derepazarı

Güneysu

Hemşin

İkizdere

İyidere

Kalkandere

Sakarya

Karapürçek 

Kaynarca

Kocaali

Taraklı

Samsun

Alaçam 

Asarcık

Ayvacık

Kavak

Ladik

Salıpazarı

Terme

Vezirköprü

Yakakent

Sinop

Dikmen

Sivas

Akıncılar 

Altınyayla

Doğanşar

Gölova

Hafik

İmranlı

Koyulhisar

Ulaş

Yıldızeli

Tekirdağ

Hayrabolu

Tokat

Başçiftlik

Sulusaray

Trabzon

Araklı 

Çarşıbaşı

Dernekpazarı

Düzköy 

Hayrat

Köprübaşı

Şalpazarı

Tonya

Uşak

Banaz 

Karahallı

Sivaslı

Ulubey

Yozgat

Aydıncık

Kadışehri

Zonguldak

Kilimli

 

YATIRIM TEŞVİK UYGULAMALARINDA BÖLGELER

EK-2

YATIRIM TEŞVİK UYGULAMALARINDA BÖLGELER

1. Bölge

2. Bölge

3. Bölge

4. Bölge

5. Bölge

6. Bölge

Ankara

Aydın

Adana

Afyonkarahisar

Bartın

Adıyaman

Antalya

Balıkesir

Bilecik

Aksaray

Bayburt

Ağrı

Bursa

Bolu

Burdur

Amasya

Çankırı

Ardahan

Eskişehir

Çanakkale

Düzce

Artvin

Erzurum

Batman

İstanbul

Denizli

Gaziantep

Çorum

Giresun

Bingöl

İzmir

Edirne

Isparta

Elâzığ

Hatay

Bitlis

Kocaeli

Kayseri

Karabük

Erzincan

Kahramanmaraş

Diyarbakır

Muğla

Konya

Karaman

Kastamonu

Kilis

Gümüşhane

 

Manisa

Kırıkkale

Kırşehir

Niğde

Hakkâri

 

Mersin

Kırklareli

Malatya

Ordu

Iğdır

 

Sakarya

Kütahya

Sivas

Osmaniye

Kars

 

Tekirdağ

Nevşehir

 

Sinop

Mardin

 

Yalova

Rize

 

Tokat

Muş

 

 

Samsun

 

Tunceli

Siirt

 

 

Trabzon

 

Yozgat

Şanlıurfa

 

 

Uşak

 

 

Şırnak

 

 

Zonguldak

 

 

Van

YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARAR

30 Mayıs 2025 CUMA Resmî Gazete Sayı: 32915

CUMHURBAŞKANI KARARI

Karar Sayısı: 9903

Ekli “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar”ın yürürlüğe konulmasına; 474 sayılı Kanunun 2’nci, 3065 sayılı Kanunun 13’üncü, 4706 sayılı Kanunun ek 3’üncü, 5510 sayılı Kanunun ek 2 nci, 5520 sayılı Kanunun 32/A ve 6745 sayılı Kanunun 80 inci maddeleri ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 385 inci, 386 nci, 387 nci ve 393 üncü maddeleri gereğince karar verilmiştir.

29 Mayıs 2025

Recep Tayyip ERDOĞAN

CUMHURBAŞKANI

YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARAR

Amaç

MADDE 1-

(1) Bu Kararın amacı; kalkınma planlarında öngörülen hedefler doğrultusunda, üretim ve istihdamın artırılmasına, ülkemizin kritik ihtiyaçlarını karşılayacak, arz güvenliğini sağlayacak, dışa bağımlılığını azaltacak ve uluslararası rekabet gücünü artıracak katma değeri yüksek yatırımların özendirilmesine, işletmelerin yeşil ve dijital dönüşümlerinin hızlandırılmasına, uluslararası doğrudan yatırımların artırılmasına ve bölgesel gelişmişlik farklılıklarının azaltılmasına yönelik yatırımların desteklenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Tanımlar

MADDE 2-

(1) Bu Kararın uygulanmasında;

a) Aracı kurum: Faiz veya kâr payı desteğini uygulayacak kamu bankaları dâhil olmak üzere bankaları ve finansal kiralama şirketlerini,

b) Ar-Ge yatırımı: 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunda tanımlanan “Ar-Ge faaliyeti”ni gerçekleştirmek üzere yapılan sabit kıymet harcamalarını,

c) Bakan: Sanayi ve Teknoloji Bakanını,

ç) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

d) Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi (E-TUYS): Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından yönetilen web tabanlı uygulamayı,

e) Genel Müdürlük: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünü,

f) Gümrük vergisi muafiyeti: Yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı gereğince uygulanması gereken gümrük vergisi oranının %0 olarak uygulanmasını,

g) Kalkınma ve yatırım bankası: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu hükümleri çerçevesinde Türkiye’de faaliyet gösteren kalkınma ve yatırım bankalarını,

ğ) Makine ve teçhizat: Amortismana tabi iktisadi kıymet niteliği taşıyan ve doğrudan mal ve hizmet üretiminde kullanılan sabit kıymetleri,

h) Muhasebe birimi: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı muhasebe birimini,

ı) Orta-yüksek teknolojili ürün: Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) imalat sektörünün teknoloji yoğunluk sınıflandırmasına göre “orta yüksek teknoloji” sınıfında yer alan ve ek-l’de listelenen ürünleri (NACE Rev.2.1 kodları: 20,25.3,27,28,29, 30 (30.1 ve 30.3 hariç), 32.5),

i) Öncelikli ürün listesi: Bakanlık tarafından dış ticaret verileri, talep gelişimi, rekabet yoğunluğu gibi çeşitli kriterler dikkate alınarak belirlenecek, orta-yüksek ve yüksek teknolojili sektörlerdeki ürünlerin ve bu sektörlerin gelişimi için kritik ürünlerin yer aldığı, Bakanlık tebliği ile yayımlanacak olan listeyi,

j) Sabit kıymet: Teşvik belgesi kapsamında temin edilen duran varlıkları,

k) Sabit yatırım tutarı: Arazi-arsa, bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamını,

l) Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Komitesi: Çalışma usul ve esasları Bakanlık tarafından belirlenecek olan, Stratejik Hamle Programı kapsamındaki başvuruları değerlendirerek destek kararını verecek komiteyi,

m) Stratejik hamle yatırım konuları listesi: Bakanlık tarafından kalkınma planları ve strateji belgeleri çerçevesinde belirlenen ve Bakanlık tebliği ile yayımlanacak olan listeyi,

n) Teknoloji Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesi: Çalışma usul ve esasları Bakanlık tarafından belirlenecek olan, Teknoloji Hamlesi Programı kapsamındaki başvuruları değerlendirerek destek kararını verecek komiteyi,

o) Teşvik belgesi: Yatırım teşvik belgesini,

ö) Ürün: Teşvik belgesine konu yatırımla elde edilmesi amaçlanan asıl işlem görmüş imalat sanayii ürün veya ürünlerini,

p) Yatırım ilerleme raporu: Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlar için, yatırımcının teşvik belgesine konu yatırım ile ilgili harcamalarını ve yatırım düzeyini gösteren yeminli mali müşavir raporunu,

r) Yatırımcı: Teşvik belgesi kapsamı yatırımı gerçekleştirecek gerçek veya tüzel kişileri,

s) Yeniden değerleme oranı: 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrası uyarınca tespit ve ilan edilen oranı,

ş) Yerel Kalkınma Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesi: Çalışma usul ve esasları Bakanlık tarafından belirlenecek olan, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamındaki başvuruları değerlendirerek destek kararını verecek komiteyi,

t) Yerel yatırım konuları listesi: Bakanlık tarafından yerel dinamikler ve potansiyeller çerçevesinde her il özelinde belirlenecek dört yatırım konusunun yer aldığı, Bakanlık tebliği ile yayımlanacak olan listeyi,

u) Yüksek teknolojili ürün: Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) imalat sektörünün teknoloji yoğunluk sınıflandırmasına göre “yüksek teknoloji” sınıfında yer alan ve ek-l’de listelenen ürünleri (NACE Rev.2.1 kodlan; 21,26, 30.3), ifade eder.

Bölgeler

MADDE 3-

(1) Bu Karar kapsamında yer alan desteklerin uygulanması açısından iller, sosyo-ekonomik gelişmişlik seviyeleri dikkate alınarak EK-2’de belirtilen altı bölgeye ayrılmıştır.

Teşvik sistemi ve destek unsurları

MADDE 4-

(1) Teşvik sistemi; 

Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi ve Sektörel Teşvik Sistemi uygulamaları ile bölgesel teşviklerden oluşur.

(2) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi: 

Teknoloji Hamlesi Programı, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ve Stratejik Hamle Programı olmak üzere üç programdan oluşur ve bu uygulamalar kapsamında desteklenen yatırımlar bölgesel teşvikler ile aşağıdaki destek unsurlarından yararlandırılabilir.

a) Gümrük vergisi muafiyeti.

b) Katma Değer Vergisi (KDV) istisnası.

c) Vergi indirimi.

ç) Faiz veya kâr payı desteği.

d) Makine desteği.

e) Yatırım yeri tahsisi.

(3) Sektörel Teşvik Sistemi: 

Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi ve Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi olmak üzere iki teşvik sisteminden oluşur ve bu uygulamalar kapsamında desteklenen yatırımlar bölgesel teşvikler ile aşağıdaki destek unsurlarından yararlandırılabilir.

a) Gümrük vergisi muafiyeti.

b) KDV istisnası.

c) Vergi indirimi.

ç) Faiz veya kâr payı desteği.

d) Yatırım yeri tahsisi.

(4) Bölgesel Teşvikler: 

Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi ve Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında desteklenen yatırımlar, yatırım bölgesine göre aşağıdaki destek unsurlarından yararlandırılır.

a) Sigorta primi işveren hissesi desteği.

b) Sigorta primi desteği (6’ncı bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar için).

Yatırımlarda aranacak şartlar

MADDE 5-

(1) Desteklerden yararlanacak yatırımların ek-3’te belirtilen yatırım konularına yönelik olması ve bu konular için belirtilen şartları sağlaması gerekir. Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, Dijital Dönüşüm Programı, Yeşil Dönüşüm Programı ve 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (v) bendi kapsamında desteklenen yatırımlar için bu şart aranmaz.

(2) Asgari sabit yatırım tutarının ayrıca belirtilmemiş olduğu hallerde yatırımların destek unsurlarından yararlanabilmesi için asgari sabit yatırım tutarının; 1 inci ve 2’nci bölgelerde 12 milyon TL, diğer bölgelerde ise 6 milyon TL olması gerekir.

(3) Finansal kiralama yöntemiyle yapılacak yatırımlarda finansal kiralamaya konu makine ve teçhizata ait toplam tutarın her bir finansal kiralama şirketi için asgari 3 milyon TL olması gerekir.

(4) Yatırımların bu Karar kapsamındaki destek unsurlarından yararlanabilmesi için, makroekonomik programlar ve arz-talep dengesi dikkate alınarak yapılacak sektörel, malî ve teknik değerlendirmeler çerçevesinde projenin uygun görülmesi ve teşvik belgesi düzenlenmesi gerekir.

(5) Bu Karar kapsamında 31/12/2030 tarihine kadar yapılacak olan teşvik belgesi müracaatları değerlendirilir.

(6) Teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin müracaat tarihinden önce gerçekleştirilmiş bulunan yatırım harcamaları teşvik belgesi kapsamına alınmaz.

(7) Sabit yatırım tutarı; faiz veya kâr payı desteği ve makine desteği ödemeleri düşülmeden hesaplanır. Ancak, vergi indirimi desteğinin uygulanmasına esas sabit yatırım tutarı, bu Karar kapsamında sağlanan faiz veya kâr payı desteği ve makine desteği ödemeleri düşülerek hesaplanır.

(8) Teşvik belgesi kapsamında yatırım harcaması olarak kabul edilen maddi olmayan duran varlıkların (marka, lisans, know-how vb.) oranı, teşvik belgesinde kayıtlı toplam sabit yatırım tutarının %25’ini aşamaz. Dijital Dönüşüm Programı kapsamında desteklenen yatırımlar için bu hüküm uygulanmaz,

(9) 24/5/2023 tarihli ve 7297 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliğine göre küçük ve orta büyüklükte işletme (KOBİ) sınıfında yer almayan yatırımcı veya Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında desteklenen yatırımcı, yatırımın sürdürülebilirliğini desteklemek, teknolojik ve sektörel gelişime, toplumsal fayda amaçlı eğitim ve Ar-Ge faaliyetlerine veya yerel kalkınmaya katkı sağlamak üzere, Bakanlık tarafından belirlenen usul ve esaslara göre hazırlanmış ve Bakanlık tarafından onaylanmış bir ekosistem geliştirme planını gerçekleştirmekle yükümlüdür. Bu kapsamda yatırım tamamlama vizesi tarihine kadar gerçekleştirilecek yatırım ve harcamaların tutarı sabit yatırım tutarının %2’sinden az olamaz. Vergi indirimi desteği öngörülmeyen yatırımlar için bu hüküm uygulanmaz.

(10) Bu Karar ve eklerinde yer alan Türk Lirası cinsindeki tutarlar her yıl, bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranı dikkate alınarak tebliğ ile belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde takvim yılı başından geçerli olmak üzere güncellenir.

(11) Teşvik belgesi kapsamında yurt içinden temin edilen mal ve hizmet bedelleri için Hazine ve Maliye Bakanlığınca teşvik belgesi kapsamında düzenlenecek elektronik belge için belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde elektronik fatura veya elektronik arşiv fatura düzenlenmesi zorunludur.

(12) Teşvik belgesi, E-TUYS üzerinden elektronik belge olarak düzenlenir ve uygulamalar ile ilgili işlemler elektronik ortamda gerçekleştirilir. Destekleri uygulayan kurum ve kuruluşlar gümrük beyannamesi, elektronik fatura ya da elektronik arşiv fatura gibi belgeleri elektronik ortamda Bakanlığa iletmek ile yükümlüdür.

(13) Teşvik belgesi kapsamında sağlanan destek miktarı, destekleri uygulayan kurum ve kuruluşlarca desteklerden yararlanılan tarihi takip eden ikinci ayın sonuna kadar destek unsuru ve teşvik belgesi bazında Bakanlığa iletilir.

(14) Teşvik belgesi kapsamında sağlanan KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, faiz veya kâr payı desteği ve makine desteğinin faydalanma yılı esas alınarak yeniden değerleme oranı ile hesaplanan toplam değeri, yeniden değerleme oranı dikkate alınarak hesaplanmış gerçekleşen sabit yatırım tutarını geçemez.

Teknoloji Hamlesi Programı

MADDE 6-

(1) Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında öncelikli ürün listesindeki ürünlere ya da teknolojilere yönelik yatırımlar desteklenebilir.

(2) Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında desteklenecek yatırımlar Teknoloji Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesi tarafından proje bazında değerlendirilir ve uygun görülen projeler için teşvik belgesi düzenlenir.

(3) Bu program, Bakanlık tarafından belirlenecek uygulama usul ve esasları kapsamında Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik Genel Müdürlüğünce yürütülür.

(4) Öncelikli ürün listesi Bakanlık tarafından her yıl ocak ayı içerisinde güncellenebilir.

Yerel Kalkınma Hamlesi Programı

MADDE 7-

(1) Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında bölgelerarası gelişmişlik farklarının azaltılması ve bölgelerin rekabet güçlerinin artırılması hedeflenmektedir.

(2) Program kapsamında desteklenecek yatırım konuları; illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik durumu ve coğrafi potansiyelleri, âtıl kaynakların değerlendirilmesi, yerel ihtiyaçların karşılanması, bölgede üretimi olmayan ancak başarı olasılığı yüksek sektörlerin geliştirilmesi, ileri-geri bağlantılı sektörlerin desteklenmesi, istihdam potansiyeli ve kümelenme etkisi gibi kriterler çerçevesinde belirlenir.

(3) Desteklenecek yatırımlar Yerel Kalkınma Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesi tarafından proje bazında değerlendirilir ve uygun görülen projeler için teşvik belgesi düzenlenir.

(4) Bu program, Bakanlık tarafından belirlenecek uygulama usul ve esasları kapsamında Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğünce yürütülür.

(5) Yerel yatırım konularının, 5 yıllık kalkınma planı, orta vadeli program, Cumhurbaşkanı yıllık programı ile uyumu ve bütçeye etkisi yönünden Strateji ve Bütçe Başkanlığının görüşü alınarak yerel yatırım konuları listesi Bakanlık tarafından tebliğ ile belirlenir ve her yıl ocak ayı içerisinde güncellenebilir.

Stratejik Hamle Programı

MADDE 8-

(1) Stratejik Hamle Programı kapsamında katma değeri yüksek, ülkemizin kritik ihtiyaçlarını karşılayacak, arz güvenliğini sağlayacak, dışa bağımlılığını azaltacak, uluslararası rekabet gücünü artıracak ve araştırma-geliştirme içeriği yüksek imalat sektörü yatırımları ile Dijital Dönüşüm Programı ve Yeşil Dönüşüm Programı kapsamındaki yatırımlar desteklenebilir.

(2) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenecek yatırımlarda aranacak asgari sabit yatırım tutarı yüksek teknolojili ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar için 100 milyon TL, diğer yatırımlar için ise 200 milyon TL’dir.

(3) Genel Müdürlük, Stratejik Hamle Programı kapsamında sunulan desteklerden faydalanmak isteyen yatırımcıların müracaatlarını aşağıda belirtilen kriterler çerçevesinde ön değerlendirmeye tabi tutar.

a) Yatırım konusunun stratejik hamle yatırım konulan listesinde yer alması,

b) Üretilmesi planlanan ana ürünün/ürünlerin son bir yıl içerisindeki ihracatın ithalatı karşılama oranının azami %70 olması,

c) Tebliğ ile belirlenen katma değer hesabı yöntemine göre hesaplanacak katma değer oranının asgari %30 olması,

ç) Yatırım tutarının %20’si kadar öz kaynağın bulunması,

d) Yatırım konusu ürünle ilgili olarak son bir yıl içerisinde gerçekleşen toplam ithalat tutarının 50 milyon ABD Doları ve üzerinde olması.

(4) Genel Müdürlük, ön değerlendirme neticesinde üçüncü fıkrada belirtilen beş kriterden üçünü sağladığı tespit edilen projeleri fizibilite raporu hazırlanmasını teminen, Bakanlık ile protokol imzalayan bir kalkınma ve yatırım bankasına iletir.

(5) Kalkınma ve yatırım bankası Bakanlıkça iletilen proje için teknik, ekonomik ve mali analizi içeren bir fizibilite raporu hazırlayarak Bakanlığa iletir.

(6) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenecek yatırımlar Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Komitesi tarafından proje bazında değerlendirilir ve uygun görülen projeler için teşvik belgesi düzenlenir. Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Komitesi Bakanlığa iletilen fizibilite raporu ile teknik değerlendirme sonuçlarına göre karar alır.

(7) Genel Müdürlük tarafından yapılacak değerlendirme ile Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Komitesi tarafından yapılacak değerlendirmeye ilişkin kriterler ve usul ve esaslar tebliğ ile belirlenir.

(8) Asgari 50 milyon TL tutarındaki yeşil dönüşüm programı ve dijital dönüşüm programı kapsamında desteklenecek yatırımlar, bu maddede belirtilen değerlendirme süreci olmaksızın Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenebilir.

(9) Stratejik hamle yatırım konuları listesi Bakanlık tarafından her yıl ocak ayı içerisinde güncellenebilir.

Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi

MADDE 9-

(1) Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında aşağıda belirtilen yatırım konuları desteklenir.

a) Dijital Dönüşüm Programı veya Yeşil Dönüşüm Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlar.

b) Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında yayımlanan öncelikli ürün listesinde belirtilen yüksek teknolojili ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar ile asgari 500 milyon TL tutarındaki yüksek teknolojili ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar.

c) İstanbul ilinde gerçekleştirilecek olan yatırımlar hariç olmak üzere; Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında yayımlanan öncelikli ürün listesinde belirtilen orta yüksek teknolojili ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar ile asgari 1 milyar TL tutarındaki orta yüksek teknolojili ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar.

ç) Müteharrik karakterli yatırımlar hariç olmak üzere; 6’ncı bölgede yapılan yatırımlar, geçici 3 üncü ve geçici 4 üncü maddeler kapsamında değerlendirilen yatırımlar.

d) Savunma Sanayii Başkanlığından alınacak proje onayına istinaden gerçekleştirilecek savunma alanındaki yatırımlar.

e) İmalat sanayii işletmelerinin öz tüketimine yönelik olarak gerçekleştirilecek enerji üretimi faaliyeti kapsamında bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü ile sınırlı olmak kaydıyla, güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesisi yatırımları ile rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretim tesisi yatırımları.

f) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından düzenlenen geçerli bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu’nun 2’nci maddesinin 4- b grubunda yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretimi yatırımları.

g) Nükleer enerji santrali yatırımları.

ğ) Asgari 500 milyon TL tutarındaki, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) yatırımları ve yer altı doğal gaz depolama yatırımları.

h) Maden istihraç yatırımları ve/veya maden işleme yatırımları.

ı) 3213 sayılı Kanuna istinaden düzenlenmiş geçerli arama ruhsatı veya sertifikasına sahip yatırımcıların ruhsatlı sahalarında yapacağı maden arama yatırımları.

i) Ar-Ge yatırımları.

j) Ar-Ge merkezi veya tasarım merkezlerinde yürütülen Ar-Ge veya tasarım projeleri ile ilişkili İstanbul ili dışındaki yatırımlar.

k) Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi düzenlenmiş ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar.

l) Orta yüksek teknolojili ve yüksek teknolojili ürünlere yönelik test merkezi yatırımları ile ihracatçı birliklerinin dış ticareti desteklemek amacıyla yapacakları test merkezi yatırımları.

m) Asgari yatırım tutarı şartı aranmaksızın ihtisas serbest bölgelerinde gerçekleştirilecek yazılım ve bilişim ürünleri üretimi yatırımları.

n) Tebliğ ile belirlenecek teknik şart ve standartları karşılayan ve asgari 3 megavat kurulu güç şartını sağlayan veri merkezi yatırımları.

o) Tebliğ ile belirlenecek teknik şart ve standartlara göre hizmet veren veri merkezlerinde bulut hizmeti sağlayıcıları tarafından yapılacak asgari 200 milyon TL tutarındaki yatırımlar.

ö) Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamında çevre lisansına tabi yatırımlar.

p) Demiryolu, denizyolu veya havayolu ile taşımacılık yatırımları.

r) Yük taşımacılığına yönelik liman yatırımları (yat limanı ve marina hariç).

s) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgelerinde, turizm merkezlerinde, Kültür ve Turizm Bakanlığının bağlı/ilgili alan başkanlıkları sınırları içerisinde veya termal turizm konusundaki turizm konaklama yatırımları.

ş) Özel sektör tarafından gerçekleştirilecek olan, kreş ve gündüz bakım evleri, okul öncesi eğitim, ilkokul, ortaokul ve lise eğitim yatırımları ile hava araçlarının kullanım, tamir ve bakımına yönelik eğitim yatırımları.

t) Asgari 100 kişi ve üzeri kapasiteli yaşlı ve/veya engelli bakım merkezleri.

u) Lisanslı depoculuk yatırımları.

ü) 25 dekar ve üzeri yurtiçinde üretilen sera teknolojilerini ihtiva eden otomasyona dayalı (bilgisayar kontrollü iklimlendirme, sulama, gübreleme ve ilaçlama sistemi ihtiva eden) topraksız sera yatırımları.

v) Sanayi sicil belgesine sahip mevcut tesislerde yapılacak deprem veya yangın riskine karşı yapılan yatırımlar.

y) Sanayi Genel Müdürlüğünden alınacak uygunluk yazısına istinaden gerçekleştirilecek afet teknolojileri alanındaki yatırımlar.

(2) Birinci fıkranın (e) bendi kapsamında yapılan yatırımlara faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz.

(3) Birinci fıkranın (ç) bendi kapsamında desteklenen; elektrik enerjisi dağıtım yatırımları, elektrik enerjisi depolama yatırımları, ana şebeke üzerinden gaz yakıtların dağıtımı konusundaki yatırımlar ile birinci fıkranın (e), (f) ve (g) bentleri kapsamı dışında kalan elektrik üretimi yatırımlarına vergi indirimi ve faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz.

Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi

MADDE 10-

(1) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında ek-3’te yer alan yatırım konuları belirtilen şartları sağlamaları halinde desteklenir.

(2) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenen; elektrik üretimi yatırımları, elektrik enerjisi dağıtım yatırımları, elektrik enerjisi depolama yatırımları ve ana şebeke üzerinden gaz yakıtların dağıtımı konusundaki yatırımlar ile İstanbul ilinde gerçekleştirilecek yatırımlar vergi indirimi desteğinden yararlanamaz.

(3) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında sadece 4’üncü, 5 inci ve 6’nci bölgelerde gerçekleştirilecek yatırımlara faiz veya kâr payı desteği sağlanır. Elektrik üretimi yatırımları, elektrik enerjisi dağıtım yatırımları, elektrik enerjisi depolama yatırımları ile ana şebeke üzerinden gaz yakıtların dağıtımı konusundaki yatırımlara faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz.

Dijital Dönüşüm Programı

MADDE 11-

(1) Teknolojik ürün ve çözümlerin işletme süreçlerine entegre edilerek maliyet azaltımı, verimlilik ve kalite artışı, çalışan ve müşteri memnuniyeti gibi sonuçlar elde etmeyi amaçlayan yatırımlar Dijital Dönüşüm Programı kapsamında değerlendirilir.

(2) Bu program, Bakanlık tarafından belirlenecek uygulama usul ve esasları kapsamında Milli Teknoloji Genel Müdürlüğünce yürütülür.

Yeşil Dönüşüm Programı

MADDE 12-

(1) Döngüsel ekonomi yaklaşımıyla uyumlu, doğal kaynakları koruyan, iklim ve sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sağlayan, kaynak verimli ve düşük karbonlu üretimi amaçlayan yatırımlar Yeşil Dönüşüm Programı kapsamında değerlendirilir.

(2) Bu Program, Bakanlık tarafından belirlenecek uygulama usul ve esasları kapsamında Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik Genel Müdürlüğünce yürütülür.

Gümrük vergisi muafiyeti

MADDE 13-

(1) Teşvik belgesi kapsamındaki yatırım malı makine ve teçhizat için gümrük vergisi muafiyeti uygulanır.

(2) EK-4’te yer alan makine ve teçhizat gümrük vergisi muafiyeti sağlanmaksızın ithal edilerek sabit yatırım tutarına dahil edilebilir.

(3) Finansal kiralama yöntemiyle gerçekleştirilecek yatırımlar için finansal kiralama şirketi adına ayrı bir teşvik belgesi düzenlenmeksizin yatırımcının teşvik belgesi dikkate alınarak ithalat işlemleri yapılır. İthalat işlemleri ile ilgili olarak yatırımcı ile finansal kiralama şirketleri müteselsilen sorumludur.

(4) Teşvik belgesi almak üzere müracaat edilmiş, ancak teşvik belgesine bağlanmamış yatırımlara ilişkin makine ve teçhizatın ithaline, Bakanlığın görüşüne istinaden Ticaret Bakanlığınca teşvik belgesi kapsamında muafiyet tanınabilecek ve istisna edilebilecek vergi ve kesintilerin toplam tutarı kadar teminatın alınması suretiyle müsaade edilebilir. Teminatla ithalatta, bir defada verilebilecek teminat süresi altı ay olup, sürenin başlangıç tarihi, eşyanın serbest dolaşıma giriş tarihidir. Bu süre içerisinde teşvik belgesinin düzenlenememiş olması halinde süre bitimini müteakip üç ay içerisinde süre uzatımı için doğrudan Ticaret Bakanlığına müracaat edilir. Verilecek ek sürenin başlangıcı bir önceki sürenin sona erdiği tarihtir. Teminatın çözümü için Ticaret Bakanlığına müracaat edilmesi gerekir. Aksi takdirde teminat irat kaydedilir.

(5) 19/4/2020 tarihli ve 31104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/2018/858) kapsamında M1 kategorisi ve N1 kategorisi niteliği taşıyan araçların üretimine yönelik olarak; asgari yüz bin adet/yıl kapasiteli yeni bir yatırım yapılması veya mevcut tesislerin kurulu kapasitelerinin en az yüz bin adet/yıl artırılması halinde, teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde yirmisinin gerçekleştirilmesini müteakip, yatırım süresi içerisinde olmak, belgede kayıtlı toplam ilave araç kapasitesinin % 15’ini aşmamak ve ithalat esnasında yararlanılacak vergi indirimi tutarı kadar teminat mektubunun Bakanlığa ibraz edilmesi kaydıyla gümrük vergisi muafiyeti sağlanmak suretiyle yatırımcılara, içten yanmalı motor silindir hacmi azami 1600 cm3 ve/veya elektrik motoru azami 160 kwh güce sahip olan ve bu fıkrada belirtilen kategorilerde araç ithali için izin verilebilir. Belge kapsamında hibrit araç için motor üretiminin de yer alması halinde, motor üretim kapasitesinin % 15’i kadar daha (motor üretim kapasitesinin, araç üretim kapasitesinden fazla olması durumunda araç kapasitesi dikkate alınır) bu fıkrada belirtilen şartlarda araç ithaline izin verilebilir.

KDV istisnası

MADDE 14-

(1) 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu gereğince, teşvik belgesini haiz yatırımcılara teşvik belgesi kapsamında yapılacak makine ve teçhizat ithal ve yerli teslimleri ile belge kapsamındaki yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamaları KDV’den istisna edilebilir. Aynı hüküm, teşvik belgesi kapsamı yatırımın devir işlemleri ile makine ve teçhizat listelerinde set, ünite, takım ve benzeri olarak belirtilen malların kısmi teslimlerinde de uygulanır.

Faiz veya kâr payı desteği

MADDE 15-

(1) Talep edilmesi halinde, bu Karar kapsamında desteklenen yatırımlar için bankalardan Türk Lirası cinsinden kullanılacak en az bir yıl vadeli yatırım kredilerinin teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının %70’ine kadar olan kısmı için ödenen faiz veya kâr payının, kullanım tarihinde geçerli olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’nın bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının;

a) Teknoloji Hamlesi Programı ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programı için 20 puanı geçmemek üzere %40’ına tekabül eden puanı,

b) Stratejik Hamle Programı için 15 puanı geçmemek üzere %30’una tekabül eden puanı, 

c) Öncelikli yatırımlar için 12,5 puanı geçmemek üzere %25’ine tekabül eden puanı, 

ç) 4 üncü, 5 inci ve 6 ncı bölgelerde gerçekleştirilecek hedef yatırımlar için 12,5 puanı geçmemek üzere %25’ine tekabül eden puanı,

Bakanlıkça da uygun görülmesi halinde ilk kredinin kullanım tarihinden itibaren azami beş yıl için ödenmek kaydıyla bütçe kaynaklarından karşılanabilir. Kredi kullanım tarihindeki bir hafta vadeli repo ihale faiz oranları dikkate alınarak destek ödemesi yapılır. Ancak, vade tarihlerindeki TCMB’nin bir hafta vadeli repo ihale faiz oranlarının, kredinin kullanım tarihinde geçerli olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının altına düşmesi halinde, vade tarihlerindeki bir hafta vadeli repo ihale faiz oranları dikkate alınarak destek ödemesi yapılır.

(2) Faiz veya kâr payı desteği içeren teşvik belgelerine konu yatırımlardan finansal kiralama yöntemiyle gerçekleştirilecek olanlar için de faiz veya kâr payı ödemelerini içeren itfa planı yapılması kaydıyla aynı şartlarla faiz veya kâr payı desteği öngörülebilir.

(3) Faiz veya kâr payı desteği tutarı,

a) Teknoloji Hamlesi Programı ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %20’sini aşmamak kaydıyla 240 milyon TL’yi,

b) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %15’ini aşmamak kaydıyla 180 milyon TL’yi,

c) Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %10’unu aşmamak kaydıyla 24 milyon TL’yi,

ç) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %10’unu aşmamak kaydıyla 12 milyon TL’yi, geçemez.

(4) Döviz kredisi ile gerçekleştirilecek yatırımlarda kullanılan döviz kredisinin Türk Lirası karşılığı, kredi kullanım tarihindeki TCMB döviz satış kuru dikkate alınarak tespit edilir. Döviz kredisinin faiz veya kâr payı oranının %50’si aşılmamak kaydı ile ödenecek faiz veya kâr payının, birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen yatırımlar için 2 puanı, (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen yatırımlar için 1 puanı dikkate alınarak yapılacak faiz veya kâr payı desteği uygulaması, vade tarihindeki TCMB döviz satış kuru dikkate alınarak gerçekleştirilir.

(5) Kullanılan kredilerin faiz, kâr payı veya anaparalarının yatırımcı tarafından itfa planlarında belirtilen sürelerde geri ödenmemesi halinde, yapılmayan ilk ödeme ilgili aracı kurum tarafından en kısa sürede Bakanlığa bildirilir ve Bakanlıkça ilgili döneme ait faiz veya kâr payı desteği ödemeleri durdurulur. Bir sonraki vade için yatırımcının kredi geri ödeme yükümlülüklerini yerine getirdiğinin ilgili aracı kurumca Bakanlığa bildirilmesi halinde, yükümlülüğün yerine getirildiği bu dönemden itibaren faiz veya kâr payı desteği ödemeleri başlangıçta öngörülen ödeme tarihlerinde herhangi bir uzatmaya gidilmeksizin tekrar başlatılır. Kredi geri ödemesine ait yükümlülüklerin yeniden aksaması halinde faiz veya kâr payı desteği ödemesine son verilir.

(6) Teşvik belgesi kapsamındaki yatırımın bütün halinde başka bir yatırımcıya 25 inci madde çerçevesinde belge üzerinde unvan değişikliği yapılmak suretiyle devrine izin verilmesi ve aracı kurumun da kredinin bakiye kısmının yeni yatırımcıya devrini uygun görmesi halinde, devralan yatırımcı için faiz veya kâr payı desteği açısından bakiye haklar dikkate alınarak düzenlenecek yeni itfa planına göre faiz veya kâr payı desteği ödenmesine devam edilir. Aksi takdirde faiz veya kâr payı desteği uygulaması durdurulur.

(7) Aracı kurum, faiz veya kâr payı desteğine esas olan kredinin teşvik belgesi kapsamındaki harcamalar için kullandırılmasıyla yükümlüdür. Kredinin amacı dışında kullandırıldığının tespiti halinde, Bakanlıkça ödenen faiz veya kâr payı desteği tutarına ilgili bankanın bu kapsamdaki krediye uyguladığı faiz veya kâr payı oranı uygulanmak suretiyle Bankaca tespit edilecek meblağın, finansal kiralama şirketlerince ise ödenen faiz veya kâr payı desteği miktarına itfa planının düzenlenmesinde uygulanan faiz veya kâr payı oranı üzerinden tespit edilen tutarın beş iş günü içerisinde bütçeye gelir yazılmak üzere muhasebe birimi hesabına yatırılması gerekir. Aksi takdirde söz konusu meblağlar Bakanlıkça;

a) Bankalar için TCMB nezdindeki karşılık hesabından virman yapılarak veya diğer hukuki yöntemler kullanılarak,

b) Finansal kiralama şirketleri için ise 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanarak, geri alınır.

(8) Teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması halinde yatırımcılara fazladan ödenen faiz veya kâr payı desteği tutarına, her bir destek ödemesinin yapıldığı tarihten itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları uygulanarak yatırımcıdan geri alınır. Bu hüküm, bu Karar ve daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgelerine de uygulanır.

(9) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında faiz veya kâr payı desteğinden faydalanan yatırımlara makine desteği sağlanmaz.

(10) Ek-4’te yer alan makine ve teçhizat için faiz veya kâr payı desteği ile makine desteğinden faydalanma kapsamı ve koşulları tebliğ ile belirlenir.

Makine desteği

MADDE 16-

(1) Talep edilmesi halinde, Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlar için düzenlenen teşvik belgesinin yatırım süresi içinde temin edilen ve diğer masraflar hariç sadece makine ve teçhizatın birim fiyatı 2 milyon Türk Lirası ve üzerinde olan makine ve teçhizat bedelinin %25’i yatırımcıya bütçe kaynaklarından ödenir.

(2) Makine desteği tutarı,

a) Teknoloji Hamlesi Programı ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %15’ini aşmamak kaydıyla 240 milyon TL’yi,

b) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %15’ini aşmamak kaydıyla 180 milyon TL’yi, geçemez.

(3) Makine desteğinden faydalandırılan yatırımlara faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz.

Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında yapılacak ödemeler

MADDE 17-

(1) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında yapılacak faiz veya kâr payı desteği ve makine desteği ödemeleri, yatırım harcamasının yapıldığı yılı takip eden yıl Bakanlığa ibraz edilecek yatırım ilerleme raporunda belirtilen yatırım tutarı esas alınarak hesaplanan destek hak ediş tutarı kadar yapılır. Sadece arazi-arsa harcamaları veya diğer harcama kalemlerinden oluşan yatırım ilerleme raporlarına istinaden ödeme yapılmaz.

(2) Destek hak ediş tutarı, belge kapsamı yatırım ile ilgili kabul edilen sabit yatırım tutarı harcamalarının, faiz veya kâr payı desteği veya makine desteğinin her bir program için belirlenen azami oranı kadarını ifade eder ve belirlenen üst limitlerin üzerinde olamaz.

(3) Destek hak ediş tutarının faydalanılmayan kısmı, her yıl, bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılır.

(4) Destek hak ediş tutarı her yıl için kümülatif olarak hesaplanır ve ödeme tutarının destek hak ediş tutarının üzerinde gerçekleşmesi halinde fazladan faydalanılan tutar beşinci fıkra hükmü çerçevesinde geri alınır.

(5) Teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması halinde yatırımcılara fazladan ödenen faiz veya kâr payı desteği ve makine desteği tutarına, her bir destek ödemesinin yapıldığı tarihten itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları uygulanarak yatırımcıdan geri alınır.

Sigorta primi işveren hissesi desteği

MADDE 18-

(1) Bu Karar kapsamında desteklenen yatırımlardan, tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgesinde kayıtlı istihdamı aşmamak kaydıyla;

a) Komple yeni yatırımlarda, teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla sağlanan,

b) Diğer yatırım cinslerinde, yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen, alt işverenler tarafından istihdam edilen işçi sayısı da dâhil, aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla ilave edilen istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmının 6 ncı bölgede gerçekleştirilen yatırımlar için tamamı, diğer bölgelerde gerçekleştirilen yatırımlar için %50’si Bakanlık bütçesinden karşılanır,

(2) Sigorta primi işveren hissesi desteği aşağıda belirtilen sürelerde uygulanır.

Bölgeler

Uygulama Süresi

1

–

2

1 yıl

3

2 yıl

4

4 yıl

5

8 yıl

6

12 Yıl

(3) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlar için bu destek 6’ncı bölgede 12 yıl, diğer bölgelerde 8 yıl süreyle uygulanır.

(4) Sektörel teşvik sistemi kapsamında desteklenen yatırımlar için, yatırımın karakteristiği gereği muhtelif illerde gerçekleştirilecek yatırımlara sigorta primi işveren hissesi desteği ve sigorta primi desteği sağlanmaz.

(5) 1 inci bölge illerinden 4’üncü, 5 inci veya 6’ncı bölge il veya ilçelerine taşınan imalat sanayi yatırımları (NACE Rev.2.1 kodları: 10-32 arası ve 38.2) için düzenlenen sadece nakil yatırım cinsindeki teşvik belgeleri kapsamında, taşınan makine ve teçhizat ile asgari 50 istihdam sağlanması ve taşınan makine ve teçhizatın asgari bir yıl süreyle firma aktifinde kayıtlı olduğu yeminli mali müşavir raporu ile tevsik edilmesi kaydıyla bölgesel destekler sağlanır. Bu madde kapsamında değerlendirilen yatırımlar için bölgesel destekler dışında başka bir destek sağlanmaz ve bu yatırımlarda asgari yatırım tutarı şartı aranmaz.

(6) İşveren hissesine ait primlerin karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutar ile Bakanlıkça karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın yasal süresi içerisinde ödenmiş olması şarttır. İşveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Bakanlıktan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı işverenden tahsil edilir.

(7) Gemi inşa yatırımlarında tamamlama vizesi şartı aranmaksızın belge konusu geminin yapımında istihdam edilen işçiler için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlıkça karşılanabilir. Bu destek, gemi inşası devam etse dahi teşvik belgesinin düzenlendiği tarihi takip eden aydan itibaren en fazla yirmi dört ay süreyle uygulanır. Yat, yüzer tesis ve deniz araçları da bu kapsamda değerlendirilir. Ancak, yatırım süresi ve sözleşmesi devam eden Savunma Sanayii Başkanlığı ile imzalanan sözleşmeye istinaden gerçekleştirilecek projelerde bu destek teşvik belgesinin düzenlendiği tarihi takip eden aydan itibaren sözleşme süresi sonuna kadar uygulanır. Bu fıkra kapsamında sigorta primi işveren hissesi desteği öngörülen yatırımlara ilave olarak sadece gümrük vergisi muafiyeti sağlanır.

(8) Sigorta primi işveren hissesi desteği veya sigorta primi desteğinin uygulanacağı teşvik belgesi kapsamındaki yatırıma ait tesiste, işverenin sosyal güvenlik işyeri numarası altında ilgili mevzuatta belirlenen alt işverenler tarafından istihdam edilen işçi sayısı da dikkate alınabilir.

(9) Aynı işyeri sicil numarasına sahip yatırımcıya ait yatırım teşvik belgeleri kapsamındaki sigorta primi işveren hissesi desteği uygulamaları belge bazında ayrı ayrı uygulanır, birleştirme yapılmaz.

(10) Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak aktarımlarla ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.

Sigorta primi desteği

MADDE 19-

(1) Bu Karar uyarınca, 6’ncı bölgede teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilecek yatırımla sağlanan ilave istihdam için, tamamlama vizesi yapılan teşvik belgesinde kayıtlı ilave istihdam sayısını aşmamak kaydıyla, işveren tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmesi gereken sigorta primi işçi hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı, tamamlama vizesinin yapılmasını müteakip 10 yıl süreyle işveren adına Bakanlık bütçesinden karşılanabilir.

(2) Bu destekten yararlanılabilmesi için, aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve Bakanlıkça karşılanmayan işçi hissesine ait tutarın yasal süresi içerisinde ödenmiş olması şarttır. Bu destekten yararlanan yatırımcı tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Bakanlıktan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı işverenden tahsil edilir.

Vergi indirimi

MADDE 20-

(1) Bu Karar kapsamında desteklenen yatırımlarda, 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi;

a) Teknoloji Hamlesi Programı ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda %50 yatırıma katkı oranı,

b) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda %40 yatırıma katkı oranı,

c) Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda %30 yatırıma katkı oranı,

ç) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda %20 yatırıma katkı oranı, üzerinden hesaplanan yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar %60 indirimli olarak uygulanır.

(2) Yatırımcının diğer faaliyetlerinden elde edilen kazançlarına, bu maddeye göre hesaplanacak yatırıma katkı tutarının %50’sini geçmemek üzere 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesinde belirtilen usulde indirimli gelir veya kurumlar vergisi uygulanabilir.

(3) Arazi, arsa, royalti, yedek parça ve amortismana tâbi olmayan diğer harcamalar ile 5520 sayılı Kanun gereği finans ve sigortacılık konularında faaliyet gösteren kurumlar, iş ortaklıkları, 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-işlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap- işlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında gerçekleştirilen yatırımlar ve rödovans sözleşmesine bağlı olarak yapılan yatırımlar vergi indirimi desteğinden yararlanamaz.

(4) Firma tescil tarihi teşvik belgesi düzenlenmesi için yapılan müracaat tarihinden en fazla bir yıl öncesinde olan yatırımcılar, talep etmeleri halinde vergi indirimi desteğinden faydalanmamak kaydıyla;

a) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenmesine karar verilen komple yeni yatırımlarda, faiz veya kâr payı desteği ya da makine desteği için belirlenmiş olan desteğin sabit yatırıma oranına 5 puan ve azami tutara 60 Milyon TL eklenmek suretiyle,

b) Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen komple yeni yatırımlarda, faiz veya kâr payı desteği için belirlenmiş olan desteğin sabit yatırıma oranına 2 puan ve azami tutara 6 Milyon TL eklenmek suretiyle,

c) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen komple yeni yatırımlarda, faiz veya kâr payı desteği için belirlenmiş olan desteğin sabit yatırıma oranına 2 puan ve azami tutara 2 Milyon 400 Bin TL eklenmek suretiyle, faydalanabilir.

Yatırım yeri tahsisi

MADDE 21-

(1) Bakanlıkça teşvik belgesi düzenlenmiş yatırımlar için, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun ek 3’üncü maddesi çerçevesinde Çevre, Şehircilik ve iklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsis edilebilir.

(2) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında teşvik belgesi düzenlenmiş yatırımlar için Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğünce belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsisi edilebilir.

(3) Vergi indirimi öngörülmeyen yatırımlar ile elektrik üretimine yönelik yatırımlara yatırım yeri tahsis edilmez.

Alt bölge desteğinden yararlanacak yatırımlar

MADDE 22-

(1) Bu Karar kapsamında teşvik belgesi düzenlenen yatırımlar, aşağıda belirtilen koşullardan birini sağlamaları halinde sigorta primi işveren hissesi desteği açısından bulundukları bölgenin bir alt bölgesinde sağlanan, her ikisini sağlamaları halinde bulundukları bölgenin iki alt bölgesinde sağlanan şart ve sürede bu destekten yararlanabilir.

a) Yatırımın organize sanayi bölgesinde veya endüstri bölgesinde gerçekleştirilmesi.

b) Yatırımın ek-5’te belirtilen ilçelerde gerçekleştirilmesi.

(2) 6’ncı bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar için birinci fıkra kapsamında sigorta primi işveren hissesi desteği, bölgede geçerli olan süreye iki yıl ilave edilmek suretiyle uygulanır.

Kullanılmış komple tesis ve kullanılmış makine ve teçhizat ithali

MADDE 23-

(1) Bakanlıkça görevlendirilecek en az iki personelin komple tesisin bulunduğu ülkede yapacakları ekspertiz neticesinde, yerli üretim imkanları, teknolojik kazanım, ihracat katkısı kriterlerine göre Bakanlık tarafından uygun görülmesi halinde, kullanılmış komple tesisin teşvik belgesi kapsamında ithaline izin verilebilir. Ekspertiz işleminin ulaşım giderleri yatırımcı tarafından karşılanır.

(2) Teşvik belgesi kapsamında serbest bölgelerden kullanılmış komple tesis ithaline izin verilmez.

(3) Ek-4’te yer alan ve kullanılmış komple tesis kapsamında ithali uygun görülen kullanılmış veya yenileştirilmiş makine ve teçhizat KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti sağlanmaksızın ithal edilerek sabit yatırım tutarına dâhil edilebilir.

(4) Orta-yüksek ve yüksek teknolojili yatırım konuları için düzenlenmiş teşvik belgeleri kapsamında kullanılmış ithal makine ve teçhizat temin edilebilir, ancak ek-4’te belirtilen makine ve teçhizat kullanılmış veya yenileştirilmiş olarak teşvik belgesi kapsamında temin edilemez.

(5) Kullanılmış komple tesis veya kullanılmış makine ve teçhizat, vergi indirimi, makine desteği ve faiz veya kâr payı desteğinden faydalanamaz.

Bütçeden yapılacak ödemeler

MADDE 24-

(1) Yatırımların desteklenmesi için her yıl bütçe kanunu ile ayrılan ödenek çerçevesinde ilgili mevzuatında öngörülen usul ve esaslar uyarınca aşağıda belirtilen ödemeler yapılabilir.

a) Bu Karar uyarınca yapılacak ödemeler.

b) Önceki dönemlere ait ilgili Bakanlar Kurulu Kararları uyarınca ödenmesi gereken yatırım ve işletme kredilerine ait bakiye tutarlar.

c) Daha önceki Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararlarda belirtilen hükümler çerçevesinde ödenmesi gereken destek unsurlarına ait tutarlar.

ç) Daha önceki Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararlar da dâhil açılmış olan davaların aleyhte sonuçlanması nedeniyle ödenmesi gereken tutarlar ile yargılama ve cebri icra giderleri.

(2) Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemeler ile açılan davalar sonucu yapılacak ödemeler haricindekiler, TCMB aracılığıyla gerçekleştirilir.

Teşvik belgesi kapsamı yatırımın devri

MADDE 25-

(1) Tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgesine konu yatırımın; bütün halinde başka bir yatırımcıya belge üzerinde unvan değişikliği yapılmak suretiyle devredilmesi veya mevzuat düzenlemesi ya da ortaklık yapısı değişikliği nedeniyle yatırımın bağımsız üretim bölümlerine kısmi bölünmesi nedeniyle bölünen kısmın yeni bir teşvik belgesine devredilmesi Genel Müdürlüğün iznine tabidir. Bu durumda devralan yatırımcı teşvik belgesi kapsamında faydalanılmamış desteklerden faydalanmaya devam edebilir. Tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgelerinin bütün olarak başka bir yatırımcıya devri uygun görülmez.

(2) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlar için düzenlenen yatırım teşvik belgesinin başka bir yatırımcıya belge üzerinde unvan değişikliği yapmak suretiyle devredilmesi ya da yatırımcı şirketin Borsa İstanbul Pay Piyasasında halka arz yöntemi ile paylarını satması hariç olmak üzere proje kapsamı yatırım tamamlanmadan hisselerini devretmesi, ilgili programın değerlendirme komitesi kararı ve Genel Müdürlüğün iznine tabidir.

Sabit kıymetlerin satışı

MADDE 26-

(1) Tamamlama vizesi yapılmamış ya da tamamlama vizesi yapılmış ancak tamamlama vizesi için Bakanlığa yapılan müracaat tarihinden itibaren iki yılını doldurmamış teşvik belgesine konu yatırım için temin edilen sabit kıymetlerin satışı Bakanlığın iznine tabidir. Bakanlık, sabit kıymet satışına ilişkin talebi yatırım bütünlüğü, asgari yatırım tutarı ve Belgenin düzenlenmesine mesnet teşkil eden diğer şartlar açısından değerlendirir ve talebe konu sabit kıymete ilişkin sağlanan desteklerin geri alınması kaydıyla satışa izin verebilir.

(2) 18 inci maddenin yedinci fıkrası kapsamında desteklenen gemi inşa yatırımlarında, tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgesi kapsamında inşa edilen geminin satışına izin verilmesi halinde teşvik belgesi kapsamında sağlanan destekler geri alınmaz.

(3) Tamamlama vizesi için Bakanlığa yapılan müracaat tarihinden itibaren iki yılını doldurmuş sabit kıymetlerin satışı tamamlama vizesi yapılmış olması şartıyla serbest olup, satışa konu sabit kıymetler ile ilgili destekler geri alınmaz veya durdurulmaz.

(4) Yatırımcı adına düzenlenmiş birden fazla teşvik belgesi olması durumunda, belge kapsamında temin edilen sabit kıymetlerin yatırımcı adına düzenlenmiş başka bir belge kapsamına devri, devre konu sabit kıymetlerin temin tarihlerinin devir olunan teşvik belgesi süresi içinde olması ve bu belgeye konu yatırım ile uyumlu olması halinde uygun görülebilir ve bu durumda sadece varsa fazladan faydalanılan destekler geri alınır.

Sabit kıymetlerin kiralanması

MADDE 27-

(1) Teşvik belgesi kapsamında temin edilen makine ve teçhizatın, üretilecek mal veya hizmetlerin teşvik belgesi sahibi yatırımcı tarafından satın alınması koşuluyla kiralanması veya diğer bir yatırımcıya herhangi bir ücret alınmaksızın geçici olarak verilmesi Bakanlığın iznine tabidir.

(2) Teşvik belgesi kapsamı yatırımın bütün olarak işletilmek üzere başka bir firmaya kiralanması Bakanlığın iznine tabidir. Ancak bu durumda istihdama yönelik destekler durdurulur.

(3) Tamamlama vizesi yapılmamış ya da tamamlama vizesi yapılmış olmakla birlikte tamamlama vizesi müracaat tarihi itibariyle iki yılını doldurmamış teşvik belgesine konu sabit kıymetlerin tamamının veya bir kısmının finansal kiralama şirketi tarafından bizzat kiracıdan satın alınarak (sat ve geri kirala) finansal kiralama işlemine konu edilebilmesi, faiz veya kâr payı desteğinden yararlanılmaması koşulu ile Bakanlığın iznine tabidir.

Yatırım yeri değişikliği

MADDE 28-

(1) Karar kapsamında desteklenen yatırımların yer değişikliği talepleri Bakanlıkça değerlendirilerek proje bazında sonuçlandırılır.

(2) Yatırımların, destek süresi boyunca bulunduğu bölgede faaliyette bulunması esastır. Ancak, nakli talep edilen yatırımın daha az desteklendiği ya da desteklenmediği bölgelere taşınması durumunda varsa taşınacağı bölgede sağlanan desteği aşan kısım ile taşındığı bölgede sağlanmayan desteklerin ilgili mevzuat çerçevesinde geri alınması kaydıyla yatırım yeri değişikliği talepleri uygun görülebilir.

(3) Tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgelerinde nakli talep edilen yatırımın teşvik belgesinin düzenlenmesine ilişkin müracaat tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre daha fazla desteklendiği bölgelere taşınması durumunda, yatırıma taşınılan yatırım yerine sağlanan destekler sağlanır.

(4) Tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgelerinde nakli talep edilen yatırımın teşvik belgesinin düzenlenmesine ilişkin müracaat tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre daha fazla desteklendiği bölgelere taşınması durumunda naklin uygun görülmesi halinde destek unsurları revize edilmez.

(5) Bu madde hükümleri daha önceki kararlara göre düzenlenmiş teşvik belgeleri için de uygulanır.

Yatırım süresi, teşvik belgesinin revizesi ve tamamlama vizesi

MADDE 29-

(1) Yatırımın başlangıç tarihi, teşvik belgesi için Bakanlığa müracaat tarihidir.

(2) Teşvik belgesine konu yatırımın tamamlanması için gerekli süre yatırımcı tarafından Bakanlığa sunulur. Bu sürenin 3 yıldan uzun olması halinde Bakanlık yatırım süresini 3 yıla kadar düşürebilir. Teşvik belgesi kapsamındaki yatırımların öngörülen sürede gerçekleştirilmesi esastır. Yatırımın öngörülen sürede gerçekleştirilememesi hâlinde, teşvik belgesinde kayıtlı ilk sürenin yarısı kadar ek süre verilebilir.

(3) İlgili mevzuatı gereği kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gerekli izin ve ruhsat gibi belgelerin temin edilememesi veya kamu kurum ve kuruluşlarının uygulamaları sonucu yatırımcıların faaliyetlerini durdurmaları veya yürütememeleri, yatırım süresi içerisinde gerçekleşecek mücbir sebep veya fevkalade hâl durumu nedeniyle yatırımın belgede kayıtlı süre içerisinde gerçekleştirilemediğinin yatırımcılar tarafından tevsik edilmesi hâlinde Bakanlıkça bu durum göz önünde bulundurularak ilave süre verilebilir.

(4) Teşvik belgesinde kayıtlı olan değerlerde ya da teşvik belgesi kapsamında değerlendirilecek harcamalara ilişkin yatırımın her aşamasında tevsik edilen bilgi ve belgelere istinaden yapılacak değerlendirme sonucunda Genel Müdürlük tarafından değişiklik yapılabilir.

(5) Yatırımcı, öngörülen süre veya ek süre bitimini müteakip üç ay içinde yatırımın tamamlama vizesinin yapılması için Bakanlığa müracaat eder. Müracaat edilmemesi halinde, Bakanlıkça yatırımcıya tamamlama vizesi müracaatında bulunulması için bildirimde bulunulur. Bildirim tarihini müteakip iki ay içerisinde tamamlama vizesi için müracaatta bulunulmaması halinde 32 nci madde kapsamında teşvik belgesi iptal edilir. Bu süre içerisinde müracaat edilmemesi ve daha sonra teşvik belgesinin herhangi bir nedenle iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması durumunda geçen süreden kaynaklanan cezanın sorumluluğu yatırımcıya aittir. Bu hüküm, bu Karar ve daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgelerine de uygulanır.

(6) Yatırım tamamlama vizesi, yatırım yerinde Genel Müdürlük personelince gerçekleştirilecek tamamlama ekspertizi neticesinde gerçekleştirilir. Daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dâhil olmak üzere; yatırımların tamamlama ekspertizi için kalkınma ajansları, Bakanlık il müdürlükleri, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) il müdürlükleri görevlendirilebilir. Genel Müdürlükçe uygun görülen yatırımlar için, daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dâhil olmak üzere tamamlama vizesi işlemleri yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek rapora istinaden de yapılabilir.

(7) Daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dahil olmak üzere, ekspertiz işlemleri için görevlendirilecek personelin her birine ödenecek ekspertiz ücreti 1.000 Türk Lirasıdır. Bu görevlendirmelerde ekspertiz ücreti, yol ve konaklama giderleri yatırımcı tarafından karşılanır. Tamamlama ekspertizi için görevlendirilen merciler tarafından yatırımcılardan, başka hiçbir ad altında ilave ücret talep edilemez.

(8) Tamamlama vizesi aşamasında yatırımın kısmen veya tamamen destek şartlarını sağlayamadığının tespit edilmesi halinde, teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin müracaat tarihinde geçerli olan mevzuat hükümlerine uygun olması şartıyla destekler revize edilebilir. Bu durumda varsa fazladan faydalanılan destekler 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yatırımcıdan geri alınır.

(9) Genel Müdürlük, teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilen yatırımlar ile ilgili olarak yatırım süresi içerisinde ya da sonrasında, tespitte bulunmak veya tamamlandığı tespit edilen yatırımlar ile ilgili olarak resen tamamlama vizesi işlemi yapmak üzere inceleme yapabilir ya da altıncı fıkrada belirtilen kurumlan görevlendirebilir.

Uygulama

MADDE 30-

(1) Teşvik belgesinde öngörülen destek unsurlarının ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından uygulanması zorunludur.

(2) Bakanlık, tebliğler ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bu Karar kapsamındaki uygulamaya yönelik bazı işlemleri diğer kurum ve kuruluşlar aracılığı ile yürütebilir.

Yetki ve denetim

MADDE 31-

(1) Bu Kararın uygulanmasını teminen Bakanlık;

a) Uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye, talimat vermeye,

b) Makroekonomik politikalar ve gelişen şartları göz önünde bulundurarak gerekli tedbirleri almaya ve bu yönde düzenlemeler yapmaya,

c) İlgili kişi, kurum ve kuruluşlardan gerekli görülen her türlü ilave bilgi, belge, görüş, izin, ruhsat vb. istemeye,

ç) Bu Kararda öngörülen hâller dışında kalan özel durumları inceleyip sonuçlandırmaya, görüş vermeye, mücbir sebep ve fevkalade hal durumlarının varlığı hâlinde teşvik belgesi ile ilgili gerekli işlemleri yapmaya ve uygulamada ortaya çıkacak ihtilafları çözmeye,

d) Teşvik belgesinde öngörülen şartlara uyulup uyulmadığını denetlemeye ve denetim sonuçlarına göre gerekli tedbirleri almaya, yetkilidir.

(2) Denetim sırasında, denetim görevlilerinin yatırımla ilgili her türlü bilgi ve belgeyi inceleme taleplerinin karşılanması, talep edilmesi halinde belgelerin onaylı örneklerinin verilmesi ve mahallinde incelemeye izin verilmesi zorunludur.

Müeyyide

MADDE 32-

(1) Bu Karar ve ilgili diğer mevzuatta belirlenen hükümlere aykırı davranan, teşvik belgesindeki kayıt ve koşulları yerine getirmeyen, teşvik belgesi ile diğer belgelerde tahrifat yapan, sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyen veya kullanan, yanlış ve yanıltıcı bilgi veren, diğer kurum, kuruluş veya firmalara karşı yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle icra veya iflas yoluyla yapılan işlemler de dâhil belge kapsamındaki makine ve teçhizatı öngörülen sürelerden önce satan veya satılmasına sebebiyet veren, teşvik belgesinde öngörülen sürede yatırımları ve ekosistem geliştirme planını tamamlamayan, belirlenen asgari yatırım tutarlarına uymayan yatırımcıların teşvik belgeleri ikinci fıkra hükmü saklı kalmak kaydıyla iptal edilir.

(2) Yatırımcının mükellefiyetlerini kısmen yerine getirmediği ancak, belge iptalinin de gerekmediği durumlarda belge kapsamında sağlanan desteklerin ilgili kısmı müeyyide uygulanarak geri alınır.

(3) Teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması halinde sağlanan destekler 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yatırımcıdan geri alınır.

(4) Yatırımcının mükellefiyetlerini yerine getirmemesi hâlinde uygulanacak olan müeyyidelerden finansal kiralamaya konu makine ve teçhizata tekabül eden bölümü, kısmen veya tamamen finansal kiralama şirketlerine de uygulanabilir.

Diğer desteklerden yararlanma

MADDE 33-

(1) Bu Karar kapsamındaki destek unsurlarından yararlanan yatırımlar, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının desteklerinden yararlanamaz. Diğer kamu kurum ve kuruluşlarının desteklerinden yararlanılan veya yararlanılacak yatırımlar için, bu Karar kapsamındaki desteklerden yararlanmak üzere Bakanlığa müracaat edilemez. Bu madde hükmüne aykırı davranılması halinde, bu Karar kapsamında yararlanılan destekler ilgili mevzuat çerçevesinde geri alınır. Ancak, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının sadece sübvansiyonlu kredi desteğinden veya yatırım kapsamında kullanılan krediyle ilgili başka bir desteğinden yararlanan yatırımlar, söz konusu krediye bu Karar kapsamında yer alan faiz veya kâr payı desteği veya makine desteği sağlanmaması kaydıyla, bu Karar kapsamındaki diğer destek unsurlarından yararlandırılabilir. Bu imkân daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dâhil olmak üzere tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgelerine de uygulanır.

(2) Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlar, ilgili mevzuatları uyarınca, KOSGEB ve/veya TÜBİTAK tarafından da doğrudan desteklenebilir. Bu yatırımlarda, KOSGEB, TÜBİTAK veya diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından sağlanan desteklerden yararlanılarak gerçekleştirilen yatırım harcamaları, yatırım teşvik belgesine konu yatırımın bütünlüğünün sağlanması kapsamında değerlendirilebilir.

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

MADDE 34-

(1) 15/6/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ve 2/1/2018 tarihli ve 2018/11201 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Cazibe Merkezleri Programı Kapsamında Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Karar yürürlükten kaldırılmıştır.

Sonuçlandırılmamış müracaatlar

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) Bu Kararın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla sonuçlandırılmamış müracaatlar, müracaat tarihinde yürürlükte bulunan kararlar çerçevesinde sonuçlandırılır. Ancak, yeni teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin müracaatlar, talep edilmesi halinde bu Karara istinaden değerlendirilir.

Daha önceki kararlara ilişkin uygulama

GEÇİCİ MADDE 2-

(1) Bu Kararın yürürlüğe girdiği tarihten önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri ile ilgili uygulamalara, teşvik belgesinin dayandığı karar ve ilgili diğer kararlar çerçevesinde devam olunur.

(2) Daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında temin edilen makine ve teçhizatın bu Karara istinaden düzenlenen teşvik belgesine devri yapılamaz. Ancak, mevzuat düzenlemesi ya da ortaklık yapısı değişikliği nedeniyle yatırımın bağımsız üretim bölümlerine bölünmesi nedeniyle bölünen kısmın bu Karar kapsamında yeni bir teşvik belgesine devredilmesine, varsa fazladan faydalanılan desteğin geri alınması kaydıyla izin verilebilir.

(3) Bu Karar kapsamında desteklenmeyen yatırım konularında daha önceki kararlara istinaden düzenlenmiş ve tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgelerine ilişkin kapasite artışına yol açacak makine ve teçhizat ilavesi yapılamaz.

6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremlerden etkilenen ilçelerde uygulama

GEÇİCİ MADDE 3-

(1) 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler dolayısıyla genel hayata etkili afet bölgesi kabul edilen ve 2018/11201 sayılı Cazibe Merkezleri Programı Kapsamında Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Kararın ek-2’sinde belirtilen ilçelerde yapılacak yatırımlar için 31/12/2026 tarihine kadar yapılacak müracaatlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında 6’ncı bölgede uygulanan destekler aynı oran, miktar, süre ve şartlarda sağlanır. Bu kapsamda desteklenecek imalat sanayii yatırımları (NACE Rev.2.1 kodları: 10-32 arası ve 38.2) için 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen şart aranmaz.

Cazibe Merkezleri Programı kapsamında yer alan illerde uygulama

GEÇİCİ MADDE 4-

(1) 2018/11201 sayılı Kararın ek-1’inde belirtilen illerde yer alan organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgeleri ile Sivas Demirağ Organize Sanayi Bölgesinde yapılacak imalat sanayii yatırımları (NACE Rev.2.1 kodları: 10-32 arası ve 38.2) için, 31/12/2026 tarihine kadar yapılacak müracaatlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında 6’ncı bölgede uygulanan destekler aynı oran, miktar, süre ve şartlarda sağlanır.

Süresi sona eren desteklere ilişkin uygulama

GEÇİCİ MADDE 5-

(1) 2012/3305 sayılı Karar döneminde düzenlenen ve 6’ncı bölge için belirlenen sürede sigorta primi işveren hissesi desteği veya varsa sigorta primi desteği sağlanmış ve uygulama süresi sona eren yatırım teşvik belgesi sahibi yatırımcının talebi halinde, desteğin sona erdiği ay dâhil önceki 12 aylık dönemde ilgili teşvik belgesi kapsamı yatırım için uygulama yapılan işyeri sicil numarası altında istihdam edilenlerin aylık ortalamasının altına düşülmediği aylar için uygulanmak ve ilgili teşvik belgesinde belirtilen ilave istihdam sayısını geçmemek üzere teşvik belgesi üzerinde herhangi bir işlem yapılmaksızın sigorta primi işveren hissesi ve varsa sigorta primi desteği uygulama süresi 31/12/2028 tarihine kadar uzatılır. Bu fıkra kapsamındaki destek uygulamasına, uygulamaya ilişkin bilgilerin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesini takip eden aydan itibaren başlanır.

Yürürlük

MADDE 35-

(1) Bu Kararın;

a) 5 inci maddesinin on birinci, on ikinci, on üçüncü ve on dördüncü fıkraları 1/1/2026 tarihinde,

b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 36-

(1) Bu Karar hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

YATIRIM TEŞVİK BELGESİ

YATIRIM TEŞVİK BELGESİ

BÖLGESEL TEŞVİK DESTEK UNSURLARI (*)

EK-1 TEKNOLOJİ SINIFLANDIRMASINA GÖRE YATIRIM KONULARI

EK-2 TEŞVİK BÖLGELERİ (**)

EK-3 DESTEKLERDEN FAYDALANABİLECEK SEKTÖRLER VE ŞARTLAR 

EK-4 GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİNDEN YARARLANAMAYACAK MAKİNE VE TEÇHİZAT LİSTESİ

EK-5 ALT BÖLGE DESTEĞİNDEN YARARLANABİLECEK İLÇELER

ALT BÖLGE DESTEĞİNDEN YARARLANACAK YATIRIMLAR

YATIRIMLARDA ARANACAK ŞARTLAR

GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİ

KDV İSTİSNASI.

VERGİ İNDİRİMİ

FAİZ VE KAR PAYI DESTEĞİ

YATIRIM YERİ TAHSİSİ

SİGORTA PİRİMİ İŞVEREN HİSSESİ DESTEĞİ

SİGORTA PİRİMİ DESTEĞİ

TÜRKİYE YÜZYILI KALKINMA HAMLESİ KAPSAMINDA YAPILACAK ÖDEMELER

MAKİNE DESTEĞİ

TEŞVİK BÖLGELERİ (**)

1.BÖLGE

2.BÖLGE

3.BÖLGE

4.BÖLGE

5.BÖLGE

6.BÖLGE

Gümrük Vergisi Muafiyeti

Var

Var

Var

Var

Var

Var

KDV İstisnası

Var

Var

Var

Var

Var

Var

Yatırım Yeri Tahsisi

Var

Var

Var

Var

Var

Var