Yazar: Mert Akgün

Resmî Gazete Tarihi: 25.01.2020 Resmî Gazete Sayısı: 31019

ÇİĞ İNEK SÜTÜNÜN SINIFLANDIRILMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2019/64)

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Tebliğin amacı, sözleşmeli usulde sanayiye arz edilecek çiğ inek sütünün, bileşimindeki yağ ve protein değerlerine göre sınıflandırılması sağlanarak çiğ süt üretiminde kalitenin artırılmasını ve üretici gelirlerinin yükseltilmesi ile süt ürünleri üretiminde verimliliğin sağlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Dayanak

MADDE 2 –

(Değişik: RG-6/11/2025-33069) 

(1) Bu Tebliğ, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 6 ncı ve 13 üncü maddeleri ile 15/9/2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 –

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Çiğ inek sütü: İneklerin meme bezlerinden salgılanan 40 ºC’nin üzerinde ısıtılmamış veya eşdeğer etkiye sahip herhangi bir işlem görmemiş sütü,

b) Sözleşme: Alım satıma konu olan çiğ inek sütünün Yönetmelik esaslarına göre alıcı ile üretici veya bunların üyesi bulunduğu üretici örgütü arasında imzalanan çiğ süt alım satım sözleşmesini,

c) (Değişik: RG-6/11/2025-33069) Yönetmelik: 15/9/2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliği,

ifade eder.

Çiğ inek sütünün sınıflandırılması

MADDE 4 –

(1) Bu Tebliğ kapsamındaki sınıflandırılmaya tabi tutulan çiğ inek sütü; 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği, 7/3/2017 tarihli ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği ve 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği hükümlerine uygun olur.

(2) Birinci fıkrada belirtilen şartları sağlayan çiğ inek sütü, protein ve yağ değerlerine göre aşağıda yer alan tablodaki gibi sınıflandırılır:

Sınıflar	Protein Değeri (%)		Yağ Değeri (%)
	Ekim – Mart	Nisan – Eylül	Ekim – Mart	Nisan – Eylül
A Sınıfı	3,20 ve üzeri	3,10 ve üzeri	3,60 ve üzeri	3,50 ve üzeri
B Sınıfı	3 ≤ protein değeri <3,2	3 ≤ protein değeri <3,1	3,3 ≤ yağ değeri <3,6	3,2 ≤ yağ değeri <3,5
C Sınıfı (Değişik satır:RG-6/11/2025-33069)	2,9 ≤ protein değeri ❤	2,9 ≤ protein değeri ❤	2,9 ≤ yağ değeri <3,3	2,9 ≤ yağ değeri <3,2

(3) Sınıf tespitinde, yağ ve protein oranlarının aynı anda sağlanması zorunludur. Sağlanamadığı durumlarda, düşük olan değerin yer aldığı sınıfa göre sınıflandırılır.

Uygulama

MADDE 5 –

(1) Sözleşmeli usulde sanayiye arz edilen çiğ inek sütünün bileşimine göre sınıflandırılması ile ilgili iş ve işlemler Yönetmelik hükümlerince yürütülür.

(2) Bu Tebliğ, 2020-2021 yıllarında Çanakkale, Burdur ve Aksaray illerinde, (Değişik ibare:RG-27/6/2021-31524) 1/5/2021 tarihinden itibaren ise tüm illerde uygulanır.

Yürürlük

MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

 

Resmî Gazete Tarihi: 17.09.2024 Resmî Gazete Sayısı: 32665

SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ DESTEKLEMESİNE DAİR TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2024/28)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı; 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Karar kapsamında su ürünleri yetiştiriciliği yapanlara verilecek su ürünleri desteği ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Karar kapsamında Bakanlıktan onaylı su ürünleri yetiştiricilik belgesine sahip, Su Ürünleri Bilgi Sistemine (SUBİS) kayıtlı yetiştiricilere 2024, 2025 ve 2026 yıllarında yapılacak su ürünleri yetiştiriciliği destekleme ödemelerine dair usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğ, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi ve 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024­2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararın 9 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4-

(1) Bu Tebliğde geçen;

1. Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
2. Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünü,
3. Birinci derece tarımsal amaçlı örgüt: 28/11/2023 tarihli ve 32383 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Amaçlı Örgütlerin Derecelendirilmesine İlişkin Yönetmeliğe göre birinci derece tarımsal amaçlı örgüt belgesini haiz 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu kapsamında kurulan tarımsal üretici birliklerini,

ç) Entansif yetiştiricilik: Tamamen dıştan yemlemeye dayalı yoğun yetiştiriciliği,

500. İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe müdürlüklerini,
501. Kapalı devre üretim: Üretimde kullanılan suyun, mekanik ve biyolojik araçlar serisi kullanılarak dışkı ve yem artıklarının uzaklaştırılması, kalite ve kimyasal yapı bakımından oksijence zenginleştirilmesi, karbondioksitin uçurulması, ozon ve/veya UV ile muamele gibi bazı işlemlere tabi tutulduktan sonra yetiştiricilik sisteminde tekrar kullanımı esasına dayanan, daha az su kullanımı, birim hacimden yüksek verim, daha iyi büyüme ve yemden daha fazla yararlanmayı sağlayan, yer ve tür serbestisi olan ve daha az çevresel etkiyle ürün alabilmeyi temin eden tam kontrollü su ürünleri yetiştiricilik sistemini,
502. Karar: 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararı,
503. Kuluçkahane: Su ürünleri damızlık materyallerinden yumurta ve yavru materyal elde etmek üzere kurulan ve Bakanlıktan onaylı kuluçkahane işletmelerini,

ğ) Satış belgesi: İşletmede yetiştirilen balıkların hasat edilerek satışının yapıldığını gösteren satış faturasının aslı, ikinci sureti veya e-fatura, perakende satış fişi ya da müstahsil makbuzunu,

ı) Su ürünleri kuluçkahane belgesi: Su ürünleri damızlık materyallerinden yumurta/yavru materyaller elde etmek için kurulan işletmelere Bakanlıkça verilen geçerli belgeyi,

1. Su ürünleri yetiştiriciliği: Su ürünlerinin entansif olarak yetiştirilmesini,
2. Su ürünleri yetiştiricilik belgesi: Su ürünleri üretim faaliyetinde bulunan yetiştiricilere

Bakanlıkça verilen geçerlilik süresi devam eden belgeyi,

11. Teknik kriter: Karar gereğince Bakanlıkça su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik belirlenmiş olan kriterleri,
12. Yavru balık adaptasyon işletmesi: Yavru balıkların, büyütülecekleri iç su ve deniz kaynaklarına adapte olmaları amacıyla kurulan tesisleri,
13. Yetiştirici/üretici: Kamu kurum ve kuruluşları hariç, Bakanlıkça su ürünleri yetiştiriciliği faaliyetinde bulunmak üzere izin verilen gerçek ve tüzel kişileri,
14. Yetiştirici/üretici örgütü: 5200 sayılı Kanuna göre kurulmuş su ürünleri yetiştiriciliği konusunda faaliyet gösteren ve merkez birliği düzeyinde örgütlenmiş üretici merkez birliği ile üretici birlikleri,
15. Yetiştiricilik işletmesi: Bakanlıktan onay alınarak su ürünleri yetiştiriciliğinin yapıldığı yerleri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler, Başvuru Şartları ve Müracaat

Su ürünleri desteği

MADDE 5-

(1) Su ürünleri yetiştiriciliği yapanlara su ürünleri yetiştiriciliği desteklemesi aşağıda belirtilen esaslara göre verilir:

1. Ürün desteklemesi kapsamındaki türler; alabalık, sazan, midye ve yeni türler kapsamında mersin, kalkan, fangri, mercan, sinagrit, lahoz, sivri burun karagöz, minekop, eşkine, sargoz, mırmır, sarıağız, sarıkuyruk, trança, yayın, şabut, karabalık, yılan balığı, tilapya, kerevit, karides, tıbbi sülük, karadeniz alası, kırmızı benekli alabalıklardır.
2. Su ürünleri yetiştiricilik belgesi bulunan ve (a) bendinde belirtilen türlerin entansif şekilde yetiştiriciliğini yapan ve midye yetiştiriciliği yapan üreticilere Kararda belirlenen temel destekleme birim fiyatı kadar destekleme yapılır.
3. Elektrik enerjisi ile çıkardığı yer altı suyunu ya da enerji kullanmadan kaynak suyunu kullanarak daha çok iç tüketim amaçlı toprak havuzlarda küçük ölçekli yetiştiricilik yapan üreticilere, Kararda belirlenen temel destekleme birim fiyatı kadar destekleme yapılır.

ç) Temel destek şartlarını sağlayan işletmelerin, proje kapasitesinin 50 ton/yıl ve altında olması, üretici birliklerine üye olması, birinci derece tarımsal amaçlı örgüte üye olması ve kapalı devre üretim yapması gibi teknik kriterleri haiz olması durumunda, bu işletmelere her bir teknik kriter için Kararda belirlenen temel destek tutarına ilave teknik kriter desteği yapılır.

500. Teknik kriter desteklerinden;
501. Proje kapasitesi 50 ton/yıl ve altı teknik kriter desteğinden, onaylı proje kapasitesi en fazla 50 ton/yıl ve altı kapasiteye sahip olan işletmeler,
502. Birlik üyeliği teknik kriter desteğinden, dördüncü maddenin birinci fıkrasının (n) bendinde belirtilen üretici birliklerine üye olan işletmeler,
503. Birinci derece tarımsal üretici örgüt üyeliği teknik kriter desteğinden, Tarımsal Amaçlı Örgütlerin Derecelendirilmesine İlişkin Yönetmeliğe göre birinci derece tarımsal amaçlı örgüt belgesine sahip üretici birliğine üye olan işletmeler,
504. Kapalı devre üretim teknik kriter desteğinden, onaylı projesinde kapalı devre üretim sistemleri ile üretim yapan işletmeler,

faydalanır.

5. Bir işletmenin ürün desteğinden yararlanabileceği miktarın hesaplanmasında uyulacak esaslar şunlardır:
6. Denizlerde Bakanlıkça belirlenmiş olan aynı potansiyel alanda, aynı baraj gölünde veya bölgelere ayrılmış baraj göllerinde aynı bölge içerisinde, aynı gerçek ve tüzel kişilere ait birden fazla yetiştiricilik işletmesi var ise bu işletmeler tek bir işletme olarak kabul edilir ve destekleme ödemesi buna göre yapılır.
7. Desteklemede, denizlerde Bakanlıkça belirlenmiş olan aynı potansiyel alanda, aynı baraj gölünde veya bölgelere ayrılmış baraj göllerinde aynı bölge içerisinde, aynı gerçek ve tüzel kişilere ait birden fazla yetiştiricilik işletmesi ile ilgili olarak Kararın yayım tarihinden önceki tesis

sahipleri esas alınır. Kararın yayımlandığı tarihten sonra bu tesislerle ilgili devirler destekleme kapsamı dışındadır.

3. Karar gereğince, bir işletmenin desteklemeden faydalanabileceği en fazla miktar; (c) bendindeki yetiştiricilik desteklemesi için yılda 30.000 kilogram, diğer desteklemeler için yılda 350.000 kilogramdır.
4. (b) bendindeki desteklemeler ile birlikte (c) bendindeki desteklemeden aynı anda yararlanılması durumunda, desteklemeden faydalanılabilecek en fazla miktar; (c) bendi kapsamında yararlanabileceği destekleme miktarı olan 30.000 kilogramı geçmemek kaydıyla toplam 350.000 kilogramdır.
5. İşletmenin su ürünleri yetiştiricilik belgesinde, tesis (proje) kapasitesi (ton/yıl) için belirtilen mevcut durumdaki kapasite dikkate alınır.
6. 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde, istenen satış belgelerindeki kilogram fiyatları, Su Ürünleri Yetiştiricileri Üretici Merkez Birliğinin görüşü alınarak Bakanlık tarafından açıklanacak ürünün kilogram/maliyet değerinin %75’inden düşük olan satış belgeleri ve kilogram/maliyet değerinin %50’sinden düşük olan balık yemine ait faturalar destekleme kapsamı dışındadır.
7. Ürüne ait satış belgelerinde ve/veya hasat tespit tutanağında belirtilen miktarın hesaplanmasında; (j) bendinde belirtilen canlı ürünlere ait satış belgeleri hariç, yetiştiricilik işletmeleri arasında yapılan ürün alışverişlerine ait satış belgelerindeki miktarlar hesaplamaya dâhil edilmez.
8. Yetiştirilen türe göre hasat edildiği ağırlığa ulaşması için balık besleme bilimi bakımından gerekli olan yeme ait fatura dikkate alınır.
9. Yetiştiriciliği yapılan ürünün büyüme süresi dikkate alınır.
10. İşlenmek suretiyle fileto veya füme olarak satışı yapılan ürünlerde, ürüne ait faturalarda belirtilen miktarın 2 (iki) katı, içi temizlenmiş ürünlerde ise ürüne ait faturalarda belirtilen miktarın 1,25 (Bir tam yüzde yirmi beş) katı dikkate alınır.
11. Bakanlıktan yavru balık üretme izni olan işletmeler ile ihtiyacı olan yavruyu Bakanlığın izni ile bir defaya mahsus olarak doğadan toplayarak üretime başlayan işletmeler ve (ı) bendinde belirtilen şekilde üretim yapan işletmeler hariç olmak üzere, son satışın yapıldığını gösteren satış belgelerindeki miktardan, aynı ürüne ait ilk hasat için düzenlenen satış belgelerindeki veya hasat tespit tutanağındaki miktar düşüldükten sonra kalan miktar dikkate alınır.
12. İlk defa yetiştiriciliğe başlayan işletmeler ile kapasite artırımında bulunan işletmelere yetiştiricilik belgesi düzenlenebilmesi için işletmeye konulan yavru balıkların tespitinin yapılması şartıyla işletmeye geliş tarihi, diğer mevcut işletmelerde ise yavru balıkların işletmeye geliş tarihi, balıkların büyüme süresinin başlangıcı olarak esas alınır.
13. Aynı işletmede birden çok türün yetiştirilmesi halinde, (e) bendinin (3) ve (4) numaralı alt bentlerinde belirtilen kapasite sınırlamaları, bu işletmeler için de geçerli olup bu durumdaki işletme sahipleri, il/ilçe müdürlüğüne, ürünlerini hasat etmeden önce müracaat ederek, yetiştirdiği türlerle ilgili tespit yaptırmak zorundadır.
14. Yetiştirdiği ürünlerini fileto veya füme olarak Bakanlıktan onaylı işletmelerde işlenmesi suretiyle pazarlayanların işlenmiş ürünlerine ait satış faturaları, satış belgesi olarak kabul edilir.

ğ) İşletmesinde yetiştirdiği yavru balıkları başka işletmelerden satın alanlar, bu balıkları Bakanlıktan izinli kuluçkahanelerden, su ürünleri yetiştiricilik belgesinde yavru üretim izni olan işletmelerden, yavru balık adaptasyon işletmesinden, üniversite veya araştırma enstitülerine ait kuluçkahanelerden temin ederler.

ı) Karada ve baraj göllerinde kurulu olan alabalık yetiştiricilik işletmelerinden, projesinde yavru üretim izni olmadığı halde, başkasına satmamak kaydıyla, sadece işletmesinin ihtiyacı olan yavruyu kendi işletmesinde üreten işletmeler, il/ilçe müdürlüğüne müracaat ederek Ek-1’de yer alan Su Ürünleri Yavru Balık Tespit Tutanağını düzenletmek zorundadır.

1. Yetiştirilen ürünlerin büyüme sürelerinin belirlenmesinde; yetiştiriciliği yapılan tür, bölgenin çevre özellikleri ve yetiştirme sistemi il müdürlüğünce göz önünde bulundurulur.
2. Balıkları işletmesine yavru balık olarak değil de daha büyük ve değişik ağırlıklarda koymak suretiyle yetiştiricilik yapanların; balıkların temin edildiği işletmenin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne düzenlettirecekleri Ek-2’de yer alan Su Ürünleri Hasat Tespit Tutanağında “canlı” ibaresinin belirtilmesi zorunludur. Bu belge, balıkların götürüldüğü işletmenin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne ibraz edilir ve bu balıklar il/ilçe müdürlüğü personeli nezaretinde işletmeye bırakılır. Hasat tespit tutanağı üzerine balıkların bırakıldığı tarih, saat, tür ve miktarı kaydedilerek imzalanır. Yetiştiricilerin balıklarını başkasına ait işletmeden temin etmeleri halinde, satış belgesinde “canlı” ibaresinin de yer alması zorunludur. Bu kapsamda;
3. İç sularda yetiştirilip denizlere taşınarak büyütülmesine devam edilen canlı balıklar,
4. İç sularda, kendisine ait veya başkasına ait yetiştiricilik tesisinden taşınarak büyütülmesine devam edilen canlı balıklar,
5. Denizde yapılacak yetiştiricilik faaliyetlerinde, deniz işletmelerine denizdeki başka bir işletmeden değişik ağırlıklarda canlı balık gönderilmesi durumunda sadece canlı balığı gönderen tesisler,

destekten faydalanır.

11. Ürünleri için hasat tespit tutanağı düzenletmesi zorunlu olan yetiştiriciler, il/ilçe müdürlüğüne, ürününü hasat etmeden en az beş gün önce dilekçe ile müracaat etmek zorundadır. Hasat edilen balığın ortalama ağırlığı yazılmak suretiyle düzenlenen hasat tespit tutanağı, en az iki görevli personel tarafından, üç suret tanzim edilerek iki sureti ürün sahibine verilir.
12. Bu Tebliğdeki iş ve işlemlerin başlangıç ve bitiş tarihleri Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünce Bakanlık internet sitesinde ilan edilir. Desteklemeden yararlanmak isteyen yetiştiriciler, ilan edilen tarihler içerisinde, yetiştiricilik tesisinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne müracaat etmek ve bu Tebliğ kapsamında istenen belgeleri teslim etmek zorundadır.

Müracaat

MADDE 6-

(1) Desteklemeden yararlanmak isteyen üreticiler, faydalanmak istedikleri su ürünleri desteği için aşağıdaki belgelerden gerekli olanlarla, yetiştiricilik tesisinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne müracaat ederler:

1. Ek-3’te yer alan Su Ürünleri Yetiştiriciliği Destekleme Müracaat Dilekçesi.
2. Yetiştirdiği ürünün satın alındığını gösteren satış belgesi ve/veya Ek-1’de yer alan Su Ürünleri Yavru Balık Tespit Tutanağı (son müracaat tarihine kadar istendiği zaman).
3. Hasat edilen ürünün satıldığını gösteren satış belgesi ve/veya Ek-2’de yer alan Su Ürünleri Hasat Tespit Tutanağı (son müracaat tarihine kadar istendiği zaman).

ç) Su ürünleri yetiştiriciliği ile ilgili üretici birliği veya kooperatife üyelik belgesi (Bulunmayan yerlerde bu belge istenmez).

500. İşletmesinde yetiştirdiği balığın, satın alındığı işletmenin kuluçkahane, yavru balık adaptasyon işletmesi veya işletmesinde, yavru üretim izninin olduğu su ürünleri yetiştiricilik belgesinin sureti, yavru balıkların üniversite veya araştırma kuruluşlarından temin edilmesi halinde ise bu kurumlar tarafından satışın yapıldığını gösterir belge.
501. Proje kapasiteleri 10 ton/yıl üzerinde olan üreticilerin kullandıkları yeme ait fatura (son müracaat tarihine kadar istendiği zaman).
502. Yetiştiricilik belgesi fotokopisi.
503. Desteklemeden yararlanacak su ürünleri yetiştiricilik işletmesinin 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında ödenecek ceza borcu olmadığını gösterir belge ile su/su alanı kira borcu olmadığını gösterir belge.

ğ) Üretim yılına ait tesis denetim formu.

İl/ilçe müdürlüğü tarafından yapılacak iş ve işlemler

MADDE 7-

(1) Desteklemeden yararlanmak üzere yapılan müracaatlar, il/ilçe müdürlüğü tarafından bu Tebliğ kapsamında istenen belge ve belgelerdeki bilgiler kontrol edilerek SUBİS’e kaydedilir ve veri girişleri yapılır.

2. İl/ilçe müdürlüğü tarafından, SUBİS’e girilen bilgiler esas alınarak, Ek-4’te yer alan Su Ürünleri Destekleri İcmal-1’ler oluşturulur. Oluşturulan İcmal-1’ler il/ilçe müdürlüğü ilan panosunda, her dönem sonunu takip eden ilk beş mesai günü askıya çıkarılır. Askıya çıkarma ve indirme işlemi en az iki görevli personel tarafından tutanağa bağlanır.
3. İcmal-1’lere yapılacak itirazlar askı süresi içinde il/ilçe müdürlüğüne yapılır. İtirazlar askı süresi içinde değerlendirilerek il/ilçe müdürlüğü tarafından karara bağlanır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise İcmal-1’ler kesinleşmiş kabul edilir.
4. İlçe müdürlüğünce düzenlenen İcmal-1’ler askıdan indirilmesini müteakip onaylanarak en geç beş iş günü içinde il müdürlüğüne gönderilir.
5. İl müdürlüğüne gelen onaylı İcmal-1’ler, SUBİS’teki kayıtları üzerinden kontrol edilir ve Ek-5’te yer alan Su Ürünleri Destekleri İcmal-3’ler düzenlenip onaylanarak beş iş günü içerisinde Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğüne gönderilir.

Üye yetiştiricilerden kesinti

MADDE 8-

(Değişik: RG-15/10/2025-33048)

Ödemelerin aktarılması

MADDE 9-

(1) Bu Tebliğde yer alan desteklemelerden faydalanacak örgütlü üreticilere; merkez birliklerine üye olmaları ve üye olduklarına dair belgeyi müracaat sırasında ibraz etmeleri koşuluyla 8 inci maddede belirtilen oranlarda kesinti yapıldıktan sonra kalan miktar doğrudan ödenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yetki, Denetim ve Sorumluluk

Desteklemelerden faydalanamayacaklar

MADDE 10-

(1) Kamu kurum ve kuruluşları bu Tebliğ kapsamındaki desteklemelerden yararlanamaz.

Yetki ve denetim

MADDE 11-

(1) Destekleme ödemelerinin denetimini sağlayacak tedbirleri almaya Bakanlık yetkilidir. Bu amaçla yapılacak çalışmalarda gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kooperatifler, ziraat odaları ve birliklerin hizmetlerinden yararlanılır.

2. Bu Tebliğde yer almayan hususlarda ve taşrada oluşacak problemlerin çözümünde, Kararda ve bu Tebliğde belirtilen hususlara aykırı olmamak koşuluyla il/ilçe müdürlüğü yetkilidir.
3. İl/ilçe müdürlüğü bu Tebliğ kapsamındaki desteklemelerle ilgili üretim süreci dahil her türlü denetimi yapmaya ve buna ilişkin bilgi ve belge istemeye yetkilidir.
4. Bu Tebliğde belirtilen desteklemelerle ilgili hususlarda il/ilçe müdürlüğü tarafından yapılan denetimlerde, ilgililer gerekli kolaylığı göstermek ve her türlü bilgi ve belgeyi vermek zorundadır.

Sorumluluk

MADDE 12-

(1) Desteklemeden yararlanmak üzere bu Tebliğ gereği ibraz edilen bilgi ve belgelerin doğruluğundan öncelikle belgeyi ibraz eden ve yetkileri kapsamında onaylayan ve verileri giren kişi ve kurumlar sorumludur. Destekleme ödemesi yapılan belgeler, istenildiğinde ibraz edilmek üzere, ilgili birimler tarafından beş yıl süre ile saklanır.

Haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 13-

(1) Bu Tebliğde belirtilen yetkili merciler, yetki alanına giren verilerin kayıt sistemine doğru girilmesinden, kendilerine ibraz edilen belgelerin yetkileri kapsamında kontrolünden ve kendi hazırladıkları belgelerden doğrudan sorumludur. Desteklemeden yararlanmak üzere ibraz edilen belgelerin sorumluluğu ilgilisine aittir. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyerek haksız yere ödemeye neden olanlar ile haksız yere ödemelerden yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullananlar hakkında gerekli idari işlemler yapılarak hukuki ve cezai süreç başlatılır.

2. Bu Tebliğ ile belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen üreticiler, beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar. Bunun takibinden il/ilçe müdürlükleri sorumludur.
3. Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte anılan Kanun hükmüne göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Finansman ve ödemeler

MADDE 14-

(1) Destekleme ödemeleri için gerekli finansman, 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararda belirtilen esaslar çerçevesinde Bakanlık tarımsal destekleme bütçesinden karşılanır. Ödemeler bankanın ilgili şubelerinde daha önce üreticiler adına açılan veya açılacak olan hesaplara yapılır.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 15-

(1) 2/12/2023 tarihli ve 32387 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Ürünleri Yetiştiriciliği Desteklemesine Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2023/43) yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 16-

(1) Bu Tebliğ 1/1/2024 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 17-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

 

Resmî Gazete Tarihi: 12.10.2025 Resmî Gazete Sayısı: 33045

NİTRATA HASSAS BÖLGELERİN BELİRLENMESİ, ÇEVRE DOSTU TARIMSAL UYGULAMALAR VE NİTRAT EYLEM PLANININ UYGULANMASI, İZLENMESİ VE RAPORLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ 

(TEBLİĞ NO: 2025/17)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı; nitrata hassas bölgelerin belirlenmesi, sularda tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan nitrat kirliliğini önlemeye yönelik uyulması gereken kuralları içeren çevre dostu tarımsal uygulamalar ile Nitrat Eylem Planının hazırlanması, uygulanması, izlenmesi, değerlendirilmesi ve raporlanmasına ilişkin esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ; nitrata hassas bölgelerin belirlenmesi, sularda tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan nitrat kirliliğini önlemeye yönelik uyulması gereken kuralları içeren çevre dostu tarımsal uygulamalar ile Nitrat Eylem Planının hazırlanması, uygulanması, izlenmesi, değerlendirilmesi ve raporlanmasına ilişkin teknik ve idari esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğ, 23/7/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Kaynaklı Nitrat Kirliliğine Karşı Suların Korunması Yönetmeliğinin 6 ncı, 7 nci ve 8 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

b) Çevre dostu tarımsal uygulamalar: EK-1’de yer alan suların tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan nitrat kirliliğine karşı korunması amacıyla çiftçiler tarafından alınması gereken tedbirleri,

c) Çevre dostu tarımsal uygulamalar uygunluk belgesi: İl/ilçe müdürlükleri tarafından yapılacak denetimler sonucunda, hayvansal gübrenin çevre dostu tarımsal uygulamalara uygun depolanarak yönetildiği tespit edilen işletmelere verilen ve EK-2’de yer alan belgeyi,

ç) Çiftlik hayvanları: Et, süt, yumurta da dâhil olmak üzere gıda, deri, kürk, yün, tüy veya diğer ürünlerin temini için veya işgücü amacıyla insanlar tarafından yetiştirilen ve beslenen hayvanları,

d) Çiftlik izleme programı: Nitrat Eylem Planının uygulama etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla seçilmiş işletmelerden eylem planında yer alan tedbirlerin uygulanmasının izlenmesi ve değerlendirilmesini,

e) Denetim: Eylem planındaki tedbirleri uygulamakla yükümlü olan işletmelerin tedbirleri uygulama durumları ve tutması gereken kayıtların mevcut ve ulaşılabilir olup olmadığına yönelik kontrolleri,

f) Denetim raporu: İşletmenin çevre dostu tarımsal uygulamalara uygunluğunu gösteren ve EK-3’te yer alan belgeyi,

g) Gübre: Bitkisel üretimde verimi ve kaliteyi artırmak amacıyla tarımsal alana uygulanan azot ya da azot bileşikleri içeren organik ya da inorganik maddeyi,

ğ) Hayvansal gübre: Çiftlik hayvanlarından kaynaklanan ve tarımsal amaçlı kullanılan dışkılar ya da dışkı ile altlığın karışımını,

h) Hayvansal gübre yönetim planı: Hayvansal gübrenin çevreye olan olumsuz etkilerinin azaltılması amacıyla, gübrenin elde edilmesi, depolanması, işlenmesi, taşınması süreçleri ile ne zaman ve nerede kullanılacağının ve araziye uygulama miktar ve koşullarının belirlendiği planı,

ı) İl planlama kurulu: 14/9/2023 tarihli ve 32309 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmeliğe göre ilde kurulan üretim planlaması il kurulunu,

i) İl/ilçe müdürlüğü: İl/ilçe tarım ve orman müdürlüğünü,

j) İşletme kapasitesi: Hayvancılık işletmelerinde, varsa kapasite raporundaki hayvan sayısını veya EK-4’te yer alan işletmelerde ahır/ağıl/kümes kapasitesi hesaplama rehberine göre hesaplanan hayvan sayısını,

k) Kapalı dönemler: Gübrelerin toprağa uygulanmasının yasak olduğu dönemleri,

l) Kimyasal gübre: Bir endüstriyel işlemle üretilen herhangi bir gübreyi,

m) NİBİS: Nitrat Bilgi Sistemini,

n) Nitrat eylem planı: Sularda tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan kirliliğin önlenmesi ve azaltılması amacıyla hazırlanan eylem, tedbir ve tedbir uygulama koşullarını içeren planı,

o) Nitrata hassas alan: Ötrofik olduğu belirlenen veya gerekli tedbirler alınmazsa yakın gelecekte ötrofik hale gelebilecek tabii tatlı su göllerini, diğer tatlı su kaynaklarını, haliçler ve kıyı sularını etkileyen nitratın oluştuğu tarımsal ve tarım dışı arazileri ihtiva eden drenaj alanlarını,

ö) Nitrata hassas bölge: Tarımsal kaynaklı kirlilikten dolayı; 50 mg/l’den fazla nitrat içeren veya gerekli tedbirler alınmazsa içerebilecek yer üstü ve yer altı suları ile ötrofik olduğu belirlenen veya gerekli tedbirler alınmazsa yakın gelecekte ötrofik hale gelebilecek tabii tatlı su göllerini, diğer tatlı su kaynaklarını, haliçler ve kıyı sularını etkileyen bölgeleri,

p) Ötrofikasyon: Suların besin maddeleri, özellikle azot ve/veya fosfor bileşikleri yönünden alg ve daha yüksek yapılı bitkilerin üremesini hızlandıracak böylece sudaki canlıların dengesini bozacak ve su kalitesinde istenmeyen bozulmalara yol açacak şekilde zenginleşmesini,

r) Tarımsal işletme: Üretim faktörlerini kullanarak bitkisel ve/veya hayvansal ve/veya su ürünlerinin üretimi için tarımsal faaliyet yapan veya söz konusu tarımsal faaliyete ilave olarak işleme, depolama, muhafaza ve pazarlamaya yönelik faaliyetlerde bulunan işletmeyi,

s) Yer altı suyu: Yer altında doygunluk kuşağında bulunan ve toprakla ya da toprak altıyla doğrudan temas halinde olan bütün suları,

ş) Yer üstü suyu: Yer yüzeyinde bulunan denizler, akarsular ile göl, gölet, baraj, lagün gibi doğal ve yapay su alanlarını,

t) Yeter gelirli arazi büyüklüğü: 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun 8/A maddesinde belirtilen arazi büyüklüğünü,

u) Yönetmelik: Tarımsal Kaynaklı Nitrat Kirliliğine Karşı Suların Korunması Yönetmeliğini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Nitrata Hassas Bölgeler, Çevre Dostu Tarımsal Uygulamalar ve Nitrat Eylem Planı

Nitrata hassas bölgelerin belirlenmesi

MADDE 5-

(1) Nitrata hassas bölgelerin belirlenmesinde; yer altı ve yer üstü suları açısından hidrojeolojik ve hidrolojik kirlenme hassasiyeti, tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan azot kirlilik yükleri ve tarımsal kirlilik izleme verileri dikkate alınır.

(2) Köy/mahalle sınırları içerisindeki hidrojeolojik ve hidrolojik kirlenme hassasiyeti belirlenirken; havza bazında belirlenen hidrojeolojik ve hidrolojik hassasiyet haritaları idari sınırlar ile birlikte değerlendirilir ve tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan kirlilik yüklerinin oluştuğu alanlar dikkate alınır.

(3) Tarımsal faaliyetlerden kaynaklı azot kirlilik yükleri; bitkisel üretim kaynaklı, hayvancılık kaynaklı ve toplam tarım faaliyetlerinden kaynaklı olmak üzere aşağıdaki şekilde ayrı ayrı belirlenir:

a) Bitkisel üretimden kaynaklanan azot yükü hesaplanırken; arazi ve gübre kullanım verileri dikkate alınarak yerleşim birimi bazında hektardaki azot yükü (kg N/ha) ve yerleşim birimine ait toplam azot yükü (kg N) belirlenir.

b) Hayvancılıktan kaynaklanan azot yükü hesaplanırken EK-5’te yer alan işletmenin büyükbaş hayvan birimi (BBHB) ve ürettiği toplam azot hesaplama formundaki katsayılar kullanılarak yerleşim birimi bazında hektardaki azot yükü (kg N/ha) ve yerleşim birimine ait toplam azot yükü (kg N) belirlenir.

c) Toplam tarım faaliyetlerinden kaynaklanan azot yükü hesaplanırken; bitkisel üretim ve hayvancılıktan kaynaklanan azot yüklerinin toplamı esas alınarak yerleşim birimi bazında hektardaki azot yükü (kg N/ha) ve yerleşim birimine ait toplam azot yükü (kg N) belirlenir.

ç) Hektara düşen azot yükü hesaplanırken; bitkisel üretim için tarım alanları, hayvancılık için tarım ve mera alanları, toplam tarım için tarım ve mera alanları dikkate alınır.

(4) Tarımsal kirlilik izleme verileri Bakanlık kayıt sistemlerinden alınır.

(5) Yer altı ve yer üstü suları açısından hidrojeolojik ve hidrolojik kirlenme hassasiyeti, tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan azot kirlilik yükleri ve tarımsal kirlilik izleme verileri birlikte değerlendirilerek Bakanlıkça köy/mahalle bazında nitrata hassas bölge durumu belirlenir.

(6) Yer üstü suları açısından nitrata hassas bölgelerin belirlenmesinde nitrata hassas alan olarak belirlenen yer üstü su kütleleri de dikkate alınır.

(7) Beşinci fıkraya göre belirlenen ve EK-6’da yer alan nitrata hassas bölgeler, 8 inci maddede belirtilen izleme ve değerlendirme sonuçları ve önceki belirleme sırasında öngörülemeyen değişiklik ve faktörlerin olası etkileri de incelenip değerlendirilerek ihtiyaç duyulması halinde Bakanlıkça dört yılda bir güncellenir ve bu bölgeler Bakanlık internet sayfasında da yayımlanır.

(8) Nitrata hassas bölgeler tarımsal üretimin planlamasında dikkate alınmak üzere il planlama kuruluna bildirilir.

Çevre dostu tarımsal uygulamalar

MADDE 6-

(1) Çevre dostu tarımsal uygulamalar; sularda tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan nitrat kirliliğinin önlenmesine yönelik arazi yönetimi, bitki besin maddesi yönetimi, hayvansal gübre yönetimi, sulama yönetimi, bitki koruma ürünleri yönetimi ve işletmede tutulması gereken kayıtlara ilişkin hükümleri içerir.

(2) Çevre dostu tarımsal uygulamaların uygulanması nitrata hassas bölgelerde zorunludur. Çevre dostu tarımsal uygulamalar bu bölgelere özgü hazırlanan nitrat eylem planı ile uygulanır.

Nitrat eylem planı

MADDE 7-

(1) Nitrat eylem planı, çevre dostu tarımsal uygulamalar esas alınarak Bakanlıkça belirlenen ve Ek-7’de yer alan tedbirleri içerir.

(2) Nitrata hassas bölgelerde, nitrat eylem planında yer alan tedbirlerin uygulanması zorunludur.

(3) Nitrata hassas bölgelerde, yılda 1600 kg’dan az azot üreten hayvancılık işletmeleri için hayvansal gübre deposu ve hayvansal gübre yönetim planına yönelik hükümlerin uygulanması zorunlu olmayıp gönüllülük esastır. Ancak bu işletmeler, eylem planındaki diğer hükümleri uygulamakla yükümlüdür.

(4) Nitrata hassas olmayan bölgelerde, nitrat eylem planında yer alan tedbirlerin uygulanması gönüllülük esasına dayanır. Ancak nitrata hassas olmayan bölgelerde, yılda 3500 kg ve üzeri azot üreten hayvancılık işletmelerinin hayvansal gübre deposu ve hayvansal gübre yönetim planına yönelik hükümleri uygulaması zorunludur.

(5) Hayvancılık işletmelerinin yıllık ürettiği azot miktarı hesaplanırken EK-5’te yer alan işletmenin büyükbaş hayvan birimi (BBHB) ve ürettiği toplam azot hesaplama formu kullanılır.

(6) Nitrat eylem planı, nitrata hassas bölgelerin ilan edildiği tarihten itibaren uygulanır ve izleme programı çerçevesinde değerlendirilerek ihtiyaç duyulması halinde Bakanlıkça dört yılda bir güncellenir. Güncellenen nitrat eylem planı Bakanlık internet sayfasında da yayımlanarak duyurulur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İzleme ve Denetim

İzleme

MADDE 8-

(1) Bakanlıkça, nitrat eylem planının uygulama etkinliğinin değerlendirilmesi ve nitrata hassas bölgelerin güncellenmesi amacıyla uygulanacak izleme; sularda tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan kirlilik izleme programı ve çiftlik izleme programı şeklinde planlanır.

(2) Sularda tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan kirlilik izleme programı Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen hususlar çerçevesinde uygulanır.

(3) Çiftlik izleme programı aşağıdaki hususlar çerçevesinde uygulanır:

 a) Nitrata hassas bölgelerde uygulanan eylem planının etkisini belirlemek amacıyla izlenecek işletmeler; il/ilçe müdürlükleri tarafından nitrata hassas bölgeler içerisinde kirlilik riski yüksek olan alanlardan seçilir.

b) İşletme tipi ve arazi özelliklerine göre eylem planında yer alan ve işletmede uygulanacak tedbirler izlenir.

c) İşletmede uygulanan tedbirlerin su ve topraktaki etkisini izlemek amacıyla uygun örnekleme noktaları il/ilçe müdürlüğü tarafından belirlenir.

ç) Çiftlik izleme sonuçları, NİBİS’e kaydedilir.

(4) Bakanlıkça, NİBİS’den alınan veriler değerlendirilerek; Yıllık Nitrat Eylem Planı İzleme Raporu ve Dört Yıllık Nitrat Eylem Planı İzleme ve Değerlendirme Raporu hazırlanır.

(5) Bakanlıkça, Dört Yıllık Nitrat Eylem Planı İzleme ve Değerlendirme Raporunun sonucunda gerekli görülmesi halinde nitrata hassas bölgeler ve nitrat eylem planı güncellenir.

(6) İzleme programları ile ilgili diğer hususlar Bakanlıkça belirlenir.

Denetim

MADDE 9

(1) Eylem planındaki tedbirlerin uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek amacıyla ilçe bazında, tedbirleri uygulamakla yükümlü işletmelerin her yıl en az % 1’i denetlenir.

(2) Denetlenecek işletmeler Bakanlık bilgi sistemlerine kayıtlı işletmelerden rastgele örnekleme yöntemi ile il/ilçe müdürlükleri tarafından belirlenir. Denetimlerde EK-3’te yer alan işletme denetim raporu düzenlenir.

(3) Denetim sonucunda düzenlenen raporun bir nüshası işletmeye verilir.

(4) Kişi veya kurumlar tarafından eylem planlarındaki tedbirlerin uygulanmasına ilişkin şikâyetler üzerine ve Çevre Dostu Tarımsal Uygulamalar Uygunluk Belgesi almak isteyen hayvancılık işletmelerinin talebi üzerine de denetim yapılır. Yapılan denetim sonucunda hayvansal gübrenin çevre dostu tarımsal uygulamalara uygun şekilde depolanarak yönetildiği tespit edilen işletmelere il müdürlüğü tarafından EK-2’de yer alan Çevre Dostu Tarımsal Uygulamalar Uygunluk Belgesi verilir.

(5) Yapılan denetimlerde çevre dostu tarımsal uygulamalara uygun olmadığı tespit edilen hayvancılık işletmelerine, çevre dostu tarımsal uygulamalara uyum sağlamaları için altı ayı geçmemek üzere süre verilir ve bu süre sonunda uyum sağlamayan işletmelerin varsa Çevre Dostu Tarımsal Uygulamalar Uygunluk Belgesi iptal edilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Hayvansal gübre yönetimi

MADDE 10-

(1) Nitrata hassas ve hassas olmayan bölgelerde; yılda 1600 kg ve üzeri azot üretme kapasitesine sahip olarak kurulacak hayvancılık işletmeleri ile yıllık ürettikleri azot miktarına bakılmaksızın hibe, destek, teşvik ve düşük faizli kredi kullanılarak kurulacak hayvancılık işletmeleri, çevre dostu tarımsal uygulamalara uyumlu olarak planlanır.

(2) Kapasite artırımı ve hayvansal gübre yönetimiyle ilgili ekipman alımı için hibe, destek, teşvik ve düşük faizli kredilerden yararlanmak isteyen tüm hayvancılık işletmelerinde; çevre dostu tarımsal uygulamalarına uygun hayvansal gübre deposu bulunması zorunludur.

(3) İşletmelerde, işletme kapasitesine uygun büyüklükte hayvansal gübre deposu bulunması zorunludur. İşletme kapasitesinden az hayvan varlığı bulunan mevcut işletmelerde, hayvan varlığına uygun büyüklükte hayvansal gübre deposu bulunabilir. Ancak bu işletmelerde hayvan varlığının artması durumunda hayvansal gübre depo kapasitesinin de arttırılması zorunludur.

(4) Birden fazla işletmenin aynı ahır/ağıl/kümesi kullanması ve nitrata hassas bölgelerde yılda toplam 1600 kg ve üzeri azot, nitrata hassas olmayan bölgelerde ise yılda toplam 3500 kg ve üzeri azot üretilmesi halinde, ahır/ağıl/kümes kapasitesine uygun büyüklükte hayvansal gübre deposu yapılması zorunludur.

(5) İşletme/işletmelerde hayvansal gübre deposu yapılacak uygun yerin olmaması durumunda; gübrenin, 24/12/2011 tarihli ve 28152 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan İnsan Tüketimi Amacıyla Kullanılmayan Hayvansal Yan Ürünler Yönetmeliğine uygun olarak taşınması koşuluyla, işletme dışındaki bir alanda, işletme/işletmelerin toplam kapasite büyüklüğü göz önünde bulundurularak sızdırmaz nitelikte hayvansal gübre deposu yapılabilir.

(6) Göçer özellikteki, yılın belli dönemlerini yaylak, kışlak ve meralarda geçiren, nitrata hassas bölgelerde yılda toplam 1600 kg ve üzeri azot, nitrata hassas olmayan bölgelerde ise yılda toplam 3500 kg ve üzeri azot üreten küçükbaş hayvancılık işletmeleri; il müdürlükleri tarafından bölge koşullarına göre belirlenen yaylak, kışlak ve meralarda geçirilen süre dikkate alınarak işletmedeki ağıl kapasitesine uygun büyüklükte ve sızdırmaz nitelikte hayvansal gübre deposu yapmak zorundadır.

(7) İşletmede üretilen hayvansal gübrenin, seralarda ve/veya il müdürlüğü tarafından EK-8’de yer alan tüm yıl ürün alınabilen bölgelere ilişkin belge ile belirlenen bölgelerde kullanıldığı belgelenen hayvancılık işletmelerinde;

a) Üretilen gübrenin tamamının, işletmenin tarım alanlarında kullanılması veya işletme dışına verilmesi durumunda en az iki aylık gübreyi depolayacak kapasitede hayvansal gübre deposu yapılması,

b) Üretilen gübrenin tamamının, işletmenin tarım alanlarında kullanılmaması veya işletme dışına verilmemesi durumunda;

1) Hayvansal gübre analizi yapılarak veya ham gübrede %0,4 oranında azot varlığı kabul edilerek işletmede üretilen hayvansal gübrenin azot içeriğinin,

2) Gübrenin kullanılacağı sera veya tarım alanı ile ilgili ürün deseni, arazi miktarı, toprak analizi ve gübre içeriğine dayalı azot ihtiyacı dikkate alınarak işletme dışına gönderilecek gübre miktarının,

3) İşletmede kalan gübre miktarının hesaplanarak gerekli gübre depolama kapasitesinin,

belirlenmesi,

c) Hayvansal gübrenin değerlendirme şekline ilişkin olarak işletme dışına gönderilecek gübre ile ilgili, hayvancılık işletmesi ile sera/tarım işletmesi arasında EK-9’da yer alan hayvancılık işletmesi ile sera/tarım işletmesi arasında yapılacak sözleşmenin yapılması,

hususları il müdürlüğü tarafından kontrol edilir.

(8) Hayvansal gübre yönetim planı kapsamında; hayvancılık işletmesinin ürettiği gübreyi biyometanizasyon, kompost ya da organik gübre üretiminde kullanılmak üzere ilgili tesislere vermesi durumunda;

a) İşletmede üretilen gübrenin tamamının biyometanizasyon, kompost ya da organik gübre üretim tesisine verilmesi durumunda en az bir aylık kapasiteli hayvansal gübre deposu yapılması,

b) İşletmede üretilen gübrenin tamamının biyometanizasyon, kompost ya da organik gübre üretim tesisine verilmemesi durumunda;

1) Biyometanizasyon, kompost ya da organik gübre üretim tesisinin kapasite bilgileri dikkate alınarak işletme dışına gönderilecek gübre miktarının,

2) Anlaşma yapılan miktar dışında işletmede kalan gübre miktarının hesaplanarak çevre dostu tarımsal uygulamalarda belirtilen kapalı dönem boyunca gerekli gübre depolama kapasitesinin,

belirlenmesi,

c) Hayvansal gübrenin değerlendirme şekline ilişkin olarak işletme dışında kullanılacak gübre ile ilgili, hayvancılık işletmesi ile biyometanizasyon, kompost ya da organik gübre üretim tesisi arasında, EK-10’da yer alan hayvancılık işletmesi ile biyometanizasyon /kompost/organik gübre üretim tesisi arasında yapılacak sözleşmenin yapılması,

hususları il müdürlüğü tarafından kontrol edilir.

(9) Hayvancılık işletmesi ile sera/tarım, biyometanizasyon, kompost ya da organik gübre üretim tesisi arasında yapılan sözleşme, işletmede beş yıl süre ile muhafaza edilir ve denetimler sırasında ibraz edilir.

(10) Hayvancılık işletmesinin kendisine ait bir biyometanizasyon, kompost ya da organik gübre üretim tesisinin olduğu durumlarda;

a) İşletmede üretilen gübrenin tamamını kendi biyometanizasyon, kompost ya da organik gübre üretim tesisinde kullanan işletmelerde, en az bir aylık kapasiteli hayvansal gübre deposu yapılması,

b) İşletmenin kendi biyometanizasyon, kompost ya da organik gübre üretim tesisinde kullanılmayan hayvansal gübre miktarı hesaplanarak, uygun kapasitede hayvansal gübre deposunun yapılması,

c) Biyometanizasyon veya kompost tesisinden çıkan fermente ürünü kapalı dönem boyunca depolayacak büyüklükte depo yapılması,

hususları il müdürlüğü tarafından kontrol edilir.

(11) Hayvancılık işletmelerinde hayvansal gübre deposunun kapasitesi belirlenirken EK-11’de yer alan hayvansal gübre depo kapasitesi hesaplama tablosu dikkate alınır.

(12) 10/10/2015 tarihli ve 29498 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mekanik Ayırma, Biyokurutma ve Biyometanizasyon Tesisleri ile Fermente Ürün Yönetimi Tebliğinin 13 üncü maddesi kapsamında, biyometanizasyon tesisinden çıkan fermente ürün ve 5/3/2015 tarihli ve 29286 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kompost Tebliğinin 13 üncü maddesi kapsamında, kompost tesisinden çıkan kompost ürünün 23/2/2018 tarihli ve 30341 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve Mikrobiyal Kaynaklı Gübrelere Dair Yönetmelik hükümlerine göre lisans alarak tescil edildikten sonra gübre olarak kullanılması durumunda, çevre dostu tarımsal uygulamalarda yer alan hayvansal gübre yönetimine ilişkin esaslara uyulur.

(13) Biyometanizasyon ve kompost tesislerinden çıkan paketlenmiş ürünün dışında kalan ürünler için; Mekanik Ayırma, Biyokurutma ve Biyometanizasyon Tesisleri ile Fermente Ürün Yönetimi Tebliğine ve Kompost Tebliğine göre ürün deposu teşkil edilir. Organik gübre üretim tesisinden çıkan paketlenmiş ürün dışında kalan organik gübre için uygun büyüklükte ve sızdırmaz nitelikte depo teşkil edilir.

(14) Hayvancılık işletmelerinde işletmede üretilen, işletmeden çıkan ve işletmeye alınan gübrelere ilişkin kayıtlar EK-12’de yer alan hayvansal gübre kayıt formuna göre tutulur ve denetimler sırasında ibraz edilir.

Taşıma

MADDE 11-

(1) İşlenmiş veya işlenmemiş hayvansal gübrenin bir başka tarımsal işletmeye veya sözleşme yapılan biyogaz, kompost ya da organik gübre üretim tesisine taşınması, İnsan Tüketimi Amacıyla Kullanılmayan Hayvansal Yan Ürünler Yönetmeliği hükümlerine ve bu Yönetmeliğe dayanılarak çıkarılan talimatlara göre yapılır.

(2) Nakil ile ilgili bilgi ve belgeler denetimlerde ibraz edilmek üzere EK-12’de yer alan hayvansal gübre kayıt formuna işlenerek kayıt altına alınır ve işletmede beş yıl süre ile muhafaza edilir.

Eğitim ve belgelendirme faaliyetleri

MADDE 12-

(1) Çevre dostu tarımsal uygulamalar kapsamında yer alan konularda çiftçilere yönelik eğitim ve yayım faaliyetleri Bakanlıkça yıllık olarak planlanır.

(2) Tarımsal kaynaklı kirliliğin kontrolü ve yönetimi ile ilgili çalışmalar, Bakanlıkça düzenlenen eğitimlere katılan personel tarafından yürütülür.

(3) Bakanlıktan yetki almış ve hizmet sunmakta olan tarım danışmanlarına yönelik olarak; tarımsal kaynaklı kirliliğin kontrolü ve yönetimi, nitrata hassas bölgeler, çevre dostu tarımsal uygulamalar ile nitrat eylem planının kapsamı konularında eğitimler Bakanlıkça düzenlenir.

İdari yaptırım

MADDE 13-

(1) Nitrat Eylem Planında yer alan tedbirlerin uygulanmasına ilişkin yapılan denetimler sonucunda aykırılık tespit edilmesi durumunda varsa işletmenin Çevre Dostu Tarımsal Uygulamalar Uygunluk Belgesi iptal edilir ve ilgili mevzuat çerçevesinde işlem yapılır.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 14-

(1) 11/2/2017 tarihli ve 29976 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sularda Tarımsal Faaliyetlerden Kaynaklanan Nitrat Kirliliğinin Önlenmesine Yönelik İyi Tarım Uygulamaları Kodu Tebliği (Tebliğ No: 2016/46) yürürlükten kaldırılmıştır.

(2) Mevzuatta, birinci fıkra ile yürürlükten kaldırılan Sularda Tarımsal Faaliyetlerden Kaynaklanan Nitrat Kirliliğinin Önlenmesine Yönelik İyi Tarım Uygulamaları Kodu Tebliği (Tebliğ No: 2016/46)’ne yapılan atıflar bu Tebliğe yapılmış sayılır.

Yürürlük

MADDE 15-

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 16-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

Resmî Gazete Tarihi: 09.07.2025 Resmî Gazete Sayısı: 32951

YEREL KALKINMA HAMLESİ PROGRAMI UYGULAMA USUL VE ESASLARI TEBLİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğ, yerel ve bölgesel kalkınmayı sağlamak ve bölge içi ve bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak temel amaçları doğrultusunda; bölgelerin sahip olduğu potansiyellerin değerlendirilmesi, âtıl kaynakların kullanılması, yetkinliklerin harekete geçirilmesi, yerel ihtiyaçların karşılanması, teknoloji üretim seviyesinin yükseltilmesi ve bölgelerin sektörel öncelikleri doğrultusunda gelişmelerinin hızlandırılmasına yönelik olarak, yerel yatırım konularının desteklenmesine ilişkin uygulamaya dair hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ; 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 385 inci ve 394 üncü maddeleri ile 29/5/2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın 7 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Ajans: İlgili yatırım konusunun hayata geçirileceği bölgedeki kalkınma ajansını,

b) Bakan: Sanayi ve Teknoloji Bakanını,

c) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

ç) E-TUYS: TUYSGM tarafından yönetilen internet tabanlı Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi uygulamasını,

d) Genel Müdürlük: Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğünü,

e) Karar: 29/5/2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararı,

f) Komite: Program kapsamındaki başvuruları proje bazında değerlendirerek destek kararını vermek üzere Bakan onayı ile oluşturulan Yerel Kalkınma Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesini,

g) Portal: Programa ilişkin tanıtım, bilgilendirme, başvuru ve ilan süreçlerine yönelik olarak Bakanlık tarafından geliştirilen internet tabanlı uygulamayı,

ğ) Program: Yerel Kalkınma Hamlesi Programını,

h) Proje: Desteklenecek yatırım konularına ilişkin olarak teşvik belgesi kapsamında yatırım olarak değerlendirilen faaliyetleri,

ı) Proje paydaşı: Yatırım hakkında teknik yönlendirme kapasitesi bulunan ve/veya yatırım konusu ürünü satın alma talebine sahip olan kişi veya firmaları,

i) Teşvik belgesi: Yatırım teşvik belgesini,

j) TUYSGM: Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünü,

k) Yatırımcı: Program dahilinde teşvik belgesi kapsamındaki yatırımı gerçekleştirecek gerçek veya tüzel kişileri,

l) Yerel yatırım konusu: Program kapsamında desteklenmek üzere, yerel dinamikler doğrultusunda, illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik durumu ve coğrafi potansiyelleri, atıl kaynakların değerlendirilmesi, yerel ihtiyaçların karşılanması, bölgede üretimi olmayan ancak başarı olasılığı yüksek sektörlerin geliştirilmesi, ileri-geri bağlantılı sektörlerin desteklenmesi, istihdam potansiyeli ve kümelenme etkisi gibi kriterler çerçevesinde ve beş yıllık kalkınma planı, orta vadeli program, Cumhurbaşkanı yıllık programı ile uyumu ve bütçeye etkisi yönünden Strateji ve Bütçe Başkanlığının görüşü alınmak suretiyle Bakanlık tarafından belirlenen ve gerekli görüldüğü hallerde her yıl Ocak ayı içerisinde güncellenebilen, her il özelinde dört yatırım konusunun bulunduğu Yerel Yatırım Konuları Listesi Tebliğinde yer alan yatırım konularını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Programın Uygulanması, Değerlendirme ve Destek Sürecine İlişkin Esaslar

Program içeriği

MADDE 4-

(1) Yerel ve bölgesel kalkınmayı sağlamak ve bölge içi ve bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak temel amaçları doğrultusunda geliştirilen Program, bu Tebliğ çerçevesinde Genel Müdürlük tarafından yürütülür. Program kapsamında desteklenmesi uygun görülen projeler, Karar hükümleri çerçevesinde ilgili desteklerden yararlandırılır.

(2) Programın tanıtımının yapılması, çağrı duyurusunun yayımlanması, başvuruların alınması, değerlendirme süreçleri ve sonuçların ilanı hususları Portal üzerinden gerçekleştirilir. Programa ilişkin teşvik belgesine yönelik iş ve işlemler ile izleme, raporlama ve tamamlama gibi destek uygulaması süreçleri ise E-TUYS üzerinden yürütülür. 

(3) Bakanlığın ilgili birimleri ile koordineli, bağlı ve ilgili kuruluşları, projelerin hayata geçirilmesini kolaylaştırmak amacıyla yatırımcılara gerekli bilgi, destek ve kolaylığı sağlayabilir.

(4) (Mülga: RG-12/9/2025-33015) 

(5) Program kapsamında, başvuru sahibi tarafından, Yerel Yatırım Konuları Listesi Tebliğinde yer alan ilgili yatırım konusuna ilişkin tam fizibilite raporu hazırlanır. Destek almaya hak kazanılması hâlinde, söz konusu yatırımın, fizibilite raporunda öngörüldüğü şekilde hayata geçirilmesi esastır.

(6) Teşvik belgesine bağlanmış veya başka bir kamusal destek programı dahilinde desteklenmekte olan yatırımlar için Programa başvuruda bulunulamaz.

(7) Program kapsamında bir yatırımcı aynı çağrı döneminde tek başına veya ortak olarak toplamda en fazla 5 farklı başvuru yapabilir.

(8) Program kapsamında, Komite kararı ile projesi onaylanan yatırımcılar toplam sabit yatırım tutarı üzerinden %2 oranında süresiz ve kesin nitelikte teminat mektubunu, ilgili Ajansa teslim eder. Mezkur teminat mektubunun bir kopyası teşvik belgesi müracaatına eklenir. Söz konusu teminat, teşvik belgesi düzenleme tarihinden itibaren bir yıl içerisinde en az %10 tutarında sabit kıymet harcamasının gerçekleştirilmemesi veya yatırımın tamamlanmaması hâlinde, Ajans adına gelir kaydedilir. Yatırımın usulüne uygun şekilde tamamlanması hâlinde ise teminat yatırımcıya iade edilir. Yatırımın gerçekleşme durumunun ve ilerleme düzeyinin ispatı yatırımcının sorumluluğundadır.

Çağrı ve başvuru süreci

MADDE 5-

(1) Programın temel amaç ve hedefleri, desteklenmesi öngörülen yatırım konularına ilişkin bilgiler, çağrı kapsamında yer alacak iller, çağrı takvimi ve uygulamaya dair diğer hususlar Genel Müdürlükçe çağrı duyurusunda belirlenir ve Portal üzerinden ilan edilir.

(2) Çağrı duyurusunda;

a) İlgili çağrı döneminde Yerel Yatırım Konuları Listesi Tebliğinde yer alan yatırım konularından bir kısmının veya tamamının destekleneceği öngörülebilir.

b) Desteklenmesi öngörülen yatırım konuları bakımından asgari öz sermaye, asgari yatırım tutarı, asgari istihdam sayısı, asgari kapasite gibi birtakım koşullar aranabilir.

(3) Program kapsamındaki desteklerden yararlanmak isteyen yatırımcı, Portal üzerinden başvuruda bulunur. Başvurular ajans tarafından, başvurunun Yerel Yatırım Konuları Listesi Tebliğinde ilan edilen yatırım konularından olup olmadığı, başvurunun çağrı duyurusunda belirtilen asgari/zorunlu koşulları sağlayıp sağlamadığı ve diğer hususlar yönünden kontrol edilir. Bu kontrol sonucunda;

a) Çağrı duyurusuna uygun olan veya (b) bendi gereğince revizyon yapılıp çağrı duyurusuna uygun hale getirilen başvurular kabul edilir ve ilgili başvuru sahiplerinden en geç 60 takvim günü sonuna kadar aşağıdaki bilgi ve belgeleri Portala yüklemek suretiyle başvuru işlemlerini tamamlaması talep edilir:

1) Proje fizibilitesi.

2) Varsa proje paydaşı ile imzaladığı uzlaşı protokolü, proje paydaşının yatırım konusu ürünü satın almaya ilişkin iradesi ve niyetini belirttiği niyet mektubu ve proje paydaşının sağlayacağı katkıya dair destekleyici sair bilgi ve belgeler.

3) Çağrı duyurusunda belirtilen diğer bilgi ve belgeler.

b) Eksik veya hatalı yönleri olup çağrı duyurusuna uygun hale getirilebilecek başvurular için bir defaya mahsus olmak üzere 10 takvim günü süre verilerek revizyon talep edilir.

c) Aşağıdaki başvurular reddedilir:

1) Çağrı duyurusuna uygun olmayan başvurular.

2) (a) bendi kapsamında belirtilen süre içerisinde gerekli bilgi ve belgeleri sisteme yüklenmeyen başvurular.

3) (b) bendi gereğince belirtilen süre içerisinde gerekli revizyonlar yapılmayan başvurular.

Başvuruların değerlendirilmesi

MADDE 6-

(1) Başvuru işlemleri tamamlanan projeler, Ajans Yönetim Kurulu ve Komite tarafından değerlendirmeye tabi tutulur.

(2) Ajans Yönetim Kurulu ve Komite desteklenecek projeleri;

a) Yerel kalkınma açısından önemi haiz olma (yerel ihtiyaçları giderme, yerel için yeni fırsatlar ve sektörel çeşitlilik oluşturma, yeni teknolojiler getirme, yerelin yetkinlik ile teknoloji üretim seviyesini yükseltme ve benzeri),

b) Yereldeki potansiyel kaynakları değerlendirme (mevcut fiziki ve sosyal kaynakları kullanma, âtıl kaynakları harekete geçirme ve benzeri),

c) Yerelin üretim/hizmet potansiyelinin geliştirilmesine yönelik ileri-geri bağlantılı sektörleri destekleme,

ç) Ülkemizin mevcut durumda veya gelecekte ortaya çıkabilecek kritik ihtiyaçlarını karşılayabilme,

d) Dış ticaret açığı verilen alanlarda ithalat bağımlılığını azaltma (ithal girdilerin üretimini sağlama, cari işlemler dengesini olumsuz etkileyen ve hammadde sıkıntısı yaşanılan sektörlerde gerçekleştirilecek yüksek katma değerli ürünlerin üretimi, üretim kapasitesi yetersiz olan ürünlerde arz güvenliğini sağlayabilme ve benzeri),

e) Teknoloji kapasitesini geliştirme (sektörlerde teknolojik dönüşümü hızlandırma ve etkileşimdeki sektörlerin gelişimine katkı sağlayabilme, üretimi kısıtlı olan yeni nesil teknolojiler kullanılarak üretim yapılmasını sağlayabilme ve benzeri),

f) Yüksek katma değerli olma,

g) Farklı sektörlerde ülkemize rekabet gücü kazandırabilme,

ğ) Yenilikçi ve Ar-Ge çalışmalarını tetikleyici yatırım özelliği taşıma,

h) Hammadde potansiyelinin değerlendirilmesine olanak sağlayan entegre üretime yönelik özelliklere sahip olma,

ı) Proje sahibinin finansal yapısının ve teknik kapasitesinin yeterli olması,

i) Proje paydaşının alım taahhüdü ile talep bakımından desteklenmiş veya ulaşılabilir, yeterli ve gelişen pazar potansiyeline sahip ürünlerin üretilmesine yönelik olması,

j) İhracat kapasitesinin yüksek olması,

k) İstihdam kapasitesinin yüksek olması,

l) Yatırımın geri dönüş süresinin kısa olması,

m)   Proje süresinin kısa olması,

n) Yatırım tutarının yüksek olması,

o) Üretim kapasitesinin yüksek olması,

gibi nitelikleri yönünden değerlendirme yapmak suretiyle belirler.

Ajans yönetim kurulu değerlendirmesi

MADDE 7-

(1) Başvuru işlemleri tamamlanan projeler, Ajans Yönetim Kurulu tarafından incelenir. Bu kapsamda herhangi bir puanlama ve önceliklendirme yapılmaksızın, projelerin 6 ncı maddenin ikinci fıkrasındaki nitelikler çerçevesinde olumlu ve olumsuz yönleri değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda desteklenebilir bulunan projeler Bakanlığa gönderilir.

(2) Ajans Yönetim Kurulu değerlendirme süreci içerisinde yatırımcıyı proje sunumuna davet edebilir veya yatırımcıdan ek bilgi ve belge isteyebilir. Proje sunumuna projenin sektörü ve konusuna göre alanında uzman kişiler ve/veya öğretim üyeleri de davet edilebilir.

(3) Ajans Yönetim Kurulunun projelere ilişkin değerlendirmeleri ve bu değerlendirmelere dayanak teşkil eden her türlü bilgi ve belge, projelerin başvuru işlemlerinin tamamlanmasını müteakiben en geç 45 takvim günü sonuna kadar Komiteye sunulmak üzere Portala yüklenir. Ajans Yönetim Kurulu kararları, Komite açısından öneri mahiyetindedir.

Komite değerlendirmesi

MADDE 8-

(1) Komite, Program kapsamında 6 ncı maddenin ikinci fıkrasındaki nitelikler çerçevesinde hangi projelerin destekleneceğine, projelerin izleme sürecinde revizyonuna, destek sürecinin sonlandırılmasına ve Program süreçlerinin uygulanmasına ilişkin uygulama kararlarını almaya yetkili karar organıdır.

(2) Komite; Bakanlık temsilcilerinden toplam beş asıl ve beş yedek üyeden oluşur. Komite Başkanı ve diğer üyeler Bakan tarafından belirlenir. Asıl üyelerin Komite toplantılarına katılamadığı durumlarda, asıl üye yerine belirlenmiş olan yedek üye toplantılara katılarak asıl üye ile aynı yetkiyle karar alma sürecinde yer alır. Ayrıca ilgili ajans genel sekreteri de Komite toplantılarına davet edilebilir.

(3) Komite, Komite Başkanının katılması kaydıyla en az üç üye ile toplanır ve en az üç üyenin aynı yönde oyu ile karar alır. Her bir üye tarafından 100 puan üzerinden yapılan puanlama sonucunda, üyelerin yarısından fazlasının 70 ve üzeri puan vermesi ve projeye ilişkin puan ortalamasının en az 70 olması durumunda proje olumlu sonuçlandırılabilir.

(4) Komitenin sekretarya hizmetlerinin yanı sıra Komite ve ilgili paydaşlar arasındaki bilgi ve belge akışı ile Programın genel yönetimi ve iletişimi Genel Müdürlük tarafından yürütülür.

(5) Genel Müdürlük, Ajans Yönetim Kurulu değerlendirmelerini Komitenin değerlendirmesine sunar. Komite toplantılarında her proje için ilgili ajans personeli tarafından Komiteye sunum ve bilgilendirme yapılır.

(6) Komite gerekli görmesi halinde;

a) Ajans Yönetim Kurulundan projenin yeniden değerlendirilmesini,

b) Başvuru sahibinden, Ajansa veya Genel Müdürlüğe ilave bilgi ve belge sunulmasını,

c) Başvuru sahibini, Ajans Yönetim Kurulu üyelerini, alanında uzman kişileri Komite toplantısına davet etmek suretiyle projeye dair değerlendirmelerini,

talep edebilir.

(7) Komite destek kararlarında;

a) Projenin revize edilmesini isteyebilir veya proje özelinde çeşitli koşullara yer verebilir.

b) Yatırımın sadece belirli destek unsurlarından yararlandırılmasına veya yatırımın belirli kısımlarının çıkarılarak desteklenmesine karar verebilir.

c) Komite, projenin paydaş eşliğinde yürütülmesi koşulu ile destek kararı verebilir. Bu durumda, başvuru sahibinin proje kapsamında belirlediği paydaş veya paydaşlar ile aralarındaki iş birliğine dair uzlaşı protokolü ve paydaş beyan formu sunması gerekir.

(8) Komite tarafından destekleme kararı verilen projeler Portal üzerinden ilan edilir.

(9) Komitenin destek kararları, Bakanlığın ilgili birimleri açısından bağlayıcı niteliktedir. Komite tarafından desteklenmesine karar verilen projeler için ayrı bir başvuru ve değerlendirmeye gerek olmaksızın TUYSGM tarafından teşvik belgesi düzenlenir. Teşvik belgesi kapsamında sağlanacak Devlet yardımlarına ilişkin iş ve işlemler, ilgili mevzuat çerçevesinde TUYSGM tarafından yürütülür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İzleme, Revizyon, Sonlandırma, Tamamlama ve Görünürlük

İzleme

MADDE 9-

(1) Program kapsamındaki projelerin izlenmesi, TUYSGM tarafından teşvik sistemi prosedürleri çerçevesinde yürütülür. Ayrıca Ajanslar tarafından proje ilerleme durumlarına ve genel olarak uygulamaya ilişkin değerlendirmelerin yapıldığı Program İzleme ve Değerlendirme Raporu yıllık olarak Portal üzerinden Genel Müdürlüğe iletilir. Bunun yanı sıra Genel Müdürlük de ek izleme faaliyetleri yürütebilir.

(2) Proje kapsamındaki faaliyetlerin tamamlanmasını müteakiben Genel Müdürlükçe uygun görülen zamanlarda Ajans tarafından etki analizi raporu hazırlanabilir.

Revizyon

MADDE 10-

(1) Yatırımcı E-TUYS üzerinden revizyon talebinde bulunabilir. Yatırım teşvik belgesi kapsamında desteklenen projeler için; yatırım unsurlarında bir değişiklik oluşturmadan sadece fiyat güncellemesi içeren değişiklik talepleri, herhangi bir oran sınırlamasına tabi olmaksızın TUYSGM tarafından sonuçlandırılır.

(2) Yatırımın karakteristiğine ilişkin bir değişiklik oluşturmadan yatırım unsurlarındaki ekleme ve çıkarma gibi işlemlerden kaynaklı değişikliğe uğrayan kalemler açısından, proje için yatırım büyüklüğünün belirlendiği ilk Komite kararı veya değişikliğe uğradığı son Komite kararının alındığı yıldan itibaren işlemin yapıldığı yıla kadar yeniden değerleme oranının uygulanmasıyla güncellenmiş tutarın yüzde 25 azı veya yüzde 25 fazlası ile belirlenen aralık dikkate alınır. Yatırım teşvik belgesine kayıtlı öngörülen sabit yatırım büyüklüğünün; bu aralığın dışına çıkılmasına neden olmayan değişiklik talepleri de TUYSGM tarafından sonuçlandırılır. Yapılan revizyonlar 10 iş günü içerisinde TUYSGM tarafından Genel Müdürlüğe bildirilir.

Sonlandırma

MADDE 11-

(1) Komite, aşağıdaki hallerde desteğin sonlandırılmasına karar verebilir:

a) Ajans, TUYSGM, Genel Müdürlük veya Komite tarafından yatırımcıdan istenen bilgi ve belgelerin zamanında verilmemesi veya eksik verilmesi.

b) Yatırımcı tarafından izleme ziyaretlerinde uygulama ve yönetim mekanlarına erişimin zorlaştırılması yahut engellenmesi.

c) Projenin uygun şekilde yürütülmediğinin tespiti.

ç) Başvuru aşamasında istenen bilgi veya belgelerin gerçek ya da doğru olmadığının projenin herhangi bir aşamasında anlaşılması.

(2) Komite, birinci fıkranın (ç) bendi hariç olmak üzere aynı fıkranın diğer bentlerinde yer alan hallerin varlığı halinde, sonlandırma kararı vermeden önce bir defaya mahsus olarak yatırımcıya süre verebilir.

Tamamlama

MADDE 12-

(1) Projelerin tamamlama vizesi konusundaki iş ve işlemler TUYSGM tarafından yürütülür.

Görünürlük

MADDE 13-

(1) Program kapsamında destek sağlanan yatırımcılar, hizmet, mal alımı ve yapım işleri faaliyetlerinde Bakanlığın sağladığı mali desteği görünür kılmak ve tanıtmak için gerekli önlemleri alır. Yatırıma başladığı tarihten başlamak üzere yatırım tamamlama vizesi alındıktan itibaren 5 yıl süreyle destek sonucunda ortaya çıkan her türlü tesis, makine ve teçhizat üzerinde Bakanlık desteği ile sağlandığını belirten ifadeler ile Bakanlık ve Ajans logosunun yer alması sağlanır. 

(2) Program kapsamında destek sağlanan yatırımcılar, Bakanlıktan destek almak suretiyle yürüttükleri proje ve faaliyetlerle ilgili olarak, söz konusu desteği açık, anlaşılır ve doğru bir biçimde belirtmek şartıyla, yurt içinde veya yurt dışında makale yayımlayabilir, tebliğ sunabilir ve proje yarışmalarına iştirak edebilir. Ancak bu gibi durumlarda bunların bir örneğinin bir ay içerisinde Genel Müdürlüğe gönderilmesi zorunludur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Diğer hükümler

MADDE 14-

(1) Aynı ilde gerçekleştirilmesi düşünülen aynı yatırım konusu bakımından 17/10/2016 tarihli ve 2016/9495 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar yahut Karar kapsamındaki başka uygulamalar için Bakanlığa başvurulması halinde Programa başvuru yapılamaz.

(2) Bu Program kapsamında, E-TUYS üzerinden yapılacak başvurular için gerçek kişilerin yatırımcılar adına yetkilendirilmesi işlemleri 31/5/2018 tarihli ve 30437 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırım Teşvik Belgesi İşlemlerinin Elektronik Ortamda Yürütülmesine İlişkin Yetkilendirme Tebliği hükümleri çerçevesinde yapılır.

(3) Bu Tebliğde hüküm bulunmayan hallerde ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

Yürürlük

MADDE 15-

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 16-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.