Kategori: Yönetmelikler

Resmî Gazete Tarihi: 30.05.2018 Resmî Gazete Sayısı: 30436

ELEKTRİK PİYASASI TÜKETİCİ HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; serbest, serbest olmayan ve son kaynak tedariki kapsamındaki tüketicilere elektrik enerjisi ve/veya kapasite satışı ile buna ilişkin hizmetlerin sunulmasında tüketici, tedarikçiler ve/veya dağıtım şirketleri arasındaki iş ve işlemlere esas asgari standart, usul ve esasların belirlenmesidir.

Kapsam

MADDE 2 – 

(1) Bu Yönetmelik, tüketicilere hizmetlerin yeterli, kaliteli ve sürekli olarak sunulması için;

a) Tedarikçiler ile tüketimi düşük serbest tüketiciler arasında yapılacak ikili anlaşmada yer alacak asgari usul ve esaslara,

b) Görevli tedarik şirketleri ile serbest olmayan tüketiciler ya da son kaynak tedariki kapsamındaki tüketiciler arasında yapılacak perakende satış sözleşmesinde yer alacak asgari usul ve esaslara,

c) Dağıtım şirketleri ile tüketiciler ve tedarikçiler arasında;

1) Sayaç ve sayaca erişim, okunmasına ve kontrolüne,

2) Kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımının tespiti ve bu kapsamda yapılacak iş ve işlemlere,

3) Elektriğin kesilmesi ve bağlanmasına,

ç) Tüketici şikâyetlerinin yapılması, bu şikâyetlerin değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması ile tüketicilerin bilgilendirilmesine yönelik usul ve esaslara,

d) Tüketicilerin hak ve yükümlülüklerine,

ilişkin hükümleri kapsar.

 (2) Tedarikçiler ile tüketimi düşük serbest tüketiciler arasında 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında yapılacak ikili anlaşmalarda düzenlenmeyen hususlar hakkında işbu Yönetmeliğin üçüncü bölüm hükümleri uygulanır.

Dayanak

MADDE 3 – 

(1) Bu Yönetmelik, 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’na dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aktif enerji: Aktif gücün zamanla çarpımından elde edilen ve kWh birimi ile ölçülen enerjiyi,

b) Bağlantı anlaşması: Bir üretim şirketi, dağıtım şirketi ya da tüketicinin iletim sistemine ya da dağıtım sistemine bağlantı yapması için yapılan genel ve özel hükümleri içeren anlaşmayı,

c) Bağlantı gücü: Bir kullanım yerinin elektrik projesinde belirtilen kurulu gücün, kullanma faktörü ile çarpılması suretiyle hesaplanan güç miktarını,

ç) Başkan: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanını,

d) Dağıtım: Elektrik enerjisinin 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden naklini,

e) Dağıtım bölgesi: Bir dağıtım şirketinin lisansında tanımlanan bölgeyi,

f) Dağıtım sistemi: Bir dağıtım şirketinin, lisansında belirlenmiş dağıtım bölgesinde işlettiği elektrik dağıtım tesisleri ve şebekesini,

g) Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi,

ğ) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) DBS: Doğrudan Borçlandırma Sistemini,

h) DSİ: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünü,

ı) Enerji Tanımlama Kodu (EIC):  Oluşturulmasına ilişkin usul ve esasları ENTSO-E tarafından belirlenip kuruluşun resmi internet sitesinde duyurulan ve ENTSO-E’ye bağlı tüm ülkelerde kullanılan, enerji tanımlama kodlama sistemini,

i) Gecikme zammı: 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammını,

j) Görevli tedarik şirketi: Dağıtım ve perakende satış faaliyetlerinin hukuki ayrıştırması kapsamında kurulan veya son kaynak tedariği yükümlüsü olarak Kurul tarafından yetkilendirilen tedarik şirketini,

k) İkili anlaşma: Gerçek veya tüzel kişiler arasında özel hukuk hükümlerine tabi olarak, elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin alınıp satılmasına dair yapılan ve Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmaları,

l) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, (Ek ibare: RG-20/2/2021-31401) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik, tebliğ, lisans, genelge ve Kurul kararlarını,

m) İlgili tüzel kişi: İlgisine göre, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiyi ve/veya tedarikçiyi,

n) Kalıcı veri saklayıcısı: Tüketicinin gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun olarak incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkân veren kısa mesaj, elektronik posta, internet, disk, CD, DVD, hafıza kartı ve benzeri her türlü araç veya ortamı,

o) Kanun: 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu,

ö) Kesme-bağlama bedeli: Tüketicinin elektriğinin bağlanması aşamasında uygulanan ve Kurul tarafından belirlenen bedeli,

p) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,

r) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,

s) Mühürleme: Sayaç ve ölçü devresi elemanlarına dışarıdan yapılacak müdahaleyi önlemek amacıyla dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından ilk enerji verme, sayaç ve ölçü devresi elemanlarını kontrol ve durumunu tespit etme, enerji kesme ve açma gibi işlemler yapıldıktan sonra mühür ile ölçü düzeneğini muhafaza altına alma ya da aldırma yöntemini,

ş) Ortak sayaç: Aynı tüketici grubunda birden fazla gerçek ve/veya tüzel kişinin elektrik enerjisi tüketimlerini ölçmek amacıyla tesis edilen tek bir sayacı,

t) Perakende satış: Elektriğin tüketicilere satışını,

u) Perakende satış sözleşmesi: Bağlantı anlaşması mevcut olan kullanım yeri için, görevli tedarik şirketi ile tüketiciler arasında ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, perakende satış tarifesi veya son kaynak tedarik tarifesinden elektrik enerjisi ve/veya kapasite temini ile hizmet alımına yönelik olarak yapılan faaliyetlere ilişkin koşul ve hükümleri kapsayan sözleşmeyi,

ü) Piyasa Yönetim Sistemi (PYS): Dengeleme mekanizması ve uzlaştırmaya ilişkin işlemlerin yürütülmesi amacıyla, piyasa işletmecisi, sistem işletmecisi, piyasa katılımcıları ve sayaçların okunmasından sorumlu iletim ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin kullanımına sunulan ve küçük istemci yapısında çalışan uygulamaları,

v) Reaktif güç: Elektrik akımının gerilime göre 90 derece faz farklı, iş görmeyen ve kVAr birimi ile ölçülen gücü,

y) Tüketimi düşük serbest tüketici: Yıllık elektrik enerjisi tüketimi 100.000 kWh’tan düşük olan serbest tüketiciyi,

z) Tüketici grubu: Benzer özelliklere sahip olmaları sebebiyle bir grup olarak dikkate alınan tüketicileri,

aa) Reaktif enerji: Reaktif gücün zamanla çarpımından elde edilen ve kVArh birimi ile ölçülen enerjiyi,

bb) Sayaç: Tüketicinin, elektrik enerjisi tüketimini ölçmek amacıyla ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak tesis edilen cihazı,

cc) Serbest olmayan tüketici: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite alımlarını sadece, bölgesinde bulunduğu görevli tedarik şirketinden yapabilen gerçek veya tüzel kişiyi,

çç) Serbest tüketici: Kurul tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimde bulunması veya iletim sistemine doğrudan bağlı olması veya organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini haiz olduğu için tedarikçisini seçme hakkına sahip gerçek veya tüzel kişiyi,

dd) Son kaynak tedarikçisi: Son kaynak tedariği kapsamındaki tüketicilere enerji temin etmekle görevlendirilmiş olan tedarik lisansı sahibi şirketi,

ee) Son kaynak tedariği: Serbest tüketici niteliğini haiz olduğu hâlde elektrik enerjisini, son kaynak tedarikçisi olarak yetkilendirilen tedarik lisansı sahibi şirket dışında bir tedarikçiden temin etmeyen tüketicilere elektrik enerjisi tedariğini,

ff) Tarife: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyatları, hüküm ve şartları içeren düzenlemeleri,

gg) Tedarik: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin toptan veya perakende satışını,

ğğ) Tedarikçi: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlayan üretim şirketleri ile tedarik lisansına sahip şirketleri,

hh) Tedarik şirketi: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin toptan ve/veya perakende satılması, ithalatı, ihracatı ve ticareti faaliyetleri ile iştigal edebilen tüzel kişiyi,

ıı) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,

ii) Tekil kod: Dağıtım şirketleri tarafından dağıtım bölgelerindeki her bir tüketim noktası için belirlenen ve tüketim noktasının Piyasa Yönetim Sistemine kaydı için de kullanılan münhasır kayıt kodunu,

jj) TÜİK: Türkiye İstatistik Kurumunu,

kk) Tüketici: Elektriği kendi kullanımı için alan kişiyi,

ll) Yeraltısuyu Kullanma Belgesi: 16/12/1960 tarihli ve 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanunda belirtilen Kullanma Belgesini,

mm) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Dönemsel kullanım: Okuma bölgesinde yıl içinde ardışık olmak üzere altı ay ve üzeri hiç tüketim olmayan kullanım yerlerindeki tüketim ile tarımsal sulama amaçlı tüketimleri,

ifade eder.

(2) Bu Yönetmelikte geçen diğer ifade ve kısaltmalar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.

İKİNCİ BÖLÜM

Elektrik Enerjisi ve/veya Kapasite Tedariği, Serbest Tüketici ve

Serbest Olmayan Tüketici

Elektrik enerjisi ve/veya kapasite tedariki

MADDE 5 – 

(1) Tüketici; serbest tüketici, serbest olmayan tüketici ya da son kaynak tedariki kapsamındaki tüketici statüsünde elektrik enerjisi ve/veya kapasiteyi tedarikçilerden temin eder.

Serbest tüketici kapsamı ve elektrik tedariki

MADDE 6 – 

(1) Aşağıdaki koşulları sağlayan tüketiciler serbest tüketici olarak kabul edilir;

a) İletim sistemine doğrudan bağlı olan gerçek veya tüzel kişiler,

b) Organize sanayi bölgesi tüzel kişilikleri,

c) Bir önceki takvim yılında veya içinde bulunulan yılda serbest tüketici limitini aşan miktarda elektrik tüketilen kullanım yerinin kullanım hakkına sahip ya da kullanım hakkını edinen tüketiciler.

(2) Elektrik enerjisi tüketimleri tek bir ortak sayaç ile ölçülebilen birden fazla gerçek ve/veya tüzel kişinin tükettiği toplam elektrik enerjisi miktarının serbest tüketici limitini geçmesi durumunda, bu kişilerin birlikte serbest tüketici niteliği kazandığı kabul edilir.

(3) Serbest tüketiciler elektrik enerjisi ve/veya kapasite alımlarını tedarikçi ile ikili anlaşma yaparak temin edebilirler.

(4) Serbest tüketiciler, ikili anlaşmalarının herhangi bir şekilde sona ermesi veya talep etmeleri halinde, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, bölgelerindeki görevli tedarik şirketinden son kaynak tedariki kapsamında elektrik enerjisi ve/veya kapasite satın alabilir.

(5) Serbest tüketici kapsamında yer alan tüketicilerin tedarikçisini seçme hakkını kullanmaları halinde; sayaçların Kurum tarafından yayımlanan düzenlemelere uygun çok zaman dilimli ölçüm yapabilen elektronik sayaçlar olması zorunludur. Dağıtımdan bağlı tüketiciler için uygun olmayan sayaçlar dağıtım şirketi tarafından ilgili ay içerisinde değiştirilir ve sayacın uygun olmaması, tedarikçi seçme hakkının kullanılmasına engel teşkil etmez.

(6) Serbest tüketici niteliği ile birden fazla gerçek ve/veya tüzel kişinin aralarından yetkilendirdiği bir tüketici adına satın alınan tek bir ortak sayaç ile ölçülebilen elektrik enerjisinin, kâr amaçlı olarak tekrar satışı yapılamaz.

(7) (Ek: RG-20/2/2021-31401)  Aynı gerçek veya tüzel kişinin aynı tüketici grubunda bulunan kullanım yerlerinin yıllık toplam elektrik enerjisi tüketim miktarının sözleşmenin kurulduğu tarihte 100.000 kWh ve üzerinde olması ve her birinin yıllık tüketiminin serbest tüketici limitini geçiyor olması halinde Üçüncü Bölüm hükümleri uygulanmaz.

Serbest olmayan tüketici kapsamı ve elektrik tedariki

MADDE 7 – 

(1) Aşağıdaki koşullara sahip tüketiciler serbest olmayan tüketici olarak kabul edilir;

a) Bir önceki takvim yılında ve içinde bulunulan yılda, kullanım hakkına sahip olduğu ya da kullanım hakkını edindiği kullanım yerindeki elektrik tüketimi serbest tüketici limitini aşmayan tüketici,

b) Serbest tüketici olup da bir önceki takvim yılına ait toplam elektrik enerjisi tüketiminin cari takvim yılı için belirlenmiş serbest tüketici limitinin altında kalan tüketici,

c) İlk defa bağlantı anlaşması yapılmış kullanım yerinde elektrik enerjisi tüketen tüketici.

(2) Serbest olmayan tüketiciler elektrik enerjisi ve/veya kapasiteyi sadece bulunduğu dağıtım bölgesindeki görevli tedarik şirketi ile perakende satış sözleşmesi yaparak temin eder.

(3) (Mülga: RG-20/2/2021-31401)

Son kaynak tedariki kapsamında tüketici ve elektrik tedariki

MADDE 8 – (1) Aşağıdaki koşullara sahip tüketiciler son kaynak tedariki kapsamındaki tüketici olarak kabul edilir;

a) Serbest tüketici niteliğini haiz olduğu hâlde elektrik enerjisini, son kaynak tedarikçisi olarak yetkilendirilen tedarik lisansı sahibi şirket dışında bir tedarikçiden temin etmeyen tüketici,

b) İkili anlaşma ile elektrik enerjisi ve/veya kapasite satın almakta olan bir serbest tüketicinin ikili anlaşmasının herhangi bir nedenle sona ermesi nedeniyle ilgili görevli tedarik şirketinden elektrik alan tüketici.

(2) İlgili görevli tedarik şirketi bu madde kapsamında yer alan tüketicilere son kaynak tedariği kapsamında elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlamakla yükümlüdür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İkili Anlaşma

İkili anlaşmanın tarafları

MADDE 9 – 

(1) Bu bölümde yer alan ikili anlaşmaya ilişkin usul ve esaslar, tüketimi düşük serbest tüketicilerle tedarikçiler arasında yapılan ikili anlaşmaları kapsar.

İkili anlaşma türleri ve genel esaslar

MADDE 10 – 

(1) Tedarikçiler tüketimi düşük serbest tüketicilere belirli süreli ya da belirsiz süreli ikili anlaşma önerebilir.

(2) Belirli süreli ikili anlaşmaların süresi üç yıldan fazla olamaz.

(3) İkili anlaşma ve ekleri ile Tüketici Hakları Bilgilendirme Formu (EK-1), İkili Anlaşma Ön Bilgilendirme Formu (EK-2-A) ve İkili Anlaşma Değişiklik Bildirimi (EK-3) en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir şekilde düzenlenir.

(4) Tedarikçinin ikili anlaşmanın kurulmasına, yenilenmesine ve ikili anlaşmada değişiklik yapılmasına ilişkin önerisi karşısında tüketicinin susması veya açıkça reddetmemesi önerinin kabulü olarak yorumlanamaz ve aksi hükme ikili anlaşmada yer verilemez.

İkili anlaşmanın kapsamı

MADDE 11 – 

(1) İkili anlaşmada asgari aşağıdaki hususların yer alması zorunludur;

a) Tedarikçinin adı, unvanı, adresi MERSİS numarası, vergi kimlik numarası, lisans numarası, tüketici hizmetleri merkezlerinin telefon ve faks numaraları ile internet ve elektronik posta adresleri,

b) Tüketicinin adı, soyadı, unvanı, adresi, T.C. kimlik veya vergi kimlik numarası, Türk vatandaşı olmayan kişiler için pasaport numarası veya uluslararası geçerliliği olan muadili belge numarası, bulunması halinde tüketicinin telefon numarası veya e-posta adresi,

c) İkili anlaşmanın kurulma tarihi ile elektrik enerjisi ve/veya kapasite satışının başlangıç tarihi,

ç) İkili anlaşmanın süresi,

d) Elektrik enerjisi ve/veya kapasite satışına esas fiyatlandırma,

e) Tahsilatında aracı olunan iletim ya da dağıtım bedeli ile uygulanan fon, pay ve vergiler,

f) Güvence bedeli/teminat alımı ve uygulaması,

g) Faturanın zamanında ödenmemesi durumuna ilişkin uygulanması öngörülen gecikme faizi ile tarafların temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları,

ğ) Faturalarda ve faturalandırmaya esas unsurlarda hata tespiti durumunda eksik veya fazla bedelin tahsili veya iadesine ilişkin hükümler,

h) İkili anlaşma kapsamında cayma hakkının kullanılmasına ve/veya ceza koşulunun uygulanmasına ilişkin şartlar, süre ve cayma bedeli ve/veya ceza koşulunun tutarı,

ı) İkili anlaşmanın yenilenmesi ya da süre uzatımı,

i) İkili anlaşmanın hükümlerinde değişiklik yapma,

j) İkili anlaşmanın sonlandırılması,

k) Tedarikçinin hak ve yükümlülükleri,

l) Tüketicilerin hak ve yükümlülükleri,

m) İkili anlaşmanın feshine ilişkin koşullar,

n) Şikâyetlerin çözümü,

o) İkili anlaşma uyuşmazlıklarında yetkili çözüm mercii.

(2) İkili anlaşma kapsamındaki hususlara ilişkin İşbu Yönetmelikte düzenlenen cayma hakkı, haklı fesih sebepleri, anlaşmanın yenilenmesi gibi hükümlere ikili anlaşmada açıkça yer verilir. İkili anlaşmada ve eklerinde ilgili mevzuata aykırı hükümlere yer verilemez. İkili anlaşmada yer alan ilgili mevzuata aykırı hükümler geçersizdir.

İkili anlaşma kurma

MADDE 12 – 

(1) Tedarikçi ikili anlaşma kurulmadan önce EK-1 ve EK-2’de yer alan standart formlarla açık ve anlaşılabilir bir şekilde kayıt altına almak suretiyle kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciyi bilgilendirmek ve tüketicinin söz konusu bilgileri edindiğini teyit etmesini sağlamak zorundadır. Söz konusu bilgilendirmenin yapıldığına ve tüketici tarafından teyit edildiğine ilişkin ispat yükü tedarikçiye aittir. Bilgilendirmenin gereği gibi ya da hiç yapılmamış olması tüketici için haklı fesih sebebidir.

(2) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) İkili anlaşmalar yazılı veya mesafeli olarak kurulabilir. Yazılı olarak kurulan ikili anlaşma el yazısıyla atılan imza veya güvenli elektronik imza ile imzalanır. Tedarikçi tarafından ikili anlaşma ve eklerinin “aslının aynıdır” onaylı bir örneğinin anlaşmanın kurulduğu gün kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketimi düşük serbest tüketiciye verilmesi zorunludur.

(3) Tedarikçi ikili anlaşma ve ekleri ile EK-1 ve EK-2’de dahil olmak üzere ikili anlaşmanın kurulmasına ilişkin bilgi ve belgeleri kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile ikili anlaşmanın sonlanmasını izleyen 3 yıl süresince saklar ve istendiğinde Kuruma ve yıl içerisinde bir defadan fazla olmamak üzere tüketiciye sunar. Tedarikçi bu kapsamda tüketiciden herhangi bir ücret talep edemez.

Cayma hakkı

MADDE 13 – 

(1) Tüketimi düşük serbest tüketici, ikili anlaşmanın kurulduğu ya da yenilendiği tarihten itibaren 14 gün içerisinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cayma bedeli ödemeksizin telefonla, e-postayla veya yazılı olarak bildirim yapmak suretiyle anlaşmadan cayma hakkına sahiptir.

Belirli süreli ikili anlaşmanın süre bitiminde sona ermesi ve yenilenmesi

MADDE 14 – 

(1) Belirli süreli ikili anlaşma, anlaşmada belirlenen sürenin sonunda kendiliğinden sona erer. Tedarikçi ikili anlaşmanın sona ereceği tarihten en az 60 gün önce tüketiciyi ikili anlaşmanın sona ereceği tarih ve tüketicinin kendi portföyünden çıkartılacağı tarih konusunda kayıt altına almak suretiyle bilgilendirir.

(2) Belirli süreli ikili anlaşmada ikili anlaşmanın belirlenen süre kadar kendiliğinden yenileneceğine veya uzayacağına ilişkin hükümler konulamaz.

(3) Belirli süreli ikili anlaşmanın yenilenmesinde tedarikçi tarafından 12 nci madde hükümlerine göre işlem tesis edilir.

İkili anlaşma hükümlerinde değişiklik yapma

MADDE 15 – 

(1) Belirli süreli ikili anlaşmalarda anlaşma süresince anlaşma ve eklerinde tüketici aleyhine değişiklik yapılamaz.

(2) İkili anlaşmada tedarikçiye tüketici aleyhine tek taraflı değişiklik yapma yetkisi veren hükme yer verilemez. Tedarikçi ikili anlaşmaya ilişkin değişiklik önerisini kayıt altına almak suretiyle değişikliğin yürürlüğe gireceği tarihten en az 15 gün önce EK-3 formunu ve değişikliği içeren ikili anlaşmayı kayıt altına almak suretiyle tüketiciye iletir.

(3) Değişiklik önerisi, tüketicinin kabulüyle EK-3 formunda belirtilmiş olan tarihte yürürlüğe girer.

(4) İkili anlaşma hükümlerinde değişiklik yapma işleminin bu maddede düzenlenen şekilde yapıldığına ilişkin ispat yükü tedarikçiye aittir. Aksi takdirde söz konusu değişiklik yapılmamış sayılır.

Haklı fesih sebepleri

MADDE 16 – 

(1) Tüketimi düşük serbest tüketici, belirli süreli ikili anlaşmayı süresi sona ermeden önce aşağıda sayılanlarla sınırlı olmamakla birlikte aşağıdaki haklı sebeplerden bir veya birkaçına dayanarak cayma bedeli ve/veya ceza koşulu ödemeksizin önceden bildirim yapmak suretiyle feshedebilir;

a) İkili anlaşmanın kurulması, yenilenmesi ve ikili anlaşmada değişiklik yapma süreçlerinde tedarikçi tarafından yapılması gereken bilgilendirme veya bildirimler gereği gibi ya da hiç yapılmadığında,

b) Tedarikçi tüketimi düşük serbest tüketicinin ikili anlaşma kapsamında doğan alacağını işbu Yönetmelikte özel olarak düzenlenen süre içerisinde, diğer hallerde alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren en geç 5 iş günü içerisinde ödemezse,

c) İkili anlaşmada belirtilen tedarikçinin portföyüne geçiş tarihinde tedarikçiden kaynaklanan nedenlerle tüketici tedarikçinin portföyüne geçirilmezse,

ç) Tüketimi düşük serbest tüketicinin başka bir kullanım yerine taşınması ya da başka bir kullanım yerine taşınmaksızın kullanım yerini tahliye etmesi halinde,

d) İlgili mevzuat kapsamında tedarikçi temerrüde düştüğünde,

e) İkili anlaşma kapsamındaki fatura, 32 nci maddenin üçüncü fıkrası hariç olmak üzere, dağıtım şirketince okunarak PYS’ye girilen endeks değerlerine göre düzenlenmezse.

(2) Tedarikçi, ikili anlaşmayı aşağıda sayılanlarla sınırlı olmamakla birlikte aşağıdaki haklı sebeplerden bir veya birkaçına dayanarak cayma bedeli ve/veya ceza koşulu ödemeksizin feshedebilir:

a) Tüketimi düşük serbest tüketici ikili anlaşmada belirlenen güvence bedelini süresi içerisinde ödemediğinde,

b) Kullanım yerinde usulsüz ya da kaçak elektrik enerjisi tüketildiğinde,

c) Tüketiciye ilişkin iflasının kesinleşmesi ve tasfiye memuru atanması hallerinde.

(3) Tüketimi düşük serbest tüketici belirsiz süreli ikili anlaşmayı herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cayma bedeli ve/veya ceza koşulu ödemeksizin istediği zaman feshedebilir.

İkili anlaşmanın sonlandırılmasına ilişkin süreç

MADDE 17 – 

(1) 16 ncı madde kapsamında feshe ilişkin bildirim 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 18 inci maddesinin üçüncü fıkrası saklı kalmak kaydıyla, kayıt altına alınmak suretiyle telefonla, e-postayla veya yazılı olarak yapılabilir. Bildirimlerin tedarikçi tarafından alındığı tarih bildirim yapma tarihidir.

(2) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) İkili anlaşmanın tahliye nedeniyle sonlandırılması halinde tedarikçi dağıtım şirketini bilgilendirir. Dağıtım şirketi kentsel ve kentaltı dağıtım bölgesinde bildirimi izleyen en geç 1 gün içerisinde, kırsal dağıtım bölgesinde bildirimi izleyen en geç 2 gün içerisinde son endeks değerlerini alarak kullanım yerinin elektriğini keser. Endeks değerlerinin alınmasını izleyen gün içerisinde bu değerler tedarik şirketine bildirilir.

İkili anlaşma kapsamında yer alacak bedeller

MADDE 18 – 

(1) İkili anlaşma kapsamında elektrik enerjisi ve kapasite satışına ilişkin aktif enerji bedeli ile tahsilatına aracı olunan ilgili mevzuat gereği uygulanan dağıtım sistem kulanım bedeli ve diğer mevzuat gereği fon, pay ve vergiler ile bunun dışında Kurulca onaylanmış ve tahsilinde aracı olunan bedeller de yer alır. Tahsilatına aracı olunan bu bedellerin neler olduğu ile bunların anlaşmanın düzenlendiği tarihteki tutarı ve değişmesi durumunda yeni tutarların tüketiciye ne şekilde bildirileceğine ilişkin bilgiye ikili anlaşmada yer verilir. (EK-2-B)

(2) Tedarikçi ikili anlaşma kapsamında yapacağı elektrik enerjisi ve/veya kapasite satışı için tek ya da çok zamanlı dilimlerinde olmak üzere aktif enerji bedelini kr/kWh olarak fiyatlandırır. Fiyatlandırma yönteminde düzenlemeye tabi fiyatlarla mukayese edebilirlik esas alınır.

Güvence bedeli

MADDE 19 – 

(1) Tedarikçi, tüketimi düşük serbest tüketiciden elektrik enerjisi ve/veya kapasite satışına ait ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeme riskine karşılık güvence bedelini anlaşma yapılırken nakit ya da teminat mektubu olarak talep edebilir. Güvence bedelinin peşin ya da taksitlendirme yoluyla alınıp alınmayacağı ve ne zaman talep edileceğine ilişkin hususlar ikili anlaşmada açıkça ifade edilir.

(2) Güvence bedeli talebinde aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınabilir. Tüketicinin;

a) Geçmiş 12 aylık fatura dönemine ait ödeme bilgisinin olmaması,

b) Fatura ödemelerinin düzensiz olması,

c) Zamanında ödenmeyen borçtan elektriğinin kesilmiş olması.

(3) Güvence bedelinin iadesinde; kullanım yerinin son endeks okuma bilgileri tedarikçiye bildirildikten sonra, nakit tahsil edilen güvence bedeli asgari TÜFE oranı dikkate alınarak güncellenir. Güncelleme yapılmasını takiben, tüketimi düşük serbest tüketicinin söz konusu ikili anlaşmasına ilişkin tedarikçiye olan tüm borçlarının ödenmesinden sonra varsa güncellenmiş güvence bedelinin bakiyesi, anlaşmanın sona erme tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içerisinde tüketicinin talep ettiği ödeme şekline göre iade edilir. İade için, borcun ödenmesi dışında, herhangi bir koşul ileri sürülemez ve belge istenemez. Zamanında iade edilmeyen güvence bedeli için bu Yönetmelikte belirtilen gecikme faizi uygulanır.

(4) Nakit güvence bedeli tahsili, şirket vezneleri ve müşteri hizmet merkezleri dışında elden yapılamaz.

Ceza koşulu/cayma bedeli

MADDE 20 – 

(1) Belirli süreli ikili anlaşmada tedarikçi ya da tüketimi düşük serbest tüketici aleyhine ceza koşulu ancak haksız fesih işlemleri için kararlaştırılabilir. Haksız fesih, haklı bir sebebe dayanmaksızın yapılan fesihtir.

(2) 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili ikincil mevzuat kapsamındaki tüketiciler hariç tüketimi düşük serbest tüketicinin ödeyeceği cayma bedeli ve/veya ceza koşulu cayma tarihi ya da fesih tarihi öncesi tüketicinin son 12 aylık tüketim toplamı ile cayma tarihinde ya da fesih tarihinde uygulanan fiyat esas alınarak hesaplanan toplam tutarın % 10’unu geçemez.

(3) Tedarikçi tarafından anlaşmanın haksız feshedilmesi durumunda tedarikçi tüketimi düşük serbest tüketiciye ikinci fıkra kapsamında belirlenen tutarda ceza koşulu öder.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Perakende Satış Sözleşmesi

Perakende satış sözleşmesi başvurusu

MADDE 21 – (1) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Perakende satış tarifesi veya son kaynak tedarik tarifesinden elektrik enerjisi ve/veya kapasite almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, ilgili görevli tedarik şirketine yazılı veya şirketin kurumsal iletişim kanalları ya da e-Devlet kapısı aracılığıyla başvuruda bulunur. Başvuru sırasında bu madde hükümlerince belirlenen bilgi ve belgeler sunulur. Sözleşmeye konu kullanım yeri için görevli tedarik şirketinde ve dağıtım şirketinde mevcut olan bilgi ve belgeler, başvuru sahibinden ayrıca istenmez. Görevli tedarik şirketince istenmesi halinde dağıtım şirketi kullanım yeri ile sayaç ve ölçü sistemlerine ilişkin bilgileri vermek zorundadır.  Kullanım yerinde geçerli bir perakende satış sözleşmesi bulunan yerler için şirketin kurumsal iletişim kanalları ya da e-Devlet kapısı aracılığıyla başvuru yapılamaz.

(2) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Birinci fıkra kapsamındaki tüm başvurular kayıt altına alınır.  Görevli tedarik şirketi usulüne uygun olarak yapılan başvuruları, şirketin mesai saatleri dışında yapılması halinde en geç takip eden ilk iş günü, diğer hallerde aynı gün içerisinde sonuçlandırır.

(3) Birinci ve ikinci fıkra kapsamında yapılan başvuruda, başvuru sahibinden, perakende satış sözleşmesinde yer verilmek üzere;

a) Başvuru sahibinin gerçek kişi olması halinde T.C. kimlik numarasını, Türk vatandaşı olmayan kişiler için pasaport numarasını veya uluslararası geçerliliği olan muadili belge numarasını, kimlik bilgilerini, elektrik kullanılacak yerin adresi ile mülkiyetinin kime ait olduğunu ve kullanım yerini hangi sıfatla kullandığını,

b) İşyeri açan gerçek ve tüzel kişilerden, (a) bendine ek olarak, ayrıca ticaret unvanlarını, vergi kimlik numaralarını, bağlı bulundukları vergi dairesini, ticaret sicil numaralarını ve ticaret sicil kaydını yaptıkları ticaret sicil memurluğunun adını, beyan etmesi istenir. Perakende satış sözleşmesi başvurusu yapan gerçek ve tüzel kişilerden kimlik fotokopisi, ikametgâh belgesi, tapu fotokopisi, kira sözleşmesi, daha önce kullanımda bulunduğu yerde elektrik borcunun olmadığını gösterir “borcu yoktur” belgesi, ticaret sicil gazetesi, vergi levhası veya vergi numarasını gösterir belge istenmez. Perakende satış sözleşmesinde bahsi geçen binanın veya tesisin mülkiyetinin kime ait olduğu konusunda da tüketicinin beyanı esas alınır ve bu hususta ayrıca bir belge istenmez.

(4) Üçüncü fıkra kapsamında beyan edilen kimlik bilgileri, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün kurumsal internet sitesi üzerinden T.C. kimlik numarası doğrulaması yoluyla veya başvuru sahibinin nüfus cüzdanı istenip doğrudan kontrol edilerek teyit edilebilir. İşyeri açan talep sahiplerinin vergi kimlik numaraları Gelir İdaresi Başkanlığının kurumsal internet sitesi üzerinden e-vergi levhası sorgulaması yoluyla ticaret sicil bilgileri ise Ticaret Sicil Gazetesi Müdürlüğünün kurumsal internet sitesi üzerinden ticaret sicil sorgulaması yoluyla teyit edilir.

(5) Tedarikçisi ve tüketici grubu aynı kalmak kaydıyla perakende satış sözleşmesi kapsamında elektrik enerjisi tedarik etmekteyken, kullanım yerini değiştiren tüketicinin bir önceki kullanım yerine ait elektrik enerjisi tüketiminden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmesi zorunludur. Bu yükümlülükler yerine getirilmeden yeni bir perakende satış sözleşmesi imzalanamaz.

(6) Perakende satış sözleşmesi imzalandıktan sonra, bu madde kapsamında beyan edilen bilgilerin doğruluğuna ilişkin üçüncü bir şahıs tarafından görevli tedarik şirketine bir şikâyette bulunulması halinde, görevli tedarik şirketi tarafından tüketiciye perakende satış sözleşmesi yapıldığı tarihteki beyanını kanıtlayıcı bir belgeyi, bildirim tarihinden itibaren 10 iş günü içerisinde sunması gerektiği ve aksi halde sözleşmesinin iptal edilerek elektriğinin kesileceği bildirilir. Tüketicinin perakende satış sözleşmesi yapıldığı tarihteki beyanını kanıtlayıcı bir belgeyi bu süre içerisinde görevli tedarik şirketine sunmaması halinde, tüketicinin gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu kabul edilir ve söz konusu tüketicinin perakende satış sözleşmesi iptal edilir.

(7) Sekizinci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki serbest tüketici ile görevli tedarik şirketi arasındaki perakende satış sözleşmesi son kaynak tedariki kapsamında elektrik enerjisi ve/veya kapasite temininin başladığı tarihte kurulur ve yürürlüğe girer. Görevli tedarik şirketinin veya tüketicinin isteği halinde perakende satış sözleşmesi el yazısıyla atılan imza veya güvenli elektronik imza ile imzalanabilir.

a) Görevli tedarik şirketi son kaynak tedariki kapsamında tüketiciye elektrik teminine başladığı tarihten itibaren 2 iş günü içinde kayıt altına almak suretiyle kısa mesaj, telefon, e-posta veya posta yoluyla aşağıda belirtilen hususlarda bildirimde bulunur:

1) Son kaynak tedariki kapsamında elektrik tedarikinin görevli tedarik şirketince yapılacağı ve görevli tedarik şirketine ait unvan, adres ve iletişim bilgileri,

2) Son kaynak tedarikinin başladığı tarih,

3) Tüketicinin son kaynak tedariki kapsamında elektrik tedarikinin başladığı tarih itibarıyla perakende satış sözleşmesinin tarafı olduğu,

4) Kurul onaylı son kaynak tarifesine tabi tutulacağı,

5) Güvence bedelini ödemek ve perakende satış sözleşmesine esas güncel kimlik, adres ve iletişim bilgilerini bildirmek üzere bu bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 10 iş günü içinde görevli tedarik şirketine başvurmak zorunda olduğu aksi takdirde elektriğin kesilebileceği,

6) Tüketicinin perakende satış sözleşmesini herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve ceza koşulu ödemeksizin istediği zaman feshedebileceği.

b) Tüketicinin ilgili görevli tedarik şirketine öngörülen süreler içinde başvurarak güvence bedeli ödeme ile kimlik, adres ve iletişim bilgilerini bildirmeye ilişkin yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde elektriği kesilebilir.

c) Perakende satış sözleşmesinin “aslının aynıdır” onaylı bir örneği perakende satış sözleşmesi yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 15 iş günü içerisinde tüketiciye verilir.

ç) Bu madde kapsamında yapılan işlemler ayrı maliyet tabloları oluşturularak izlenir.

Perakende satış sözleşmesinin imzalanması

MADDE 22 – (Değişik: RG-20/2/2021-31401)

(1) Perakende satış sözleşmesi yazılı veya mesafeli olarak kurulabilir. Kurulan sözleşmenin “aslının aynıdır” onaylı bir nüshası, sözleşmenin kurulduğu gün kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısıyla ilgili tüketiciye verilir veya gönderilir. Yazılı olarak kurulan perakende satış sözleşmesi, el yazısıyla atılan imza veya güvenli elektronik imza ile imzalanır. Sözleşmenin kurulmasına dair ispat yükümlülüğü görevli tedarik şirketine aittir. Görevli tedarik şirketi kurulan sözleşmeleri kayıt altına almak suretiyle aynı gün içerisinde dağıtım şirketine bildirir. Tüketici hizmetleri merkezine yapılan yazılı başvurularda, tüketicinin kabul etmesi halinde, imzalanan sözleşme örneği e-posta aracılığıyla gönderilebilir.

Perakende satış sözleşmesinin kapsamı

MADDE 23 – 

(1) Perakende satış sözleşmesi, görevli tedarik şirketlerinin görüşleri alınmak suretiyle bu Bölüm hükümleri uyarınca standart sözleşme olarak Kurul tarafından belirlenir ve Kurul onayı alınmaksızın bu sözleşmede değişiklik yapılamaz. Standart sözleşme, görevli tedarik şirketleri ile Kurumun internet sitesinde yayımlanır. Perakende satış sözleşmesinde asgari aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Tüketicinin adı soyadı, unvanı, adresi, T.C. kimlik veya vergi kimlik numarası, ticaret siciline kayıtlı tüzel kişiyse MERSİS numarası, tekil kod veya EIC, Türk vatandaşı olmayan kişiler için pasaport numarası veya uluslararası geçerliliği olan muadili belge numarası,

b) Tüketici numarası,

c) Bağlantı anlaşmasında yer alan anlaşma gücü,

ç) Tüketici grubu,

d) Tarife sınıfı,

e) Sayaç ve ölçüm sistemi bilgileri,

f) Sözleşmenin kuruluş ve yürürlüğe giriş tarihi,

g) Ödemeye ilişkin bilgiler,

ğ) Güvence bedeline ilişkin bilgiler,

h) Tarafların hak ve yükümlülükleri,

ı) Bağlantı anlaşmasında yer alan tesisat numarası,

i) Sözleşmenin süresi,

j) Sözleşmenin feshine ilişkin hükümler,

k) Perakende satış sözleşmesinde yer verilen ve tüketicinin beyanına dayanan bilgiler ile ilgili olarak, gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi halinde, sözleşmenin iptal edileceği hususu,

l) Bulunması halinde, ilgili gerçek veya tüzel kişinin telefon numarası ile e-posta adresi.

(2) Perakende satış sözleşmesinde ilgili mevzuata aykırı hükümlere yer verilemez.

Perakende satış sözleşmesinin süresi ve sona erme

MADDE 24 – 

(1) Geçici kullanım amaçlı bağlantılar için yapılan perakende satış sözleşmeleri hariç olmak üzere, perakende satış sözleşmesinde süre sınırı bulunmaz.

(2) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Perakende satış sözleşmesi sonlandırma başvurusu şirketin kurumsal iletişim kanalları ya da e-Devlet kapısı aracılığıyla, güvenli elektronik imzayla ya da yazılı olarak EK-4/B formu kullanılarak yapılır.  EK-4/B formu, el yazısıyla atılan imza veya güvenli elektronik imza ile imzalanır. Şirketin kurumsal iletişim kanalları veya e-Devlet kapısı aracılığıyla yapılan başvurularda EK-4/B formunda imzaya yer verilmez; doğrulama kodu kullanılarak işlem yapılır. Görevli tedarik şirketi, perakende satış sözleşmesi sonlandırma başvurusunu şirketin mesai saatleri içerisinde yapılması halinde aynı gün içerisinde, şirketin mesai saatleri dışında yapılması halinde en geç izleyen iş günü içerisinde dağıtım şirketine bildirir. Dağıtım şirketi kentsel ve kentaltı dağıtım bölgesinde bildirimi izleyen en geç bir gün içerisinde, kırsal dağıtım bölgesinde bildirimi izleyen en geç 2 gün içerisinde son endeks değerlerini alarak kullanım yerinin elektriğini keser. En geç, endeks değerlerinin alınmasını izleyen gün içerisinde bu değerler görevli tedarik şirketine bildirilir. Sözleşme, elektriğin kesildiği tarihte sona erer.

(3) Tüketicinin 5 günden az olmamak üzere ileri tarihli sonlandırma talebi olması halinde görevli tedarik şirketi perakende satış sözleşmesinin sona erdirileceği tarihin en az 2 gün öncesinden, ilgili dağıtım şirketine, kayıt altına alınmak suretiyle, bilgi vermekle yükümlüdür. Dağıtım şirketi, ilgili kullanım yerinin sayaç değerlerini okuyarak, sözleşmenin sona erdirilmesinin talep edildiği tarihte kullanım yerinin elektrik enerjisini keser. Endeks değerlerinin alınmasını izleyen gün içerisinde bu değerler görevli tedarik şirketine bildirilir.

(4) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Tedarikçi değişikliği yapmak isteyen tüketiciler tarafından doldurulan EK-4/A formu tüketicinin yeni tedarikçisi veya tüketici tarafından PYS kesinleşme tarihinden itibaren 10 gün içerisinde görevli tedarik şirketine sunulur. EK-4/A formunu tedarikçinin sunması durumunda tüketicinin mevcut tedarikçisine bildirim ispatı yeni tedarikçiye aittir. Perakende satış sözleşmesi elektrik enerjisinin ve/veya kapasite temininin başladığı tarihte sona erdirilir. EK-4/A formunun görevli tedarik şirketine sunulmamasına karşın PYS üzerinden yeni tedarikçiye geçişin gerçekleşmesi halinde perakende satış sözleşmesi elektrik enerjisinin ve/veya kapasite temininin başladığı tarihte sona ermiş sayılır. İkili anlaşmanın mesafeli olarak kurulması halinde EK-4/A formunda imza şartı aranmaz. EK-4/A formu yazılı ya da kalıcı veri saklayıcısıyla görevli tedarik şirketine gönderilir.

(5) Bir önceki tüketicinin perakende satış sözleşmesini sonlandırmadan veya sonlandırarak ayrılması ve farklı bir gerçek veya tüzel kişinin, aynı kullanım yeri için yeni bir perakende satış sözleşmesi ya da ikili anlaşma başvurusunda bulunması halinde görevli tedarik şirketi tarafından;

a) Önceki tüketicinin ödenmemiş borçlarının bulunması halinde, söz konusu borçlar, ilgili tüketicinin güvence bedelinden düşülmek suretiyle karşılanır ve ilgili sözleşme sona erdirilir.

b) Güvence bedelinin ödenmemiş borçları karşılamaması halinde, (a) bendi kapsamında işlem yapılır ve kalan borç önceki tüketiciden tahsil edilir.

c) Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca gerekli olan bilgi ve belgelerin sunulması kaydıyla, yeni başvuru sahibiyle perakende satış sözleşmesi düzenlenir.

(6) Beşinci fıkra kapsamında, bir önceki tüketicinin perakende satış sözleşmesini sonlandırmadan kullanım yerinden ayrılması halinde, görevli tedarik şirketi, yeni başvuru sahibinden söz konusu kullanım yerinin kullanım hakkına sahip olduğunu belgelemesini ister.

(7) Bu maddede belirtilen hususlar dışında, sözleşmenin hangi hallerde sona erdirileceği, perakende satış sözleşmesinde düzenlenir.

Güvence bedelinin talep edilmesi

MADDE 25 – 

(1) Görevli tedarik şirketi, kullanım yerinin değişmesi ve/veya perakende satış sözleşmesinin sona ermesi veya sözleşmenin feshi halinde, tüketicinin elektrik enerjisi tüketim bedelini ödememesi ihtimaline karşılık olarak, borcuna mahsup etmek üzere güvence bedeli talep eder.

(2) 30 uncu maddede sayılanlar hariç olmak üzere, yapılacak yeni perakende satış sözleşmelerinde tüm tüketiciler güvence bedeli kapsamına dahildir.

Güvence bedelinin hesaplanması

MADDE 26 – (Değişik: RG-20/2/2021-31401)

(1) Görevli tedarik şirketi ile sözleşme imzalayan tüketicinin güvence bedeli, tesisin veya kullanım yerinin gücü dikkate alınarak, tüketici grupları itibarıyla kW başına belirlenen birim bedel üzerinden hesaplanır.

(2) Tüketicinin güvence bedelinin hesaplanmasına esas olacak güç (kW) miktarı, tüketicinin tabi olduğu tarife sınıfına göre;

a) Tek terimli tarife sınıfına tabi tüketicilerde bağlantı gücü,

b) Çift terimli tarife sınıfına tabi tüketicilerde ise sözleşme gücü (talep edilen güç),

dikkate alınarak belirlenir.

(3) İkinci fıkra kapsamında yapılan hesaplamalarda;

a) Kurulu güç, bir kullanım yerinin elektrik projesinde belirtilen toplam güçtür. Özel transformatörlü tüketicilerde transformatörlerin toplam gücüdür.

b) Bağlantı gücü, kurulu gücün kullanma faktörü ile çarpılması suretiyle hesaplanan güçtür. Kullanma faktörü 0,60 olarak alınır. Özel transformatörlü tüketicilerde cos φ=1 kabul edilir.

c) Kurulu güç ile bağlantı gücündeki ondalık kısımdaki 2 basamağa kadar olan kesirli sayılar da dikkate alınır.

ç) Bağlantı gücü, 5 kW’nın altında olamaz.

(4) Güvence bedelleri, TÜİK tarafından yayımlanan TÜFE değişim oranları da dikkate alınarak, Kurul kararı ile belirlenir. Kurul gerekli görmesi halinde, her bir görevli tedarik şirketi için farklı güvence bedelleri belirleyebilir.

(5) Sözleşme gücü veya bağlantı gücü 100 kW’nın altında olup borcunu ödemediği için perakende satış sözleşmesi feshedilmiş olan tüketicilerden yeniden perakende satış sözleşmesi imzalayarak elektrik enerjisi satın alacaklara, içinde bulundukları yıla ait güvence bedelinin yüzde elli fazlası uygulanır.

(6) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra sözleşme gücü veya bağlantı gücü 100 kW ve üzerinde olan mesken tüketici grubu dışındaki tüketicilerle;

a) İlk defa perakende satış sözleşmesi yapılması,

b) Borcunu ödemediği için perakende satış sözleşmesinin sona erdirilmesi nedeniyle yeniden perakende satış sözleşmesi yapılması,

c) İkili anlaşması herhangi bir nedenle sona eren tüketicilerle son kaynak tedariki kapsamında perakende satış sözleşmesi yapılması, hallerinde uygulanacak güvence bedeli için, ilgili tüketicinin varsa sözleşme tarihinden önceki yoksa sözleşme tarihinden sonraki son 12 aydaki en yüksek 2 aylık tüketiminin günlük tüketim ortalaması hesaplanır. Toplam 60 günlük ortalama tüketim miktarı ve perakende satış sözleşmesinin kurulduğu tarihe ait düzenlemeye tabi tarifeler kapsamında onaylanan tek zamanlı birim fiyatlar kullanılarak, güvence bedeli bir kereye mahsus yeniden belirlenir. Tüketicinin sözleşme tarihinden önceki son 12 aydaki tüketim miktarına ilişkin bilgilerin görevli tedarik şirketinde bulunmaması halinde söz konusu bilgiler ilgili dağıtım şirketinden temin edilir. İlgili şirket, görevli tedarik şirketi tarafından kendisine iletilen talebi, 3 iş günü içerisinde cevaplamakla yükümlüdür. Tüketim bilgisinin 12 ayı içermemesi ya da ilk defa perakende satış sözleşmesi yapılması halinde güvence bedeli, tüketim bilgisinin temin edilmesine kadar birinci fıkraya göre belirlenir. Hesaplanan fark tutar, tüketim faturasından bağımsız olarak yazılı ve kalıcı veri saklayıcısıyla yapılan bildirimi takip eden 15 gün içerisinde tüketici tarafından görevli tedarik şirketine ödenir. Daha önce birinci fıkraya göre hesaplanarak tahsil edilmiş nakit güvence bedeline dair TÜFE güncellemesi söz konusu tutarın tüketiciye ödenmesi durumunda yapılır.

Güvence bedelinin verilme şekli

MADDE 27 – (Değişik: RG-20/2/2021-31401)

(1) Güvence bedeli, nakit ya da Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından teminat vermesi uygun bulunmuş finans kuruluşlarınca düzenlenen süresiz ve kesin teminat mektubu olarak verilebilir. Ancak mesken tüketici grubundaki tüketiciler güvence bedelini sadece makbuz karşılığında nakit olarak verir. Fatura ödemelerini DBS ile ödemek üzere görevli tedarik şirketinin anlaşmalı olduğu bankalarla sözleşme yapan tüketicilerden güvence bedeli istenmez. Tüketicinin DBS sözleşmesinin sonlanması halinde tüketici tarafından sonlanma tarihinden itibaren 15 gün içerisinde 26 ncı maddeye göre hesaplanan güvence bedeli nakit ya da teminat mektubu olarak görevli tedarik şirketine verilir.

(2) Nakit olarak verilecek güvence bedelinin tamamının peşin olarak verilmesi esastır. Ancak tüketicinin talebi halinde, güvence bedeli mesken tüketici grubunda bulunan tüketiciler için faturaya yansıtılmak üzere iki eşit taksitte, diğer tüketici grupları için ilk taksit peşin ikinci taksit faturaya yansıtılmak üzere tahsil edilir. Görevli tedarik şirketi, bu fıkra kapsamında taksit talebinin olup olmadığını tüketiciye sormakla yükümlüdür.

(3) Nakit olarak verilecek güvence bedeli tahsilatı şirket veznesi, posta, elektronik fon transferi, havale ve benzeri yollarla ödenebilir.

(4) Mesken tüketici grubu dışındaki tüketicilerden, güvence bedelini daha önce nakit olarak vermiş olanların, talep etmeleri halinde, nakit güvence bedelleri teminat mektubuyla değiştirilir ve güncelleştirilen güvence bedeli 5 iş günü içerisinde tüketiciye iade edilir. Birinci fıkra kapsamında DBS sözleşmesi bulunan tüketicilere talep etmeleri halinde 5 iş günü içerisinde teminat mektubu iade edilir ya da güncelleştirilen güvence bedeli aynı süre içerisinde geri ödenir.

(5) Güvence bedelini teminat mektubu olarak veren tüketicilerin tüketici gruplarına ait güvence birim bedellerinde değişiklik olması halinde, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren şirketçe güvence bedelleri yeni birim bedeller ve bağlantı veya sözleşme gücü dikkate alınarak yeniden hesaplanır. Tüketiciler, tercihlerine göre, hesaplanan fark tutarı ya da toplam tutarı yazılı ve kalıcı veri saklayıcısıyla yapılan bildirimi takip eden 15 gün içerisinde nakit ya da teminat mektubu olarak görevli tedarik şirketine verir.

(6) Bu madde kapsamında güvence bedelinin ya da fark güvence bedelinin süresi içerisinde ödenmemesi halinde gecikme zammı işletilmez; 35 inci madde hükümlerine göre işlem tesis edilir.

Güç değişikliğinde fark güvence bedelinin verilmesi

MADDE 28 – 

(1) 25 inci ve 26 ncı madde hükümleri dikkate alınarak kullanım yerindeki güç artırımı karşılığında alınması öngörülen fark güvence bedeli tüketicinin bağlı olduğu tüketici grubunun yürürlükteki güvence birim bedeli üzerinden hesaplanır.

(2) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) 26 ncı maddenin altıncı fıkrası kapsamındaki kullanım yerleri için yapılan güç artırımı sonrasında fark güvence bedeli, güç artırımı sonrasındaki ilk on iki aydaki en yüksek 2 aylık tüketimin ortalama günlük tüketimine göre 26 ncı maddenin altıncı fıkrasında belirtilen yöntem dikkate alınarak yeniden hesaplanır.

(3) Güç artırımı yapıldığının dağıtım şirketi tarafından görevli tedarik şirketine bildirilmesi halinde, hesaplanan fark güvence bedeli, yapılacak bildirimi takip eden otuz gün içerisinde tüketici tarafından görevli tedarik şirketine verilir.

(4) Çift terimli tarifeye tabi tüketicinin;

a) Sözleşme gücünü düşürmesi durumunda fark güvence bedeli iadesi yapılmaz.

b) Sözleşme gücünü düşürdükten sonra tekrar sözleşme gücünü ilk değerine yükseltmesi halinde, bu değişiklikten dolayı fark güvence bedeli talep edilemez.

(5) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Mesken tüketici grubundaki tüketiciler fark güvence bedelini nakit olarak verir. Diğer tüketici gruplarındaki tüketiciler tercihlerine göre, hesaplanan fark tutar ya da toplam tutarı yazılı ve kalıcı veri saklayıcısıyla yapılan bildirimi takip eden 15 gün içerisinde nakit ya da teminat mektubu olarak görevli tedarik şirketine verir.

Güvence bedelinin iadesi

MADDE 29 – 

(1) Perakende satış sözleşmesinin feshi veya sona ermesi veya eski sayacın ön ödemeli sayaçla değiştirilmesi durumunda güvence bedeli iade edilir ve iade işlemini gerçekleştirmek üzere tüketiciden kimlik bilgileri, güncel iletişim bilgileri ve tüketicinin iadenin elden yapılmasını tercih etmemesi halinde güvence bedelinin iade edileceği hesap bilgileri istenir. Bu kapsamda;

a) Güvence bedelinin tespitinde, görevli tedarik şirketinin işletme kayıtları veya tüketicinin güvence bedeli makbuzu esas alınır. Söz konusu kayıt veya belgenin bulunmadığı hallerde; sözleşmenin güvence bedeli alınmadan yapıldığına dair somut bulgu ve belgenin bulunması haricinde, kullanım yerinin işletme kayıtlarındaki bağlantı gücü ve sözleşme başlangıç tarihi dikkate alınarak tespit edilir. İşletme kayıtlarında projenin ya da bağlantı gücünün bulunmaması halinde; kullanım yerinin mevcut bağlantı gücü ile sözleşmenin başlangıcındaki birim bedeller göz önünde bulundurulmak suretiyle belirlenir. Sözleşme başlangıç tarihi tespit edilemeyen tüketiciler için 31/12/2006 tarihi, sözleşme başlangıcı olarak kabul edilir.

b) Tespit edilen nakit güvence bedeli, güncelleme oranı kullanılarak güncellenir. Güncelleme yapılmasını takiben, tüketicinin sonlandırılan perakende satış sözleşmesi kapsamında görevli tedarik şirketine olan tüm borçların ödenmesinden sonra varsa güncellenmiş güvence bedelinin bakiyesi, sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içerisinde şirket veznesi, posta, elektronik fon transferi veya havale gibi tüketicinin talep ettiği ödeme şekline göre iade edilir. İade için, borcun ödenmesi dışında, herhangi bir koşul ileri sürülemez ve belge istenemez.

c) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Güncelleme oranının hesaplanmasında, başlangıç endeksi olarak güvence bedelinin tahsil edildiği aydan iki önceki ay için TÜİK tarafından açıklanan TÜFE, sonlandırma endeksi olarak ise sözleşmenin feshedildiği, sona erdiği veya ön ödemeli sayacın takıldığı günün içinde bulunduğu aydan iki önceki aya ilişkin TÜİK tarafından açıklanmış olan TÜFE dikkate alınır. Güncelleme oranı; sonlandırma endeksi, başlangıç endeksine bölünerek bulunur.

(2) 1/1/2007’den önce sözleşme yapmış ve güvence bedeli ödemiş olan tüketicilerin güvence bedellerinin iadesinde 1/1/2007 tarihindeki güncellenmiş güvence bedelleri dikkate alınır. 1/1/2007 tarihli güncellenmiş güvence bedelleri, söz konusu tarihten iade tarihine kadar olan süre dikkate alınmak suretiyle, TÜFE oranında güncellenerek iade edilir.

(3) Güvence bedeli, banka teminat mektubu olarak alınmış ise, sözleşmenin feshi veya sona ermesi veya ön ödemeli sayaç takılma tarihi itibariyle, tüketicinin görevli tedarik şirketine olan tüm borçlarının ödenmesi halinde, teminat mektubu tüketiciye iade edilir.

(4) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Birinci fıkra kapsamında EK-4/A ve EK-4/B formunda güncel iletişim bilgileri alınan ya da perakende satış sözleşmesi sonlandırılan tüketicilere güvence bedelinin ödenmesine ilişkin kalıcı veri saklayıcısıyla söz konusu bedelin tüketiciye iade edilmek üzere hazır olduğuna ve tutarına dair bilgilendirme yapılır.

(5) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Görevli tedarik şirketleri güvence bedeli iadesini almayan tüm tüketiciler için internet sitesinde kolayca görülebilecek ve ön planda olacak şekilde, T.C. kimlik numarasıyla ya da vergi numarasıyla sorgulanabilen güvence bedeli iadesini almayan tüketiciler başlıklı güvence bedeli sorgulama alanı oluşturur. Söz konusu sorgulama alanında iadenin nasıl alınabileceğine dair ayrıntılara yer verilir. Perakende satış sözleşmesi devam eden tüketiciler için süre sınırı olmaksızın, sözleşmesi sona eren tüketiciler için ise en az 10 yıl boyunca sorgulama yapılması sağlanır.

Güvence bedeli alınmayan tüketiciler

MADDE 30 – 

(1) Bu Bölüm hükümleri çerçevesinde;

a) Ön ödemeli sayaç tesis eden tüketicilerden,

b) 27/7/2013 tarihli ve 28720 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Aydınlatma Yönetmeliği kapsamında olan yerler ile 12/4/2002 tarihli ve 2002/4100 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamındaki ibadethanelere ilişkin sözleşme yapan tüketicilerden,

c) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerinden, bu kamu idarelerinin dinlenme tesisleri, misafirhaneleri ile iktisadi ve ticari amaçla işletilen tesisleri hariç, güvence bedeli alınmaz.

(2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önceki mevzuat gereği güvence bedeli alınmadan sözleşmesi yapılmış olup, bu Bölüm hükümlerine göre güvence bedeli alınacaklar kapsamına dahil edilenlere ilişkin güvence bedeli uygulaması, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden sonra perakende satış sözleşmesi yapılacak tüketicileri kapsar.

(3) Bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde tanımlanan tüketicilerden bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden sonra yapacakları perakende satış sözleşmeleri kapsamında güvence bedeli alınmaz.

Perakende satış sözleşmesi taraflarının diğer hak ve yükümlülükleri

MADDE 31 – 

(1) Tüketici, perakende satış sözleşmesi kapsamındaki haklarını veya yükümlülüklerini önceden görevli tedarik şirketinin yazılı onayını almaksızın başkalarına devir, temlik ve rehin edemez.

(2) Perakende satış sözleşmesi taraflarından herhangi biri; perakende satış sözleşmesi ile bu Yönetmelik kapsamındaki herhangi bir yükümlülüğünü 2/11/2013 tarihli ve 28809 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde düzenlenen mücbir sebepler nedeniyle yerine getiremediği takdirde, mücbir sebep olayının ya da etkilerinin devam ettiği ve yükümlülüğün yerine getirilmesini engellediği süre boyunca, etkilenen yükümlülükler askıya alınır.

(3) Perakende satış sözleşmesinin tarafları, bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanması sonucu sahip oldukları bilgilerin gizli tutulması için gerekli tedbirleri almak ve söz konusu bilgileri, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde düzenlenen hususlar dışında kullanmamak ve açıklamamak ile yükümlüdür.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Sayaç Okuma ve Faturalama

Sayaç okuma ve okuma bildiriminin içeriği

MADDE 32 – 

(1) Sayaçlar, en az 25 en fazla 35 günlük dönemlerle dağıtım şirketi tarafından her takvim ayında bir defa okunur. Bu okuma aylık okuma olarak değerlendirilir.

(2) Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 35 inci maddesinde belirtilen mücbir sebep halleri ile ağır mevsim şartları, dönemsel kullanım ve benzeri nedenlerle okuma yapılamaması ve Kurul tarafından uygun görülen haller dışında, dağıtım bölgesinin genelinde ya da belli bir bölgesinde birinci fıkraya aykırı genel uygulamalar yapılamaz. Bu fıkra kapsamındaki kullanım yerlerinde sayaçlar yılda en az iki defa okunur.

 (3) Tedarikçi değiştirme ve serbest tüketici olma sürecinde ay sonu endeks değerinin okunamadığı hallerde eski tedarikçi için son endeks değeri, yeni tedarikçi için ilk endeks değeri Tahmini Tüketim Değeri Belirleme Metodolojisi çerçevesinde belirlenen değerdir.

(4) Serbest tüketiciler için, okunan endeks değerlerinin okuma tarihi bilgisi ile birlikte en geç 3 gün içerisinde PYS’ye girişi yapılır.

(5) Tüketicilere dağıtım şirketi tarafından okuma bildirimi bırakılır ya da tüketicilerin dağıtım şirketinden talep etmesi halinde okuma bildirimi elektronik ortamda tüketiciye gönderilir. Tedarik şirketi, dağıtım şirketinden fatura/ödeme bildirimi tebliği hizmeti alımı yapabilir. Okuma bildirimi içerisinde yer alan bilgiler fatura/ödeme bildirimi içerisinde de düzenlenebilir.

(6) Okuma bildirimlerinde asgari olarak aşağıdaki bilgiler yer alır:

a) Tüketicinin adı-soyadı veya unvanı, adresi, serbest tüketici tekil kodu veya EIC, uygulanıyorsa profil tipi,

b) Sayaç veya sayaçlara ait marka, tip ve seri numarası, çarpan, varsa akım ve/veya gerilim trafo oranları,

c) Aktif ve reaktif tüketime ilişkin ilk ve son endeksler ile okuma tarihleri,

ç) Tüketilen elektrik enerjisi miktarı,

d) Değiştirilen sayaç var ise sayaçlara ait endeks değerleri detayı,

e) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin tüketici hizmetleri merkezlerinin telefon ve faks numaraları ile internet ve elektronik posta adresleri, arıza ve acil durumlarda aranabilecek telefon numarası.

(7) Okuma bildirimi yazılı olarak düzenlenir. Tüketicinin tercih etmesi halinde, okuma bildirimi tüketiciye kalıcı veri saklayıcısı ile de gönderilebilir.

Faturalama esası ve dönemi

MADDE 33 – 

(1) Faturalamada, dağıtım şirketi tarafından okunan birbirini takip eden iki dönem arasındaki endeks farkının çarpan faktörü ile çarpımı sonucu bulunan değer tüketicinin elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

(2) Ön ödemeli sayaç kullanılması gibi haller dışında, perakende satış sözleşmesi kapsamında fatura dönemi okuma dönemi esas alınarak belirlenir. Aynı ay içerisinde;

a) Serbest olmayan tüketicilerin ya da son kaynak tedariki kapsamındaki tüketicilerin, enerjinin borçtan dolayı kesilmesi, sözleşmenin sona ermesi veya feshi ya da tedarikçi değişikliği,

b) Tüketimi düşük serbest tüketicinin ikili anlaşmasının sona ermesi veya feshi ya da tedarikçi değişikliği, nedenleriyle yapılacak faturalamalar gibi mevzuatta özel olarak tanımlanan haller dışında birden fazla faturalama yapılamaz.

(3) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) 32 nci maddenin ikinci fıkrası kapsamında dönemsel kullanım hariç olmak üzere aylık okuma yapılamayan okuma dönemindeki ay sayısı kadar vade farkı uygulanmaksızın eşit tutarda taksitlendirme yapılır. Dönemsel kullanım bölgesinde olduğu halde yıl içerisinde sürekli tüketimi bulunan kullanım yerleri için okuma yapılamayan okuma dönemindeki ay sayısı kadar vade farkı uygulanmaksızın eşit tutarda taksitlendirme yapılır. Tüketicinin talebi olması halinde peşin ödeme yapılır. Mesken tüketici grubunda bulunan tüketicilerin kullanım yerlerinde, tüketici kaynaklı okuma yapılamadığının dağıtım şirketi tarafından kullanım yerinin fotoğraflanması yöntemiyle tutanakla kayıt altına alınması durumunda taksitlendirme yapılmaz. İlgili tutanağın bir örneği aynı gün tedarikçiye gönderilir.

(4) Fatura dönemi ikili anlaşmada taraflarca belirlenir. Aksi durumda, fatura dönemi okuma dönemi olarak esas alınır.

Ödeme bildirimi/faturalama içeriği, gönderimi, süresi ve yöntemi

MADDE 34 – 

(1) Tüketimi düşük serbest tüketicilere, serbest olmayan tüketicilere ve son kaynak tedariki kapsamındaki tüketicilere tedarikçiler tarafından düzenlenen fatura/ödeme bildiriminde asgari olarak aşağıdaki bilgiler yer alır:

a) Tüketicinin adı-soyadı veya unvanı, adresi, tüketici numarası, tüketici grubu,

b) Sayaç veya sayaçlara ait marka, tip ve seri numarası, çarpan, varsa akım ve/veya gerilim trafo oranları,

c) Son kaynak tarifelerinden elektrik alan serbest tüketici, ikili anlaşma ile elektrik alan serbest tüketici ya da serbest olmayan tüketici sınıflarından hangisine girildiğine dair bilgi,

ç) Tüketime esas ilk ve son endeksler ile okuma tarihleri,

d) Tüketilen elektrik enerjisi miktarı,

e) Günlük enerji tüketim ortalaması,

f) Ödeme bildirimi tarihi itibariyle tüketim noktasının cari yıl ile bir önceki takvim yılı tüketim miktarları,

g) Tüketimin fiyatlandırılmasına esas enerji ve kapasite bilgileri,

ğ) Elektrik enerjisi birim fiyatları ve tüketim bedeli ile ilgili mevzuat kapsamında faturalarda yer alması öngörülen diğer bedelleri,

h) Vergi, yasal kesinti ve borçlar,

ı) Son ödeme tarihi, ödeme şekilleri ve merkezleri,

i) Tedarikçiler ile dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin telefon ve faks numaraları ile internet ve elektronik posta adresleri, arıza ve acil durumlarda aranabilecek dağıtım şirketinin telefon numarası,

j) Varsa geçmiş dönemlere ilişkin borç veya alacak,

k) Kesme-bağlama bedeli,

l) Bulunması halinde otomatik ödeme talimatı bilgisi,

m) EIC.

(2) Ödeme bildiriminde yer alan bilgilerin okunaklı olması zorunludur.

(3) Tüketimi düşük serbest tüketicilere gönderilecek ödeme bildirimi veya faturalarda varsa taahhüdün süresi, sürenin kaçıncı ayında bulunulduğu, taahhüdün sona erme tarihi ile taahhüdün bozulması halinde uygulanacak cayma bedelinin ve/veya ceza koşulunun uygulama esaslarına ilişkin bilginin bulunması zorunludur.

(4) Görevli tedarik şirketleri tarafından düzenlenen ödeme bildirimlerinde serbest tüketici hakkını elde eden tüketicileri belirli bir tedarikçiye yönlendirici herhangi bir bilgiye yer verilemez.

(5) Tüketimi düşük serbest tüketicilere, serbest olmayan tüketicilere ve son kaynak tedariki kapsamındaki tüketicilere tedarikçi tarafından düzenlenen ödeme bildirimi/fatura, son ödeme tarihinden en az 10 gün önce yazılı olarak gönderilir. Fatura/ödeme bildirimi tüketiciler tarafından talep edilmesi halinde elektronik posta yoluyla da gönderilebilir. Tüketicinin, diğer haberleşme kanallarından en az biri kullanılarak fatura/ödeme hakkında bilgilendirilmesi zorunludur.

a) Ödeme bildirimi/faturalar, kredi kartı ile ödenebilir. Ödeme şekli tek çekim ya da taksitli olabilir. Ödeme şekli kaynaklı masraflar tüketiciye aittir. Ödemenin tek çekim şeklinde yapılması halinde masraf alınmaz. Tedarikçiler, kredi kartı ödemelerine ilişkin masraflara ait bilgilere faturalarda yer verir. Ödeme bildirimi üzerinde ayrıntılı bilginin internet sitesinde yer aldığı bilgisine yer verilir.

b) Görevli tedarik şirketleri veya hizmet alımı yapılan kişiler tarafından faturaların tahsilat işlemi sebebiyle tüketicilerden herhangi bir ad altında bedel talep edilemez.

(6) Tüketicinin talebi üzerine tedarikçi son iki yıla ait fatura dönemleri itibarıyla tüketici ödeme durumunu gösteren belgeyi 5 iş günü içerisinde herhangi bir bedel talep etmeden sunar.

(7) Fatura ödemeleri; şirket veznesi, hizmet alımı yapılan tahsilat merkezleri, telefon, posta, otomatik ödeme, elektronik fon transferi veya bankalardan biri aracılığıyla gerçekleştirilir.

(8) Ödeme bildirimi veya fatura tutarına itiraz öncelikle tedarikçiye yapılır.

Zamanında ödenmeyen borçlar

MADDE 35 – 

(1) Zamanında ödenmeyen borçların tahsiline ilişkin hususlar serbest olmayan tüketicilere ve son kaynak tedariki kapsamındaki tüketicilere uygulanır.

(2) Tüketicinin elektrik enerjisi tüketimine ilişkin ödemelerini son ödeme tarihine kadar yapmaması durumunda görevli tedarik şirketi tüketiciye yazılı olarak en az 5 iş günü ödeme süresini içeren ikinci bildirimde bulunur. Görevli tedarik şirketi yazılı bildirimle birlikte kalıcı veri saklayıcılarından en az birini kullanarak tüketiciyi bilgilendirmek zorundadır.

(3) İkinci bildirimde ödeme yükümlülüğünün belirtilen sürede yerine getirilmemesi halinde elektrik enerjisinin kesileceği de belirtilir. Kalıcı veri saklayıcılarından en az biriyle ve yazılı olarak bildirimde bulunulmamış kullanım yerinin elektriği kesilemez.

(4) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Tüketicinin öngörülen ödemelerini, ikinci bildirimde belirtilen süre içerisinde de yapmaması halinde, görevli tedarik şirketinin bildirimi üzerine, bildirim tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içerisinde dağıtım şirketi tarafından kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir ve yerinde yapılan kesme bildiriminin bir örneği kullanım yerine bırakılır.  Kesme bildiriminde, kesme tarihine, saatine, mühür veya zaman damgası bilgilerine, endeks değerlerine ve kesmeyi yapan çalışana ait sicil numarasına veya şirket tarafından belirlenen koda yer verilmesi zorunludur.  Kesme bildirimi ayrıca kalıcı veri saklayıcısıyla tüketiciye ve tedarikçisine bildirilir. Kesme işleminin sayacın fotoğraflanması ya da sayaç iç bilgileri raporuyla ispatlanması dağıtım şirketinin sorumluluğundadır.

(5) İkinci bildirim sonrası kullanım yerinin elektriği kesilen tüketicinin borçlarına ilişkin;

a) Tüketicinin birikmiş borçlarını gecikme zamlarıyla birlikte 30 gün içinde ödememesi veya tedarikçi tarafından belirlenen takvim dahilinde ödemeyi taahhüt etmemesi halinde tedarikçi borcun güvence bedelinden mahsup edileceğine ilişkin yazılı ya da kalıcı veri saklayıcılarından en az birini kullanarak tüketiciyi bilgilendirmek zorundadır. Zamanında ödemenin yapılmaması halinde;

1) Güncellenmiş güvence bedeli, son ödeme tarihinden itibaren uygulanan gecikme zammını içeren toplam fatura tutarına eşit veya yüksek ise güncellenmiş güvence tutarı fatura tutarına mahsup edilir. Mahsup edilen güvence bedeli tutarı ile bu tutarı ödeme yükümlülüğünü yerine getirdiği tarihten itibaren kullanım yerinin elektriğinin bağlanacağına ilişkin bildirim kalıcı veri saklayıcılarından en az birini kullanarak ya da yazılı olarak tüketiciye aynı gün içerisinde yapılır.

2) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Güncellenmiş güvence bedeli, son ödeme tarihinden itibaren uygulanan gecikme zammını içeren toplam fatura tutarından düşük ise güncellenmiş güvence bedeli toplam fatura tutarına mahsup edilir ve tüketiciye aynı gün içerisinde yazılı ve kalıcı veri saklayıcılarından en az biri kullanılarak bildirimde bulunulur. Bildirimde güncellenmiş güvence bedelinin toplam fatura tutarını karşılamadığı, fark tutarın ve güvence bedelinin bildirim tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ödenmesi durumunda elektriğin bağlanacağı, borcun ödenmemesi durumunda sözleşmenin fesih edilebileceği ve muaccel hale gelmiş borcun yasal yollarla tahsiline gidileceğine ilişkin hususlar belirtilir.

b) Tüketicilerin zamanında ödenmeyen borçlarına ilişkin olarak yasal yollara başvurabilmek için elektriğin fiilen kesilmesi ve güvence bedelinin muaccel borçlara mahsup edilmiş olması zorunludur. Bu hükme aykırı olarak yasal yollara başvurulması halinde, yapılan işlemler sonlandırılır. Oluşan masraf ve giderler tüketiciden talep ve tahsil edilemez.

(6) Tüketicilerin zamanında ödenmeyen borçlarına, görevli tedarik şirketi tarafından bu Yönetmelikte belirlenen oranı aşmamak üzere, gecikme zammı uygulanır. Gecikme zammı günlük olarak uygulanır.

(7) Borcun zamanında ödenmemesi nedeniyle elektrik enerjisi kesilmiş olan tüketicinin, birikmiş borçlarını gecikme zamları ile birlikte peşin ödeyerek veya görevli tedarik şirketi tarafından belirlenen takvim dahilinde ödemeyi taahhüt ederek görevli tedarik şirketine başvurması halinde tüketicinin elektrik enerjisi yeniden bağlanır.

(8) Aynı kullanım yerine ait başka tüketicilerin önceki dönemlere ilişkin tüketimlerinden kaynaklanan borçları, yeni tüketicinin üstlenmesi talep edilemez.

(9) Tüketicinin borcu nedeniyle, aynı tüketicinin başka bir perakende satış sözleşmesine konu kullanım yerinin elektriği kesilemez.

(10) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında yapılan işlemler, toplam borç tutarı ilgili yıla ilişkin Kurul Kararıyla belirlenen kesme bağlama bedelinden düşük olan tüketicilere uygulanmaz.

Faturalarda ve faturalandırmaya esas unsurlarda hata tespiti

MADDE 36 – 

(1) Bu madde kapsamındaki hatalar; çarpan hatası, sayacın hatalı okunması ve tüketim miktarının hatalı hesaplanmasına bağlı dağıtım şirketi kaynaklı ya da yanlış tarife ile diğer bedellerin hatalı hesaplanmasına bağlı tedarikçi kaynaklı hatalardır. Mükerrer ödeme bildirimi de bu fıkra kapsamında değerlendirilir.

(2) Bu madde kapsamındaki hatalara karşı, tüketici tarafından ödeme bildiriminin yapıldığı tarihten itibaren bir yıl içerisinde tedarikçiye itiraz edilebilir. İtirazın yapılmış olması ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. İtiraza konu tüketim bedeli ile tüketicinin bir önceki tüketim döneminde ödemiş olduğu tüketim bedeli arasındaki farkın yüzde otuzdan fazla olması durumunda tüketici, bir önceki dönem tüketim bedeli kadarını son ödeme tarihine kadar ödeyebilir. Bu durumda tüketiciye 35 inci madde hükümleri uygulanmaz.

(3) İtiraz, tedarikçi tarafından başvuru tarihini izleyen en geç 10 iş günü içerisinde incelenerek sonuçlandırılır.

(4) İtirazın dağıtım şirketini ilgilendiren hususlarla ilgili olduğunun tespit edilmesi halinde, itiraz tedarikçi tarafından geliş tarihinden itibaren 2 iş günü içerisinde dağıtım şirketine iletilir. Dağıtım şirketi itirazın kendisine ulaştığı tarihten itibaren 5 iş günü içerisinde inceleme sonuçlarını tedarikçiye bildirir. İnceleme sonuçları tedarikçi tarafından 3 iş günü içerisinde tüketiciye yazılı olarak bildirilir.

(5) Bu madde çerçevesinde dağıtım şirketi veya ilgili tedarikçi tarafından hatalı tespitte bulunulduğu sonucuna varılması halinde;

a) Yapılan hatalı tespitin giderilmesine ilişkin yapılacak işlemin dağıtım şirketinin ve/veya tedarikçinin lehine olması durumunda;

1) Tüketim miktarının hesabında esas alınacak süre; doğru bulgu ve belgenin bulunması halinde 180 günü, bulunmaması halinde ise 90 günü aşamaz.

2) Tüketici tarafından ödenecek tutar, tüketim miktarının hesabında esas alınacak süre içerisindeki ay sayısı kadar eşit taksitler halinde ödenir.  Taksitlendirme yapılması halinde vade farkı alınmaz. Tüketicinin talebi olması halinde peşin olarak ödeme yapılabilir. Bu bent kapsamında yapılacak hesaplamalarda ve taksitlendirmede gecikme zammı uygulanmaz.

b) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Yapılan hatalı tespitin giderilmesine ilişkin yapılacak işlemin tüketicinin lehine olması durumunda; tüketimdeki farklar, gecikme zammı ile birlikte, tüketicinin talebi halinde nakden ve defaten en geç 3 iş günü içerisinde, diğer hallerde mahsuplaşmak suretiyle ilgili tüketiciye tedarikçi tarafından iade edilir. Mahsuplaşmayı içeren ödeme bildiriminin düzenlenme tarihine kadar gecikme zammı uygulanır.  Gecikme zammına hatalı tespitte bulunan taraf katlanır. Dağıtım şirketi tarafından hatalı tespitte bulunulması halinde dağıtım şirketi gecikme zammını tüketiciye ödenmek üzere tedarikçiye öder.

c) Tüketimdeki farklar, kullanım dönemindeki tarifeler üzerinden hesaplanır.

ç) Yapılan tüketim hesabı dönemi içinde kalan, varsa daha önce yapılmış tüketim miktarları tenzil edilir. Önceden ödenmiş olan bedeller, faturaya yansıtılmaz.

(6) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında, dağıtım şirketi kaynaklı hatalar nedeniyle tüketicilere yapılacak iadeler 37 nci maddenin dokuzuncu fıkrasına göre yapılır.

(7) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında düzenlenecek olan faturalarda hatanın nedenine ve tutarına dair ayrıntılı bilgilere yer verilir ve tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir.

Sayacın doğru tüketim kaydetmemesi halinde tüketim miktarının tespiti

MADDE 37 – 

(1) Sayacın arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde, tüketici veya dağıtım şirketi tarafından sayacın kontrolü talep edilebilir. Bu kapsamda sayacın, tüketicinin kusuru dışında herhangi bir nedenle eksik veya fazla tüketim kaydettiğinin ya da hiç tüketim kaydetmediğinin;

a) Sayaç dışı bir unsurdan kaynaklanması ve bu durumun dağıtım şirketince yerinde yapılan incelemede teknik olarak tespit edilmesi,

b) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Sayaçtan kaynaklanması ve bu durumun sanayi ve teknoloji il müdürlüğünden alınan sayaç muayene raporunda teknik olarak tespit edilmesi, durumlarında eksik veya fazla tüketime ilişkin hesaplama yapılır.

(2) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında yapılan hesaplamalarda; öncelikle varsa tüketicinin aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketim değerleri yoksa sayaç değişim tarihinden sonraki ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait günlük ortalama tüketim değerleri dikkate alınarak hesaplama yapılır. Bu iki tespitin yapılamaması durumunda benzer özelliklere sahip kullanım yerlerinin tüketimleri dikkate alınarak geçmiş dönem tüketimleri hesaplanır. Kullanım amacı tarımsal sulama olan tüketicilerin hesaplamalarında, tarım il/ilçe müdürlükleri ve resmî kurumlardan alınan belgeler ile yerinde yapılan tespitlere göre ürün belirlenerek, ürün karakteristiğine uygun hesaplama yapılabilir.

(3) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında düzenlenen faturaya esas süre, dağıtım şirketinin ve/veya tedarikçinin lehine olması ve doğru bulgu ve belgenin bulunması halinde, 180 günü geçemez. Söz konusu bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde ise faturaya esas sürenin başlangıcı olarak, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan sayaç kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemlerinden en son işlem tarihi esas alınır. Ancak bu süre hiçbir şekilde 90 günü geçemez.

(4) Bu madde kapsamında, sayaç, sayaç değiştirme tutanağı düzenlenerek değiştirildiği tarihten itibaren en geç 10 iş günü içerisinde ilgili Bilim Sanayi İl Müdürlüğüne gönderilir. Bilim Sanayi İl Müdürlüğünden alınan rapora istinaden 10 iş günü içerisinde ilgili dağıtım şirketi tarafından eksik veya fazla tüketime ilişkin fark ve bu farka ilişkin belgeler ilgili tedarikçiye gönderilir. İkinci fıkra kapsamında sayaç değişim tarihinden sonraki ödeme bildirimine esas ilk iki dönem tüketim miktarının ortalaması alınarak hesaplama yapılması gerekiyorsa ilgili belgeler bu sürenin bitiminden itibaren 10 iş günü içerisinde tedarikçiye gönderilir. Tedarikçi eksik veya fazla tüketime ilişkin bildirimi 3 iş günü içerisinde faturalandırarak tüketiciye gönderir.

(5) Bu madde kapsamında faturalamaya esas sürenin başlangıcı, ikili anlaşma veya perakende satış sözleşmesinin imzalandığı tarihten önceki bir tarih olamaz.

(6) Bu madde kapsamında yapılan faturalama işleminde sayacın eksik tüketim kaydettiği dönem birim fiyatları kullanılır ve gecikme zammı uygulanmaz. Söz konusu miktar, faturaya esas alınan tüketim döneminin içerisindeki ay sayısı kadar eşit taksitler halinde ödenir. Taksitlendirme yapılması halinde vade farkı alınmaz. Yapılan tüketim hesabı dönemi içinde kalan, varsa daha önce yapılmış tüketim miktarları tenzil edilir. Eksik tüketim kaydedilen durumlarda, önceden ödenmiş olan bedeller, faturaya yansıtılmaz.

(7) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamındaki hesaplamalar sonucunda, fazla tüketim kaydedildiğinin tespit edilmesi halinde tüketimdeki farklar, kullanım dönemi birim fiyatlarıyla ve gecikme zammı ile birlikte, tüketicinin talebi halinde ve tercih ettiği ödeme yöntemine göre nakden ve defaten 3 iş günü içerisinde, ilgili tüketiciye tedarikçi tarafından iade edilir. Diğer hallerde mahsuplaşmak suretiyle ilgili tüketiciye iade edilir. Mahsuplaşmayı içeren ödeme bildiriminin düzenlenme tarihine kadar gecikme zammı uygulanır. Bu fıkra kapsamında hesaplanan gecikme zammı dağıtım şirketi tarafından tedarikçiye ödenir.

(8) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamındaki hesaplamalara ilişkin EK-7’de yer alan form düzenlenir ve EK-7 formu ilgili tedarik şirketi tarafından ödeme bildirimi/fatura ile birlikte ya da ödeme bildirimi/fatura gönderilmeden önce tüketiciye gönderilir. Sayaç muayene raporunun ya da teknik tespit raporunun bir örneği de EK-7 formuyla birlikte tüketiciye gönderilir. Ayrıca tedarikçi tarafından kalıcı veri saklayıcısı ile de tüketiciler bilgilendirilir.

(9) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında tüketicilere yapılacak iadelere ilişkin olarak Dengeleme ve Uzlaştırmaya ilişkin mevzuat hükümleri uyarınca yapılması mümkün olmayan düzeltmeler ve faturalama işlemleri dağıtım şirketi tarafından yerine getirilir. Dağıtım şirketi, iadeye esas tüketim miktarını kullanım dönemindeki düzenlemeye tabi tarifeler kapsamında ilgili tüketici grubu için onaylanan fiyatlarla ve gecikme zammı ile birlikte hesaplayarak tüketicinin tercih ettiği ödeme yöntemine göre nakden ve defaten 3 iş günü içerisinde ilgili tüketiciye iade eder.

(10) Periyodik bakım kapsamında değiştirilen sayaçlara ilişkin fark veya iade hesaplaması yapılmaz.

(11) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında düzenlenecek olan faturalar normal tüketim faturasından ayrı olarak düzenlenir.

ALTINCI BÖLÜM

Tedarikçi ve Tüketicilerin Hak ve Yükümlülükleri, Serbest Tüketici

Limitinin Belirlenmesi

Tedarikçilerin yükümlülükleri

MADDE 38 – 

(1) Tedarikçi aşağıda belirtilen yükümlülükleri yerine getirir:

a) Elektrik kesintileri hariç anlaşma koşulları çerçevesinde taahhüt ettiği elektrik enerjisi ve/veya kapasiteyi kesintisiz olarak sağlar.

b) Tedarikçi tüketicinin yazılı talebi üzerine son on iki aya ait faturalarını zamanında ödeyip ödemediğini gösteren belgeyi 5 iş günü içerisinde herhangi bir bedel talep etmeden takvim yılında en fazla 2 kez tüketiciye sunmakla yükümlüdür. Ödeme durumuna ilişkin bilgi tüketiciye internet üzerinden indirilebilecek şekilde de sunulur.

c) Tedarikçiye iletilen tüketici başvuru sayısı, başvuru konusu ve sonucuna ilişkin raporu aylık olarak Kuruma belirlenen formatta sunar ve ilk 5 sırada yer alan şikayetlere ilişkin özet raporu internet sitesinde yayımlar.

(2) Tedarikçiler tüketimi düşük serbest tüketiciler, serbest olmayan ve son kaynak tedariği kapsamındaki tüketiciler için internet sitelerinde;

a) Tüketiciye sunduğu mevcut tarife bilgilerini ve çeşitlerini,

b) Tüketicinin kendisiyle yapılan ikili anlaşma ve/veya perakende satış sözleşmesi ve ilişkili formlara ilişkin erişimi,

c) Kolayca görülebilecek ve erişilebilecek şekilde “İtiraz veya Şikâyet Başvurusu” hizmetini,

ç) Şikâyetlerin incelenmesi ve anlaşmazlıkların çözümüne ilişkin süreci,

d) Bir önceki yıla ait satışları içerisindeki yenilenebilir enerji kaynaklarından olan alıma ilişkin bilgileri,

sunmakla yükümlüdür.

İkili anlaşma kapsamında yer alan tüketicilerin hak ve yükümlülükleri

MADDE 39 – 

(1) Serbest tüketiciler, tüketim miktarı serbest tüketici limitini geçen her bir ölçüm noktası için ayrı bir tedarikçi ile ikili anlaşma yapabilir.

(2) Tüketici veya tüketicinin onayının ibraz edilmesi şartıyla tedarikçi, ikili anlaşma imzalamadan önce, serbest tüketicinin bulunduğu dağıtım bölgesindeki dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiden; mevcut olması halinde önceki iki takvim yılına, mevcut olmaması halinde içerisinde bulunulan yıla ait tüketim miktarlarını, tüketim yük eğrisini ve usulsüz ve/veya kaçak elektrik kullanıp kullanmadığını gösteren belgeleri talep edebilir. Söz konusu talebin ilgili tüzel kişi tarafından 10 iş günü içerisinde karşılanması zorunludur.

(3) Serbest tüketiciler, ikili anlaşmalarının herhangi bir şekilde sona ermesi veya talep etmeleri halinde, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, bölgelerindeki görevli tedarik şirketinden son kaynak tedariği kapsamında elektrik enerjisi ve/veya kapasite satın alabilir.

(4) Tüketimi düşük serbest tüketici ikili anlaşma kapsamında kendisine ait bilgileri tam ve doğru bir şekilde vermekle yükümlüdür. Bu bilgilerde değişiklik olması halinde tedarikçiye bildirmekle mükelleftir.

Tüketici şikayetleri çözüm mekanizması

MADDE 40 – 

(1) Tedarikçiler; tüketicinin şikâyetlerinin iletildiği, kaydedildiği ve tüketici tarafından takip edilebildiği iletişim kanallarını tesis etmekle ve kendisine iletilen talepleri 15 iş günü içerisinde sonuçlandırarak tüketiciyi bilgilendirmekle yükümlüdür.

(2) Bu kapsamda oluşturulan kayıtlar güvenlik tedbirleri alınarak 2 yıl süreyle muhafaza edilir.

Serbest tüketici limitindeki indirimin belirlenmesi

MADDE 41 – 

(1) Serbest tüketici limitine ilişkin indirimler Kurul tarafından;

a) Rekabetin gelişimi,

b) Ölçme-iletişim-kontrol alt yapısının yeterliliği,

c) Piyasa işletmecisinin işlem kapasitesi,

ç) Piyasada serbestçe müzakere edilerek ikili anlaşmalara bağlanabilecek üretim kapasitesi,

d) TEİAŞ ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından serbest tüketicilere ilişkin olarak sağlanan istatistiki bilgiler,

 dikkate alınmak suretiyle her yılın 1 Ocak tarihine kadar belirlenir. Bu indirimlere göre hesaplanan yeni serbest tüketici limitleri Ocak ayı sonuna kadar Resmî Gazete’de yayımlanır ve Kurum internet sitesinde duyurulur.

YEDİNCİ BÖLÜM

Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi

Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri

MADDE 42 – 

(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;

a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,

b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,

c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,

ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci

MADDE 43 – 

(1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.

(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;

a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.

b) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’ da yer alan bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bu tutanağın bir örneği kullanım yerine bırakılır. İletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Ayrıca yedinci fıkra kapsamında sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır.

c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.

ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.

(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.

(4) (Değişik: RG-8/4/2022-31803) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamındaki tüm tespitler için, (a) ve (ç) bentleri kapsamında ise tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin tespiti halinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabilir.

(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.

(6) (Mülga: RG-20/2/2021-31401)

(7) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır.

Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması

MADDE 44 – 

(1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;

a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,

b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre,

hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.

(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;

a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,

b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.

(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.

(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.

Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre

MADDE 45 – 

(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;

a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.

b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.

c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.

ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.

1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.

(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.

(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;

a) Meskenlerde; 5 saat,

b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,

c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,

ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat,

olarak kabul edilir.

(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.

(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.

Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması

MADDE 46 – 

(1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.

(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.

(3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.

(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır.

Ödeme

MADDE 47 – 

(1) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Kaçak elektrik tüketim faturası kaçak elektrik tespit tarihinden itibaren en geç 3 iş günü içerisinde tüketicilere gönderilir. 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi ve aynı fıkranın (a) bendi kapsamında sayaç değerleri kullanılarak düzenlenen kaçak elektrik faturaları hariç olmak üzere kaçak elektrik faturaları iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilir. Ayrıca iletişim bilgilerinin bulunması halinde fatura hakkında tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketici, kendisine fatura edilen bedeli son ödeme tarihine kadar ödemekle yükümlüdür. Fatura kredi kartı ile ödenebilir. Tüketiciye gönderilen faturada ödeme için en az 10 gün süre verilir. İtirazın yapılmış olması ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. İadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilen faturalara dair masraf ilgili tüketici tarafından karşılanır. Söz konusu masraf ilgili tüketiciye gönderilen faturaya ilave edilir.

(2) Tüketici, söz konusu kaçak faturasına ilişkin gönderilen ödeme bildirimine, kaçak elektrik enerjisi tüketmediği veya hesaplamalara esas miktar ve sürenin 44 ve 45 inci maddeler dışında olduğu veya uygulanan tarife ve diğer parametrelerde yanlışlık olduğuna ilişkin hususlara ait kanıt ve belgeleri ile birlikte, bildirim tarihinden itibaren 6 ay içerisinde itiraz edebilir. Bu itiraz en geç 10 iş günü içerisinde sonuçlandırılır. İnceleme sonucuna göre; tüketicinin haklı olduğunun anlaşılması ve tüketicinin gönderilen ödeme bildiriminde yer alan tutarı ödemiş olması halinde, dağıtım şirketince iade edilecek tutara, tüketicinin ödeme tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, gecikme zammı günlük olarak uygulanarak iade işlemi gerçekleştirilir.

(3) İkinci fıkra kapsamında yapılan itiraz sonuçlandırılıncaya kadar tüketicinin mağduriyetinin önlenmesi bakımından itiraza esas tutarın teminata bağlanması şartıyla elektrik enerjisi bağlanabilir.

Usulsüz elektrik enerjisi tüketimi

MADDE 48 – 

(1) Tüketicinin;

a) İlgili tüzel kişilere yapılmış başvuru olmaksızın, bulunduğu tüketici grubunun kapsamı dışında elektrik enerjisi tüketmesi,

b) Kendi adına perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmadan daha önceki tüketici adına düzenlenen ödeme bildirimlerini ödemek suretiyle elektrik enerjisi tüketmesi,

c) 6 ncı maddenin altıncı fıkrası hükmü dışında, ölçme noktasından sonraki kendi elektrik tesisatından üçüncü şahıslara elektrik enerjisi vermesi,

ç) Güç trafosunu değiştirdiği halde ilgili tüzel kişilere durumu yazılı olarak 15 gün içerisinde bildirmemesi,

d) Mesken tüketici grubunda yer alan tüketiciler hariç, kendisine ait tesis veya tesislerdeki bağlantı gücünün yüzde yirmiden daha fazla artması halinde, ilgili mevzuat çerçevesinde ilgili lisans sahibi tüzel kişiye başvurmaması veya başvurmuş olmasına rağmen ilgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi,

hallerinde, usulsüz elektrik enerjisi tüketmiş sayılır.

(2) Birinci fıkra ile ilgili olarak; (a), (b) ve (c) bentlerinde tanımlanan hallerde, usulsüz elektrik enerjisi tüketimi tespitinden önce ilgili tüzel kişilere başvuruda bulunulmuş olması ve bunun belgelenmesi durumunda, usulsüz elektrik enerjisi tüketimine ilişkin hükümler uygulanmaz.

(3) Birinci fıkra kapsamında tanımlanan usulsüz elektrik enerjisi kullanımlarına ilişkin tespitlerde;

a) Birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen halde tedarikçiler tarafından (a) bendinde belirtilen halde ise görevli tedarik şirketi tarafından,

b) (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen hallerde ise dağıtım şirketi tarafından,

tüketiciye yükümlülüklerini yerine getirmesi için 15 gün süre verildiğini belirten kesme ihbarı bırakılır. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen tüketicinin dahil olduğu tüketici grubundan ait olduğu yıla ilişkin Kurul Kararı ile belirlenen kesme-bağlama bedelinin 5 katı ücret tahsil edilerek, bu fıkranın (b) bendinde belirtilen hallerde doğrudan, (a) bendinde belirtilen hallerde ise görevli tedarik şirketinin bildirimi üzerine dağıtım şirketi tarafından elektriği kesilir. Bu madde kapsamında yapılan kesintiler hakkında dağıtım şirketi tarafından ilgili tedarikçiye 2 gün içerisinde bilgi verilir.

(4) 12/10/2013 tarihli ve 28793 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Yeraltısuyu Ölçüm Sistemleri Yönetmeliği uyarınca; DSİ tarafından verilen Yeraltısuyu Kullanma Belgesinde belirtilen, yeraltısuyundan çekilebilecek azami su için gerekli yıllık elektrik enerjisi tüketim miktarını aşan tüketicinin elektrik enerjisi, DSİ’nin bildirimi üzerine dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından en geç yedi gün içerisinde kesilir. 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun hükümleri uyarınca yeraltısuyundan çekilebilecek azami su için gerekli yıllık elektrik enerjisi tüketim miktarını gösterir Yeraltısuyu Kullanma Belgesi alınmadan elektrik enerjisi bağlanamaz. Mevcut yeraltısuyu kullanıcılarının elektrik enerjisi; kullanıcıların, 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanunda ölçüm sistemi kurulması için öngörülen süre sonuna kadar elektrik enerjisi tüketim limitini gösteren Yeraltısuyu Kullanma Belgesini ibraz edememesi halinde, DSİ’nin bildirimine müteakip dağıtım şirketince en geç yedi gün içerisinde kesilir.

(5) Tüketicinin elektrik enerjisinin DSİ’nin bildirimi üzerine kesilmesi halinde doğabilecek ihtilaflarda sorumluluk DSİ’ye aittir.

Elektriğin kesilmesi ve bağlanması

MADDE 49 – 

(1) Aşağıda belirtilen hallerde dağıtım şirketi tarafından;

a) Kullanım yerinin tahliye edilmesi nedeniyle ikili anlaşma veya perakende satış sözleşmesi sona erdirilerek elektrik tüketilmeyen,

b) İkili anlaşması ve perakende satış sözleşmesi bulunmayan,

c) Kaçak elektrik tespiti ile kaçak elektrik ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımı sonucunda yükümlülükleri yerine getirilmemiş,

ç) 35 inci madde kapsamında ödeme yükümlülüğü yerine getirilmeyen,

kullanım yerlerinin elektriği kesilir.

(2) Tüketicilerin ikili anlaşmalarından kaynaklı borçları nedeniyle elektriği kesilemez. Ancak tedarikçi değişikliği gerçekleşmiş olsa bile, düzenlemeye tabi tarifeler yoluyla görevli tedarik şirketinden elektrik enerjisi ve/veya kapasite alan gerçek veya tüzel kişilerin bu kapsamdaki borçları nedeniyle elektriği kesilebilir.

(3) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında elektriği kesilmiş olan kullanım yerine ilişkin ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesi üzerine tedarikçiyi ilgilendiren hallerde tedarikçi tarafından aynı gün içerisinde dağıtım şirketine bildirimde bulunulur. Bildirimin yapıldığı andan itibaren veya dağıtım şirketine ilişkin yükümlülüğün yerine getirildiği andan itibaren dağıtım şirketi;

a)  Kentsel ve kentaltı dağıtım bölgesinde 24 saat içerisinde,

b)  Kırsal dağıtım bölgesinde 48 saat içerisinde,

elektrik enerjisini bağlar. Yapılacak bağlama işleminden sonra tüketiciye yazılı olarak bağlama bildirimi bırakılır. Bağlama bildiriminde, bağlama tarihi ile saatine ve son endeks değerine yer verilmesi zorunludur. Ayrıca, bulunması halinde kısa mesaj ile de bildirim yapılır.

(4) Elektrik enerjisinin bağlanması için, tüketici tarafından ödenecek kesme-bağlama bedeli, kesme-bağlamanın dağıtım şirketi tarafından tedarik şirketine bildirimini takip eden bir sonraki döneme ait ödeme bildirimine yansıtılır. Bu kapsamda;

a) Fiilen elektriği kesilmeyen kullanım yerinde tüketiciden kesme-bağlama bedeli talep edilmez.

b) Görevli tedarik şirketinin dağıtım şirketine elektriğin kesilmesi bildiriminde bulunmasından sonra, tüketicinin yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen bu durumun söz konusu görevli tedarik şirketi tarafından ilgili dağıtım şirketine bildirilmemesi ve dağıtım şirketinin yükümlülüklerinin yerine getirildiğini kesme-bağlama işleminin uygulanması için varmış olduğu kullanım yerinde öğrenmesi halinde, söz konusu kesme-bağlama bedeli oranında bir bedelin, ilgili görevli tedarik şirketi tarafından ilgili dağıtım şirketine ödenmesi zorunludur. Ödenen bu bedel tüketicinin ödeme bildirimine yansıtılamaz.

(5) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında kesme işlemine esas veriler kesme işleminin akabinde TÜBİTAK Kamu Sertifikasyon Merkezi tarafından sağlanan zaman damgası ile saklanır.

(6) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Zamanında ödenmeyen borçlar kapsamında uygulanan kesme işlemi; Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe günleri 08:00-15:00 saatleri arasında yapılır. Resmî, dini bayram günleri, genel tatil günleri ile bunların bir önceki günlerinde kesme işlemi yapılmaz.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Sayaçlar

Sayaç ve sayaca erişim

MADDE 50 – 

(1) Tüketicinin aktif ve reaktif elektrik enerjisi tüketimi ile güç ölçümleri; ilgili mevzuat uyarınca tesis edilen sayaçlar ve uygun şekilde tesis edilmiş ölçüm sistemleri kurulmak suretiyle ölçülür.

(2) Tüketici, kullanım yerine ait sayaç ve/veya ölçüm sistemlerine müdahale etmemek, dağıtım şirketinin sayaç ve/veya ölçüm sistemlerine erişimini engellememekle mükelleftir.

Sayaç kontrolü

MADDE 51 – 

(1) (Değişik: RG-20/2/2021-31401) Sayacın arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde, ilgili tüzel kişi veya tüketici tarafından sayacın kontrolü talep edilebilir. Bu talep, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından 11/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümleri çerçevesinde karşılanır. Sayacın doğru tüketim kaydettiğinin tespiti halinde sayaç kontrol bedeli talep sahibi tarafından karşılanır. Tüketicinin sayaç kontrol talebinden itibaren 10 iş günü içerisinde ilgili dağıtım şirketi tarafından sayaç sökülerek değiştirilir. Sayaç değiştirme tutanağının bir örneği kullanım yerine bırakılır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. 

(2) 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ve bu Kanuna ilişkin ikincil mevzuat çerçevesinde periyodik muayene sebebiyle değiştirilmesi gereken tüketici mülkiyetindeki sayaç, dağıtım şirketi tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenen standartları taşıyan ve dağıtım şirketi mülkiyetinde olan bir sayaç ile değiştirilir. Eski sayacın ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenen standartları taşıması halinde, söz konusu sayacın dağıtım şirketince tekrar kullanılabilmesi için periyodik muayeneden geçirilmesi zorunludur.

(3) Arızalanan, hasar gören veya ilgili mevzuat çerçevesinde değiştirilmesi gereken sayaç yerine dağıtım şirketi tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenen standartları taşıyan ve dağıtım şirketinin mülkiyetinde olan bir sayaç takılır.

(4) Birinci fıkra kapsamında belirtilen bedeller dışında, bu madde kapsamında yapılacak sayaç değişimi ve diğer işlemler ile ilgili olarak, tüketiciden herhangi bir ad altında bedel talep edilemez ve tüm maliyetler ilgili dağıtım şirketi tarafından karşılanır.

(5) Bu madde çerçevesinde yapılan işlemlerde kesme bağlama bedeli alınmaz.

(6) Bu madde çerçevesinde sayacın yerinden sökülmesi durumunda; sökülen sayacın yerine dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından, asgari sökülen sayacın fonksiyonlarını yerine getirecek nitelikte bir sayaç takılır. Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan bilgileri içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir. Bu madde kapsamında tüketicinin mülkiyetindeki sayacın değiştirilmesi halinde, eski sayaç dağıtım şirketince, işletme ve bakım hizmetleri karşılığında, iz bedelle tüketiciden devralınır.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Tüketicilerin Korunması ve Desteklenmesi

Tüketicilerin korunması

MADDE 52 – 

(1) Dağıtım şirketleri elektrikle çalışan diyaliz destek ünitesi, solunum cihazı ve benzeri mahiyette yaşam destek cihazlarına bağımlı olan ve destekleyici belgelere sahip tüketicilerin yazılı başvurusu halinde bu tüketicilerin yaşadığı kullanım yerlerine ait perakende satış sözleşmeleri ve ikili anlaşmaları kayıt altına alır.

(2) Geçerli sağlık raporunu dağıtım şirketine ibraz eden söz konusu tüketicilerin usulüne uygun elektrik tüketimi nedeniyle oluşabilecek borçlarından dolayı elektrikleri kesilmez ve borcun ödenmesine ilişkin taksitlendirme talep edilmesi halinde taksitlendirme tedarikçiler tarafından yapılır. Taksitlendirme süresi azami dört aydır.

(3) İlgili dağıtım şirketi tüketicinin elektriğinin kesilmemesi için tüketicinin tedarikçisi olan şirkete, raporun kendisine ibraz tarihinden itibaren 3 iş günü içinde bilgi vermekle yükümlüdür.

(4) Dağıtım şirketi tüketiciye sağlık raporunun süresinin sona ereceğine ilişkin bilgilendirmeyi sağlık raporunun süresinin sona erme tarihinden en az 20 gün önce yapar. Tüketici ibraz ettiği sağlık raporunun süresinin sona erme tarihinden itibaren 30 gün içinde, geçerli raporunu dağıtım şirketine bildirmekle yükümlüdür. Söz konusu sürenin dolmasına rağmen raporunu ibraz etmeyen tüketiciler ilgili dağıtım şirketince tüketicinin tedarikçisine tüketiciye tanınan 30 günlük süreyi takip eden 3 iş günü içerisinde bildirilir ve tüketicinin elektriği mevzuatın düzenlediği hallerde kesilebilir.

(5) Planlı elektrik kesintileri söz konusu olması durumunda bu tüketiciler elektrik dağıtım şirketleri tarafından tüketicinin belirlediği iletişim aracıyla öncelikle bilgilendirilirler.

(6) Plansız elektrik kesintileri söz konusu olması durumunda bu tüketiciler kesinti ile ilgili durum hakkında elektrik dağıtım şirketleri tarafından tüketicinin belirlediği iletişim aracıyla bilgilendirilirler.

(7) (Ek: RG-20/2/2021-31401) Kendi adına perakende satış sözleşmesi olan mesken tüketici grubunda bulunan, 65 yaş üstü tüketicilerin, yüzde 40’ın üzerinde engelli olduğuna dair sağlık kurulu raporunu görevli tedarik şirketine ibraz eden engelli tüketicilerin ve Şehit Aileleri ve Muharip/Malul Gaziler mesken alt tüketici grubunda bulunan tüketicilerin elektriği, tek bir kullanım yerine ait faturaların aralıksız olarak yıl içerisinde en az üç dönem boyunca zamanında ödenmemesi ve tüketicinin kesme yapılacağı hakkında görevli tedarik şirketi tarafından bilgilendirildiğinin ispatı hallerinde kesilebilir. Borcun ödenmesine ilişkin taksitlendirme talep edilmesi halinde taksitlendirme tedarikçiler tarafından yapılır. Taksitlendirme süresi azami dört aydır.

Kamuoyunun bilgilendirilmesi

MADDE 53 – 

(1) Bir önceki takvim yılına ait olmak üzere;

a) TEİAŞ, iletim sistemine doğrudan bağlı olup tedarikçisini seçme hakkını kullanan serbest tüketiciler tarafından tüketilen toplam elektrik enerjisi miktarını,

b) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler;

1) Bölgelerinde tüketilen toplam elektrik enerjisi miktarını,

2) Tedarikçisini seçme hakkını kullanan serbest tüketiciler tarafından tüketilen toplam elektrik enerjisi miktarını,

3) Serbest tüketici limitini geçtikleri halde tedarikçisini seçme hakkını kullanmayan tüketiciler tarafından tüketilen toplam elektrik enerjisi miktarını,

her yıl Şubat ayı içerisinde Kuruma bildirmek ve internet sitesinde yayımlamak suretiyle kamuoyuna duyurmak zorundadır.

Tüketici hizmetleri merkezi

MADDE 54 – 

(1) Dağıtım şirketleri ile görevli tedarik şirketleri tarafından, faaliyet konuları ile ilgili olarak arıza bildirimi, kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanım ihbarları, ödeme bildirimlerine ilişkin itirazlar, şikâyetler ve benzeri konularda yapılan başvuruların cevaplandırılması için, yeterli donanım ve personele sahip tüketici hizmetleri merkezleri kurulur.

(2) Dağıtım şirketleri ile görevli tedarik şirketleri tarafından, tüketici hizmetleri merkezlerinin bünyesinde, tüketicilere yönelik 24 saat kesintisiz hizmet verecek şekilde çağrı merkezi kurulur. Çağrı merkezi hizmet kalitesi standartlarına ilişkin usul ve esaslar Kurul kararı ile belirlenir. Dağıtım şirketleri ile görevli tedarik şirketleri tüketicilere yönelik çağrı hizmetleri ile ilgili olarak birbirlerinden veya aynı kaynaktan hizmet alımı yapabilirler. Bu kapsamdaki hizmet alımı, süre sınırlamasına tabi değildir.

(3) Dağıtım şirketleri ile görevli tedarik şirketlerinin internet sitelerinde, kolayca görülebilecek ve erişilebilecek şekilde “İtiraz veya Şikâyet Başvurusu” erişimine yer verilmesi zorunludur.

İhbar ve şikâyet başvuruları

MADDE 55 – 

(1) Arıza bildirimleri ile kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanım ihbarları, şikayetler ve bilgi edinmeye ilişkin tüm başvurular ilgili tüzel kişiye yazılı, telefonla veya internet aracılığıyla yapılabilir.

(2) Tüketici hizmetleri merkezi tarafından kaydedilen başvurular, 15 iş günü içerisinde sonuçlandırılarak öngörülen işlem, başvuru sahibinin talebine uygun olarak yazılı olarak ya da kalıcı veri saklayıcısıyla bildirilir.

(3) Tüketici hizmetleri merkezine yapılan başvuruya ilişkin olarak, ilgili tüzel kişi tarafından öngörülen işlem hakkında başvuru sahibi ile ilgili tüzel kişi arasında bir anlaşmazlığın söz konusu olması halinde; başvuru sahibi tarafından Kuruma, ancak öngörülen işlemin ilgili mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddiasıyla başvurulabilir. Kurum, gerekli gördüğü hallerde inceleme yapar veya yaptırır.

(4) Kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımına ilişkin ihbarları yapan kişilerin kimlikleri gizli tutulur.

(5) Tüketici hizmetleri merkezine ulaşan tüm başvuru, ihbar ve şikâyetlerin; ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, ilgili tüzel kişiler tarafından kayıt altına alınmak suretiyle Kurum tarafından istenilen zamanda ve formatta raporlanması zorunludur.

Tüketicilerin bilgilendirilmesi ile tüketici hakları ve zararların tazmini

MADDE 56 – 

(1) Dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketleri, tüketicilerin yeterli, güvenli, sürekli ve kolay bir şekilde hizmet almalarını ve hizmet seçeneklerini öğrenmelerini teminen, gerekli bilgilendirme faaliyetini, yerine getirmekle yükümlüdür.

(2) Tüketicilerin bilgilendirilmesi görevi, ilgili tüzel kişinin tüketici hizmetleri merkezleri tarafından yürütülür. İlgili tüzel kişiler, tüketicilere ücretsiz olarak broşür, katalog gibi araçlar dağıtabilir ve/veya elektronik posta veya kısa mesaj gönderebilir. Bu madde kapsamında yapılacak bilgilendirmeler, ayrıca internet sitesi üzerinden de kolayca ulaşılabilecek bir biçimde yayımlanır.

(3) Dağıtım şirketi, tüketicinin talebi halinde ve her takvim yılı içerisinde iki defadan fazla olmamak üzere, tüketicinin geçmiş 24 aya yönelik elektrik enerjisi tüketimini tek zamanlı veya çok zamanlı olarak kWh cinsinden gösteren belgeyi ücretsiz olarak sunmakla yükümlüdür.

(4) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, tüketicileri dağıtım veya iletim sisteminde programlanmış bir müdahale nedeniyle meydana gelecek programlı kesintiler hakkında yazılı, işitsel veya görsel basın yayın kuruluşları aracılığıyla ve internet sitesinde, ayrıca isteyen kullanıcılara kısa mesaj ve/veya elektronik posta gönderilmesi suretiyle kesintinin tarih, başlangıç ve sona erme zamanının, kesintinin başlama zamanından en az kırk sekiz saat önce nihai tüketicilere bilgilendirmekle yükümlüdür.

(5) Tüketiciler Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi tarafından oluşturulmuş tüketici portalını kullanarak asgari aşağıdaki bilgilere ulaşabilir;

a) Tüketim noktasının açık adresi,

b) Tüketici grubu ve belirlenmişse tüketici alt grubu,

c) Tüketim noktasına profil uygulanıp uygulanmadığı,

ç) Tüketim noktasının sözleşme gücü,

d) Aktif ve reaktif endeks değerleri, sayaç çarpanı ve okuma tarihi,

e) Tüketim noktasına ilişkin geçmişe dönük düzeltme bilgisi,

f) Tedarikçisinin unvanı,

g) Halihazırda tedarikçisini seçme hakkını kullanıp kullanmadığına ilişkin bilgi.

(6) Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca elektrik enerjisi hizmeti alan tüketicilerin hakları ve zararlarının tazmini konusunda, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri ile ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

Bilgilerin gizliliğini koruma

MADDE 57 – 

(1) Tedarikçi, bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen her bir işleme ilişkin bilgi ve belgeyi; perakende satış sözleşmesi için sözleşmenin sonlanmasını izleyen 10 yıl süresince, ikili anlaşma için ise anlaşmanın sonlanmasını izleyen 3 yıl süresince saklamak zorundadır.

(2) Tedarikçi, tüketiciye ait bilgileri başka bir amaçla kendisinin ilişkide bulunduğu faaliyetlerde kullanamaz, aksi belirtilmemiş hususlar dışında diğer tedarikçilerle paylaşamaz.

İkili anlaşma uyuşmazlıklarında yetkili çözüm mercii

MADDE 58 – 

(1) İkili anlaşmayla veya müstakil bir yetki sözleşmesiyle, mahkemelerin ve icra dairelerinin yetkisi tüketicinin hak arama özgürlüğünü ve savunma hakkını kullanmasını güçleştirecek şekilde belirlenemez ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerince yetkili sayılan mahkemelerin ve icra dairelerinin yetkisi kaldırılamaz. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri saklıdır.

ONUNCU BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Bildirimler

MADDE 59 – 

(1) Bu Yönetmelik uyarınca yapılan bildirimlerde perakende satış sözleşmesinde veya aksine hüküm olmaması halinde, ikili anlaşmada yer alan adresler kullanılır.

(2) Taraflardan birinin bildirim adresinde bir değişiklik olması durumunda, adres değişikliği, adres değişikliğini takip eden en az 3 iş günü içerisinde diğer tarafa yazılı olarak bildirilir.

(3) Dağıtım şirketi ile tedarikçinin bildirim adresindeki değişiklik, ayrıca ödeme bildirimlerinde belirtilir ve söz konusu şirketin internet sitesinde de yayımlanır.

(4) Yukarıda belirtilen şekillerde adres değişikliğinin bildirilmemesi durumunda mevcut en son adrese yapılmış bildirimler geçerlidir.

Atıflar

MADDE 60 – 

(1) 25/9/2002 tarihli ve 24887 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği, 4/9/2002 tarihli ve 24866 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliği ve 8/5/2014 tarihli ve 28994 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 61 – 

(1) 8/5/2014 tarihli ve 28994 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 22 nci, 23 üncü ve 24 üncü maddeleri 1/7/2018 tarihinde, diğer hükümleri bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde yürürlükten kalkar.

Talep birleştirme suretiyle serbest tüketici niteliği kazanma

GEÇİCİ MADDE 1 – 

(1) 16/3/2013 tarihinden önce, aynı tüzel kişilik ya da doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin yarısından fazlası aynı tüzel kişiye ait olan tüzel kişi altında talep birleştirme suretiyle serbest tüketici niteliği kazanarak tedarikçisini seçenlerin, bu haklarını kullanmalarına serbest tüketici limitinin sıfır olarak belirlendiği ayın sonuna kadar izin verilir. Ancak serbest tüketici hakkını bu şekilde kullanmakta olan tüketim noktalarından herhangi birisinin, Kurul onaylı perakende satış tarifesi kapsamında elektrik enerjisi temin etmeye başlaması halinde, yeniden ilgili tüzel kişi altında talep birleştirme kapsamına dönmesine izin verilmez.

Yürürlük

MADDE 62 – 

(1) Bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölüm ve Altıncı Bölüm hükümleri 1/7/2018 tarihinde, diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 63 – 

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Başkan yürütür.

 

Ekleri için tıklayınız.

 

 

 

Resmî Gazete Tarihi: 08.10.2011 Resmî Gazete Sayısı: 28078

EV HAYVANLARININ ÜRETİM, SATIŞ, BARINMA VE EĞİTİM YERLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK ⁽²⁾

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanlarının üretildikleri, alınıp satıldıkları, barındırıldıkları ve eğitim gördükleri yerlerin gerekli teknik ve sağlık şartları ile açılma, çalışma ve denetlenmelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – 

(1) Bu Yönetmelik, gerçek ve tüzel kişiler tarafından ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanları için açılacak olan üretim, satış ve eğitim yerleri ile belli süreler barındırılacağı yerleri kapsar.

(2) Sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanlar için yerel yönetimler tarafından açılan bakımevleri ile hiçbir kazanç ve menfaat sağlamamak kaydıyla sadece insanî ve vicdanî amaçlarla sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanlara bakan veya bakmak isteyen ve 24/6/2004 tarihli ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununda öngörülen şartları taşıyan gerçek ve tüzel kişilerin açacağı bakımevlerini kapsamaz.

(3) (Ek: RG-18/2/2020-31043) Arıları, kümes hayvanlarını, süs balıkları dışındaki balıkları, sarı ve kırmızı yanaklı su kaplumbağalarını, timsah ve karayılanları ile üretimi, sahiplendirilmesi, ülkemize girişi ve satışı yasak hayvan türlerini, yalnız gerçek veya tüzel kişilikçe kendi ihtiyacı için üretilen veya bulundurulan ve ticarete konu edilmeyen ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanlarını kapsamaz.

Dayanak

MADDE 3 – 

(1) Bu Yönetmelik, 9/3/1954 tarihli ve 6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun ile 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – 

(1) Bu Yönetmelikte geçen,

a) Amfibik hayvan: Karada ve suda hareket ve yaşam yeteneğine sahip hayvanı,

b) (Değişik: RG-18/2/2020-31043) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

c) Barınma yeri: Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanlarının, geçici süreler için barındırıldıkları konukevi, pansiyon ve otel gibi yerleri,

ç) Çalışma izin belgesi: İl müdürlüğü tarafından kuruluş izni verilmiş üretim, satış, barınma ve eğitim yerlerinin faaliyete geçmesi için verilen belgeyi,

d) (Değişik: RG-18/2/2020-31043) Denetim elemanları: Bu Yönetmelikte belirtilen denetimleri yapmaya ve kabahat teşkil eden fiilleri işleyenler hakkında işlem yapmaya, Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ve/veya il müdürünce görevlendirilen veteriner hekim personeli,

e) Dezenfeksiyon: Hastalık yapıcı mikroorganizmaların fiziki, kimyevi yöntemler ve ultraviyole ışınları ile yok edilmesi işlemini,

f) Eğitim sertifikası: 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununa göre, ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanı satış yeri sahibi veya sorumlu yöneticilerinin, yerel yönetimler tarafından düzenlenen eğitim programına katılarak, almakla yükümlü oldukları belgeyi,

g) Eğitim yeri: Hayvan sahibinin isteği veya ilgili makamların gerekli görmesi durumunda, hayvanların itaat, tuvalet terbiyesi, hırçın hayvanların sakinleştirilmesi, koruma, bekçilik, sportif ve avcılık gibi özelliklerin kazandırılması amacıyla, veteriner hekim denetiminde faaliyet gösteren yerleri,

ğ) (Değişik: RG-18/2/2020-31043) Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanı: Omurgasızlar, amfibik hayvanlar, köpek, kedi, gelincik, süs balıkları, sürüngen, kemirgen, evcil tavşan, kabuklu hayvanlar ve tüm kuşları,

h) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

ı) (Mülga: RG-18/2/2020-31043)

i) (Değişik: RG-18/2/2020-31043) İl Müdürlüğü: İl Tarım ve Orman Müdürlüklerini,

j) İş yeri: Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanlarının üretildikleri, alınıp satıldıkları, geçici süreler barındıkları ve eğitildikleri il müdürlüğünce çalışma izni verilen yerleri,

k) İş yeri veteriner hekimi: Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanları üretim, satış, barınma ve eğitim yerleri ile buralardaki hayvanların her türlü hijyenik ve sağlık sorunları ile koruyucu önlem ve aşılamalardan sorumlu veteriner hekimi,

l) (Değişik: RG-6/4/2022-31801) Kimlik belgesi: Bakanlıkça tanımlanması gereken hayvan türlerine ait bilgileri, sahip bilgisini, mikroçip numarası ve benzeri bilgileri içeren belgeyi,

m) Kuruluş izni: Kurulacak yer ve projelerinin uygun görülmesi durumunda işyeri kurulması için il müdürlüğü tarafından verilen izni,

n) (Ek: RG-18/2/2020-31043)⁽¹⁾ Kümes hayvanı: Damızlık, gösteri ya da tüketime yönelik et veya yumurta ve av hayvanları tedariki için beslenen ya da tutulan tavuk, hindi, süs tavukları, ördek, kaz, bıldırcın, güvercin, sülün, keklik ve devekuşunu,

o) Satış yeri: Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanlarının satıldığı yerleri,

ö) Üretim belgesi: İl müdürlüğü tarafından çalışma izni almış üretim yerlerinde üretilen hayvanlar için düzenlenen belgeyi,

p) Üretim yeri: Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanlarının türlerine uygun ihtiyaçları sağlanarak, hayvan sağlığı ve hayvan refahı başta olmak üzere ilgili mevzuat çerçevesinde üretildikleri yerleri,

r) Veteriner sağlık ürünleri: Veteriner tıbbî ürünleri ile tıbbî olmayan veteriner ürünlerini,

s) (Değişik: RG-18/2/2020-31043) Yer seçim komisyonu: Yerin mahallinde uygunluğunu kontrol etmek üzere Hayvan Sağlığı Şube Müdürlüğü/Hayvan Sağlığı, Yetiştiriciliği ve Su Ürünleri Şube Müdürlüğünde görevli en az 2 veteriner hekimden oluşan grubu,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Müracaat ve İzin İşlemleri

Kuruluş izni almak için gerekli belgeler

MADDE 5 – (Değişik: RG-18/2/2020-31043)

(1) İş yeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler bir adet ıslak veya elektronik imzalı dilekçe, ekinde aşağıdaki belgelerden oluşan bir adet fiziki veya elektronik ortama aktarılmış dosya ile birlikte il müdürlüğüne müracaat eder:

a) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1 Başvuru Dilekçesine uygun olarak işyeri sahibi tarafından doldurulmuş başvuru dilekçesi,

b) İş yerinin, yerleşim yeri ve çevresine ait bilgileri gösteren teknik resim kurallarına göre hazırlanmış vaziyet ya da hâlihazır planı,

c) İş yerinin tüm bölümleri ve ne amaçla kullanıldığını gösterir, teknik resim kurallarına göre hazırlanmış bir adet plan örneği ve adresi,

ç) İş yerinin bağlı bulunduğu belediyeden alınan su faturası sureti veya su kullanma belgesi,

d) Açılması istenen işyeri bir şirket olması durumunda şirket sözleşmesi 1/10/2003 tarihinden önce yayınlanmış ise şirket sözleşmesinin yayımlandığı ticaret sicil gazetesinin kurumca tasdikli ve elektronik ortama aktarılmış sureti, belirtilen tarihten sonra kurulmuş ise şirketin kayıtlı olduğu ticaret sicil memurluğu adı ve ticaret sicil numarasının elektronik ortamda beyanı.

(2) Birinci fıkrada belirtilen bilgi ve belgelere, ilgili kurum/kuruluşların elektronik ortamda kamu kurum ve kuruluşlarına erişim yetkisi vermesi halinde, işyeri yetkilisince bu bilgi ve belgelere erişim sağlayabilmek için gerekli bilgileri içeren beyan verilmesi yeterlidir.

(3) Birinci fıkrada belirtilen bilgi ve belgeler, il müdürlüğü bünyesinde yer alan ilgili şube müdürlüğünce incelenir. Belgelerin uygun bulunması halinde; yer seçim komisyonu tarafından yerinde inceleme yapılır. Yer seçimine ait esaslar Bakanlıkça belirlenir.

(4) Yer seçim raporuna göre uygun bulunan yerlere, bu Yönetmeliğin eki Ek-2’de yer alan Kuruluş İzin Belgesine uygun olarak fiziki veya elektronik ortamda düzenlenmiş kuruluş izni verilir. Kuruluş izni barınma ve satış yerleri için üç ay, eğitim ve üretim yerlerinde ise altı ay için geçerlidir. Bu süre içinde iş yerlerini hazır hale getiremeyenlere, il müdürlüğünce uygun görüldüğü takdirde aynı miktarda ilave süre verilebilir.

Çalışma izni almak için gerekli belgeler

MADDE 6 – (Değişik: RG-18/2/2020-31043)

(1) İş yeri açacak gerçek ve tüzel kişiler, çalışma izni alabilmek için bir adet ıslak veya elektronik imzalı dilekçe, ekinde aşağıdaki belgelerle fiziki olarak veya elektronik ortamda il müdürlüğüne müracaat ederler:

a) Muayenehane, klinik, poliklinik veya hayvan hastanelerinde çalışan veteriner hekimle yapılmış en az bir yıllık bölge veteriner hekimler odası onaylı veteriner hekim sözleşmesi,

b) Eğitim yerlerinde görev yapacak uzman eğitimcinin çalışma izni verecek kurumca onaylı uzmanlık belgesinin aslı veya il müdürlüğünce onaylı fotokopisi.

c) (Ek: RG-6/4/2022-31801) Satış yerleri için 5199 sayılı Kanuna göre yerel yönetimler tarafından düzenlenen eğitim sertifikasının aslı veya il müdürlüğünce onaylı fotokopisi.

(2) Birinci fıkrada belirtilen bilgi ve belgelere, ilgili kurum/kuruluşların elektronik ortamda kamu kurum ve kuruluşlarına erişim yetkisi vermesi halinde, işyeri yetkilisince bu bilgi ve belgelere erişim sağlayabilmek için gerekli bilgileri içeren beyan verilmesi yeterlidir.

(3) Başvuru, il müdürlüğü bünyesinde yer alan ilgili şube müdürlüğünce incelenir. Belgelerin uygun bulunması halinde; mahallinde yapılan inceleme sonunda bu Yönetmeliğin eki Ek-3’te yer alan İş Yeri Açma Raporu düzenlenir. İş yeri açma raporuna istinaden mevzuata uygun bulunan yerlere, il müdürlüğünce fiziki veya elektronik ortamda düzenlenmiş ve onaylanmış Ek-4’te yer alan İş Yeri Çalışma İzin Belgesi verilir. Çalışma izni verilmiş iş yerlerine ait bilgiler bölge veteriner hekimler odasına bir yazı ile bildirilir.

Çalışma iznine ilişkin genel şartlar

MADDE 7 – 

(1) Çalışma izni verilmesi için iş yerlerinde aşağıdaki asgari teknik ve sağlık şartlarının bulunması zorunludur.

a) (Değişik: RG-18/2/2020-31043) İş yerleri, bitişiğinde insan gıdası imal edilen iş yeri bulunması halinde gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

b) İş yeri zemini ve duvarları kolay yıkanabilen ve dezenfekte edilebilen su geçirmez açık renkli fayans, mermer veya benzeri bir malzeme ile kaplanır.

c) İş yeri zemini eğimli olur ve zeminde kanalizasyon veya fosseptiğe bağlı ızgaralı veya sifonlu yer süzgeci bulundurulur.

ç) İş yerlerinde, şehir şebekesine bağlı su tesisatı veya bu amaca yönelik yeterli kapasitede su deposu bulundurulur.

d) Zeminin ve duvarların temizlik ve dezenfeksiyonu için basınçlı su, musluk ve hortum düzeneği bulundurulur.

e) Hayvanları rahatsız edecek kadar güçlü veya yetersiz aydınlatma ile hayvanları doğrudan etkileyecek ışıklandırma yapılamaz.

f) İş yerlerinin dışarıya açılan pencere kanatları her türlü haşerenin girmesini engelleyecek tarzda kapatılır.

g) İş yerinin havasını, iklim, hayvan sayısı ve hayvan türü gibi koşullara bağlı olarak temizleyebilen havalandırma tesisatı bulundurulur.

ğ) Kafes ve ekipmanlar ile malzemeler, dezenfektanlara dayanıklı, paslanmaz ve kolay temizlenebilir malzemeden yapılır.

h) İş yeri, hastalık yapan mikroorganizmalara ve parazitlere karşı haftada bir olmak üzere, hastalık şüphesi durumu ile gerekli görülen zamanlarda da dezenfekte edilir.

ı) Her kafeste barındırılan hayvan türüne uygun yemlik, suluk ve altlık bulundurulur. Kafes, suluk ve yemlik gibi malzemeler her gün ve her hayvan değişiminden önce temizlenip dezenfekte edilir. Altlıklar her gün, gerekli durumlarda daha sık ve hayvan değişimlerinde mutlaka değiştirilir ve her değiştirilmede kafes dezenfekte edilir.

i) Hayvanların yaşam alanları ve standartlarının minimum ölçüleri, Bakanlıkça belirlenir.

j) Hayvanların türüne özgü şartlarda bakılması, beslenmesi ve barındırılması sağlanır.

k) (Değişik cümle: RG-18/2/2020-31043) İş yerlerinde farklı türde olan hayvanlar ayrı ayrı kafes veya bölümlerde bulundurulur. Aynı türden dahi olsa, birbirine zarar verebilecek hayvanlar bir arada tutulamaz.

l) İş yerlerinde bulunan hayvanların, türü, ırkı, yaşı ve diğer bilgilerini içeren etiketler, hayvanın tutulduğu ünite ya da kafes üzerine asılır.

m) İş yerlerinde çevreye rahatsızlık verecek hayvan seslerinin veya kötü kokunun yayılmaması için gerekli önlemler alınır.

n) Temizlik artıkları, kullanılmış altlıklar ve dışkılar, dayanıklı, ağzı bağlanabilen naylon torbalar içinde muhafaza edilir ve işyeri dışına bırakılamaz.

o) İş yerinde ölen hayvanlar, işyeri veteriner hekimine bildirilir. Ölen hayvanlar tıbbi atık torbalarına konularak, uygun şartlarda muhafaza edilip, usulüne uygun şekilde bertaraf edilir.

ö) Bu Yönetmeliğe tabi iş yerlerinde, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa tabi ihbarı mecburi bir hastalık çıktığında, veteriner hekim durumu en ivedi şekilde resmi makamlara haber vermek ve yetkililerce alınacak yasal tedbirleri uygulamakla yükümlüdür.

p) Bu Yönetmeliğe tabi iş yerlerinde bulunan hayvanlar, salgın hayvan hastalığı şüphesi durumunda il veya ilçe müdürlükleri tarafından sahiplerinin sorumluluğunda karantinaya aldırılır. Karantina süresince yapılan her türlü masraflar işyeri sahibine aittir.

r) İş yerlerinde ürün satışı yapılacak ise, ürünler zeminden en az 10 cm yükseklikte, hayvanların temas edemeyeceği, kolay temizlenebilir raflarda satışa sunulur.

s) İş yerlerinde hasta, yaralı veya sakat hayvanlar ayrı bir bölümde barındırılır.

ş) Altlık malzemesi, kuru, emici özellikte ve tozsuz olur.

t) İş yerinde, Bakanlıkça satışına izin verilen veteriner sağlık ürünleri bulundurulabilir. İş yerleri, bu ürünlerin bulunması ile ilgili usul ve esaslara uymak zorundadır.

u) İş yeri sahibi, iş yerine bu Yönetmelikte belirtilen şartları sağlamaktan sorumludur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Üretim ve Satış Yerleri

Kedi ve köpek üretim yerleri

MADDE 8 – 

(1) Kedi ve köpek üretim yerlerinin, aşağıdaki özelliklere sahip olması zorunludur.

a) Üretim yerlerinde; idari büro, veteriner hekim odası, duş, depo, tuvalet ve hayvan karantina ünitesi, hayvanların yiyeceklerinin hazırlandığı bölüm, temizlik ünitesi, kapalı ve açık gezdirme alanı bulunur.

b) Tüm açık bölümler rüzgar yönüne dönük olmayacak şekilde yapılır.

c) Kapalı bölümlerde, hayvanlara güneş ışığı gelebilecek büyüklükte, dışarıdan kemirgen, sinek ve benzeri haşerenin girmesine engel olacak tel ile kapatılmış pencereler bulunur.

ç) Toprak zeminli gezdirme alanları bulunur.

d) Hayvanların barındığı açık ve kapalı bölümlerin zemini ve duvarları, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir malzeme ile kaplanır.

e) Hayvanların yatabileceği ırklarına ve boyutlarına uygun, yerden en az 10 cm yükseklikte platformlar bulunur.

f) Üretim yerlerinde, diğer ünitelerden bağımsız, kapalı bir bölümde hayvanın ırkına uygun boyutta doğum ünitesi ve karantina ünitesi bulunur.

g) Üretim ünitelerinin kapalı bölümlerinin çatısı izolasyonlu uygun bir çatı malzemesi, açık alandaki kafesli bölümün yarısı yağmur ve güneşi engelleyen bir çatı malzemesi ile kapatılır.

ğ) Tüm kafeslerde, dezenfekte edilebilir su ve mama kapları bulundurulur.

h) Üretim yerlerinde hayvanlar ayrı ayrı bölümlerde bulundurulur.

ı) Üretim yerine koyulan hayvanların türü, ırkı, yaşı ve diğer bilgileri, ıslanmaz pvc gibi bir muhafaza ile her bir ünite üzerinde görünen bir yere asılır.

i) Kedi üretim yerinin içine, kedilerin yatabilmesi için yatak, yüksekliklere tırmanabilmesi ve oyun oynayabilmesi için oyun ve tırmanma platformları ve benzeri malzemeler konulur.

j) Üretim yerlerinde kimliklendirilmiş kedi ve köpek yavrularına, Bakanlık tarafından belirlenen zamanlarda aşı ve iç-dış parazit ilaçlaması yapılır. En son yapılan aşılama tarihi üzerinden on beş gün geçmiş yavrular satış yerine gönderilir.

Kemirgen ve evcil tavşan üretim yerleri

MADDE 9 – 

(1) Kemirgen üretim yerlerinin, aşağıdaki özelliklere sahip olması zorunludur.

a) Üretim yerlerinde; veteriner hekim odası, duş, depo, tuvalet, hayvan karantina ünitesi, üretim üniteleri, hayvanların yiyeceklerinin hazırlandığı bölüm ve temizlik ünitesi bulunur.

b) Üretim için kafesler zeminden ve tavandan 30 cm uzaklıkta ve kafes düzenekleri arasında koridor şeklinde en az 100 cm mesafe bulundurulur.

c) Yeterli havalandırma sağlanır. Bölüm ısı, ses ve ışık yalıtımına uygun şekilde düzenlenir. Ayrıca insekt ve rodentlerin içeri girmesini engelleyecek önlemler alınır.

ç) Üretim yerindeki hayvan odaları türün ihtiyaçlarına uygun olarak yapılır.

d) Giriş bölümlerinde dezenfektan ya da antibakteriyel paspaslar kullanılır.

e) Hayvanlar türlerine uygun odalarda ve kafeslerde barındırılır.

f) Odaların zemin ve duvarları darbelere dayanıklı, su geçirmez, dezenfektan ve yüzey temizleyicilerine dayanıklı materyalden yapılır.

g) Kapılarda gözlem pencereleri bulundurulabilir ve bu pencereler ışık geçirmeyecek şekilde kapatılır.

ğ) Hayvanlara ait yiyecek, içecek, ilaç ve diğer malzemeler hayvanların bulunduğu odalarda depolanmaz.

h) Hayvanlara kafes içerisinde güvenli bir ortam sağlanır.

ı) Hayvanların yem ve suya sürekli ulaşabilmesi sağlanır.

i) Kafeslerin kenar, köşe ve birleşim yerleri yuvarlatılmış ve aşınmaya dayanıklı malzemeden yapılır.

j) Farelerin barındırıldıkları kafes kapaklarının tel aralığı6 mm, ratların 12 mm’den daha geniş olamaz.

Kuş üretim yerleri

MADDE 10 – 

(1) Kuş üretim yerlerinin, aşağıdaki özelliklere sahip olması zorunludur.

a) Üretim yerlerinde; veteriner hekim odası, duş, depo, tuvalet, hayvan karantina ünitesi, üretim üniteleri, hayvanların yiyeceklerinin hazırlandığı bölüm ve temizlik ünitesi bulunur.

b) Üretim için kafesler zeminden ve tavandan 30 cm uzaklıkta ve kafes düzenekleri arasında koridor şeklinde en az 100 cm mesafe bulunur.

(2) (Ek: RG-6/4/2022-31801) Bu maddenin uygulanmasına yönelik usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

Süs balıkları, sürüngen ve diğer hayvanların üretim yerleri

MADDE 11 – (1) Süs balıkları, sürüngen ve diğer hayvanların üretim yerlerinde, 7 nci maddede belirtilen şartlara uyulması zorunludur.

Ev hayvanı satışı (Değişik başlık: RG-6/4/2022-31801)

MADDE 12 – (1) Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanlarının satışında, aşağıdaki hususlara uyulması esastır.

a) Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanı satışları, sahipsiz hayvanların bulundukları barınaklarda, üretim yerlerinde ve yer seçim komisyonu tarafından uygun görülen yerlerde yapılır.

b) Kimliklendirilmiş kedi ve köpek yavrularına Bakanlık tarafından talimatla belirtilen zamanlarda aşı ve iç-dış parazit ilaçlaması yapılır. En son yapılan aşılama tarihi üzerinden on beş gün geçmiş yavruların satışı yapılabilir.

c) İthali yasak hayvanların satışı yasaktır.

ç) Onaltı yaşından küçük kişilere ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanı satılamaz.

d) Müşterilerin kafeste bulunan hayvanlara direk teması ve ulaşmasını önleyecek gerekli tedbirler alınır.

e) Satış yerinde gebe veya yeni doğum yapmış hayvanlar ile tüylenmemiş kanatlı yavruları ve iki aylıktan küçük kedi ve köpek yavrusu bulundurulamaz.

f) Satış yerindeki tüm hayvanlara periyodik aşılar, iç ve dış parazit ilaçlar işyeri veteriner hekimi tarafından bir program dahilinde gününde yapılarak kayıt defterine işlenir.

g) Hayvan satış yerlerindeki hayvanların türü, ırkı, yaşı ve diğer bilgilerini içeren etiketler hayvanın bulunduğu ünite ya da kafes üzerine asılır.

ğ) Çevreden ve doğadan alınan veya izinli kuruluştan alınmayan hayvanların satışı yapılamaz.

h) Yuvadan erken alınmış veya tüylenmesini tamamlamamış yavru kuşlar satışa sunulmaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Barınma ve Eğitim Yerleri

Kedi ve köpek barınma ve eğitim yeri

MADDE 13 – 

(1) Hayvanların barınma ve eğitim yerlerinde aşağıdaki şartlara uyulması zorunludur.

a) Aynı arazi içinde idari büro, veteriner hekim odası, personel odası, duş, depo, tuvalet, hayvan karantina ünitesi, hayvanların yiyeceklerinin hazırlandığı mutfak ünitesi, temizlik ünitesi, kapalı ve açık gezdirme alanı ile bunlara ek olarak kapalı ve açık eğitim yeri bulundurulur.

b) Barınma ve eğitim yerlerinin kurulacağı alan, hayvan sayısına ve hayvan türleri için verilecek minimum ölçülere göre belirlenir. Hayvan türleri için verilecek minimum ölçüler, Bakanlıkça belirlenir.

c) Hayvanların gezdirileceği gezdirme alanlarının zemini toprak olur.

ç) Hayvanların barındığı yerlerin zemini, duvarları ve diğer kullanılabilen malzemelerin yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir nitelikte olması şarttır. Barınma yerlerine bitişik egzersiz alanlarının kenarları en az 150 cm yüksekliğinde duvarla, ön ve üst kısımları ise paslanmaz kafes telle kapatılır.

d) Hayvanların yatacağı yerlerde hayvanın türüne uygun altlıklar kullanılır.

e) Kapalı bölümlerin çatısı izolasyonlu uygun bir çatı malzemesi ile kaplanır.

f) Kolay temizlenebilir su ve mama kapları bulundurulur.

g) Barınma ve eğitim yerlerine bırakılan hayvanların yiyecek ihtiyaçları hayvan sahibi tarafından veya iş yerince temin edilir. Yiyeceğin kimin tarafından karşılanacağı ve özellikleri hayvan teslim tutanağında belirlenir.

ğ) Barınma ve eğitim yerlerine iki aylıktan küçük ve aşısı tamamlanmamış yavru köpekler kabul edilemez.

h) Barınma ve eğitim yerlerine kabul edilecek hayvanların aşı ve parazit ilaçlamalarının yapılmış olması şarttır.

ı) Eğitim yerlerinde, hayvanlara hangi eğitimin verileceği bir tutanağa yazılır. Bu tutanak eğitim yeri sorumlusu ve/veya sahibi ile hayvan sahibi tarafından imzalanır.

i) Barınma ve eğitim yerlerine bırakılan hayvanların hastalanması durumunda, hayvan sahibine bilgi verilerek tedavisi yapılır. Hayvan sahibine ulaşılamıyorsa işyeri veteriner hekiminin kararı uygulanır. Masraflar hasta hayvan sahibi tarafından karşılanır.

j) Barınma ve eğitim yerlerine bırakılan hayvanın ölmesi durumunda hayvan sahibine bilgi verilir ve talep etmesi halinde masraflar kendisine ait olmak üzere resmi kurumlarda otopsi ve laboratuvar analizleri yaptırılabilir.

k) Hayvan eğitim yerlerinde yeterli sayıda eğitim uzmanı ve bakıcı istihdam edilir.

l) Yabancı uyruklu eğitim uzmanlarına ait eğitimci belgelerinin resmi makamlara onaylatılması şarttır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Kayıt, Kapatma ve Denetime İlişkin Hükümler

Hayvanların kimliklendirilmesi ve kayıt altına alınması

MADDE 14 – 

(1) (Değişik: RG-6/4/2022-31801) İşyerlerinde Bakanlıkça kimliklendirilmesi istenilen türlerin kimliklendirilmesi ve kayıt altına alınması zorunludur. Kimliklendirme ve kayıt altına alınma işlemlerine dair usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

(2) İş yerlerinde bulunan ve iki aylık olan kedi ve köpek yavruları, veteriner hekim denetiminde kimliklendirilir.

(3) Kedi ve köpek üretim ve satış yerlerinde bulunan her bir hayvan için ayrı ayrı kimlik belgesi tanzim edilir. (Değişik cümle: RG-6/4/2022-31801) Kimlik belgesi, 26/2/2018 tarihli ve 30344 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelikte belirtilen içerikte tanzim edilir.

İş yerinde tutulacak kayıtlar

MADDE 15 – 

(1) İş yerlerinde, ithal edilmiş hayvanlar için ithal edildiklerini gösteren gümrük belgelerinin, sağlık ve orijin sertifikalarının birer suretinin bulundurulması zorunludur.

(2) Üretim ve satış yerleri ile barınma ve eğitim yerlerinde bulunan hayvanlar, kayıt defterine işlenerek kayıt altına alınır.

(3) Satılan her hayvan için hayvan satış belgesi doldurulur. Hayvan satış belgesi iki nüsha halinde düzenlenerek bir nüshası hayvan sahibine verilir.

(4) Barınma ve eğitim yerlerinde bulunan hayvanlar için, hayvan teslim tutanağının bulunması şarttır. Teslim tutanaklarında hayvana, hayvanı teslim edene ve teslim alana ait bilgiler bulunur.

(5) İş yerlerinde denetim tutanağına göre denetim yapılır. Yapılan denetim sonucu tespit edilen konular denetim defterine kaydedilir.

(6) İş yerlerinde yapılan dezenfeksiyon işlemleri dezenfeksiyon defterine işlenir.

(7) Üretim yerlerinde üretilen hayvanlar için üretim belgesi düzenlenir.

(8) Barınma ve eğitim yerlerine getirilen hayvanlar için, taraflarca taahhütname düzenlenebilir.

(9) (Değişik: RG-6/4/2022-31801) Bu Yönetmelik hükümlerine göre iş yerlerinde bulundurulması gereken defterlerden sadece denetim defterinin her bir sayfasının, il müdürlüğü hayvan sağlığı şube müdürlüğü/hayvan sağlığı, yetiştiriciliği ve su ürünleri şube müdürlüğüne numaralandırılarak, mühürletilmesi ve onaylatılması şarttır.

(10) İş yeri sahibi ya da sorumluları, çalışmaları ile ilgili faaliyet raporlarını altı ayda bir il/ilçe müdürlüğüne bildirir.

(11) (Ek: RG-18/2/2020-31043) (Değişik: RG-6/4/2022-31801) Zati ihtiyaç çerçevesinde hayvan sahibi olan gerçek ve tüzel kişiler, ihtiyaç fazlası hayvanlarını bu Yönetmelik kapsamında çalışma izin belgesi almış ev hayvanı üretim ve satış yerlerine devretmeleri halinde, bu işlemin iş yeri yetkililerince devredildiğine dair belgeyi sunmaları zorunludur.

(12) (Ek: RG-18/2/2020-31043) Ev (Mülga ibare: RG-6/4/2022-31801) hayvanı olarak da değerlendirilen av ve yaban hayvanları satışını yapan işyerleri 16/6/2005 tarihli ve 25847 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Av ve Yaban Hayvanları ile Bunlardan Elde Edilen Ürünlerin Bulundurulması, Üretimi ve Ticareti Hakkında Yönetmelik çerçevesinde izin almaları ve bu izinleri denetim yapan görevlilere ibraz etmeleri zorunludur.

Denetim

MADDE 16 – 

(1) İş yerlerinin denetimleri, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile bu Kanuna dayanılarak çıkarılan alt düzenleyici işlemlere uyulup uyulmadığı yönüyle ve yılda en az bir kez olmak üzere iki denetim elemanı tarafından yapılır. Denetim elemanları, denetim sonunda tespit edilen hususları denetim defterine kaydedip, denetim tutanağını iki nüsha halinde hazırlar. Tutanağın bir nüshasını iş yeri sahibine ya da iş yeri veteriner hekimine verir.

(2) İş yeri veteriner hekimi, meslek icrası yönünden kayıtlı oldukları bölge veteriner hekimleri odası tarafından, 13/9/2006 tarihli ve 26288 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Veteriner Hekimleri Birliği Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Uygulama Yönetmeliği kapsamında denetime tabi tutulur.

Veteriner hekim istihdamı

MADDE 17 – 

(1) Bu Yönetmelik kapsamında kurulan, iş yerlerinde veteriner hekim istihdamı zorunludur.

(2) Veteriner hekimlik hizmetleri kamuda çalışanlar hariç, muayenehane, poliklinik veya hayvan hastanesinde görevli veteriner hekimler tarafından verilir.

(3) İş yeri veteriner hekiminin çalışma gün ve saatleri ile alacağı ücret bölge veteriner hekimler odası tarafından belirlenir. Belirlenen şartların, veteriner hekim ve iş yeri sahibi arasında yapılacak sözleşmede bulunması zorunludur.

(4) İş yeri sahibi, iş yeri veteriner hekiminin görevlerini yerine getirmesinde kullanacağı araç, gereç ve personel dahil her türlü imkanı sağlamak zorundadır.

(5) İş yeri veteriner hekimi işten ayrılmak istediği takdirde; bu isteğini bir ay önceden işyeri sahibine, (Değişik ibare: RG-6/4/2022-31801)  il müdürlüğüne ve bağlı bulunduğu veteriner hekimler odasına bir dilekçe ile bildirmek zorundadır.

(6) İşveren, iş yeri veteriner hekiminin işine son vermek istemesi halinde, bir ay önceden veteriner hekime, veteriner hekimin bağlı bulunduğu veteriner hekimler odasına ve (Değişik ibare: RG-6/4/2022-31801)  il müdürlüğüne bildirmek ve yeni bir işyeri veteriner hekimi istihdam edilene kadar bir önceki veteriner hekimle çalışmak zorundadır.

(7) İş yeri veteriner hekiminin bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket etmesi halinde, ilgili husus bölge veteriner hekimler odasına bir yazı ile bildirilir.

İş yeri veteriner hekiminin görev ve sorumlulukları

MADDE 18 – 

(1) İş yeri veteriner hekiminin görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.

a) İş yeri veteriner hekimi, bu Yönetmelikte belirlenen tüm görev ve sorumluluklarında, mesleki hizmete yönelik mevzuata, bağlı bulunduğu veteriner hekimler odasının almış olduğu kararlara ve tüm mesleki etik kurallara uymak zorundadır.

b) İş yeri veteriner hekimi, işyerlerinin sağlık ve teknik yönünden mevzuata uygun bir şekilde faaliyet göstermesinden; iş yerine sağlıklı hayvanların kabul edilip uygun şartlarda alınıp satılmasından; iş yerlerindeki hayvanların tür ve cinslerine göre aşılama ve ilaçlamalarının yapılmasından ve buradaki alet ve malzemelerin temizlik ve dezenfeksiyonlarının yaptırılmasından; atık ve artıklarının çevre ve toplum sağlığına zarar vermesini önleyecek tedbirlerin alınmasından işveren ile birlikte sorumludur.

c) İş yeri veteriner hekimi, iş yerine gelen ve satılan hayvanların miktarları, geliş ve çıkış tarihleri, tür ve cinslerine göre aşılama, ilaçlama tarihleri gibi kayıtları tutar. Kendilerine bildirilen zaman ve şekilde il veya ilçe müdürlüklerine gerekli bilgileri verir.

ç) İş yeri veteriner hekimi, iş yerlerini amacı dışında muayene, tedavi, ilaç ve aşı uygulaması gibi amaçlarla kullanamaz.

d) İş yerlerinde, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa göre ihbarı mecburi bir hastalık çıktığında, işyeri veteriner hekimi durumu en ivedi vasıta ile resmi makamlara haber vermek ve ilgililerce alınacak yasal tedbirleri uygulamakla yükümlüdür.

e) İş yerinde ölen hayvanların ölüm nedeni, iş yeri veteriner hekimi tarafından kayıt defterine işlenir. Varsa yapılan tahlil, uygulanan tedavi ve laboratuvar teşhisleri rapor halinde deftere işlenip iş yerinde muhafaza edilir.

Kapatma, değişiklik ve ilaveler

MADDE 19 – 

(1) (Değişik: RG-6/4/2022-31801) Çalışma izni almış hayvan üretim, satış, barınma ve eğitim yerlerinde, il müdürlüğünün izni olmadan vaziyet planlarında herhangi bir değişiklik veya ilave yapılamaz. Verilen çalışma izni, gerçek veya tüzel kişiler için olup, üzerinde yazılı olan adres, faaliyet alanı/alanları ve faaliyet gösterilen türler için geçerlidir. Bunlardan herhangi birinin değişmesi halinde çalışma izni geçerliliğini kaybeder. Çalışma izninde belirtilen sahip veya unvanın değişmesi hallerinde, durum en az bir ay önceden bir dilekçe ile il müdürlüğüne bildirilir. Dilekçeye, değişikliklerle ilgili bilgi ve belgeler ile çalışma izninin aslı eklenir. İl müdürlüğü çalışma izni üzerinde gerekli düzeltmeyi yapar veya yeniden çalışma izin belgesi düzenler.

(2) Çalışma izin belgesinin kaybolması veya okunamayacak şekilde tahrip olması halinde, gazete ilanı veya tahrip olmuş çalışma izin belgesinin aslı, bir dilekçeye eklenerek il müdürlüğüne müracaat edilir. (Değişik cümle: RG-6/4/2022-31801) İl müdürlüğünün uygun görmesi halinde yeniden eski tarih ve sayı ile çalışma izin belgesi düzenlenir.

(3) Bu Yönetmeliğe tabi iş yeri faaliyetinin sahibi tarafından durdurulması veya kapatılması hallerinde, bu durum bir ay öncesinden bir yazı ile il müdürlüğüne bildirilir.

(4) (Ek: RG-18/2/2020-31043) (Mülga: RG-6/4/2022-31801)

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İdari yaptırımlar

MADDE 20 – 

(1) Bu Yönetmelikte belirtilen hükümlere aykırılık halinde 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce, ruhsatlı (Mülga ibare: RG-12/11/2011-28110) (…) olarak faaliyet gösteren iş yeri sahipleri, 31/12/2012 tarihine kadar bu Yönetmeliğe uygun olarak çalışma izni almak zorundadır.

Satış yerlerinde kedi ve köpek türünün bulundurulması

GEÇİCİ MADDE 2– (Ek: RG-6/4/2022-31801)

(1) Sadece ev hayvanı satış yeri çalışma izni olan işyerlerinde, en geç 14/7/2022 tarihine kadar kedi ve köpek türü bulundurulabilir.

Mevcut çalışma izinlerinin yenilenmesi

GEÇİCİ MADDE 3– (Ek: RG-6/4/2022-31801)

(1) Bu maddenin yürürlük tarihinden önce alınmış olan çalışma izinleri 31/12/2022 tarihine kadar Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar kapsamında yenisi ile değiştirilir.

Yürürlük

MADDE 21 – 

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 22 – (Değişik: RG-18/2/2020-31043)

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

(1) 18/2/2020 tarihli ve 31043 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğe 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinden sonra gelmek üzere bent eklenmiş ve diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.

(2) 6/4/2022 tarihli ve 31801 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin adı “Ev ve Süs Hayvanlarının Üretim, Satış, Barınma ve Eğitim Yerleri Hakkında Yönetmelik” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

 

Yönetmeliğin eklerini görmek için tıklayınız

 

 

30 Kasım 2021 SALI                        Resmî Gazete                            Sayı : 31675

TEBLİĞ

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:

FAİZSİZ BANKACILIK İLKE VE STANDARTLARI KAPSAMINDA

MÜŞTERİLERİN VE KAMUOYUNUN BİLGİLENDİRİLMESİNE

İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA TEBLİĞ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Tebliğin amacı, katılım bankaları ile 1/11/2006 tarihli ve 26333 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin onuncu fıkrası kapsamında finansman sağlayan kalkınma ve yatırım bankalarının, müşterilerini ve kamuoyunu faizsiz bankacılık ilke ve standartları kapsamında bilgilendirmelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Tebliğ, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 93 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3 – (1) Bu Tebliğde geçen;

a) Birlik: Türkiye Katılım Bankaları Birliğini,

b) Danışma komitesi: Faizsiz bankacılık danışma komitesini,

c) Danışma Kurulu: Türkiye Katılım Bankaları Birliği nezdindeki Danışma Kurulunu,

ç) Faizsiz bankacılık ilke ve standartları: Danışma Kurulu tarafından belirlenen ilke ve standartlar ile alınan genel nitelikli kararları,

d) Kalıcı veri saklayıcısı: Müşterinin gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun olarak makul bir süre incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkân veren kısa mesaj, elektronik posta, internet, CD, DVD, hafıza kartı ve benzeri her türlü araç veya ortamı,

e) Kurum: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,

f) Uyum Tebliği: 14/9/2019 tarihli ve 30888 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Faizsiz Bankacılık İlke ve Standartlarına Uyuma İlişkin Tebliği,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Müşterilerin Bilgilendirilmesi

Müşterilerin bilgilendirilmesine ilişkin genel ilkeler

MADDE 4 –

(1) Banka, müşterilerini faizsiz bankacılık ilke ve standartları ile danışma komitesi kararları kapsamında 6 ncı ve 7 nci maddelerde belirtilen ürün ve hizmetlerinin, işleyişleri ve dayandıkları akdin veya akitlerin taraflara getirdiği hak ve yükümlülükler konusunda açık, net ve anlaşılabilir bir şekilde bilgilendirmekle ve müşterilerinin söz konusu akde veya akitlere esas irade beyanlarını almakla yükümlüdür. Banka tarafından 6 ncı ve 7 nci maddelerde belirtilen ürün ve hizmetler hakkında asgari olarak;

a) Ürün veya hizmetin faizsiz bankacılık işlemlerine uygulanan akitlerden hangisine veya hangilerine dayandığı, söz konusu akdin veya akitlerin temel özellikleri ve müşterinin bu akit veya akitler çerçevesindeki konumunun ne olduğu,

b) Ürün veya hizmete ilişkin işlemlerin süreç ve işleyişi,

c) Ürün veya hizmetin ve buna ilişkin işlemlerin faizsiz bankacılık ilke ve standartlarına uygunluğu, hususlarında bilgilendirme yapılması zorunludur.

(2) Birinci fıkrada belirtilen bilgilendirme yükümlülüğü her bir ürün ve hizmet türü için en az bir defa yerine getirilir. Bilgilendirme yükümlülüğünün yerine getirildiğine dair banka tarafından müşteriye bilgilendirme formu verilir. Bilgilendirmenin banka ile müşteri arasında her bir ürün veya hizmet türüne ilişkin ilk sözleşme kurulmadan önce yapılması şarttır.

(3) Bilgilendirme yükümlülüğü banka tarafından sözlü ve yazılı olarak yerine getirilir. Bilgilendirmede müşterinin okuyup anlayabildiği dil kullanılır.

(4) Sözlü bilgilendirme;

a) Müşteri ile yüz yüze görüşerek yapılacak bilgilendirme sonrasında, sunulan ürün veya hizmete ilişkin sözlü bilgilendirme yapıldığına ve ürün veya hizmetin dayandığı akde veya akitlere ilişkin irade beyanının alındığına dair ibarenin müşteri tarafından bilgilendirme formuna kendi el yazısıyla yazılarak ıslak imza ile imzalanması,

b) Uzaktan iletişim araçları üzerinden müşteri ile sesli veya görüntülü konuşmak suretiyle sunulan ürün veya hizmete ilişkin bilgilendirme yapılması ve ürün veya hizmetin dayandığı akde veya akitlere ilişkin müşterinin irade beyanının alınması, yöntemlerinden en az biri ile gerçekleştirilir.

(5) Yazılı bilgilendirme, bilgilendirme formunun müşteriye kalıcı veri saklayıcısı vasıtasıyla veya imza karşılığı elden teslim edilmesi suretiyle gerçekleştirilir.

(6) Uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle yapılacak bilgilendirmelerde bilgilendirmeye ilişkin görüşmelerin ve bilgilendirme formunun; banka tarafından, kalıcı veri saklayıcısı vasıtasıyla güvenilir delillerin elde edilmesini sağlayacak ve sorumluluk atayacak nitelikte kayıt ve muhafaza edilmesi zorunludur.

(7) Bankanın bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılabilmesi için bilgilendirme formundaki bilgilerin eksik, yanlış veya yanıltıcı olmaması gerekir.

(8) Müşteriye bilgilendirme yapıldığını ispat etme yükümlülüğü bankaya aittir.

(9) Müşteriye bilgilendirme yapacak banka personeli, ürün ve hizmetler hakkında gerekli bilgi ve tecrübeye sahip ve ayrıca bilgilendirmenin gerekliliğine ve önemine vakıf olmalıdır.

(10) Banka; ürün ve hizmetlere yönelik işlemlerin gerçekleştirilmesi sonrasında müşterilerle iletişime geçmek suretiyle ürün ve hizmet alma sürecine dair yapılan bilgilendirmenin etkinliği ve yeterliliği hakkında bilgi edinmek ve bilgilendirmeye ilişkin eksiklik ve yanlışlıkları düzeltmek amacıyla örnekleme yöntemiyle yılda en az bir defa müşteri anketi yapmak zorundadır. Müşteri anketlerinde, müşterinin, kendisine sunulan ürün veya hizmetlere ilişkin faizsiz bankacılık ilke ve standartları konusundaki farkındalık ve memnuniyet seviyesi ölçülür.

Müşteri bilgilendirme formunun içeriği, teslimi ve saklanması

MADDE 5 –

(1) 6 ncı ve 7 nci maddelerde belirtilen ürün ve hizmetlere ilişkin olarak 4 üncü maddenin üçüncü fıkrası kapsamında hazırlanacak müşteri bilgilendirme formu asgari olarak aşağıdaki hususları içerir:

a) Bilgilendirme formunun müşteriye teslim edildiği tarih.

b) Ürün veya hizmete ilişkin 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c) bentlerinde belirtilen unsurlar.

c) Ürün veya hizmete ilişkin müşterinin daha kapsamlı bilgi alabileceği kurumsal internet sayfası adresi.

(2) Bilgilendirme formu elden veya müşteri ile uzaktan iletişimde kullanılan güncel araçlar vasıtasıyla banka tarafından müşteriye teslim edilir. Müşterinin bilgilendirme formunu elden teslim alma seçeneğini tercih etmesi halinde, form iki nüsha halinde düzenlenir ve bir nüshası müşteriye teslim edilerek diğer nüshası banka nezdinde muhafaza edilir. Banka nezdinde muhafaza edilecek nüshanın, 4 üncü maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen şartı sağlayacak şekilde düzenlenmesi zorunludur.

Fon kullandırım işlemlerine ilişkin bilgilendirme

MADDE 6 –

(1) Banka, fon kullandırdığı müşterilerini, fon kullandırma yönteminin veya yöntemlerinin Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin birinci fıkrası kapsamında satım, kiralama, ortaklık, vekâlet yöntemleri ile diğer yöntemlerden hangisi veya hangileri olduğu konusunda 4 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen hususlar çerçevesinde açık, net ve anlaşılabilir bir şekilde bilgilendirir.

(2) Banka, fon kullandırma sürecinde banka adına üçüncü taraflarla işlem yapmak üzere müşterilerine vekâlet vermesi halinde, fon kullandırma sürecinde müşterinin bankanın vekili olduğu ve vekâletin doğurduğu sonuçlar hakkında müşterisini etkin bir şekilde bilgilendirmek zorundadır.

(3) Satım yöntemlerine dayalı fon kullandırımlarında, alım satıma ilişkin belgenin bir suretinin bankaya ibraz edilmesi gerektiği konusunda banka tarafından ilgili taraflara bilgilendirme yapılır.

(4) Banka fon kullandırma karşılığında tahakkuk etmiş alacaklarının kendisine zamanında ödenmemesi halinde izleyeceği politika hakkında asgari olarak;

a) Geç ödeme cezası uygulanmasına ve uygulanmamasına ilişkin şartlar,

b) Geç ödeme cezası hakkında faizsiz bankacılık ilke ve standartları,

c) Geç ödeme cezası tutarlarının gelir kalemleri altında nasıl sınıflandırıldığı ve nasıl değerlendirildiği, hususlarında müşterilerini bilgilendirir.

Katılım fonu müşterilerinin bilgilendirilmesi

MADDE 7 –

(1) Katılım bankaları katılma hesabı veya özel cari hesap açılışı işlemlerinde müşterilerini, hesabın türüne göre 4 üncü maddenin birinci fıkrası çerçevesinde asgari olarak;

a) Hesabın faizsiz bankacılığa ilişkin hangi akde dayandığı ve müşterinin bu akit içerisindeki konumunun ne olduğu,

b) Müşterinin özel cari hesabındaki fonun tamamını istediği vakitte geri alma hakkının bulunduğu,

c) Ortaklık akdine dayanan katılma hesabında akdin başında belirlenen kâr ve zarara katılma oranlarının vade sonuna kadar tek taraflı olarak değiştirilemeyeceği,

ç) Yatırım vekâletine dayanan katılma hesabında akit sırasında belirlenen tahmini kâr oranının vade sonuna kadar tek taraflı olarak değiştirilemeyeceği,

d) Katılma hesaplarında zarara katılma oranının yüzde yüz olduğu,

e) Vadesinde kapatılmayan katılma hesaplarından; ortaklık akdine dayalı olanların aynı vade ve yenileme tarihinde geçerli olan kâr ve zarara katılma oranı üzerinden yenilenmiş sayılacağı, yatırım vekâleti akdine dayalı olanların ise müşteri ile banka arasında yeni bir akit düzenlenmedikçe yenilenmeyeceği ve hesaptaki mevcudun müşterinin özel cari hesabına aktarılacağı,

f) Katılma hesabı işlemlerinde müşterinin bankadan talep hakkının hesabın vadesinin bittiği tarihteki birim hesap değeri üzerinden hesaplanacak tutarda olacağı,

g) Vadesinden önce bankanın onayı ile müşteri tarafından katılım fonunun çekildiği katılım hesaplarında; müşteriye, hesabın ait olduğu vade grubunun hesabın kapatıldığı tarihte kâr göstermesi durumunda o güne kadar müşteri tarafından yatırılmış olan tutar kadar, zarar göstermesi durumunda ise birim hesap değeri kadar ödeme yapılacağı,

ğ) Katılma hesapları için dönem sonlarında katılım bankasının dağıtacağı kârlardan, 1/11/2006 tarihli ve 26333 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mevduat ve Katılım Fonunun Kabulüne, Çekilmesine ve Zamanaşımına Uğrayan Mevduat, Katılım Fonu, Emanet ve Alacaklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin sekizinci, dokuzuncu ve onuncu fıkraları kapsamında kâr dengeleme rezervi ayırabileceği, dağıtacağı kâr payı tutarlarında kâr dengeleme rezervinin kullanımı ve/veya süreklilik arz etmemek kaydıyla katılım bankasının kendi lehine tahakkuk eden kâr payından feragat etmek suretiyle hesap sahipleri lehine artırım yapabileceği ve zarar ortaya çıkan dönemlerde kâr dengeleme rezervinin kullanımı ve/veya süreklilik arz etmemek kaydıyla katılım bankasının kendi özkaynaklarından karşılamak suretiyle hesap sahipleri lehine zararları üstlenebileceği, hususlarında bilgilendirir ve hesabın dayandığı akde veya akitlere esas irade beyanlarını alır.

(2) Katılım fonu kabulü işlemlerinde, bankalarca Mevduat ve Katılım Fonunun Kabulüne, Çekilmesine ve Zamanaşımına Uğrayan Mevduat, Katılım Fonu, Emanet ve Alacaklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca düzenlenen hesap cüzdanları, bu Tebliğ uygulamasında bilgilendirme formu olarak kabul edilmez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kamuoyunun Bilgilendirilmesi

Kamuoyunun bilgilendirilmesi

MADDE 8 –

(1) Banka, kurumsal internet sitesi üzerinden faizsiz bankacılık ilke ve standartları ile danışma komitesi kararları kapsamında ürün ve hizmetlerinin, işleyişleri ve dayandıkları akdin veya akitlerin taraflara getirdiği hak ve yükümlülükler konusunda kamuoyunu açık, net ve anlaşılabilir bir şekilde bilgilendirmekle yükümlüdür.

(2) Banka, birinci fıkradaki yükümlülüğü yerine getirmek üzere gerekli bilgi işlem altyapısını oluşturur, yeterli düzeyde idari ve teknik tedbirleri alır.

(3) Bankaca, bilgilendirme faaliyetinin etkin olarak yürütülebilmesi ve ilgililerin ihtiyaç duyacakları bilgiye en kısa ve kolay yoldan ulaşabilmesi amacıyla aşağıdaki bilgiler kurumsal internet sitesi aracılığıyla kamuoyunun bilgisine sunulur:

a) Faizsiz bankacılık ürün ve hizmetlerinin mahiyeti ve işlem süreçleri.

b) Faizsiz bankacılık işlemlerine uygulanan akitler çerçevesinde banka ürün ve hizmetlerinin dayanağını oluşturan akdin veya akitlerin türü, tarafların ilgili akit veya akitler çerçevesindeki konumu, hakları ve yükümlülükleri.

c) Ürün ve hizmetlere ilişkin faizsiz bankacılık ilke ve standartları.

ç) Uyum Tebliğinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında danışma komitesinin banka yıllık faaliyet raporu kapsamında yer verdiği; dönem içi faaliyetleri ve banka faaliyetlerinin faizsiz bankacılık ilke ve standartlarına uygunluğuna ilişkin değerlendirmeler.

d) Danışma komitesine ve üyelerine ilişkin tanıtıcı bilgiler.

(4) Banka, faizsiz bankacılık ilke ve standartlarına uygun olmayan varlık, yükümlülük, gelir ve giderlerinin;

a) Tanımı ve mahiyeti,

b) Miktarı,

c) Ne şekilde tasarruf edildiği,

ç) Konu olduğu işlemlerin yapılmasının gerekçesi,

hususlarında kurumsal internet sitesi vasıtasıyla kamuoyunu bilgilendirir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Son Hükümler

Yürürlük

MADDE 9 –

(1) Bu Tebliğ 1/1/2022 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 10 –

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

Resmî Gazete Tarihi: 14.09.2019 Resmî Gazete Sayısı: 30888

FAİZSİZ BANKACILIK İLKE VE STANDARTLARINA

UYUMA İLİŞKİN TEBLİĞ

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Tebliğin amacı, katılım bankaları ile 1/11/2006 tarihli ve 26333 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası kapsamında müşterilerine finansman sağlayan kalkınma ve yatırım bankalarının faizsiz bankacılık ilke ve standartlarına uygun şekilde faaliyet göstermek üzere oluşturacakları yapı ve süreçlere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Tebliğ, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 29 uncu ve 93 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3 –

(1) Bu Tebliğin uygulanmasında;

a) Birlik: Türkiye Katılım Bankaları Birliğini,

b) Danışma komitesi: Faizsiz bankacılık danışma komitesini,

c) Danışma Kurulu: Türkiye Katılım Bankaları Birliği nezdindeki Danışma Kurulunu,

ç) Denetim komitesi: 5411 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde düzenlenen komiteyi,

d) Faizsiz bankacılık: Katılım bankalarının faaliyetleri ile kalkınma ve yatırım bankalarının Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası kapsamındaki faaliyetlerini,

e) Faizsiz Bankacılık İlke ve Standartları: Danışma Kurulu tarafından belirlenen ilke ve standartlar ile alınan genel nitelikli kararları,

f) Kurul: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunu,

g) Kurum: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,

ğ) Yönetmelik: 11/7/2014 tarihli ve 29057 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların İç Sistemleri ve İçsel Sermaye Yeterliliği Değerlendirme Süreci Hakkında Yönetmeliği,

ifade eder.

Faizsiz bankacılık danışma komitesi

MADDE 4 –

(1) Bankalar, faaliyetlerinin faizsiz bankacılık ilke ve standartlarına uygunluğunu sağlamak amacıyla bünyesinde bir danışma komitesi tesis etmekle yükümlüdür. Danışma komitesi yönetim kuruluna bağlı olarak faaliyet gösterir.

(2) Danışma komitesi en az üç üyeden oluşur. Üyelerden en az üçte ikisinin yurt içinde yerleşik olması zorunludur. Üyeler, banka yönetim kurulu tarafından görevlendirilir ve ilk genel kurulun onayına sunulur.

(3) Danışma komitesi üyelerinin görev süresi üç yıldır. Bir danışma komitesi üyesinin görevi, görev süresinin sona ermesi, ölüm, ağır hastalık, engellilik nedeniyle iş görememesi, görevlendirilmesi için gerekli şartları kaybetmesi, kendi isteğiyle görevden ayrılması veya banka yönetim kurulu üyelerinin en az üçte ikisinin aynı yöndeki kararı ile sona erer. Görev süresi sona eren üyeler tekrar görevlendirilebilir.

(4) (Değişik: RG-30/11/2021-31675) Danışma komitesi, bu Tebliğ hükümleri kapsamında verilen görevleri düzenli şekilde yerine getirmek üzere üyeleri arasından bir başkan ve onun bulunmadığı hallerde görev yapmak üzere bir başkan vekili seçer. Komite başkanının yurt içinde yerleşik olması zorunludur.

(5) Bankalar, danışma komitesi faaliyetlerinin etkin bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli hizmetleri yürütmek üzere yeterli sayıda personel istihdam etmek suretiyle danışma komitesine bağlı bir danışma komitesi sekretaryası oluşturur. Danışma komitesi sekretaryası işlevi, 9 uncu maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen birim veya personel tarafından yerine getirilebilir.

(6) Danışma komitesi sekretaryası asgari olarak aşağıdaki görevleri yerine getirir:

a) Danışma komitesi toplantılarının gündemi ve zamanını üyelere bildirmek ve gündem konularına ilişkin bilgi ve belgeleri üyelere iletmek.

b) Danışma komitesi toplantılarının tutanaklarını düzenlemek ve tutanakların danışma komitesi üyeleri tarafından imzalanması sürecini yürütmek.

c) Danışma komitesi kararları hakkında faizsiz bankacılık uyum faaliyetleri ile görevli birim veya personele bilgi vermek.

ç) Banka içinden ve dışından gelen başvurular üzerine faizsiz bankacılık ilke ve standartlarının kapsamına giren konularda danışma komitesi görüşünün oluşturulması ve ilgililere ve faizsiz bankacılık uyum faaliyetleri ile görevli birim veya personele tebliğ edilmesi sürecini yönetmek.

Danışma komitesi üyelerinin görevlendirilme şartları

MADDE 5 –

(1) Danışma komitesi üyelerinin asgari üçte ikisinin, İlahiyat veya dengi alanlarda en az lisans düzeyinde öğrenim görmüş veya faizsiz finans alanında yüksek lisans ya da doktora derecesine sahip olmanın yanı sıra, faizsiz finans alanında en az üç yıl mesleki deneyime sahip olması zorunludur. Kurul, gerekli görmesi halinde üyelerin tamamı için bu şartları aramaya yetkilidir.

(2) Danışma komitesi üyelerinin görevlerinin gerektirdiği yetkinlik, muhakeme yeteneği, dürüstlük ve itibara sahip olması gerekir.

(3) 5411 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen şartları taşımayanlar danışma komitesi üyesi olarak görevlendirilemezler.

(4) Danışma komitesi üyesi olarak görevlendirilecek kişiler bu maddede aranan şartları taşıdıklarını gösteren belgelerle birlikte Kuruma bildirilir. Bildirimden itibaren on beş iş günü içerisinde Kurumca olumsuz görüş bildirilmemesi durumunda ilgili kişilerin görevlendirmesi yapılabilir.

(5) Bu Tebliğde yer alan şartları sağlaması koşuluyla bir kişi en fazla iki bankanın danışma komitesinde görev alabilir.

(6) Bankalar, danışma komitesinin ve üyelerinin görevlerini etkin, verimli ve devamlı şekilde yerine getirip getirmediğini değerlendirmeye yönelik objektif kriterler ve bu kriterler çerçevesinde bir değerlendirme süreci belirler. Değerlendirme sürecinin sonuçları, danışma komitesi üyelerinin göreve devam edip etmemesine karar verme sürecinde dikkate alınır.

Danışma komitesinin bağımsızlığı

MADDE 6 –

(1) Danışma komitesi, üst düzey yönetim ve ilgili bütün tarafların etkisinden uzak ve bağımsız şekilde karar alır. Bankalar, danışma komitesi üyelerinin görevlerinin icrasında menfaat çatışmalarından uzak olmalarını sağlayacak tedbirleri alır.

(2) (Değişik: RG-30/11/2021-31675) Danışma komitesi üyelerinin, görevlendirilme tarihinden önceki son bir yıl da dahil olmak üzere;

a) Bankanın ve/veya konsolidasyona tabi ortaklıklarının icrai görevi bulunan yönetim kurulu üyesi, kendisine bağlı icrai mahiyette birim bulunan yöneticisi veya icrai mahiyette faaliyet gösteren birimde görev alan çalışanı olmaması,

b) Bankada ve/veya konsolidasyona tabi ortaklıklarında nitelikli paya sahip olmaması,

c) Banka ve/veya konsolidasyona tabi ortaklıkları ile önemli oranda borç/alacak ilişkisi bulunan ticari kuruluşlarda nitelikli paya sahip olmaması, icrai görevi bulunan yönetim kurulu üyesi veya kendisine bağlı icrai mahiyette birim bulunan yönetici olarak görev almaması,

ç) Bankanın hakim ortağının, yönetim kurulu üyelerinin veya genel müdürünün eşi veya ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) kan veya kayın hısımı olmaması,

d) Danışma komitesi üyeliği görevi karşılığında aldığı ücret dışında kendisine bankadan ve/veya konsolidasyona tabi ortaklıklardan, bunların kârlılığına dayalı olarak herhangi bir ad altında ücret veya benzeri bir gelir sağlanmaması,

e) Eş ve/veya çocuklarının bankada ve/veya konsolidasyona tabi ortaklıklarında genel müdür, genel müdür yardımcısı veya dengi pozisyonda yönetici olmaması ve (a), (b) ve (c) bentlerinde aranan nitelik ve şartları haiz olması, şarttır.

Danışma komitesinin görev ve yetkileri

MADDE 7 –

(1) Danışma komitesi aşağıda yer alan görev ve yetkilere sahiptir:

a) Faizsiz bankacılık ilke ve standartları ile bunların uygulanması hakkında bankaya münhasır kararlar almak.

b) Banka içi düzenlemeleri faizsiz finans ilke ve standartlarına uyum çerçevesinde incelemek.

c) Bankanın ürün ve hizmetlerine ilişkin standart sözleşmeleri ile eklerini faizsiz bankacılık ilke ve standartları açısından değerlendirmek ve onaylamak.

ç) (Değişik: RG-30/11/2021-31675) Aldığı kararları izleyen yılın Ocak ayı sonuna kadar yıllık periyotlarda Danışma Kuruluna raporlamak.

d) Bankaya ve konsolidasyona tabi ortaklıklarına hukuk, denetim ve ilgili diğer alanlarda hizmet sunan kişi ve kuruluşlara faizsiz bankacılık ilke ve standartları konusunda görüş bildirmek.

e) Bankanın yıllık faaliyet raporunda yer almak üzere, danışma komitesinin dönem içi faaliyetleri hakkında bilgi vermek ve banka faaliyetlerinin faizsiz bankacılık ilke ve standartlarına uygunluğuna ilişkin değerlendirmede bulunmak.

(2) Bankalar, danışma komitesi üyelerinin görevlerini yerine getirmesi için ihtiyaç duyduğu bilgi ve belgelere erişimini sağlayacak tedbirleri alır.

(3) Danışma komitesi, Danışma Kurulu tarafından belirlenen ilke ve standartlara ve alınan genel nitelikli kararlara aykırı kararlar alamaz.

Danışma komitesinin çalışma usul ve esasları

MADDE 8 –

(1) Danışma komitesi, ayda asgari iki kez olmak üzere gerekli görülen hallerde danışma komitesi başkanının çağrısı ile toplanır. Danışma komitesi toplantıları üyelerin fiziken mevcut bulunması ya da üyelerin bazılarının veya tamamının elektronik ortamda katılması yoluyla icra edilebilir.

(2) Toplantı gündemi ve zamanı danışma komitesi başkanı tarafından belirlenir. Belirlenen gündem ve zaman, gündem konularına ilişkin bilgi ve belgelerle birlikte toplantı tarihinden en geç üç iş günü önce tüm üyelere bildirilir. En az iki üyenin teklifi ile toplantıya gündem maddesi ilave edilebilir.

(3) Toplantının gündem maddesine göre, ilgili banka yönetici veya çalışanları ile alanında uzman diğer kişiler danışma komitesi toplantılarına katılabilir.

(4) Danışma komitesi üye tam sayısının en az üçte ikisi ile toplanır. Danışma komitesinin karar yeter sayısı her koşulda, üye tam sayısının salt çoğunluğudur. Kararlar üyeler tarafından imzalanır. Muhalif kalan üyeler muhalefet gerekçelerini karar tarihinden itibaren on beş gün içerisinde bildirir. Kararlar; incelenen ve tartışılan konunun özeti, kararın gerekçesi, dayanağı ve varsa muhalif üyelerin gerekçeleri ile kayıt altına alınır. Kararları imzalamayan veya karşı oy gerekçesini süresinde bildirmeyen üyeler toplantıya mazeretsiz olarak katılmamış sayılır.

(5) Danışma komitesi kararlarının banka içinde ilgili kişi ve birimlere iletilmesine ve iç kontrol faaliyetlerinde dikkate alınmasına yönelik gerekli iş süreçleri oluşturulur.

(6) Danışma komitesi, yargılama süreci devam eden veya tamamlanmış iş ve işlemler hakkında değerlendirmede bulunmaz.

Faizsiz bankacılık uyum faaliyetleri

MADDE 9 –

(1) Faizsiz bankacılık uyum faaliyetlerinin amacı, bankanın gerçekleştirdiği veya gerçekleştirmeyi planladığı faaliyetlerin ve yeni işlemler ile ürünlerin faizsiz bankacılık ilke ve standartlarına ve danışma komitesi tarafından alınan kararlara uyumunun sağlanmasıdır.

(2) Faizsiz bankacılık uyum faaliyetleri asgari olarak; sunulan hizmetlerin, yapılan yatırımların, müşterilerle, hizmet sağlayıcılarla ve üçüncü taraflarla imzalanan sözleşmelerin ve gerçekleştirilen işlemlerin, hazırlanan politika, prosedür ve diğer kurum içi düzenlemelerin, finansal tablolar, faaliyet raporları ve kamuya yapılan diğer açıklamaların, tanıtım ve reklamların, finansal ve finansal olmayan kurum içi raporlamaların, yetkili organlar tarafından alınan kararların, banka ana sözleşmesi ile pay sahipleri ve personelle ilişkilerin faizsiz bankacılık ilke ve standartları ile danışma komitesi kararlarına uyumunu sağlamaya yönelik kontrolleri içerir.

(3) Faizsiz bankacılık uyum faaliyetleri çerçevesinde, faizsiz bankacılık ilke ve standartları ile danışma komitesi kararları ve bunların muhtemel etkileri hakkında yönetim kurulu ve ilgili birim ve personel en kısa sürede bilgilendirilir.

(4) Faizsiz bankacılık uyum faaliyetleri, Yönetmelik çerçevesinde uyum kontrolleri ile görevli birim, personel veya münhasıran faizsiz bankacılık ilke ve standartlarına uyum sağlama amacıyla teşkil edilen birim veya görevlendirilen personel tarafından yerine getirilir.

(5) Faizsiz bankacılık uyum faaliyetlerini yürüten birim veya personel, icra ettiği çalışmalara ilişkin olarak asgari üç ayda bir denetim komitesine rapor sunar.

(6) Bankanın faizsiz bankacılık ilke ve standartlarına uyum faaliyetlerini düzenleyen politika ve prosedürleri, danışma komitesinin görüşü alındıktan sonra yönetim kurulunun onayına sunulur.

Faizsiz bankacılık denetim faaliyetleri

MADDE 10 –

(1) Faizsiz bankacılık denetim faaliyetlerinin amacı, banka faaliyetlerinin faizsiz bankacılık ilke ve standartları ile danışma komitesi kararlarına uygun olarak yürütüldüğü ve uyum fonksiyonunun etkinliği ve yeterliliği hususunda üst düzey yönetime, ortaklara ve bankanın diğer paydaşlarına güvence sağlamaktır.

(2) Faizsiz bankacılık denetim faaliyetleriyle; faizsiz bankacılık uyum faaliyetlerinin yeterliği ve etkinliği değerlendirilir, bankanın faaliyetlerinin ve işlemlerinin faizsiz bankacılık ilke ve standartları ile danışma komitesi kararlarına uygunluğu denetlenir.

(3) Faizsiz bankacılık denetim faaliyetleri; Yönetmeliğin 22 nci maddesi çerçevesinde iç denetim birimi tarafından yerine getirilir.

(4) Faizsiz bankacılık denetim faaliyetlerine ilişkin olarak denetim komitesine asgari üç ayda bir rapor sunulur. Söz konusu raporlama yükümlülüğü, Yönetmeliğin 31 inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen rapor kapsamında da yerine getirilebilir. Denetim komitesi gelen raporu, mütalaası ile birlikte en geç on iş günü içinde yönetim kuruluna sunar.

(5) Denetim komitesi, faizsiz bankacılık uyum ve denetim faaliyetlerine ilişkin hazırlanan raporlar ve raporlarda yer verilen bulgulara yönelik alınan aksiyonları müzakere etmek üzere danışma komitesi ile yılda asgari iki kez toplantı yapar.

Personel

MADDE 11 –

(1) (Değişik: RG-30/11/2021-31675) Faizsiz bankacılık uyum ve denetim faaliyetlerinde ve danışma komitesi sekretaryasında görev alacak personelin katılım bankalarında asgari üç yıl görev yapmış olmasının yanı sıra faizsiz finans konusunda Danışma Kurulu tarafından uygun görülen bir sertifikaya sahip olması veya faizsiz finans alanında yüksek lisans ya da doktora düzeyinde eğitim almış olması şarttır.

(2) Faizsiz bankacılık uyum ve denetim faaliyetlerinde ve danışma komitesi sekretaryasında görev alan personel görev ve sorumluluklarını tarafsız ve bağımsız şekilde icra eder. Personel, bağımsızlığını ve tarafsızlığını zedeleyici nitelikte hususların bulunması halinde bunları ilgili yöneticilere ve birimlere bildirir ve görevden çekilir.

(3) Katılım bankaları, istihdam ettikleri her personelin faizsiz bankacılık ilke ve standartları ile danışma komitesi kararlarına uygun şekilde görev icra edebilmesi ve yeterli düzeyde bilgi ve donanıma sahip olmasına yönelik gerekli tedbirleri almak zorundadır.

Bilgilendirme ve bireysel başvuru (Değişik Başlık:RG-30/11/2021-31675)

MADDE 12 –

(1) (Değişik: RG-30/11/2021-31675) Bankaların faizsiz bankacılık ilke ve standartları kapsamında ürün ve hizmetlerinin işleyişi, sözleşme hükümleri ile tarafların hak ve yükümlülükleri konusunda müşterilerini ve kamuoyunu yeterince ve etkili bir şekilde bilgilendirmesi şarttır. Buna ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir.

(2) Faizsiz bankacılık ilke ve standartlarının kapsamına giren hususlarda banka ile müşterisi arasındaki uyuşmazlıklar, müşterinin yazılı talebi ile danışma komitesi gündemine alınır ve yazılı talebin tarihini izleyen 30 gün içinde karara bağlanır. Müşteri uyuşmazlık konusunda danışma komitesinin aldığı kararı, değerlendirilmek üzere karar tarihini izleyen on beş gün içinde Danışma Kuruluna götürme hakkına sahiptir. Danışma Kurulu, danışma komitesinin kararının iptal edilmesine, değiştirilmesine veya aynen uygulanmasına karar verebilir. Danışma Kurulu, aynı nevideki uyuşmazlıkları bir arada değerlendirmeye ve ortak karar almaya yetkilidir.

Kamuoyunun bilgilendirilmesi

MADDE 13 –

(1) (Mülga: RG-30/11/2021-31675)

Yönetim kurulunun sorumlulukları

MADDE 14 –

(1) Banka yönetim kurulu bu Tebliğ kapsamında;

a) Bankada faizsiz bankacılık ilke ve standartlarına uyuma ilişkin yapıların, görev tanımlarının, yetki ve sorumlulukların, iş süreçlerinin, raporlama kanallarının belirlenmesi,

b) Bankanın ilgili personelinin faizsiz bankacılık ilke ve standartları ile danışma komitesi kararları hakkında etkin şekilde bilgilendirilmesinin sağlanması,

c) Faizsiz bankacılık ilke ve standartları ile danışma komitesi kararlarına uyum konusunda banka personelinin görev ve sorumluluklarının belirlenmesi,

ç) Danışma komitesi üyelerinin ve faizsiz bankacılık uyum ve denetim faaliyetlerinde ve danışma komitesi sekretaryasında görev alan personelin görevlerinin icrasında menfaat çatışmalarından uzak olmalarını sağlayacak tedbirlerin alınması,

d) Danışma komitesi üyelerinin ve faizsiz bankacılık uyum ve denetim faaliyetlerinde ve danışma komitesi sekretaryasında görev alan personelin görevlerini yerine getirmesi için ihtiyaç duyduğu bilgi ve belgelere erişimini sağlayacak tedbirlerin alınması,

e) Danışma komitesi üyelerinin ve faizsiz bankacılık uyum ve denetim faaliyetlerinde ve danışma komitesi sekretaryasında görev alan personelin mesleki gelişimlerini sağlamak üzere eğitim programlarının oluşturulması ve uygulanması, ilgili mevzuat ve mevzuattaki değişiklikler hakkında yeterince ve zamanında bilgilendirilmesi, birbirleriyle ve bankanın yöneticileri ve personeli ile bilgi ve tecrübe paylaşımı yapmasına ilişkin süreçlerin oluşturulması,

f) Faizsiz bankacılık ilke ve standartları ile danışma komitesi kararlarına herhangi bir uyumsuzluğun tespiti halinde; uyumsuzluğu oluşturan iş ve işlemlerin durdurulması, uyumsuzluk hususunda danışma komitesinin bilgilendirilmesi ve uyumsuzluğu ortadan kaldırmaya yönelik planın hazırlanması,

g) Banka müşterilerinin faizsiz bankacılık ilke ve standartları kapsamında ürün ve hizmetlerinin işleyişi, sözleşme hükümleri ile tarafların hak ve yükümlülükleri konusunda bilgilendirmesine ilişkin politika ve süreçlerin belirlenmesi,

ğ) Danışma komitesi üyelerinin ve danışma komitesinin aldığı kararların kamuoyuna açıklanmasına ilişkin politika ve süreçlerin belirlenmesi,

h) Danışma komitesi üyelerinin, danışma komitesi toplantılarına katılan alanında uzman kişilerin ve faizsiz bankacılık uyum ve denetim faaliyetlerinde ve danışma komitesi sekretaryasında görev alan personelin göreve başlama aşamasından itibaren Kanunun 73 üncü maddesi kapsamındaki yükümlülükleri hakkında bilgi sahibi olmalarına ve yerine getirmelerine ilişkin gerekli tedbirlerin alınması,

ile sorumludur.

(2) Banka yönetim kurulu, birinci fıkrada belirtilen sorumluluklarını yerine getirmek üzere komiteler oluşturabilir.

Kalkınma ve yatırım bankalarına ilişkin hükümler

MADDE 15 –

(1) Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında sayılan yöntemlere dayalı olarak müşterilerine finansman sağlayan kalkınma ve yatırım bankaları, söz konusu finansman sağlama faaliyetleri ile sınırlı olmak üzere bu Tebliğ hükümlerine tabidir.

(2) (Değişik: RG-30/11/2021-31675) Kalkınma ve yatırım bankaları, 4 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen danışma komitesi tesis etme yükümlülüğünü dışarıdan hizmet alımı yapmak suretiyle de yerine getirebilir. Dışarıdan hizmet alınması durumunda bu Tebliğin danışma komitesine ilişkin 4 üncü, 5 inci, 6 ncı, 7 nci, 8 inci ve 12 nci maddeleri ile 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (h) bendi hükümleri kıyasen uygulanır. Dışarıdan hizmet alımı yapılacak kuruluşların uygun görülmesine ve takibine ilişkin usul ve esaslar Kurulun onayı alınarak Birlik tarafından belirlenir.

(3) (Değişik: RG-30/11/2021-31675) Faizsiz bankacılık uyum ve denetim faaliyetlerine ilişkin olarak 9 uncu maddenin beşinci fıkrası ile 10 uncu maddenin dördüncü fıkrası çerçevesindeki raporlama sıklığı kalkınma ve yatırım bankaları için asgari yılda bir olarak uygulanır.

(4) (Değişik: RG-30/11/2021-31675) Faizsiz bankacılık uyum ve denetim faaliyetlerinde ve danışma komitesi sekretaryasında görev alacak personel için, 11 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen katılım bankalarında asgari üç yıl görev yapmış olmaları şartı kalkınma yatırım bankaları hakkında uygulanmaz.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Bu Tebliğ kapsamındaki bankalar, bu Tebliğ hükümlerine bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde uyum sağlamak zorundadırlar.

Usul ve esasların belirlenmesi

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) (Mülga: RG-30/11/2021-31675)

Yürürlük

MADDE 16 –

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 17 –

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

	Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
14/9/2019	30888
Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi	Sayısı
1.	30/11/2021	31675
2.
3.

Resmî Gazete Tarihi: 28.12.2019 Resmî Gazete Sayısı: 30992

YATIRIMLARA PROJE BAZLI DEVLET YARDIMI VERİLMESİNE İLİŞKİN

KARARIN UYGULANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

(2019/1)

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Tebliğin amacı, 17/10/2016 tarihli ve 2016/9495 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar kapsamında yer alan desteklerin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Tebliğ, 17/10/2016 tarihli ve 2016/9495 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karara dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 –

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

b) Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi (E-TUYS): E-Devlet Kapısı uygulamasında yer alan Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından yönetilen web tabanlı uygulamayı,

c) Kullanıcı: Yatırım teşvik belgesine ilişkin iş ve işlemler için bu Tebliğ kapsamındaki yatırımcıdan istenecek bilgileri, E-TUYS aracılığıyla yatırımcı adına Genel Müdürlüğe bildirmek üzere yetkilendirilmiş kişileri,

ç) (Ek: RG-1/10/2022-31970) Kurumun aktifine kayıtlı bulunan toplam sabit kıymet tutarı: 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 313 üncü maddesi uyarınca amortisman mevzuunu oluşturan iktisadi kıymetlerin birikmiş amortismanları düşülmeden önceki brüt tutarı,

ifade eder.

Nitelikli personel desteğinden yararlanma şartları

MADDE 4 –

(1) Nitelikli personel desteği, yatırım teşvik belgesi kapsamı yatırım ile istihdam edilen nitelikli personel dikkate alınarak (Mülga ibare: RG-28/7/2020-31199) (…)  uygulanır.

(2) Yatırım teşvik belgesinin düzenlenmesini müteakip istihdam edilen nitelikli personel için yatırımcılar tarafından Bakanlığa müracaat edilerek nitelikli personel desteği talebinde bulunulması gerekmektedir. Yatırım teşvik belgesinin tamamlama vizesinin yapıldığı tarihi takip eden bir yıldan sonraki talepler değerlendirmeye alınmaz.

(3) Nitelikli personel desteğinden yararlanılan personel için kamu tarafından sağlanan başka bir nakdi ücret desteğinden yararlanılamaz. Diğer kamu destek programları kapsamında nakdi ücret desteğinden yararlandırılan personel için nitelikli personel desteği sağlanmaz.

Nitelikli personel desteği müracaat usul ve esasları

MADDE 5 –

(1) Nitelikli personel desteğinden yararlanılabilmesi için, Bakanlığa ilk kez yapılacak müracaat ve Bakanlık tarafından kabul edilen nitelikli personel için yapılacak müracaatta kullanıcılar tarafından her bir nitelikli personel için E-TUYS uygulamasında yer alan tanımlı alanların doldurulması ve Bakanlıkça talep edilmesi halinde ilgili belgelerin sisteme yüklenmesi gerekir.

(2) Şirket ortakları ve yönetim kurulu üyeleri ile bunların birinci ve ikinci derece kan ve kayın hısımları için nitelikli personel desteği başvurusunda bulunulamaz.

Nitelikli personel desteği uygulama esasları

MADDE 6 –

(1) (Değişik: RG-1/10/2022-31970) Nitelikli personel desteği, yatırımcının müracaatına istinaden uygun görülen nitelikli personelin yatırımcıya bildirilmesini takip eden aydan başlanılması ve her bir nitelikli personel için ilgili Destek Kararında belirlenen aylık azami destek tutarının aşılmaması kaydıyla, nitelikli personelin ilgili aya ait ücret bordrosunda gösterilen ve yatırımcı tarafından bu bordro döneminde nitelikli personele net olarak banka üzerinden yapılan ve ücret kapsamına giren ödemelere ilişkin yeminli mali müşavir tarafından banka hesap hareketleri, ücret bordrosu ve diğer belgelerin incelenmesi sonucu hazırlanacak raporda tespit edilen tutar ödenmek suretiyle Destek Kararında belirtilen süre kadar uygulanır. İlgili personelin nitelikli personel kapsamına alınmasından önceki dönemlere ait haklar, tespit edilecek tutarda dikkate alınmaz. Destek Kararında belirtilen toplam azami destek tutarına ulaşılması halinde nitelikli personel desteği ödemelerine son verilir.

(2) Destek ödemeleri, firma müracaatını takip eden dönemde yapılır.

(3) Yatırımcının mevcut çalışanlarından sadece teşvik belgesi kapsamı yatırım için istihdam edileceği beyan edilen personel de nitelikli personel kapsamında değerlendirilebilir.

(4) Nitelikli personelin teşvik belgesi kapsamı yatırım için tam süreli çalıştığı en son ayı müteakip bu personel için destek uygulamasına son verilir. Nitelikli personel desteğinden amacı dışında yararlanıldığının tespiti halinde fazladan yararlanılan destek tutarı 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde yatırımcıdan geri alınır. Destek uygulaması kapsamındaki nitelikli personelin iş akdinin feshi veya diğer nedenlerle uygulama kapsamından çıkartılması halinde, bu personelin yerine aynı personel veya bir başka personelin uygulamaya dahil edilebilmesi için 4 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şekilde Bakanlığa müracaat edilmesi gerekmektedir. Bakanlıkça uygun görülmesi durumunda, sistem dışına çıkartılan ilk personelin uygulama kapsamına alındığı tarih dikkate alınarak kalan süre kadar yeni nitelikli personel için destek uygulamasına devam edilebilir.

(5) Bakanlıkça yapılacak inceleme sonucunda uygun görülen taleplerle ilgili olarak destek tutarı müracaat sırası esas alınarak yatırımcıların hesaplarına aktarılır.

Enerji desteğinden yararlanma şartları

MADDE 7 –

(1) Enerji desteği, (Ek ibare: RG-28/7/2020-31199) kısmen işletmeye geçildiğinin tespit edildiği veya tamamlama vizesinin yapıldığı ayı takip eden aydan itibaren Destek Kararında belirlenen oran ve süre aşılmamak kaydı ile azami destek tutarına ulaşıncaya kadar uygulanır.

Enerji desteği müracaat usul ve esasları

MADDE 8 –

(Değişik: RG-28/7/2020-31199)

(1) Enerji desteğinden yararlanılabilmesi için kısmen işletmeye geçildiğinin Bakanlıkça görevlendirilen en az iki eksper tarafından yerinde tespit edildiğine ilişkin ekspertiz raporunun onaylanması ile yatırım harcamalarına ilişkin yeminli mali müşavir raporunun Bakanlığa gönderilmesi veya yatırım tamamlama vizesi yapılmasını müteakip Bakanlığa yapılacak müracaatta kullanıcılar tarafından E-TUYS uygulamasında yer alan tanımlı alanların doldurulması ve Bakanlıkça talep edilmesi halinde ilgili belgelerin sisteme yüklenmesi gerekir.

Enerji desteği uygulama esasları

MADDE 9 –

(1) Destek uygulamasına, (Ek ibare: RG-28/7/2020-31199) kısmen işletmeye geçildiğinin tespit edildiği veya tamamlama vizesinin yapıldığı ayı takip eden ayda düzenlenen faturanın ilk okuma tarihinden itibaren başlanır ve Destek Kararında belirtilen süre kadar uygulama yapılır. Destek Kararında belirtilen azami destek tutarına ulaşılması halinde enerji desteği ödemelerine son verilir.

(2) Enerji desteği ödemeleri, uygun görülen yatırımcılara talebin yapıldığı ayı takip eden dönemde yapılır.

(3) Enerji desteği ödemesi, nakliye, iletim, dağıtım, vergi, fon ve benzeri harcamalar hariç olmak üzere enerjinin temin edildiği kurum veya kuruluşlarca düzenlenmiş ve bedeli peşin olarak fatura döneminde ödenmiş enerji tüketim harcaması esas alınarak yapılır.

(4) (Değişik: RG-1/10/2022-31970) Enerji desteğinden faydalanması öngörülen yatırım için müstakil sayaç kullanılması gerekir. Ancak, aynı sayaçtan enerji kullanan tesislerin bir kısmının Destek Kararı kapsamı yatırımla ilgili olmaması ve enerji tüketimi yönünden ayrılmasının da mümkün olmaması durumunda aşağıdaki seçeneklerden birisi firma talebine istinaden uygulanabilir:

a) Anılan sayacın, teşvik belgesi kapsamı yatırıma başlama tarihinden önceki aydan başlamak üzere geriye doğru bir yıllık enerji tüketim miktarı ve tüketim ortalaması ilgili dağıtım şirketi aracılığıyla tevsik edilir. Mevcut tüketim olarak kabul edilen bu tüketim ortalaması üzerinde yapılan enerji tüketim miktarına isabet eden tutarın belirlenmiş oranı enerji desteği olarak ödenebilir.

b) Destek Kararı kapsamında yapılan sabit kıymet yatırım tutarının, kısmen işletmeye geçildiğinin tespit edilmesi veya tamamlama vizesinin yapılması için müracaatta bulunulan tarihte kurumun aktifine kayıtlı bulunan toplam sabit kıymet tutarına, devam eden yatırımlara ait tutarlar da dahil, oranlanması suretiyle enerji tüketiminin bu orana isabet eden kısmı enerji desteği olarak ödenebilir. Öte yandan, bu hesaplama sırasında kurumun aktifine kayıtlı bulunan toplam sabit kıymet değeri olarak, gerekli şartların oluşması halinde yapılan enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan değerler dikkate alınır.

Faiz veya kâr payı desteği uygulama esasları

MADDE 10 –

(1) Yurtdışında yerleşik aracı kurumlardan kullanılan yatırım kredileri veya yatırım finansmanına ilişkin faiz veya kâr payı desteği uygulanabilmesi için, kredinin veya finansmanın teşvik belgesi kapsamı yatırım için kullanıldığının tespitini, kullanım bilgilerini ve vadesi gelmemiş ödemeleri ihtiva eden itfa planını da içeren yeminli mali müşavir raporunun veya krediye ya da finansmana aracılık eden yurt içindeki bankanın talebinin, E-TUYS uygulaması üzerinden yüklenmesi ve Bakanlıkça yapılacak değerlendirme sonucunda talebin uygun görülmesi gerekmektedir.

(2) Yurtdışında yerleşik aracı kurumlardan kullanılan ve Bakanlıkça uygun görülen yatırım kredilerine ya da yatırımın finansmanına ait ana para, faiz veya kâr payının itfa planında belirtilen vadesinde ödenmesini müteakip, buna ilişkin yeminli mali müşavir raporunun veya krediye ya da finansmana aracılık eden banka tarafından hazırlanacak faiz veya kâr payı desteği talep çizelgesinin vadeyi takip eden on işgünü içerisinde E-TUYS uygulaması üzerinden sisteme yüklenmesi gerekmektedir. Bakanlıkça yapılacak değerlendirme sonucunda uygun görülenlerle ilgili faiz veya kâr payı desteği ödemeleri, vadeyi takip eden ödeme döneminde yapılır.

(3) Dış kredi ile gerçekleştirilecek yatırımlarda faiz veya kâr payı desteği ödemesi, vade tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru dikkate alınarak yapılır.

Hibe desteği müracaat usul ve esasları

MADDE 11 –

(1) Hibe desteğinden yararlanılabilmesi için Bakanlığa yapılacak müracaatta kullanıcılar tarafından E-TUYS uygulamasında yer alan tanımlı alanların doldurulması ve Bakanlıkça talep edilmesi halinde ilgili belgelerin sisteme yüklenmesi gerekir.

Hibe desteği uygulama esasları

MADDE 12 –

(Mülga: RG-18/12/2021-31693)

Sigorta primi işveren hissesi desteği

MADDE 13 –

(Değişik: RG-18/12/2021-31693)

(1) Sigorta primi işveren hissesi desteği uygulamasına, kısmen işletmeye geçildiğinin tespit edilmesi veya tamamlama vizesinin yapılmasını müteakip yatırımcıya ait bilgilerin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesini takip eden aydan itibaren başlanır ve uygulamanın ilk başladığı ay esas alınarak yatırım teşvik belgesinde belirtilen süre kadar yararlandırıldıktan sonra uygulamaya son verilir.

(2) (Değişik cümle: RG-1/10/2022-31970) Kısmen işletmeye geçişe istinaden sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanılabilmesi için kullanıcılar tarafından E-TUYS uygulamasında yer alan tanımlı alanların doldurulması, ilave istihdam ve yatırım harcamalarına ilişkin yeminli mali müşavir raporu ile Bakanlıkça talep edilmesi halinde ilgili belgelerin sisteme yüklenmesi gerekir. Kullanıcı talebini müteakip kısmen işletmeye geçildiği ve ilave istihdam sağlandığı Bakanlıkça görevlendirilen en az iki eksper tarafından yatırım yerinde tespit edilir ve tespite ilişkin ekspertiz raporu onaylanarak birinci fıkrada belirtilen şekilde sigorta primi işveren hissesi desteği uygulaması başlatılır.

(3) Kısmen işletmeye geçişe ilişkin tespit işlemi azami yılda bir defa yapılabilir.

Müeyyide

MADDE 14 –

(1) Destek uygulaması için, sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlenmesi veya kullanılması, yanlış ve yanıltıcı bilgi verilmesi halinde, yararlanılan desteklerin tamamı 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde geri alınır.

Destek ödemeleri

MADDE 15 –

(1) Bakanlıkça yapılacak nitelikli personel desteği, enerji desteği, faiz veya kar payı desteği ve hibe desteği ödemeleri, yatırımcının;

a) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmaması veya tecil ve/veya taksitlendirilmesi ya da yapılandırılması ve yapılandırmanın bozulmamış olması,

b) 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı tahsilat dairelerine müracaat tarihinden önceki on beş gün içerisinde vadesi geçmiş borcunun bulunmaması,

koşuluyla, genel bütçeden ayrılan kaynaktan yapılır.

Diğer hükümler

MADDE 16 –

(1) Nitelikli personel desteği, hibe desteği ve enerji desteği ödeme dönemleri, Şubat, Mayıs, Ağustos ve Kasım aylarıdır.

(2) Bütçe imkanları, Hazine nakit dengesi veya diğer zorunlu haller nedeniyle ödeme tarihlerinde Bakanlıkça değişiklik yapılabilir.

(3) Bu Tebliğde yer almayan uygulamaya yönelik hususlar, yürürlükteki 15/6/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile 20/6/2012 tarihli ve 28329 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2012/1) ve ilgili diğer mevzuat hükümleri dikkate alınarak sonuçlandırılır.

(4) (Ek: RG-28/7/2020-31199)  2016/9495 sayılı Kararın 12 nci maddesinin on altıncı fıkrası kapsamında değerlendirilebilecek araştırma ve geliştirme harcamaları, 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun uygulamasına ve denetimine ilişkin usul ve esasların düzenlendiği 10/8/2016 tarihli ve 29797 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği hükümleri esas alınarak belirlenir.

Yürürlük

MADDE 17 –

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 18 –

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

17 Aralık 2021 CUMA                     Resmî Gazete                            Sayı : 31692

TEBLİĞ

Tarım ve Orman Bakanlığından:

SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ DESTEKLEME TEBLİĞİ

(TEBLİĞ NO: 2021/48)

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Tebliğin amacı; 10/11/2021 tarihli ve 4760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2021 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemeler ve 2022 Yılında Uygulanacak Gübre ve Sertifikalı Tohum Kullanım Desteklerine İlişkin Karar kapsamında su ürünleri yetiştiriciliği yapanlara verilecek su ürünleri desteği ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Tebliğ, Bakanlıktan onaylı su ürünleri yetiştiricilik belgesine sahip, Su Ürünleri Bilgi Sistemine (SUBİS) kayıtlı yetiştiricilere yapılacak su ürünleri desteği ile ilgili hususları kapsar.

(2) Kamu kurum ve kuruluşları bu Tebliğ kapsamındaki desteklemelerden yararlanamaz.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Tebliğ, 10/11/2021 tarihli ve 4760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2021 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemeler ve 2022 Yılında Uygulanacak Gübre ve Sertifikalı Tohum Kullanım Desteklerine İlişkin Kararın 4 üncü maddesinin yedinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

b) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünü,

c) Dijital tarım pazarı (DİTAP): Yetiştiriciler ile alıcıların bir araya gelmesinin sağlandığı Bakanlıkça oluşturulan dijital platformu,

ç) Dijital tarım pazarı (DİTAP) satış sözleşmesi: DİTAP platformunda yer alan ve yetiştiriciler ile alıcılar arasında yapılan satış sözleşmesini,

d) Entansif yetiştiricilik: Tamamen dıştan yemlemeye dayalı yoğun yetiştiriciliği,

e) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe müdürlüklerini,

f) Kapalı sistem üretim: Üretimde kullanılan suyun, mekanik ve biyolojik araçlar serisinin kullanılarak dışkı ve yem artıklarının uzaklaştırılması, kalite ve kimyasal yapı bakımından oksijence zenginleştirilmesi, karbondioksitin uçurulması, ozon ve/veya UV ile muamele gibi bazı işlemlere tabi tutulduktan sonra yetiştiricilik sisteminde tekrar kullanımı esasına dayanan, daha az su kullanımı, birim hacimden yüksek verim, daha iyi büyüme ve yemden daha fazla yararlanmayı sağlayan, yer ve tür serbestisi olan ve daha az çevresel etki ile ürün alabilmeyi temin eden tam kontrollü su ürünleri yetiştiricilik sistemini,

g) Karar: 10/11/2021 tarihli ve 4760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2021 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemeler ve 2022 Yılında Uygulanacak Gübre ve Sertifikalı Tohum Kullanım Desteklerine İlişkin Kararı,

ğ) Kilogram üstü alabalık: Hasat edildiğinde 1 adedinin canlı ağırlık artışı 1.25 (bir kilo iki yüz elli gram) kilogram ve üzeri ağırlıkta olan tüm alabalık türlerini,

h) Kuluçkahane: Su ürünleri damızlık materyallerinden yumurta ve yavru materyal elde etmek üzere kurulan ve Bakanlıktan onaylı kuluçkahane işletmelerini,

ı) Satış belgesi: İşletmede yetiştirilen balıkların hasat edilerek satışının yapıldığını gösteren satış faturasının aslı, ikinci sureti veya e-fatura, perakende satış fişi ya da müstahsil makbuzunu,

i) Su Ürünleri Bilgi Sistemi (SUBİS): Bakanlık bünyesinde kurulu bulunan su ürünleri yetiştiriciliği ile ilgili bilgilerin merkezi bir veri tabanında toplandığı su ürünleri kayıt sistemini,

j) Su ürünleri kuluçkahane belgesi: Su ürünleri damızlık materyallerinden yumurta/yavru materyaller elde etmek için kurulan işletmelere Bakanlıkça verilen geçerli belgeyi,

k) Su ürünleri yetiştiriciliği: Su ürünlerinin entansif olarak yetiştirilmesini,

l) Su ürünleri yetiştiricilik belgesi: Su ürünleri üretim faaliyetinde bulunan yetiştiricilere Bakanlıkça verilen geçerlilik süresi devam eden belgeyi,

m) Yavru balık adaptasyon işletmesi: Yavru balıkların, büyütülecekleri iç su ve deniz kaynaklarına adapte olmaları amacıyla kurulan tesisleri,

n) Yetiştiricilik işletmesi: Bakanlıktan onay alınarak su ürünleri yetiştiriciliğinin yapıldığı yerleri,

o) Yetiştirici/üretici: Kamu kurum ve kuruluşları hariç, Bakanlıkça su ürünleri yetiştiriciliği faaliyetinde bulunmak üzere izin verilen gerçek ve tüzel kişileri,

ö) Yetiştirici/üretici örgütü: 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu ile 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş su ürünleri yetiştiriciliği konusunda faaliyet gösteren ve merkez birliği düzeyinde örgütlenmiş üretici merkez birliği, üretici birlikleri ve kooperatifleri,

ifade eder.

Su ürünleri desteği

MADDE 5 –

(1) Su ürünleri yetiştiriciliği yapanlara su ürünleri yetiştiriciliği desteklemesi aşağıda belirtilen esaslara göre verilir:

a) Ürün desteklemesi kapsamındaki türler; alabalık, sazan, midye ve yeni türler (mersin, kalkan, fangri, mercan, sinagrit, lahoz, sivri burun karagöz, minekop, eşkine, sargoz, mırmır, sarıağız, sarıkuyruk, trança, yayın, şabut, karabalık, yılan balığı, tilapya, kerevit, karides, sülük, karadeniz alası, kırmızı benekli alabalıklar), DİTAP desteklemesi kapsamında türler; iç piyasaya satılmak üzere yetiştiricilik faaliyeti ile üretilen ve üretildiği belgelenen tüm türlerdir.

b) Su ürünleri yetiştiricilik belgesi bulunan ve (a) bendinde belirtilen türlerin entansif şekilde yetiştiriciliğini yapan, midye yetiştiriciliği yapan, kapalı sistemde su ürünleri yetiştiricilik projesine sahip olup projesine uygun olarak (a) bendinde belirtilen türlerin üretimini yapan ve kilogram üstü alabalık yetiştiren üreticilere Kararda belirlenen destekleme birim fiyatı kadar destekleme yapılır.

c) (b) bendinde belirtilen desteklemelerden yararlanmayan ve elektrik enerjisi ile çıkardığı yer altı suyu ya da enerji kullanmadan kaynak suyunu kullanarak daha çok iç tüketim amaçlı toprak havuzlarda küçük ölçekli yetiştiricilik yapan üreticilere yılda en fazla 30.000 kilograma kadar Kararda belirlenen birim fiyatı kadar destekleme yapılır.

ç) Ürünlerini, DİTAP uygulaması üzerinden sözleşmeli olarak pazarlayan üreticilere, Kararda belirlenen destekleme birim fiyatı kadar destekleme yapılır.

d) Bir işletmenin ürün desteğinden yararlanabileceği miktarın hesaplanmasında uyulacak esaslar şunlardır:

1) DİTAP desteklemesi hariç olmak üzere, denizlerde Bakanlıkça belirlenmiş olan aynı potansiyel alanda, aynı baraj gölünde veya bölgelere ayrılmış baraj göllerinde aynı bölge içerisinde, aynı gerçek ve tüzel kişilere ait birden fazla yetiştiricilik işletmesi var ise bu işletmeler tek bir işletme olarak kabul edilir ve destekleme ödemesi buna göre yapılır.

2) Desteklemede, denizlerde Bakanlıkça belirlenmiş olan aynı potansiyel alanda, aynı baraj gölünde veya bölgelere ayrılmış baraj göllerinde aynı bölge içerisinde, aynı gerçek ve tüzel kişilere ait birden fazla yetiştiricilik işletmesi ile ilgili olarak Kararın yayım tarihinden önceki tesis sahipleri esas alınır. Kararın yayımlandığı tarihten sonra bu tesislerle ilgili devirler destekleme kapsamı dışındadır.

3) Karar gereğince, bir işletmenin desteklemeden faydalanabileceği en fazla miktar; (c) bendindeki toprak havuzlarda balık yetiştiriciliği desteklemesi için yılda 30.000 kilogram, (b) bendindeki desteklemeler için yılda 350.000 kilogram, (b) bendindeki desteklemeler ile birlikte (c) bendindeki desteklemeden aynı anda yararlanılması durumunda (c) bendindeki destekleme miktarı 30.000 kilogramı geçmemek kaydıyla toplam 350.000 kilogram, (ç) bendindeki DİTAP desteklemesi için işletmenin yıllık proje kapasitesi ile sınırlıdır.

4) DİTAP desteklemesi kapsamında, sözleşmeye konu ürüne ait ibraz edilen satış belgelerinde yer alan satış tarihi ve satış miktarının DİTAP satış sözleşmesi ile uyumlu olması şartı aranır.

5) DİTAP desteklemesinden yararlanacak gerçek kişiye veya tüzel kişiliğe sahip yetiştiricilik işletmeleri, kendilerine ait başka işletme ile veya ortaklarından en az bir tanesi aynı olan farklı bir işletme ile arasında düzenlediği satış sözleşmeleri destekleme kapsamı dışındadır.

6) İşletmenin su ürünleri yetiştiricilik belgesinde, tesis (proje) kapasitesi (ton/yıl) için belirtilen mevcut durumdaki kapasite dikkate alınır.

7) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde istenen satış belgelerindeki kilogram fiyatları Su Ürünleri Yetiştiricileri Üretici Merkez Birliğinin görüşü alınarak Bakanlık tarafından açıklanacak ürünün kilogram/maliyet değerinin %75’inden düşük olan satış belgeleri ile kilogram/maliyet değerinin %50’sinden düşük olan balık yemine ait faturalar destekleme kapsamı dışındadır.

8) Ürüne ait satış belgelerinde ve/veya hasat tespit tutanağında belirtilen miktar, bu miktarın hesaplanmasında; (j) bendinde belirtilen canlı ürünlere ait satış belgeleri hariç, yetiştiricilik işletmeleri arasında yapılan ürün alışverişlerine ait satış belgelerindeki miktarlar hesaplamaya dahil edilmez.

9) Yetiştirilen türe göre hasat edildiği ağırlığa ulaşması için balık besleme bilimi bakımından gerekli olan yeme ait fatura dikkate alınır.

10) Yetiştiriciliği yapılan ürünün büyüme süresi dikkate alınır.

11) İşlenmek suretiyle fileto veya füme olarak satışı yapılan ürünlerde, ürüne ait faturalarda belirtilen miktarın 2 (iki) katı, içi temizlenmiş ürünlerde ise ürüne ait faturalarda belirtilen miktarın 1,25 (Bir tam yüzde yirmi beş) katı dikkate alınır.

12) Bakanlıktan yavru balık üretme izni olan işletmeler ile ihtiyacı olan yavruyu Bakanlığın izni ile bir defaya mahsus olarak doğadan toplayarak üretime başlayan işletmeler ve (h) bendinde belirtilen şekilde üretim yapan işletmeler hariç olmak üzere, son satışın yapıldığını gösteren satış belgelerindeki miktardan, aynı ürüne ait ilk hasat için düzenlenen satış belgelerindeki veya hasat tespit tutanağındaki miktar düşüldükten sonra kalan miktar dikkate alınır.

13) İlk defa yetiştiriciliğe başlayan işletmeler ile kapasite artırımında bulunan işletmelere yetiştiricilik belgesi düzenlenebilmesi için işletmeye konulan yavru balıkların tespitinin yapılması şartıyla işletmeye geliş tarihi, diğer mevcut işletmelerde ise yavru balıkların işletmeye geliş tarihi, balıkların büyüme süresinin başlangıcı olarak esas alınır.

e) Aynı işletmede birden çok türün yetiştirilmesi halinde, (d) bendinin (3) numaralı alt bendinde belirtilen kapasite sınırlamaları bu işletmeler için de geçerli olup bu durumdaki işletme sahipleri, il/ilçe müdürlüğüne, ürünlerini hasat etmeden önce müracaat ederek, yetiştirdiği türlerle ilgili tespit yaptırmak zorundadır.

f) Yetiştirdiği ürünlerini fileto veya füme olarak Bakanlıktan onaylı işletmelerde işlenmesi suretiyle pazarlayanların işlenmiş ürünlerine ait satış faturaları, satış belgesi olarak kabul edilir.

g) İşletmesinde yetiştirdiği yavru balıkları başka işletmelerden satın alanlar, bu balıkları Bakanlıktan izinli kuluçkahanelerden, su ürünleri yetiştiricilik belgesinde yavru üretim izni olan işletmelerden, yavru balık adaptasyon işletmesinden, üniversite veya araştırma enstitülerine ait kuluçkahanelerden temin ederler.

ğ) İşletmesinde yetiştirdiği yavru balıkları, Bakanlıktan yavru balık üretme izni olan kendisine ait başka bir işletmeden veya kendisine ait başka bir yavru balık adaptasyon işletmesinden temin edenler, yavrunun temin edildiği işletmenin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne, Ek-1’de yer alan Su Ürünleri Yavru Balık Tespit Tutanağını düzenletmek ve bu tutanağı yavru balıkların götürüldüğü işletmenin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne ibraz etmek zorundadır.

h) Karada ve baraj göllerinde kurulu olan alabalık yetiştiricilik işletmelerinden, projesinde yavru üretim izni olmadığı halde, başkasına satmamak kaydıyla, sadece işletmesinin ihtiyacı olan yavruyu kendi işletmesinde üreten işletmeler, il/ilçe müdürlüğüne müracaat ederek Ek-1’de yer alan Su Ürünleri Yavru Balık Tespit Tutanağını düzenletmek zorundadır.

ı) Kilogram üstü alabalık üretmek isteyen yetiştiricilerin, il/ilçe müdürlüğüne müracaat ederek proje değişikliğine gerek kalmaksızın kilogram üstü alabalık yetiştiriciliği yapma talebinde bulunması ve mevcut durumlarını Ek-6’da yer alan Kilogram Üstü Alabalık Tespit Tutanağı ile tespit ettirmeleri zorunludur. Kilogram üstü alabalık hasat edecek yetiştiricilerin il/ilçe müdürlüğüne başvurarak Ek-7’de yer alan Kilogram Üstü Alabalık Hasat Tespit Tutanağını düzenlettirmeleri ve bu ürünler için düzenlenecek satış belgelerinde de ürünün kilogram üstü olduğunu belirtmeleri zorunludur.

i) Yetiştirilen ürünlerin büyüme sürelerinin belirlenmesinde, yetiştiriciliği yapılan tür, bölgenin çevre özellikleri ve yetiştirme sistemi il müdürlüğünce göz önünde bulundurulur.

j) Balıkları işletmesine yavru balık olarak değil de daha büyük ve değişik ağırlıklarda koymak suretiyle yetiştiricilik yapanların; balıkların temin edildiği işletmenin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne düzenlettirecekleri Ek-2’de yer alan Su Ürünleri Hasat Tespit Tutanağında “canlı” ibaresinin belirtilmesi zorunludur. Bu belge, balıkların götürüldüğü işletmenin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne ibraz edilir ve bu balıklar il/ilçe müdürlüğü elemanları nezaretinde işletmeye bırakılır. Hasat tespit tutanağı üzerine balıkların bırakıldığı tarih, saat, tür ve miktarı kaydedilerek imzalanır. Yetiştiricilerin balıklarını başkasına ait işletmeden temin etmeleri halinde, satış belgesinde “canlı” ibaresinin de yer alması zorunludur. Bu kapsamda kilogram üstü alabalık desteklenmesinden;

1) İç sularda yetiştirilip denizlere taşınarak büyütülmesine devam edilen canlı balıklar,

2) İç sularda yetiştiriciye ait tesiste yavrudan kilogram üstü ağırlığa kadar getirilen canlı balıklar,

3) İç sularda, kendisine ait veya başkasına ait yetiştiricilik tesisinden taşınarak büyütülmesine devam edilen canlı balıklar,

desteklenir.

4) Denizde yapılacak yetiştiricilik faaliyetlerinde, deniz işletmelerine denizdeki başka bir işletmeden değişik ağırlıklarda canlı balık gönderilmesi durumunda sadece canlı balığı gönderen tesis desteklemelerden faydalanır.

k) Ürünleri için hasat tespit tutanağı düzenletmesi zorunlu olan yetiştiriciler, il/ilçe müdürlüğüne, ürününü hasat etmeden en az beş gün önce dilekçe ile müracaat etmek zorundadır. Hasat edilen balığın ortalama ağırlığı yazılmak suretiyle düzenlenen hasat tespit tutanağı, en az iki görevli tarafından, üç suret tanzim edilerek iki sureti ürün sahibine verilir.

l) Desteklemeden yararlanmak isteyen yetiştiriciler, en geç 24/12/2021 tarihi mesai bitimine kadar, yetiştiricilik tesisinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne müracaat etmek ve bu Tebliğ kapsamında istenen belgeleri teslim etmek zorundadır. Belirtilen son müracaat tarihine kadar müracaatta bulunmuş yetiştiricilerin, Aralık ayına ait satış belgeleri veya hasat tespit tutanakları en geç 7/1/2022 tarihi mesai bitimine kadar teslim edilebilir.

Müracaat

MADDE 6 –

(1) Desteklemeden yararlanmak isteyen üreticiler, faydalanmak istedikleri su ürünleri desteği için aşağıdaki belgelerden gerekli olanlarla yetiştiricilik tesisinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne müracaat ederler:

a) Ek-3’te yer alan Su Ürünleri Yetiştiriciliği Destekleme Müracaat Dilekçesi.

b) Yetiştirdiği ürünün satın alındığını gösteren satış belgesi ve/veya Ek-1’de yer alan Su Ürünleri Yavru Balık Tespit Tutanağı (son müracaat tarihine kadar istendiği zaman).

c) Hasat edilen ürünün satıldığını gösteren satış belgesi ve/veya Ek-2’de yer alan Su Ürünleri Hasat Tespit Tutanağı (son müracaat tarihine kadar istendiği zaman).

ç) Ek-7’de yer alan Kilogram Üstü Alabalık Hasat Tespit Tutanağı.

d) Su ürünleri yetiştiriciliği ile ilgili üretici birliği veya kooperatife üyelik belgesi (Bulunmayan yerlerde bu belge istenmez).

e) İşletmesinde yetiştirdiği balığın satın alındığı işletmenin kuluçkahane, yavru balık adaptasyon işletmesi veya işletmesinde yavru üretim izninin olduğu su ürünleri yetiştiricilik belgesinin sureti, yavru balıkların üniversite veya araştırma kuruluşlarından temin edilmesi halinde ise bu kurumlar tarafından satışın yapıldığını gösterir belge.

f) Proje kapasiteleri 10 ton/yıl üzerinde olan üreticilerin kullandıkları yeme ait fatura (son müracaat tarihine kadar istendiği zaman).

g) Yetiştiricilik belgesi fotokopisi.

ğ) Desteklemeden yararlanacak su ürünleri yetiştiricilik işletmesinin 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında ödenecek ceza borcu olmadığını gösterir belge ile su/su alanı kira borcu olmadığını gösterir belge.

h) Üretim yılına ait tesis denetim formu.

ı) İlk defa yetiştiriciliğe başlayan işletmeler için yetiştiricilik belgesi düzenlenmesi amacıyla işletmeye konulan yavru balıklara ilişkin tespit tutanağı.

i) DİTAP uygulama sisteminde düzenlenen satış sözleşmesi.

İl/ilçe müdürlüğü tarafından yapılacak iş ve işlemler

MADDE 7 –

(1) Desteklemeden yararlanmak üzere yapılan müracaatlar, il/ilçe müdürlüğü tarafından bu Tebliğ kapsamında istenen belge ve belgelerdeki bilgiler kontrol edilerek SUBİS’e kaydedilir ve veri girişleri yapılır.

(2) İl/ilçe müdürlüğü tarafından, SUBİS’e girilen bilgiler esas alınarak, Ek-4’te yer alan Su Ürünleri Destekleri İcmal-1’ler oluşturulur. Oluşturulan İcmal-1’ler il/ilçe müdürlüğü ilan panosunda, her dönem sonunu takip eden ilk beş mesai günü askıya çıkarılır. Askıya çıkarma ve indirme işlemi en az iki görevli tarafından tutanağa bağlanır.

(3) İcmal-1’lere yapılacak itirazlar askı süresi içinde il/ilçe müdürlüğüne yapılır. İtirazlar askı süresi içinde değerlendirilerek il/ilçe müdürlüğü tarafından karara bağlanır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise İcmal-1’ler kesinleşmiş kabul edilir.

(4) İlçe müdürlüğünce düzenlenen İcmal-1’ler askıdan indirilmesini müteakip onaylanarak en geç beş iş günü içinde il müdürlüğüne gönderilir.

(5) İl müdürlüğüne gelen onaylı İcmal-1’ler, SUBİS’teki kayıtları üzerinden kontrol edilir ve Ek-5’te yer alan Su Ürünleri Destekleri İcmal-3’ler düzenlenip onaylanarak beş iş günü içerisinde Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğüne gönderilir.

Üye yetiştiricilerden kesinti

MADDE 8 –

(1) Yetiştirici örgütlerine üyelik şartı aranan destekleme ödemelerinde, merkez birliğini kurmuş olan; 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununa göre kurulmuş üretici birlikleri ve/veya 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş olan ve Bakanlıkça kuruluşuna izin verilen su ürünleri kooperatif üyelerinden, hizmet bedeli olarak, hak ettikleri desteklerin % 2’si oranında birim kooperatif veya il/ilçe birliklerine, bu bedelin içerisinden de % 20’si oranında üst kooperatif veya merkez birliğine Çiftçi Örgütlerini Güçlendirme adı altında, ayrıca su ürünleri yetiştiriciliği desteklemelerinden yararlanan tüm üreticilerden balıkçılık ve su ürünleri tanıtım faaliyetlerinde kullanılmak üzere % 1 oranında merkez birliğine kesinti yapılır.

Ödemelerin aktarılması

MADDE 9 –

(1) Bu Tebliğde yer alan desteklemelerden faydalanacak örgütlü üreticilere; merkez birliklerine üye olmaları ve üye olduklarına dair belgeyi müracaat sırasında ibraz etmeleri koşuluyla 8 inci maddede belirtilen oranlarda kesinti yapıldıktan sonra kalan miktar doğrudan ödenir.

Yetki ve denetim

MADDE 10 –

(1) Bu Tebliğde yer almayan hususlarda ve taşrada oluşacak problemlerin çözümünde, Kararda ve bu Tebliğde belirtilen hususlara aykırı olmamak koşuluyla il/ilçe müdürlüğü yetkilidir.

(2) İl/ilçe müdürlüğü bu Tebliğ kapsamındaki desteklemelerle ilgili üretim süreci dahil her türlü denetimi yapmaya ve buna ilişkin bilgi ve belge istemeye yetkilidir.

(3) Bu Tebliğde belirtilen desteklemelerle ilgili hususlarda il/ilçe müdürlüğü tarafından yapılan denetimlerde, ilgililer gerekli kolaylığı göstermek ve her türlü bilgi ve belgeyi vermek zorundadır.

(4) Destekleme ödemelerinin denetimini sağlayacak tedbirleri almaya Bakanlık yetkilidir. Bu amaçla yapılacak çalışmalarda gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kooperatifler, ziraat odaları ve birliklerin hizmetlerinden yararlanılır.

Haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 11 –

(1) Bu Tebliğde belirtilen yetkili merciler, yetki alanına giren verilerin kayıt sistemine doğru girilmesinden, kendilerine ibraz edilen belgelerin yetkileri kapsamında kontrolünden ve kendi hazırladıkları belgelerden doğrudan sorumludur. Desteklemeden yararlanmak üzere ibraz edilen belgelerin sorumluluğu ilgilisine aittir. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyerek haksız yere ödemeye neden olanlar ile haksız yere ödemelerden yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullananlar hakkında gerekli idari işlemler yapılarak hukuki ve cezai süreç başlatılır.

(2) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte anılan Kanun hükmüne göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

(3) Bu Tebliğ ile belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen üreticiler haksız ödemenin tespit edildiği tarihten itibaren beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar. Bunun takibinden il/ilçe müdürlükleri sorumludur.

(4) İdari hata sonucu ödenip, geri tahsil edilmesi gereken ödemelerden, üretici kendisine tebliğ edilen süre içerisinde ödeme yapar ise gecikme zammı alınmaz. Ancak söz konusu ödeme tebliğ edilen süre içerisinde yapılmaz ise tebliğ tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır.

Sorumluluk

MADDE 12 –

(1) Desteklemeden yararlanmak üzere bu Tebliğ gereği ibraz edilen bilgi ve belgelerin doğruluğundan öncelikle belgeyi ibraz eden ve yetkileri kapsamında onaylayan ve verileri giren kişi ve kurumlar sorumludur. Destekleme ödemesi yapılan belgeler, istenildiğinde ibraz edilmek üzere, ilgili birimler tarafından beş yıl süre ile saklanır.

Kaynak aktarımı ve ödemeler

MADDE 13 –

(1) Karar kapsamında yapılan destekleme ödemeleri kamu kaynağı olduğundan, hak sahibinin hesabına aktarılmadan önce haciz/icra, temlik ve benzeri işlemler yapılmaz.

(2) Desteklemeler için gerekli kaynak, bütçede hayvancılığın desteklenmesi için 2022 yılında ayrılan ödenekten karşılanır ve gerekli paranın aktarılmasını müteakip Bakanlık tarafından Banka aracılığı ile ödenir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 14 –

(1) 01/12/2020 tarihli ve 31321 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Ürünleri Yetiştiriciliği Destekleme Tebliği (Tebliğ No: 2020/39) yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 15 –

(1) Bu Tebliğ 1/1/2021 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 16 –

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

Resmî Gazete Tarihi: 11.12.2021 Resmî Gazete Sayısı: 31686

BEŞERî TIBBİ ÜRÜNLER RUHSATLANDIRMA YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; beşerî tıbbi ürünlerin istenen etkililik ve güvenliliğe ve gereken kaliteye sahip olmalarını sağlamak üzere, ruhsatlandırma işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar ile ruhsatlandırılmış beşerî tıbbi ürünlere ilişkin uygulamaları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, endüstriyel olarak hazırlanmış veya endüstriyel proses içeren bir yöntemle üretilmiş olan beşerî tıbbi ürünler ile bunlar için ruhsat başvurusunda bulunan veya ruhsat verilmiş olan gerçek ve tüzel kişileri kapsar.

(2) Bu Yönetmelik;

a) Sadece bir hasta için reçeteye göre eczanede hazırlanan majistral olarak adlandırılan her türlü tıbbi ürünü,

b) Bir farmakopenin formüllerine uygun olarak eczane tarafından doğrudan hastaya sunulmak amacıyla hazırlanan ofisinal olarak adlandırılan her türlü tıbbi ürünü,

c) 13/4/2013 tarihli ve 28617 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İlaç ve Biyolojik Ürünlerin Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydıyla araştırma ve geliştirme çalışmalarında kullanılması amaçlanan tıbbi ürünleri,

ç) Yetkili üretici tarafından ileri işlemlerde kullanılması amaçlanan yarı mamul ürünleri,

d) Kapalı kaynak halinde hazırlanan her türlü radyonüklidleri,

e) Endüstriyel proses içeren bir yöntemle hazırlanmış olan plazma ve plazma ürünleri hariç, insan orijinli tam kan, plazma veya kan fraksiyonlarını,

f) Geleneksel bitkisel tıbbi ürünleri,

g) Homeopatik tıbbi ürünleri,

ğ) Özel tıbbi amaçlı gıdaları,

h) İleri tedavi tıbbi ürünlerini,

ı) (Ek: RG-24/9/2022-31963) Tıbbi çayları,

i) (Ek: RG-24/9/2022-31963) Aromaterapide kullanılan tıbbi ürünleri,

kapsamaz.

(3) Tüm özellikleri dikkate alındığında, bir ürünün beşerî tıbbi ürün tanımına ve ilgili diğer mevzuat kapsamındaki bir ürün tanımına girebileceği konusunda şüphe olması durumunda, bu Yönetmeliğin hükümleri geçerlidir.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik; 14/5/1928 tarihli ve 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu, 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi, 11/4/2007 tarihli ve 5624 sayılı Kan ve Kan Ürünleri Kanununun 6 ncı maddesi ile 15/07/2018 tarihli ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 508 inci ve 796 ncı maddeleri hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Ambalaj bilgileri: İç veya dış ambalaj üzerindeki bilgileri,

b) (Değişik ibare: RG-24/9/2022-31963) Beşerî tıbbi ürün (ilaç):

1) İnsanlardaki hastalığı tedavi edici veya önleyici özelliklere sahip olarak sunulan veya,

2) Farmakolojik, immünolojik veya metabolik etki göstererek fizyolojik fonksiyonları düzeltmek, iyileştirmek, değiştirmek veya tıbbi teşhis amacıyla insanlarda kullanılan veya insana uygulanan,

madde veya maddeler kombinasyonunu,

c) Beşerî tıbbi ürünün ismi: Beşerî tıbbi ürünün yaygın ismi ile karışmasını engelleyecek şekilde icat edilmiş olan ticari ismini veya beşerî tıbbi ürünün ruhsat veya izin sahibinin ismi veya ticari marka ile birlikte verilen yaygın veya bilimsel ismini,

ç) Beşerî tıbbi ürünün kullanımı ile ilgili riskler:

1) Hastaların sağlığı veya halk sağlığı bakımından beşerî tıbbi ürünün kalite, güvenlilik ve etkililiğiyle ilgili riskleri veya,

2) Çevre üzerinde istenmeyen etkilere neden olabilecek riskleri,

d) Beşerî tıbbi ürünün yitiliği: Farmasötik şekle bağlı olarak, beşerî tıbbi ürünün her bir dozaj biriminin, birim hacminin veya birim ağırlığının içerdiği etkin madde/maddelerin kantitatif miktarını,

e) Bitkisel drog: Kullanılan tıbbi bitkilerin binominal sisteme göre verilmiş botanik adı, cins, tür, alt tür, varyete, otörü ve kullanılan bitki kısmının bilimsel adı ile beraber verilmek üzere işlem görmemiş hâlde çoğunlukla kurutulmuş, bazen taze, bütün, parçalanmış veya kesilmiş bitkileri veya bitki parçalarını, algleri, mantarları, likenleri ve özel bir işleme tabi tutulmamış bazı eksudatları,

f) Bitkisel preparat: Bitkisel drogların ekstraksiyon, distilasyon, sıkma, fraksiyonlama, saflaştırma, yoğunlaştırma veya fermantasyon gibi işlemlere tabi tutulmaları sonucunda elde edilmiş olan ufalanmış veya toz edilmiş bitkisel drogları, tentürleri, ekstreleri, uçucu yağları, özsuları ve işlenmiş eksudatlar hâlindeki preparatları,

g) Bitkisel tıbbi ürün: Etkin madde/maddeler olarak bir veya birden fazla bitkisel drogu, bitkisel preparatı ya da bu bitkisel preparatlardan bir veya birden fazlasının yer aldığı karışımları ihtiva eden tıbbi ürünü,

ğ) Bitmiş ürün: Bütün üretim aşamalarından geçmiş, son ambalajı içinde kullanıma hazır beşerî tıbbi ürünü,

h) Biyobenzer tıbbi ürün: Ruhsatlı bir referans biyolojik tıbbi ürün ile kalite, etkililik ve güvenlilik açısından yüksek düzeyde benzerlik gösteren beşerî tıbbi ürünü,

ı) Drog: Doğal kaynaklı ilaç hammaddesini,

i) Eşdeğer tıbbi ürün: Etkin madde/maddeler açısından referans tıbbi ürün ile aynı kalitatif ve kantitatif terkibe ve aynı farmasötik şekle sahip olan ve biyoeşdeğerliğinin uygun biyoyararlanım çalışmaları ile kanıtlandığı tıbbi ürünü (Bir etkin maddenin farklı tuzları, esterleri, eterleri, izomerleri, izomer karışımları, kompleksleri veya türevleri, güvenlilik veya etkililik açısından özellikleri belirgin şekilde farklı olmadığı sürece etkin madde ile aynı kabul edilirler. Böyle durumlarda, ruhsatlandırılmış etkin madde/maddelerin farklı tuzlarının, esterlerinin ya da türevlerinin güvenliliği veya etkililiğinin kanıtlanması için ilave bilgiler başvuru sahibi tarafından sunulur. Hemen salım sağlayan çeşitli oral farmasötik şekiller tek ve aynı farmasötik şekil olarak değerlendirilir. Başvuru sahibinin eşdeğer tıbbi ürünle ilgili kılavuzlarda ayrıntılı olarak tanımlanan ilgili kriterleri yerine getirmesi durumunda biyoyararlanım çalışmaları sunmasına gerek yoktur.),

j) Etkin madde: Bir beşerî tıbbi ürünün üretiminde kullanılması planlanan, üretiminde kullanıldığında fizyolojik fonksiyonları düzeltmek, iyileştirmek veya değiştirmek veya tıbbi teşhis amacıyla farmakolojik, immünolojik veya metabolik etki göstermek üzere ürünün etkin bileşeni olan madde ya da maddeler karışımını,

k) Farmakope: Türk Farmakopesi (Avrupa Farmakopesi Adaptasyonu), Avrupa Farmakopesi, Amerikan Farmakopesi, İngiliz Farmakopesi ve Japon Farmakopesini; bu farmakopelerin uygulanabilir olmadığı durumlarda ise Kurum tarafından uygun bulunan farmakopeyi,

l) Farmasötik şekil: Beşerî tıbbi ürünün kullanım amacına uygun olarak üretilmiş takdim şeklini,

m) Gümrük Birliği Alanı: Türkiye ile Avrupa Birliği arasında Gümrük Birliğini tesis eden 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararının 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında tanımlanan Gümrük Birliği Gümrük Alanını,

n) Hibrit başvuru: Kısmen referans ürünün verileri ve kısmen de yeni ürüne ait çalışmalardan elde edilen veriler ile yapılan ruhsat başvurusunu,

o) İmmünolojik beşerî tıbbi ürün:

1) Kolera aşısı, BCG, çocuk felci aşıları ve çiçek aşısı gibi aktif bağışıklık oluşturmak için kullanılan ajanları, özellikle tüberkülin ve tüberkülin PPD, Schick ve Dick Testleri için toksinler ve brusella dâhil bağışıklık durumunu teşhis etmek için kullanılan ajanları, difteri antitoksini, anti-çiçek globülini, antilenfositik globülin gibi pasif bağışıklık oluşturmak için kullanılan ajanları içeren aşıları, toksinleri ve serumları veya,

2) Alerji oluşturan bir ajana karşı oluşan immünolojik cevapta spesifik kazanılmış değişikliği indüklemek veya tanımlamak niyeti ile kullanılan her türlü tıbbi ürün anlamındaki “alerjen ürünleri”ni veya,

3) Hayvanların (tavşan, at ve benzeri) kanından elde edilen ve insan immün sistemi üzerinde etki gösteren immünglobulin yapısındaki ürünleri,

kapsayan her türlü beşerî tıbbi ürünü,

ö) Kanun: 14/5/1928 tarihli ve 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanununu,

p) Kan ürünü: İnsan kanı veya plazmasından endüstriyel yöntemlerle elde edilen ve özellikle albumin, immünoglobulin ve koagülasyon faktörleri gibi ürünleri içeren, etkin madde/maddeleri kan bileşenleri olan beşerî tıbbi ürünleri,

r) Kısa ürün bilgileri: Beşerî tıbbi ürünün sağlık mesleği mensuplarına yönelik olarak hazırlanmış yazılı bilgilerini,

s) Kit: Bitmiş radyofarmasötiği elde etmek için genellikle uygulamadan önce, radyonüklidlerle birleştirilen veya yeniden oluşturulan her türlü preparatı,

ş) Kullanma talimatı: Beşerî tıbbi ürün ile birlikte sunulan, kullanıcı için hazırlanmış yazılı bilgileri,

t) Kurum: Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunu,  

u) Lisansör firma:

1) İthal edilen beşerî tıbbi ürünün Türkiye’de ruhsatlandırılmasına ve satışına ilişkin gerçek ya da tüzel kişiyi yetkilendiren firmayı ya da,

2) Lisans ile imal edilen beşerî tıbbi ürünün Türkiye’de imaline, ruhsatlandırılmasına ve satışına ilişkin gerçek ya da tüzel kişiyi yetkilendiren firmayı,

ü) Madde: Kaynağı insan (insan kanı ve insan kanından elde edilen ürünler), hayvan (mikroorganizmalar, organ parçaları, hayvan salgıları, toksinler, ekstreler, kan ürünleri), bitki (mikroorganizmalar, bitkiler, bitkilerin bölümleri, bitki salgıları, bitki ekstreleri), kimyasal (elementler, doğal olarak oluşan kimyasal materyaller, kimyasal değişiklik ya da sentez yoluyla elde edilen kimyasal ürünler) olabilen her türlü maddeyi,

v) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Ortak pazarlanan ürün: Ruhsatlı bir beşerî tıbbi ürün ile aynı kalitatif ve kantitatif terkibe, aynı farmasötik şekle, aynı üretim yeri/yerlerine sahip olan ve ticari ismi hariç her açıdan tamamen aynı olan beşerî tıbbi ürünü,

y) Öncelik Değerlendirme Kurulu: Tedavide veya teşhiste ilk olan, yenilik getiren veya ilaca erişimin sürdürülebilirliğini veya ilacın topluma hızlı bir şekilde ulaşmasını temin etmek üzere halk sağlığı açısından ihtiyaç duyulan, stratejik önemi haiz beşerî tıbbi ürünlere ait başvurulara Kurum iş ve işlemlerinde öncelik verilmesi amacıyla oluşturulmuş; çalışma usul ve esasları ilgili kılavuz doğrultusunda belirlenen Kurulu,

z) Radyofarmasötik: Tıbbi amaçla kullanılmak üzere hazırlanan ve kullanıma hazır olduğunda, yapısında bir veya birden fazla radyonüklid içeren beşerî tıbbi ürünü,

aa) Radyonüklid: Çekirdeği kendiliğinden bozunmaya uğrayarak, bir veya birden çok iyonlaştırıcı radyasyon yayan radyoaktif nitelikli atomu,

bb) Radyonüklid jeneratör: İçeriğinde sabit bir ana radyonüklid bulunduran ve bu ana radyonüklidden elüsyon yoluyla veya diğer bir yöntemle elde edilebilen bir yavru radyonüklidin üretildiği ve radyofarmasötik ürünlerde kullanılan her türlü sistemi,

cc) Radyonüklid prekürsör: Uygulamadan önce bir başka maddenin radyoaktif işaretlenmesi için üretilen herhangi başka bir radyonüklidi,

çç) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Referans tıbbi ürün: Bilimsel olarak kabul edilebilir etkililik, kalite ve güvenliliğe sahip olduğu kanıtlanmış, etkin madde/maddeler açısından Kurum, ICH (Uluslararası Harmonizasyon Konseyi) kurucu veya daimi üyesi yetkili otoriteleri, (Değişik ibare: RG-27/5/2023-32203) Avustralya Ulusal İlaç Otoritesi (TGA) veya İngiltere Ulusal İlaç Otoritesi (MHRA) tarafından idari, kalite, (Değişik ibare: RG-27/5/2023-32203) klinik dışı ve klinik veriler ile birlikte tam dosya ile ruhsatlandırılmış veya izin verilmiş beşerî tıbbi ürünü,

dd) Ruhsat: Bir beşerî tıbbi ürünün belirli bir formül ile belirli bir farmasötik şekil ve yitilikte, kabul edilen ürün bilgilerine uygun olarak üretilip piyasaya sunulabileceğini gösteren, Kurum tarafından düzenlenen belgeyi,

ee) Ruhsat sahibi: Beşerî tıbbi ürünün ruhsatına sahip olan gerçek ya da tüzel kişiyi,

ff) Ruhsatlandırma: Bir beşerî tıbbi ürünün piyasaya sunulabilmesi için Kurum tarafından yapılan inceleme ve onay işlemlerini,

gg) Ruhsatlı beşerî tıbbi ürün: Kullanıma hazır şekilde, belirli bir ambalajda ve belirli bir isim ile piyasaya sunulmak üzere Kurum tarafından ruhsatlandırılan beşerî tıbbi ürünü,

ğğ) Seri (Parti): Bir beşerî tıbbi ürünün üretim sırasında tek bir üretim döngüsünde elde edilen ve homojenliğin sağlandığı miktarını,

hh) Uluslararası olan ve mülkiyete konu edilemeyen isim (International Nonproprietary Name, INN): Bir etkin maddenin Dünya Sağlık Örgütünce kabul edilen veya önerilen, mülkiyete konu edilemeyen ve Dünya Sağlık Örgütü kuralları doğrultusunda marka tescilinde kullanılmaması gereken uluslararası ismini,

ıı) Üretim yeri: Ülkemizde bulunmayan veya az bulunan teknolojiler ile üretilen beşerî tıbbi ürünlerin Kurum tarafından başvuru bazında değerlendirildiği haller dışında beşerî tıbbi ürünün iç ambalajlama öncesi farmasötik şeklinin (bulk ürünün) üretildiği yeri,

ii) Yarar/risk dengesi: Bir ilacın, tedavi edici etkilerinin, hastaların sağlığı ya da halk sağlığı açısından oluşturduğu tüm kalite, güvenlilik ve etkililik riskleri ile birlikte değerlendirilmesini,

jj) Yardımcı madde: Beşerî tıbbi ürünün terkibinde yer alan etkin madde/maddeler ve ambalaj malzemesi dışında kalan maddeleri,

kk) Yaygın isim: Dünya Sağlık Örgütü tarafından önerilen INN veya INN’nin mevcut olmadığı hallerde, etkin maddenin bilimsel açıdan referans olarak kabul edilen klasik kaynaklarda geçen ismini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Ruhsat Başvurusu

Ruhsat yükümlülüğü

MADDE 5 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre Kurum tarafından ruhsatlandırılmayan hiçbir beşerî tıbbi ürün piyasaya sunulamaz.

(2) Ruhsatlandırma; radyonüklid jeneratörler, kitler, radyonüklid prekürsör radyofarmasötikler ve endüstriyel olarak hazırlanmış radyofarmasötikler için de geçerlidir.

(3) Radyofarmasötik tıbbi ürünleri kullanmaya yetkili bir sağlık kuruluşunda, bu kuruluş veya yetkili kişi tarafından kullanımları sırasında üretim talimatlarına göre özellikle ruhsatlı radyonüklid jeneratörler, kitler veya radyonüklid prekürsörlerden hazırlanan radyofarmasötikler ile pozitron yayan radyonüklidler ve bunlardan elde edilen radyofarmasötikler için ruhsat aranmaz.

(4) Türkiye’de ruhsatı olmayan ancak etkililik ve güvenliliğinin dünyada veya Türkiye’de kanıtlandığını ve rutin kullanıma geçtiğini gösteren literatürün Kuruma sunulması ve Kurum tarafından uygun bulunması durumunda majistral radyofarmasötikler için kullanımın ilgili sağlık kuruluşunda sınırlı kalması şartıyla ruhsat aranmaz.

(5) Daha önce izin verilmiş olan majistral radyofarmasötikler için mevcut izin sahipleri dışındaki kişilerce bu ürünlerin endüstriyel üretimi yapılarak ruhsat başvurusu yapılması halinde, ruhsat düzenlendiği tarih öncesinde verilmiş izinler ilgili kılavuzlara uygun olması kaydıyla geçerliliğini korumaya devam eder. Bununla birlikte ruhsatlı radyofarmasötik ürünün piyasaya sunulmasına rağmen piyasada tedarik sorunu yaşanması halinde ise izin talebinde bulunularak Kurum tarafından uygun bulunan majistral radyofarmasötikler için ruhsat aranmaksızın kullanımının ilgili sağlık kuruluşunda sınırlı kalması şartıyla on iki ay süreye kadar izin verilebilir.

(6) Bu madde kapsamında Kurum tarafından majistral radyofarmasötik tıbbi ürünler için verilen izin, başvuru tarihi itibarıyla beyan edilen mevcut personel niteliklerinin ve alt yapının korunduğu süre içinde geçerlidir.

Ruhsat başvurusu ve başvuru şekli

MADDE 6 –

(1) Türkiye’de yerleşik bulunan gerçek ya da tüzel kişiler, bir beşerî tıbbi ürünü piyasaya sunmak amacıyla ruhsat alabilmek için Ek-1’e göre Kuruma ruhsat başvurusu yapar.

(2) Kurum, başvuru olması halinde fiyat tarifesinde yer alan bir ücrete tabi olmak kaydı ile ruhsat başvurusu öncesinde veya ruhsatlandırma süreci içinde başvuru sahibine bilimsel tavsiye verebilir.

(3) (Mülga: RG-24/9/2022-31963)

(4) Kurum tarafından gerekli görüldüğü haller, mücbir sebepler veya zorunlu haller dışında; ruhsat başvuruları sadece elektronik olarak kabul edilir ve ruhsatlandırma sürecindeki tüm yazışmalar sadece elektronik ortamda gerçekleştirilir.

Ruhsat başvurusunda bulunabilecek kişiler

MADDE 7 –

(1) Kanunun 5 inci maddesi gereğince, beşerî tıbbi ürünü piyasaya sunmak üzere ruhsat almak isteyen;

a) Gerçek kişilerin; eczacılık, tıp veya kimya bilim dallarında eğitim veren yükseköğretim kurumlarının birisinden mezun olmaları ve Türkiye’de mesleğini icra etme yetkisine sahip olmaları,

b) Tüzel kişilerin; birinci fıkranın (a) bendinde belirtilen vasıfları taşıyan bir kişiyi “yetkili kişi” sıfatıyla istihdam etmeleri,

şarttır.

(2) Diş hekimliği mesleğine mensup ve Türkiye’de mesleğini icra etme yetkisine sahip gerçek kişiler de, diş hekimliğinde kullanılan beşerî tıbbi ürünler için ruhsat başvurusu yapma hakkına sahiptirler.

Ruhsat başvurusunda sunulması gereken bilgi ve belgeler

MADDE 8 –

(1) Bir beşerî tıbbi ürüne ruhsat almak isteyen gerçek ya da tüzel kişiler, Ek-1’e uygun olarak hazırlanmış ve aşağıda sıralanan hususların yer aldığı belgelerle birlikte Kuruma başvuruda bulunur:

a) Başvuru sahibinin 7 nci maddede belirtilen mesleklerden birine mensup olduğunu gösteren diploması veya noter onaylı sureti veya Yükseköğretim Kurulundan alınan mezuniyet belgesi.

b) Başvuru sahibinin başvuruyu yapmaya yetkili olduğunu gösteren onaylı belge.

c) Başvuru sahibinin tüzel kişi olması durumunda, şirketin ortaklarını ve sorumlu kişilerin görev ve unvanlarını belirten ticaret sicil gazetesi.

ç) Başvuru sahibinin adı veya firma adı, daimi adresi, kayıtlı elektronik posta (KEP) adresi, telefon ve faks numarası.

d) Tüm üretim basamakları için üretim yeri/yerlerinin adı, daimi adresi, telefon numarası ve faks numarası.

e) Beşerî tıbbi ürünün ismi.

f) Beşerî tıbbi ürünün içeriğinde yer alan tüm etkin madde/maddelerin ve yardımcı maddelerin kalitatif ve kantitatif olarak ve etkin madde/maddelerin yaygın isimleri kullanılarak ifadesi.

g) Üretim metodunun tanımı.

ğ) Terapötik endikasyonlar, kontrendikasyonlar ve advers reaksiyonlar.

h) Pozoloji, farmasötik şekil, uygulama metodu ve yolu, raf ömrü, ambalaj boyutu.

ı) Söz konusu beşerî tıbbi ürünün çevre için yarattığı potansiyel riskler de göz önünde bulundurularak beşerî tıbbi ürünün saklanması, hastalara uygulanması, 2/4/2015 tarihli ve 29314 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atık Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak atık ürünlerin imha edilmesi ile ilgili alınacak tedbir ve güvenlik önlemleri.

i) Üretici tarafından kullanılan, uygulanabilir olduğu durumda farmakopeye uygun olarak sunulan kontrol metotlarının tanımı (Kurum tarafından uygun görülmesi hâlinde, kalite, etkililik ve güvenliliği etkilememek koşuluyla ürün bazında sayılan bu analiz, test ve kontrollerin bazılarından vazgeçilebilir.).

j) Fizikokimyasal, biyolojik veya mikrobiyolojik testlerden oluşan farmasötik testlerin sonuçları.

k) Toksikolojik ve farmakolojik testlerden oluşan (Değişik ibare: RG-24/9/2022-31963) klinik öncesi testlerin sonuçları.

l) Klinik çalışmaların sonuçları.

m) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Klinik çalışmaların Türkiye’de yürütülmesi durumunda; Kurum tarafından söz konusu klinik çalışmalara araştırma izni verildiğine dair bilgi veya belge, Türkiye dışında yürütülmesi durumunda ise;

1) İlaç ve Biyolojik Ürünlerin Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelikte düzenlenen bilimsel ve etik gereklilikleri karşıladığına ilişkin açıklamayı içeren başvuru sahibi beyanı.

2) Kurum, Avustralya İlaç Otoritesi (TGA), İngiltere İlaç Otoritesi (MHRA), Uluslararası Harmonizasyon Komitesi (ICH) kurucu veya daimi üyesi yetkili otoriteleri tarafından izin verilen klinik çalışmalar için Kurum, Avustralya İlaç Otoritesi (TGA), İngiltere İlaç Otoritesi (MHRA), Uluslararası Harmonizasyon Komitesi (ICH) kurucu veya daimi üyesi yetkili otoriteleri tarafından söz konusu klinik çalışmalara araştırma izni verildiğine dair bilgi veya belge.

3) Kurum, Avustralya İlaç Otoritesi (TGA), İngiltere İlaç Otoritesi (MHRA), Uluslararası Harmonizasyon Komitesi (ICH) kurucu veya daimi üyesi yetkili otoriteleri dışındaki diğer sağlık otoriteleri tarafından izin verilen klinik çalışmalar için Kurum, Avustralya İlaç Otoritesi (TGA), İngiltere İlaç Otoritesi (MHRA), Uluslararası Harmonizasyon Komitesi (ICH) kurucu veya daimi üyesi yetkili otoriteleri tarafından ilgili kılavuz gereklilikleri doğrultusunda gerçekleştirilen ve söz konusu klinik çalışmaların uygun olduğunu gösteren İyi Klinik Uygulamaları (İKU) denetim raporu.

n) Beşerî tıbbi ürünün ithalatı durumunda, lisansör firma tarafından düzenlenmiş, ithalatı yapan gerçek ya da tüzel kişinin söz konusu ürünün Türkiye’ye ithalatı, Türkiye’de ruhsatlandırılması ve satışı konusunda yetkili tek temsilci olduğunu, ortak pazarlama durumunda ise Türkiye’deki yetkili tek temsilci dışındaki gerçek ya da tüzel kişiye ortak pazarlama yetkisinin verildiğini gösteren belge.

o) Beşerî tıbbi ürünün lisans altında üretilmesi durumunda, lisansör firma tarafından düzenlenmiş, üretimi yapan gerçek ya da tüzel kişinin, söz konusu ürünün Türkiye’de ruhsatlandırılması, üretimi ve satışı konusunda yetkili tek temsilci olduğunu, ortak pazarlama durumunda ise Türkiye’deki yetkili tek temsilci dışındaki gerçek ya da tüzel kişiye ortak pazarlama yetkisi verildiğini gösteren belge.

ö) (Değişik: RG-26/12/2023-32411) Türkiye’de imal edilen veya edilecek beşerî tıbbi ürünün ortak pazarlamaya konu edilmesi halinde, ortak pazarlama yapacak gerçek ya da tüzel kişilerin ortak pazarlama konusundaki yazılı onaylarını içeren ortak pazarlama sözleşmesi ve taraflara ait ticaret sicil tasdiknamesi.

p) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Ortak pazarlanan beşerî tıbbi ürün başvurularında, ortak pazarlamaya konu beşerî tıbbi ürünlerin tamamen aynı olduğuna, tüm varyasyon başvurularının ilgili kılavuza uygun olarak yapılacağına ve aynı üretim yeri/yerlerinde üretiminin yapılacağına ilişkin taahhüt.

r) Nükleer Düzenleme Kurumu lisansı olmayan başvuru sahipleri için geçerli olmak üzere, imal radyofarmasötik ürünlerde bu ürünlerin dağıtımı ve satışı, ithal radyofarmasötik ürünlerde ise ithalatı, dağıtımı ve satışı için Nükleer Düzenleme Kurumu lisanslı bir firmaya yetki verilmek istenmesi durumunda; iki firma arasında yapılan ve Nükleer Düzenleme Kurumu lisanslı firmanın söz konusu işlemler için tek yetkili olduğu belirtilen sözleşme ve taraflara ait (Değişik ibare: RG-26/12/2023-32411) ticaret sicil tasdiknamesi.

s) Beşerî tıbbi ürünlerin etkin madde üretim yerleri ile ilgili olarak 21/10/2017 tarihli ve 30217 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşerî Tıbbi Ürünler İmalathaneleri Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrası doğrultusunda sunulan yazılı beyanın yanı sıra Kurum tarafından denetim kapsamına alınan etkin madde/maddeler için Öncelik Değerlendirme Kurulu tarafından yapılan değerlendirmede ruhsat başvurusu sonrası sunulması uygun görülen ürünler haricinde kalan ürünlerin etkin madde üretim yeri/yerlerine ait Kurum tarafından düzenlenen, iyi imalat uygulamaları kılavuzlarına uygun üretim yapıldığını gösteren belge, Kurum tarafından belge düzenlenmeyen üretim basamakları için yetkili bir sağlık otoritesi tarafından verilen, uluslararası kabul görmüş iyi imalat uygulamaları kılavuzlarına uygun üretim yapıldığını gösteren Kurumca kabul edilmiş belge ya da Türkiye’de faaliyet gösteren etkin madde üretim yeri/yerleri için Üretim Yeri İzin Belgesi; Kurum tarafından denetim kapsamına alınmayan etkin madde ve uygulanabilir olduğu durumlarda etkin maddenin üretim işleminde kullanılan ara ürünün üretim yeri/yerleri için sırasıyla:

1) (Değişik: RG-27/5/2023-32203) Bu yerlere yetkili bir sağlık otoritesi tarafından verilen, etkin madde/maddelerin ve uygulanabilir olduğu durumlarda etkin maddenin üretim işleminde kullanılan ara ürün/ürünlerin uluslararası kabul görmüş iyi imalat uygulamalarına uygun üretildiğini gösteren belge. Bu belgenin fiziki olarak düzenlenmediği durumlarda, etkin madde/maddelerin uluslararası kabul görmüş iyi imalat uygulamalarına uygun üretildiğini gösteren Kurumca kabul edilen bilgi ya da belge.

2) Birinci alt bentte belirtilen belgelerin sunulamadığının kanıtlandığı durumlarda bitmiş ürün üretim yerinin mesul müdürü tarafından, etkin madde/maddeler için Beşerî Tıbbi Ürünler İmalathaneleri Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasına uygun şekilde yapılan denetim sonucu düzenlenen denetim raporu ve Kurum tarafından kabul edilen beyanı.

3) (Ek: RG-27/5/2023-32203) Etkin maddenin üretim işleminde kullanılan ara ürün üretim yeri/yerleri için birinci alt bentte belirtilen belgelerin sunulamadığı durumlarda etkin madde üreticisi tarafından yapılan denetime istinaden düzenlenen iyi imalat uygulamalarına uygun üretim yapıldığına dair beyan ve Kurum tarafından talep edildiği takdirde denetim raporu.

ş) Öncelik Değerlendirme Kurulu tarafından yapılan değerlendirmede ruhsat başvurusu sonrası sunulması uygun görülenler haricinde kalan beşerî tıbbi ürünlerin bitmiş ürünün tüm üretim basamakları için üretim yerine ait; Kurum tarafından düzenlenen belge ya da Kurum tarafından belge düzenlenmeyen üretim basamakları için yetkili bir sağlık otoritesi tarafından verilen, uluslararası kabul görmüş iyi imalat uygulamaları kılavuzlarına uygun üretim yapıldığını gösteren Kurumca kabul edilmiş belge ya da bu belgenin fiziki olarak düzenlenmediği durumlarda, uluslararası kabul görmüş iyi imalat uygulamaları kılavuzlarına uygun üretim yapıldığını gösteren Kurumca kabul edilen bilgi ya da belge veya ülkemizle karşılıklı tanıma anlaşması olan ülkelerin resmî otoritelerince verilmiş, iyi imalat uygulamaları çerçevesinde üretim yapabileceğini gösterir belge ya da Türkiye’de imal edilecek beşerî tıbbi ürünlerde üretim yeri izin belgesi.

t) Türkiye’de imal edilecek beşerî tıbbi ürünlerde başvuru sahibinin üretici olmaması durumunda, Beşerî Tıbbi Ürünler İmalathaneleri Yönetmeliğinde belirtilen şartlara sahip bir üretici ile yaptığı fason üretim sözleşmesi ve taraflara ait (Değişik ibare: RG-26/12/2023-32411) ticaret sicil tasdiknamesi.

u) Başvurusu yapılan ithal veya lisanslı üretilen ürün için, ruhsat başvurusu yapılmış diğer ülke/ülkelerin listesi ile Türkiye’de ruhsat düzenlenmeden önce listedeki ülkelerden birinin sağlık otoritesince onaylanmış ruhsat örneği veya Farmasötik Ürün Sertifikası veya bu belgelerin düzenlenmediği durumlarda, ürünün ilgili otorite tarafından ruhsatlandırılmasının onaylandığını gösteren ve Kurumca kabul edilen bilgi veya belge.

ü) Başvurusu yapılan beşerî tıbbi ürünün; ruhsat başvurusu, diğer ülkelerin yetkili otoritesi tarafından reddedilmiş veya başvuru sahibi tarafından geri çekilmiş ise veya ruhsatlı ürün geri çekilmiş veya ruhsatı askıya alınmış ise bu ülkelerin listesinin, beşerî tıbbi ürünün söz konusu ülkedeki adı, yapılan işlemlerin tarihi ve gerekçesi ile birlikte belirtilmesi.

v) Bir radyonüklid jeneratörün ruhsatlandırma başvurusunda bu madde kapsamında aranan belgelere ek olarak, yavru nüklid preparatın kalitesini ve bileşimini etkileyebilecek sistemin ve sistemi oluşturan bileşenlerin detaylı tanımı ve elüat veya süblimenin kalitatif ve kantitatif detayları.

y) 10 uncu maddeye uygun olarak hazırlanan kısa ürün bilgileri ile 25/4/2017 tarihli ve 30048 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşerî Tıbbi Ürünlerin Ambalaj Bilgileri, Kullanma Talimatı ve Takibi Yönetmeliği doğrultusunda hazırlanmış kullanma talimatı ve beşerî tıbbi ürüne ait piyasaya sunulacak boyut ve dizaynda ambalaj örnekleri ile beşerî tıbbi ürünün ithalatı veya lisanslı üretimi durumunda ayrıca varsa ürünün piyasaya sunulduğu diğer ülke veya ülkelerin yetkili otoriteleri tarafından onaylanmış ve varsa onay tarihini gösteren, ürüne ait güncel referans tıbbi ürüne ait kısa ürün bilgileri, kullanma talimatı ve ambalaj örnekleri.

z) 15/4/2014 tarihli ve 28973 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İlaçların Güvenliliği Hakkında Yönetmelik doğrultusunda ruhsat başvurusu sırasında sunulması gereken farmakovijilansla ilgili belgeler.

aa) 3/7/2015 tarihli ve 29405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşerî Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik kapsamında bilim servisini tanımlayan belge ve bu servisin adresi, KEP adresi, telefon ve faks numarası.

bb) Geçerli olduğu durumlarda; ruhsat başvurusunda bulunulan beşerî tıbbi ürünün 33 üncü veya 36 ncı maddelerde belirtilen gereklilikleri karşıladığını gösteren belgeler.

cc) Beşerî tıbbi ürünün teşkil ettiği potansiyel çevresel risklerin değerlendirmesi.

(2) Yurt dışından temin edilen tüm resmî belgeler apostil şerhli veya konsolosluk onaylı olmalıdır. Tüm belgelerin Türkçe olarak sunulması esastır. Kurum tarafından uygun bulunan kısımları İngilizce olarak sunulabilir. Ancak İngilizce dışındaki dillerde hazırlanmış olanlarının yeminli Türkçe tercümesi ile birlikte sunulması şarttır. Yeminli tercümenin ülkemizde yapılamadığı durumlarda başka bir ülkede Türkçeye veya İngilizceye çevrilmiş olan yeminli tercüme belgesi kabul edilebilir.

(3) Birinci fıkranın (j), (k) ve (l) bentlerinde belirtilen fizikokimyasal, biyolojik veya mikrobiyolojik testlerin, (Değişik ibare: RG-24/9/2022-31963) klinik öncesi testlerin ve klinik çalışmaların sonuçları ile ilgili belgelerin 11 inci maddeye uygun olarak hazırlanmış ayrıntılı özetlerinin sunulması gerekir.

(4) Bu maddede yer alan bilgilerden güncellenenlerin Kuruma bildirilmesi zorunludur.

(5) Birinci fıkranın (r) bendinde yer alan yetkilendirme; başvuru veya ruhsat sahibinin yasal sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

Bilgilendirilmiş muvafakatlı başvuru, yerleşmiş tıbbi kullanım başvurusu, alerjen ürün başvurusu, eşdeğer tıbbi ürün başvurusu, hibrit başvuru, biyobenzer tıbbi ürün başvurusu, sabit kombinasyon başvurusu

MADDE 9 –

(1) 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla;

a) Başvuru sahibi, aşağıdaki hususlardan birini kanıtlaması şartıyla, toksikolojik ve farmakolojik testlerin ve klinik çalışmaların sonuçlarını;

1) Ruhsat başvurusunda bulunulan beşerî tıbbi ürünün esas itibarıyla Türkiye’de daha önce ruhsatlandırılmış bir tıbbi ürün ile etkin madde/maddeler bakımından aynı kalitatif ve kantitatif bileşimde ve aynı farmasötik şekilde olması ve referans tıbbi ürünün ruhsat sahibinin söz konusu başvurunun incelenmesi amacıyla referans tıbbi ürün dosyasında bulunan farmasötik, (Değişik ibare: RG-24/9/2022-31963) klinik öncesi ve klinik dokümantasyonun kullanılmasına rıza göstermesi durumunda yapılan bilgilendirilmiş muvafakatlı başvuruda,

2) Ruhsat başvurusunda bulunulan beşerî tıbbi ürünün etkin madde/maddelerinin detaylı bilimsel literatür yoluyla ruhsat başvurusu öncesi, Kurum tarafından ürün bazlı yapılan değerlendirmede kabul edilen herhangi bir ülkede en az on yıl kullanıldığı tespit edilen kabul edilebilir etkililik ve güvenlilikle yerleşmiş iyi bilinen bir tıbbi kullanımının olması durumunda Ek-1’deki (Değişik ibare: RG-24/9/2022-31963) klinik öncesi testler ve klinik çalışma sonuçları yerine uygun bilimsel literatür sunulan yerleşmiş tıbbi kullanım başvurusunda,

3) Ruhsat başvurusunda bulunulan alerjen ürünün, endikasyonu ve uygulama yolu için etkililik ve güvenliliğinin yayımlanmış literatüre veya referans tıbbi ürüne atıf yapılarak kanıtlandığı başvuruda,

4) Ruhsat başvurusunda bulunulan beşerî tıbbi ürünün yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca ruhsatlandırılmış ve veri imtiyazı süresini doldurmuş referans bir tıbbi ürüne temelde benzer olması durumunda yapılacak eşdeğer tıbbi ürün başvurusunda,

sunmak zorunda değildir. (4) numaralı alt bendin uygulanmasında veri imtiyazı, Gümrük Birliği Alanında yer alan ülkelerden birinde 1/1/2005 tarihinden sonra ilk defa ruhsatlandırılacak referans tıbbi ürünler açısından geçerli olup; süresi Gümrük Birliği Alanında ilk defa ruhsatlandırıldığı tarihten başlayarak altı yıldır. Türkiye’deki patent korumasından istifade eden ürünler için altı yıllık veri imtiyazı uygulaması bu patent süresi ile sınırlandırılır.

b) Hibrit başvuru, beşerî tıbbi ürün için eşdeğer tıbbi ürün tanımının tam karşılanmadığı veya biyoeşdeğerliğin biyoyararlanım çalışmalarıyla gösterilemediği veya referans tıbbi ürüne kıyasla etkin madde/maddelerde veya terapötik endikasyonda veya yitilikte veya farmasötik şekilde veya uygulama yolunda değişiklik olduğu durumda yapılır. Bu başvuru sırasında uygun (Değişik ibare: RG-24/9/2022-31963) klinik öncesi testlerin veya klinik çalışmaların sonuçlarının sunulması zorunludur.

c) Ruhsat başvurusunda bulunulan, özellikle ham maddelerdeki farklılıklar veya referans biyolojik tıbbi ürün ile arasındaki üretim işlemlerindeki farklılıklar nedeniyle eşdeğer tıbbi ürün tanımındaki koşulları karşılayamayan biyobenzer tıbbi ürün için ilgili uygun (Değişik ibare: RG-24/9/2022-31963) klinik öncesi testlerin veya klinik çalışmaların sonuçlarının sunulması gerekir. Sunulacak olan ek verilerin Ek-1’de ve Kurumca yayımlanmış ilgili kılavuzdaki kriterlere uyması gerekir. Referans tıbbi ürünün dosyasındaki test ve klinik çalışma sonuçları sunulamaz.

ç) Ülkemizde ruhsatlandırılmış beşerî tıbbi ürünlerin terkibinde kullanılan ve terapötik amaçlar için birlikte kullanımı olan etkin madde/maddeleri ihtiva eden tıbbi ürünler için yapılan sabit kombinasyon başvurusunda, uygun biyoyararlanım veya biyoeşdeğerlik verilerinin yanı sıra, söz konusu etkin madde/maddelerin birlikte kullanıldığında etkili ve güvenli olduğunu gösteren literatür bilgileri ve varsa Türkiye’deki hastanelerden toplanan veriler ile yapılan retrospektif çalışmaların sunulması zorunludur. Sunulan çalışmaların Kurum tarafından yetersiz bulunması halinde, yeni kombinasyonla yapılan ve kapsamı Kurum tarafından belirlenen klinik çalışma sonuçlarının sunulması zorunludur.

d) Dünyada ruhsatlandırılmış beşerî tıbbi ürünlerin terkibinde kullanılan ancak terapötik amaçlar için birlikte kullanılmamış olan etkin maddeleri ihtiva eden tıbbi ürünler için yapılan sabit kombinasyon başvurusunda, bu kombinasyonla ilgili klinik çalışmaların ve gerekli olduğu durumlarda (Değişik ibare: RG-24/9/2022-31963) klinik öncesi testlerin sonuçlarının sunulması zorunludur. Ancak her bir etkin maddeye ilişkin bilimsel referansların sağlanması Kurum tarafından talep edilmedikçe gerekli değildir.

Kısa ürün bilgileri

MADDE 10 –

(1) Kısa ürün bilgileri aşağıdaki bilgileri içerecek şekilde sunulur:

a) Beşerî tıbbi ürünün ismi, yitiliği, farmasötik şekli.

b) Beşerî tıbbi ürünün içerdiği etkin madde/maddelerin kalitatif ve kantitatif olarak, yaygın isimleri kullanılarak ifadesi ve bu bölümde yer alması gereken yardımcı maddeler olması durumunda o maddelere ait kalitatif ve kantitatif bilgilerin ifadesi. Beşerî tıbbi ürünün etkin ve yardımcı maddelerinde hayvansal kaynak kullanıldığı durumlarda, bu kaynağı.

c) Farmasötik şekli.

ç) Klinik özellikleri:

1) Terapötik endikasyonları,

2) Pozoloji ve uygulama şekli,

3) Kontrendikasyonları,

4) Kullanım için özel uyarılar ve önlemler ve immünolojik beşerî tıbbi ürünler için bu ürünlerle temas eden ve bu ürünleri hastalara uygulayanlar için özel önlemler ile hastalar tarafından alınması gereken önlemler,

5) Diğer tıbbi ürünlerle etkileşim ve diğer etkileşim biçimleri,

6) Gebelik ve laktasyonda kullanımı,

7) Araç ve makine kullanma yeteneği üzerindeki etkileri,

8) İstenmeyen etkileri,

9) Doz aşımı ve tedavisi.

d) Farmakolojik özellikleri:

1) Farmakodinamik özellikleri,

2) Farmakokinetik özellikleri,

3) (Değişik ibare: RG-24/9/2022-31963) Klinik öncesi güvenlilik verileri.

e) Farmasötik özellikleri:

1) Yardımcı maddelerin listesi,

2) Geçimsizlikler,

3) Beşerî tıbbi ürünün raf ömrü ve gerekli olduğunda rekonstitüsyonundan sonra veya iç ambalajı ilk kez açıldıktan sonraki raf ömrü,

4) Saklamaya yönelik özel tedbirler,

5) Ambalajın niteliği ve içeriği,

6) Beşerî tıbbi üründen arta kalan maddelerin imhasının nasıl yapılacağı ve diğer özel önlemler.

f) Ruhsat sahibi.

g) Ruhsat numarası.

ğ) Ruhsat tarihi.

h) Kısa ürün bilgilerinin yenilenme tarihi.

ı) Radyofarmasötikler için radyasyon dozimetresinin tüm ayrıntıları.

i) Radyofarmasötikler için detaylı kullanım kılavuzu, hazırlama ve kalite kontrolüne yönelik ilave ayrıntılı talimatlar, gerekli olduğu yerlerde elüat veya kullanıma hazır ürünün spesifikasyonlarına uygun maksimum saklama süresi.

j) İlaçların Güvenliliği Hakkında Yönetmelikte belirtilen gereklilikler.

Uzman raporları

MADDE 11 –

(1) Başvuru sahibi, Kuruma başvuruda bulunurken ruhsat dosyasının kimyasal, farmakolojik, biyolojik, toksikolojik ve klinik kısımlarının her biri için ilgili uzmanlarca imzalanmış uzman raporlarını sunar.

(2) Raporları hazırlayacak olan uzmanların niteliklerine göre görevleri şunlardır:

a) Analiz, farmakoloji ve benzer deneysel bilimler, klinik çalışmalar gibi kendi disiplinleri içindeki görevleri yerine getirmek ve elde edilen kalitatif ve kantitatif sonuçları nesnel olarak tanımlamak.

b) Gözlemlerini Ek-1’e göre tanımlamak ve özellikle;

1) Analiz uzmanları için beşerî tıbbi ürünün beyan edilen kompozisyonuna uygun olup olmadığının, üretici tarafından kullanılan kontrol yöntemleriyle saptandığını,

2) Beşerî tıbbi ürünün toksisitesinin ve farmakolojik özelliklerinin gözlendiğini,

3) Klinisyenler söz konusu ise bu Yönetmelik hükümlerine göre başvuru sahibi tarafından Kuruma sunulan belgelerin söz konusu ürünle tedavi edilen hastalar üzerindeki etkisinden emin olunup olunmadığını, hastaların ürünü iyi tolere edip etmediğini, klinisyenin pozoloji, kontrendikasyonlar ve advers reaksiyon ile ilgili tavsiyesini,

belirtmek.

(3) Uzmanın özgeçmişinin, başvuru sahibi ile profesyonel ilişki beyanının ve gerektiğinde başvuru için kullanılan belgelerin gerekçesinin belirtilmesi gerekir.

(4) Uzmanların ayrıntılı raporları, başvuru sahibinin Kuruma sunduğu başvurunun ilişiğindeki belgelerin bir parçasını oluşturur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ruhsat Başvurusunun Değerlendirilmesi ve Ruhsatlandırma

Başvurunun ön değerlendirmesi

MADDE 12 –

(1) Ruhsatlandırma başvuruları başvuru sahipleri tarafından yıl boyunca yapılabilir. Ruhsatlandırma süreci ise Kurum ruhsatlandırma kapasitesi göz önünde bulundurularak sadece Şubat, Mayıs, Ağustos ve Kasım aylarında başlatılabilir.

(2) Beşerî tıbbi ürün için ruhsat almak üzere Kuruma sunulan başvuru dosyasının, başvurunun niteliğine göre sunulması gereken belgeler ve elektronik ruhsat başvurusu gereklilikleri açısından eksiksiz bir başvuru olup olmadığı hususu, Kurum tarafından ön değerlendirmeye tabi tutularak incelenir. Bu değerlendirme başvuru tarihi sırasına göre yapılır. Ancak Kurum Öncelik Değerlendirme Kurulu tarafından ruhsatlandırma işlemlerinde öncelikli veya yüksek öncelikli olarak değerlendirilmesi uygun bulunan başvuruların ön değerlendirme işlemleri öncelikli olarak yapılır.

(3) Başvuru dosyasının Kuruma ulaşmasından itibaren otuz gün içinde gerekli değerlendirme yapılarak sonuç başvuru sahibine bildirilir. Başvurunun eksik bulunması halinde başvuru sahibi eksikliklerini otuz gün içinde tamamlar. Eksikliklerin tamamlanarak Kuruma sunulmasından sonra yapılacak ikinci ön değerlendirme de otuz gün içinde sonuçlandırılır.

Başvurunun usulden reddi

MADDE 13 –

(1) Aşağıda sayılan durumlarda başvuru usulden reddedilerek sahibine iade edilir;

a) Kurum tarafından 12 nci madde kapsamında yapılan ilk ön değerlendirmesine ilişkin eksikliklerin tamamlanarak süresi içinde ikinci başvurunun yapılmaması veya ikinci ön değerlendirme başvurusunda ilk ön değerlendirmeye ilişkin eksikliklerin tamamlanmaması,

b) Ruhsatlandırma sürecinin tamamlanmış olduğunun başvuru sahibine resmî olarak bildirildiği tarihten sonraki altmış gün içinde ruhsat bedelinin ödenmemesi,

c) Ön değerlendirme süreci haricinde Kurum tarafından talep edilen bilgi ve belgelerin veya sunulacağı tarih bilgisiyle birlikte, bu bilgi ve belgelerin sunulamadığına ilişkin gerekli açıklamanın en geç otuz gün içinde Kuruma sunulmaması.

ç) (Ek: RG-27/5/2023-32203) İkinci fıkra uyarınca belirtilen süre sonunda gerekli bilgi ve belgelerin Kuruma sunulmaması.

(2) (Ek: RG-27/5/2023-32203) Bu fıkranın (c) bendi uyarınca Kuruma sunulacak bilgi ve belgeler için sunulan tarih bilgisinin Kurum tarafından güncel bilimsel gereklilikler yönünden uygun bulunması ve üç yılı aşmaması gerekir. Kurum, bu hususa 33 üncü madde kapsamında yapılan koşullu ruhsat başvuruları için istisna uygulayabilir.

(3) (Ek: RG-27/5/2023-32203) Birinci fıkranın (c) bendi kapsamında başvurusu usulden reddedilen beşerî tıbbi ürünler için yeniden ruhsat başvurusu yapılması durumunda, söz konusu ürünler için varsa Öncelik Değerlendirme Kurulu tarafından verilmiş ruhsatlandırma ve/veya denetim süreçlerinde öncelik kararları ve Analiz ve Kontrol Laboratuvarları Dairesi Başkanlığınca veya radyofarmasötik ürünler için Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumunca yapılan analizler için; sonuçlanan ve devam eden analizlere ilişkin düzenlenen analiz raporları uygun bulunması halinde geçerli sayılarak ilgili ürünlerin ruhsatlandırma süreçleri doğrudan başlatılır.

(4) (Ek: RG-27/5/2023-32203) Birinci fıkranın (c) bendi kapsamında başvurusu usulden reddedilen beşerî tıbbi ürünler için yeniden ruhsat başvurusu yapılması durumunda (Değişik ibare: RG-26/12/2023-32411) Kurum tarafından onaylanan veya talep edilen değişikliklerin yansıtılmış olduğu güncel dosya ve değişikliklerin yansıtıldığına dair taahhüt dosyada sunulur.

Ruhsatlandırma süresi

MADDE 14 –

(1) Kurum, ön değerlendirme sırasında ruhsat başvurusunu, ruhsatlandırma kriterlerine göre inceler ve başvurunun kabul edildiğini veya reddedildiğini başvuru sahibine resmî olarak bildirir. Başvurunun kabul edildiğine dair bildirim ruhsatlandırma süresinin başlangıcı olarak kabul edilmez. Değerlendirmesi tamamlanarak kabul edilen eksiksiz ruhsat başvuruları için ruhsatlandırma sürecinin başladığı Kurum tarafından ruhsat sahibine ayrıca bildirilir. Bu bildirimin tarihi ruhsatlandırma süreci başlangıç tarihi olarak kabul edilir. Ruhsatlandırma süreci sonraki iki yüz on gün içinde sonuçlandırılır. Ayrıca, üretici tarafından beşerî tıbbi ürünün üretiminde kullanılan ve 8 inci maddenin birinci fıkrasının (i) ve (j) bentleri uyarınca başvuruda sunulan belgelerde tanımlanan kontrol yöntemlerinin beyan edilen doğruluğunun saptanması için beşerî tıbbi ürünün başlangıç materyallerinin, yarı mamul ürünlerin ve diğer bileşen maddelerinin Kurum laboratuvarında veya Kurum tarafından bu amaçla kabul edilmiş bir laboratuvarda test edilmesi için geçen süre; Kurum dışı kuruluşların değerlendirmeleri için geçen süre; hafta sonu tatili hariç olmak üzere resmî tatiller için geçen süre ve olağanüstü haller için geçen süre ruhsatlandırma süresine dâhil edilmez.

(2) Ortak pazarlanan ürünler için yapılan ruhsat başvurusunda Kurum tarafından, tam ve eksiksiz dosya ile yapılan ruhsat başvuru dosyasının sadece Ek-1’e uygun olarak hazırlanan Modül 1 kısmı incelenir ve iki yüz on günlük ruhsatlandırma süresi bu başvurular için doksan gündür. Yalnızca Ek-1’e uygun olarak hazırlanan Modül 1 ile de ruhsat başvurusu yapılabilir. Bu şekilde yapılan ortak pazarlanan ürün ruhsat başvuruları için diğer modüller ruhsatlandırma süreci içinde ve ruhsatlandırıldıktan sonra sunulamaz.

(3) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) 37/A maddesi uyarınca ruhsat başvurusu yapılan beşerî tıbbi ürünler için iki yüz on gün olan ruhsatlandırma süresi doksan gündür.

(4) (Ek: RG-24/9/2022-31963) Kurum tarafından ruhsatlandırma süreci sırasında gerektiği durumlarda 8 inci, 9 uncu, 10 uncu, 33 üncü, 36 ncı ve 37/A maddeleri kapsamında başvuru sahibinden ek bilgi ve belge talep edildiği hallerde ilgili bilgi ve belgeler temin edilene kadar ruhsatlandırma süresi durdurulur.

Ruhsatlandırma süreçlerinde önceliklendirme

MADDE 15 –

(1) (Değişik: RG-27/5/2023-32203) Ruhsatlandırma işlemleri, ruhsatlandırma süreci başlangıç tarihine göre elektronik sistemler üzerinden yürütülür. Ancak 8 inci, 9 uncu, 33 üncü, 36 ncı veya 37/A maddesine göre başvurusu yapılan ürünlerden Kurum Öncelik Değerlendirme Kurulu tarafından uygun bulunan başvurular ruhsatlandırma işlemlerinde öncelikli olarak değerlendirilir.

(2) (Değişik: RG-27/5/2023-32203) Bu durumdaki ürünlerin ruhsatlandırma işlemleri, Kurum tarafından yayımlanan ilgili kılavuzlarda belirtilen sürelerde tamamlanır.

(3) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Sürenin durdurulması ile ilgili 14 üncü maddenin birinci ve dördüncü fıkralarında yer alan hükümler bu madde kapsamında belirlenen beşerî tıbbi ürünler için de geçerlidir.

Ruhsatlandırma kriterleri

MADDE 16 –

(1) Beşerî tıbbi ürüne ruhsat verilirken, ürünle ilgili olarak Kurum tarafından dikkate alınacak kriterler şunlardır:

a) Kalitenin, uygun teknolojik ve farmasötik özellikler ile gösterilmiş olması.

b) Öngörülen kullanım şartlarındaki etkililiğin kanıtlanmış olması.

c) Güvenliliğin kanıtlanmış olması.

Başvuruların değerlendirilmesi

MADDE 17 –

(1) Başvurular değerlendirilirken asgari olarak aşağıdaki hususlar gözetilir:

a) Bir ürünün etkililiğini, güvenliliğini kanıtlayan ve kalitesini gösteren belgelerin bilimsel ve teknolojik açıdan incelenmesi.

b) Beşerî tıbbi ürüne ait formülasyonun doğruluğu ve üretici tarafından ürünün kontrolünde kullanılan farmakope metodu ve spesifikasyonlarına yoksa firma metodu ve spesifikasyonuna göre olan yöntemlerin uygulanabilirliğinin tespiti için Kurum laboratuvarında veya Kurum tarafından bu amaçla kabul edilmiş bir laboratuvarda test edilmiş olması.

c) Kan ürünlerinde viral kontaminasyon olup olmadığını belirlemek için yapılmış olan kontrol testlerinin, ürünün güvenli olduğunu kanıtlaması ve bu ürünlerin hazırlanmasında kullanılan plazmanın temin edildiği kaynağın bildirilmesi.

Başvurunun esastan reddi

MADDE 18 –

(1) Ruhsat başvurusunda bulunulan beşerî tıbbi ürün analize tabi tutulur. İlk analizde uygunsuzluk bulunması halinde firmadan ıslah edilmiş numune istenerek analiz tekrarlanır. İkinci analizde de uygunsuzluk bulunması halinde firma temsilcileri ile analiz yöntemi hakkında değerlendirme toplantısı yapılarak yeni numunenin analiz yöntemi tespit edilir ve analizi gerçekleştirilir. Üçüncü analizde de uygunsuzluk bulunması halinde firma temsilcileri ile son değerlendirme toplantısı yapılır, analiz uygunsuzluğu tarif edilir ve yeni analiz yöntemi belirlenerek son defa analiz yapılır. Belirtilen analiz basamakları tamamlandığı halde, kalitatif ve kantitatif formül uygunsuzluğunun ve beyan edilen spesifikasyonlarının kabul edilebilir limitlerin dışında bulunduğunun tespit edilmesi durumlarında ruhsat başvurusu esastan reddedilir.

(2) Bir beşerî tıbbi ürünün ruhsatlandırılması için Kuruma yapılan başvurunun değerlendirilmesi sürecinin aşağıda belirtilen her bir durumu için başvuru sahibine en fazla üç yazılı ve iki sözlü cevap hakkı tanınmasından sonra sunulan belge ve bilgilerin değerlendirilmesi sonucunda ürünün;

a) Normal kullanma şartlarında, potansiyel riskinin tedavinin yararlı etkisinden fazla olduğunun veya,

b) Terapötik etkisinin yetersiz olduğunun veya terapötik etkisinin yeterli şekilde kanıtlanamadığının veya,

c) Geçerli olduğu durumlarda biyoyararlanımının yeterli olmadığının veya,

ç) Biyobenzer tıbbi ürün başvurularında referans biyolojik ürüne benzerliğin (Değişik ibare: RG-24/9/2022-31963) kanıtlanamadığının veya,

d) (Ek: RG-24/9/2022-31963) Kalitatif ve kantitatif formülün ve ürünün kalitesine ilişkin verilerin uygunsuzluğunun,

tespit edilmesi durumlarında ruhsat başvurusu esastan reddedilir.

(3) (Ek: RG-24/9/2022-31963) Bu madde kapsamında reddedilen ruhsat başvurularının değerlendirmesine ilişkin bilgiler yayımlanmaz.

(4) (Ek: RG-26/12/2023-32411) Ön değerlendirme süreci haricinde Kurum tarafından talep edilen bilgi ve belgelerin veya sunulacağı tarih bilgisiyle birlikte, bu bilgi ve belgelerin sunulamadığına ilişkin gerekli açıklamanın en geç otuz gün içinde Kuruma sunulmaması durumunda ruhsat başvurusu esastan reddedilir.

Başvurunun esastan reddinin bildirimi ve itiraz

MADDE 19 –

(1) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Ruhsat başvurusunun esastan reddi halinde karar gerekçeli olarak başvuru sahibine bildirilir veya bildirim yapılamaması halinde Kurum internet sitesinde ilan edilebilir. Başvuru sahibinin karara karşı bildirim veya ilan tarihinden itibaren kırk beş gün içinde Kuruma itiraz etme hakkı vardır. Kırk beş gün içinde itiraz edilmediği takdirde, başvuru belgeleri sahibine iade edilir. Başvuru sahibinin belgeleri iade almaması durumunda; 18/10/2019 tarihli ve 30922 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

(2) İtiraz doksan gün içinde Kurum tarafından değerlendirilerek sonucu başvuru sahibine bildirilir. İtirazın değerlendirilmesi sırasında, gerekli görülür ise başvuru sahibine sözlü açıklama ve savunma hakkı verilir.

(3) İtirazın değerlendirilmesi sonucunda çıkan karar kesin olup mezkur karara ilişkin Kuruma itiraz edilemez.

(4) Başvurunun esastan reddedilmesi, başvuru sahibinin yeniden bir ruhsat başvurusu yapmasına engel değildir.

Ruhsatın verilmesi

MADDE 20 –

(1) Başvuru sahibi tarafından Kuruma sunulan belgelerin incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda, bu Yönetmelikte öngörülen hususlara uygun olduğu tespit edilen beşerî tıbbi ürüne ruhsat düzenlenir ve başvuru sahibi bilgilendirilir.

(2) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Pastiller, oral spreyler, çiğneme tabletleri, balık yağı preparatları, nikotin sakızları ve pediyatrik vitamin şuruplarında sadece aroma farklılığı bulunması durumu ile sadece tek dozluk çok dozluk kullanım farkı bulunan beşerî tıbbi ürünler ve büyük hacimli parenterallerin şişe ve torba şeklindeki primer ambalaj formları ve bunların yanı sıra 18/12/2021 tarihli ve 31693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ruhsatlı Beşerî Tıbbi Ürünlerdeki Varyasyonlara Dair Yönetmelik kapsamında yer alan çeşitleme başvuruları istisna olmak üzere; Kurum tarafından ruhsatlandırılan beşerî tıbbi ürün ile etkin madde/maddeler açısından birim dozda aynı kalitatif ve kantitatif bileşime sahip, aynı endikasyon ve aynı farmasötik şekildeki ürün için aynı gerçek ya da tüzel kişiye, farklı bir ticari isimle de olsa ikinci bir ruhsat verilmez.  Ancak ruhsatlı bir beşerî tıbbi ürüne üstünlük sağladığı bilimsel ve teknolojik olarak gösterilen veya Kurumca uygun bulunan bir gerekçeye sahip beşerî tıbbi ürünlere ilişkin başvurular ayrıca değerlendirilir. Bu fıkra kapsamında etkin madde/maddelerin aynı kabul edilmesine ilişkin değerlendirmede 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (i) bendi esas alınır.

(3) Aynı gerçek ya da tüzel kişi aynı etkin madde/maddelere ve endikasyona sahip beşerî tıbbi ürünlerin, farklı yitilik veya uygulama yolu veya farmasötik şekilleri için farklı bir ticari isim kullanamaz.

(4) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Bir beşerî tıbbi ürüne, geleneksel bitkisel tıbbi ürün, tıbbi cihaz veya homeopatik tıbbi ürün ile aynı isimli ruhsat verilemez.

(5) Kurumca ruhsat, sertifika ve diğer uluslararası geçerliliği olan belgeler fiziki doküman olarak da hazırlanabilir.

(6) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Kurum tarafından ruhsatlandırılan beşerî tıbbi ürünlerin listesi en az ayda bir kez olmak üzere Ruhsatlı Beşerî Tıbbi Ürünler Listesi adıyla Kurum resmî internet sayfasında ve yılda bir kez olmak üzere Resmî Gazete’de ilan edilir.

(7) (Ek: RG-24/9/2022-31963) Kurum, ilgili beşerî tıbbi ürünün farmasötik ve klinik öncesi testler, klinik araştırmalar, risk yönetim sistemi ve farmakovijilans sistemine ilişkin ticari olarak gizli nitelikteki bilgileri içermeyen bir halka açık değerlendirme raporu düzenleyebilir.  Bu değerlendirme raporu, ilgili beşerî tıbbi ürünün kalitesinin, güvenliliğinin veya etkililiğinin değerlendirilmesi için önemli olan yeni bilgiler elde edildiğinde güncellenir. Halka açık değerlendirme raporu, özellikle beşerî tıbbi ürünün kullanım koşulları ile ilgili bir bölümün yer aldığı bir özet içerir.

Ruhsatın geçerlilik süresi

MADDE 21 –

(1) Ruhsatın yenilenmesine ilişkin değerlendirme, verildiği tarihten beş yıl sonra Kurum tarafından yarar/risk dengesi dikkate alınarak yapılır. Ruhsat sahibi, İlaçların Güvenliliği Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca, şüpheli advers reaksiyon raporları ve periyodik yarar/risk değerlendirme raporlarının değerlendirmesini de içeren etkililik, güvenlilik ve kaliteye ilişkin tüm güncel bilgiler ile ürünün ruhsatlandırılmasından itibaren yapılan tüm varyasyonlarıyla ilgili bilgilerini içeren dosyayı beş yıllık sürenin dolmasından dokuz ay önce Kuruma sunar.

(2) Ruhsat bir kez yenilendikten sonra Kurum, ilgili beşerî tıbbi ürüne yetersiz sayıda hastanın maruz kalması da dahil olmak üzere, farmakovijilans ile ilgili nedenlerle ek bir beş yıllık yenileme değerlendirmesi yapılmasına karar vermediği sürece ruhsat süresiz olarak geçerlidir.

(3) Piyasaya sunulmamış olması nedeniyle ürüne ilişkin beş yıllık farmakovijilans verisinin sunulamayacağı durumlarda ruhsatın geçerliliğine ilişkin değerlendirme, mevcut farmakovijilans verisinin ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda hazırlanarak sunulmasının ardından yapılır.

Ruhsatın askıya alınması

MADDE 22 –

(1) Ruhsatlı bir ürün ile ilgili olarak;

a) Normal kullanım şartlarında zararlı etkilerinin ortaya çıkması,

b) Terapötik etkisinin olmadığının veya yetersiz olduğunun tespiti,

c) Ruhsata esas olan formülden farklı bir formül ile üretilmesi,

ç) Ruhsata esas formül, yitilik, farmasötik şekil, ambalaj ve kısa ürün bilgilerinde Kurumun bilgisi veya onayı dışında değişiklik yapılması,

d) Ruhsat sahibi tarafından üretim ve kontrol yöntemleri bakımından bilimsel ve teknik ilerlemelerin dikkate alınmaması ve beşerî tıbbi ürünün genel kabul gören bilimsel yöntemlerle üretilmesini ve kontrol edilmesini sağlamak amacıyla gerekli değişikliğin yapılmaması veya değişiklik yapılmışsa Kurumun onayına sunulmaması,

e) Yapılan piyasa kontrolleri sonucunda hatalı olduğu tespit edilen ürünler için yapılan uyarının dikkate alınmaması ve hatalı üretime devam edilmesi,

f) 8 inci maddenin birinci fıkrasının (g) ve (i) bentlerinde yer alan üretim metodu ve üretici tarafından kullanılan kontrol metotlarının belirtildiği şekilde uygulanmadığının tespit edilmesi,

g) Ambalaj bilgileri ve kullanma talimatı ile ilgili mevzuat hükümlerine uyulmaması,

ğ) Kısa ürün bilgilerinde ve kullanma talimatında gerekli güncellemelerin yapılmaması veya bildirilmemesi,

h) Ruhsat sahibi tarafından, beşerî tıbbi ürünle ilgili olarak Kurum talimatlarına Kurumca belirlenen sürede cevap verilmemesi,

ı) Bu Yönetmeliğin hükümlerine göre bir beşerî tıbbi ürün için yapılan başvuruda sunulan belgelerde ürünün kalite, etkililik veya güvenliliğini etkileyecek yanlışlık olduğunun tespit edilmesi veya sunulan belgelerin geçerliliğini yitirmesi,

i) Kurum tarafından uygun bulunması şartıyla, ticari serinin büyüklüğü nedeniyle tek bir ülke piyasası için üretilmediği veya ülkemiz piyasasına sunulamadığı durumlar hariç olmak üzere; bir beşerî tıbbi ürünün ruhsatlandırıldığı tarihten itibaren ilk otuz ay içinde en az bir ticari serisinin piyasaya sunulmamış olması,

j) Ülkemizde imal edilen ve daha önce piyasaya sunulmuş olan, karekod uygulaması kapsamındaki ruhsatlı bir beşerî tıbbi ürünün kesintisiz otuz ay boyunca en az bir ticari serisinin yurt içi veya yurt dışı piyasalarda; ülkemize ithal edilen ürünler için ise yurt içi piyasada olmadığının belirlenmesi veya karekod uygulamasının kapsamı dışındaki beşerî tıbbi ürünler için piyasaya sunulduğunu gösteren resmî belgelerin Kuruma sunulmaması,

k) Farmakovijilans uygulamaları çerçevesinde ulaşan bildirimler için Kurum tarafından yapılan yarar/risk değerlendirmesi sonucunda ruhsatın askıya alınmasına karar verilmesi,

l) İlaçların Güvenliliği Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre ruhsatın askıya alınmasını gerektiren hallerin tespit edilmesi,

m) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) 25 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi,

n) 26 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan taahhütlerin yerine getirilmemesi,

o) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Halk sağlığı ve ilaca erişimin sürdürülebilirliği açısından önem arz eden beşerî tıbbi ürünün, Kurum tarafından talep edilmesine rağmen, talep tarihinden itibaren altı ay içinde ruhsat sahibi tarafından piyasaya arz edilmemesi,

ö) (Ek: RG-27/5/2023-32203) 26 ncı madde kapsamında yapılan ruhsat devri başvurularında ruhsata esas üretim yeri/yerlerinin iyi imalat uygulamaları kılavuzlarına uygun üretim yapıldığını gösteren belgenin ve Türkiye’de faaliyet gösteren etkin madde üretim yeri/yerleri için Üretim Yeri İzin Belgesinin ruhsat sahibi tarafından sunulmaması,

p) (Ek: RG-26/12/2023-32411) 25 inci maddenin ikinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi,

(Değişik ibare: RG-14/12/2022-32043)⁽²⁾ durumlarından en az birine ilişkin uygunsuzluğun tespit edilerek sübut bulunması halinde ilgili uygunsuzluğa ilişkin Kurumca yapılan güvenliliği de içerecek değerlendirme neticesine göre veya ruhsat sahibi tarafından ürünün ruhsatının iptalinin talep edilmesi halinde beşerî tıbbi ürüne ait ruhsat Kurum tarafından askıya alınır.

(2) Ruhsatı askıya alınan beşerî tıbbi ürünün piyasaya arz için yapılan üretimi veya ithalatı durdurulur. Hâli hazırda ithal edilmiş veya üretilmiş olan beşerî tıbbi ürünler Kurum tarafından aksi yönde karar alınmadıkça piyasaya arz edilemez. Piyasada bulunan beşerî tıbbi ürünler hakkındaki karar, ruhsatın askıya alınma gerekçesi dikkate alınarak Kurum tarafından verilir.

(3) Kurum, gerektiğinde kullanıma hazır bulunmamaları durumunda ciddi halk sağlığı sorunlarına yol açabilecek veya ülkemiz piyasasında hiç ihtiyaç duyulmayan ancak ihraç edilen, beşerî tıbbi ürünler için birinci fıkranın (i) ve (j) bentlerinin uygulanmasına istisna getirebilir.

(4) Ruhsatı askıya alınan beşerî tıbbi ürünlerin listesi Kurum resmî internet sayfasında ilan edilir.

(5) Birinci fıkranın (i) veya (j) bentlerinde belirtilen nedenlerle ruhsatı askıya alınan ürünlerin tekrar piyasaya verilmek istenmesi halinde Kurumca belirlenen usullere uygun olarak, ürünü en geç altı ay içinde piyasaya arz etme taahhüdü ile Kuruma ruhsatın askıdan indirilmesi için başvuru yapılır. Kurum tarafından uygun bulunması durumunda ürün ruhsatı askıdan indirilir. Taahhüt edilen süre içerisinde piyasaya arz edilmeyen ürünler için 23 üncü madde doğrultusunda işlem tesis edilir.

Ruhsatın iptali

MADDE 23 –

(Değişik: RG-24/9/2022-31963)

(1) Aşağıda belirtilen durumlardan birinin mevcudiyeti halinde beşerî tıbbi ürün için verilmiş olan ruhsat iptal edilir:

a) (Değişik: RG-27/5/2023-32203) 22 nci maddenin birinci fıkrasında sayılan hallerden biri veya birkaçı sebebiyle ruhsatı askıya alınan ürünler hakkında ruhsat sahibi tarafından ruhsatın askıya alındığı tarihten itibaren en geç altı ay içinde askıya alınma gerekçesinin aksini ispatlayan belgelerin sunulmaması veya durumu açıklayan belgelerin Kurum tarafından uygun bulunmaması.

b) Ruhsat üzerinde Kuruma tebliğ edilmiş haciz veya tedbir kararı bulunmaması koşuluyla, ruhsat sahibinin talebi ve Kurumun uygun görmesi.

c) 22 nci maddenin beşinci fıkrası uyarınca taahhüt edilen süre içerisinde ürünlerin piyasaya arz edilmemesi.

 (2) Ortak pazarlanan ürünlerden başvurusu tam ve eksiksiz dosya ile yapılan ürüne ait ruhsatın iptal edilmesi halinde, ruhsat başvurusu yalnızca Ek-1’e uygun olarak hazırlanan Modül 1 ile kabul edilmiş olan ortak pazarlanan ürünlere ait ruhsatlar da iptal edilir. Bununla birlikte tam ve eksiksiz dosya ile ortak pazarlama ruhsatı düzenlenen ürün/ürünlerin ruhsat statüleri ise ilgili kılavuz doğrultusunda Kuruma başvuru yapılması halinde güncellenir.

(3) Ruhsatlı Beşerî Tıbbi Ürünlerdeki Varyasyonlara Dair Yönetmelik kapsamında yapılan çeşitleme başvurularında başvuru sahiplerinin mevcut ruhsatların iptalini talep etmeleri halinde, çeşitleme başvurusunda bulunulan ürünler için ruhsat düzenlendiğinde mevcut ruhsatlar eş zamanlı olarak askıya alınmaksızın iptal edilir.

(4) Ruhsatı iptal edilen bir beşerî tıbbi ürünün üretimi veya ithalatı durdurulur. Hâlihazırda piyasada bulunan beşerî tıbbi ürünler hakkındaki karar, ruhsatın iptal gerekçesi dikkate alınarak Kurum tarafından verilir.

(5) Birinci fıkranın (b) bendine göre iptal işlemi uygun görülüp askıya alınan ruhsatlar; altı ay süreyle Kurum resmî internet sayfasında ilan edilir. Bu fıkra kapsamında Kurum resmi internet sayfasında askıya alındığı ilan edilen ruhsatlar; talep halinde, ürünü piyasaya arz etme taahhüdünde bulunan ve bu Yönetmelikle belirlenen ruhsat başvurusunda bulunma şartlarını haiz gerçek ya da tüzel kişilere, bu kişilerin talepleri ve ruhsat sahibinin rızası bulunması halinde, ruhsat devri başvuru şartlarının sağlanması koşuluyla devredilir. Devir başvurusu yapılan ruhsatların iptal edilme işlemlerine devam edilmez. 

(6) Birinci fıkranın (b) bendine göre ruhsat iptali talep edilen ürünlerin; ortak pazarlanan ve ruhsat başvurusu tam ve eksiksiz dosya ile yapılan bir beşerî tıbbi ürün olması durumunda, ruhsat sahibinin ortak pazarlamaya konu edilen diğer beşerî tıbbi ürün/ürünlerin listesini Kuruma sunması zorunludur.

(7) (Değişik: RG-27/5/2023-32203) 22 nci maddenin birinci fıkrasının (i), (j), (o) ve (ö) bentleri gereğince askıya alınan ürünlerin ruhsat askı süresi Kurum tarafından uygun bulunması halinde (Değişik ibare: RG-26/12/2023-32411) otuz aya kadar uzatılabilir.

(8) (Değişik: RG-27/5/2023-32203) Yurt dışı ilaç listesinde yer alan veya tedarik edilememesi nedeniyle halk sağlığı riski oluşturacak beşerî tıbbi ürünler için Kurum beşinci ve yedinci fıkralar kapsamındaki hususlara ilişkin ruhsat askı süresini uzatabilir.

(9) Kurum tarafından ruhsatları iptal edilen beşerî tıbbi ürünlerin listesi Kurum resmî internet sayfasında ilan edilir.

(10) (Ek: RG-27/5/2023-32203) 34 üncü madde kapsamında koşullu olarak ruhsatlandırılan bir beşerî tıbbi ürün için yıllık olarak değerlendirme sonucunda Kurum tarafından koşullu ruhsatın iptal edilme kararı alınması halinde söz konusu ürünlerin ruhsat iptal işlemleri 22 nci madde doğrultusunda ruhsat askı işlemi yapılmaksızın gerçekleştirilir.

Ruhsatın ya da ürün dosyalarının zayi olması

MADDE 24 –

(1) Kurum tarafından verilmiş olan ruhsatın zayi olması durumunda ruhsat sahibi tarafından ruhsatın zayi olduğunu gösterir gazete ilanı ile Kuruma zayi ruhsat başvurusu yapılır. Bu durumda yeni bir ruhsat belgesi düzenlenir.

(2) Ruhsat başvurusu yapılmış beşerî tıbbi ürünün ruhsat dosyanın zayi olması halinde başvuru sahibi veya ruhsat sahibi tarafından Kuruma, zayi ruhsat dosyası başvurusu yapılır. Kurum tarafından gerekçesi uygun bulunan başvurular için başvuru sahibine dosyanın bir kopyası verilir.

Ruhsat sahibinin sorumluluğu

MADDE 25 –

(1) Ruhsat sahibi, piyasada olan bir ürününü herhangi bir nedenle piyasaya veremeyecekse bu durumun oluşmasından en az otuz gün önce Kuruma ürünü piyasaya veremeyeceğini bildirmekle yükümlüdür.

(2) Ruhsat sahibi, ruhsatına sahip olduğu beşerî tıbbi ürünle ilgili olarak aşağıdaki hususlarda Kuruma karşı sorumludur:

a) Beşerî tıbbi ürünün, başvuru ekinde verilen ve Kurum tarafından kabul edilen spesifikasyonlara uygun olarak üretilmesi.

b) Üretim ve kontrol yöntemleri bakımından bilimsel ve teknik ilerlemelerin dikkate alınması ve beşerî tıbbi ürünün genel kabul gören bilimsel yöntemlerle üretilmesini ve kontrol edilmesini sağlamak amacıyla gerekli her türlü değişikliği yapmak üzere Kurumun onayına sunulması.

c) Beşerî tıbbi ürünün doğru ve güvenli kullanımını sağlamak için gerektiği durumlarda kısa ürün bilgilerinin ve kullanma talimatının güncellenmesi.

ç) Beşerî tıbbi ürünle ilgili herhangi bir değişiklik olduğunda, ilgili kılavuz hükümleri çerçevesinde ilgili değişikliğin Kuruma bildirilmesi.

d) Beşerî tıbbi ürün hakkında Kurum tarafından talep edilen hususlara zamanında cevap verilmesi.

e) Farmakovijilans uygulamaları çerçevesinde İlaçların Güvenliliği Hakkında Yönetmelikte belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmesi.

f) Beşerî tıbbi ürünün biyolojik bir tıbbi ürün olması durumunda bulaşabilecek enfeksiyonların önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınması.

g) Ruhsatına sahip olduğu beşerî tıbbi ürünün piyasada bulunabilirliğinin sağlanması.

ğ) Beşerî tıbbi ürünün etkililiği veya halk sağlığının korunması gerekçesiyle ruhsatının askıya alınması veya piyasadan çekilmesi durumunda alınan her türlü tedbirin tüm detaylarıyla birlikte derhal Kuruma bildirilmesi.

h) (Değişik: RG-27/5/2023-32203) İthal edilen, ihraç edilen veya lisans altında ülkemizde üretilen beşerî tıbbi ürünlerin kalite veya etkililik veya güvenlilik nedeniyle; ruhsatlı olduğu diğer ülkelerde ruhsatının askıya alınması veya iptal edilmesi veya piyasadan geri çekilmesi veya toplatılması; ruhsat başvurusunda bulunulan diğer ülkelerde ruhsat başvurusunun reddedilmesi veya başvuru sahibi tarafından başvurunun geri çekilmesi durumunun Kuruma bildirilmesi.

ı) Beşerî tıbbi ürünlerle ilgili belirlenmiş harçların ve ücretlerin ödenmesi.

(3) (Değişik: RG-14/12/2022-32043)⁽²⁾ Ruhsat ya da başvuru sahibi bu Yönetmelikte belirtilen esaslara uygun olarak başvuru yapmak, Kuruma sunduğu taahhütleri yerine getirmek ve Kuruma sunduğu bilgi ve belgelerin doğruluğunu teyit etmek ile yükümlü olup bu bilgi ve belgelerin sonuçlarından doğacak her türlü sorumluluğu kabul eder.

(4) Ruhsat ya da başvuru sahibi ürünü ile ilgili Kuruma sunduğu tüm belgelerin asıllarını saklamakla ve talep edildiğinde Kuruma sunmakla sorumludur.

(5) Beşerî tıbbi ürünün ruhsatlandırılmış olması ruhsat sahibinin hukuki ve cezai yükümlülüğünü etkilemez.

(6) (Ek: RG-24/9/2022-31963) Kurum, güncel bilimsel gerekliliklere uygun olarak ruhsat düzenlenmiş ürünler için de ilave bilgi ve belge talep edebilir. Ruhsat sahibi Kurum tarafından talep edilen bilgi ve belgeleri belirtilen süre içerisinde Kuruma sunmakla yükümlüdür.

(7) (Ek: RG-24/9/2022-31963) Ruhsat sahipleri, Kurum bilgi yönetim sistemine Kurumca belirlenen gerekliliklere uygun olarak ürünlerin kayıtlarını yapmakla ve bu verilerin güncelliğini sağlamakla yükümlüdür.

Ruhsat devri

MADDE 26 –

(1) Kurum tarafından ruhsatlandırılmış bir beşerî tıbbi ürününün ruhsat devri yapılabilir. Ruhsat devir işlemleri için aşağıdaki belgeler Kuruma sunulur:

a) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Mahkemece ruhsatın devredildiğine dair mahkeme ilamı, icra dairesince ruhsatın cebri icra yoluyla satıldığına ilişkin karar veya devir sözleşmesine konu taraflara ait (Değişik ibare: RG-26/12/2023-32411) ticaret sicil tasdiknamesi ile noter huzurunda düzenlenmiş ve aşağıdaki hususları içeren sözleşme;

1) Ruhsat devri işlemine konu olan beşerî tıbbi ürünün ismi, ruhsat tarihi ve sayısı,

2) Ruhsatı devredecek ve ruhsatı devralacak olan gerçek ya da tüzel kişilerin isim ve adresleri,

3) Kurum tarafından onaylanmış, tam ve güncellenmiş olan mevcut beşerî tıbbi ürün dosyasının eksiksiz bir biçimde devralan kişiye teslim edildiğine dair tutanak.

b) Ruhsatı devralan kişinin, ruhsat sahibinden beklenen tüm sorumlulukları yerine getirebileceğini gösteren;

1) 7 nci maddede ruhsat başvurusunda bulunabilecek kişiler için belirtilen mesleklerden birine mensup olunduğunu gösteren diploma aslı veya noter onaylı sureti veya Yükseköğretim Kurulundan alınan mezuniyet belgesi,

2) Tüzel kişi olması durumunda, şirketin ortaklarını ve sorumlu kişilerin görev ve unvanlarını belirten ticaret sicil gazetesi,

3) İlaçların Güvenliliği Hakkında Yönetmelik kapsamında farmakovijilans yetkilisi ile ilgili belgeler,

4) Beşerî Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik kapsamında bilim servisini tanımlayan belge ve bu servisin adresi, telefon numarası ve KEP adresi.

c) (Değişik: RG-27/5/2023-32203) Ruhsatı devralan kişinin adı, soyadı, adresi, telefon numarası ve KEP adresi ile birlikte, beşerî tıbbi ürünün güncellenmiş kısa ürün bilgileri, kullanma talimatı, iç ve dış ambalajın birer örneği ve noter aracılığıyla yapılan devirlerde, söz konusu ürün için daha önce verilmiş olan ruhsatın aslı; güncellenmiş kısa ürün bilgileri ve kullanma talimatının sunulamadığı durumlarda beşerî tıbbi ürüne ait kısa ürün bilgileri ve kullanma talimatı ile ilgili, gerekli tüm değişiklik ve güncellemelerin, beşerî tıbbi ürünün ruhsat devir işlemleri tamamlandıktan sonra ilgili kılavuzlar doğrultusunda yapılacağına ve onay alınmadan satış izni başvurusu yapılmayacağına ilişkin, devralan tarafından eksiksiz olarak hazırlanmış taahhütname, ruhsata esas üretim yeri/yerlerinin iyi imalat uygulamaları kılavuzlarına uygun üretim yapıldığını gösteren belge ve Türkiye’de faaliyet gösteren etkin madde üretim yeri/yerleri için Üretim Yeri İzin Belgesi,

ç) Beşerî tıbbi ürünün ithalatı durumunda, lisansör firma tarafından düzenlenmiş, ithalatı yapan gerçek ya da tüzel kişinin; söz konusu ürünün Türkiye’ye ithalatı, Türkiye’de ruhsatlandırılması ve satışı konusunda yetkili tek temsilci olduğunu, ortak pazarlama durumunda ise Türkiye’deki yetkili tek temsilci dışındaki gerçek ya da tüzel kişiye ortak pazarlama yetkisinin verildiğini gösteren belge ile ortak pazarlama yapacak gerçek ya da tüzel kişilerin ortak pazarlama konusundaki yazılı onayları,

d) Beşerî tıbbi ürünün lisans altında üretilmesi durumunda, lisansör firma tarafından düzenlenmiş, üretimi yapan gerçek ya da tüzel kişinin; söz konusu ürünün Türkiye’de ruhsatlandırılması, üretimi ve satışı konusunda yetkili tek temsilci olduğunu, ortak pazarlama durumunda ise Türkiye’deki yetkili tek temsilci dışındaki gerçek ya da tüzel kişiye ortak pazarlama yetkisi verildiğini gösteren belge ile ortak pazarlama yapacak gerçek ya da tüzel kişilerin ortak pazarlama konusundaki yazılı onayları,

e) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Türkiye’de imal edilecek beşerî tıbbi ürünlerde başvuru sahibinin üretici olmaması durumunda, Beşerî Tıbbi Ürünler İmalathaneleri Yönetmeliğinde belirtilen şartlara sahip bir üretici ile yaptığı fason üretim sözleşmesi ve taraflara ait (Değişik ibare: RG-26/12/2023-32411) ticaret sicil tasdiknamesi.

(2) Noter aracılığı ile yapılan devirlerde, birinci fıkrada sayılan belgelere ek olarak aşağıdaki hususlar geçerlidir:

a) Devralan firma tarafından hazırlanan, devir başvurusu sırasında beşerî tıbbi ürünle ilgili herhangi bir değişiklik yapılmadığına ilişkin taahhütnamenin sunulması gerekir.

b) (Değişik: RG-27/5/2023-32203) Kurumca yayımlanan ilgili kılavuz doğrultusunda Kurum tarafından gerekli görülen haller istisna olmak kaydıyla, devir işleminin gerçekleşmesinin ardından, beşerî tıbbi ürüne ilişkin olarak gerekli tüm değişiklik ve güncellemelerin yapılacağına dair, devralan firma tarafından hazırlanmış bir taahhütnamenin eksiksiz olarak sunulması halinde, mevcut ürün dosyasına ilişkin olarak gerekli güncellemeler ve varsa eksikliklerin giderilmesine yönelik işlemler, beşerî tıbbi ürünün ruhsat devir işlemleri yapıldıktan sonra, ilgili kılavuzlar doğrultusunda yapılır ve onay alınmadan satış iznine başvurulamaz. Ancak Kurum tarafından gerekli görülen hallerde, mevcut ürün dosyasına ilişkin olarak güncellemeler ve varsa eksikliklerin giderilmesine yönelik işlemler için başvuru yapılması talep edilebilir.

c) Talep olması halinde; ruhsatı devreden ve devralan firmaların yazılı ve noter tasdikli mutabakatı koşulu ile yeni ruhsatın düzenlendiği tarihten sonra altı ay süre ile eski barkodlu ürünlerin üretilmesine ve sadece devralan firma tarafından piyasaya sunulmasına izin verilir. Bu durumdaki ürünlerin üretim bildirimlerine ilişkin kontrol işlemleri İlaç Takip Sistemi üzerinden gerçekleştirilir. Bu ürünler, miatları doluncaya kadar piyasada bulunabilir. İthal edilirken devredilen ürünlerin devreden firma tarafından piyasaya arzı durdurulur. Yeni ruhsatın düzenlendiği tarihten sonra altı ay süre ile eski barkodlu ürünler devreden firma tarafından ruhsatı devreden ve devralan firmaların yazılı ve noter tasdikli mutabakatı koşulu ile ithal edilebilir. Ancak bu ürünler devreden firma tarafından İlaç Takip Sistemine üretim bildirimi yapılması ve ürünlerin İlaç Takip Sistemi üzerinden devralan firmaya devredilmesi koşulu ile piyasaya arz edilebilir.

(3) Lisansör firmanın söz konusu ürünün Türkiye’de ruhsatlandırılmasına/satışına/üretimine ilişkin yetkilendirdiği gerçek ya da tüzel kişiyi değiştirmesi durumunda, bu maddenin birinci fıkrasında sayılan belgelere ek olarak mevcut ruhsat sahibinin ruhsat aslını iade ettiğini bildiren yazısının sunulması; mevcut ruhsat sahibinin yetkisinin kalmadığını gösteren mahkeme kararı sunulduğunda ise birinci fıkranın (a) bendi hariç beşerî tıbbi ürünün Ek-1’e uygun olarak hazırlanan Modül 1 dosyası ile birlikte bu maddedeki tüm gerekliliklerin yerine getirilmesi zorunludur. Ancak bu durumdaki ürünün ülkemizde bir hastalık için tek teşhis veya tek tedavi seçeneği olması durumunda Kurum mahkeme kararını beklemeksizin ruhsat/izin veya tescil belgesine ilişkin devir başvurusunu kabul edebilir ve sonuçlandırabilir.

(4) Kurum, yapılan ruhsat devri başvurusunu otuz gün içinde değerlendirir.

(5) (Ek: RG-24/9/2022-31963) Kurum tarafından talep edilen bilgi ve belgelerin veya sunulacağı tarih bilgisiyle bu bilgi ve belgelerin sunulamadığına ilişkin gerekli açıklamanın en geç otuz gün içinde Kuruma sunulmaması durumunda (Değişik ibare: RG-26/12/2023-32411) devir başvurusu iptal edilerek dosya iade edilir.

Ruhsat başvurusunun devri

MADDE 27 –

(1) Ruhsat başvurusu yapan gerçek ya da tüzel kişi başvurudan oluşan haklarını 26 ncı maddede belirtilen ilgili koşulları yerine getirmek suretiyle başka bir gerçek ya da tüzel kişiye devredebilir.

Satış izni alınması

MADDE 28 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre Kurum tarafından ruhsatlandırılarak ilk kez piyasaya sunulacak beşerî tıbbi ürün için satış izni alınması zorunludur.

(2) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Kurum tarafından ruhsatlandırılarak ilk kez piyasaya sunulacak beşerî tıbbi ürünler için ruhsat sahibi; Kurumca depocuya satış fiyat başvurusu uygun bulunulan beşerî tıbbi ürünler için depolama faaliyetlerini kendi özel veya tüzel kişiliğine ait tesislerde yapması durumunda Kurum tarafından düzenlenen belgeyi, bunun dışındaki durumlarda ise depolama yerine ait Kurum tarafından düzenlenen belgeyi, taraflar arasında ürünün depolanmasına yönelik olarak imzalanmış belgeyi ve taraflara ait (Değişik ibare: RG-26/12/2023-32411) ticaret sicil tasdiknamesini satış izni başvurusu ile birlikte Kuruma sunar.

(3) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Kurum, satış izni için başvurulan ve Kurumca fiyatı onaylanan beşerî tıbbi ürüne ilişkin ambalaj örneğini ve kullanma talimatını gerekli bilgiler açısından inceler.

(4) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Beşerî tıbbi ürünün ruhsata esas ambalaj bilgilerinin veya özelliklerinin veya kullanma talimatının değişmesine yol açan işlemler için yeniden satış izni alınmasına gerek yoktur. Ancak üretim yerinin yurt dışından ülkemize ya da ülkemizden yurt dışına transferi, mevsimsel, pandemi öncesi veya pandemik grip aşısındaki suşun/suşların yenisiyle değiştirilmesi, ambalaj boyutu değişikliği, ruhsat devir işlemleri sonrasında veya 22 nci maddenin beşinci fıkrası doğrultusunda ruhsatının askıda olma durumu kaldırılan ürünler için piyasaya sunulmadan önce; ikinci fıkrada belirtilen belgeler sunulmaksızın Kuruma başvurularak satış izni alınması gerekir.

(5) (Ek: RG-24/9/2022-31963) Dünya Sağlık Örgütü veya Avrupa Birliği tarafından tanınan veya Sağlık Bakanlığı tarafından kabul edilen halk sağlığı tehditlerine karşı acil durumlarda kullanılacak olan ve tedariği yalnızca kamu tarafından yapılacak beşerî tıbbi ürünler için Kurum, satış izninde söz konusu ürünlerin piyasaya sunulabileceği kamu hizmeti veren sağlık kurum ve kuruluşlarına ilişkin kısıtlamalar tanımlayabilir. Söz konusu kısıtlamalar satış izninde belirtilir.

Kan ürünleri için piyasaya sunum izni

MADDE 29 –

(1) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Satış izni bulunan, izinli olup ruhsat başvurusunda bulunulmuş veya ruhsatlı olan kan ürünleri için ruhsat/izin sahibi, ürününü piyasaya sunmadan önce 28 inci maddede yer alan hususlara ilaveten Kurum tarafından yayımlanan kılavuza uygun olarak ürünün her serisi için piyasaya sunum izni almak üzere Kuruma başvurur.

(2) (Değişik: RG-27/5/2023-32203) Piyasaya sunum izni öncesi, kan ürünlerinin veya kan ürünü içeren beşerî tıbbi ürünler ile kan ürününün beşerî tıbbi ürünün içeriğinde etkin veya yardımcı madde olarak bulunduğu hallerde; ürünlerin her serisi için ürüne göre belirlenen analizler, Kurum laboratuvarında veya Kurum tarafından bu amaçla kabul edilmiş bir laboratuvarda yapılmış olmalıdır.

(3) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Kan ürünleri veya kan ürünü içeren beşerî tıbbi ürünlere piyasaya sunum izni alınabilmesi için satışa sunulması talep edilen miktar ile aşağıda belirtilen belge ve bilgilerin Kuruma sunulması ve ikinci fıkra uyarınca yapılan analizler ile birlikte mezkur belgelerin Kurum tarafından uygun bulunması halinde ilgili beşerî tıbbi ürünlere piyasaya sunum izni verilir:

a) Beşerî tıbbi ürünün ismi ve içeriği,

b) Her seri bulk kan ürününün veya her seri bitmiş kan ürününün veya kan ürününün beşerî tıbbi ürünün içeriğinde etkin madde olarak bulunmadığı hallerde kan ürünü olan yardımcı maddenin her serisi için Kurum tarafından uygun görülmüş Sağlık Otoritesi tasdikli seri serbest bırakma sertifikası (belgenin yurt dışından temin edilmesi halinde apostil şerhli/konsolosluk onaylı), seri serbest bırakma sertifikasının sunulamaması durumunda Kurum tarafından yayımlanan kılavuzda belirtilen belgeler,

c) Her seri bulk veya bitmiş ürün için onaylı analiz sertifikası,

ç) Ruhsat sahibi ve uygulanabilir olduğu durumlarda lisansör veya üretici firma tarafından düzenlenmiş her serinin hangi ülke/ülkelerde satıldığını miktarları ile gösteren belge ile henüz satılmadığı durumlar için satılmayan ürünlerin durumunun beyan edildiği belge, serinin sadece ülkemize ithali söz konusu olduğu durumlarda ise ilgili seride kullanılan plazma havuzlarının her serisinin kullanıldığı diğer ürünlerin hangi ülke/ülkelerde satıldığını miktarları ile gösteren belge,

d) (Değişik: RG-27/5/2023-32203) Lisansör veya üretici firma tarafından düzenlenmiş plazma bağışında esas alınan kurallar, plazmanın toplanma tarihi ve donör tipi (gönüllü, paralı) ve Kurumca gerekli görüldüğü hallerde donörlerin veya donör merkezlerinin listesinin sunulacağına dair taahhüt

e)  Kurum tarafından yayımlanan kılavuza uygun olarak hazırlanan ve her plazma havuzuna ait örnekler için HBsAg, HIV 1/2 ve HCV RNA testlerinin uygulandığını ve neticelerini gösteren belgeler,

f) (Değişik: RG-27/5/2023-32203) Her seri, final bulk veya bitmiş ürün ile kan ürününün beşerî tıbbi ürünün içeriğinde etkin madde olarak bulunmadığı hallerde kan ürünü olan yardımcı madde/maddelerin her serisi için; donörlerin Kurumca belirlenen hastalıklar veya hastalıkların şüphesi (Örneğin; Creutzfeld-Jacob (CJ) hastalığı gibi) yönünden güvenli olduğuna ve donörler arasında bu hastalıklara sahip donör olmadığına dair üretici veya lisansör firma tarafından düzenlenmiş belge,

g) Ruhsat sahibi ve uygulanabilir olduğu durumlarda lisansör veya üretici firma tarafından düzenlenen ve seri numarası belirtilen ürüne ait güncel varyasyon taahhüdü.

(4) (Değişik: RG-27/5/2023-32203) Kan ürünlerinin bulk ürün olarak ithal edilip bitmiş ürün üretiminin ülkemizde yapılmak suretiyle piyasaya sunulması öngörülen beşerî tıbbi ürünlerde ise ithal edilmek istenilen bulk ürünün her serisi için üçüncü fıkranın (a), (b), (c), (d), (e), (f) bentlerinde yer alan hususların yanı sıra bulk üründe kullanılan plazma havuzlarının kullanıldığı diğer ürünlerin ruhsatlandırıldığı/üretildiği ülke(ler) ile hangi ülke(ler)de satıldığını gösteren ruhsat sahibi ve uygulanabilir olduğu durumlarda lisansör firma tarafından düzenlenmiş orijinal belgenin Kuruma sunulması gereklidir. Bulk olarak ithal edilerek ülkemizde üretimi gerçekleştirilen ve bu doğrultuda ruhsatlandırılmış ve satış izni verilmiş kan ürünleri için bu fıkra kapsamında tüm belgelerin sunulması ve ikinci fıkra uyarınca yapılan analizlerin ve ilgili bilgi ve belgelerin uygun bulunması kaydıyla, üçüncü fıkranın sadece (g) bendinde ifade edilen taahhüdün sunulması halinde Kurum tarafından yayımlanan kılavuz doğrultusunda piyasaya sunum izni verilir.

(5) (Ek: RG-24/9/2022-31963) Kan ürününün, beşerî tıbbi ürünün içeriğinde etkin maddeye ilave olarak yardımcı madde olarak bulunduğu hallerde, kan ürünü olan yardımcı madde/maddelerin her serisi için mevcut talep edilen belgelere ek olarak üçüncü fıkranın (b), (c), (e) ve (f) bentlerinde yer alan bilgi belgelerin de Kuruma sunulması gerekmektedir.

İmmünolojik beşerî tıbbi ürünler için piyasaya sunum izni

MADDE 30 –

(1) Alerjen ürünler istisna olmak kaydıyla satış izni bulunan ruhsatlı veya izinli olup ruhsat başvurusunda bulunulmuş olan immünolojik beşerî tıbbi ürünler için; ruhsat/izin sahibi, ürününü piyasaya sunmadan önce ürünün her serisi için piyasaya sunum izni almak üzere Kuruma başvurur.

(2) İzinli olup ruhsat başvurusunda bulunulmuş olan immünolojik beşerî tıbbi ürünlerin piyasaya sunum izni öncesi Kurum laboratuvarında veya Kurum tarafından bu amaçla kabul edilmiş bir laboratuvarda ürüne göre belirlenen analizler yapılmış olmalıdır.

(3) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) İzinli olup ruhsat başvurusunda bulunulmuş veya ruhsatlı olan immünolojik beşerî tıbbi ürünlere piyasaya sunum izni alınabilmesi için piyasaya sunulması talep edilen miktar bildirilerek aşağıda belirtilen belge ve bilgiler Kuruma sunulur:

a) Her seri için bulk veya bitmiş ürün için Kurum tarafından uygun görülmüş Sağlık Otoritesi tasdikli seri serbest bırakma (batch/lot release) sertifikası (belgenin yurt dışından temin edilmesi halinde apostil şerhli/konsolosluk onaylı), seri serbest bırakma sertifikasının sunulamaması durumunda Kurum tarafından yayımlanan kılavuzda belirtilen belgeler,

b) Her seri bulk veya bitmiş ürün için onaylı analiz sertifikası,

c) Ruhsat sahibi firma ve uygulanabilir olduğu durumlarda lisansör veya üretici firma tarafından düzenlenen, ithal edilmek istenen ve seri numarası belirtilen ürüne ait güncel varyasyon taahhüdü,

(4) (Değişik: RG-24/9/2022-31963) Kurum gerekli gördüğü hallerde üçüncü fıkranın (a) bendinde belirtilen seri serbest bırakma (batch/lot release) sertifikasında yer alan analizlerin tümünün veya bir kısmının Kurum laboratuvarınca yapılmasını talep edebilir.

(5) (Ek: RG-24/9/2022-31963) İzinli olup ruhsat başvurusunda bulunulmuş veya ruhsatlı olan immünolojik beşerî tıbbi ürünler için başvuru kapsamında sunulan belgelerin ve izinli olup ruhsat başvurusunda bulunulmuş ürünlerin analiz sonucunun uygunluğu halinde ilgili seriye piyasaya sunum izni verilir.

(6) (Değişik: RG-27/5/2023-32203) Satış izni bulunan ruhsatlı alerjen ürünler için ilgili kılavuzda belirtilen alerjen ürünler hariç olmak üzere; ruhsat sahibi, ürününü piyasaya sunmadan önce ürünün her serisi için piyasaya sunum izni almak üzere Kurum tarafından yayımlanan kılavuzda belirtilen bilgi ve belgelerle Kuruma başvuru yapılır. Ruhsatlı olan alerjen ürünler için başvuru kapsamında sunulan belgelerin uygunluğu halinde ilgili seriye piyasaya sunum izni verilir.

(7) (Ek: RG-24/9/2022-31963) Etkin madde/maddeleri insan kanı ya da plazmasından elde edilmeyen ancak üretim prosesinde insan kanı ya da plazmasından elde edilen kan bileşenlerinin yer aldığı kan bileşenlerine dayalı beşerî tıbbi ürünlerin her serisi için ürüne göre Kurum tarafından belirlenen analizler Kurum laboratuvarında veya Kurum tarafından bu amaçla kabul edilmiş bir laboratuvarda yapılmış olmalıdır. Söz konusu ürünler için Kurum tarafından yayımlanan kılavuzda belirtilen bilgi ve belgelerle başvuru yapılır.

(8) (Ek: RG-24/9/2022-31963) Ülkemizde dolumu (Değişik ibare: RG-27/5/2023-32203) veya üretimi yapılacak ruhsatlı veya koşullu olarak ruhsatlandırılan (Acil Kullanım Onayı) aşılar ve immun serumların bitmiş ürünün her bir serisinin piyasaya sunum izni için Kurum tarafından yayımlanan kılavuzda belirtilen bilgi ve belgelerle başvuru yapılır.

Ruhsatlandırma sonrası varyasyonlar

MADDE 31 –

(1) 26 ncı madde istisna olmak üzere, beşerî tıbbi ürün ruhsatlandırıldıktan sonra bu ürüne ilişkin tüm değişiklikler için ilgili yönetmelik ve kılavuz hükümlerine göre ruhsat sahibi tarafından Kuruma başvuru yapılır.

(2) Kurum, başvuru olması halinde fiyat tarifesinde yer alan bir ücrete tabi olmak kaydı ile beşerî tıbbi ürün ruhsatlandırıldıktan sonra başvuru sahibine bilimsel tavsiye verebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Koşullu ve İstisnai Durumlarda Ruhsatlandırma, Zorunlu Lisans, Güven⁽¹⁾

Özel durumun tespiti

MADDE 32 –

(1) Beşerî tıbbi ürünler için koşullu ve istisnai ruhsatlandırma ihtiyacına yönelik özel durum tespiti Öncelik Değerlendirme Kurulu tarafından yapılır. Öncelik Değerlendirme Kurulu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda koşullu veya istisnai ruhsat başvurusunda bulunulması uygun bulunan beşerî tıbbi ürünler için 33 üncü veya 36 ncı madde doğrultusunda Kuruma başvuru yapılır.

Koşullu ruhsatlandırma (acil kullanım onayı) başvurusu

MADDE 33 –

(1) Ruhsatlı bir beşerî tıbbi ürünün terapötik endikasyonlarında değişiklik yapılması veya yenilerinin eklenmesi ile ilgili değişiklikler hariç olmak üzere aşağıdakilerden en az biri kapsamına giren beşerî tıbbi ürünler için Kuruma koşullu ruhsatlandırma başvurusu yapılabilir:

a) Yaşamı tehdit eden veya ciddi derecede engellilik yaratan hastalıkların tedavisini, önlenmesini veya tıbbi teşhisini amaçlayan beşerî tıbbi ürünler,

b) Dünya Sağlık Örgütü veya Avrupa Birliği tarafından tanınan veya Sağlık Bakanlığı tarafından kabul edilen halk sağlığı tehditlerine karşı acil durumlarda kullanılacak olan beşerî tıbbi ürünler.

(2) Etkililik ve güvenlilik ile ilgili kapsamlı klinik verilerin henüz sağlanamamış olmasına rağmen aşağıdaki gerekliliklerin tümünün sağlanması durumunda koşullu ruhsat verilebilir:

a) Beşerî tıbbi ürünün yarar/risk dengesinin pozitif olması,

b) Başvuru sahibinin kapsamlı klinik verileri sağlayabilecek olması,

c) Karşılanmamış tıbbi ihtiyacın giderilmesi,

ç) Ek veri gerektirmesine rağmen ilgili beşerî tıbbi ürünün piyasada bulunmasının sağladığı halk sağlığına faydasının, bulunmamasının oluşturacağı riske kıyasla daha fazla olması.

(3) İkinci fıkranın (c) bendinde belirtilen karşılanmamış tıbbi ihtiyaç, ülkemizde bu ihtiyacı yeterli derecede karşılayan bir tıbbi teşhis, hastalığı önleme veya tedavi yönteminin olmadığı veya ihtiyacı karşılayan bir yöntem mevcut olsa dahi hastalar için bu yöntemin büyük ölçüde tedavide avantaj sağlayacağı anlamına gelir.

(4) Bu madde kapsamında yapılacak başvurular Kurumca yayımlanan kılavuza uygun olarak yapılır.

Koşullu ruhsatlandırma (acil kullanım onayı) başvurularının değerlendirilmesi, koşullu ruhsatın süresi ve yenilenmesi

MADDE 34 –

(1) 33 üncü maddeye göre koşullu ruhsatlandırma başvurusunda bulunulan beşerî tıbbi ürün için aşağıdaki koşullarda; ruhsatlandırma yapılır veya ruhsatlar yenilenir.

a) Kısa ürün bilgilerinde ve kullanma talimatında ürünün belli açılardan halen yetersiz olduğu, ruhsat geçerlilik süresinin bir yıl olduğu ve ruhsatının yıllık olarak yeniden değerlendirileceği belirtilir.

b) Ruhsat sahibinin ruhsat geçerlilik süresinin sonuna en az doksan gün kala tabi olduğu spesifik zorunlulukların durumuna dair ara raporla birlikte ruhsat yenileme için başvurması gerekir.

c) Ruhsat yenileme başvurusu (b) bendinde belirtilen süre içerisinde yapılmış ise Kurum kararını bildirinceye kadar ürün piyasada kalabilir.

ç) Ruhsat sahibinin Kurum tarafından istenildiğinde derhal ya da asgari olarak altı ayda bir Kuruma periyodik yarar/risk değerlendirme raporu sunması gerekir.

(2) Kurum birinci fıkranın (b) bendi kapsamındaki ruhsat yenileme başvurusunu doksan gün içerisinde sonuçlandırır.

Koşullu ruhsata (acil kullanım onayı) ilişkin spesifik zorunluluklar

MADDE 35 –

(1) Koşullu ruhsat başvurusu yapılan beşerî tıbbi ürüne özgü spesifik zorunluluklar Kurum tarafından belirlenir.

(2) Spesifik zorunlulukların belirlenmesi sonrası koşullu ruhsatlandırılmış ürünler için ruhsat sahibinin 33’üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen gerekliliklerin yerine getirilmesini ve yarar/risk dengesinin pozitif olduğunun teyit edilmesini sağlamak üzere, devam etmekte olan çalışmaları tamamlaması ya da yeni çalışmalar gerçekleştirmesi zorunlu hale getirilir. Spesifik zorunluluklar, ek olarak farmakovijilans verilerinin toplanmasına yönelik olarak da getirilebilir.

(3) Kurum, koşullu ruhsatlandırılmış ürüne ait spesifik zorunlulukları ve bu zorunlulukların tamamlanması için gereken takvimi Kurum resmî internet sayfasında yayımlar.

(4) Spesifik zorunlulukların tümünün yerine getirilmesi durumunda Kurum tarafından spesifik zorunluluklara tabi olmayan ruhsat düzenlenir.

İstisnai ruhsatlandırma başvurusu, başvurunun değerlendirilmesi ve ruhsatın geçerliliği

MADDE 36 –

(1) Aşağıda sıralanan istisnai durumlarda, özellikle beşerî tıbbi ürünün güvenliliğiyle ilgili belirli koşulların başvuru sahibi tarafından yerine getirilmesi şartıyla istisnai ruhsatlandırma başvurusunda bulunulabilir:

a) Söz konusu beşerî tıbbi ürünün terapötik endikasyonlarının başvuru sahibinden kapsamlı kanıt sunmasının beklenilemeyeceği kadar nadir görülmesi veya,

b) Mevcut bilimsel verilerin ışığı altında ayrıntılı bilginin sağlanamaması veya,

c) Bu gibi bilgileri toplamanın genel kabul görmüş tıbbi etik ilkelerine ters düşmesi.

(2) İstisnai ruhsat; sadece tıbbi ürünün normal kullanım koşullarında etkililik ve güvenlilikle ilgili başvuru sahibinin kapsamlı veri sağlayamayacağını objektif, doğrulanabilir nedenlerle kanıtlaması durumunda verilebilir ve Ek-1’de belirtilen gereklilikleri sağlar.

(3) Ruhsatın geçerliliği bu şartların yıllık yeniden değerlendirilmesine bağlıdır.

Zorunlu lisans

MADDE 37 –

(1) Sınai Mülkiyet Kanununun 132 nci maddesi kapsamında Cumhurbaşkanı tarafından zorunlu lisansla üretilmesi uygun bulunan ürünler için, ayrıntılı hususları Kurumca belirlenen gereklilikler dâhilinde Kuruma ruhsat başvurusu yapılabilir.

Güven

MADDE 37/A- (Ek: RG-24/9/2022-31963)

(1)  Karşılaştırılabilir standartlara sahip diğer ilaç otoriteleri veya bölgesel ya da uluslararası kuruluşlar tarafından yapılan önceki değerlendirmeler, Kurum tarafından yayımlanan kılavuza uygun olarak dikkate alınabilir.

Ücretlendirme

MADDE 38 –

(1) Kurum bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlere yönelik ücretlendirme uygulayabilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Kılavuz

MADDE 39 –

(1) Kurum gerekli gördüğü durumlarda bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik kılavuzlar veya tebliğler yayımlar.

Gizlilik

MADDE 40 –

(1) Bir beşerî tıbbi ürüne ruhsat almak üzere başvuru sahibi tarafından Kuruma sunulan bilgiler gizlidir. Bu gizlilik Kurum tarafından korunur.

Geri çekme

MADDE 41 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren ürünlerden; geri çekmenin söz konusu olduğu ürünlerde yapılacak toplatma ve geri çekme işlemleri için 19/11/2015 tarihli ve 29537 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Geri Çekme Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelikler

MADDE 42 –

(1) 19/1/2005 tarihli ve 25705 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşerî Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği ile 27/5/1994 tarihli ve 21942 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Farmasötik Müstehzarların Biyoyararlanım ve Biyoeşdeğerliliğinin Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Atıflar

MADDE 43 –

(1) 42 nci madde ile yürürlükten kaldırılan Beşerî Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliğine yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

Avrupa Birliği mevzuatına uyum

MADDE 44 –

(1) Bu Yönetmelik, 6/11/2001 tarihli ve 2001/83/AT sayılı Beşerî Tıbbi Ürünler Hakkındaki Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi ile 29/3/2006 tarihli ve 507/2006/AT sayılı Beşerî Tıbbi Ürünler İçin Koşullu Ruhsata Dair Komisyon Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

İzinli ve tescil belgeli ürünler

GEÇİCİ MADDE 1 – (Değişik: RG-26/12/2023-32411)⁽³⁾

(1) 6/10/2010 tarihli ve 27721 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Geleneksel Bitkisel Tıbbi Ürünler Yönetmeliğinin geçici 1 inci ve geçici 2 nci maddeleri gereği ara ürün izin belgesine sahip olan veya ara ürün izin belgesine yönelik işlemleri devam ederken ruhsat başvurusunda bulunulan ve beşerî tıbbi ürün kapsamında değerlendirilmesine karar verilmiş ve ruhsatlandırılma süreci devam eden ürünler için bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde ruhsatlandırma sürecinin tamamlanması zorunludur. Bu süre zarfında ruhsat alamayan ürünlerin ara ürün izin belgesine sahip olanlarının izin belgeleri iptal edilir. Ara ürün izin belgeleri iptal edilen bu ürünlerin üretimine, ithalatına ve piyasaya arzına izin verilmez. Piyasada bulunan ürünler raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilir.

(2) İthalat izni ile piyasaya arz edilen ve ruhsat başvurusunda bulunulan kan ürünü ve immünolojik beşerî tıbbi ürünler için 31/12/2023 tarihine kadar ruhsatlandırma sürecinin tamamlanması zorunludur. Bu süre zarfında ruhsat alamayan ürünlerin ithalat izinleri geçersiz olur.

(3) Tescil belgesi ile piyasaya arz edilen ve ruhsat başvurusunda bulunulan radyonüklid jeneratörler, kitler, radyonüklid prekürsör radyofarmasötikler ve endüstriyel olarak hazırlanmış radyofarmasötikler için 31/12/2025 tarihine kadar ruhsatlandırma sürecinin tamamlanması zorunludur. Bu süre zarfında ruhsat alamayan ürünlerin tescil belgeleri geçersiz olur.

Sertifikalı ruhsata geçiş

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) Sertifikalı ruhsatı olmayan beşerî tıbbi ürünler için, Kurum tarafından ilan edilen geçiş takvimi doğrultusunda bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış ay içerisinde Kuruma sertifikalı ruhsata geçiş başvurusu yapılır. Bu kapsamda başvuru yapmak için ruhsat aslı sunulamayan beşerî tıbbi ürünler için zayi ruhsat başvurusu yapılır.

(2) Birinci fıkrada belirtilen takvimdeki süreler içerisinde sertifikalı ruhsata geçiş başvurusu yapılmayan beşerî tıbbi ürünlere ait Kuruma yapılan varyasyon başvuruları işleme alınmaz.

(3) Ruhsatı askıya alınan beşerî tıbbi ürünler için sertifikalı ruhsata geçiş başvurusunun yapılması zorunlu değildir. Ruhsatı askıya alınan ve sertifikalı ruhsatı olmayan bir beşerî tıbbi ürün piyasaya sunulmadan önce söz konusu ürün için sertifikalı ruhsatın alınması gereklidir.

İmmünolojik beşerî tıbbi ürün veya kan ürünü ruhsat geçiş başvurusu

GEÇİCİ MADDE 3-

(Başlığı ile Birlikte Değişik: RG-24/9/2022-31963)

(1) Etkin madde/maddeleri insan kanı ya da plazmasından elde edilmeyen ancak üretim prosesinde insan kanı ya da plazmasından elde edilen kan bileşenlerinin yer aldığı kan bileşenlerine dayalı, hâlihazırda kan ürünü olarak ruhsatlandırılan beşerî tıbbi ürünler için bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde Kuruma immünolojik beşerî tıbbi ürün ruhsat başvurusu yapılır. Bu başvurular için, başvuru tarihinden itibaren bir yıl içerisinde ruhsat değişiklik sürecinin tamamlanması zorunludur. Bu süre içinde ruhsat değişiklik süreci tamamlanmayan beşerî tıbbi ürünler için 22 nci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi doğrultusunda ruhsat askıya alma işlemi uygulanır.

(2) Etkin madde/maddeleri insan kanı ya da plazmasından elde edilen kan bileşenlerinin yer aldığı kan bileşenlerine dayalı, hâlihazırda immünolojik ürün olarak ruhsatlandırılan beşerî tıbbi ürünler için 1/1/2024 tarihine kadar Kuruma kan ürünü beşerî tıbbi ürün ruhsat başvurusu yapılır.

Kan ürünleri için piyasaya sunum izni analizi

GEÇİCİ MADDE 4 –

(Mülga: RG-24/9/2022-31963)

Ortak pazarlanan beşerî tıbbi ürünler

GEÇİCİ MADDE 5 –

(1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce yalnızca Ek-1’e uygun olarak hazırlanan Modül 1 sunularak ortak pazarlama ruhsat başvurusu yapılmış, ruhsat süreci devam eden beşerî tıbbi ürünler için, ruhsat sahipleri başvuru dosyalarını tam ve eksiksiz dosya haline getirmek istemeleri durumunda gerekli tüm modülleri Yönetmeliğin yayımından itibaren otuz gün içinde Kuruma sunar.

(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce yalnızca Ek-1’e uygun olarak hazırlanan Modül 1 sunularak ruhsatlandırılmış ortak pazarlamaya konu beşerî tıbbi ürünler için, ruhsat sahipleri ruhsat dosyalarını tam ve eksiksiz dosya haline getirmek istemeleri durumunda gerekli tüm modülleri Yönetmeliğin yayımından sonra altı ay içinde Kuruma güncellenmiş olarak sunar.

Alerjen ürünleri için geçici izin

GEÇİCİ MADDE 6-

(Ek: RG-24/9/2022-31963) 

(1) Avrupa Birliğinde yer alan ülkelerden herhangi birinde üretilen ve hali hazırda Avrupa Birliği üyesi ülkelerde piyasada bulunan alerjen ürünler, aşağıdaki gerekliliklerin karşılanması kaydıyla 31/12/2024 tarihine kadar piyasaya arz edilebilir:

a) Ek-1 doğrultusunda hazırlanmış Modül 1 ile geçici izin başvurusu yapılır.

b) Modül 1’de yer alan başvuru formunun 6.15 ekinde yalnızca söz konusu ürünün ilgili ülkenin piyasasında bulunduğunu gösterir güncel Farmasötik Ürün Sertifikası yer alır.

c) Kurum, ön değerlendirme sırasında Modül 1 ile yapılan alerjen ürün geçici izin başvurusunu inceler ve başvurunun kabul edildiğini veya reddedildiğini başvuru sahibine resmî olarak bildirir. Başvurunun kabul edildiğine dair bildirim geçici izin değerlendirme sürecinin başlangıç tarihi olarak kabul edilir. Geçici izin değerlendirme süreci en geç otuz gün içinde sonuçlandırılır. Kurum dışı kuruluşların değerlendirmeleri için geçen süre; hafta sonu tatili hariç olmak üzere resmî tatiller için geçen süre ve olağanüstü haller için geçen süre geçici izin süresine dâhil edilmez.

ç) Ürüne ait KÜB, KT ve ambalaj bilgilerinde ruhsatlandırma süreci tamamlanana kadar geçici izin tarihi, geçici izin numarası ve geçici izin sahibi bilgileri yer alır.

d) Geçici izin verilen ürünlerin piyasaya arz edilebilmesi için 28 inci maddede ve ilgili kılavuzda yer alan gerekliliklere uygun olarak Kuruma başvurulur.

e) Geçici izin verilen ürünlerin 6 ncı ve 8 inci maddeler doğrultusunda tüm modüller sunularak yapılan ruhsat başvuruları, 12 nci madde doğrultusunda değerlendirilerek uygun bulunması halinde bilimsel ve idari değerlendirme süreci başlatılır. Söz konusu sürecin de uygun bulunması halinde ürün ruhsatlandırılır. Modül 1 ile yapılan ruhsat başvuruları için tüm modüllerin sunularak başvurunun tamamlanması ve bilimsel ve idari değerlendirmesinin Kurum tarafından uygun bulunması halinde ürün ruhsatlandırılır. Ruhsatlandırılan ürünler için ruhsata esas bilgiler ile ürünlerin piyasaya arz edilebilmesi için 28 inci maddede yer alan gerekliliklere uygun olarak Kuruma satış izni başvurusunda bulunulur.

f) 31/12/2024 tarihine kadar tüm modüller ile başvurunun tamamlanması ve söz konusu ürünlerin ruhsatlandırılması gereklidir. Bu süre zarfında ruhsatlandırma işlemi tamamlanmayan veya ruhsat başvurusu usulden veya esastan reddedilen ürünlerin geçici izni iptal edilerek piyasaya arzı durdurulur. Bu bent kapsamında başvurusu reddedilen ürünler için yeniden yapılacak geçici izin başvuruları Kurum tarafından değerlendirmeye alınmaz.

g) Geçici izin verilen ve ruhsatlandırma süreci devam eden ürünlerin bilimsel değerlendirme sürecinde 18 inci madde hükümleri doğrultusunda başvurunun esastan reddedilmesi halinde geçici izin iptal edilerek piyasaya arzı durdurulur ve piyasada olan ürünler Geri Çekme Yönetmeliğinin ilgili hükümleri doğrultusunda piyasadan çekilir.

Eşdeğer tıbbi ürün ve hibrit başvuruları

GEÇİCİ MADDE 7-

(Ek: RG-24/9/2022-31963)

(1) 31/12/2022 tarihine kadar yapılacak eşdeğer tıbbi ürün ve hibrit ürün ruhsat başvurularında ülkemizde ruhsatlı eşdeğer tıbbi ürünler referans tıbbi ürün olarak kullanılabilir.

Onaylanmış kuruluş görüşü veya CE belgesi istenilen tıbbi cihazlar

GEÇİCİ MADDE 8-

(Ek: RG-24/9/2022-31963)

(1) Bu Yönetmeliğe uygun olarak ruhsat başvurusunda bulunulan veya ruhsatlandırılan bütünleşik bir tıbbi cihaz ihtiva eden beşerî tıbbi ürünler için (Değişik ibare: RG-27/5/2023-32203) 31/12/2028’e kadar Ek-1’de belirtilen şekilde onaylanmış kuruluş görüşü veya CE belgesi sunulması zorunlu olup mezkûr tarihe kadar yapılan ruhsat başvuruları ilgili kılavuz hükümlerine uygun olarak yapılır.

Başvurunun usulden reddi

GEÇİCİ MADDE 9-

(Ek: RG-24/9/2022-31963)

(1) 13’üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi 1/1/2023 tarihine kadar uygulanmaz.

Klinik araştırmaların kabulü

GEÇİCİ MADDE 10-

(Ek: RG-24/9/2022-31963)

(1) 8 inci maddenin birinci fıkrasının (m) bendinin (2) ve (3) numaralı alt bentleri (Değişik ibare: RG-27/5/2023-32203) 1/1/2025 tarihine kadar uygulanmaz.

Referans tıbbi ürün tanımı

GEÇİCİ MADDE 11-

(Ek: RG-24/9/2022-31963)

(1) Biyobenzer ve biyoyararlanım çalışmaları istisna olmak kaydıyla 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (çç) bendi 1/1/2024 tarihine kadar uygulanmaz. Söz konusu tarihe kadar bilimsel olarak kabul edilebilir etkililik, kalite ve güvenliliğe sahip olduğu kanıtlanmış, etkin madde/maddeler açısından dünyada piyasaya ilk defa sunulmak üzere ruhsatlandırılmış veya izin verilmiş beşerî tıbbi ürün referans tıbbi ürün olarak kabul edilir.

Ruhsatlı beşerî tıbbi ürün listesinde yer almayan beşerî tıbbi ürünler

GEÇİCİ MADDE 12-

(Ek: RG-24/9/2022-31963)

(1) Bu Yönetmelik uyarınca Kurum resmi internet sayfasında ilan edilen ruhsatlı beşerî tıbbi ürünler listesinde yer almayan ürünler için ruhsat sahipleri, Kurumca belirlenen belgelerle birlikte 31/12/2022 tarihine kadar Kuruma başvurur. Başvuruları uygun bulunan ürünler listeye eklenir. Listeye eklenmesi uygun görülmeyen veya 31/12/2022 tarihine kadar Kurumca belirlenen gerekliliklere göre başvuru yapılmayan ürünlerin ruhsatları ise geçersiz sayılır.

Yürürlük

MADDE 45 –

(1) Bu Yönetmeliğin;

a) 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (i) ve (j) bentleri yayımı tarihinden bir yıl sonra,

b) (Mülga: RG-24/9/2022-31963)

c) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 46 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Başkanı yürütür.

__________

(1) 24/9/2022 tarihli ve 31963 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin dördüncü bölüm başlığı ‘’Koşullu ve İstisnai Durumlarda Ruhsatlandırma’’ iken Yönetmeliğe işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

(2) Bu değişiklik 11/12/2022 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(3) Bu değişiklik 11/12/2023 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Eki için tıklayınız.

 

 

 

30 Kasım 2021 SALI                        Resmî Gazete                            Sayı : 31675

YÖNETMELİK

Orman Genel Müdürlüğünden:

ORMAN KANUNUNUN 18 İNCİ MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 18 inci maddesine göre verilecek izinlere ve bu izinlerden tahsil edilecek bedellere ait iş ve işlemleri düzenlemektir.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 18 inci ve ek 5 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Ağaçlandırma bedeli: İzin verilen alan üzerinden bir defaya mahsus alınan bedeli,

b) Ağaç röleve planı: İzin verilen alan üzerinde bulunan boyu 5 metre ve daha uzun ağaçlarla sık ağaçlık alanlarda yapılacak işlemler, çıkarılacak ve özelliği gereği kalması gereken ağaçların koordinatları ile gösterildiği planı,

c) Alt yapı tesisi: Bu Yönetmelikte tanımlanan faaliyetler için zorunlu yol, su, elektrik, haberleşme, doğalgaz, enerji nakil hattı, trafo ve benzeri tesisleri,

ç) Arazi izin bedeli: Verilen izinlerden orman idaresince alınacak kullanım bedelini,

d) Avan proje: Uygulama projelerinin yapılmasına esas teşkil eden, kesit ve görünüşleri içeren mimari proje ile taban alanı, katlar alanı, yapı inşaat alanı hesaplarına ilişkin tüm ölçü ve kotları bulunan projeleri,

e) Başvuru bedeli: Genel Müdürlük tarafından orman bitkisi fidanlığı kuruluşu ile mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği izni başvuruları için her yıl belirlenecek ve başvuru sırasında bir kere alınacak olan bedeli,

f) Bedel Artış Katsayısı (BAK): Her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranını,

g) Bekçi evi: Koruma ve sığınma maksadıyla, toprak veya demirli ya da demirsiz, beton zemin üzerine, ahşap imalat ve prefabrik olarak yapılan ve çatı dâhil yüksekliği 4,5 metreyi (hmax ≤ 4,5 m), çatı yüksekliği 1,8 metreyi, alanı ise 100 metrekareyi geçmeyen, zemin üzerindeki tek katlı geçici tesisleri,

ğ) Bozuk orman alanı: Amenajman planlarında ve aktüelinde, tepe kapalılığı %10 ve daha aşağı olan boşluklu kapalı veya ağaçsız orman alanlarını,

h) Bölge müdürlüğü: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı orman bölge müdürlüklerini,

ı) Çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) belgesi: 25/11/2014 tarihli ve 29186 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğine göre verilecek ÇED olumlu kararı veya ÇED gerekli değildir kararını,

i) Depo ve hangar: İzne konu edilen yetiştirme alanlarında ürünlerin muhafaza edildiği, malzemelerin, araç, makine ve ekipmanların saklandığı toprak veya beton zemin üzerine temelsiz ve geçici olarak yapılan, toplamda 4.000 m² yi geçmeyen prefabrik tesisleri,

j) E-başvuru: İzin taleplerine ilişkin olarak e-Devlet üzerinden yapılan başvuruyu,

k) E-başvuru yetkilisi: Talep sahiplerince izin işlemlerine ilişkin başvuru yapmak üzere yetkilendirildiği yazılı olarak orman idaresine bildirilen ve ORBİS sisteminde gerekli yetki tanımlaması yapılan kişiyi,

l) Elektronik ortam: e-Devlet portalı ve kurum resmî portalını,

m) Erozyon bedeli: 11/1/2017 tarihli ve 29945 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre alınacak ağaçlandırma ve erozyon kontrolü gelirini,

n) Fidan: Gerek tabii olarak yetişmiş gerekse generatif veya vejetatif yolla üretilmiş kök ve gövdesi bulunan 1 ila 10 yaş arası olan iğne yapraklı, 1 ila 6 yaş arası olan yapraklı bitkileri, bu bitkilerden daha üst yaşlara boylandırılanları yaşlı fidanı,

o) Fizibilite raporu: Odun dışı ürün işleme tesisi izinlerinde, tesisin faaliyete geçmeden önce işlenecek ürün/ürünler, yatırımın maliyeti, sektörel analizi, ürün tedariki ve satışı gibi makro ve mikro bilgileri içerir raporu,

ö) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri: 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) sayılı cetvelde yer alan idareleri,

p) Genel Müdür: Orman Genel Müdürünü,

r) Genel Müdürlük: Orman Genel Müdürlüğünü,

s) Heyet: Bölge müdürlüğünce; bölge müdür yardımcısı, ilgili şube müdürü/fidanlık müdürü, mühendis veya ilgili orman işletme müdür yardımcısı başkanlığında; ilgili orman işletme müdür yardımcısı, ilgili orman işletme şefi varsa kadastro ve mülkiyet şefi ve/veya fidanlık/ağaçlandırma şefi ve/veya mühendisten oluşturulan en az üç kişilik komisyonu,

ş) İdari büro: Toprak veya demirli ya da demirsiz, beton zemin üzerine, ahşap imalat ve prefabrik olarak yapılan ve çatı dâhil yüksekliği 6,5 metreyi (hmax ≤ 6,5 m), çatı yüksekliği 1,8 metreyi, taban alanı ise 120 metrekareyi geçmeyen, zemin üzerindeki tek veya iki katlı geçici tesisleri,

t) İzin: Bu Yönetmelik hükümlerine göre Genel Müdürlükçe verilen ön izni veya kesin izni,

u) Kamu kurum ve kuruluşları: Bu Yönetmelikte tanımlanan genel bütçe kapsamı dışında yer alan kamu idarelerini,

ü) Kesin izin: Bu Yönetmelik hükümlerine göre Genel Müdürlükçe amacı doğrultusunda kullanılmak üzere verilen izni,

v) Kıyı kenar çizgisi: Deniz, tabii ve suni göl ve akarsularda, kıyı çizgisinden sonraki kara yönünde, su hareketlerinin oluşturduğu kumluk, çakıllık, kayalık, taşlık, sazlık, bataklık ve benzeri alanların tabii sınırlarını,

y) Kira bedeli: İzne konu orman sayılan alandaki tesislerin bir kısmının veya tamamının işletme hakkının kiralanması halinde, kiralayan ile kiracı arasında düzenlenen sözleşmede belirtilen ve kiralama işleminden dolayı kiralayan tarafından tahsil edilen tüm bedelleri,

z) Kuruluş raporu: Orman bitkisi fidanlığı kurulması ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği yapılmak istenilen alanın genel ve özel tanıtımı, orman bitkisi türlerinden hangilerinin nasıl yetiştirileceği, yetiştirme tekniği, uygulanacak yöntemler ve rotasyon süreleri ile sahada yapılması planlanan üretim, bakım ve koruma amaçlı tesislerin büyüklük, özellikleri ve kaplayacağı alan miktarının belirtildiği, kuruluş amaç ve hedeflerini içeren ormancılık bürolarınca hazırlanan raporu,

aa) Mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği: İzne konu alanlarda; saha etüdünden başlayarak proje yapımı, arazi hazırlığı, tohum-misel temini, yetiştirme materyali olarak fidan üretimi, dikim, ekim, bakım ve hasat faaliyetlerinin tamamı,

bb) Mantar ve tıbbi aromatik bitkiler: Orman Genel Müdürlüğünce belirlenen; baharat, ilaç, kozmetik, gıda ve gıda katkıları, boya, aroma verici ve benzeri amaçla kullanılmak üzere yetiştiriciliği yapılan bitki türlerini ve mantarları,

cc) Odun dışı ürün işleme tesisi: Orman alanlarından üretilen odun dışı ürünlerin mamul ya da yarı mamul olarak işlenmesi amacıyla bozuk orman alanlarında kurulacak tesisi,

çç) ORBİS: İzin taleplerinin elektronik ortamda yükleneceği Orman Bilgi Sistemini,

dd) Orköy bedeli: 13/6/2012 tarihli ve 28322 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Orman Köylülerinin Kalkındırılmalarının Desteklenmesi Faaliyetlerine İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre alınacak orman köylüleri kalkınma gelirleri tahsis payını,

ee) Orman bitkisi: Orman ağaç, ağaççık ve florasına ait canlı bitkiler, yumrular, soğansılar, soğanlar, rizomlar, yapraklı dallar, yapraklar, bitki doku kültürleri, canlı polen, göz, kalem ve çelik gibi canlılığını koruyan belirli parçaları ile tohumları,

ff) Orman bitkisi fidanlığı: Gerçek veya tüzel kişilerce bozuk orman alanlarında orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohum ve fidanların üretildiği fidanlıkları,

gg) Ormancılık bürosu: 29/6/2006 tarihli ve 5531 sayılı Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanuna göre kurulan büroyu veya şirketi,

ğğ) Orman idaresi: Orman Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatını,

hh) Ön izin: Kesin izinde istenen belgelerin hazırlanması için verilen ve sahada çalışma hakkı vermeyen izni,

ıı) Saha analiz raporu: İzin talep edilen alanın mülkiyet durumu, alandaki mevcut ağaç türleri, kapalılık ve gelişim çağlarını, alanı yansıtır görselleri içerir raporu,

ii) Sulama tesisi: Su isale hattı, su kuyusu, yağmurlama ve damlama sulama sistemleri ve toprak zemin üzerine veya toprağa gömülü olarak betonarme blok, geomembran, polietilen, fiberglas ve galvanizli çelik kullanılarak, alanın topoğrafik yapısına, büyüklüğüne ve sulanacak ürün miktarına uygun olarak yapılan su deposu ve katlanabilir su deposunu da içeren tesisleri,

jj) Teknik rapor: Mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği, orman bitkisi fidanlığı ve odun dışı ürün işleme tesisi faaliyetlerinde iznin veriliş amacına ve uygulama projesine /fizibilite raporuna uygun çalışıldığını, cari yıl bedellerinin ödendiğini kontrol etmek amacıyla her yıl düzenlenecek raporu,

kk) Teminat: Tedavüldeki Türk parasını, bankalar tarafından verilen süresiz teminat mektuplarını, Hazine ve Maliye Bakanlığınca ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeleri,

ll) Toplam proje bedeli: İzne konu edilecek tüm tesislerin yapım maliyetini,

mm) Uygulama projesi: Orman bitkisi fidanlığı ile mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği izin sahalarında, saha etüdünden başlayarak proje, arazi hazırlığı, tohum-misel temini, yetiştirme materyali olarak fidan üretimi, dikim, ekim ve bakım faaliyetlerini kapsayan yetiştirme projelerini,

nn) Vaziyet planı: İzin sahalarının koruma kullanma dengesi içerisinde, üzerinde hangi alanların ne şekilde ve ne maksatla kullanılacağının özel işaretler ile gösterildiği, koordinatlı, 1/1000 veya uygun ölçekli planları,

oo) Yeraltında depolama alanı: Hayvansal ve bitkisel gıdaların depolandığı yer altındaki alanları,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İzinler

İzin verilecek yerler ve uygulamalar

MADDE 4 –

(1) Devlet ormanlarında; arkeolojik kazı ve restorasyon yapılmasına ve bu alanların kullanımına, tarihi eserlerin restorasyonu ve korunması için gerekli tesislere ve giriş-çıkış kontrol noktası, tanıtım ofisi ve ziyaretçilerin zaruri ihtiyaçlarının sağlanması için gerekli geçici tesislere, odun kömürü, terebentin, katran, sakız gibi işletilmesinde ağaç kullanılan ocakların açılmasına, göl, baraj ve deniz yüzeyinde yapılan balık üretimi için karada yapılması mecburi tesislere ve yeraltında depolama alanı kurulmasına; bozuk orman alanlarında orman bitkisi fidanlıkları kurulmasına, mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliğine, orman alanlarından üretilen odun dışı ürünlerin mamul ya da yarı mamul olarak işlenmesi amacıyla tesis kurulmasına ve bunlarla ilgili zorunlu alt yapı tesislerine Genel Müdürlükçe izin verilebilir.

(2) Arkeolojik kazı ve restorasyon yapılması için yalnızca Kültür ve Turizm Bakanlığına izin verilebilir.

(3) Baraj, göl ve deniz yüzeyinde yapılan balık üretimi ile ilgili olarak ormanlık alanda bekçi kulübesi, depo, ağ serme yeri, kayık çekek yeri ve kuluçkahane yapımına izin verilebilir.

(4) Orman bitkisi fidanlığında, mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliğinde kullanılabilecek türler ile hangi odun dışı ürünler için işleme tesisi kurulabileceği Genel Müdürlükçe belirlenir.

(5) Mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği izinlerinde 1 hektardan, orman bitkisi fidanlığı kurulması izinlerinde 3 hektardan küçük alanlar izne konu edilemez. Saha büyüklüğü ile ilgili üst sınır Genel Müdürlükçe belirlenir.

(6) Mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği alanlarında en fazla 2 adet taşınabilir konteyner veya karavan olmak üzere, bekçi evi, depo, sulama tesisleri, don kırıcı tesisler, elektrik tesisleri, ihata, yol gibi alt yapı tesisleri yapılmasına izin verilebilir. Bekçi evi birden fazla yapılamaz. Su deposu, kapasitesi 1.000 metreküpü aşmayacak şekilde bir veya birden fazla yapılabilir. Ancak, heyelan riski bulunan ve göçme ihtimali olan zemin üzerinde yapılacak su depolama ünitelerinde, göçebilecek kısımların duvarını veya tabanını güçlendirmek gayesiyle, projesinde belirtilmesi kaydıyla beton kullanılmasına izin verilebilir. Projesinde belirtmek ve alan büyüklükleri ile orantılı olmak üzere 5 hektara kadar olan sahalarda tüm geçici tesis ve yapıların toplam alanı 2.000 metrekareyi, 5 hektar ve üzeri sahalarda 4.000 metrekareyi geçemez.

(7) Orman bitkisi fidanlığı yapılacak alanlarda projesinde belirtmek kaydıyla;

a) Fidan üretim, bakım ve koruma amaçlı, su deposu, su isale hattı, su kuyusu, sulama, elektrik, drenaj gibi zorunlu alt yapı tesisleri ile yol yapılmasına,

b) Üretim alanı yanında ihtiyaç halinde sera, sabit olmayan prefabrik ve ahşap satış ofisi, idari büro, teşhir, tanıtım ve satış alanı, bekçi evi gibi geçici tesislere, taşınabilir tuvalet, konteyner ve karavan ünitesine,

c) Fidan üretiminde kullanılan malzemelerin, araç, makine ve ekipmanların saklandığı toprak veya beton zemin üzerine temelsiz ve geçici olarak yapılan toplamda 4.000 metrekareyi geçmeyen prefabrik depo, hangara,

izin verilebilir.

ç) Alan büyüklükleri ile orantılı olmak üzere 5 hektara kadar olan sahalarda tüm geçici tesis ve yapıların toplam alanı 6.000 metrekareyi, 5 hektar ve üzeri sahalarda 10.000 metrekareyi geçemez.

(8) Orman bitkisi fidanlıklarında mevcut toprağın yerinden taşınmaması esas olup, yere repikaj, çıplak köklü veya sepetli ve kaplı üretimlerde yetiştirme materyalleri izne konu saha dışından temin edilir.

(9) Mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği ve orman bitkisi fidanlığı alanlarında tesislerin yapılacağı yerler, nitelikleri, ebatları ve koordinatları vaziyet planında ve uygulama projesinde gösterilir.

(10) Odun dışı ürünlerin işlenmesine yönelik tesislerle birlikte kurulması zorunlu bekçi kulübesi, depo, idari büro gibi tesislere de izin verilebilir.

(11) Tünel şeklinde yer altında yapılacak depolama tesislerine, tünel girişinde ve tünel izdüşümünün üzerindeki orman örtüsünün zarar görmemesi kaydıyla izin verilebilir. Yer altında inşa edilecek tesislerin yüzeye isabet eden izdüşümleri için izin alınır.

Kısıtlamalar ve izin verilmeyecek alanlar

MADDE 5 –

(1) Ormanlık alanda lojman ve sosyal tesislere izin verilmez.

(2) Ormanlık alanda yapılması zorunlu olan yollar çevreye zarar vermeyecek şekilde ekskavatörle yapılır, yol yapımından çıkan malzeme ormana zarar vermeyecek şekilde izinli alanlara taşınır.

(3) Mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği ile orman bitkisi fidanlığı izni verilmeyecek yerler şunlardır:

a) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezleri kapsamında bulunan alanlar, doğal, tarihi ve arkeolojik sit alanları, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’na göre özel çevre koruma bölgesi olarak ilan edilen yerler.

b) 6831 sayılı Kanunun 23 üncü ve 24 üncü maddeleri kapsamında muhafazaya ayrılan ve ilan edilen yerler, yaban hayatı geliştirme sahaları, 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu kapsamındaki korunan alanlar, verimli orman niteliğindeki makilikler, Bakanlıkça tescil ve ilan edilen örnek avlaklar.

c) Maden ruhsatı kapsamında muvafakat verilmiş veya izne konu edilmiş alanlar.

ç) Genel Müdürlük görevleri kapsamında projesi tanzim edilip, programa alınmış alanlarda Genel Müdürlükçe olumlu görüş verilmeyenler.

d) Deniz kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde yatay olarak 2000 metrelik mesafe içinde bulunan yerler ile tabii göl kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde yatay olarak 500 metrelik mesafe içinde bulunan yerler.

(4) Mülkiyeti açısından mahkemelere intikal etmiş ve hukuki süreçleri devam eden alanlar izne konu edilemez.

(5) Bu Yönetmeliğe göre izin verilen saha sınırları içinde ve izin veriliş maksadına uygun uygulama imar planı yaptırılabilir. Ancak izin verilen ormanlık alan bağlı olduğu orman parselinden ifrazen ayrılamaz.

(6) Yeraltı depolama alanlarında, hayvansal ve bitkisel gıdaların haricinde depolama yapılmasına müsaade edilmez.

(7) Yangın görmüş ormanlarla, gençleştirmeye ayrılmış veya ağaçlandırılan sahalarda 6831 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan faaliyetlere hiçbir surette izin verilemez.

(8) İzin raporunu hazırlayan heyetçe, talebin ormanlık alanda yapılmasında kamu yararı olup olmadığı hususu irdelenerek tespit edilir.

Müracaat

MADDE 6 –

(1) Arkeolojik kazı ve restorasyon yapılmasına ve bu alanların kullanımına, tarihi eserlerin restorasyonu ve korunması için gerekli tesislere, odun kömürü, terebentin, katran, sakız gibi işletilmesinde ağaç kullanılan ocakların açılmasına, göl, baraj ve deniz yüzeyinde yapılan balık üretimi için karada yapılması mecburi tesislere ve yeraltında depolama alanı ve odun dışı ürün işleme tesisi izinlerinde talep sahibi, e-başvurusuna, talep yazısı ile beraber;

a) Saha analiz raporunu,

b) Tesis ve altyapı tesislerine ilişkin avan projesini,

c) Koordinat özet çizelgesini,

ç) 1/1000 veya uygun ölçekli vaziyet planını,

d) Altyapı tesisi olarak talep edilecek su izinlerinde yeraltı suyu arama belgesini veya su kiralama/kullanma/tahsis kullanma belgesini,

e) Kültür ve Turizm Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve il tarım ve orman müdürlüğünün uygun görüş yazılarını,

f) Odun dışı ürün işleme tesisi izin taleplerinde fizibilite raporunu,

g) 1/1000 veya uygun ölçekli ağaç röleve planını,

ğ) 1/1000 ölçekli uygulama imar planını veya ilgili idareden alınacak imar planı gerektiren yapı ve tesislerden olmadığına dair yazıyı,

h) ÇED Yönetmeliği kapsamına giren tesisler için ÇED belgesini,

ı) Bedelli izinlerde talep edilen sahada yapılacak tesislerin, metraj cetveli ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, ilgili genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri veya kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenecek cari yıl birim fiyatlarına veya proforma faturalarına göre hazırlanmış keşif özetlerini ekleyerek kesin izin için veya (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen belgeleri, ekleyerek ön izin için müracaatta bulunur.

(2) Mevzuat gereği alınması gereken ilgili kurum görüş yazıları, talep sahibi tarafından müracaat evrakına eklenir. Müracaat sahibinin kurum görüş yazılarını temin edemediğini belgelendirmesi halinde, ilgili kurum görüş yazıları orman idaresi tarafından istenir. Gerek görülmesi halinde idare birinci fıkranın (e) bendinde yer alan kurumlar haricindeki kurumlardan da görüş isteyebilir.

(3) İzin talebine ait tüm bilgi ve belgeler e-başvuruya eklenir.

(4) Bölge müdürlüğü yapılan e-başvuruyu öncelikle evrak üzerinde inceler, eksiklikler varsa on işgünü içinde müracaat sahibine bildirir. Eksiklikler tamamlanıncaya kadar talep değerlendirmeye alınmaz. Evrakın tam olması halinde heyet tarafından arazi üzerinde gerekli incelemeler yapılarak, talebin devlet ormanlarına isabet eden kısımları için ön izin veya ön izin süresi içerisinde istenilen bilgi ve belgelerin tamamlanması halinde kesin izin raporu düzenlenir.

(5) Tesis izinlerinde, izin sahibi saha tesliminden itibaren 2 yıl içinde tesisin işletmeye alındığına dair belgeleri idareye bildirmek zorundadır.

(6) Bünyesinde en az on kişi çalışan odun dışı ürün işleme tesislerinde, tesisin işletmeye alındığının idareye bildirim tarihi itibari ile 5531 sayılı Kanun ve alt düzenlemeleri çerçevesinde meslek odasınca verilen, serbest meslek mensupluğu ruhsatına sahip orman mühendisi veya orman endüstri mühendisi çalıştırılması, tam zamanlı olarak zorunludur. İzin sahibinin bu hükme aykırı davrandığının tespiti halinde yazılı bildirim yapılarak, 90 gün içerisinde orman mühendisi veya orman endüstri mühendisi çalıştırılması zorunluluğunun yerine getirilmesi istenir. Yazılı bildirim tarihinden itibaren 90 gün sonunda zorunluluğun yerine getirilmemesi halinde izin iptal edilir.

Mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği ile orman bitkisi fidanlığı müracaatları

MADDE 7 –

(1) Gerçek ve tüzel kişiler izin başvuru dilekçelerine, başvuru bedelini yatırdığına dair belge, saha analiz raporu, koordinat özet çizelgesini ekleyerek elektronik ortamda e-başvuru yaparlar.

(2) Müracaat tarihleri Genel Müdürlükçe belirlenebilir.

(3) İşletme müdürlüğünce müracaatın alınması aşağıdaki şekildedir:

a) İşletme müdürlüğüne e-başvuru yapılarak gelen müracaatlar; müracaatın sayı numarası, yapıldığı tarih ve saat dikkate alınarak başvuru sırası oluşturulur.

b) Müracaat sahalarının bu Yönetmelik uyarınca izni verilmeyecek yerlerden olup olmadığı, mülkiyeti ve yeri, amenajman planı ve aktüel meşcere tipi, alanı, bir başka mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği ile orman bitkisi fidanlığı kurulmasına ilişkin müracaatıyla çakışıp çakışmadığı, müracaat evraklarının tam olup olmadığı hususları işletme müdürlüğünce, işletme müdür yardımcısı başkanlığında en az 3 teknik personelden oluşan komisyon tarafından değerlendirilir. Bütün bu değerlendirmelerin ardından başvuru sırası dikkate alınarak ilk müracaatçı tespiti yapılır.

c) Talebe konu sahaya tek müracaatın olması durumunda müracaatçı, birden fazla müracaatın olması durumunda ise ilk müracaatçı, ilk müracaatçıya verilen sahanın bir kısmını kapsayan başka bir müracaatın olması durumunda ise ilk müracaatçının müracaatı dışında kalan kısım için o sahaya müracaat eden ilk müracaatçı, ön izin başvuru sahibi olarak tespit edilir. Değerlendirme sonucunda uygun görülmeyen müracaatlar işlemden kaldırılarak ilgililere işletme müdürlüğünce tebliğ edilir. İşletme Müdürlüğünce ilk müracaatçı olarak belirlenen kişiye ve bölge müdürlüğüne bildirim yapılır.

(4) İlk müracaatçı ön izin raporu için; fidanlık kuruluş veya tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği kuruluş raporu, tesis ve altyapı tesislerin gösterildiği 1/1000 veya uygun ölçekli vaziyet planını içeren belgeleri bölge müdürlüğüne e-başvuru yolu ile teslim eder.

(5) İlk müracaatçı tarafından ön izin raporu tanzimi için istenilen belgelerin, ilk müracaat sahibi olarak belirlendiğine ilişkin bildirimin yapıldığı tebligat tarihinden itibaren 30 günlük süre içerisinde bölge müdürlüğüne e-başvuru yolu ile teslim edilmemesi halinde izin işlemleri iptal edilir.

(6) İşletme müdürlüğünün ön izin sahibini bölge müdürlüğüne bildirmesini ve ilk müracaatçının ön izin için istenilen belgeleri bölge müdürlüğüne teslimini müteakip, bölge müdürlüğünce oluşturulacak heyet marifetiyle, 15 gün içerisinde ön izin raporu tanzim edilir. Bölge müdürlüğünce hazırlanan ön izin raporu, Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlükçe uygun görülmesi halinde uygulama projesi yapılması istenir.

(7) Heyet tarafından, müracaat sahasının idari, teknik ve hukuki yönden mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği ile orman bitkisi fidanlığı kurulmasına engel bir durumunun tespiti halinde, bu husus işletme müdürlüğünce müracaat sahibine gerekçeleri ile birlikte tespit tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde yazılı olarak bildirilir.

Mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği ile orman bitkisi fidanlığının izni ve projelendirmesi

MADDE 8 –

(1) Bölge müdürlüğü, izin sahibinden ön izin raporuna uygun olarak en geç 60 gün içerisinde Genel Müdürlükçe belirlenen proje dispozisyonuna uygun uygulama projesi, tesis ve alt yapı tesislerini de içeren avan projesini ve ağaç röleve planını ormancılık bürolarına tanzim ettirerek teslimini ister. Uygulama projesi, avan projesi ve ağaç röleve planının verilen sürede teslim edilmemesi durumunda, talep halinde 30 gün ek süre verilebilir. Uygulama projesi, avan projesi ve ağaç röleve planının verilen ek süre içerisinde de teslim edilmemesi halinde bölge müdürlüğünce ön izin iptal edilir.

(2) Üretim, bakım ve koruma amaçlı yapılacak tesisler ve bu tesislere ait metraj cetveli ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, ilgili genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri veya kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenecek cari yıl birim fiyatlarına veya proforma faturalarına göre hazırlanmış keşif özetleri, avan projesi, ağaç röleve planı ile birlikte uygulama projesinde belirtilir. Alan üzerinde mevcut bulunan ağaçların korunması esas olmakla beraber, tesislerin yapımı ile birlikte yetiştiricilik ve fidanlık faaliyetlerinin yapılabilmesi için zorunlu olan münferit ağaç ve ağaççıklar projesinde belirtilmek şartıyla alandan çıkartılabilir.

(3) Bölge müdürlüğü, uygulama projesi, avan projesi ve ağaç röleve planını, oluşturulacak heyet marifetiyle en geç 30 gün içinde arazide ve büroda inceler. Uygulama projesi ile projede yer alan tesislerin uygun bulunması halinde bölge müdürlüğü tarafından kesin izin raporu düzenlenir. Uygulama projesi, avan projesi, ağaç röleve planı ile kesin izin raporu ve ekleri Genel Müdürlüğe gönderilir. İzin raporu ve eklerinin Genel Müdürlükçe de uygun görülmesi halinde uygulama projesinde belirtilen tür/türlerin yetiştiriciliğine veya fidanlık kurulmasına dair Genel Müdürlükçe kesin izin verilir.

(4) Talep edilmesi ve orman idaresinin uygun görmesi halinde idari, hukuki ve teknik nedenlerle alan izinlerinde veya uygulama projelerinde revizyona gidilebilir. Revizyon projeleri ormancılık büroları tarafından hazırlanır.

(5) Orman bitkisi fidanlığı, mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği izinlerinde, izin sahibi saha tesliminden itibaren 2 yıl içinde tesisin işletmeye alındığına dair belgeleri idareye bildirmek zorundadır.

(6) Mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği izinlerinde, tesisin işletmeye alındığının idareye bildirim tarihi itibari ile ormancılık bürolarından danışmanlık hizmeti almaları zorunludur. 5 hektar ve daha büyük mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği izinlerinde ise 5 inci yıldan sonra danışmanlık hizmeti yerine 5531 sayılı Kanun ve alt düzenlemeleri çerçevesinde meslek odasınca verilen, serbest meslek mensupluğu ruhsatına sahip orman mühendisi çalıştırılması tam zamanlı olarak zorunludur. Mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği izinlerinde danışmanlık hizmeti alınmadığının veya 5 hektar ve daha büyük mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği izinlerinde ise 5 inci yıldan sonra danışmanlık hizmeti yerine orman mühendisi çalıştırılmadığının tespiti halinde yazılı bildirim yapılarak, 30 gün içerisinde ormancılık bürolarından danışmanlık hizmetinin alınması, 90 gün içinde orman mühendisi çalıştırılması zorunluluğunun yerine getirilmesi istenir. Yazılı bildirim tarihinden itibaren 30 gün sonunda ormancılık bürolarından danışmanlık hizmetinin alınmaması, üç ay sonunda orman mühendisi çalıştırma zorunluluğunun yerine getirilmemesi halinde izin iptal edilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Bedeller ve Teminat

Alınacak bedeller

MADDE 9 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamında ön izinlerde ön izin bedeli, kesin izinlerde ise;

a) Ağaçlandırma bedeli,

b) Arazi izin bedeli,

c) Orköy bedeli,

ç) Erozyon bedeli,

alınır.

(2) Mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği ile orman bitkisi fidanlığı izinlerinde, izne konu edilecek alanlardan yetiştiricilik yapılan kısım için ağaçlandırma bedeli alınmaz. Tesis izni verilmesi halinde, tesis alanları için birinci fıkrada belirtilen bedellerin tamamı alınır.

(3) Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerine verilecek izinlerden bedel alınmaz.

(4) Mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği ile orman bitkisi fidanlığı ön izinlerinden bedel alınmaz.

(5) Yer üstünü bozmadan yer altında yapılacak tesislerden arazi izin bedeli alınır, ağaçlandırma, orköy ve erozyon bedeli alınmaz. Tünel giriş ve çıkışları ile yer üstünü bozan kısımlarından tüm bedeller alınır.

Bedellerin tespiti

MADDE 10 –

(1) Alınacak bedeller aşağıdaki şekilde tespit ve tahsil edilir:

a) Ağaçlandırma bedeli: Genel müdürlükçe, Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından tespit edilen işçilerin bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretlerinin 294 gün/hektar katsayısıyla çarpımı sonucu belirlenen ağaçlandırma birim hektar bedelinin, izin alanı ile çarpımı sonucu.

b) Arazi izin bedeli: İzin alanının metrekaresi, cari yıl ağaçlandırma birim metrekare bedeli, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan izin türü katsayısı (Ek-1), ekolojik denge katsayısı (Ek-2) ve il katsayısının (Ek-3) çarpımlarının sonucu.

c) Orköy bedeli: Toplam proje bedelinin yüzde üçü (%3).

ç) Erozyon bedeli: Toplam proje bedelinin yüzde ikisi (%2).

d) Başvuru bedeli: Cari yıl ağaçlandırma bedelinin 1/30’unu aşmayacak şekilde Genel Müdürlükçe belirlenecek bedel.

(2) Bedel hesaplarında devlet ormanına isabet eden bölümler esas alınır.

(3) Bu bedellerden arazi izin bedeli her yıl, diğer bedeller izin başlangıcında bir defaya mahsus defaten alınır.

(4) Yılı birim fiyatları yayınlanıncaya kadar bir önceki yıl birim fiyatlarına göre hesaplanan proje maliyet bedelleri BAK oranında arttırılmak suretiyle güncellenir.

(5) Ön izin bedeli; izin alanının metrekaresi ile cari yıl ağaçlandırma birim metrekare bedelinin 1/10’u ile çarpımı sonucu bulunacak bedel olup bir defaya mahsus alınır. Süre uzatımlarında ayrıca bedel alınmaz.

(6) Arazi izin bedeli, izin başlangıç tarihi esas alınarak bildirime gerek kalmaksızın her yıl defaten tahsil edilir. Müteakip yıllara ait arazi izin bedeli BAK oranında artırılmak suretiyle tespit edilerek bildirime gerek kalmaksızın izin başlangıç tarihinde defaten tahsil edilir.

(7) Sonraki yıl bedellerinin peşin ödenmesinin talep edilmesi halinde, ödenmesi talep edilen yıllara ait bedeller ödemenin yapıldığı yıl bedeli üzerinden defaten tahsil edilebilir.

(8) Bu Yönetmelik hükümlerine göre alınacak tüm bedeller ve teminat Genel Müdürlüğün özel bütçe hesabına yatırılır.

(9) Ek-1’de yer alan izin türü katsayısı tablosunda izin türlerinin dışında farklı bir taleple karşılaşılması durumunda bedel hesaplamasına esas olacak izin türü katsayısını belirlemeye Genel Müdürlük yetkilidir.

(10) Verilecek iznin, birden çok izin türünü kapsaması halinde arazi izin bedeli, her bir izin türü için ayrı ayrı hesaplanır ve toplamı arazi izin bedeli olarak alınır.

(11) İzin verilen alanın bir kısmının iptali halinde; iznin devam eden kısmı için arazi izin bedeli, kısmi iptalden önceki taahhüt senedinde belirtilen bedel üzerinden oranlanarak hesap edilir.

(12) İzin süresinin 1 yıldan az ve izin bitim tarihi belli olanlar için arazi izin bedeli bu süreler dikkate alınarak oranlanır.

Hizmet giderleri ve başvuru bedeli

MADDE 11 –

(1) Hizmet gideri olarak; arazi incelemelerine katılacak personelin 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre ödenecek harcırahları ile zaruri olarak kullanılan resmî hizmet vasıtalarının işletme giderleri, talep sahibince Genel Müdürlük özel bütçesinin hizmet ve işletme gelirleri hesabına yatırılır. Bu tutarlar özel bütçeye gelir kaydedilir. Hizmet giderleri yatırılmadığı takdirde arazi incelemesine çıkılmaz.

(2) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile kamu kurum ve kuruluşlarından hizmet gideri ve başvuru bedeli alınmaz.

(3) Mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği ve orman bitkisi fidanlığı kurulması izinlerinde, başvuru sırasında Genel Müdürlük tarafından her yıl belirlenen başvuru bedeli alınır. Bu tutarlar Genel Müdürlük özel bütçe hesabına gelir kaydedilir.

Gecikme zammı

MADDE 12 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre bedelli olarak verilen izinlerde, zamanında ödenmeyen bedeller için, izinlerin iptaline ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bildirime gerek kalmaksızın 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde yer alan gecikme zammı oranında faiz uygulanır. Kısmen ödeme yapılması halinde yapılan ödeme öncelikle faize mahsup edilir.

Teminat

MADDE 13 –

(1) Teminat; bir hektar için belirlenen cari yıl ağaçlandırma bedelinin yirmide biri, odun dışı ürün işleme tesislerinde ise 1 hektar için cari yıl ağaçlandırma bedelinden az olmamak kaydıyla cari yıl ağaçlandırma bedelinin onda biri ile izin alanının çarpımı sonucu bulunur. İzin başlangıcında bir defa alınır. Süre uzatımlarında ve izin devirlerinde güncellenir. Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile kamu kurum ve kuruluşlarından ve ön izinlerden teminat alınmaz.

(2) Alınan teminat her ne suretle olursa olsun haczedilemez, üzerine ihtiyati tedbir konulamaz, tespit ve tahsiline itiraz edilemez.

(3) Teminat olarak alınan değerler, teminat olarak kabul edilen değerler ile değiştirilebilir.

Teminat ve bedellerin iadesi

MADDE 14 –

(1) İznin herhangi bir sebeple sona ermesi halinde kesin izinde alınan bedeller iade edilmez. Teminat ise, taahhüt senedinde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmesi durumunda iade edilir. Aksi halde alınan teminat idarece irat kaydedilir. Teminat borca mahsup edilmez.

(2) İzin sahibinin kesin izinden vazgeçtiğini ve faaliyetini durdurduğunu orman idaresine yazılı olarak bildirdiği durumlarda orman idaresince sahanın geri teslim alındığı tarihte tahakkuk eden bedellerin tamamı tahsil edilir, müteakip yıllara ait bedel tahakkuk ettirilmez.

(3) Ancak;

a) İzin sahibinin kesin izin başlangıç tarihinden itibaren bir yıl içinde vazgeçmesi nedeniyle iznin iptal edilmesi ve yatırılan bedellerin ve teminatın iptal tarihinden itibaren en geç üç ay içinde iadesinin talep edilmesi halinde; izin verilen saha içinde hiçbir noktada çalışma yapılmamış olması ve izin öncesi doğal yapının bozulmamış olmasının heyetçe düzenlenecek raporla tespiti ve bölge müdürlüğünün onayı ile arazi izin bedeli dışındaki bedeller ve teminat faizsiz olarak iade edilir.

b) Verilen kesin iznin her ne şekilde olursa olsun izin sahibinin kusur ve/veya ihmalinin bulunmadığı durumlar nedeniyle iptal edilmesi ve iptalini müteakip altı ay içinde izin sahibinin talep etmesi halinde; izin verilen sahada çalışma yapılmadığının, izin öncesi doğal yapının bozulmadığının heyetçe düzenlenecek raporla tespiti halinde, alınan tüm bedeller ve teminat faizsiz olarak iade edilir.

(4) Kesin izin verilen sahanın bir kısmı üzerindeki iznin iptal edilmesi halinde alınan bedeller iade edilmez. Ancak arazi izin bedeli ve teminat yeni duruma göre güncellenir.

(5) Ön izin bedeli ve başvuru bedeli iade edilmez.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Müracaat şekli

MADDE 15 –

(1) Müracaatta istenen belgelerle birlikte;

a) Çevre koruma birlikleri, mahalli idare birlikleri ile köylere hizmet götürme birlikleri ve kooperatifler, yönetim kurulu kararını,

b) Köy muhtarlıkları, kaymakam veya vali tarafından onaylanmış köy ihtiyar heyeti kararını,

c) Özel hukuk tüzel kişileri ise vekaleten müracaatlarda vekaletname, temsilen müracaatlarda yetki belgesini ve faal olduğuna ilişkin ilgili kurumlardan alınacak belgeyi ve sicil tasdiknamesini,

ç) Gerçek kişiler ise vekâleten müracaatlarda vekâletname ve sicil tasdiknamesini,

izin taleplerine eklerler.

(2) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri bağlı oldukları bakanlıklarının veya genel müdürlüklerinin resmi yazısı ile müracaat eder veya yetki devri kapsamında taşra birimlerinin müracaatı sağlanır.

İzin rapor eklerinin hazırlanması ve onaylanması

MADDE 16 –

(1) Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin bünyelerinde görevli orman mühendisi veya orman yüksek mühendislerince düzenlenenler hariç olmak üzere, talep alanlarının koordinat özet çizelgeli harita üzerinde gösterilmesi, mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği ile orman bitkisi fidanlığı uygulama projesi, uygun ölçekli vaziyet ve yerleşim planı, saha analiz raporu ve ağaç röleve planı ormancılık bürosu tarafından düzenlenerek imzalanır.

(2) Uygulama projesi, saha analiz raporu, ağaç röleve planı, vaziyet planı ile koordinat özet çizelgeleri heyet tarafından kontrol edilir ve uygunluğu onaylanır.

(3) Fizibilite raporu, keşif özetleri ve keşif özetlerinin vaziyet planlarına uygunluğu kontrol edilerek bölge müdürlüğü makine ikmal şube müdürlüğünce onaylanır.

(4) Bedelsiz izinlerde metraj ve keşif özeti istenmez.

(5) Taahhüt senetlerinin her sayfası noter tarafından onaylanır. Ancak; Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinden alınacak taahhüt senedinin her sayfası kurum yetkilisi tarafından onaylanır, noter onayı aranmaz.

Ön izin ve ön izin süre uzatımı

MADDE 17 –

(1) Mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği ile orman bitkisi fidanlığı izinlerinde 2 ay, uygun görülen diğer taleplere 24 aya kadar ön izin verilebilir. Ön izin sahibinin ön izin süresi son günü mesai bitimine kadar bölge müdürlüğüne süre uzatımı talebinde bulunması ve mevcut taahhüt senedi hükümlerini kabul ettiğine dair ek taahhüt senedi vermesi halinde, ön izin süresinin bitim tarihinden itibaren mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği ile orman bitkisi fidanlığı izinlerinde 1 ay, diğer izinlerde 12 ay süreyle ön izin ve sorumlulukları devam eder.

(2) Ön izin süresi içinde saha teslimi yapılmaz ve hiçbir inşaat faaliyetine müsaade edilmez.

(3) Ön izin; izin süresi son günü mesai bitimine kadar süre uzatımı talebiyle bölge müdürlüğüne müracaat edilmemesi, izin sahibinin vazgeçmesi veya istenen belgelerin süresi içinde tamamlanarak orman idaresine verilmemesi halinde resen iptal edilmiş sayılır.

(4) Süre uzatmaları dahil, ön izin süresi içinde herhangi bir sebeple kesin izne dönüşmemiş ön izinler için herhangi bir hak iddia edilemez.

(5) Ön izin süresi içinde mevzuatta kesin izin verilmesini engelleyen değişiklik olması halinde ön izin iptal edilir.

Kesin izin ve süre uzatımı

MADDE 18 –

(1) Kesin izin süresi yirmi dokuz yılı geçemez.

(2) Ormanlık alandan verilen izin, müracaat sahibine tebliğ edilir. Tebligat tarihinden itibaren en geç altı ay içerisinde izin sahibinden teminat, bedeller ve onaylı taahhüt senedi alınır. Tebligat tarihinden itibaren altı ay içerisinde bedellerin yatırılmaması, teminatın veya onaylı taahhüt senedinin verilmemesi halinde ise saha teslimi yapılmaz, bildirime gerek kalmaksızın izin iptal edilir. İptal işlemi ilgiliye bildirilir. Aynı yerle ilgili yeniden izin talep edilmesi yeni izin talebi olarak değerlendirilir.

(3) Devam eden yıl bedellerinin son ödeme tarihinden itibaren bir yıl içerisinde ödenmemesi halinde kesin izin iptal edilir. Ancak 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranında hesaplanacak faizi ile birlikte ödeyeceğini kabul ettiğine dair ek taahhüt senedi verilmesi kaydıyla bir yıl daha ek süre verilebilir.

(4) İzin başlangıç tarihi, izin olurunda ayrıca izin başlangıç tarihi belirtilmemiş ise izin olurunun verildiği tarihtir.

(5) İzin verilen alanın diğer kanunlar uyarınca izin, görüş, muvafakat alınması gereken yerlerden olması halinde izin sahibince gerekli izin, muvafakat ve görüşler alınarak çalışma yapılır.

(6) Saha tesliminden itibaren iki yıl içinde izin sahasında faaliyete başlanmaması veya vazgeçilmesi, uygulama esnasında, onaylı uygulama projesinde/fizibilite raporunda belirtilen teknik esaslara uyulmadığının tespiti halinde alan izinleri ve uygulama projesi iptal edilir. Aynı yerle ilgili yeniden izin talep edilmesi yeni izin talebi olarak değerlendirilir.

(7) Taahhüt senedinin verilmesini müteakip, alan üzerinde çıkarılması gereken münferit ağaç ve ağaççıklar orman idaresi tarafından çıkarıldıktan sonra uygulama projesi ve ağaç röleve planına uygun olarak saha teslimi yapılır.

(8) Saha teslimi yapılmadan, projelendirme çalışmaları dışında herhangi bir faaliyette bulunulamaz.

(9) İzin süresinin dolması, izin sahibinin vazgeçmesi, bu Yönetmelik ve taahhüt senedi hükümlerine aykırı davranılması halinde kesin izin iptal edilerek ilgiliye tebliğ edilir.

(10) İznin herhangi bir şekilde sona ermesi halinde; sahalar orman idaresince teslim alınır.

(11) İzinlerin uzatılması halinde arazi izin bedeli bu Yönetmelik hükümlerine göre güncellenir, bir defaya mahsus alınan bedeller alınmaz.

İzin devri

MADDE 19 –

(1) Ön izin devredilemez.

(2) Kesin iznin; taahhüt senedi hükümlerine ve sürelerine bağlı kalmak kaydıyla, Genel Müdürlükçe devir işlemine izin verilebilir. Ancak odun dışı ürün işleme tesisleri, orman bitkisi fidanlığı ile mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği izinleri gayesiyle verilen izinler işletmeye alındıktan 2 yıl sonra devir edilebilir. Devir alanın, devir eden adına olan uygulama projesi, yetiştirme belgesi ve benzeri belgelerinin de devrini alması, taahhüt senedi ve teminat vermesi zorunludur. Aksi halde devir edenin orman idaresine karşı sorumlulukları aynen devam eder.

(3) İzinlerin devir edilmesi halinde arazi izin bedeli bu Yönetmelik hükümlerine göre güncellenir, bir defaya mahsus alınan bedeller alınmaz.

(4) Bedelsiz verilen izinler devredilemez.

Mülkiyet uyuşmazlığı

MADDE 20 –

(1) Mülkiyeti konusunda uyuşmazlık bulunması nedeniyle mahkemeye intikal etmiş yerlerde hükmün kesinleşmesine kadar izin verilmez. Kesin izin verildikten sonra dava konusu olan izin alanının yargılama sonucunda orman sınırları dışında kaldığının tespit edilmesi durumunda verilen izin iptal edilir. Ancak alınan bedeller iade edilmez, teminat faizsiz olarak iade edilir.

İzni iptal edilen sahaların yeniden izne konu edilmesi ve tesislerin değerlendirilmesi

MADDE 21 –

(1) Herhangi bir sebeple izni iptal edilen ancak üzerinde tesis bulunmayan sahalar bu Yönetmelik hükümlerine göre yeniden izne konu edilebilir. Üzerinde tesis bulunanlar ise eksiksiz ve bedelsiz olarak Genel Müdürlüğün tasarrufuna geçer, sabit kıymetlere alınarak orman idaresince değerlendirilir. Orman idaresinin teslim almak istemediği tesisler ise izin sahibince yerinden kaldırılarak orman sınırları dışına çıkartılır.

İzne konu tesislerin kiraya verilmesi

MADDE 22 –

(1) İzinlere konu tesislerin tamamının veya bir bölümünün kiralanmasının izin sahibi tarafından talep edilmesi halinde heyetçe konu incelenir. Uygun görülenlere Genel Müdürlükçe izin verilir. Genel Müdürlükçe izin verilmesi halinde, izin sahibi;

a) Kiracı ile arasındaki sözleşmenin noter onaylı bir suretini,

b) İzin başlangıcında alınan taahhüt senedinde, kira sözleşmesinde belirtilen tarihten itibaren kira bedelinin yüzde ellisinin en geç bir ay içinde olmak üzere her yıl Genel Müdürlük özel bütçe hesabına yatırılacağına, kira sözleşmesinin sona ermesi halinde en geç bir ay içinde orman idaresine bildirileceğine, aksi halde doğacak her türlü hukuki ve mali yükümlülüklerden sorumlu olacağına ilişkin hüküm bulunmaması halinde, bu hususları içeren ek taahhüt senedini, orman idaresine verir.

(2) Kira bedelinin aylık ödenmesi halinde aylık kira bedeli on iki ile çarpılır bulunan bedelin yüzde ellisi kira sözleşmesinde belirtilen ilk kira ödeme tarihinden itibaren en geç bir ay içinde ödenir.

(3) Aksi halde verilen kiralama izni resen iptal edilir.

İzin süresi sona eren tesislerin kiraya verilmesi

MADDE 23 –

(1) Genel Müdürlük sabit kıymetlerine alınmak suretiyle tasarrufuna geçen her türlü bina ve tesisler Genel Müdürlük ihtiyaçları için kullanılabilir veya kiraya verilmek suretiyle değerlendirilebilir.

İzin sahalarının kontrolü, sorumluluk ve ilave tesis yapılması

MADDE 24 –

(1) İzin sahaları takvim yılı içinde en az bir defa dosya ve arazi üzerinde heyetçe kontrol edilerek tutanak tanzim edilir.

(2) Takvim yılı içinde kontrol edilen izinler bölge müdürlüğünce ayrıca incelemeye tabi tutulabilir.

(3) İzin sahaları koruma ekiplerince ilgili mevzuat hükümlerine göre periyodik olarak kontrol edilir.

(4) İzin sahasında her türlü hak ve yükümlülük izin sahibine aittir.

(5) İznin dayanağı olan bilgi ve belgelerden doğacak her türlü sorumluluk izin sahibine aittir.

(6) Ormanlık alanlarda, izin verilen proje dışında tesis yapılamaz. İzinli saha içinde yapılacak ilave tesisler için bu Yönetmelik hükümlerine göre izin alınması ve bedellerin ödenmesi mecburidir. İzinsiz yapılan tesislere 6831 sayılı Kanun hükümlerine göre orman idaresince el konulur.

(7) Verilen izinler maksadı dışında kullanılamaz. Verilen izinlerde orman yangınlarına karşı her türlü tedbir izin sahibince alınır.

(8) Mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği, odun dışı ürün işleme tesisi ve orman bitkisi fidanlığı izin sahibi her yıl Ekim ayında faaliyet yaptığı alandaki çalışma alanlarının altyapı ve diğer tesislerin durumunu, izin sınırları dahilinde ve uygulama projesine/fizibilite raporuna uygun çalışılıp çalışılmadığını ve cari yıl bedellerin kontrolünü içerir teknik raporunu bünyesinde çalıştırdığı sorumlu meslek mensubu ile imzalayarak veya danışmanlık hizmeti satın aldığı ormancılık bürosuna hazırlatarak bölge müdürlüğüne verir.

(9) Orman bitkisi fidanlığı kuruluşu, mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; 31/10/2020 tarihli ve 31290 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Orman Bitkisi Tohumlukları Piyasasında Yetkilendirme, Denetleme ve Orman Bitki Pasaportu Yönetmeliğine göre kayıt sertifikası almak, meslek mensubu çalıştırmak veya danışmanlık hizmet alımı yapmak ve diğer koşulları sağlamakla yükümlüdür.

(10) Mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliği, odun dışı ürün işleme tesisi ve orman bitkisi fidanlığı izinlerinin kontrol ve denetimine ilişkin iş ve işlemler Genel Müdürlükçe belirlenir.

Aynı alana isabet eden izinler

MADDE 25 –

(1) Talep sahasının bir bölümünün veya tamamının 6831 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi, 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası ve 18 inci maddesine göre verilen bir başka izin alanına isabet etmesi halinde daha önce verilen izin sahibinin muvafakati aranır, muvafakat verilmemesi halinde idarece resen izin verilebilir. Talep sahibince mevcut izinle ilgili gerekli tedbirler alınarak çalışılır. Talep sahibinden her türlü zarar ziyandan sorumlu olacağına dair ek taahhüt senedi alınır.

(2) İzin alanlarının tamamı veya bir bölümü, 6831 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi, 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası ve 18 inci maddesinin diğer hükümlerine göre izne konu edilebilir. Verilen izin alanına isabet eden kısım için orman idaresi tarafından hesaplanan bütün giderler, 6831 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi, 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası ve 18 inci maddesine göre yeni izin verilen gerçek veya tüzel kişi tarafından, izin sahibine defaten ödenir.

Mevcut izinlerin devamı

MADDE 26 –

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce verilen izinlerin süre uzatımında ve devirlerinde, ayrıca devam eden izinlerde izin sahibinin talebi halinde; bu Yönetmelik hükümleri uygulanır ve buna uygun taahhüt senedi alınır.

Yürürlük

MADDE 27 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 28 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Orman Genel Müdürü yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

Resmî Gazete Tarihi: 02.11.2013 Resmî Gazete Sayısı: 28809

ELEKTRİK PİYASASI LİSANS YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; elektrik piyasasındaki önlisans ve lisanslandırma uygulamalarına ilişkin usul ve esaslar ile önlisans ve lisans sahiplerinin hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesidir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik; elektrik piyasasında faaliyette bulunulabilmesi için alınması zorunlu olan önlisans ve lisanslar ile bu lisanslara ilişkin temel hükümleri, lisanslandırma işlemlerini, önlisans ile lisans sahibi tüzel kişilerin hak ve yükümlülüklerini kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik; 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) (Değişik: RG-23/12/2015-29571) Akredite kuruluş: 27/10/1999 tarihli ve 4457 sayılı Türk Akreditasyon Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun çerçevesinde Türk Akreditasyon Kurumu tarafından, rüzgar ölçümlerine ilişkin TS EN 61400-12-1 Elektrik Üreten Rüzgar Türbinlerinin Güç Performansı Ölçmeleri, TS EN ISO 17025 Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliliği İçin Genel Şartlar ile güneş ölçümlerine ilişkin bu Yönetmeliğin yedinci bölümü ve TS EN ISO 17025 Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliliği İçin Genel Şartlar uyarınca akredite edilmiş kuruluşu,

b) Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,

c) Başkan: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanını,

ç) Bağlantı anlaşması: Bir üretim şirketi, dağıtım şirketi (Ek ibare: RG-9/5/2021-31479), tedarik şirketi ya da tüketicinin iletim sistemine ya da dağıtım sistemine bağlantı yapması için yapılan genel ve özel hükümleri içeren anlaşmayı,

d) Dağıtım: Elektrik enerjisinin 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden naklini,

e) Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi,

f) Dağıtım bölgesi: Bir dağıtım şirketinin lisansında tanımlanan bölgeyi,

g) Dağıtım sistemi: Bir dağıtım şirketinin, lisansında belirlenmiş dağıtım bölgesinde işlettiği elektrik dağıtım tesisleri ve şebekesini,

ğ) Dağıtım tesisi: İletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim ve tüketim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan sonraki nihayet direğinden, alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina giriş noktalarına kadar, bina giriş ve sayaç arası hariç, elektrik dağıtımı için teçhiz edilmiş tesis ve teçhizat ile dağıtım şirketince teçhiz edilen ya da devralınan sayaçları,

h) DSİ: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünü,

ı) Enterkonneksiyon kullanım anlaşması: Sistem işleticisi tarafından işletilen uluslararası enterkonneksiyon hatları üzerinden hizmet alan lisans sahibi tüzel kişi ile sistem işleticisi arasında imzalanan ve enterkonneksiyon hatlarının kullanımı ile ilgili esas ve usulleri içeren anlaşmayı,

i) EPİAŞ: Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketini,

j) Esas sözleşme: Anonim şirketler için 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 339 ve devamı maddelerde düzenlenen sözleşmeyi, limited şirketler için aynı Kanunun 575 ve devamı maddelerinde düzenlenen şirket sözleşmesini,

k) EÜAŞ: Elektrik Üretim Anonim Şirketini,

l) GES: Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Tesisini,

m) Görevli tedarik şirketi: Dağıtım ve perakende satış faaliyetlerinin hukuki ayrıştırması kapsamında kurulan veya son kaynak tedariği yükümlüsü olarak Kurul tarafından yetkilendirilen tedarik şirketini,

n) Güneş ölçümü: Asgari güneş radyasyonu ve güneşlenme süresi ölçümlerini ihtiva eden meteorolojik ölçümleri,

o) İkili anlaşma: Gerçek ve tüzel kişiler arasında özel hukuk hükümlerine tabi olarak, elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin alınıp satılmasına dair yapılan ve Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmayı,

ö) İletim: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV üzerindeki hatlar üzerinden naklini,

p) İletim sistemi: Elektrik iletim tesisleri ve şebekesini,

r) İletim tesisi: Üretim veya tüketim tesislerinin 36 kV üstü gerilim seviyesinden bağlı olduğu üretim veya tüketim tesisi şalt sahasından sonraki nihayet direğinden itibaren iletim şalt sahalarının orta gerilim fiderleri de dâhil olmak üzere dağıtım tesislerinin bağlantı noktalarına kadar olan tesisleri,

s) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, (Ek ibare: RG-9/5/2021-31479) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik, lisans, tebliğ, genelge ve Kurul kararlarını,

ş) İştirak: Kamu iktisadi teşebbüsü olanlar hariç olmak üzere; doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya başka şirket ve şirketler veya gerçek kişi ve kişilerle birlikte piyasada faaliyet gösteren herhangi bir tüzel kişiyi kontrol eden şirket veya doğrudan ya da dolaylı olarak, tek başına veya birlikte, başka herhangi bir şirket ve şirketler veya gerçek kişi ve kişiler tarafından kontrol edilen, piyasada faaliyet gösteren tüzel kişiyi ve bu şirketlerin ve/veya piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilerin birinin diğeriyle veya birbirleriyle olan doğrudan veya dolaylı ilişkisini,

t) Kanun: 14/03/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu,

u) Kojenerasyon: Isı ve elektrik ve/veya mekanik enerjinin aynı tesiste eş zamanlı olarak üretimini,

ü) Kontrol: Bir tüzel kişi üzerinde ayrı ayrı ya da birlikte, fiilen ya da hukuken belirleyici etki uygulama olanağını sağlayan hakları, sözleşmeler veya başka araçlarla ve özellikle bir tüzel kişinin malvarlığının tamamı veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye müsait bir kullanma hakkıyla veya bir tüzel kişinin organlarının oluşumunda veya kararları üzerinde belirleyici etki sağlayan hakları veya sözleşmelerle meydana getirilen hakları,

v) Kullanıcı: İletim veya dağıtım sistemine bağlanan ya da bu sistemleri veya enterkonneksiyon hatlarını kullanan gerçek veya tüzel kişiyi,

y) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,

z) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,

aa) Lisans: Piyasada faaliyet göstermek isteyen tüzel kişiye Kurumca verilen izin belgesini,

bb) Mevcut sözleşmeler: Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, 4/12/1984 tarihli ve 3096 sayılı Kanun, 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Kanun, 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Kanun, 21/1/2000 tarihli ve 4501 sayılı Kanun hükümleri ve ilgili yönetmeliklere göre imzalanan sözleşmeleri, imtiyaz sözleşmelerini ve uygulama sözleşmelerini,

cc) Mikrokojenerasyon tesisi: Elektrik enerjisine dayalı kurulu gücü 100 kilovat ve altında olan kojenerasyon tesisini,

çç) Müşteri: TEİAŞ, üretim şirketleri, tedarik şirketleri, dağıtım şirketleri ve serbest tüketicileri,

dd) Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM): Meteoroloji Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatını,

ee) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Organize toptan elektrik piyasaları: Elektrik enerjisi, kapasitesi veya perakende alış satışının gerçekleştirildiği ve piyasa işletim lisansına sahip merkezî bir aracı tüzel kişilik tarafından organize edilip işletilen gün öncesi piyasası, gün içi piyasası ve ileri tarihli fiziksel teslimat gerektiren diğer elektrik piyasaları ile sermaye piyasası aracı niteliğindeki standardize edilmiş elektrik sözleşmelerinin ve dayanağı elektrik enerjisi ve/veya kapasitesi olan türev ürünlerin işlem gördüğü ve Borsa İstanbul Anonim Şirketi tarafından işletilen piyasaları ve TEİAŞ tarafından organize edilip işletilen dengeleme güç piyasası ve yan hizmetler piyasası gibi elektrik piyasalarını,

ff) Önlisans: Üretim faaliyetinde bulunmak isteyen tüzel kişilere, üretim tesisi yatırımlarına başlamaları için gerekli onay, izin, ruhsat ve benzerlerinin alınabilmesi için belirli süreli verilen izni,

gg) Özel direkt hat: Yapılacak sistem kontrol anlaşması hükümlerine göre üretim lisansı sahibi bir tüzel kişinin üretim tesisi ile müşterileri ve/veya iştirakleri arasında elektrik enerjisi naklinin sağlanabilmesi veya üretim lisansı sahibinin sınırda yer alan illerde kurduğu üretim tesisinde ürettiği elektriği iletim veya dağıtım sistemine bağlantı tesis etmeden ihraç edebilmesi amacıyla, iletim veya dağıtım şebekesi dışında ulusal iletim veya dağıtım sistemi için geçerli standartlara uygun olarak tesis edilerek işletilen hattı,

ğğ) Perakende satış: Elektriğin tüketicilere satışını,

hh) (Değişik: RG-23/12/2015-29571) Perakende satış hizmeti: Görevli tedarik şirketleri tarafından, elektrik enerjisi ve/veya kapasite satımı dışında, tüketicilere sağlanan faturalama ve tahsilat hizmetleri ile tüketici hizmetleri merkezi aracılığıyla verilen hizmetleri,

ıı) Piyasa: Üretim, iletim, dağıtım, piyasa işletimi, toptan satış, perakende satış, ithalat ve ihracat faaliyetleri ile bu faaliyetlere ilişkin iş ve işlemlerden oluşan elektrik enerjisi piyasasını,

ii) Rüzgar ölçümü: Asgari olarak rüzgar hızı ve yönü ölçümlerini ihtiva eden meteorolojik ölçümleri,

jj) Serbest olmayan tüketici: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite alımlarını sadece, bölgesinde bulunduğu görevli tedarik şirketinden yapabilen gerçek veya tüzel kişiyi,

kk) Serbest tüketici: Kurul tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimde bulunduğu veya iletim sistemine doğrudan bağlı olduğu veya organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini haiz olduğu için tedarikçisini seçme hakkına sahip gerçek veya tüzel kişiyi,

ll) Sistem kullanım anlaşması: Bir üretim şirketi, tedarik lisansı sahibi şirket veya tüketicinin iletim sistemini ya da dağıtım sistemini kullanımına ilişkin genel hükümleri ve ilgili kullanıcıya özgü koşul ve hükümleri içeren anlaşmayı,

mm) Sistem kontrol anlaşması: TEİAŞ veya dağıtım şirketi ile özel direkt hattın mülkiyet sahibi veya işletmecisi olan özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişi arasında, iletim ve dağıtım sistemlerinin kararlılığının ve işletme bütünlüğünün korunmasını sağlayan hükümleri içeren ve özel hukuk hükümlerine göre yapılan anlaşmaları,

nn) Son kaynak tedarikçisi: Son kaynak tedariği kapsamındaki tüketicilere enerji temin etmekle görevlendirilmiş olan tedarik lisansı sahibi şirketi,

oo) Son kaynak tedariği: Serbest tüketici niteliğini haiz olduğu hâlde elektrik enerjisini, son kaynak tedarikçisi olarak yetkilendirilen tedarik lisansı sahibi şirket dışında bir tedarikçiden temin etmeyen tüketicilere elektrik enerjisi tedariğini,

öö) Standart ölçüm: Önlisans başvurusunda bulunan tüzel kişiler tarafından tesisin kurulacağı saha üzerinde, bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen şartlara uygun olarak elde edilmiş ölçümü,

pp) Tarife: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyatları, hüküm ve şartları içeren düzenlemeleri,

rr) Tedarik: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin toptan veya perakende satışını,

ss) Tedarikçi: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlayan üretim şirketleri ile tedarik lisansına sahip şirketleri,

tt) Tesis: Elektrik enerjisi üretimi, iletimi veya dağıtımı faaliyeti yürütülen veya yürütülmeye hazır tesis, şebeke veya teçhizatı,

uu) TEDAŞ: Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketini,

üü) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,

vv) (Mülga: RG-16/8/2018-30511)

yy) Tedarik şirketi: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin toptan ve/veya perakende satılması, ithalatı, ihracatı ve ticareti faaliyetleri ile iştigal edebilen tüzel kişiyi,

zz) Teknik etkileşim izni: Teknik Etkileşim Analizinin neticesine göre, ilgili kurum tarafından olumlu veya şartlı olarak Bakanlık aracılığıyla ilgili kişilere verilen izni,

aaa) Toptan satış: Elektrik enerjisi ve/veya kapasitesinin tekrar satış için satışını,

bbb) Tüketici: Elektriği kendi kullanımı için alan kişiyi,

ccc) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Türev piyasalar: İleri bir tarihte nakit uzlaşması yapılmak üzere elektrik enerjisinin ve/veya kapasitesinin, bugünden alım satımının yapıldığı piyasaları,

ççç) Uluslararası enterkonneksiyon: Ulusal elektrik sisteminin diğer ülkelere ait elektrik sistemi ile senkron paralel, asenkron paralel, ünite yönlendirmesi veya izole bölge yöntemlerinden birinin kullanılmasıyla işletilmesini esas alan enterkonneksiyonu,

ddd) UTM Koordinatı: “Universal Transversal Mercator” izdüşümünde altı derecelik dilim esasına göre verilen koordinatı (ED 50 Datum),

eee) Ünite: Bağımsız olarak yük alabilen ve yük atabilen her bir üretim grubunu, kombine çevrim santralları için her bir gaz türbin ve jeneratörü ile gaz türbin ve jeneratörüne bağlı çalışacak buhar türbin ve jeneratörünün payını,

fff) Üretim: Enerji kaynaklarının, elektrik üretim tesislerinde elektrik enerjisine dönüştürülmesini,

ggg) Üretim tesisi: Elektrik enerjisinin üretildiği tesisleri,

ğğğ) Üretim şirketi: Sahip olduğu, kiraladığı, finansal kiralama yoluyla edindiği veya işletme hakkını devraldığı üretim tesisi ya da tesislerinde elektrik enerjisi üretimi ve ürettiği elektriğin satışıyla iştigal eden özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişiyi,

hhh) Yan hizmetler: İletim sistemine veya dağıtım sistemine bağlı ilgili tüzel kişilerce sağlanan, iletim veya dağıtım sisteminin güvenilir şekilde işletimini ve elektriğin gerekli kalite koşullarında hizmete sunulmasını sağlamak üzere ilgili yönetmelikte ayrıntılı olarak tanımlanan hizmetleri,

ııı) (Değişik: RG-19/11/2022-32018) Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri: Rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle, dalga, akıntı ve gel-git ile kanal tipi veya rezervuar alanı on beş kilometrekarenin altında olan hidroelektrik üretim tesislerini,

iii) (Ek: RG-26/12/2014-29217) Kurumsal Bilişim Sistemi: Kuruluş çalışanları tarafından kullanılan bilgisayarlar, bunlara hizmet veren dosya, uygulama, veri tabanı ve e-posta sunucusu ve ağ altyapısının tamamını,

jjj) (Ek: RG-26/12/2014-29217) Endüstriyel Kontrol Sistemleri: Enerjinin üretilmesi, enerji sağlayan ham petrol, taş kömürü ve benzeri hammaddelerin işlenip tüketime hazır hale getirilmesi, enerjinin iletim veya dağıtım katmanları aracılığı ile aktarılması gibi süreçlerin bir veya birden fazla merkezden izlenmesini, bazen de yönetilmesini sağlayan bilgi ve iletişim sistemlerini,

kkk) (Ek: RG-23/12/2015-29571) Bağlantı bölgesi: TEİAŞ tarafından belirlenen ve il ya da illerin idari mülki sınırlarını kapsayan bölgeyi,

lll) (Ek: RG-23/12/2015-29571) Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) Adresi: 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanununun 7/a maddesi uyarınca sermaye şirketlerine geçerli tebligata esas elektronik iletilerin gönderimi ve teslimatı da dahil olmak üzere kullanımına ilişkin olarak delil sağlayan, elektronik postanın nitelikli şeklini,

mmm) (Ek: RG-23/12/2015-29571) Teminat: Bu Yönetmelik kapsamında Kuruma sunulması öngörülen ve Türk Lirası cinsinden nakit olarak değeri ya da Kuruma muhatap düzenlenmiş ve Kurul kararı ile belirlenen örneğe uygun banka teminat mektubunu, 

nnn) (Ek: RG-22/10/2016-29865) YEKA: 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında belirlenecek yenilenebilir enerji kaynak alanlarını,

ooo) (Ek: RG-24/2/2017-29989) YEKA Yönetmeliği: 9/10/2016 tarihli ve 29852 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliğini,

ööö) (Ek: RG-16/8/2018-30511) Enerji İşleri Genel Müdürlüğü: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Enerji İşleri Genel Müdürlüğünü, 

ppp) (Ek: RG-9/7/2019-30826) Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS): 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu uyarınca tebligat çıkarmaya yetkili makam ve merciler tarafından Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi (PTT) vasıtasıyla yapılacak elektronik tebligat sistemini,

rrr) (Ek: RG-9/7/2019-30826) EPDK Başvuru Sistemi: Kurum nezdinde yürütülen tüm önlisans ve lisans işlemlerine ilişkin başvuruların elektronik ortamda yapılmasını sağlayan sistemi,

sss) (Ek: RG-23/8/2019-30867) Yerli maden: 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının IV. Grup madenler başlıklı bendinin (b) alt bendi kapsamında belirtilen ve yurt içinde çıkarılan madenleri,

şşş) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ Birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisi: Birleşik yenilenebilir elektrik üretim tesisini, birleşik elektrik üretim tesisini, destekleyici kaynaklı elektrik üretim tesisini ve birlikte yakmalı elektrik üretim tesisini,

ttt) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ Birleşik elektrik üretim tesisi: Şebekeye aynı bağlantı noktasından bağlanan birden fazla enerji kaynağından elektrik üretmek amacı ile kurulan tek bir elektrik üretim tesisini,

uuu) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ Birleşik yenilenebilir elektrik üretim tesisi: Şebekeye aynı bağlantı noktasından bağlanan tamamı yenilenebilir birden fazla enerji kaynağından elektrik üretmek amacı ile kurulan tek bir elektrik üretim tesisini,

üüü) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ Birlikte yakmalı elektrik üretim tesisi: Yenilenebilir enerji kaynakları dışındaki kaynakların kullanıldığı elektrik üretim tesislerinde, ana kaynak yanında yenilenebilir yardımcı kaynağın aynı tesiste yakıldığı tek bir elektrik üretim tesisini,

vvv) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ Destekleyici kaynaklı elektrik üretim tesisi: Üretim tesislerinde ısıl dönüşüm sürecinde diğer bir enerji kaynağından da yararlanılan tek bir elektrik üretim tesisini,

yyy) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ Ana kaynak: Birden çok kaynaklı elektrik üretim tesislerinde önlisans veya lisans başvurusunda tercih edilen kaynağı,

zzz) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ Yardımcı kaynak: Birden çok kaynaklı elektrik üretim tesislerinde önlisans veya lisans başvurusunda kullanılan ana kaynak türünde olmamak üzere, ana kaynak dışındaki diğer kaynak ya da kaynakları,

aaaa) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ Yüzer GES: Rezervuarlı veya regülatörlü hidroelektrik üretim tesisleri santral sahaları kapsamındaki su yüzeylerine kurulan güneş enerjisine dayalı elektrik üretim ünitelerini,

bbbb) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Müstakil elektrik depolama tesisi: Herhangi bir üretim veya tüketim tesisiyle irtibatı olmaksızın doğrudan şebekeye bağlı elektrik depolama tesisini,

cccc) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Üretim tesisine bütünleşik elektrik depolama ünitesi: Santral sahası sınırları içerisinde, üretim tesisinde üretilen veya sistemden çekilen elektrik enerjisini depolayabilen ve depolanan enerjiyi tekrar kullanılmak üzere sisteme verebilen elektrik depolama ünitesini,

çççç) (Ek: RG-10/3/2022-31774) Trijenerasyon: Elektrik üretimi, ısıtma ve soğutma işlemlerinin eşzamanlı olarak birlikte yapıldığı enerji üretim tesislerini, 

dddd) (Ek: RG-19/11/2022-32018) Depolamalı elektrik üretim tesisi: Kanunun 7 nci maddesinin onuncu ve on birinci fıkraları kapsamında kurulan üretim tesisini,

eeee) (Ek: RG-19/11/2022-32018) Elektrik depolama kapasitesi: Elektrik depolama ünitesinin megavat-saat cinsinden depolayabileceği toplam elektrik enerjisi miktarını,

ffff) (Ek: RG-19/11/2022-32018) Elektrik depolama ünitesi kurulu gücü: Elektrik depolama ünitesinin anlık olarak sisteme verebileceği megavat cinsinden azami gücü,

gggg) (Ek: RG-17/12/2024-32755) Toplayıcı: Bir veya birden fazla şebeke kullanıcısı ile söz konusu şebeke kullanıcıları adına elektrik piyasasında toplayıcılık faaliyeti yürütmek üzere anlaşma imzalamış olan toplayıcı lisansı veya lisansına dercedilmek kaydıyla tedarik lisansı sahibi tüzel kişiyi,

ğğğğ) (Ek: RG-17/12/2024-32755) Toplayıcılık: Toplayıcı tarafından bir veya birden fazla şebeke kullanıcısının üretim ve/veya tüketimlerinin birleştirilerek işletilmesi kapsamında gerçekleştirilen piyasa faaliyetini,

hhhh) (Ek: RG-17/12/2024-32755) Toplayıcılık hizmeti anlaşması: Toplayıcılar ile üretim lisansı sahibi tüzel kişiler, serbest tüketiciler, müstakil depolama tesisi sahibi tüzel kişiler ve 12/5/2019 tarihli ve 30772 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği kapsamında faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişiler arasında özel hukuk hükümlerine tabi olarak, toplayıcıların söz konusu şebeke kullanıcıları adına elektrik enerjisi ve/veya kapasitesini alıp satmasına ve yan hizmetlere ilişkin tedarik süreçlerine katılabilmesine dair yapılan ve Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmayı,

ifade eder. 

(2) Bu Yönetmelikte geçen diğer ifade ve kısaltmalar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.

İKİNCİ BÖLÜM

Lisansa Tabi Faaliyetler ile Muafiyetler

Önlisans ve lisans alma yükümlülüğü

MADDE 5 –

(1) (Değişik: RG-19/11/2022-32018) Piyasada faaliyet göstermek isteyen tüzel kişi, faaliyetine başlamadan önce; bu Yönetmelik kapsamındaki istisnalar hariç, her faaliyet için ve söz konusu faaliyetlerin birden fazla tesiste yürütülecek olması hâlinde, her tesis için ayrı lisans almak zorundadır. Bağlantı noktası ve tesisin fiziki durumuna göre, Kurul, birden fazla projeye konu üniteleri, tek bir önlisans veya lisans kapsamında değerlendirebilir. Depolamalı elektrik üretim tesisi bünyesindeki elektrik depolama ünitesi, üretim tesisine bütünleşik elektrik depolama ünitesi ile birden çok kaynaklı elektrik üretim tesislerinde kullanılan yardımcı kaynak ünitesi, ana kaynağa dayalı tesisin ünitesi olarak kabul edilir ve tesis tek bir önlisans veya lisans kapsamında değerlendirilir.

(2) Üretim faaliyetiyle iştigal edecek tüzel kişi, faaliyeti birden fazla tesiste yürütecek olması hâlinde, her tesis için ayrı önlisans almak zorundadır. Ancak birden çok yapı veya müştemilatının yüzeylerinde tesis edilen aynı tür yenilenebilir enerji kaynağına dayalı üretim tesisleri, sisteme aynı noktadan bağlanmak kaydıyla tek bir önlisans veya üretim lisansı kapsamında değerlendirilebilir.

(3) (Değişik fıkra: RG-23/12/2015-29571) Lisans devredilemez. Ancak, aşağıdaki durumlar lisans devri sayılmaz:

a) Lisans sahibi bir tüzel kişi, bu Yönetmelik kapsamındaki hak ve yükümlülüklerini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca birleşme veya bölünme yoluyla, 59 uncu madde çerçevesinde başka bir tüzel kişiye devredebilir.

b) Üretim lisansı almış bir tüzel kişinin bu Yönetmelik kapsamındaki hak ve yükümlülükleri, aynı ortaklık yapısı ile kurulan bir başka tüzel kişiye Kurul onayı alınmak ve yeni tüzel kişinin bu Yönetmelik kapsamındaki yükümlülükleri yerine getirmesi kaydıyla devredilebilir ve devralması onaylanan tüzel kişiye eskisinin devamı mahiyetinde yeni lisans verilir. Üretim lisansı sahibi halka açık bir tüzel kişinin bu Yönetmelik kapsamındaki hak ve yükümlülükleri, bu tüzel kişinin yüzde yüz payına sahip olarak kurduğu bir başka tüzel kişiye, Kurul onayı alınmak kaydıyla devredilebilir ve devralması onaylanan tüzel kişiye eskisinin devamı mahiyetinde yeni lisans verilir. Bu bent kapsamında eskisinin devamı mahiyetinde lisans verilmesi onaylanan tüzel kişilerin ortaklık yapılarında, ilgili tüzel kişiye lisans verilene kadar, halka açık paylar hariç olmak üzere pay devri yoluyla değişiklik yapılması halinde, bu tüzel kişilerin lisans başvuruları Kurul kararıyla reddedilir. Eskisinin devamı mahiyetinde yeni lisans verilmesine ilişkin Kurul kararında lisans verilmesi uygun bulunan tüzel kişinin yükümlülükleri ve bu yükümlülüklerin yerine getirileceği süre belirlenir. Söz konusu yükümlülüklerin mücbir sebepler veya Kurul tarafından uygun bulunan haller dışında süresi içerisinde yerine getirilmemesi halinde, bahse konu başvuru Kurul kararı ile reddedilir.

c) (Değişik: RG-24/2/2017-29989) Üretim lisansı sahibi bir tüzel kişi lisansı kapsamındaki üretim tesisini, Kurul onayı almak kaydıyla satış, devir veya kiralama gibi kullanım hakkının değişmesi sonucunu doğuran diğer bir işlem ile lisans kapsamındaki faaliyete devam etmek isteyen bir diğer tüzel kişiye devredebilir. Bu suretle üretim tesisini devralacak tüzel kişinin, devir işlemi gerçekleşmeden önce Kurumdan onay alması zorunludur. Üretim tesisini devralan tüzel kişiye eskisinin devamı mahiyetinde yeni lisans verilir ve söz konusu lisans, devir işlemlerinin tamamlanması ve eski lisansın sona ermesi ile yürürlüğe girer. Eskisinin devamı mahiyetinde yeni lisans verilmesine ilişkin Kurul kararında yeni lisans verilmesi uygun bulunan tüzel kişinin yükümlülükleri ve bu yükümlülüklerin yerine getirileceği süre belirlenir.

ç) Üretim lisansı sahibi tüzel kişiye bankalar ve/veya finans kuruluşları tarafından sınırlı veya gayri kabili rücu proje finansmanı sağlanması halinde, sözleşme hükümleri gereği, bankalar ve/veya finans kuruluşlarının Kuruma gerekçeli olarak bildirimde bulunması ve Kurul tarafından gerekçelerin uygun bulunması halinde, bu Yönetmeliğin öngördüğü şartlar çerçevesinde önerecekleri bir başka tüzel kişiye lisans sahibi tüzel kişinin lisansı kapsamındaki tüm yükümlülüklerini üstlenmek şartıyla lisans verilmesini talep edebilir. Önerilen tüzel kişiye, bu Yönetmelik kapsamındaki yükümlülükleri yerine getirmesi kaydıyla aynı hak ve yükümlülüklerle eskisinin devamı mahiyetinde yeni lisans verilir.

d) (Ek: RG-19/11/2022-32018) İcra takibi sonucu üretim tesisinin satışının kesinleşmesi üzerine satışa konu üretim tesisini satın alan tüzel kişinin başvurması ve başvuru kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi hâlinde bu tüzel kişiye eskisinin devamı mahiyetinde yeni lisans verilir ve söz konusu lisans, devir işlemlerinin tamamlanması ve eski lisansın sona ermesi ile yürürlüğe girer.

(4) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ Birleşik elektrik üretim tesisi ve birleşik yenilenebilir elektrik üretim tesisinde hiçbir koşulda yardımcı kaynak ana kaynağa dönüştürülemez.

Lisansa tabi faaliyetler

MADDE 6 –

(1) Elektrik piyasasında elektrik enerjisinin;

a) Üretimi,

b) İletimi,

c) Dağıtımı,

ç) Toptan satışı,

d) Perakende satışı,

e) İthalatı,

f) İhracatı,

g) Piyasa işletimi,

ğ) (Ek: RG-17/12/2024-32755) Toplayıcılık,

faaliyeti için uygun bir lisans alınması zorunludur.

Muafiyetler

MADDE 7 –

(1) Aşağıdaki üretim tesislerinde yapılan üretim faaliyetleri, önlisans ile lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaftır:

a) İmdat grupları ve iletim ya da dağıtım sistemiyle bağlantı tesis etmeden izole çalışan üretim tesisi.

b) (Değişik: RG-16/8/2018-30511) Kurulu gücü azami bir megavat veya Kanunun 14 üncü maddesi çerçevesinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenmiş kurulu güç üst sınırına kadar olan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi.

c) Belediyelerin katı atık tesisleri ile arıtma tesisi çamurlarının bertarafında kullanılmak üzere kurulan elektrik üretim tesisi.

ç) Mikrokojenerasyon tesisleri ile Bakanlıkça belirlenecek verimlilik değerini sağlayan kategorideki kojenerasyon (Ek ibare: RG-10/3/2022-31774) ve trijenerasyon tesisleri.

d) Ürettiği enerjinin tamamını iletim veya dağıtım sistemine vermeden kullanan, üretimi ve tüketimi aynı ölçüm noktasında olan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi.

e) (Ek: RG-16/8/2018-30511) Bakanlığın görüşü alınarak Kurulun belirleyeceği limitler ile usul ve esaslar çerçevesinde elektrik depolama ve talep tarafı katılımı kapsamında gerçekleştirilen piyasa faaliyetleri.

f) (Ek: RG-16/8/2018-30511) Elektrik aboneliği Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne ait tarımsal sulama amaçlı tesislerin elektrik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla, kurulu gücü tarımsal sulama tesisinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü, birden fazla tesis için tesislerin sözleşme güçleri toplamı ile sınırlı olmak koşuluyla Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından kurulan ve işletilen yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi.

g) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü ile sınırlı olmak kaydıyla yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi.

(2) Sermayesinin yarısından fazlası doğrudan veya dolaylı olarak belediyeye ait olan tüzel kişilerce, belediyeler tarafından işletilen su isale hatları ile atık su isale hatları üzerinde teknik imkânın olması ve DSİ tarafından uygun bulunması hâlinde, önlisans ve lisans alma yükümlülüğü olmaksızın, üretim tesisi kurulabilir. Su isale hattı üzerinde birden fazla belediyenin tahsis hakkı bulunması durumunda, hidroelektrik enerji tesisi ilgili belediyeler arasında yapılacak protokole göre kurulur ve işletilir. Bu fıkra kapsamındaki tesisler, Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte belirtilen koşullar çerçevesinde kurulabilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Önlisans ve Lisanslara İlişkin Temel Hükümler

Lisans türleri

MADDE 8 –

(1) Faaliyet konularına göre Kurumdan alınabilecek lisanslar şunlardır:

a) Üretim lisansı.

b) OSB üretim lisansı.

c) İletim lisansı.

ç) Piyasa işletim lisansı.

d) Dağıtım lisansı.

e) OSB dağıtım lisansı.

f) Tedarik lisansı.

g) (Ek: RG-17/12/2024-32755) Toplayıcı lisansı.

Önlisans ve lisans süreleri

MADDE 9 –

(Değişik: RG-24/2/2017-29989) 

(1) Önlisansın süresi, önlisans başvurusuna konu üretim tesisi projesinin kaynak türü ve kurulu gücüne bağlı olarak, mücbir sebep hâlleri hariç, otuz altı ayı geçmemek üzere Kurul kararı ile belirlenir. YEKA için verilen önlisansın süresi önlisans başvurusuna konu işin yarışma şartnamesinde öngörülen süreye uygun olarak otuz altı ayı geçmemek üzere Kurul kararıyla belirlenir.

(2) (Değişik: RG-9/6/2017- 30091) Lisans, faaliyetin niteliği dikkate alınarak en az on, en çok kırk dokuz yıl için verilir. Ancak, Kanunun geçici 12 nci maddesi kapsamında verilen üretim lisansının süresi, ilgili mevcut sözleşmenin süresi ile sınırlıdır. YEKA için verilen üretim lisansının süresi, YEKA Yönetmeliği çerçevesinde belirlenen süre ile sınırlıdır.

Önlisans ve lisansta yer alacak hususlar

MADDE 10 –

(1) Önlisans ve lisansta yer alacak hususlar ile önlisans ve lisans formatları, Kurul kararı ile belirlenir.

(2) (Değişik ibare: RG-9/5/2021-31479) Önlisans veya lisansa aşağıdaki hususların dercedilmesi zorunludur:

a) Tüzel kişinin ünvanı ile adresi.

b) Önlisans veya lisansın yürürlük tarihi ve süresi.

c) (Değişik ibare: RG-9/5/2021-31479) Tarifesi düzenlemeye tabi tüzel kişilerin lisanslarına tüzel kişilikte yüzde on ve üzerinde, halka açık şirketlerde yüzde beş ve üzerinde doğrudan veya dolaylı pay sahibi olan kişiler ve pay oranları.

ç) Önlisans veya lisansa ilişkin özel hükümler.

(3) İletim ve dağıtım lisansına;

a) Sistem işletmeciliğinden kaynaklanan ve elektrik enerjisinin kalitesizliğinden veya kesintilerinden doğan zarar ve hasarların tazmin edileceği hususu,

b) Sisteme bağlantı ve sistem kullanımı hakkında eşit taraflar arasında ayrım gözetilmeksizin hizmet sunulacağı,

c) Dağıtım lisanslarında dağıtım faaliyetinin yürütüleceği faaliyet bölgesi,

ç) Hizmet maliyetinin yansıtılmasında uygulanacak hükümler,

dercedilir.

(4) Görevli tedarik şirketinin tedarik lisansında, ayrıca lisansına kayıtlı olan ilgili dağıtım bölgesinde son kaynak tedarikçisi olarak faaliyet göstermekle yükümlü olduğu hükmüne, yer verilir.

(5) Tedarik lisansında, varsa ithalat veya ihracat; üretim lisansında ise varsa ihracat yapılacak ülke, şirket, miktar ve süreye ilişkin hükümlere de yer verilir.

(6) Piyasa işletim lisansında, işletilecek olan organize toptan elektrik satış piyasası türlerinin hangileri olduğuna yer verilir.

(7) (Ek: RG-9/5/2021-31479) (Değişik: RG-19/11/2022-32018) (Değişik ibare: RG-17/12/2024-32755) Tedarik lisansı veya toplayıcılık lisansında, varsa müstakil elektrik depolama tesis veya tesislerine; önlisans veya üretim lisansında varsa üretim tesisine bütünleşik elektrik depolama ünitesine, depolamalı elektrik üretim tesisinde ise elektrik depolama ünitesine ilişkin hükümlere de yer verilir.

(8) (Ek: RG-19/11/2022-32018) Tarifesi düzenlemeye tabi faaliyet yürüten lisans sahibi tüzel kişilerin dolaylı pay sahipleri arasında yabancı uyruklu ortakların bulunması halinde, söz konusu ortakların lisansa nasıl dercedileceği Kurul kararı ile belirlenir.

(9) (Ek: RG-17/12/2024-32755) Tedarik lisansında, varsa toplayıcılık faaliyetine ilişkin hususa da yer verilir.

Önlisans ve lisans işlemlerine ilişkin kararların yürürlüğe girmesi

MADDE 11 –

(1) Önlisans ve lisans, üzerinde kayıtlı olan yürürlük tarihinde yürürlüğe girer ve önlisans ve lisans sahibinin önlisans ve lisans kapsamındaki hak ve yükümlülükleri, bu Yönetmelikte farklı bir şekilde belirlenmedikçe, bu tarihten itibaren geçerlilik kazanır. 

(2) Tadil, lisans yenileme ve sona erme ile iptal kararları, kararda aksi belirtilmediği sürece, kararın alındığı tarihte yürürlüğe girer.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Önlisans İşlemleri

Önlisans başvuru usulü

MADDE 12 –

(1) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) Üretim faaliyetinde bulunmak isteyen tüzel kişiler, önlisans almak için; Kurul kararıyla yürürlüğe konulan “Önlisans ve Lisans İşlemleri ile İlgili Başvurulara İlişkin Usul ve Esaslar” uyarınca sunulması gereken bilgi ve belgeleri EPDK Başvuru Sistemi üzerinden sunmak suretiyle, bu Yönetmelikte başvuru süresi düzenlenen kaynaklar bakımından süresi içerisinde Kuruma başvurur. YEKA için yapılacak önlisans başvuruları YEKA Yönetmeliğinde belirlenen sürelere göre yapılır.

(2) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) Önlisansa ilişkin başvuruların elektronik ortamda yapılabilmesi için; başvuruda bulunacak tüzel kişi, Kurum nezdinde elektronik başvuruda bulunmaya yetkilisinin bilgilerini Kuruma yazılı olarak sunar. Ana hizmet birimi Kuruma bildirim tarihinden itibaren beş işgünü içinde söz konusu tüzel kişi adına yetkili kişinin elektronik başvuru yetkisini tanımlar.

(3) Piyasada faaliyet göstermek üzere önlisans başvurusunda bulunacak özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişilerin;

a) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri doğrultusunda anonim şirket ya da limited şirket olarak kurulmuş olması,

b) (Değişik: RG-9/7/2018-30473) Anonim şirket olarak kurulmuş olması halinde, sermaye piyasası mevzuatına göre borsada işlem görenler dışındaki paylarının tamamının nama yazılı olması ve şirketin borsada işlem görmek üzere ihraç edilecekler hariç hamiline yazılı pay çıkarmaması,

c) (Ek: RG-9/7/2019-30826) UETS üzerinden tebligat adresi almaları ve bu adresi tebligata açık tutmaları,

zorunludur.

(4) (Değişik fıkra: RG-23/12/2015-29571) Önlisans başvurusunda bulunan tüzel kişinin veya tüzel kişilikte;

a) Doğrudan veya dolaylı pay sahibi olan gerçek veya tüzel kişi veya kişilerin,

b) Yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile limited şirketlerde müdürlerin,

Kanunun 5 inci maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında yasaklı olmaması zorunludur.

(5) (Değişik fıkra: RG-23/12/2015-29571) Önlisans başvurularında,

a) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) MW_m cinsinden her bir kurulu güç başına Kurul kararı ile belirlenen tutarda teminat sunulur. Bu yöntemle hesaplanan teminat tutarının üst sınırı, üretim tesisi için Kurum tarafından öngörülen toplam yatırım tutarının yüzde beşini geçmemek üzere, Kurul kararı ile belirlenir. Bahse konu teminatın, banka teminat mektubu olarak sunulması halinde başvuru tarihinden itibaren beş işgünü içinde Kurum evrakına teslim edilmesi zorunludur. Kuruma sunulacak banka teminat mektubu tutarı, birden fazla bankadan temin edilen banka teminat mektupları ile de sağlanabilir.

b) Şirket asgari sermayesinin, üretim tesisi için Kurum tarafından öngörülen toplam yatırım tutarının yüzde beşine, nükleer enerjiye veya yerli kömüre dayalı üretim tesisi kurulması için yapılan önlisans başvuruları açısından yüzde birine artırıldığına ilişkin şirket esas sözleşmesinin sunulması zorunludur.

c) Önlisans alma bedelinin Kurum hesabına yatırıldığına ilişkin belgenin ibraz edilmesi zorunludur. Yerli doğal kaynaklar ile yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurmak üzere önlisans almak için başvuruda bulunan tüzel kişilerden önlisans alma bedelinin sadece yüzde onu tahsil edilir.

ç) Başvuru sahibi tüzel kişinin esas sözleşmesinde;

1) (Değişik: RG-9/7/2018-30473) Tüzel kişinin anonim şirket olması halinde, sermaye piyasası mevzuatına göre borsada işlem görenler dışındaki paylarının tamamının nama yazılı olduğuna ve şirketin borsada işlem görmek üzere ihraç edilecekler hariç hamiline yazılı pay senedi çıkaramayacağına ilişkin hükme,

2) (Danıştay Onüçüncü Dairesinin 25/1/2022 tarihli ve E.:2016/4721; K.:2022/178 sayılı kararı ile iptal alt bent; Danıştay İDDK’nın 25/4/2023 tarihli E.:2022/1478, K.:2023/807 sayılı Onama kararı ile mezkûr karar kesinleşmiştir.)

yer verilmesi zorunludur.

d) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Rüzgâr, güneş, hidrolik, jeotermal, biyokütle veya yerli madenlere dayalı başvurular hariç olmak üzere, önlisans başvurularında (Değişik ibare: RG-17/12/2024-32755) 29/7/2022 tarihli ve 31907 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında alınması gerekli olan kararın sunulması zorunludur.

e) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ Birleşik elektrik üretim tesisi ile birleşik yenilenebilir elektrik üretim tesisi önlisans başvurularında bu maddenin (a), (b) ve (c) bendi kapsamındaki yükümlülükler için ana kaynak ve yardımcı kaynak kurulu güçleri toplanarak ana kaynak üzerinden birlikte değerlendirilir.

f) (Ek: RG-19/11/2022-32018) Depolamalı elektrik üretim tesisi kapsamındaki önlisans başvurularında, bu fıkranın (a) ve (b) bentleri kapsamındaki yükümlülüklerin belirlenmesinde, rüzgar veya güneş enerjisine dayalı mekanik kurulu gücü ile elektrik depolama ünitesinin kapasitesine denk gelen bedeller toplanarak birlikte değerlendirilir.

(6) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Önlisans başvuruları kapsamında; yerli madenler, jeotermal, rüzgâr, güneş enerjisi ve hidrolik kaynaklar gibi yerli doğal kaynaklardan elektrik enerjisi üretmek üzere üretim tesisi kurulması talep edildiği takdirde;

a) Yerli madenler ve jeotermale dayalı önlisans başvurularında, enerji kaynağının kullanım hakkı ya da diğer ayni haklarının tesis edilmiş olduğunun veya bu hakların tesis edileceğinin yetkili gerçek veya tüzel kişilerce taahhüt edilmiş olduğuna ilişkin belgenin,

b) Rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı kaynaklar açısından; üretim tesisinin kurulacağı sahanın başvuruda bulunacak tüzel kişinin mülkiyetine konu olması halinde, sahanın mülkiyet hakkına sahip olunduğuna ilişkin belgenin,

c) (Değişik: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ Hidrolik kaynaklara dayalı önlisans başvurularında DSİ ile yapılmış Su Kullanım Hakkı Anlaşmasının veya Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalayabilmeye hak kazanıldığına ilişkin belgenin, yardımcı kaynaklara dayalı üniteler için DSİ’nin uygun görüşünün,

sunulması zorunludur.

(7) (Değişik: RG-14/10/2023-32339) YEKA için yapılacak başvurular hariç olmak üzere TEİAŞ, Kanunun 23 üncü maddesi çerçevesinde, her yıl, 1 Ekim tarihine kadar, takip eden beş yıl için ve takip eden on yıl için olmak üzere, bağlantı noktasına göre ve/veya bölgesel bazda, sistemlerine bağlanabilecek bölgesel üretim tesisi kapasitelerine ilişkin raporu Bakanlık ile Kuruma bildirir ve internet sitesinde yayımlar. Söz konusu raporda rüzgar veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisleri için tahsis edilen kapasite ayrıca belirlenir. Bu kapsamda, TEİAŞ tarafından Kuruma bildirilen toplam bağlanabilir kapasiteden;

a) Rüzgar veya güneş enerjisine dayalı bağlanabilir kapasitenin; rüzgar veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla yapılacak önlisans başvurularına, rüzgar veya güneş enerjisine dayalı olan üretim lisansı sahipleri tarafından yapılan elektriksel kapasite artış taleplerine, birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisi kurmak üzere yapılan başvurular ile 12/5/2019 tarihli ve 30772 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında iletim seviyesinden sisteme bağlanacak üretim tesisi başvurularına tahsisi,

b) (a) bendi dışında kalan bağlanabilir kapasitenin, depolamalı elektrik üretim tesisi kapsamındaki önlisans başvuruları ile depolamalı elektrik üretim tesisi kapsamındaki üretim lisansı tadil başvuruları için tahsis edilecek kapasite,

Kurul kararı ile belirlenir. Bu fıkra kapsamında başvuruların alınacağı tarih Kurul kararı ile belirlenir. Bu fıkranın (a) bendi kapsamında birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisleri için belirlenecek kapasite, ana kaynağı rüzgâr veya güneş olan proje veya tesisler ile yardımcı kaynağı rüzgâr veya güneş olmayan proje veya tesisler için uygulanmaz.

(8) Nükleer enerjiye dayalı üretim tesisi kurulması için yapılan önlisans başvurusu kapsamında ilgili kurumdan alınacak yer lisansının Kuruma ibrazı zorunludur.

(9) (Değişik fıkra: RG-23/12/2015-29571) Beşinci fıkranın (b) bendi çerçevesinde yapılacak olan asgari sermaye hesabında;

a) Birden fazla önlisans veya lisans başvurusunda bulunan tüzel kişinin sermayesinin, her bir önlisans veya lisans başvurusu için öngörülen sermaye miktarlarının toplanması suretiyle bulunan miktardan az olmaması,

b) Lisans veya önlisans sahibi bir tüzel kişinin yeni bir önlisans veya lisans başvurusunda bulunması halinde, şirketin sermayesinin, yeni başvuru için öngörülen sermaye miktarıyla, geçici kabulü yapılmamış her bir üretim tesisine ilişkin lisans ile önlisans ve varsa mevcut başvurular için Kurum tarafından öngörülen sermaye tutarlarının toplanması suretiyle bulunan tutardan az olmaması,

zorunludur.

(10) (Değişik: RG-22/10/2016-29865) Bu maddenin beşinci fıkrasının (c) bendi dışındaki diğer hükümleri ile dokuzuncu fıkrası hükümleri, kamu tüzel kişilerine uygulanmaz.

(11) (Ek: RG-23/12/2015-29571) (Değişik: RG-19/11/2022-32018) YEKA için yapılacak başvurular ile depolamalı elektrik üretim tesisi kapsamında yapılacak başvurular hariç rüzgar ve güneş enerjisine dayalı önlisans başvuruları açısından beşinci fıkranın (ç) bendinde aranan yükümlülükler ile Kurul kararı ile belirlenen bilgi ve belgelerin Kuruma sunulmasına ilişkin yükümlülükler söz konusu tüzel kişinin 15 inci maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca bağlantı görüşünü kabul ve taahhüt etmesini veya etmiş sayılmasını müteakip tanınacak doksan günlük süre içerisinde yerine getirilir.

(12) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Önlisans başvurusunda bulunan tüzel kişiler, önlisanslarına üretime bütünleşik depolama üniteleri de eklemek istemeleri halinde birinci fıkrada belirtilen şekilde Kuruma başvuruda bulunur. Bu kapsamda başvuruda bulunulması halinde, söz konusu elektrik depolama ünitesinin sisteme bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında 15 inci maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır. Talebin Kurul tarafından uygun bulunması halinde verilecek olan önlisansta, söz konusu elektrik depolama ünitesine ilişkin bilgilere de yer verilir. Bu kapsamdaki ünite için sermaye yeterliliği ile teminat yükümlülüğü aranmaz.

(13) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Atık lastiklerin işlenmesi sonucu ortaya çıkan yan ürünler olan pirolitik yağ ve pirolitik gazın yakıt olarak kullanılması planlanan elektrik üretim tesisi projeleri için yapılan önlisans başvurularında, söz konusu yakıtın ilgili elektrik üretim tesisinde üretilmesi ve bu kaynaklar dışında başka kaynak kullanılmaması gerekir.

(14) (Ek: RG-19/11/2022-32018) Depolamalı elektrik üretim tesisi kapsamında önlisans başvurusunda bulunulması halinde, bu maddede belirtilen hükümlere ek olarak;

a) Rüzgar veya güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesisinin elektriksel kurulu gücünün, kurulması taahhüt edilen elektrik depolama ünitesi kurulu gücüne oranının azami 1 olması,

b) Başvuruların, rüzgar enerjisine dayalı başvurular için asgari 20 MWe, güneş enerjisine dayalı başvurular için ise asgari 10 MWe kurulu güçte olması ve 250 MWe’yi aşmaması,

c) Taahhüt edilen elektrik depolama kapasitesinin söz konusu elektrik depolama ünitesi kurulu gücüne oranının asgari 1 olması,

ç) Taahhüt edilen elektrik depolama ünitesinin başvuruya konu santral sahası sınırları içerisinde olması,

zorunludur.

(15) (Ek: RG-19/11/2022-32018) Önlisans başvurularında talep edilen mekanik kurulu güç, elektriksel kurulu gücün iki katını aşamaz.

Önlisans başvurularının alınması ve incelenmesi

MADDE 13 –

(1) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) Başvuru sırasında tüzel kişilerden istenen bilgi ve belgelerin gereğine uygun olarak sunulup sunulmadığı hakkındaki inceleme, bunların Kuruma sunulma tarihini izleyen yirmi işgünü içerisinde tamamlanır. İlgili mevzuata uygun olarak yapılmadığı tespit edilen önlisans başvurularındaki eksikliklerin ilgilisine yapılan tebliğ tarihinden itibaren on beş işgünü içerisinde giderilmesi istenir ve söz konusu eksikliklerin giderilmediği takdirde, başvurunun yapılmamış sayılarak başvuru sırasında Kurum evrakına sunulan belgelerin iade edileceği tüzel kişiye bildirilir. Bu süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi veya başvurudan vazgeçildiğinin Kuruma bildirilmesi halinde, ilgili ana hizmet birimi tarafından başvuru yapılmamış sayılır ve başvuru sahibinin talebi halinde, başvuru sırasında Kurum evrakına sunulan belgeler iade edilir. Bu durumda yatırılmış ise başvuru sahibinin talebi halinde önlisans alma bedeli iade edilir.

(2) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) Önlisans başvuru esaslarına göre eksiksiz olarak yapıldığı tespit edilen başvurular, başvuru tarihi itibarıyla veya birinci fıkra kapsamında eksikliklerin giderildiğine ilişkin bilgi ve belgelerin Kuruma sunulduğu tarih itibarıyla değerlendirmeye alınmış sayılır.

(3) Değerlendirmeye alınan önlisans başvurusuna ilişkin bilgiler Kurum internet sayfasında duyurulur. Duyurusu yapılan başvuruya, üçüncü şahıslar tarafından on iş günü içerisinde ve sadece kişisel hak ihlali açısından yazılı olarak itirazda bulunulabilir. (Ek cümle: RG-9/5/2021-31479) Başvuruya konu proje sahasının tamamının mülkiyetinin ilgili tüzel kişiye ait olduğu sahalar ile kaynak olarak belediye atıklarının kullanılacağı projelere ilişkin tesis sahasının ilgili belediyenin mülkiyetinde olduğu ve santral sahası olarak belediye atıklarının kullanım haklarına sahip tüzel kişiye tahsis edildiği santral sahaları için duyuru yapılmaz. (Ek cümle: RG-19/11/2022-32018) Depolamalı elektrik üretim tesisleri için 15 inci maddenin dokuzuncu fıkrasında belirtilen usulde duyuru yapılır.

(4) (Ek fıkra: RG-23/12/2015-29571) Üçüncü fıkra uyarınca yapılacak ilanda başvuruya konu yerin il, ilçe, köy ve/veya mahalle, ada ve/veya parsel ve/veya 1/25.000’lik pafta numarası ve/veya UTM-ED50 (6˚ lik) sisteme göre belirlenmiş koordinat bilgileri ilan edilir.

(5) (Ek: RG-24/2/2017-29989) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) YEKA için yapılacak önlisans başvuruları aşağıdaki usule göre alınır ve incelenir:

a) Başvuru YEKA Yönetmeliğinde kırk beş gün olarak belirlenen süre içerisinde Kuruma yapılır.

b) Başvuru sırasında istenen belgelerin gereğine uygun olarak sunulup sunulmadığı hakkındaki inceleme, ilgili belgelerin Kuruma sunulduğu tarihi izleyen yirmi işgünü içerisinde tamamlanır.

c) İlgili mevzuata uygun olarak yapılmadığı tespit edilen başvurudaki eksikliklerin ilgilisine yapılan tebliğ tarihinden itibaren on beş işgünü içerisinde giderilmesi istenir ve söz konusu eksikliklerin giderilmediği takdirde başvurunun yapılmamış sayılarak başvuru sırasında Kurum evrakına sunulan belgelerin iade edileceği bildirilir. Bu süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi veya başvurudan vazgeçildiğinin Kuruma bildirilmesi halinde, Kurul kararı ile başvuru yapılmamış sayılır ve başvuru sırasında Kurum evrakına sunulan belgeler iade edilir. Kurul kararı ayrıca Enerji İşleri Genel Müdürlüğüne bildirilir. Bu durumda yatırılmış ise önlisans alma bedeli iade edilir.

ç) Eksiksiz olarak yapıldığı tespit edilen başvurular, başvuru tarihi itibarıyla veya eksikliklerin giderildiğini gösterir belgelerin Kuruma sunulduğu tarih itibarıyla değerlendirmeye alınmış sayılır.

(6) (Ek: RG-24/2/2017-29989) YEKA Yönetmeliği uyarınca (Değişik ibare: RG-16/8/2018-30511) Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Kuruma yapılan bildirim tarihinden itibaren kırkbeş gün içerisinde YEKA için önlisans başvurusu yapılmaması halinde durum (Değişik ibare: RG-16/8/2018-30511) Enerji İşleri Genel Müdürlüğüne bildirilir.

Aynı yere birden fazla başvurunun yapılması halinde öncelik hakkı

MADDE 14 –

(1) Önlisans başvurusuna ilişkin yapılan duyurunun süresi tamamlandıktan sonra, duyuru konusu yerde piyasada başka bir önlisans, doğal gaz piyasasında depolama veya petrol piyasasında rafinerici ve/veya depolama faaliyeti göstermek için yapılan önlisans veya lisans başvuruları iade edilir veya reddedilir.

(2) (Değişik: RG-23/12/2015-29571) Aynı yerde faaliyette bulunmak için yapılan birden fazla başvurunun değerlendirilmesine ilişkin olarak mevzuatta özel düzenleme bulunan haller hariç olmak üzere, ilgili önlisans başvuru tarihinden itibaren 13 üncü maddenin üçüncü fıkrası çerçevesinde yapılan duyuruya kadar geçen sürede ve/veya duyurudan itibaren on iş günü içerisinde, duyuru konusu yerde faaliyet göstermek üzere piyasada başka bir önlisans veya petrol piyasasında rafinerici ve/veya depolama veya doğal gaz piyasasında depolama lisansı başvurusunun olması durumunda aşağıda yer alan esaslar çerçevesinde değerlendirme yapılır:

a) Uluslararası antlaşma ile tahsisi yapılan veya yapılması öngörülen yerde veya piyasada nükleer enerjiye dayalı üretim tesisi sahası olarak Bakanlıkça çalışmalara konu edilen sahada faaliyet göstermek üzere piyasada ya da petrol veya doğal gaz piyasalarında yapılan önlisans veya lisans başvuruları her aşamada reddedilir.

b) 13 üncü maddenin üçüncü fıkrası çerçevesinde duyurusu yapılan önlisans başvurusuna konu yerin uluslararası antlaşma ile tahsisi yapılan veya yapılması öngörülen yer olmaması veya nükleer enerjiye dayalı üretim tesisi sahası olarak Bakanlıkça çalışmalara konu edilmemesi, ancak duyurusu yapılan önlisans başvurusuna konu yerde faaliyette bulunmak üzere, piyasada üretim faaliyeti göstermek üzere başka önlisans başvurusunun veya başvurularının bulunması ya da petrol piyasasında rafinerici ve/veya depolama lisansı başvurusunun veya başvurularının bulunması ya da doğal gaz piyasasında depolama lisansı başvurusunun veya başvurularının bulunması halinde, duyuru konusu yerde hangi başvuruya ilişkin lisanslama sürecine devam edileceği aşağıdaki usul ve esaslara göre Kurul kararıyla belirlenir:

1) Önlisans veya lisans başvurularından doğal gaz piyasasında yeraltı doğal gaz depolama, piyasada doğal gaz hariç diğer kaynak veya yakıta dayalı önlisans, doğal gaz piyasasında sıvılaştırılmış doğal gaz tesisinde yapılacak depolama, petrol piyasasında rafinerici, piyasada doğal gaza dayalı önlisans ve petrol piyasasında depolama lisansı başvurularına sırasıyla öncelik verilir.

2) (1) numaralı alt bent hükmü çerçevesinde öncelik verilen önlisans veya lisans başvurusu ya da başvuruları dışında kalan başvurular iade edilir veya reddedilir.

c) 13 üncü maddenin üçüncü fıkrası çerçevesinde duyurusu yapılan önlisans başvurusuna konu yerde Kurul kararıyla piyasada doğal gaz hariç diğer kaynak veya yakıta dayalı üretim faaliyeti gösterilmesi yönünde karar alınması ve piyasada doğal gaz hariç diğer kaynak veya yakıta dayalı üretim faaliyeti göstermek üzere birden fazla önlisans başvurusu olması halinde, hangi başvuruya ilişkin lisanslama sürecine devam edileceği aşağıdaki usul ve esaslara göre Kurul kararıyla belirlenir.

1) Önlisans başvurusuna konu üretim tesisinin kaynağı ya da yakıt cinsi dikkate alınarak yerli kömür, ithal kömür ve yenilenebilir enerji kaynağına dayalı başvurulara sırasıyla öncelik verilir.

2) (1) numaralı alt bent hükmü kapsamında piyasada farklı yenilenebilir enerji kaynağına dayalı birden fazla başvuru olması halinde, lisanslama sürecinin devam edeceği başvurunun belirlenmesinde sırasıyla jeotermal, hidrolik, rüzgar ve güneş enerji kaynaklarına dayalı başvurulara öncelik verilir.

3) (2) numaralı alt bent hükmü çerçevesinde belirlenen ilk sıradaki başvuru dışında kalan başvurular iade edilir veya reddedilir. 

(3) (Ek fıkra: RG-23/12/2015-29571) Önlisans veya üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisi sahası için lisanssız üretim başvurusu yapılamaz ve yapılması halinde ilgili başvurular iade edilir.

(4) (Ek fıkra: RG-23/12/2015-29571) (Değişik ibare: RG-10/3/2022-31774) Rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesislerinde üretim lisansı alındıktan sonra, üretim lisansına konu sahada, malikin (Değişik ibare: RG-14/10/2023-32339) veya kullanım hakkı sahibinin bu arazi üzerine kuracağı lisanssız üretim tesisi başvuruları (Değişik ibare: RG-16/8/2018-30511) Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından teknik değerlendirmesi uygun bulunmak ve bahse konu üretim lisansı ile başka lisanslı üretim tesisini etkilememek kaydıyla kabul edilebilir. Aksi halde her aşamada reddedilir.

Önlisans başvurularının değerlendirilmesi

MADDE 15 –

(1) 13 üncü madde uyarınca eksiksiz olarak yapıldığı tespit edilen başvurular değerlendirmeye alınır.

(2) Değerlendirmeye alınan önlisans başvuruları ile ilgili olarak;

a) Kurum tarafından, kurulacak üretim tesisinin iletim ve/veya dağıtım sistemine bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında TEİAŞ ve/veya üretim tesisinin bulunduğu dağıtım bölgesindeki dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiden görüş istenir.

b) TEİAŞ ve/veya ilgili dağıtım şirketi, başvuru kapsamındaki üretim tesisinin bağlanması talep edilen trafo merkezi ile bağlantı kapasitesine ilişkin ilgili mevzuat kapsamında oluşturulan görüşünü, bildirim tarihinden itibaren kırkbeş gün içerisinde sonuçlandırarak Kuruma sunar.

c) Kuruma sunulan görüşler, on işgünü içerisinde başvuru sahibine bildirilir. Başvuru sahibinin, bağlantı ve sistem kullanımı hakkında oluşturulan görüş veya görüşleri kabul etmesi halinde söz konusu görüşleri kabul ve taahhüt ettiğine ilişkin belgeyi, aksi halde gerekçeleri ile birlikte itirazını on iş günü içerisinde Kuruma sunması zorunludur. Aksi halde bağlantı ve sistem kullanım hakkındaki görüş veya görüşleri kabul ve taahhüt etmiş sayılır.

(3) (Değişik: RG-22/10/2016-29865) (Değişik ibare: RG-19/11/2022-32018) Depolamalı elektrik üretim tesisi kapsamındaki başvurular hariç rüzgar veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak için yapılan önlisans başvuruları, kişisel hak itirazı bakımından değerlendirilmesini müteakip aşağıdaki şekilde değerlendirilir:

a) Önlisans başvurusunda bulunan tüzel kişiler tarafından her bir tesis için ilan edilen bağlantı noktalarından veya bağlantı bölgelerinden yalnızca bir bağlantı noktası veya bölgesi ilgili mevzuat çerçevesinde tercih edilebilir. Başvuruya esas kurulu güç, tercih edilen bağlantı noktası ve/veya bağlantı bölgesinde ilan edilen kapasiteden fazla olamaz. Rüzgar ve güneş enerjisine dayalı önlisans başvurularında, santral sahasının birden fazla bağlantı bölgesi içinde yer alması halinde, santral sahasının en fazla yer kapladığı bağlantı bölgesinde yer aldığı kabul edilir.

b) Önlisans başvurularının ilgili mevzuat çerçevesinde teknik değerlendirmesinin yapılabilmesi için istenen bilgi ve belgeler, (Değişik ibare: RG-16/8/2018-30511) Enerji İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilir. (Değişik ibare: RG-16/8/2018-30511) Enerji İşleri Genel Müdürlüğü teknik değerlendirmeyi tamamlayarak Kuruma bildirir. Bu kapsamda teknik değerlendirmesi uygun bulunan önlisans başvuruları, bağlantı görüşlerinin oluşturulması için TEİAŞ’a ve/veya ilgili dağıtım şirketine gönderilir.

c) Söz konusu başvuru kapsamındaki üretim tesisinin bağlantı noktası ve gerilim seviyesi, TEİAŞ ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından belirlenir.

ç) Aynı bağlantı noktasına ve/veya aynı bağlantı bölgesine bağlanmak için ilan edilen kapasiteden daha fazla başvuru bulunması halinde ve/veya aynı sahaya birden fazla başvurunun bulunması halinde, başvurular arasından ilan edilen kapasite kadar sisteme bağlanacak olanları belirlemek için TEİAŞ tarafından yarışma yapılarak bağlantı kapasitesi kazanan başvurular belirlenir. TEİAŞ bağlantı kapasitesi kazanan başvurulara ilişkin bağlantı görüşlerini oluşturur ya da kendi görüşüyle birlikte bağlantı görüşü oluşturulması için ilgili dağıtım şirketine gönderir.

d) TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketi bağlantı görüşlerini Kuruma bildirir ve söz konusu başvuruya ilişkin önlisans işlemlerine bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından devam edilir.

(4) Başvuru sahibinden, değerlendirme sürecinin sonuçlandırılabilmesi için ihtiyaç duyulan her türlü ek bilgi ve belge ayrıca istenebilir ve başvuru sahibi tüzel kişiyi temsile yetkili şahıslar doğrudan görüşme yapmak üzere çağrılabilir.

(5) Önlisans başvurusunun değerlendirmeye alınması, önlisans almaya hak kazanıldığı anlamını taşımaz.

(6) (Ek: RG-24/2/2017-29989) YEKA için yapılan önlisans başvuruları aşağıdaki usule göre değerlendirilir:

a) Başvurular 13 üncü madde hükümleri kapsamında değerlendirmeye alınır. Başvurunun değerlendirmeye alınması önlisans almaya hak kazanıldığı anlamına gelmez.

b) (Değişik: RG-14/5/2020-31127) Başvuru sahibinden veya ilgili kurum ve kuruluşlardan, değerlendirme sürecinin sonuçlandırılabilmesi için ihtiyaç duyulan her türlü ek bilgi ve belge ayrıca istenebilir ve/veya başvuru sahibi tüzel kişiyi temsile yetkili şahıslar doğrudan görüşme yapmak üzere çağrılabilir.

c) Değerlendirme üç ay içerisinde tamamlanır. (b) bendi kapsamında geçen süreler üç aylık sürenin hesabında dikkate alınmaz.

(7) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ Birleşik elektrik üretim tesisi ile birleşik yenilenebilir elektrik üretim tesisi için yapılan önlisans başvurularının yardımcı kaynakları için bu maddede düzenlenen yarışma hükümleri dışındaki tüm hükümler uygulanır.

(8) (Ek: RG-10/3/2022-31774) (Değişik: RG-19/11/2022-32018) Depolamalı elektrik üretim tesisleri dahil, önlisans başvurusu kapsamında kurulması planlanan elektrik üretim tesisinde, üretim tesisine bütünleşik elektrik depolama ünitesi de kurulmak istenmesi hâlinde elektrik depolama ünitesinin gerekli teknik kriterlere uygunluğu hakkında TEİAŞ’tan görüş istenir.

(9) (Ek: RG-19/11/2022-32018) Depolamalı elektrik üretim tesisi için yapılan önlisans başvuruları aşağıdaki usule göre değerlendirilir:

a) Başvurular 13 üncü madde hükümleri kapsamında değerlendirmeye alınır.

b) Değerlendirmeye alınan başvurular, değerlendirmeye alınma sırasına göre, bağlantı görüşlerinin oluşturulması için TEİAŞ’a gönderilir. TEİAŞ, Kurum tarafından gönderilen sıraya uygun olarak, bağlantı bölgesi kapasitesine ulaşıncaya kadar Kanunun 23 üncü maddesi kapsamında bağlantı görüşü verir. Sıralanan başvurular içinde bağlantı bölgesi kapasitesini aşan ilk başvuru sahibi tüzel kişiden, proje kurulu gücünü, kalan kapasite için revize etmesi talep edilir. Bu fıkra kapsamındaki değerlendirmeler sonucunda hesaplanan kapasitenin 12 nci maddenin on dördüncü fıkrasında belirtilen asgari limitlerin altında olması halinde TEİAŞ tarafından olumsuz görüş verilir. TEİAŞ tarafından verilen bağlantı görüşleri için ikinci fıkranın (c) bendi uygulanır.

c) TEİAŞ tarafından olumlu bağlantı görüşü verilen önlisans başvuruları, Kurum internet sayfasında duyurulur. Duyurusu yapılan başvuruya, üçüncü şahıslar tarafından on iş günü içerisinde ve sadece kişisel hak ihlali açısından yazılı olarak itirazda bulunulabilir. Olumlu bağlantı görüşü verilen önlisans başvuruları teknik değerlendirme yapılmak üzere, Kurum tarafından TEİAŞ’a bildirilen sıraya uygun olarak, Enerji İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilir. Enerji İşleri Genel Müdürlüğü, Kurum tarafından bildirilen sıraya uygun olarak teknik değerlendirmeyi tamamlayarak Kuruma bildirir. Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından santral sahalarında kesişme veya çakışma tespit edilmesi halinde, Kurum tarafından sonraki başvuru veya başvurulardan santral sahalarını revize etmesi talep edilir. Bu kapsamda yapılan değerlendirme sonucunda, sahası değişen başvuru veya başvurular, yeniden teknik değerlendirme yapılmak üzere Enerji İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilir.

Önlisans başvurularının sonuçlandırılması

MADDE 16 –

(Değişik: RG-23/12/2015-29571) 

(1) Kurum tarafından yapılan değerlendirme Kurula sunulur ve önlisans başvurusu Kurul kararıyla sonuçlandırılır.

(2) Bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülükleri yerine getiren tüzel kişiye Kurul kararı ile önlisans verilir ve önlisans sahibi tüzel kişinin ticaret unvanı ile aldığı önlisans süresi ve önlisansa konu üretim tesisinin bulunduğu yere ilişkin bilgiler, Kurumun internet sayfasında duyurulur.

(3) Önlisans başvurusuna ilişkin kişisel hak itirazları Kurul kararıyla sonuca bağlanır ve itiraz kapsamında gerekli görülmesi halinde Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilebilir.

(4) Önlisans başvuruları aşağıdaki hallerde Kurul kararı ile reddedilir:

a) (Değişik: RG-19/11/2022-32018) TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketi tarafından uygun bağlantı görüşü verilmeyen başvurular ile 15 inci maddenin dokuzuncu fıkrası kapsamında yapılan değerlendirmede kalan kapasiteyi kabul etmeyen başvurular.

b) Rüzgar ve güneş enerjisine dayalı başvurularda, üretim tesisinin kurulacağı sahanın maliki tarafından başvuru yapılması durumunda aynı saha için yapılan diğer başvurular.

c) Önlisans başvurusu kapsamında kurulması planlanan üretim tesisinin iletim ve/veya dağıtım sistemine bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında, ilgili mevzuat çerçevesinde uygun bağlantı görüşü oluşturulamayan ve/veya başvuru sahibi tüzel kişi tarafından özel direkt hat tesis edilmesi tercih edilmeyen başvurular.

ç) (Değişik: RG-19/11/2022-32018) Ana kaynağı veya yardımcı kaynağından biri rüzgar, güneş, biyokütle veya jeotermal olan tesisler ile depolamalı elektrik üretim tesisleri için Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından teknik değerlendirmesi uygun bulunmayan başvurular.

d) (Değişik: RG-19/11/2022-32018) YEKA için yapılacak başvurular ile depolamalı elektrik üretim tesisi kapsamında yapılacak başvurular hariç Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından ölçüm istasyonunun, üretim tesisine ilişkin bilgi formunda verilen koordinatlara göre üretim tesisinin kurulacağı önlisans başvurusu yapılan santral sahası alanında yer almadığı bildirilen başvurular.

e) (Ek: RG-22/10/2016-29865) Önlisans başvurusuna konu üretim tesisinin, başvuru sahasında kurulmasının mümkün olmadığı belirlenen başvurular.

f) (Ek: RG-22/10/2016-29865) 6/12/2013 tarihli ve 28843 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Rüzgâr ve Güneş Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Önlisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği kapsamında yarışmayı kazandığı halde önlisans başvurusundan vazgeçen tüzel kişilerin başvuruları.

g) (Ek: RG-22/10/2016-29865) Önlisans başvurusunda bulunan tüzel kişiden istenen bilgi ve belgelerin süresi içinde Kuruma sunulmadığı veya sunulan belgelerin mevzuatı kapsamında istenilen şartları sağlamadığı anlaşılan başvurular.”

(5) (Değişik: RG-22/10/2016-29865) Önlisans başvuruları aşağıdaki hallerde ilgili ana hizmet birimi tarafından reddedilir:

a) Önlisans verilmesi hakkında karar alınmadan önce, başvurudan vazgeçildiğinin Kuruma bildirildiği başvurular.

b) Rüzgâr ve Güneş Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Önlisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği kapsamında yarışmayı kazanamadığı Kuruma bildirilen başvurular.

Önlisans süresi içerisinde tamamlanması gereken iş ve işlemler

MADDE 17 –

(Değişik: RG-22/10/2016-29865)  

(1) Önlisans sahibi tüzel kişi, önlisansa konu üretim tesisinin yatırımına başlanabilmesi için önlisans süresi içerisinde aşağıdaki iş ve işlemleri tamamlamakla yükümlüdür:

a) (Değişik: RG-14/10/2023-32339) Üretim tesisinin kurulacağı sahanın önlisans sahibi tüzel kişinin mülkiyetinde olmaması halinde, söz konusu sahanın mülkiyet veya kullanım hakkının elde edilmesi.

b) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Kurulması planlanan üretim tesisine ilişkin nazım ve uygulama imar planı onaylarının kesinleşmesi.

c) (Değişik: RG-10/3/2022-31774) Üretim tesisine ilişkin ön proje veya kat’i proje onayının alınması.

ç) Bağlantı anlaşması için TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketine başvurunun yapılması.

d) Rüzgar enerjisine dayalı önlisansa konu üretim tesisi için (Ek ibare: RG-17/12/2024-32755) üretim lisansı başvurusu yapılacak ünite güç ve koordinat bilgileriyle uyumlu Teknik Etkileşim İzninin alınması.

e) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Rüzgâr, güneş, hidrolik, jeotermal, biyokütle veya yerli madenlere dayalı başvurular için Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında gerekli olan kararın alınması.

f) Üretim tesisine ilişkin yapı ruhsatının veya söz konusu ruhsatın yerine geçecek belgenin sunulması.

g) Önlisansa konu üretim tesisi ile ilgili olarak;

1) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Yerli madenlere dayalı üretim tesisleri ile jeotermal kaynağa dayalı üretim tesisleri için kaynak kullanım hakkına ilişkin anlaşmanın,

2) (Değişik: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ Hidrolik kaynağa dayalı üretim tesisleri için DSİ ile yapılmış Su Kullanım Hakkı Anlaşmasının, Yüzer GES’ler veya hidroelektrik kaynaklara dayalı tesislerin kanal yüzeylerinde veya rezervuar alanında azami su kotu ile işletme kotu arasında kalan yerlerde kurulacak güneş enerjisine dayalı üniteler için DSİ ile yapılan kiralama sözleşmesinin,

3) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) Rüzgar veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisleri için yükümlü olmaları halinde TEİAŞ ile imzalanmış RES veya GES Katkı Payı anlaşmasının,

yapılmış olması.

ğ) (Değişik: RG-24/2/2017-29989) YEKA kapsamında kurulması planlanan üretim tesisleri için verilen önlisanslar bakımından, YEKA Yönetmeliğinde belirlenen şartların sağlandığına dair (Değişik ibare: RG-16/8/2018-30511) Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından tanzim edilecek, üretim lisansı almasına dair uygunluk yazısı olması.

h) (Ek: RG-24/2/2017-29989) YEKA kapsamında kurulması planlanan elektrik üretim tesisleri için verilen önlisanslar bakımından, kurulacak elektrik üretim tesislerinde kullanılacak aksam için 9/10/2016 tarihli ve 29852 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliğinde belirlenen şartların sağlandığına dair Bakanlık ya da yetkilendirdiği kurum/kuruluşlarca düzenlenecek belge olması.

ı) (Ek: RG-23/8/2019-30867) Rüzgâr enerjisine dayalı başvurulara ilişkin 17/1/1983 tarihli ve 83/5949 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Yönetmeliğine ve askeri atış alanları ile tatbikat bölgelerine ilişkin olumlu görüşlerin alınması.

(2) Önlisans sahibi tüzel kişiler, önlisans verilmesine ilişkin Kurul kararının tebliğ tarihinden itibaren;

a) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Rüzgâr, güneş, hidrolik, jeotermal, biyokütle veya yerli madenlere dayalı üretim tesisleri için Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında gerekli olan kararın alınması amacıyla doksan gün içerisinde,

b) (Mülga: RG-17/12/2024-32755) 

ilgili kuruma başvurmak zorundadır.

(3) Nükleer enerjiye dayalı üretim tesisleri için birinci fıkra kapsamında sunulması gereken iş ve işlemlerden birinci fıkranın (ç) bendi dışındaki diğer iş ve işlemler, üretim lisansı verilmesinden sonra olmak üzere, Kurul tarafından belirlenen süre içinde Kuruma sunulabilir. Bu üretim tesislerinde, diğer mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesi kaydıyla üretim lisansı alınmadan önce üretim tesisi ile doğrudan ilgili olmayan yapıların inşasına başlanabilir.

(4) (Ek: RG-23/8/2019-30867) İlgili diğer mevzuattaki yükümlülükler saklı kalmak kaydıyla, birinci fıkranın (f) bendi kapsamındaki yükümlülük, hidrolik kaynaklara dayalı üretim tesisleri için aranmaz.

(5) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ (Değişik: RG-19/11/2022-32018) Birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisi ve üretim tesisine bütünleşik elektrik depolama ünitesi kurmak amacıyla başvuruda bulunan önlisans sahibi tüzel kişiler ile depolamalı elektrik üretim tesisi kapsamında başvuruda bulunan önlisans sahibi tüzel kişiler, birinci ve ikinci fıkralardaki yükümlülüklerini yerine getirir. Bu yükümlülükler, kaynak bazında ayrı ayrı veya birlikte yerine getirilebilir.

Önlisansın tadil edilmesi

MADDE 18 –

(Değişik: RG-23/12/2015-29571) 

(1) Önlisans aşağıdaki durumlarda tadil edilebilir:

a) Önlisans sahibinin talep etmesi ve talebin uygun bulunması.

b) Mevzuat değişikliklerinin ve mevzuat kapsamındaki uygulamaların önlisansa kayıtlı hususlarda değişiklik gerektirmesi.

(2) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) Önlisans tadil başvurusu ile ilgili olarak;

a) Tadil başvurusu, “Önlisans ve Lisans İşlemleri ile İlgili Başvurulara İlişkin Usul ve Esaslar” uyarınca sunulması gereken belgelerin EPDK Başvuru Sistemi üzerinden Kuruma sunulması suretiyle yapılır.

b) Tadil başvurusu sırasında tüzel kişilerden istenen belgelerin gereğine uygun olarak sunulup sunulmadığı hakkındaki inceleme, belgelerin Kuruma sunulma tarihini izleyen on işgünü içerisinde tamamlanır. Gereğine uygun olarak yapılmadığı tespit edilen önlisans tadil başvurusundaki eksikliklerin ilgilisine yapılan tebliğ tarihinden itibaren on beş işgünü içerisinde giderilmesi istenir ve söz konusu eksikliklerin giderilmediği takdirde başvurunun yapılmamış sayılacağı ilgili tüzel kişiye bildirilir. Bu çerçevede sunulan bilgi ve belgeler on işgünü içerisinde incelenir. Başvurudan vazgeçildiğinin Kuruma bildirilmesi veya inceleme sonucu eksikliklerin giderilmediğinin ilgili ana hizmet birimi tarafından tespiti halinde başvuru yapılmamış sayılır ve bu husus ilgili tüzel kişiye bildirilir. Başvuru sırasında Kurum evrakına sunulan belgeler başvuru sahibinin talebi halinde iade edilir.

c) Eksiksiz olarak yapıldığı tespit edilen başvurular, başvuru tarihi itibarıyla veya (b) bendi kapsamında eksikliklerin giderilmesine ilişkin bilgi ve belgelerin Kuruma sunulduğu tarih itibarıyla bu madde çerçevesinde değerlendirmeye alınır.

ç) YEKA için verilen önlisanslarda (b) bendi kapsamındaki tespit, Kurul kararı ile yapılır.

(3) (Değişik: RG-24/2/2017-29989) Önlisans süresi, 35 inci maddede belirtilen mücbir sebepler kapsamında tadil edilebilir. YEKA için verilen önlisanslarda YEKA Yönetmeliği uyarınca Yurt İçinde Üretim Karşılığı Tahsis veya Yerli Malı Kullanım Karşılığı Tahsis kapsamında belirlenen yükümlülüklerin süresi içerisinde yerine getirilememesi halinde iş programı kapsamındaki gecikmelere ilişkin (Değişik ibare: RG-16/8/2018-30511) Enerji İşleri Genel Müdürlüğüne sunulan savunma veya açıklama ve önlem tekliflerinin yeterli görülmesi halinde işbu savunmaya veya açıklama ve önlem tekliflerine konu iş programı gecikmesinin önlisans süresinde en fazla otuz altı aya kadar olan kısmı söz konusu savunma veya açıklama ve önlem tekliflerinin Kurul tarafından uygun bulunması, otuz altı ayı geçen kısmı için söz konusu savunma veya açıklamaların mücbir sebepler çerçevesinde gerçekleştiğinin Kurul tarafından tespiti halinde Bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda önlisans süresi uzatılabilir.

(4) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Önlisansın tadil edilmesine karar verilmesi halinde bu kapsamdaki yükümlülükler süre tayin edilerek ilgili tüzel kişiye bildirilir. Bu yükümlülükler, mücbir sebep halleri hariç olmak üzere süresi içinde yerine getirilmez ise tadil başvurusu reddedilmiş sayılır.

(5) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Önlisansa konu üretim tesisinin mekanik kapasitesinin veya elektriksel kurulu gücünün değiştirilmesi suretiyle önlisans tadil başvurusunda bulunulması halinde, üretim tesisinin iletim ve/veya dağıtım sistemine bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında 15 inci maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır. Söz konusu başvurunun Kurul veya ilgili ana hizmet birimi tarafından uygun bulunması halinde, yeni kapasiteye veya elektriksel kurulu güce göre;

a) Şirket asgari sermayesinin ve teminat tutarının, ilgili Kurul kararına göre belirlenen miktara uyumlu hale getirildiğine ilişkin bilgi ve belgelerin ilgili Kurul kararında veya ana hizmet birimi işleminde belirlenen süre içerisinde,

b) Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında alınması gerekli olan kararın alınması için ilgili kurumlara başvuru yapıldığına ilişkin belgenin Kurul kararının veya ana hizmet birimi işleminin tebliğ tarihinden itibaren (Değişik ibare: RG-14/10/2023-32339) kırk beş gün içerisinde,

Kuruma sunulması kaydıyla önlisans tadili yapılır. Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı önlisanslar için elektriksel kurulu güç artışı yapılamaz.

(6) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı önlisanslar kapsamında;

a) Önlisansta belirlenen sahanın dışına çıkılmaması,

b) Önlisansa dercedilmiş tesis toplam elektriksel kurulu gücünün değişmemesi,

c) (Değişik: RG-19/11/2022-32018) Rüzgâr veya güneş enerjisi ile biyokütle veya jeotermal enerjiye dayalı önlisanslar için Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan teknik değerlendirmenin uygun bulunması, hidroelektrik kaynaklara dayalı önlisanslar için DSİ tarafından uygun görüş verilmesi,

kaydıyla mekanik kapasite tadili uygun bulunabilir. Mekanik kapasite tadiline ilişkin uygun bulma Kurul kararının veya ana hizmet birimi işleminin tebliğ tarihinden itibaren ilgili işlemde belirlenen süre içerisinde, beşinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca belirlenen ilgili yükümlülüklerin tamamlanması (Mülga ibare: RG-17/12/2024-32755) kaydıyla mekanik kapasite tadili yapılır. Mekanik kapasite artışları, elektriksel kurulu güç artışı olarak değerlendirilmez. (Ek cümle: RG-9/5/2021-31479) Mekanik kapasite artışı kapsamında ilave edilecek toplam mekanik güç miktarı, lisansa derç edilmiş elektriksel kurulu güç miktarından fazla olamaz.

(7) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Önlisansa konu üretim tesisi sahasının değiştirilmek istenmesi ve bu durumun mücbir sebepler veya Kurul tarafından uygun bulunan haller kapsamında olduğunun tespiti durumunda, talep edilen değişikliğin üçüncü kişilere ilişkin hak ihlaline yol açmaması, bağlantı noktasının veya bağlantı bölgesinin değişmemesi ve hidroelektrik kaynaklara dayalı tesisler için DSİ’nin uygun görüşünün alınması, rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı tesisler için Enerji İşleri Genel Müdürlüğünün teknik değerlendirmesinin uygun olması halinde, söz konusu önlisansta gerekli tadiller yapılabilir. Başvuruya konu proje sahasının tamamının mülkiyetinin ilgili tüzel kişiye ait olduğu sahalar ile kaynak olarak belediye atıklarının kullanılacağı projelere ilişkin tesis sahasının ilgili belediyenin mülkiyetinde olduğu ve santral sahası olarak belediye atıklarının kullanım haklarına sahip tüzel kişiye tahsis edildiği santral sahaları için duyuru yapılmaz.

(8) (Değişik: RG-17/12/2024-32755) Önlisansa kayıtlı ünite koordinat ve/veya santral sahası koordinat bilgilerinin tadil edilmesinin uygun bulunması halinde, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında alınması gerekli kararın alınması için ilgili kurumlara başvuru yapıldığına ilişkin belgenin, Kurul kararının veya ilgili ana hizmet birimi işleminin tebliğ tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde Kuruma sunulması kaydıyla önlisans tadili Kurum tarafından gerçekleştirilir.

(9) (Değişik: RG-17/12/2024-32755) İlgili ana hizmet birimi;

a) Önlisans sahibi tüzel kişinin unvan ve nev’i değişikliğine,

b) (ç) bendinde belirtilen hüküm saklı kalmak koşuluyla, önlisansın özel hükümlerinde yer alan bağlantı noktası ve kurulu gücü değişmemek kaydıyla ünite sayısı, ünite gücü, ünite koordinatları, depolama alanı koordinatları, yıllık elektrik enerjisi üretim miktarı, bulunduğu il, ilçe, mevki ve üretim tesisi adına,

c) Önlisansın özel hükümlerinde yer alan bildirim adresi değişikliğine,

ç) 10 MW’ı geçmemek kaydıyla kurulu gücün toplamda yüzde onuna kadar değiştirilmesi kapsamında yapılacak değişikliklere,

ilişkin tadil talepleri ile 57 nci maddenin birinci ve ikinci fıkraları kapsamında belirtilen bildirim yükümlülüklerine ilişkin işlemleri sonuçlandırır. Rüzgar enerjisine dayalı önlisanslarda (b) bendi kapsamındaki ünite sayısı, ünite gücü ve ünite koordinat tadili ile depolama alanı koordinat tadili Enerji İşleri Genel Müdürlüğünün uygunluk belgesine binaen sonuçlandırılır. (ç) bendi kapsamında belirlenen orana kadar yapılacak tadiller için bu Yönetmeliğin sermaye ve teminat yükümlülüklerine ilişkin hükümleri uygulanmaz. Bu fıkra kapsamında yapılan tadil işlemlerine üçüncü kişiler tarafından itiraz edilmesi halinde, söz konusu itiraz ve itiraza konu tadil işlemi Kurul tarafından sonuçlandırılır.

(10) Bu madde kapsamında önlisans sahibinin talebiyle yapılacak tadillerde, tadil hakkındaki kararın ardından önlisans tadil işlemi, ilgili ana hizmet birimi tarafından gerçekleştirilir. Tadile ilişkin kararda herhangi bir yükümlülüğün belirlenmesi halinde, söz konusu yükümlülüğün tadile ilişkin kararın tebliğinin yapıldığı tarihten itibaren (Değişik ibare: RG-17/12/2024-32755) kırk beş gün veya tadile ilişkin kararda öngörülen süre içerisinde Kuruma sunulması zorunludur. Belirlenen yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde, önlisans tadili talebi reddedilmiş sayılır. Önlisans tadili başvurusunun reddedilmesi halinde, red kararı gerekçesi ile birlikte ilgili tüzel kişiye bildirilir. 

(11) (Ek: RG-24/2/2017-29989) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) YEKA için verilen önlisanslara kayıtlı,

a) (Mülga: RG-17/12/2024-32755)

b) Yıllık elektrik enerjisi üretim miktarına,

c) Önlisans sahibi tüzel kişinin unvan ve nev’i değişikliklerine,

ç) (Mülga: RG-9/5/2021-31479) 

ilişkin tadil talepleri Kurul Kararı ile sonuçlandırılır. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: RG-17/12/2024-32755) Bu maddenin beşinci, yedinci fıkraları ile dokuzuncu fıkrasının bu fıkrada ayrıca düzenlenen hükümleri YEKA için verilen önlisanslar için uygulanmaz.

(12) (Değişik: RG-28/7/2020-31199) Önlisansa konu üretim tesisinin birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisine dönüştürülmesi kapsamında yapılan tadil başvurusu;

a) Önlisansa derç edilmiş sahanın dışına çıkılmaması,

b) Önlisansa derç edilmiş tesis toplam elektriksel kurulu gücünün değişmemesi,

c) Önlisansa derç edilmiş mevcut bağlantı şekli ile bağlantı noktası ve gerilim seviyesinin değişmemesi,

ç) (Değişik: RG-19/11/2022-32018) Yardımcı kaynağı rüzgar veya güneş enerjisi ile biyokütle veya jeotermal enerjiye dayalı olan önlisanslar için yardımcı kaynaklara ilişkin Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan teknik değerlendirmenin uygun olması,

d) Hidroelektrik kaynaklara dayalı önlisanslar için DSİ tarafından uygun görüş verilmesi,

kaydıyla uygun bulunabilir. Uygun bulma Kurul kararının tebliğ tarihinden itibaren Kurul kararında belirlenen süre içerisinde, beşinci fıkrada belirlenen yükümlülüklerin tamamlanması (Mülga ibare: RG-17/12/2024-32755) ve Yüzer GES’ler veya hidroelektrik kaynaklara dayalı tesislerin kanal yüzeylerinde veya rezervuar alanında azami su kotu ile işletme kotu arasında kalan yerlerde kurulacak güneş enerjisine dayalı üniteler için DSİ ile kiralama sözleşmesi imzalanması için başvuru yapıldığına ilişkin belgenin Kuruma sunulması kaydıyla önlisans tadili yapılır.

(13) (Ek: RG-9/5/2021-31479) (Değişik: RG-14/10/2023-32339) Önlisansa konu üretim tesisine bütünleşik elektrik depolama ünitesi eklenmesi kapsamında yapılan tadil başvurusu;

a) Önlisansa derç edilmiş sahanın dışına çıkılmaması,

b) Önlisansa derç edilmiş elektriksel ve/veya mekanik kurulu gücün değişmemesi,

c) Önlisansa derç edilmiş mevcut bağlantı şekli ile bağlantı noktası ve gerilim seviyesinin değişmemesi,

ç) Söz konusu elektrik depolama ünitesinin sisteme bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında 15 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ilgili şebeke işletmecisinden alınan görüşün olumlu olması,

d) Söz konusu elektrik depolama ünitesinin gerekli teknik kriterlere uygunluğu hakkında TEİAŞ’tan görüş alınması,

kaydıyla uygun bulunabilir. Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında gerekli olan kararın alınması için ilgili kurumlara başvuru yapıldığına ilişkin belgenin, uygun bulma Kurul kararının tebliğ tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde, Kuruma sunulması kaydıyla önlisans tadili yapılır.

Önlisansın sona ermesi ve iptali

MADDE 19 –

(1) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) Önlisans sahibi tüzel kişinin önlisansını sonlandırmak istemesi halinde, önlisans aslının Kuruma sunulması zorunludur.

(2) Önlisans;

a) Süresi uzatılmadığı takdirde süresinin bitiminde,

b) Önlisans sahibi tüzel kişinin talebi veya iflası hâlinde,

c) Önlisans sahibi tüzel kişinin üretim lisansı alması halinde,

kendiliğinden sona erer.

(3) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) Önlisans, sonlandırma talebinin Kuruma yapıldığı tarih itibarıyla kendiliğinden sona erer. Önlisansın sona erdiği, Kurum tarafından ilgili tüzel kişi ile kurum ve kuruluşlara yazılı olarak bildirilir.

(4) Önlisans;

a) Bu Yönetmelikte belirtilen istisnalar dışında, lisans alınıncaya kadar, veraset ve iflas nedenleri dışında, önlisans sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısının doğrudan veya dolaylı olarak değişmesi, payların devri veya birleşme ve bölünme gibi payların devri sonucunu doğuracak iş ve işlemlerin yapılması durumunda,

b) Kurum tarafından belirlenen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, bu kapsamda Kanunun 16 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkraları çerçevesinde,

iptal edilir.

(5) (Ek: RG-24/2/2017-29989) YEKA için verilen önlisanslar süresi uzatılmadığı takdirde süresinin bitiminde, önlisans sahibi tüzel kişinin talebi veya iflasının kesinleşmesi ile önlisans sahibi tüzel kişinin üretim lisansı alması halinde kendiliğinden sona erer. Söz konusu önlisanslar YEKA Yönetmeliği uyarınca YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesini imzalayan tarafların iş programında mücbir sebepler kapsamında yaşanan gecikmelerin bir yıldan fazla sürdüğü veya bir yıl içerisinde giderilemeyeceği konusunda anlaşmaları halinde sözleşmenin feshedilerek teminat mektubunun iadesi durumunda, önlisans sahibi şirketin talebi üzerine Kurul kararı ile sona erdirilir.

(6) (Ek: RG-24/2/2017-29989) YEKA için verilen önlisanslar;

a) Bu Yönetmelikte belirtilen istisnalar dışında, lisans alınıncaya kadar veraset ve iflas nedenleri dışında, önlisans sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısının doğrudan veya dolaylı olarak değişmesi, payların devri veya birleşme ve bölünme gibi payların devri sonucunu doğuracak iş ve işlemlerin yapılması durumunda,

b) Kurum tarafından belirlenen Yurt İçinde Üretim Karşılığı Tahsis veya Yerli Malı Kullanım Karşılığı kapsamında belirlenen yükümlülüklerin süresi içerisinde yerine getirilememesi halinde iş programı kapsamındaki gecikmelere ilişkin (Değişik ibare: RG-16/8/2018-30511) Enerji İşleri Genel Müdürlüğüne sunulan savunma veya açıklama ve önlem tekliflerinin yeterli görülmeyerek YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesinin feshedilmesi halinde söz konusu savunma veya açıklamaların Kurul tarafından mücbir sebepler kapsamında değerlendirilmemesi durumunda,

c) Önlisans sahibi tüzel kişinin YEKA Yönetmeliği kapsamındaki yükümlülüklerinden fabrikanın süresi içerisinde işletmeye alınamadığının Bakanlıkça Kuruma bildirilmesi durumunda,

ç) Önlisans sahibi tüzel kişinin YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi kapsamındaki taahhütlerini süresi içerisinde yerine getiremediğinin Bakanlıkça Kuruma bildirilmesi durumunda,

d) YEKA Yönetmeliğinin 12 nci maddesinin yedinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerindeki belgelerin süresi içerisinde Bakanlığa sunulmaması ve/veya sunulan belgeler kapsamında Şartnamede belirtilen ve taahhüt edilen değerlerin karşılanamaması durumu kapsamında YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi feshedilerek Kuruma bildirilmesi halinde,

e) Bu Yönetmelik kapsamındaki talep ve işlemlerde Kanuna karşı hile veya gerçek dışı beyanda bulunulduğunun tespiti halinde,

iptal edilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Lisans İşlemleri

Lisans başvurusu

MADDE 20 –

(1) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) Piyasada faaliyette bulunmak isteyen tüzel kişiler, lisans almak için Kurul kararıyla yürürlüğe konulan “Önlisans ve Lisans İşlemleri ile İlgili Başvurulara İlişkin Usul ve Esaslar” uyarınca sunulması gereken bilgi ve belgeleri EPDK Başvuru Sistemi üzerinden Kuruma sunmak suretiyle başvurur.

(2) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) Lisansa ilişkin başvuruların elektronik ortamda yapılabilmesi için; başvuruda bulunacak tüzel kişi, Kurum nezdinde elektronik başvuruda bulunmaya yetkilisinin bilgilerini Kuruma yazılı olarak sunar. Ana hizmet birimi Kuruma bildirim tarihinden itibaren beş işgünü içinde söz konusu tüzel kişi adına yetkili kişinin elektronik başvuru yetkisini tanımlar.

(3) (Değişik: RG-23/12/2015-29571) Piyasada faaliyet göstermek üzere lisans başvurusunda bulunacak özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişinin,

a) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri doğrultusunda anonim şirket ya da limited şirket olarak kurulmuş olması,

b) (Değişik: RG-9/7/2018-30473) Anonim şirket olarak kurulmuş olması halinde, sermaye piyasası mevzuatına göre borsada işlem görenler dışındaki paylarının tamamının nama yazılı olması ve şirketin borsada işlem görmek üzere ihraç edilecekler hariç hamiline yazılı pay senedi çıkarmaması,

c) Kendisi ile tüzel kişinin;

1) Doğrudan veya dolaylı payına sahip olan gerçek veya tüzel kişi veya kişilerin,

2) Yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile limited şirketlerde müdürlerin, Kanunun 5 inci maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında yasaklı olmaması,

ç) (Ek: RG-9/7/2019-30826) UETS üzerinden tebligat adresi alması ve bu adresi tebligata açık tutması zorunludur.

zorunludur.

(4) Üretim lisansı hariç, diğer lisans başvurularında;

a) Başvuru sahibi tüzel kişinin esas sözleşmesinde aşağıdaki hususlara yer verilmesi zorunludur;

1) (Değişik: RG-9/7/2018-30473) Tüzel kişinin anonim şirket olması halinde, sermaye piyasası mevzuatına göre borsada işlem görenler dışındaki paylarının nama yazılı olduğuna ve şirketin borsada işlem görmek üzere ihraç edilecekler hariç hamiline yazılı pay çıkaramayacağına ilişkin hüküm,

2) Pay devirleri ile şirket birleşmeleri açısından bu Yönetmelikte öngörülen hükümler,

3) Tarifesi düzenlemeye tabi faaliyet yürüten tüzel kişiler için, şirket amaç ve konusuna ilişkin hükümlerin, elektrik piyasasına ilişkin ilgili mevzuata uygun hale getirilmesi ile bu hükümlere ilişkin esas sözleşme değişikliklerinde Kurumun uygun görüşünün alınmasına ilişkin hüküm,

b) (Değişik: RG-17/12/2024-32755) Şirketin sermayesinin asgari olarak;

1) Tedarik lisansı ve toplayıcı lisansı başvurularında Kurul tarafından belirlenen tutarda,

2) Dağıtım lisansı ile piyasa işletim lisansı ve görevli tedarik şirketlerinin tedarik lisansı başvurularında Kurul tarafından belirlenen oran ve/veya tutarda,

olduğuna ilişkin şirket esas sözleşmesinin sunulması zorunludur. Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler ile görevli tedarik şirketlerinin lisansları süresince sağlamaları gereken sermaye yeterliliğine ilişkin hususlar Kurul kararı ile belirlenir.

c) Lisans alma bedelinin Kurum hesabına yatırıldığına ilişkin belgenin ibraz edilmesi zorunludur.

ç) (Değişik: RG-17/12/2024-32755) Tedarik lisansı veya toplayıcı lisansı başvurusunda bulunan tüzel kişiler, lisanslarına müstakil elektrik depolama tesisi de eklemek istemeleri halinde birinci fıkrada belirtilen şekilde Kuruma başvuruda bulunur. Bu kapsamda başvuruda bulunulması halinde, söz konusu müstakil elektrik depolama tesisinin sisteme bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında 15 inci maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır. Bu kapsamdaki (Değişik ibare: RG-21/1/2025-32789) lisans başvurularında; Kurul tarafından tedarik veya toplayıcı lisansları için belirlenen asgari sermaye tutarlarına, müstakil elektrik depolama tesisi için Kurum tarafından öngörülen toplam yatırım tutarının yüzde yirmisinin eklenmesi ile birlikte belirlenen tutarda sermaye yeterliliğinin sağlandığına ilişkin bilgi veya belgeler ile müstakil elektrik depolama tesisi kapasitesi bazında Kurul kararı ile belirlenen oranlara karşılık gelen tutarda teminatın sunulması zorunludur. Talebin Kurul tarafından uygun bulunması halinde, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında gerekli olan kararın Kurul kararında belirlenen süre içerisinde Kuruma sunulması hâlinde ilgili ana hizmet birimi tarafından depolama tesisine ilişkin bilgiler lisansa dercedilir.

d) (Ek: RG-10/3/2022-31774) Müstakil elektrik depolama tesisi kurulmak amacıyla yapılan tedarik lisansı başvurularında depolama tesisinin gerekli teknik kriterlere uygunluğu hakkında TEİAŞ’tan görüş istenir.

(5) Üretim lisansı başvurusunda bulunmak isteyen önlisans sahibi tüzel kişi, önlisansı kapsamındaki yükümlülüklerini tamamlamak koşulu ile önlisans süresi içerisinde altıncı fıkrada belirtilen şekilde Kuruma üretim lisansı başvurusunda bulunur. Önlisans sahibinin, önlisans süresi sona ermeden önce üretim lisansı başvurusunda bulunmaması halinde, önlisans süresinde yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin ikmal edilmemiş olduğu kabul edilir.

(6) (Değişik: RG-23/12/2015-29571) Üretim lisansı başvurusunda (Mülga ibare: RG-9/7/2019-30826) (…) ;

a) Başvuru sahibi tüzel kişinin önlisansı kapsamında 17 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen iş ve işlemlerin tamamlandığını tevsik eden bilgi ve belgeler,

b) (Değişik: RG-15/12/2017-30271) Kaynak türü ve kurulu güç bazında Kurul kararı ile belirlenen oranlara karşılık gelen tutarda ve üretim tesisi için Kurum tarafından öngörülen toplam yatırım tutarının yüzde onunu geçmemek koşuluyla, Kurul kararıyla belirlenen tutarda teminat,

c) (Değişik: RG-24/2/2017-29989) Lisansa konu olan üretim tesisinin özellikleri dikkate alınarak hazırlanan ve üretim tesisinin tamamlanma tarihine kadar olan süreci kapsayan bir termin programı veya YEKA Yönetmeliği kapsamında (Değişik ibare: RG-16/8/2018-30511) Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından kabul edilen iş programı,

ç) Lisans alma bedelinin Kurum hesabına yatırıldığına ilişkin belge,

d) (Değişik: RG-24/2/2017-29989) Şirket asgari sermayesinin, üretim tesisi için Kurum tarafından öngörülen toplam yatırım tutarının yüzde yirmisine, nükleer enerjiye veya yerli kömüre dayalı veya (Ek ibare: RG-10/3/2022-31774) mekanik gücü 100 MW’ı aşan YEKA kapsamında üretim tesisi kurulması için yapılan üretim lisansı başvuruları açısından yüzde beşine artırıldığına ve şirket sermaye miktarının azaltılmasına yönelik esas sözleşme değişikliklerinde Kurumun onayının alınacağına ilişkin şirket esas sözleşmesi,

e) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Şirket birleşme ve bölünmeleri açısından bu Yönetmelikte öngörülen hükümlerin yer verildiği şirket esas sözleşmesi,

sunulur. Yerli doğal kaynaklar ile yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurmak üzere lisans almak için başvuruda bulunan tüzel kişilerden lisans alma bedelinin sadece yüzde onu tahsil edilir. (Ek cümle: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ Birleşik yenilenebilir elektrik üretim tesisi ile birleşik elektrik üretim tesisi üretim lisansı başvurularında (a), (b), (ç) ve (d) bentleri kapsamındaki yükümlülükler için ana kaynak ve yardımcı kaynak kurulu güçleri toplanarak ana kaynak üzerinden birlikte değerlendirilir. (Ek cümle: RG-19/11/2022-32018) Depolamalı elektrik üretim tesisi kapsamındaki lisans başvurularında, bu fıkranın (b) ve (d) bendi kapsamındaki yükümlülüklerin belirlenmesinde, rüzgar veya güneş enerjisine dayalı mekanik kurulu gücü ile elektrik depolama ünitesinin kapasitesine denk gelen bedeller toplanarak birlikte değerlendirilir.

(7) Özelleştirme kapsamında olan bir üretim tesisi için lisans başvurusunda bulunan tüzel kişiye, bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmesi koşuluyla, üretim lisansı verilir.

(8) Değişik: RG-23/12/2015-29571) 17 nci madde kapsamında belirtilen yükümlülüklerin tamamlandığına ilişkin bilgi ve belgelerin başvuru aşamasında sunulması koşuluyla, önlisans almaksızın doğrudan üretim lisansı başvurusunda bulunulabilir. Üretim lisansı başvurusuna konu üretim tesisinin geçici kabulünün yapılmış olması halinde, 17 nci madde kapsamında belirtilen yükümlülükler ile söz konusu başvuru için bu Yönetmeliğin asgari sermaye ve teminat yükümlülüklerine ilişkin hükümleri uygulanmaz. 

(9) Bu maddenin;

a) (c) bendi dışında, dördüncü fıkrası,

b) (a) ve (ç) bendi dışında altıncı fıkrası,

hükümleri, kamu tüzel kişilerine uygulanmaz.

(10) OSB Üretim Lisansı ve OSB Dağıtım Lisansı başvuruları ile başvuruların alınması, incelenmesi, değerlendirilmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin usul ve esaslar, ayrıca yönetmelikle düzenlenir.

(11) (Ek: RG-24/2/2017-29989) YEKA için önlisans alan tüzel kişinin önlisans süresi içerisinde üretim lisansı başvurusu yapmaması halinde durum (Değişik ibare: RG-16/8/2018-30511) Enerji İşleri Genel Müdürlüğüne bildirilir.

Lisans başvurularının alınması ve incelenmesi

MADDE 21 –

(Değişik: RG-9/7/2019-30826) 

(1) Başvuru sırasında tüzel kişilerden istenen belgelerin gereğine uygun olarak sunulup sunulmadığı hakkındaki inceleme, belgelerin Kuruma sunulma tarihini izleyen on işgünü içerisinde tamamlanır. Gereğine uygun olarak yapılmadığı tespit edilen lisans başvurularındaki eksikliklerin ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren on beş işgünü içerisinde giderilmesi istenir ve söz konusu eksikliklerin giderilmediği takdirde başvurunun yapılmamış sayılarak başvuru sırasında Kurum evrakına sunulan belgelerin iade edileceği bildirilir. Bu çerçevede sunulan bilgi ve belgeler on işgünü içerisinde incelenir ve söz konusu süre içerisinde de eksikliklerin giderilmemesi veya başvurudan vazgeçildiğinin Kuruma bildirilmesi halinde, başvuru yapılmamış sayılır ve başvuru sırasında Kurum evrakına sunulan belgeler iade edilir. YEKA için yapılan üretim lisansı başvurularının yapılmamış sayılmasına ilişkin alınan Kurul kararı ayrıca Enerji İşleri Genel Müdürlüğüne bildirilerek yatırılmış ise üretim lisansı alma bedeli iade edilmez.

(2) Lisans başvuru esaslarına göre eksiksiz olarak yapıldığı tespit edilen başvurular, başvuru tarihi itibarıyla, eksik yapıldığı tespit edilen başvurular ise birinci fıkra kapsamında eksikliklerin giderilmesine ilişkin bilgi ve belgelerin Kuruma sunulduğu tarih itibarıyla 22 nci madde çerçevesinde değerlendirmeye alınır.

Lisans başvurularının değerlendirilmesi

MADDE 22 –

(1) Kurumun yaptığı değerlendirmede dağıtım ile tedarik ve piyasa işletim lisansları açısından temel olarak aşağıdaki hususlar dikkate alınır;

a) Tüketici haklarının korunması ile rekabetin ve piyasanın gelişimine olan etki,

b) Başvuruda bulunan tüzel kişi ile tüzel kişilikte yüzde on ve üzerinde, halka açık şirketlerde yüzde beş ve üzerinde doğrudan veya dolaylı pay sahibi olan kişilerin varsa, piyasadaki deneyim ve performansları,

c) Başvuru hakkında ilgili kuruluşlardan alınan görüşler ve/veya ilgili tüzel kişi hakkında yürütülmekte olan veya sonuçlandırılmış olan işlemler.

(2) Üretim lisansı başvurusunun değerlendirilmesinde, başvuru sahibi tüzel kişinin önlisansı kapsamındaki yükümlülüklerini önlisans süresi içerisinde tamamlamış olup olmadığı esas alınır.

(3) Lisans başvurusunun değerlendirmeye alınması, lisans almaya hak kazanıldığı anlamına gelmez.

Lisans başvurularının sonuçlandırılması

MADDE 23 –

(1) Değerlendirmeye alınan lisans başvurusuna ilişkin Kurum tarafından yapılan değerlendirme, 45 gün içerisinde tamamlanarak, söz konusu değerlendirme Kurula sunulur ve lisans başvurusu Kurul kararıyla sonuçlandırılır.

(2) Üretim lisansı başvurularında, yapılan değerlendirme sonucunda;

a) Önlisans kapsamında öngörülen yükümlülüklerinden herhangi birinin süresi içerisinde tamamlanmadığının anlaşılması halinde, söz konusu tüzel kişinin başvurusu, Kurul kararı ile reddedilir.

b) Önlisans kapsamında öngörülen yükümlülüklerin süresi içerisinde tamamlanmış olduğu sonucuna varılması halinde, söz konusu tüzel kişiye Kurul kararı ile üretim lisansı verilir.

(3) Üretim lisansı ile ilgili olarak;

a) Üretim lisansına inşaat süresi ve tesis tamamlanma tarihi derç edilir. Tesis tamamlanma tarihinin belirlenmesine esas inşaat süresi, Kurul kararı ile belirlenir ve Kurum internet sayfasında yayımlanır.

b) Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim lisansına, lisansa konu tesisin kaynağına göre mevcut kurulu gücü ile üretebileceği (Ek ibare: RG-9/5/2021-31479) öngörülen yıllık azami üretim miktarı, yıllık elektrik enerjisi üretim miktarı olarak derç edilir.

c) Yenilenebilir enerji kaynakları dışında diğer enerji kaynaklarına dayalı üretim lisanslarına, öngörülen ortalama yıllık üretim miktarı, yıllık elektrik enerjisi üretim miktarı olarak derç edilir.

(4) Bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülükleri yerine getiren tüzel kişiye Kurul kararı ile lisans verilir, lisans sahibi tüzel kişinin ticaret ünvanı ile aldığı lisans türü ve süresi Resmî Gazete’de yayımlanır ve Kurum internet sayfasında duyurulur.

Lisans tadil başvurularının incelenmesi, değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması

MADDE 24 –

(1) (Değişik fıkra: RG-23/12/2015-29571) Lisans aşağıdaki durumlarda tadil edilebilir:

a) Lisans sahibinin talep etmesi ve talebin uygun bulunması.

b) Gelir ve tarife düzenlemesi kapsamında belirlenen fiyat, parametre, gösterge ve benzeri hususların lisansa derç edilmesine karar verilmesi veya lisansa derç edilen bu hususlarda değişikliğe gidilmesi.

c) Mevzuat değişikliklerinin ve mevzuat kapsamındaki uygulamaların lisansa kayıtlı hususlarda değişiklik gerektirmesi.

(2) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) Lisans tadil başvurusu ile ilgili olarak;

a) Lisans tadil başvurusu, “Önlisans ve Lisans İşlemleri ile İlgili Başvurulara İlişkin Usul ve Esaslar” uyarınca sunulması gereken belgelerin, EPDK Başvuru Sistemi üzerinden Kuruma sunulması suretiyle yapılır.

b) Tadil başvurusu sırasında tüzel kişilerden istenen belgelerin gereğine uygun olarak sunulup sunulmadığı hakkındaki inceleme, sunulan belgelerin Kuruma sunulma tarihini izleyen on işgünü içerisinde tamamlanır. Gereğine uygun olarak yapılmadığı tespit edilen lisans tadil başvurusundaki eksikliklerin ilgilisine yapılan tebliğ tarihinden itibaren on beş işgünü içerisinde giderilmesi istenir ve söz konusu eksikliklerin giderilmediği takdirde başvurunun yapılmamış sayılacağı ilgili tüzel kişiye bildirilir. Bu çerçevede sunulan bilgi ve belgeler on işgünü içerisinde incelenir. Başvurudan vazgeçildiğinin Kuruma bildirilmesi veya inceleme sonucu eksikliklerin giderilmediğinin ilgili ana hizmet birimi tarafından tespiti halinde başvuru yapılmamış sayılır ve bu husus ilgili tüzel kişiye bildirilir. Başvuru sırasında Kurum evrakına sunulan belgeler başvuru sahibinin talebi halinde iade edilir.

c) Eksiksiz olarak yapıldığı tespit edilen başvurular, başvuru tarihi itibarıyla veya (b) bendi kapsamında eksikliklerin giderilmesine ilişkin bilgi ve belgelerin Kuruma sunulduğu tarih itibarıyla bu madde çerçevesinde değerlendirmeye alınır.

ç) Dağıtım ile tedarik ve piyasa işletim lisansı tadil başvuruları için Kurum tarafından yapılan değerlendirmede temel olarak aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

1) Tüketici haklarının korunması ile rekabetin ve piyasanın gelişimine olan etki.

2) Başvuruda bulunan tüzel kişi ile tüzel kişilikte yüzde on ve üzerinde, halka açık şirketlerde yüzde beş ve üzerinde doğrudan veya dolaylı pay sahibi olan kişilerin varsa, piyasadaki deneyim ve performansları.

3) Başvuru hakkında ilgili kuruluşlardan alınan görüşler ve/veya ilgili tüzel kişi hakkında yürütülmekte olan veya sonuçlandırılmış olan işlemler.

(3) (Değişik fıkra: RG-23/12/2015-29571) Üretim tesisinin kurulması sürecinde;

a) Mücbir sebep halleri ile Kurul tarafından uygun bulunan hallerin bulunması,

b) Söz konusu durumların üretim tesisinin kurulmasını doğrudan etkilemesi veya etkileyebilecek nitelikte olması,

c) Lisansta belirlenen tesis tamamlanma süresi içerisinde gerekçeleri ve belgeleriyle birlikte Kuruma başvurulması,

hallerinde, tesis tamamlama süresinin uzatılması suretiyle lisans tadil edilebilir. Ancak, üretim tesisi yatırımının, geri dönülemez noktaya geldiğinin tespiti halinde (c) bendinde öngörülen süre koşulu aranmaz.

(4) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Lisansa konu üretim tesisinin mekanik kapasitesinin veya elektriksel kurulu gücünün değiştirilmesi suretiyle lisans tadili başvurusunda bulunulması halinde, üretim tesisinin iletim ve/veya dağıtım sistemine bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında 15 inci maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır. Söz konusu başvurunun Kurul veya ilgili ana hizmet birimi tarafından uygun bulunması halinde, uygun bulma kararının ilgili tüzel kişiye tebliğ tarihinden itibaren;

a) Şirket asgari sermayesinin, yeni kurulu güce göre, Kurum tarafından öngörülen sermaye tutarına uyumlu hale getirildiğine ilişkin bilgi veya belgelerin,

b) Revize edilmiş ilgili kaynak kullanım hakkı anlaşmasına veya söz konusu anlaşmanın revize edilmesine gerek olmadığına ilişkin bilgi veya belgelerin,

c) Teminat tutarının, yeni kurulu güce göre, ilgili Kurul kararında öngörülen tutara uyumlu hale getirildiğine ilişkin bilgi veya belgelerin,

ç) Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında (Değişik ibare: RG-14/10/2023-32339) gerekli olan kararın alınması için kırk beş gün içerisinde ilgili kuruma başvurulması ve söz konusu kararın

doksan gün veya ilgili kararda ya da ana hizmet birimi işleminde belirlenen süre içerisinde Kuruma sunulması zorunludur. Bu fıkradaki diğer yükümlülüklerin belirlenen süre içerisinde yerine getirilmesi kaydıyla, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi projeler için alınan Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı, mücbir sebepler dışında, bir yıl içerisinde Kuruma sunulabilir. Bu fıkra kapsamında tayin edilen yükümlülüklerin süresi içerisinde yerine getirilmesi kaydıyla, lisans tadili ilgili ana hizmet birimi tarafından gerçekleştirilir. Söz konusu yükümlülüklerin süresi içerisinde yerine getirilmemesi halinde, tadil başvurusu reddedilmiş sayılır.

(5) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim lisansları kapsamındaki tesisler için kurulu güç artışı veya azalışı, modernizasyon, yenileme yatırımları ve tadilatlar;

a) TEİAŞ ve/veya ilgili dağıtım şirketinden alınan tadil kapsamındaki bağlantı görüşünün olumlu olması,

b) Lisansa dercedilen üretim tesisi sahasının dışına çıkılmaması,

c) (Değişik: RG-19/11/2022-32018) Hidrolik kaynaklara dayalı üretim tesisleri için DSİ’den uygun görüş alınması, rüzgâr veya güneş enerjisi ile biyokütle veya jeotermal enerjiye dayalı üretim tesisleri için Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan teknik değerlendirmenin uygun olması,

kaydıyla uygun bulunabilir. Uygun bulma Kurul kararının veya ana hizmet birimi işleminin tebliğ tarihinden itibaren ilgili işlemde belirlenen süre içerisinde dördüncü fıkranın (a), (b), (c) veya (ç) bentleri kapsamında belirlenen ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesi ile rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisleri için Teknik Etkileşim İzni belgesinin uygun bulma Kurul kararının veya ana hizmet birimi işleminin tebliğ tarihinden itibaren yüzseksen gün içerisinde Kuruma sunulması kaydıyla lisans tadili gerçekleştirilir. Söz konusu yükümlülüklerin süresi içerisinde yerine getirilmemesi halinde, tadil başvurusu reddedilmiş sayılır.

(6) (Değişik: RG-19/11/2022-32018) Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim lisansları kapsamında,

a) Lisansta belirlenen sahanın dışına çıkılmaması,

b) İşletme anında sisteme verilen gücün lisansta belirtilen kurulu gücü aşmaması,

c) Rüzgâr veya güneş enerjisi ile biyokütle veya jeotermal enerjiye dayalı lisanslar için Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan teknik değerlendirmenin uygun bulunması, hidroelektrik kaynaklara dayalı lisanslar için DSİ tarafından uygun görüş verilmesi,

kaydıyla mekanik kapasite tadili uygun bulunabilir. Uygun bulma Kurul kararının veya ana hizmet birimi işleminin tebliğ tarihinden itibaren ilgili işlemde belirlenen süre içerisinde dördüncü fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentleri kapsamında belirlenen ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesi ile rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisleri için Teknik Etkileşim İzni belgesinin uygun bulma Kurul kararının veya ana hizmet birimi işleminin tebliğ tarihinden itibaren yüz seksen gün içerisinde Kuruma sunulması kaydıyla mekanik kapasite tadili yapılabilir. Söz konusu yükümlülüklerin süresi içerisinde yerine getirilmemesi halinde, tadil başvurusu reddedilmiş sayılır. Bu fıkra kapsamındaki mekanik kapasite artışları, elektriksel kurulu güç artışı olarak değerlendirilmez. Mekanik kapasite artışı kapsamında ilave edilecek toplam mekanik güç miktarı, işletmede olanlar dahil, lisansa dercedilmiş elektriksel kurulu güç miktarından fazla olamaz.

(7) (Değişik fıkra: RG-23/12/2015-29571) Lisans sahibinin talebiyle yapılacak tadillerde, tadil hakkındaki kararın ardından lisans tadil işlemi ilgili ana hizmet birimi tarafından gerçekleştirilir. Tadil kararında herhangi bir yükümlülüğün belirlenmesi halinde, söz konusu yükümlülüklerin tadil kararının tebliğinin yapıldığı tarihten itibaren otuz gün veya tadil kararında öngörülen süre içerisinde Kuruma sunulması zorunludur. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde, lisans tadili talebi reddedilmiş sayılır.

(8) Lisans alma tarihinden sonra;

a) Tedarik lisansı sahibi tüzel kişinin uluslararası enterkonneksiyon şartı oluşmuş ülkelerden ya da ülkelere ithalat ve/veya ihracat faaliyetlerinde bulunabilmesine ilişkin,

b) Üretim lisansı sahibi tüzel kişinin uluslararası enterkonneksiyon şartı oluşmuş ülkelere ihracat faaliyetinde bulunabilmesine ilişkin,

c) Üretim lisansı sahibi tüzel kişinin, sınırda yer alan illerde kurduğu üretim tesisinde ürettiği elektriği iletim veya dağıtım sistemine bağlantı tesis etmeden kuracağı özel direkt hat ile ihraç etme talebine ilişkin,

lisans tadil talepleri Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılır.

(9) (Değişik: RG-10/3/2022-31774) Üretim lisansına konu üretim tesisi sahasının değiştirilmek istenmesi ve bu durumun mücbir sebepler veya Kurul tarafından uygun bulunan haller kapsamında olduğunun tespiti durumunda, talep edilen değişikliğin üçüncü kişilere ilişkin hak ihlaline yol açmaması, bağlantı noktasının veya bağlantı bölgesinin değişmemesi ve hidrolik kaynaklara dayalı tesisler için DSİ’nin uygun görüşünün alınması, rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı tesisler için Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan teknik değerlendirmenin uygun bulunması hallerinde, söz konusu lisansta gerekli tadiller yapılabilir. Başvuruya konu proje sahasının tamamının mülkiyetinin ilgili tüzel kişiye ait olduğu sahalar ile kaynak olarak belediye atıklarının kullanılacağı projelere ilişkin tesis sahasının ilgili belediyenin mülkiyetinde olduğu ve santral sahası olarak belediye atıklarının kullanım haklarına sahip tüzel kişiye tahsis edildiği santral sahaları için duyuru yapılmaz. Santral sahasının bir bölümünün aynı sahada kalması, toplam santral sahası büyüklüğünün değişmemesi, tadil talebine ilişkin gerekçenin Kurul tarafından mücbir sebep kapsamında olduğunun tespiti ve söz konusu tesisin kısmen veya tamamen işletmede olması kaydıyla, rüzgâr enerjisine dayalı tesisler için teknik değerlendirme şartı aranmaz. Ancak santral sahasında meydana gelen değişiklik için kesişme/çakışma ve komşu sahalardaki türbinlerin etkileşim durumuna ilişkin olarak Enerji İşleri Genel Müdürlüğünün görüşü alınır. 

(10) (Değişik: RG-23/12/2015-29571) Yapılan değerlendirme sonucu ilgili mevzuat açısından uygun görülen lisans tadil başvurusu, ilgisine göre Kurul ya da ilgili ana hizmet birimi tarafından sonuçlandırılır.

(11) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Aşağıda belirtilen konulardaki lisans tadili talepleri ile 57 nci maddenin birinci ve ikinci fıkraları kapsamında belirtilen bildirim yükümlülüklerine ilişkin işlemler, ilgili ana hizmet birimi tarafından sonuçlandırılır:

a) Tarifesi düzenlemeye tabi tüzel kişiler dışında, lisans sahibi tüzel kişinin unvan ve nev’i değişikliği.

b) (e) bendi hükmü saklı kalmak koşuluyla, lisansların özel hükümlerinde yer alan bağlantı noktası ve kurulu gücü değişmemek kaydıyla, ünite sayısı, ünite gücü, ünite koordinatları, (Ek ibare: RG-17/12/2024-32755) depolama alanı koordinatları, yıllık elektrik enerjisi üretim miktarı, bulunduğu il, ilçe, mevki ve üretim tesisi adı.

c) Lisansların özel hükümlerinde yer alan bildirim adresi değişikliği.

ç) Tarifesi düzenlemeye tabi tüzel kişilerin lisanslarında tüzel kişilikte doğrudan veya dolaylı pay sahibi olan gerçek ve tüzel kişilere ait bilgiler.

d) (Değişik: RG-17/12/2024-32755) Rüzgar enerjisine dayalı üretim lisanslarında komşu sahalardaki türbin koordinatlarının etkilenmediği yönünde Enerji İşleri Genel Müdürlüğünden alınacak uygunluk belgesine binaen yapılan üretim tesisi sahası içerisindeki türbin koordinatlarına ait bilgilerin değiştirilmesi.

e) 10 MW’ı geçmemek kaydıyla, kurulu gücün toplamda yüzde onuna kadar değiştirilmesi kapsamında yapılacak değişiklikler. Bu bent kapsamında yapılacak tadiller için, bu Yönetmeliğin sermaye ve teminat yükümlülüklerine ilişkin hükümleri uygulanmaz. Bu fıkra kapsamında yapılan tadil işlemlerine üçüncü kişiler tarafından itiraz edilmesi halinde söz konusu itiraz ve itiraza konu tadil işlemi Kurul tarafından sonuçlandırılır.

(12) Yapılan lisans tadili ilgili tüzel kişiye yazılı olarak bildirilir. Lisans tadili başvurusunun reddi halinde, gerekçesi yazılı olarak ilgili tüzel kişiye bildirilir.

(13) Lisans sahibinin, lisans tadilinden doğacak yükümlülükleri yerine getirebilmesi için ilave bir süreye ihtiyaç duyması halinde, söz konusu süre Kurul kararı ile belirlenir ve tadil edilen lisanslarda yer alır. 

(14) (Ek: RG-22/10/2016-29865) Üretim lisansına konu ve ekonomik ömrünü tamamlamış olan üretim tesisi veya ünitelerin yerine yeni üretim tesisi veya ünitelerin kurulması amacıyla yapılan üretim lisansı tadil başvurularında, artış sağlanan ilave kurulu güç için asgari sermaye şartı ile teminat sunma yükümlülüğü aranır.

(15) (Ek: RG-24/2/2017-29989) YEKA için verilen üretim lisanslarında üretim tesisinin tesis tamamlama süresi, iş programında meydana gelen gecikmelerin mücbir sebepler çerçevesinde gerçekleştiğinin Bakanlıkça kabul edildiğinin bildirilmesi halinde iş programına eklenen süre kadar uzatılır.

(16) (Ek: RG-24/2/2017-29989) YEKA için verilen üretim lisanslarına kayıtlı,

a) (Mülga: RG-17/12/2024-32755) 

b) Yıllık elektrik enerjisi üretim miktarına,

c) Üretim lisans sahibi tüzel kişinin unvan ve nev’i değişikliklerine,

ç) (Mülga: RG-9/5/2021-31479) 

ilişkin tadil talepleri Kurul kararı ile sonuçlandırılır. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: RG-17/12/2024-32755) Bu maddenin dördüncü, beşinci, dokuzuncu fıkrası ve onbirinci fıkrasının bu fıkrada ayrıca düzenlenen hükümleri ile onüçüncü fıkrası YEKA için verilen üretim lisansları için uygulanmaz.

(17) (Değişik: RG-28/7/2020-31199) Üretim lisansına konu tesisin birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisine dönüştürülmesi kapsamında yapılan tadil başvurusu;

a) Lisansa derç edilmiş sahanın dışına çıkılmaması,

b) Lisansa derç edilmiş tesis toplam elektriksel kurulu gücünün değişmemesi,

c) Üretim lisansına derç edilmiş mevcut bağlantı şekli, bağlantı noktası ve gerilim seviyesinin değişmemesi,

ç) Yardımcı kaynağı rüzgar veya güneş enerjisine dayalı olan lisanslar için yardımcı kaynaklara ilişkin Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan teknik değerlendirmenin uygun olması,

d) Hidroelektrik kaynaklara dayalı lisanslar için DSİ tarafından uygun görüş verilmesi,

kaydıyla uygun bulunabilir. Uygun bulma Kurul kararının tebliğ tarihinden itibaren Kurul kararında belirlenen süre içerisinde, dördüncü fıkrada belirlenen yükümlülüklerin tamamlanması, rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisleri için Teknik Etkileşim İzni belgesinin ve Yüzer GES’ler veya hidroelektrik kaynaklara dayalı tesislerin kanal yüzeylerinde veya rezervuar alanında azami su kotu ile işletme kotu arasında kalan yerlerde kurulacak güneş enerjisine dayalı üniteler için DSİ ile imzalanan kiralama sözleşmesinin Kuruma sunulması kaydıyla lisans tadili yapılır.

(18) (Ek: RG-9/5/2021-31479) (Değişik: RG-14/10/2023-32339) Üretim lisansına konu tesise elektrik depolama ünitesi eklenmesi kapsamında yapılan tadil başvurusu;

a) Lisansa derç edilmiş sahanın dışına çıkılmaması,

b) Lisansa derç edilmiş elektriksel ve/veya mekanik kurulu gücün değişmemesi,

c) Lisansa derç edilmiş mevcut bağlantı şekli ile bağlantı noktası ve gerilim seviyesinin değişmemesi,

ç) Söz konusu elektrik depolama ünitesinin sisteme bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında 15 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ilgili şebeke işletmecisinden alınan görüşün olumlu olması,

d) Söz konusu elektrik depolama ünitesinin gerekli teknik kriterlere uygunluğu hakkında TEİAŞ’tan görüş alınması,

kaydıyla uygun bulunabilir. Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında gerekli olan kararın alınması için, uygun bulma Kurul kararının tebliğ tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde ilgili kurumlara başvurulması ve Kurul kararında belirlenen süre içerisinde söz konusu kararın Kuruma sunulması kaydıyla lisans tadili yapılır. Bu kapsamdaki ünite için sermaye yeterliliği ile teminat yükümlülüğü aranmaz.

(19) (Ek: RG-9/5/2021-31479) (Değişik: RG-21/1/2025-32789) Tedarik lisansı veya toplayıcı lisansı sahibi tüzel kişiler, müstakil elektrik depolama tesisi kurmak istemeleri halinde söz konusu tesisin lisansına eklenmesi için Kuruma lisans tadil başvurusunda bulunur. Bu kapsamda talepte bulunulması halinde, söz konusu elektrik depolama tesisinin sisteme bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında 15 inci maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır. Söz konusu tadil başvurusu kapsamında;

a) Şirket asgari sermayesinin, Kurul tarafından tedarik veya toplayıcı lisansları için belirlenen asgari sermaye tutarına, müstakil elektrik depolama tesisi için Kurum tarafından öngörülen toplam yatırım tutarının yüzde yirmisinin eklenmesi ile birlikte belirlenen tutara uyumlu hale getirildiğine ilişkin bilgi veya belgelerin,

b) Müstakil elektrik depolama tesisi kapasitesi bazında Kurul kararı ile belirlenen oranlara karşılık gelen tutardaki teminatın,

Kuruma sunulması zorunludur. Başvurunun Kurul tarafından uygun bulunması halinde, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında gerekli olan kararın alınması için, uygun bulma Kurul kararının tebliğ tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde ilgili kurumlara başvurulması ve Kurul kararında belirlenen süre içerisinde söz konusu kararın Kuruma sunulması kaydıyla lisans tadili yapılır. Üçüncü fıkra hükmü kapsamında; üretim tesislerinin süre uzatımına ilişkin lisans tadil talepleri için uygulanan hükümler, müstakil elektrik depolama tesisleri için de uygulanır. Tedarik lisansı veya toplayıcı lisansına eklenecek her bir müstakil elektrik depolama tesisi için ayrı lisans tadili başvurusunda bulunulur.

(20) (Ek: RG-10/3/2022-31774) (Değişik: RG-17/12/2024-32755) Mevcut tedarik lisansı veya toplayıcı lisansına müstakil elektrik depolama tesisi eklenmesi kapsamında Kuruma yapılan lisans tadil başvurularında depolama tesisinin gerekli teknik kriterlere uygunluğu hakkında TEİAŞ’tan görüş istenir.

(21) (Ek: RG-19/11/2022-32018) Kısmen veya tamamen işletmede bulunan üretim tesislerinden, elektrik depolama ünitesi kurmayı taahhüt eden rüzgar veya güneş enerjisine dayalı elektrik üretim lisansı sahibi tüzel kişilere, kurmayı taahhüt ettikleri elektrik depolama ünitesi kurulu gücüne kadar kapasite artışına, bu maddenin beşinci fıkrasında belirtilen koşullara uyulması kaydıyla, izin verilir. Bu kapsamdaki tadil başvurusunun, 12 nci maddenin on dördüncü fıkrası hükmüne uygun olarak yapılması zorunludur. Söz konusu tadil talepleri için bağlantı görüşlerinin oluşturulması 15 inci maddenin dokuzuncu fıkrasının (b) bendi kapsamında yürütülür. Bu kapsamda kapasite artış talebinde bulunan tesisler için ilave edilen elektrik depolama ünitesi ile rüzgar veya güneş enerjisine dayalı üniteler, depolamalı elektrik üretim tesisi kapsamında değerlendirilir.

(22) (Ek: RG-19/11/2022-32018) Tarifesi düzenlemeye tabi faaliyet yürüten lisans sahibi tüzel kişilerin unvan değişikliği, Kurul onayına tabidir.

(23) (Ek: RG-17/12/2024-32755) Tedarik lisansı sahibi tüzel kişiler, elektrik piyasasında toplayıcılık faaliyetinde bulunmak istemeleri halinde, söz konusu faaliyetin lisansına eklenmesi için Kuruma lisans tadil başvurusunda bulunur. Başvurunun Kurul tarafından uygun bulunması halinde, tedarikçinin toplayıcılık faaliyetinde bulunabileceğine ilişkin husus tedarik lisansına dercedilir.

Lisans yenileme başvurularının değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması

MADDE 25 

(1) (Değişik: RG-24/2/2017-29989) Lisanslar, lisans sahibinin talebi üzerine lisans süresinin bitiminden başlamak üzere ve Kanunda öngörülen asgari süreler gözetilmek suretiyle her defasında en fazla kırkdokuz yıl için yenilenebilir. YEKA için verilen üretim lisansları yenilenemez.

(2) (Değişik: RG-14/10/2023-32339) Lisans yenileme talebi, yürürlükteki lisans süresinin bitiminden en erken 12 ay, en geç dokuz ay, tedarik lisansı (Ek ibare: RG-17/12/2024-32755) ve toplayıcı lisansı için en geç 1 ay, dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketi için en erken 15 ay, en geç 12 ay önce olmak üzere, lisans sahibinin Kuruma yazılı olarak başvurması suretiyle yapılabilir. Lisans yenileme bedelinin Kurum hesabına yatırıldığına ilişkin belgenin başvuru ekinde sunulması zorunludur.

(3) Görevli tedarik şirketleri veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin, lisans sürelerinin bitiminden önce ve öngörülen süreler içerisinde lisanslarını yenilemek üzere Kuruma başvurmamaları halinde Kurum tüketicilerin korunması ve hizmetin aksamaması için gereken önlemleri alır.

(4) Dağıtım ile tedarik ve piyasa işletim lisansı yenileme talebi incelenirken temel olarak lisans sahibinin;

a) Tüketici haklarının korunması ile rekabetin ve piyasanın gelişimine olan etki,

b) Başvuruda bulunan tüzel kişi ile tüzel kişilikte yüzde on ve üzerinde, halka açık şirketlerde yüzde beş ve üzerinde doğrudan veya dolaylı pay sahibi olan kişilerin varsa, piyasadaki deneyim ve performansları,

c) Başvuru hakkında ilgili kuruluşlardan alınan görüşler ve/veya ilgili tüzel kişi hakkında yürütülmekte olan veya sonuçlandırılmış olan işlemler,

ç) İlgili kamu kurum ve kuruluşları ile yenilenmesi gereken anlaşmalar ve/veya izinler,

dikkate alınır.

(5) Dağıtım lisansının yenilenebilmesi için, lisans sahibinin lisansında belirlenen dağıtım bölgesindeki dağıtım sistemini işletme hakkını elde ettiğini tevsik etmesi zorunludur. Söz konusu işletme hakkını elde ettiğini tevsik edemeyen dağıtım lisansı sahibinin başvurusu Kurul kararı ile reddedilir. Bu durumda dağıtım lisansı verilecek yeni tüzel kişi, Elektrik Piyasasında Dağıtım ve Tedarik Lisanslarına İlişkin Tedbirler Yönetmeliği çerçevesinde belirlenir.

(6) Görevli tedarik şirketinin tedarik lisansının yenilenebilmesi için, lisans sahibinin lisansında belirlenen dağıtım bölgesindeki düzenlemeye tabi faaliyetlere ilişkin varlıkların işletme hakkını elde ettiğini tevsik etmesi zorunludur. Söz konusu işletme hakkını elde ettiğini tevsik edemeyen görevli tedarik şirketinin başvurusu, Kurul kararı ile reddedilir. Bu durumda son kaynak tedarikçisi olarak, tedarik lisansı verilecek yeni tüzel kişi, Elektrik Piyasasında Dağıtım Ve Tedarik Lisanslarına İlişkin Tedbirler Yönetmeliği çerçevesinde belirlenir.

(7) Lisans yenileme başvurusu hakkındaki değerlendirme, lisansın sona erme tarihinden en geç üç ay öncesine kadar sonuçlandırılır ve lisans yenileme başvurusu hakkındaki Kurul kararı lisans sahibine yazılı olarak bildirilir.

(8) Lisansı yenilenen lisans sahibi tüzel kişinin ticaret unvanı ile yenilenen lisans türü ve süresi Resmî Gazete’de yayımlanır ve Kurum internet sayfasında duyurulur.

Lisansların sona ermesi

MADDE 26 –

(1) Lisans;

a) Süresinin bitiminde kendiliğinden,

b) (Değişik: RG-10/3/2022-31774) Lisans sahibi tüzel kişinin iflasının veya icra takibi sonucu üretim tesisinin satışının kesinleşmiş olduğunun tespit edilmesi, lisans sahibinin talebi veya lisans verilmesine esas şartların kaybedilmesi hâllerinde ise Kurul kararıyla,

sona erer.

(2) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) Lisans sahibi bir tüzel kişinin lisansı kapsamındaki faaliyetini sona erdirmek istemesi halinde; lisansın sona ermesinin talep edildiği tarihten en az altı ay önce, dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketi için en az on iki ay önce Kuruma gerekçeleri ile birlikte EPDK Başvuru Sistemi üzerinden başvuruda bulunulması esastır. Ancak Kurul, sona erdirme talebinin piyasaya olan etkilerini dikkate alarak bu süre şartını uygulamayabilir. Bu başvuru kapsamında lisans sahibi tüzel kişinin lisansını sona erdirmek istediği tarih itibarıyla ne tür yükümlülükler taşıdığının ve bu yükümlülüklerin yerine getirilmesi için ne tür tedbirlerin öngörüldüğünün belirtilmesi de zorunludur.

(3) Yapılan değerlendirme sonucu, sona erdirme talebinin Kurul kararıyla uygun bulunması halinde lisans, Kurul kararında yer alan tarihte sona erer. Kurul, lisansın sona ermesinin tüketiciler ve piyasa koşulları aleyhine bir durum yaratacağının belirlenmesi halinde, gerekçeleri lisans sahibi tüzel kişiye bildirilmek suretiyle talebi reddedebilir veya lisansın sona ermesi için talep edilen tarihi ileri bir tarihe erteleyebilir.

(4) Dağıtım lisansı sahibi bir tüzel kişinin lisans süresi sona ermeden önce lisansını sona erdirmek istemesi halinde, söz konusu lisans kapsamındaki faaliyeti sürdürecek yeni bir tüzel kişi lisans alıncaya kadar lisans sona erdirilmez. Görevli tedarik şirketinin lisans süresi sona ermeden önce lisansını sona erdirmek istemesi halinde, söz konusu lisans kapsamındaki faaliyeti sürdürecek başka bir tüzel kişi Kurul tarafından belirleninceye kadar lisans sona erdirilmez.

(5) Dağıtım veya görevli tedarik şirketinin lisansının sona ermesi veya lisansının Kurul tarafından iptal edilmesinin gerekli hale gelmesi durumunda, dağıtım lisansı verilecek tüzel kişi veya son kaynak tedariği yükümlüsü tüzel kişi Elektrik Piyasasında Dağıtım ve Tedarik Lisanslarına İlişkin Tedbirler Yönetmeliği çerçevesinde belirlenir.

(6) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ Birleşik elektrik üretim tesisi ile birleşik yenilenebilir elektrik üretim tesislerine konu önlisans veya üretim lisansında yer alan ana kaynağa dayalı ünitelerin kurulu gücünün sıfıra indirilmesi suretiyle ilgili önlisans veya üretim lisansının tadil talebi, önlisans veya üretim lisansının sonlandırılması talebi olarak değerlendirilir.

Yaptırımlar ve lisans iptali

MADDE 27 –

(Değişik: RG-23/12/2015-29571) 

(1) Lisans sahibi tüzel kişilerin ilgili mevzuat hükümlerine aykırı davranması durumunda, fiilin niteliğine göre Kanunun 16 ncı maddesinde öngörülen yaptırımlar uygulanır.

(2) Üretim lisansı, mücbir sebep halleri ile lisans sahibinden kaynaklanmayan haklı sebepler dışında üretim tesisinin ilgili lisansta belirlenen inşaat süresi içerisinde kurulmaması veya kalan süre içerisinde kurulamayacağının tespit edilmesi hallerinde iptal edilir.

(3) Lisansı iptal edilen tüzel kişi, bu tüzel kişilikte yüzde on veya daha fazla paya sahip ortaklar ile lisans iptal tarihinden önceki bir yıl içerisinde görevden ayrılmış olanlar dahil, yönetim kurulu başkan ve üyeleri, limited şirketlerde müdürler, lisans iptalini takip eden üç yıl süreyle, mevcut önlisansları kapsamındaki üretim lisansı başvuruları hariç olmak üzere, önlisans ve lisans alamaz, önlisans ve lisans başvurusunda bulunamaz, önlisans ve lisans başvurusu yapan tüzel kişiliklerde doğrudan veya dolaylı pay sahibi olamaz, yönetim kurullarında görev alamaz. Önlisans ve lisans başvurusundan sonra bir tüzel kişinin ortakları ve yönetim kurulu başkan ve üyeleri, limited şirketlerde müdürlere ilişkin yasaklılık halinin olması halinde, bu aykırı durumun giderilmesi için doksan gün süre verilir. Aykırılığın giderilmemesi halinde ilgili başvuru Kurul kararı ile reddedilir.

(4) (Değişik: RG-22/10/2016-29865) Üçüncü fıkrada belirtilenler dışında, lisans iptali ile ilgili olarak Kanunun 16 ncı maddesi hükümleri uygulanır.

(5) (Değişik: RG-22/10/2016-29865) Nükleer enerjiye dayalı üretim tesisine ilişkin inşaat lisansı ve/veya işletme lisansı başvurularının olumlu sonuçlanmaması ya da mevcut inşaat lisansı ve/veya işletme lisansının iptal edilmesi durumunda, ilgili üretim lisansı iptal edilir. Ayrıca, 17 nci maddenin üçüncü fıkrası kapsamındaki yükümlülüklerin mücbir sebepler veya lisans sahibinden kaynaklanmayan haklı sebepler dışında Kurul tarafından belirlenen süre içinde Kuruma sunulmaması hâlinde üretim lisansı iptal edilir.

(6) (Ek: RG-24/2/2017-29989) YEKA için verilen üretim lisansları;

a) Üretim tesisi işletmeye geçene kadar, lisans sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısının Bakanlıktan yazılı onay alınmadan doğrudan veya dolaylı olarak değişmesi, payların devri veya birleşme ve bölünme gibi payların devri sonucunu doğuracak iş ve işlemlerin yapılması,

b) Kurul tarafından mevzuat veya piyasa yapısının gerekleri doğrultusunda belirlenen yükümlülüklerin süresi içerisinde yerine getirilmemesi,

c) Elektrik enerjisi üretim tesisinde Yurt İçinde Üretim Karşılığı Tahsis veya Yerli Malı Kullanım Karşılığı kapsamında kullanımı öngörülen aksam ve tedarik planında belirtilen yerli malı ürünlerin ya da yerli malı aksamın kullanılmadığının tespiti ve (Değişik ibare: RG-16/8/2018-30511) Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan yazılı ihtarnamede belirlenen süre içerisinde ihtar edilen aykırılıkların giderilmemesi üzerine YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesinin feshedilmesi,

ç) Üretim lisansı sahibi tüzel kişinin YEKA Kullanım Hakkı Sözleşmesi kapsamındaki taahhütlerini süresi içerisinde yerine getiremediğinin Bakanlıkça Kuruma bildirilmesi,

d) Bu Yönetmelik kapsamındaki talep ve işlemlerde Kanuna karşı hile veya gerçek dışı beyanda bulunulduğunun tespiti,

hallerinde iptal edilir.

(7) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Üretim tesisine bütünleşik elektrik depolama ünitesi ile müstakil elektrik depolama tesisinin, lisansına derç edilen süresi içerisinde tamamlanmamış olması halinde söz konusu depolama ünitesine veya tesisine ilişkin hükümler Kurul kararı ile ilgili lisans kapsamından terkin edilir. (Ek cümle: RG-21/1/2025-32789) Ancak tedarik veya toplayıcı lisansına dercedilen müstakil elektrik depolama tesisleri için Kuruma sunulan teminat, söz konusu depolama tesislerinin mücbir sebep halleri ile lisans sahibinden kaynaklanmayan haklı sebepler dışında lisansta belirlenen süre içerisinde kurulamaması halinde, irat kaydedilir.

(8) (Ek: RG-19/11/2022-32018) Depolamalı elektrik üretim tesisi bünyesindeki elektrik depolama ünitelerinin işletmede olmadığı uzlaştırma dönemlerinde, söz konusu depolamalı elektrik üretim tesislerinin sisteme veriş miktarları, ilgili mevzuat uyarınca uzlaştırma hesaplamalarında dikkate alınmaz. (Ek cümleler: RG-21/1/2025-32789) Kanunun 7 nci maddesinin onuncu ve on birinci fıkraları kapsamında kurulan depolamalı elektrik üretim tesislerine ait elektrik depolama ünite veya ünitelerinin, 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 81/A maddesinde yer alan koşulları sağlaması zorunludur. Aksi halde söz konusu madde kapsamında işlem tesis edilir.

(9) (Ek: RG-19/11/2022-32018) 12 nci maddenin on dördüncü fıkrası kapsamında kurulması taahhüt edilen elektrik depolama ünitesinin, mücbir sebepler dışında, Kurul kararı ile belirlenen sürede işletmeye alınmaması halinde lisans iptal edilir. 24 üncü maddenin yirmi birinci fıkrası kapsamında kurulması taahhüt edilen elektrik depolama ünitesinin, mücbir sebepler dışında, Kurul kararı ile belirlenen sürede işletmeye alınmaması halinde bu kapsamda tahsis edilen kurulu güç, lisanstan terkin edilerek tadil kapsamında Kuruma sunulmuş olan teminat irat kaydedilir.

ALTINCI BÖLÜM

Önlisans ve Lisanslarla Kazanılan Haklar ve Üstlenilen Yükümlülükler

Önlisans sahibinin hak ve yükümlülükleri

MADDE 28 –

(1) Önlisans, sahibine lisansına konu üretim tesisi yatırımına başlamak için mevzuattan kaynaklanan izin, onay, ruhsat ve benzeri belgeleri edinebilmek ve üretim tesisinin kurulacağı sahanın mülkiyet veya kullanım hakkını elde edebilmek için ilgili kurum ve kurulaşlar nezdinde girişimde bulunma hakkını verir.

(2) Önlisans sahibi, ilgili mevzuatta sayılanların yanısıra;

a) Kurumun faaliyetlerini yerine getirebilmesi için ihtiyaç duyacağı her türlü bilgi ve belgeyi istenilen zamanda Kuruma vermek,

b) Lisans alıncaya kadar veraset ve iflas nedenleri ile bu Yönetmelikte belirtilen istisnalar dışında ortaklık yapısında doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir değişiklik yapmamak, paylarını devretmemek, payların devredilmesi veya payların devri sonucunu doğuracak iş ve işlemleri yapmamak,

c) (Ek: RG-9/7/2018-30473) Önlisansa konu proje kapsamında olan veya önlisansa konu projeden doğrudan etkilenen ancak kullanım hakkı elde edilmeyen gayrimenkulleri kullanmamak,

ile yükümlüdür.

Lisans sahiplerinin genel hak ve yükümlülükleri

MADDE 29 –

(1) Lisans sahibi tüzel kişinin lisans kapsamındaki hak ve yükümlülükleri lisansın yürürlüğe girmesi ile geçerlilik kazanır.

(2) Lisans sahibi, lisanstan kaynaklanan yükümlülükleri saklı kalmak koşuluyla, lisansı kapsamındaki faaliyetlerinden, bu Yönetmelik ile belirlenenleri hizmet alımı yolu ile gördürebilir.

(3) Lisans sahibi ilgili mevzuatta sayılanların yanısıra;

a) Tüketiciler dışında, lisans sahibi olmayan hiçbir kişi ile yurt içinde elektrik enerjisi ve/veya kapasite ticareti yapmamak,

b) Dengeleme ve uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat kapsamında belirlenen yükümlülükleri yerine getirmek,

c) Lisansı kapsamındaki tesislerini mevzuat hükümlerine uygun olarak işletmek,

ç) Lisansı kapsamındaki hizmetin teknik gereklere göre yapılmasını sağlamak,

d) Kurum tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde verilen tüm talimatlara uymak,

e) Tesislerini, yasal defter ve kayıtlarını Kurum denetimine hazır bulundurmak, Kurum tarafından talep edildiğinde denetime açmak,

f) Kurum tarafından istenen her türlü bilgi ve belgeyi zamanında, tam ve doğru olarak Kuruma vermek,

g) Kurum tarafından talep edilen veya Kuruma sunulacak olan bildirim, rapor ve diğer evrakları, ilgili mevzuatta düzenlenen usul ve esaslara uygun olarak Kuruma sunmak,

ğ) Lisansına derç edilmiş bulunan hükümlere uymak,

h) Lisans kapsamındaki faaliyetlerin yerine getirebilmesini teminen gerçek ve tüzel kişiler tarafından verilen veya edinilen bilgileri gizli tutmak ve amacı dışında kullanmamak,

ı) Lisans işlemleri ile ilgili bedeller ile yıllık lisans bedellerini zamanında ve eksiksiz olarak Kuruma ödemek,

i) Lisans almanın yanı sıra faaliyet alanlarına göre ilgili diğer mevzuatların gereklerini yerine getirmek, 

j) (Ek: RG-22/10/2016-29865) (Değişik: RG-15/12/2017-30271) Lisans kapsamında faaliyette bulunduğu konuda yaptığı iş ve işlemlere ilişkin veri işleme veya veri depolama amacıyla kurdukları ve/veya hizmet aldıkları bilgi işlem merkezlerinde üçüncü kişilerin söz konusu verilere hukuka aykırı erişimini ve bu verileri hukuka aykırı işlemesini önlemek, verilerin gizliliğini, bütünlüğünü ve erişilebilirliğini sağlamak üzere uygun güvenlik seviyesini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbiri almak,

k) (Ek: RG-19/11/2022-32018) Bu Yönetmelik kapsamında tesis edeceği kojenerasyon ve trijenerasyon tesisleri ile kabulü yapılan üniteler için bakım-onarım kapsamında tedarik edilen ekipmanlar hariç; elektrik üretim tesisi ve 9/5/2021 tarihli ve 31479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Depolama Faaliyetleri Yönetmeliği kapsamında tesis edeceği elektrik depolama tesisi veya ünitesinde, ilgili mevzuat ve standartlara göre imal edilmiş, garanti kapsamında yer alan ve son beş yıl içerisinde üretilmiş türbin, jeneratör, kanat, panel, invertör, buhar kazanı, motor, batarya gibi ana ekipmanları kullanmak,

ile yükümlüdür. (Ek cümle: RG-19/11/2022-32018) Bu fıkranın (k) bendi, yurt içinde imal edilmiş ekipman kullanacak lisans sahipleri için uygulanmaz.

(4) Tarifesi düzenlemeye tabi lisans sahibi, üçüncü fıkrada sayılanlara ek olarak;

a) Piyasa faaliyetleri arasında ve piyasa faaliyetleri ile piyasa dışı faaliyetleri arasında çapraz sübvansiyon yapamaz.

b) Tüketicilere yapılan satışlar açısından, elektrik enerjisi veya kapasite alımlarını basiretli bir tacir olarak yapmakla yükümlüdür.

c) Bu Yönetmelikte belirtilen istisnalar ile OSB’ler hariç, piyasa dışında faaliyet gösteremez.

ç) (Mülga: RG-24/2/2017-29989) 

d) Lisansı kapsamındaki hizmeti, eşitler arasında ayrım gözetmeksizin sunmak ile yükümlüdür.

e) Yapım, mal ve hizmet alım ihalelerini; rekabet ortamında, şeffaf ve eşitlik ilkesi çerçevesinde yapmakla yükümlüdür.

(5) OSB Üretim Lisansı ile OSB Dağıtım Lisansı sahiplerinin hak ve yükümlülükleri, ayrıca yönetmelikle düzenlenir.

(6) (Ek: RG-24/2/2017-29989) YEKA için verilen üretim lisansı sahibi tüzel kişiler bu maddede sayılan haklardan YEKA Yönetmeliği ile çelişmeyenleri haizdir.

Üretim lisansı sahibinin hak ve yükümlülükleri

MADDE 30 –

(1) (Değişik: RG-24/2/2017-29989) Üretim lisansı, sahibine;

a) Lisansında belirtilen üretim tesisini kurma ve işletme,

b) Üretim tesisinde ürettiği elektrik enerjisini veya kapasitesini;

1) Tedarik şirketlerine satma,

2) Serbest tüketicilere satma,

3) Özel direkt hat tesis ettiği kişilere satma,

c) Organize toptan elektrik piyasalarında, elektrik enerjisi ve/veya kapasitesi ticareti yapma,

ç) Tedarik etmekle yükümlendiği elektrik enerjisi veya kapasitesini teminen, bir takvim yılı için lisansına dercedilen yıllık elektrik enerjisi üretim miktarının, Kurul tarafından belirlenen oranını aşmamak kaydıyla elektrik enerjisi veya kapasitesi alma,

d) Ürettiği elektrik enerjisinin uluslararası enterkonneksiyon şartı oluşmuş ülkelere ihracatını yapma,

e) Kurulca verilecek izin ile, sınırda yer alan illerde kurmak kaydıyla, üretim tesisinde ürettiği elektriği iletim veya dağıtım sistemine bağlantı tesis etmeden kuracağı özel direkt hat ile ihraç etme,

f) Satış olarak değerlendirilmemek üzere, tesislerinde ürettiği enerjiyi iletim veya dağıtım sistemine çıkmadan kullanmak kaydıyla sahip olduğu, kiraladığı, finansal kiralama yoluyla edindiği veya işletme hakkını devraldığı tüketim tesislerinin ihtiyacı için kullanma,

g) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Lisansına derç edilmesi kaydıyla, bütünleşik elektrik depolama ünitesini kurma ve işletme,

hakkını verir. YEKA için verilen üretim lisansı sahibi tüzel kişiler ürettikleri elektrik enerjisini ancak YEKA Yönetmeliğinde belirlenen hükümlere uygun olarak değerlendirir.

(2) Üretim lisansı sahibi, ilgili mevzuatta sayılanların yanısıra;

a) Mücbir sebepler ile yıllık programlı bakım takvimi dışında, üstlenilmiş bulunan yükümlülükleri yerine getirecek şekilde üretim tesisini işler halde tutmak,

b) Yıllık programlı bakım takvimlerini, TEİAŞ ve/veya ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye bildirmek,

c) İletim tarifesi ve/veya dağıtım tarifesine göre belirlenen bedelleri ödemek,

ç) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Üretim tesisinin (Ek ibare: RG-10/3/2022-31774) lisansa dercedilen tesis toplam kurulu gücünün tamamının (Mülga ibare: RG-10/3/2022-31774) kabulünün yapıldığı tarihe kadar, gerçekleştirilen faaliyetler hakkında her yılın Ocak ve Temmuz ayları içerisinde Kuruma, usulüne uygun olarak ilerleme raporu sunmak, 

d) (Ek: RG-26/12/2014-29217) (Mülga: RG-22/10/2016-29865) 

e) (Değişik: RG-10/3/2022-31774) Rüzgâr enerjisine dayalı üretim lisansı sahibi tüzel kişiler; kriz, gerginlik ve harp durumlarında Milli Savunma Bakanlığı ve/veya İçişleri Bakanlığı ve/veya MİT Başkanlığı tarafından talep edildiğinde; Milli Savunma Bakanlığı ve/veya İçişleri Bakanlığı ve/veya MİT Başkanlığının sorumluluğunda işletilen sistemler ile Haberleşme, Seyrüsefer ve Radar Sistemlerine etkisi olduğu tespit edilen rüzgâr türbinlerine ilişkin talep edilen tedbirleri yerine getirmek,

f) (Ek: RG-24/2/2017-29989) Geçici kabul tarihinden itibaren yirmi dört ay içerisinde OSB üretim lisansı sahipleri hariç olmak üzere, işletmeye geçmiş kurulu gücü 100 MWe ve üzerinde olan bütün üretim tesisleri için kurumsal bilişim sistemi ile endüstriyel kontrol sistemlerini TS ISO/IEC 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi standardına uygun bir şekilde işletmek, TS ISO/IEC 27001 standardına uygun faaliyet gösterdiğini Türk Akreditasyon Kurumuna akredite olmuş bir belgelendirme kurumuna ispat ederek sistemlerini belgelendirmek ve söz konusu belgelerin geçerliliğini sağlamak, TS ISO/IEC 27001’e göre kuracakları Bilgi Güvenliği Yönetim Sisteminde TS ISO/IEC 27002 Uygulama Rehberine ek olarak ISO/IEC TR 27019 rehber dokümanını da referans almak,

g) (Ek: RG-9/7/2018-30473) Lisansa konu proje kapsamında olan veya önlisansa konu projeden doğrudan etkilenen ancak kullanım hakkı elde edilmeyen gayrimenkulleri kullanmamak,

ğ) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Atık lastiklerin işlenmesi sonucu ortaya çıkan yan ürünleri kullanacak biyokütleye dayalı üretim lisansı sahibi tüzel kişiler, bahse konu tesislerinde kullanacakları yan ürünleri lisansı kapsamındaki tesis bünyesinde kuracakları piroliz tesislerinden karşılamak,

h) (Ek: RG-10/3/2022-31774) Kabulü yapılarak işletmeye geçen biyokütleye dayalı elektrik üretim tesislerine ilişkin lisans sahibi tüzel kişiler, 10/9/2014 tarihli ve 29115 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından alınması gereken belgeyi kabul tarihinden itibaren yirmi dört ay içerisinde Kuruma sunmak,

ı) (Ek: RG-10/3/2022-31774) Lisans verilmesine esas olan gerekli izin, onay, ruhsat ve benzerlerinin geri alınması, kaldırılması, sonlandırılması, yürütmesinin durdurulması veya iptal edilmesi durumlarını en geç (Değişik ibare: RG-19/11/2022-32018) iki ay içerisinde Kuruma bildirmek,

i) (Ek: RG-19/11/2022-32018) Rüzgâr enerjisine dayalı üretim lisansı sahibi tüzel kişiler; 9/7/2020 tarihli ve 31180 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Düşey Engel Verilerini Toplama ve Sunma Yönetmeliğine uygun olarak, üretim lisansları kapsamında düşey engel niteliğindeki her türlü tesis ve yapıya ilişkin bilgiyi, yetkili fen adamları vasıtasıyla tespit etmek, söz konusu yönetmelik ekinde bulunan tabloları belirtilen süreler içinde, tarif edilen nitelikte, tam, doğru, zamanında toplamak ve doğruluğunu teyit ederek Harita Genel Müdürlüğü’ne göndermek ve bu bilgiyi güncel tutmak, üretim lisansı sahibi şirket yetkilisinin adı-soyadı imzası ile yetkili/sorumlu mühendis onayı olacak şekilde, hem yazılı olarak hem de elektronik ortamda Harita Genel Müdürlüğü’ne iletmek, bu kapsamdaki işlemlerin yerine getirilmesinde Harita Genel Müdürlüğü tarafından verilen talimatları yerine getirmek,

ile yükümlüdür.

(3) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ (Değişik: RG-19/11/2022-32018) Birleşik elektrik üretim tesisi ile birleşik yenilenebilir elektrik üretim tesislerinde sisteme verilebilecek aktif çıkış gücü, ana kaynağa dayalı geçici kabulü yapılmış olan ünitelerin toplam elektriksel kurulu gücünü aşamaz. Üretim miktarının ana kaynağa dayalı geçici kabulü yapılmış ünitelerin kurulu gücüne karşılık gelen enerji miktarından fazla olması halinde, söz konusu fazla enerji, ilgili mevzuat kapsamında uzlaştırma hesaplamalarında dikkate alınmaz. Ancak bu durum katılımcının ilgili mevzuattaki yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.

(4) (Ek: RG-28/7/2020-31199) (Mülga: RG-9/5/2021-31479) 

(5) (Ek: RG-28/7/2020-31199) (Mülga: RG-9/5/2021-31479)

(6) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Birleşik elektrik üretim tesisi ile birleşik yenilenebilir elektrik üretim tesislerinde yardımcı kaynağa dayalı olarak kurulacak ünite ve/veya ünitelerin toplam gücü, Kurul kararıyla belirlenir.

(7) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Birden çok kaynaklı elektrik üretim tesislerinde ana kaynağa dayalı ünitelerin kısmi veya tam kabulü yapılmadan yardımcı kaynağa dayalı ünite veya ünitelerin kısmi veya tam kabulü yapılmaz.

(8) (Ek: RG-19/11/2022-32018) Depolamalı elektrik üretim tesislerinde rüzgar veya güneş enerjisine dayalı üniteler bakımından elektrik depolama ünitesinin işletmeye alınan kurulu gücü kadar kapasite işletmeye alınabilir. Söz konusu elektrik depolama ünitesinin tamamı işletmeye geçmeden; elektriksel kapasite artışı veya birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisine dönüştürülmesi kapsamında tadil başvurusu yapılamaz.

İletim lisansı sahibinin hak ve yükümlülükleri

MADDE 31 –

(1) TEİAŞ, iletim lisansı kapsamında;

a) Münhasıran iletim faaliyetinde bulunma ve iletim sistemini işletme,

b) Oluşabilecek bölgesel sistem ihtiyaçlarının karşılanmasıyla sınırlı olmak üzere, yan hizmetler anlaşmaları kapsamında yeni üretim tesisi yaptırmak ve/veya mevcut üretim tesislerinin kapasitelerini kiralamak amacıyla ihale yapabilme,

c) Uluslararası enterkonneksiyon hatlarının ulusal sınırlar dışında kalan kısmının tesisi ve işletilmesini yapabilme ve/veya bu amaçla uluslararası şirket kurabilme ve/veya kurulmuş uluslararası şirketlere ortak olabilme ve bölgesel piyasaların işletilmesine ilişkin organizasyonlara katılabilme,

ç) İletim sisteminin teknik ve teknik olmayan kayıplarını karşılamak amacıyla ve yan hizmetler piyasası kapsamında elektrik enerjisi veya kapasitesi satın almak, iletim sistemi teknik ve teknik olmayan kayıplarını karşılamak için sözleşmeye bağlanan enerjinin, gerçekleşmeler nedeniyle fazlasını satma,

d) Kurulun izni alınmak kaydıyla, iletim faaliyetiyle birlikte yürütülmesi verimlilik artışı sağlayacak nitelikteki piyasa dışı bir faaliyeti yürütme,

e) İletim sisteminin işletilmesi için ihtiyaç duyulan telsiz sistemi de dâhil her türlü iletişim ve bilgi sistemleri altyapısını kurma ve işletme,

f) Fiber optik kablo altyapısının bir kısmını, kendi faaliyetlerini aksatmayacak şekilde ilgili mevzuat çerçevesinde Kurum görüşleri doğrultusunda, üçüncü kişilere kullandırabilme,

hakkına sahiptir.

(2) TEİAŞ, ilgili mevzuatta sayılanların yanısıra;

a) Bakanlığın kararı doğrultusunda uluslararası enterkonneksiyon çalışmalarını yapmak,

b) Kurulması öngörülen yeni iletim tesisleri için iletim yatırım planı yapmak, yeni iletim tesislerini kurmak ve gerektiğinde iletim sisteminde ikame ve kapasite artırımı yatırımı yapmak,

c) İletim sistemine bağlı veya bağlanacak olan serbest tüketiciler dâhil tüm sistem kullanıcılarına şebeke işleyişine ilişkin mevzuat hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin iletim ve bağlantı hizmeti sunmak,

ç) Yük dağıtımı ve frekans kontrolünü gerçekleştirmek, piyasa işletim lisansı kapsamında yan hizmetler piyasasını ve dengeleme güç piyasasını işletmek, gerçek zamanlı sistem güvenilirliğini izlemek, sistem güvenilirliğini ve elektrik enerjisinin öngörülen kalite koşullarında sunulmasını sağlamak üzere gerekli yan hizmetleri belirlemek ve bu hizmetleri ilgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda sağlamak,

d) Lisansı kapsamında yürüttüğü faaliyetlere ilişkin tarife tekliflerini Kurumun belirlediği ilke ve standartlar çerçevesinde hazırlamak ve Kurumun onayına sunmak,

e) Şebeke, yan hizmetler ve dengeleme ve uzlaştırma işlemlerini belirleyen ilgili mevzuatın uygulanmasını gözetmek, bu amaçla gerekli incelemeleri yapmak, sonuçları hakkında Kuruma rapor sunmak ve gerekli tedbirlerin alınmasını talep etmek,

f) İletim kısıtlarını asgari seviyeye indirmek, kaliteyi artırmak ve arz güvenliğini sağlamak amacıyla iletim şebekesini planlanmak ve Kurul tarafından onaylanan planları icra etmek,

g) Gerçek ve tüzel kişilere, eşitler arasında ayrım gözetmeksizin sisteme erişim ve sistemi kullanım imkânı sağlamak,

ğ) Kurulacak olan üretim tesisinin sistemine bağlantısının mümkün olup olmadığı hakkında Kurum veya ilgili tüzel kişi tarafından istenen görüşü gerekçeleri ile birlikte kırkbeş gün içerisinde vermek,

h) Lisans sahipleri ve iletim sisteminden bağlı tüketiciler ile bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarını imzalamak,

ı) Piyasada elektrik enerjisi üretimi, toptan satışı ve perakende satışında rekabet ortamına uygun iletim teknik alt yapısını sağlamak,

i) Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilenler dışında, piyasada hiçbir surette kendi nam ve hesabına elektrik enerjisi ve/veya kapasite ticareti yapmamak,

j) İletim sistemine bağlı tüm gerçek ve tüzel kişilere ait kayıtları tutmak, puant talepleri kaydetmek ve sayaç kayıtlarını izlemek,

k) İlgili mevzuat çerçevesinde, sistem işletmeciliğinden kaynaklanan ve elektrik enerjisinin kalitesizliğinden ve/veya kesintilerinden doğduğu tespit edilen zarar ve hasarları tazmin etmek,

l) Kurul tarafından onaylanan talep tahminlerini yayımlamak,

m) İthalat ve ihracat faaliyetleri hakkında Kurum tarafından istenen görüşü, gerekçeleri ile birlikte Kuruma sunmak,

n) Kanunun 23 üncü maddesi çerçevesinde, her yıl, 1 Nisan tarihine kadar, takip eden beş yıl için ve takip eden on yıl için olmak üzere, bağlantı noktasına göre ve/veya bölgesel bazda, sistemlerine bağlanabilecek bölgesel üretim tesisi kapasitelerini yayımlamak, 

o) (Mülga: RG-14/10/2023-32339) 

ö) İthalat ve/veya ihracat yapmak isteyen tedarik şirketleri veya üretim şirketleri ile enterkonneksiyon kullanım anlaşması imzalamak, 

p) (Ek: RG-26/12/2014-29217) (Değişik: RG-24/2/2017-29989) Kurumsal bilişim sistemi ile endüstriyel kontrol sistemlerini TS ISO/IEC 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi standardına uygun bir şekilde işletmek, TS ISO/IEC 27001 standardına uygun faaliyet gösterdiğini Türk Akreditasyon Kurumuna akredite olmuş bir belgelendirme kurumuna ispat ederek sistemlerini belgelendirmek ve söz konusu belgelerin geçerliliğini sağlamak, TS ISO/IEC 27001’e göre kuracakları Bilgi Güvenliği Yönetim Sisteminde TS ISO/IEC 27002 Uygulama Rehberine ek olarak ISO/IEC TR 27019 rehber dokümanını da referans almak,

r) (Ek: RG-23/12/2015-29571) TS EN ISO 9001, TS ISO 10002, TS 18001 ve TS EN ISO 14001 standartları için Türk Akreditasyon Kurumuna akredite olmuş bir belgelendirme kurumu tarafından verilen uygunluk belgelerini Kuruma sunmak,

s) (Ek: RG-14/10/2023-32339) Birden çok kaynaklı elektrik üretim tesislerinde kurulumu gerçekleştirilen yardımcı kaynak ünitelerine ilişkin olarak temini, tesisi ve OSOS entegrasyonu ilgili üretim lisansı sahibi tüzel kişi tarafından sağlanan ölçüm sistemlerinden elde edilen yıllık üretim verilerini bir sonraki yılın Ocak ayının onuna kadar Kuruma, piyasa işletmecisine ve ana kaynağın hidrolik olması durumunda DSİ Genel Müdürlüğüne bildirmek,

ş) (Ek: RG-21/1/2025-32789) Kanunun 7 nci maddesinin onuncu ve on birinci fıkraları kapsamında kurulan iletim sisteminden bağlı depolamalı elektrik üretim tesislerine ait elektrik depolama ünite veya ünitelerini, SCADA üzerinden izlemek, kontrol etmek ve uzlaştırma hesaplamaları ile ilgili verileri piyasa işletmecisine bildirmek,

ile yükümlüdür.

Piyasa işletim lisansı sahibinin hak ve yükümlülükleri

MADDE 32 –

(1) Piyasa işletim lisansı, sahibine; lisansı kapsamında belirtilen organize toptan elektrik piyasalarının işletilmesi ve bu piyasalarda gerçekleştirilen faaliyetlerin mali uzlaştırılması ile söz konusu faaliyetlere ilişkin diğer mali işlemleri yapma hakkını verir.

(2) EPİAŞ, piyasa işletim lisansı kapsamında;

a) Piyasanın gelişimi doğrultusunda görev alanına giren organize toptan elektrik piyasalarında yeni piyasalar kurulmasına yönelik çalışmaları yapma ve Kuruma sunma,

b) Bakanlıkça uygun görülmesi hâlinde; görev alanına giren organize toptan elektrik piyasalarının işletilmesi amacıyla oluşturulan veya ileride oluşturulabilecek uluslararası elektrik piyasalarına taraf olarak katılma, bu amaçla kurulan uluslararası elektrik piyasası işletmecisi kuruluşlara ortak veya üye olma,

c) Kurum ve Sermaye Piyasası Kurulunun görüşleri doğrultusunda, Sermaye Piyasası Kanununun 65 inci maddesi kapsamındaki anlaşmaların tarafı olabilme,

ç) Bakanlık ve Sermaye Piyasası Kurulunun görüşü alınmak suretiyle Kurul tarafından belirlenen ve piyasa işletim lisansı kapsamı dışında kalan diğer enerji piyasası faaliyetleri ile emisyon ticaretine ilişkin faaliyetleri yürütme,

d) Uluslararası kurum veya kuruluşlara danışmanlık ve eğitim hizmeti verme ve önceden duyurusu yapılmak koşuluyla, yurt içinde lisansı kapsamındaki faaliyetlerle ilgili eğitim verme,

hakkına sahiptir.

(3) EPİAŞ, ilgili mevzuatta sayılanların yanısıra;

a) TEİAŞ tarafından piyasa işletim lisansı kapsamında işletilen organize toptan elektrik piyasalarının mali uzlaştırma işlemlerini yürütmek,

b) Dengeleme ve uzlaştırma işlemlerini belirleyen ilgili mevzuat çerçevesinde dengesizlik hesaplamalarına dair mali uzlaştırma işlemlerini yürütmek,

c) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Gün öncesi, gün içi ve ileri tarihli fiziksel teslimat gerektiren organize toptan elektrik piyasalarının işletim ve mali uzlaştırma faaliyetini yürütmek,

ç) Kurumun belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde piyasa işletim tarifelerini belirleyerek Kuruma sunmak,

d) Lisansı kapsamındaki işlemlerinin yürütülebilmesi için kendisine sağlanan verilerin gizli tutulmasını sağlamak ve ilgili mevzuat hükümlerinde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kamuoyu ile paylaşmak,

e) Elektrik enerjisi ve/veya kapasite tedarik eden lisans sahipleri ile serbest tüketicilerin kayıtlarını tutmak,

f) Lisansında belirtilen organize toptan elektrik satış piyasalarında faaliyet gösteren tüzel kişilere merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından verilecek hizmetlerin karşılığında merkezi uzlaştırma kuruluşuna ödenecek bedeli belirlemek,

g) Esas sözleşmesindeki her türlü değişiklikten önce, ilgili değişikliğe ilişkin Kurum onayı almak,

ğ) (Ek: RG-26/12/2014-29217) Kurumsal bilişim sistemi ile endüstriyel kontrol sistemlerini TS ISO/IEC 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi standardına uygun bir şekilde işletmek, TS ISO/IEC 27001 standardına uygun faaliyet gösterdiğini Türk Akreditasyon Kurumuna akredite olmuş bir belgelendirme kurumuna ispat ederek sistemlerini belgelendirmek ve söz konusu belgelerin geçerliliğini sağlamak, 

h) (Ek: RG-23/12/2015-29571) Lisans alma tarihinden itibaren yirmidört ay içerisinde TS EN ISO 9001, TS ISO 10002 ve TS 18001 standartları için Türk Akreditasyon Kurumuna akredite olmuş bir belgelendirme kurumu tarafından verilen uygunluk belgelerini Kuruma sunmak,

ı) (Ek: RG-23/12/2015-29571) İşlettiği veya mali uzlaştırma işlemlerini yürüttüğü organize toptan elektik piyasalarına ilişkin piyasa izleme ve buna ilişkin raporlama faaliyetlerini ilgili mevzuat uyarınca yerine getirmek,

ile yükümlüdür.

(4) (Değişik fıkra: RG-23/12/2015-29571) TEİAŞ piyasa işletim lisansı kapsamında dengeleme güç piyasası ve yan hizmetler piyasasının işletilmesi, ilgili mevzuat uyarınca izlenmesi ve raporlanması ile yükümlüdür.

Dağıtım lisansı sahibinin hak ve yükümlülükleri

MADDE 33 –

(1) Dağıtım lisansı, sahibine;

a) Lisansında belirlenen dağıtım bölgesinde dağıtım faaliyetinde bulunma,

b) Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, dağıtım faaliyetiyle birlikte yürütülmesi verimlilik artışı sağlayacak nitelikteki piyasa dışı bir faaliyeti yürütme,

c) Genel aydınlatma ve dağıtım sistemi teknik ve teknik olmayan kayıplarını karşılamak amacıyla kullanılmak üzere elektrik enerjisi satın alma ile sistem teknik ve teknik olmayan kayıplarını karşılamak için sözleşmeye bağlanan enerjinin gerçekleşmeler nedeniyle fazlasını organize toptan elektrik piyasalarında satabilme,

ç) (Mülga: RG-9/5/2021-31479)

d) (Ek: RG-9/5/2021-31479) İlgili mevzuatta belirtilen koşullar çerçevesinde elektrik depolama tesisi kurma ve işletme,

hakkını verir.

(2) Dağıtım lisansı sahibi, ilgili mevzuatta sayılanların yanısıra;

a) Lisansında belirlenen bölgedeki dağıtım gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin sayaçlarının kurulumu, bakımı ve işletilmesi hizmetlerini yürütmek, söz konusu bölgede yer alan sayaçları okumak ve elde edilen verileri ilgili tedarikçilerle ve piyasa işletmecisiyle paylaşmak,

b) Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla mevcut kullanıcıların mülkiyetinde olan sayaçları, ilgili mevzuat çerçevesinde devralmak,

c) Lisansında belirtilen bölgedeki dağıtım sistemini, elektrik enerjisi üretimi ve satışında rekabet ortamına uygun şekilde işletmek,

ç) Kurul tarafından onaylanan yatırım planı uyarınca yatırım programına alınan dağıtım tesislerinin projelerini hazırlamak, gerekli iyileştirme, yenileme ve kapasite artırımı yatırımlarını yapmak ve/veya yeni dağıtım tesislerini inşa etmek,

d) Dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm dağıtım sistemi kullanıcılarına ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin hizmet sunmak,

e) İlgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda yan hizmetleri sağlamak,

f) Tedarik şirketlerinin ilgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için gerekli olan bilgileri, talep edilmesi halinde sağlamak,

g) İlgili yönetmelik çerçevesinde lisansına kayıtlı olan bölgeye ilişkin talep tahminlerini hazırlamak,

h) Kurul tarafından onaylanan talep tahminleri doğrultusunda yatırım planlarını hazırlamak ve Kurul onayına sunmak,

ı) Dağıtım hizmetinin Kanunda öngörülen nitelikte verilmesini sağlayacak yatırımları yapmak,

i) OSB dağıtım lisansı sahibi olmayan organize sanayi bölgesinin onaylı sınırları içindeki dağıtım faaliyetini yürütmek,

j) İlgili mevzuat çerçevesinde, sistem işletmeciliğinden kaynaklanan ve elektrik enerjisinin kalitesizliğinden ve/veya kesintilerinden doğduğu tespit edilen zarar ve hasarları tazmin etmek,

k) Kanunun 23 üncü maddesi çerçevesinde her yıl, 1 Nisan tarihine kadar, takip eden beş yıl için ve takip eden on yıl için olmak üzere, bağlantı noktasına göre ve/veya bölgesel bazda, sistemlerine bağlanabilecek bölgesel üretim tesisi kapasitelerini yayımlamak,

l) Serbest tüketicileri herhangi bir tedarikçiye yönlendirmemek,

m) Serbest tüketicilerin tedarikçilerini değiştirmek istemeleri durumunda ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli hizmet ve bilgileri sağlamak,

n) Genel aydınlatma ile teknik ve teknik olmayan kayıplarından dolayı enerji ihtiyaçlarını (Değişik ibare: RG-16/8/2018-30511) EÜAŞ’tan temin etmek,

o) Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde ilgili tarife tekliflerini Kuruma sunmak,

ö) Bölgesinde yürütülen perakende satış faaliyetlerinde, tüm tedarik lisansı sahibi tüzel kişilere eşit taraflar arasında ayrım gözetmeden dağıtım hizmeti sağlamak,

p) İletim tarifesine göre belirlenen bedelleri ödemek,

r) Dağıtım sistemine bağlı tüm gerçek ve tüzel kişilere ait kayıtları tutmak, puant talepleri kaydetmek ve sayaç kayıtlarını izlemek,

s) Kurulacak olan üretim tesisinin dağıtım sistemine bağlantısının mümkün olup olmadığı hakkında Kurum tarafından istenen görüşü gerekçeleri ile birlikte süresi içerisinde vermek,

ş) Dağıtım sistemi kayıplarını asgari seviyeye indirmek,

t) Piyasa faaliyeti gösteren diğer tüzel kişilere doğrudan ortak olmamak,

u) Piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilere, ortaklık yapısında doğrudan pay sahibi olarak yer vermemek,

ü) Lisanssız elektrik üretim faaliyeti ile ilgili mevzuat kapsamında belirtilen görevleri yerine getirmek,

v) Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde dağıtım faaliyetiyle birlikte yürütülmesi verimlilik artışı sağlayacak nitelikteki piyasa dışı faaliyetler hariç olmak üzere, dağıtım faaliyeti dışında başka bir faaliyetle iştigal etmemek, 

y) (Ek: RG-26/12/2014-29217) (Değişik: RG-24/2/2017-29989) Lisans alma tarihinden itibaren yirmidört ay içerisinde OSB dağıtım lisansı sahipleri hariç olmak üzere, kurumsal bilişim sistemi ile endüstriyel kontrol sistemlerini TS ISO/IEC 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi standardına uygun bir şekilde işletmek, TS ISO/IEC 27001 standardına uygun faaliyet gösterdiğini Türk Akreditasyon Kurumuna akredite olmuş bir belgelendirme kurumuna ispat ederek sistemlerini belgelendirmek ve söz konusu belgelerin geçerliliğini sağlamak, TS ISO/IEC 27001’e göre kuracakları Bilgi Güvenliği Yönetim Sisteminde TS ISO/IEC 27002 Uygulama Rehberine ek olarak ISO/IEC TR 27019 rehber dokümanını da referans almak, 

z) (Ek: RG-23/12/2015-29571) Lisans alma tarihinden itibaren yirmi dört ay içerisinde TS EN ISO 9001, TS ISO 10002, TS 18001 ve TS EN ISO 14001 standartları için Türk Akreditasyon Kurumuna akredite olmuş bir belgelendirme kurumu tarafından verilen uygunluk belgelerini Kuruma sunmak,

aa) (Ek: RG-14/10/2023-32339) Birden çok kaynaklı elektrik üretim tesislerinde kurulumu gerçekleştirilen yardımcı kaynak ünitelerine ilişkin olarak temini, tesisi ve OSOS entegrasyonu ilgili üretim lisansı sahibi tüzel kişi tarafından sağlanan ölçüm sistemlerinden elde edilen yıllık üretim verilerini bir sonraki yılın Ocak ayının onuna kadar Kuruma, piyasa işletmecisine ve ana kaynağın hidrolik olması durumunda DSİ Genel Müdürlüğüne bildirmek,

bb) (Ek: RG-17/12/2024-32755) Toplayıcının ilgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için toplayıcı tarafından talep edilmesi halinde toplayıcılık faaliyeti gösteren tüzel kişilere; kullanıcının sisteme bağlantı noktasından sonra olması koşulu ile sayaç, enerji analizörü gibi teçhizatın kurulumu için gerekli kolaylığı sağlamak ile portfoyünde olan ya da toplayıcı tarafından 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında muvafakatname alınan kullanıcıların sayaç verilerini vermek,

cc) (Ek: RG-21/1/2025-32789) Kanunun 7 nci maddesinin onuncu ve on birinci fıkraları kapsamında kurulan dağıtım sisteminden bağlı depolamalı elektrik üretim tesislerine ait elektrik depolama ünite veya ünitelerini, SCADA üzerinden izlemek ve söz konusu verileri SCADA üzerinden sistem işletmecisine, uzlaştırma hesaplamaları ile ilgili verileri piyasa işletmecisine bildirmek,

ile yükümlüdür.

(3) Dağıtım şirketi, lisansına kayıtlı olan dağıtım bölgesinde, ilgili yönetmelik çerçevesinde genel aydınlatmadan ve bunlara ait gerekli ölçüm sistemlerinin tesis edilmesi ve işletilmesinden sorumludur.

(4) Dağıtım şirketi, iş ve işlemlerinde bağımsız olarak hareket etmek ve karar almak ile yükümlüdür. Dağıtım şirketini kontrol eden gerçek ve/veya tüzel kişiler, dağıtım şebekesinin işleyişine ve yönetimine müdahale edemez.

(5) Dağıtım şirketi ile dağıtım şirketiyle aynı kontrol ilişkisine sahip (Ek ibare: RG-10/3/2022-31774) tedarik, üretim ve görevli tedarik şirketlerinin yönetim kurulu üyesi, genel müdür ve genel müdür yardımcısı unvanları ile başka unvanlarla istihdam edilseler dahi yetki ve görevleri itibarıyla genel müdür yardımcısına denk veya daha üst makamlarda imza yetkisini haiz diğer yöneticilerin farklı kişilerden oluşturulması zorunludur. Dağıtım şirketinde görevli olan söz konusu yöneticiler, ilgili ana şirketin dağıtım ile perakende satış ve/veya üretim faaliyetlerini birlikte izlemek, koordine etmek, yönetmek, denetlemek gibi amaçlarla veya bu etkileri doğurabilecek şekilde, ilgili ana şirket bünyesinde veya kontrolünde olan şirketlerde oluşturulan; kurul, yönetim kurulu ve benzeri yapılanmalarda görev alamaz.

(6) (Ek: RG-10/3/2022-31774) Dağıtım şirketinin genel müdür ve genel müdür yardımcısı unvanları ile başka unvanlarla istihdam edilseler dahi yetki ve görevleri itibarıyla genel müdür yardımcısına denk veya daha üst makamlarda imza yetkisini haiz diğer yöneticiler, aynı ortaklık yapısına sahip diğer elektrik dağıtım şirketleri dışında, elektrik piyasasına, elektrik piyasası ile ilgili hizmet veren diğer şirketlerde eş zamanlı olarak görev alamaz.

(7) (Ek: RG-10/3/2022-31774) Dağıtım şirketinin lisansına kayıtlı olan bildirim adresi, faaliyette bulunduğu dağıtım bölgesi dışında bir yer olamaz.

(8) (Ek: RG-17/12/2024-32755) Dağıtım şirketlerinin faaliyetlerini sürdürebilmek için ihtiyaç duydukları yönetim ve destek hizmetlerine (muhasebe, finans, hukuk, insan kaynakları ve benzeri) ait birimler, kendileri tarafından oluşturulur veya bu hizmetler, bu Yönetmeliğin 48 inci maddesi kapsamında hizmet alımı yoluyla karşılanabilir. Ancak, dağıtım şirketleri, bu hizmetlere ilişkin alımlarını, aynı ortaklık yapısına sahip diğer elektrik dağıtım şirketleri dışında, ilgili ana şirketten ve bu şirketin kontrolünde olan şirketlerden temin edemezler.

(9) (Ek: RG-17/12/2024-32755) Dağıtım şirketi, görevli tedarik şirketlerinden farklı fiziksel ortam ve bilgi sistemleri altyapısı kullanarak hizmet verir.

Tedarik lisansı sahibinin hak ve yükümlülükleri

MADDE 34 –

(1) Tedarik lisansı, sahibine;

a) Herhangi bir bölge sınırlaması olmaksızın serbest tüketicilerle, elektrik enerjisi ve/veya kapasitesi ticareti yapabilme,

b) Diğer lisans sahibi tüzel kişilerle elektrik enerjisi ve/veya kapasite ticareti faaliyetinde bulunma,

c) Organize toptan elektrik piyasalarında, elektrik enerjisi ve/veya kapasitesi ticareti yapma,

ç) Bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda uluslararası enterkonneksiyon şartı oluşmuş ülkelerden veya ülkelere, Kurul onayı ile elektrik enerjisi ithalatı ve ihracatı faaliyetlerini yapabilme,

d) (Ek: RG-9/5/2021-31479) Lisansı kapsamında müstakil elektrik depolama tesis veya tesislerini kurma ve işletme,

hakkını verir.

(2) Tedarik lisansı, görevli tedarik şirketine, birinci fıkrada ve ilgili mevzuatta sayılanların yanısıra;

a) İlgili dağıtım bölgesinde bulunan serbest olmayan tüketicilere Kurul tarafından onaylanan perakende satış tarifeleri üzerinden elektrik enerjisi satışı yapma,

b) İlgili dağıtım bölgesinde, son kaynak tedarikçisi sıfatıyla elektrik enerjisi sağlama,

hakkını verir.

(3) Tedarik lisansı sahibi, ilgili mevzuatta sayılanların yanısıra;

a) Elektrik enerjisi satışı yapılan serbest tüketiciler ile ilgili bilgileri, TEİAŞ’a veya ilgili dağıtım şirketine vermek,

b) İletim tarifesi ve/veya dağıtım tarifesine göre belirlenen bedelleri ödemek,

c) Hizmet verilen tüketiciler ile ilgili olarak, bölgesindeki dağıtım şirketinin talep ettiği bilgileri, dağıtım şirketinin ilgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için gerekli olması koşuluyla, talep tarihinden itibaren 30 gün içinde sunmak,

ile yükümlüdür.

(4) Görevli tedarik şirketi, üçüncü fıkra ve ilgili mevzuatta sayılanların yanısıra;

a) Lisansına kayıtlı olan dağıtım bölgesinde bulunan serbest olmayan tüketicilere Kurul tarafından onaylanan perakende satış tarifeleri üzerinden elektrik enerjisi satışı yapmak,

b) İlgili dağıtım bölgesinde, son kaynak tedarikçisi sıfatıyla elektrik enerjisi sağlamak,

c) Piyasada rekabeti kısıtlayıcı veya engelleyici etki doğuran davranış veya ilişkilere girmemek, bu tür davranış veya ilişkilerin tespiti halinde Kurulca öngörülecek tedbirlere uymak,

ç) Lisanssız elektrik üretim faaliyeti ile ilgili mevzuat kapsamında belirtilen görevleri yerine getirmek,

d) Tarife önerilerini, Kurul tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre hazırlayarak Kurum onayına sunmak,

e) Her yıl Aralık ayı sonuna kadar gelecek beş yıl için, tahmin ettikleri elektrik enerjisi puant güç taleplerini, ihtiyaç duydukları elektrik enerjisi miktarını, bu miktarın temini için yaptıkları sözleşmeleri ve ilave enerji veya kapasite ihtiyaçlarını Kuruma bildirmek,

f) Son kaynak tedariği kapsamındaki tüketiciler için temin ettiği elektrik enerjisinin Kurul tarafından her yıl belirlenecek oranı kadarını, (Değişik ibare: RG-16/8/2018-30511) EÜAŞ’tan temin etmek,

g) İş ve işlemlerinde tüketicilere; ilgili dağıtım şirketinin devamı niteliğinde olduğu izlenimi verebilecek aynı marka, logo ve ana şirket unvanı gibi hususların kullanılmasından ve bu nitelikteki açıklama ve beyanlardan kaçınmak, 

ğ) (Ek: RG-23/12/2015-29571) Lisans alma tarihinden itibaren yirmi dört ay içerisinde TS EN ISO 9001, TS ISO 10002 ve TS ISO/IEC 27001 standartları için Türk Akreditasyon Kurumuna akredite olmuş bir belgelendirme kurumu tarafından verilen uygunluk belgelerini Kuruma sunmak,

ile yükümlüdür.

(5) Son kaynak tedarik yükümlülüğü bulunan tedarik şirketinin lisansının sona ermesi veya iptali hâlinde, ilgili bölge için son kaynak tedarik yükümlüsü tedarik şirketi, Elektrik Piyasasında Dağıtım ve Tedarik Lisanslarına İlişkin Tedbirler Yönetmeliği çerçevesinde belirlenir.

(6) Görevli tedarik şirketleri dışındaki tedarik lisansı sahibi tüzel kişiler, lisansları kapsamında serbest olmayan tüketicilere elektrik enerjisi ve/veya kapasite satışı yapamazlar.

(7) Tedarik lisansı, (Değişik ibare: RG-16/8/2018-30511) EÜAŞ’a;

a) Mevcut imtiyaz ve uygulama sözleşmeleri kapsamında enerji alış ve satış anlaşmaları imzalayabilme,

b) (Değişik: RG-9/6/2017- 30091) Elektrik enerjisi mübadele, ithalat ve ihracat anlaşmaları kapsamında enerji alış ve satış anlaşmaları imzalayabilme,

c) İlgili mevzuat kapsamında elektrik enerjisi ve kapasitesi alım ve satımına ilişkin ikili anlaşmalar yapma ve yürütme,

ç) Organize toptan elektrik piyasalarında faaliyette bulunabilme, 

d) (Ek: RG-22/10/2016-29865)(Değişik: RG-16/8/2018-30511) Sekizinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen yükümlülüklerin karşılanması amacıyla gerekli olan elektrik enerjisi miktarını mevcut sözleşmeler kapsamında karşılayamaması durumunda, Kanunun 26 ncı maddesinin onüçüncü fıkrası çerçevesinde yerli kömür yakıtlı elektrik üretim santrallerinden Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar kapsamında enerji temin etme,

hakkını verir.

(8) Tedarik lisansı kapsamında (Değişik ibare: RG-16/8/2018-30511) EÜAŞ, ilgili mevzuatta sayılanların yanısıra;

a) Görevli tedarik şirketine, tarifesi düzenlemeye tabi olan tüketiciler için ihtiyaç duyulan elektrik enerjisinin Kurul tarafından her yıl belirlenecek oranı kadarını, toptan satış tarifesinden satmak,

b) Dağıtım şirketlerinin, genel aydınlatma ile teknik ve teknik olmayan kayıplarından dolayı ortaya çıkan enerji ihtiyaçlarını temin etmek,

c) Mevcut sözleşmeler kapsamında imzalanmış olan enerji alış ve satış anlaşmalarını yürütmek,

ç) Satın aldığı elektrik enerjisinin ortalama maliyetini ve üstlenilmiş olan diğer yükümlülükleri yansıtan toptan satış tarife önerisini Kuruma sunmak ve Kurul onayını müteakip eşit taraflar arasında ayrım gözetilmeksizin uygulamak, 

d) (Ek: RG-22/10/2016-29865) (Değişik: RG-16/8/2018-30511) Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen yükümlülüklerin karşılanması amacıyla gerekli olan elektrik enerjisi miktarını mevcut sözleşmeler kapsamında karşılayamaması durumunda, Kanunun 26 ncı maddesinin onüçüncü fıkrası çerçevesinde yerli kömür yakıtlı elektrik üretim santrallerinden Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar kapsamında enerji temin etmek,

ile yükümlüdür.

(9) (Ek: RG-10/3/2022-31774) Görevli tedarik şirketi ile görevli tedarik şirketiyle aynı kontrol ilişkisine sahip tedarik lisansı sahibi tüzel kişilerin yönetim kurulu üyesi, genel müdür ve genel müdür yardımcısı unvanları ile başka unvanlarla istihdam edilseler dahi yetki ve görevleri itibarıyla genel müdür yardımcısına denk veya daha üst makamlarda imza yetkisini haiz diğer yöneticilerin farklı kişilerden oluşturulması zorunludur.

(10) (Ek: RG-10/3/2022-31774) Görevli tedarik şirketinin genel müdür ve genel müdür yardımcısı unvanları ile başka unvanlarla istihdam edilseler dahi yetki ve görevleri itibarıyla genel müdür yardımcısına denk veya daha üst makamlarda imza yetkisini haiz diğer yöneticiler, aynı ortaklık yapısına sahip diğer görevli tedarik şirketleri dışında, elektrik piyasasına, elektrik piyasası ile ilgili hizmet veren diğer şirketlerde eş zamanlı olarak görev alamaz.

(11) (Ek: RG-10/3/2022-31774) Görevli tedarik şirketi, lisans kapsamında tarifesi düzenlemeye tabi faaliyetleri başta olmak üzere, faaliyetleri için ana şirket dahil, diğer şirketlerden ayrı bir internet sitesi kurmak ve işletmek ile yükümlüdür.

(12) (Ek: RG-17/12/2024-32755) Görevli tedarik şirketleri dışındaki tedarik lisansı sahibi tüzel kişiler, lisansına dercedilmek kaydıyla elektrik piyasasında toplayıcılık faaliyetinde bulunabilir. Bu kapsamda faaliyet gösteren tedarik lisansı sahibi tüzel kişiler ayrıca bu Yönetmeliğin 34/A maddesi hükümlerine tabidir.

(13) (Ek: RG-17/12/2024-32755) Toplayıcılık faaliyeti lisansına dercedilmiş olan tedarik lisansı sahibi tüzel kişiler, elektrik tedarik etmek üzere anlaşmalı oldukları şebeke kullanıcıları adına toplayıcılık faaliyetinde bulunamaz.

(14) (Ek: RG-17/12/2024-32755) Görevli tedarik şirketi, dağıtım şirketlerinden farklı fiziksel ortam ve bilgi sistemleri alt yapısı kullanarak hizmet verir.

Toplayıcı lisansı sahibinin hak ve yükümlülükleri

MADDE 34/A-

(Ek: RG-17/12/2024-32755) 

(1) Toplayıcı lisansı, lisans sahibine;

a) Portföyünde yer alan şebeke kullanıcılarının üretim ve/veya tüketim programlarını yönetme,

b) Portföyünde yer alan şebeke kullanıcılarının üretim ve/veya tüketim tesisleri için elektrik enerjisi ve/veya kapasitesi ticareti yapma,

c) Portföyünde yer alan serbest tüketiciler için, elektrik enerjisi ve/veya kapasitesi ticareti yapabilme,

ç) Portföyünde yer alan şebeke kullanıcılarının elektrik enerjisi ve/veya kapasitesinin alınıp satılmasına ilişkin piyasa işlemlerini yürütme, yan hizmet anlaşmaları kapsamında yan hizmetlere ilişkin tedarik süreçlerine katılma,

d) Portföyünü dengelemek amacıyla lisansı kapsamında müstakil elektrik depolama tesis veya tesislerini kurma ve işletme,

hakkını verir.

(2) Toplayıcı lisansı, lisans sahibine birinci fıkrada sayılanların yanı sıra; ilgili şebeke işletmecisine başvuru yapılması ve uygun donanım ile teçhizat kullanılması suretiyle, portföyünde yer alan şebeke kullanıcılarının anlık üretim ve/veya tüketim verilerini izleyebilme, analiz etme ve raporlama hakkını verir.

(3) Toplayıcı, ilgili mevzuatta sayılanların yanı sıra portföyü kapsamında;

a) Portföyünün dengelenmesi ile dengeleme mekanizması ve uzlaştırmaya katılımları sonucu oluşan alacak ve borçlarının mali açıdan uzlaştırılması ile diğer hususlara ilişkin hükümlere uymak,

b) Yan hizmetler piyasasında faaliyet gösterecek olması halinde, yan hizmetler kapsamında gerekli belgelendirilmelerin yapılması ve hizmetlerin sağlanması, izlenmesi, kontrolü, incelenmesi, yapılacak ödemelerin gerçekleştirilmesi, taraflara uygulanacak yaptırımlar ve diğer hususlara ilişkin hükümlere uymak,

c) Yan hizmetler ve/veya dengeleme güç piyasasında yürüteceği faaliyetler kapsamında TEİAŞ tarafından talep edilecek teknik donanım ve verileri sağlamak,

ile yükümlüdür.

(4) Toplayıcı, portföyünde yer alan şebeke kullanıcıları adına teminat ve dengesizlik de dahil olmak üzere, ikili anlaşmalar ile organize toptan elektrik piyasaları işlemlerine ilişkin ilgili mevzuat kapsamındaki tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesinden sorumludur.

(5) Toplayıcı, toplayıcı lisansı veya lisansına dercedilmek kaydıyla tedarik lisansı kapsamındaki toplayıcılık faaliyetine ilişkin toptan satış faaliyetinde bulunamaz. Ancak portföyünü dengelemek amacıyla yapmış olduğu alış ve satışlar bu kapsamda değerlendirilmez.

(6) Toplayıcılık faaliyeti gösteren tüzel kişilerin doğrudan ve dolaylı ortakları ile kontrolünde olan tüzel kişilerin, bu tüzel kişilerin doğrudan ve dolaylı ortaklıklarında istihdam edilen kişilerin ve bu kişilerin kontrolünde olan tüzel kişilerin ortaklık yapısında yer aldığı toplayıcı lisansı ve/veya toplayıcılık faaliyeti lisansına dercedilmiş tedarik lisansı kapsamında oluşturulan portföylerde yer alan üretim tesislerinin işletmedeki elektriksel kurulu güçleri toplamı, 17/12/2024 tarihli ve 32755 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Toplayıcılık Faaliyeti Yönetmeliği çerçevesinde belirlenen üst limit değerini geçemez.

Yükümlülüklerin ertelenmesi, askıya alınması ve kaldırılması

MADDE 35 –

(1) Önlisans ve lisans sahibinin ilgili mevzuattan kaynaklanan yükümlülükleri, mücbir sebep hallerinde, etkilendikleri oranda, mücbir sebebin etkileri giderilinceye kadar, Kurul kararıyla ertelenebilir veya askıya alınabilir. Söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilemeyeceğinin anlaşıldığı hallerde, Kurul, önlisans ve lisans sahibinin yükümlülüğünün kaldırılmasına da karar verebilir. İletim ve dağıtım faaliyetlerine ilişkin yükümlülüklerin kaldırılması talep edilemez.

(2) Bir olayın mücbir sebep hali sayılabilmesi için; olaydan etkilenen tarafın gerekli özen ve dikkati göstermiş ve tüm önlemleri almış olmasına karşın olayın önlenemeyecek, kaçınılamayacak ve öngörülemeyecek olması ve bu durumun etkilenen tarafın ilgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesini engellemesi gerekir.

(3) Aşağıda belirtilen haller, bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla, mücbir sebepler olarak kabul edilir:

a) Doğal afetler ve salgın hastalıklar,

b) Savaş, nükleer ve kimyasal serpintiler, seferberlik halleri, halk ayaklanmaları, saldırı, terör hareketleri ve sabotajlar,

c) Grev, lokavt veya diğer memur ve işçi hareketleri.

(4) İlgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerin ertelenmesi, askıya alınması veya kaldırılması kararının verilebilmesi için, (Ek ibare: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ önlisans veya lisans sahibinin;

a) Mücbir sebebin başlama tarihini ve mahiyetini,

b) İlgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerine olan etkilerini,

c) Mümkün olması halinde etkilerin tahmini giderilme süresini,

içeren başvurusunu, Kuruma yazılı (Ek ibare: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ veya EPDK Başvuru Sistemi üzerinden elektronik olarak bildirmesi zorunludur.

(5) Bu madde kapsamındaki talepler, başvuruya ilişkin gerekli bilgi ve belgelerin tamamlanmasından itibaren altmış gün içerisinde Kurul kararı ile sonuçlandırılır.

Lisans kapsamındaki hak ve yükümlülüklerin devri

MADDE 36 –

(1) Tarifesi düzenlemeye tabi faaliyet yürüten lisans sahibinin lisans kapsamındaki hakları Kuruldan izin almaksızın üçüncü şahıslara devir, temlik ve rehin edilemez. Kurul izni için yapılan başvuru, bu Yönetmeliğin 21 inci maddesi hükümleri uyarınca incelendikten sonra hazırlanan değerlendirme raporu Kurula sunulur ve Kurul kararı ile sonuçlandırılır.

YEDİNCİ BÖLÜM

Rüzgâr ve Güneş Enerjisine Dayalı Önlisans Başvurularına İlişkin Ölçüm Standardı

Rüzgâr ve güneş ölçümlerine ilişkin yükümlülük

MADDE 37 

(1) (Değişik: RG-19/11/2022-32018) YEKA için yapılacak başvurular ile depolamalı elektrik üretim tesisi kapsamındaki başvurular hariç olmak üzere rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere önlisans başvurularında, tesisin kurulacağı saha üzerinde, bu Bölüm kapsamında düzenlenen şartlara uygun olarak son sekiz yıl içinde elde edilmiş en az bir yıl süreli ölçüm yapılması zorunludur. YEKA için yapılacak başvurular ile depolamalı elektrik üretim tesisi kapsamındaki başvurular hariç olmak üzere güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere önlisans başvurularında, tesisin kurulacağı saha üzerinde, bu Bölüm kapsamında düzenlenen şartlara uygun olarak son sekiz yıl içinde elde edilmiş, 6 ayı yerinde olmak üzere, en az bir yıl süreli ölçüm yapılması zorunludur. Rüzgâr ve güneş enerjisine dayalı önlisans başvuruları esnasında; “Önlisans ve Lisans İşlemleri ile İlgili Başvurulara İlişkin Usul ve Esaslar”da yer alan Ölçüm İstasyonu Kurulum Raporu ve Ölçüm Sonuç Raporu MGM veya ilgili akredite kuruluş tarafından elektronik ortamda Kuruma sunulur.

(2) Ölçüm yapılacak sahada bu Bölümde belirtilen ölçüm istasyonunun kurulması için gerekli olan sahaya ilişkin izinlerin alınması ilgili tüzel kişinin sorumluluğundadır. Bu izinler, MGM’ye veya bir Akredite Kuruluşa başvuru yapılmadan önce ilgili tüzel kişi tarafından alınacak ve başvuru dosyasına eklenecektir.

Rüzgâr ve güneş ölçümlerinin sahayı temsil etmesi

MADDE 38 –

(1) Ölçüm istasyonu, rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisinin kurulacağı önlisans başvurusu yapılan santral sahası alanında yer almalıdır. Aynı sahaya birden fazla ölçüm istasyonu kurulmasının talep edilmesi durumunda, ölçüm istasyonlarının birbirini etkilememesi yönündeki düzenleme MGM tarafından yapılır.

Rüzgâr ve güneş ölçüm istasyonlarının yapısı

MADDE 39 –

(1) Rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisleri ile ilgili olarak;

a) Ölçüm istasyonu; rüzgâr hızı sensörü, rüzgâr yönü sensörü, sıcaklık sensörü, basınç sensörü, bağıl nem sensörü ile ölçüm kayıt cihazından oluşur. Rüzgâr ölçüm direğinin yüksekliği minimum 60 metre olmalıdır. Rüzgâr ölçümleri, birisi 30 m, diğeri direğin en üst seviyesinde olmak üzere en az iki seviyede yapılacaktır. Başvuru sahibi bu iki seviyede yapılan ölçümlere ilave olarak farklı seviyelerde de rüzgâr ölçümü yapabilir. Basınç, sıcaklık ve nem ölçümleri ise en az 3 metre yükseklikte yapılacaktır. Başvuru sahibi basınç, sıcaklık ve nem ölçümlerini en az 3 metre yükseklikte yapılan ölçümlere ilave olarak farklı seviyelerde de yapabilir.

b) Yapılan ölçümler, ölçüm verileri üzerinde değişikliğe sebep olacak herhangi bir müdahale olmaksızın çevrimiçi olarak MGM’ye veya ilgili Akredite Kuruluşa iletilecektir. Veri iletimi, günün belli bir saatinde veri kayıt cihazı tarafından MGM’nin veya ilgili Akredite Kuruluşun belirleyeceği e-posta adresine veya terminale otomatik olarak gönderilir.

c) Kayıt edilen tüm ölçüm verileri, belli zaman aralıklarında veya ölçüm süresinin sonunda, verileri değiştirecek herhangi bir müdahale olmaksızın orijinal olarak MGM’ye veya ilgili Akredite Kuruluşa elektronik ortamda sunulacaktır. Bu kapsamda sunulacak verilerin doğruluğundan ve güvenilirliğinden başvuru sahibi sorumludur.

(2) Güneş enerjisine dayalı üretim tesisleri ile ilgili olarak;

a) Güneş enerjisine dayalı önlisans başvurularında aşağıdaki esaslar doğrultusunda ölçüm verileri bulundurulur:

1) Önlisans başvurusu kapsamındaki tesisin kurulacağı alandaki güneş ölçüm istasyonunda TS ISO 9060 veya ISO 9060 standardına uygun güneş radyasyon ölçüm sensörü (piranometre) ve güneşlenme süresi sensörü kullanılır. Ölçüm istasyonunda ayrıca sıcaklık sensörü, bağıl nem sensörü, rüzgâr hızı ve rüzgâr yönü sensörü ile ölçüm kayıt cihazı bulunur.

2) 2 ila 5 metre arasında bir yükseklikte kurulan piranometre ile yeryüzünün yatay düzlemindeki bir metrekaresine gelen toplam güneş radyasyonu ölçülür ve dakikalık veya on dakikalık bazda kayıt edilir.

3) 2 ila 5 metre arasında bir yükseklikte kurulan güneşlenme süresi sensörü ile dakikalık olarak yapılan ölçümlerden saatlik toplamlar kaydedilir.

4) Ölçüm istasyonunda kullanılan güneş ölçüm sensörlerinin TS ISO 9060 veya ISO 9060 standardına uygunluk belgesi, güncel kalibrasyon sertifikası ve benzeri belgeler başvuru dosyasında yer alır.

b) Yapılan ölçümler, ölçüm verileri üzerinde değişikliğe sebep olacak herhangi bir müdahale olmaksızın çevrimiçi olarak MGM’ye veya ilgili Akredite Kuruluşa iletilecektir. Veri iletimi, günün belli bir saatinde veri kayıt cihazı tarafından MGM’nin veya ilgili Akredite Kuruluşun belirleyeceği e-posta adresine veya terminale otomatik olarak gönderilir.

c) Kayıt edilen tüm ölçüm verileri, belli zaman aralıklarında veya ölçüm süresinin sonunda, verileri değiştirecek herhangi bir müdahale olmaksızın orijinal olarak MGM’ye veya ilgili Akredite Kuruluşa elektronik ortamda sunulacaktır. Bu kapsamda sunulacak verilerin doğruluğundan ve güvenilirliğinden başvuru sahibi sorumludur.

(3) Bu Bölüm hükümleri kapsamında MGM’ye veya ilgili Akredite Kuruluşa sunulan veriler ile ticari sır niteliğinde olan bilgilerin saklanması ve korunması, MGM’nin veya ilgili Akredite Kuruluşun sorumluluğundadır.

Rüzgâr ve güneş ölçümlerine başlama

MADDE 40 –

(1) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) “Önlisans ve Lisans İşlemleri ile İlgili Başvurulara İlişkin Usul ve Esaslar”da yer alan Rüzgâr Ölçüm İstasyonu Kurulum Raporu ile Güneş Ölçüm İstasyonu Kurulum Raporunu onaylama yetkisi yerinde inceleme yapılması kaydıyla MGM’de veya ilgili akredite kuruluşta olup raporun onaylandığı tarih, rüzgâr veya güneş ölçümüne başlama tarihi olarak kabul edilir.

(2) Rüzgâr Ölçüm Sonuç Raporu ile Güneş Ölçüm Sonuç Raporu, MGM veya ilgili Akredite Kuruluş ile önlisans başvurusunda bulunacak tüzel kişi tarafından müştereken onaylanır.

Rüzgâr ve güneş ölçüm süresi

MADDE 41 –

(1) Rüzgâr veya güneş ölçüm istasyonunda, 37 nci maddenin birinci fıkrası kapsamında en az bir yıllık ölçüm yapılması zorunludur.

(2) Bir yıllık ölçüm süresi içerisinde, işletme ve/veya bakım veya sair nedenlerle veri kaybı yüzde 20’den daha fazla olamaz. Veri kaybının yüzde 20’ye kadar olduğu durumlarda kayıp veriler, mevcut veriler veya faaliyet alanını temsil edebilecek ve MGM tarafından belirlenecek bir veya birkaç meteoroloji istasyonu verilerinden faydalanılarak istatistiksel veri tamamlama yöntemlerinden birisi (enterpolasyon ve benzeri) kullanılarak elde edilir.

(3) Ölçüm verilerinden anormal olduğu değerlendirilen veriler için de, yüzde 20’lik kayıp veri sınırının içinde kalmak kaydıyla, istatistiksel veri tamamlama yöntemlerinden birisi (enterpolasyon ve benzeri) kullanılabilir.

Rüzgâr ölçüm verilerinin kayıt yapısı

MADDE 42 –

(1) Rüzgâr ölçüm istasyonlarında beş saniye veya daha kısa sürelerde ölçülen/hesaplanan;

a) Rüzgâr hızı için ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum,

b) Rüzgâr yönü için ortalama ve standart sapma,

c) Diğer parametreler için ortalama, minimum ve maksimum

bir veya on dakikalık aralıklarla kayıt edilir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Mali Hükümler

Lisans bedelleri

MADDE 43 –

(1) Piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilerin Kurum hesabına yatırmak zorunda oldukları ve bir sonraki yıl için geçerli olacak önlisans ve lisans alma, yıllık lisans, lisans yenileme, önlisans ve lisans tadili, önlisans ve lisans sureti çıkartma bedelleri, her yılın Aralık ayının sonuna kadar Kurul tarafından belirlenerek Resmî Gazete’de yayımlanır ve Kurum internet sayfasında duyurulur.

(2) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Önlisans ve lisans alma bedelleri faaliyet konularına ve/veya faaliyet büyüklüğüne göre maktu olarak, yıllık lisans bedelleri ise faaliyet konularına ve üretimi, iletimi, dağıtımı, toptan veya perakende satışı, depolanması gerçekleştirilen elektrik enerjisi miktarına göre nispi olarak belirlenir ve bu Yönetmelik hükümlerine göre ödenir.

(3) (Değişik: RG-10/3/2022-31774) Önlisans ve lisans alma, lisans yenileme, önlisans ve lisans sureti çıkartma ile önlisans ve lisans tadili bedelleri peşin olarak ödenir. Aynı dilekçeyle veya elektronik ortamda aynı gün yapılan başvurularda farklı konuların bulunması halinde, söz konusu başvuru kapsamında Kurul ve ilgili ana hizmet birimi tarafından ayrı ayrı sonuçlandırılacak tadiller için ayrı tadil bedelleri alınır.

(4) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Yerli doğal kaynaklar ile yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri için, üretim tesisinin (Değişik ibare: RG-10/3/2022-31774) kısmen veya tamamen kabulünün yapıldığı ilk tarihten itibaren ilk sekiz yıl süresince yıllık lisans bedeli alınmaz.

(5) İlk yıllık lisans bedeli,

a) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Üretim lisansları açısından, üretim tesisinin (Değişik ibare: RG-10/3/2022-31774) kısmen veya tamamen kabulünün yapıldığı tarih ile o yıl 31 Aralık tarihine kadar üretilen elektrik enerjisi miktarına göre hesaplanır. Takip eden yıllar için ise yıllık lisans bedeli, bir önceki yılda üretilen elektrik enerjisi miktarı üzerinden hesaplanır.

b) Diğer lisanslar açısından, lisans alma tarihi ile o yıl 31 Aralık tarihine kadar, ilgili lisans çerçevesinde faaliyete konu edinilen elektrik enerjisi miktarı üzerinden hesaplanır. Takip eden yıllar için ise yıllık lisans bedeli, bir önceki yılda ilgili lisans çerçevesinde faaliyete konu edinilen elektrik enerjisi miktarı üzerinden hesaplanır.

(6) Üretim tesisi, geçici kabulün yapıldığı tarihte tamamlanmış olur.

(7) Yıllık lisans bedelleri;

a) Üretim lisansları için her yılın Şubat, Haziran ve Ekim aylarının,

b) Tedarik (Ek ibare: RG-17/12/2024-32755) ve toplayıcı lisansları için her yılın Mart, Temmuz ve Kasım aylarının,

c) Dağıtım lisansları için her yılın Nisan, Ağustos ve Aralık aylarının,

ç) TEİAŞ’ın iletim lisansı ve piyasa işletim lisansı ile EPİAŞ’ın piyasa işletim lisansı için Ocak, Mayıs ve Eylül aylarının,

ilk beş iş günü içerisinde üç eşit taksitte Kurum hesabına yatırılır.

(8) Yıllık lisans bedellerinin ödenmesi gereken süre içerisinde Kurum hesabına yatırılmaması durumunda; ödenmesi gereken tutara 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranı uygulanır.

(9) (Değişik: RG-15/12/2017-30271) Üretim lisanslarında tesis tamamlanma süresinin uzatılmasına ilişkin tadillerde, lisansa konu tesis için içerisinde bulunulan yıl itibarıyla geçerli olan lisans alma bedeli kadar tutar, lisans tadil bedeli olarak alınır. Bu hüküm, kısmi işletmede olan üretim tesisleri için işletmede olmayan ve süre uzatımına konu olan kurulu güç miktarı, kapasite artışları bakımından da kapasite artış miktarı dikkate alınarak uygulanır. Önlisans süresinin uzatılmasına ilişkin tadillerde önlisans alma bedelinin tamamı tadil bedeli olarak alınır.

(10) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Değerlendirmeye alınmış olan önlisans ve lisans başvuruları ile anılan önlisans ve lisansların tadil başvurularının reddedilmesi veya söz konusu başvurulardan vazgeçilmesi halinde, Kuruma ödenmiş olan önlisansveya lisans alma bedelleri ile tadil bedelleri iade edilmez.

(11) (Ek fıkra: RG-23/12/2015-29571) Lisansının sona erdirilmesi talebi uygun bulunan tüzel kişi, ikinci fıkra kapsamında ödenmesi gereken yıllık lisans bedelinin ödendiğine ilişkin belgeyi, ilgili Kurul kararında belirtilen süre içerisinde Kuruma sunmakla yükümlüdür.

(12) (Ek fıkra: RG-23/12/2015-29571) Mevzuatın değişikliklerinin ve mevzuat uygulamalarının gerektirdiği tadiller için önlisans ve lisans tadil bedeli alınmaz.

(13) (Ek: RG-24/2/2017-29989) Önlisans veya lisans alma bedelleri ile tadil bedellerinde, başvuruya ilişkin bilgi ve belgelerin tam ve eksiksiz olarak Kuruma sunulduğu tarihte geçerli bedeller esas alınır.

(14) (Ek: RG-9/7/2019-30826) Bir tüzel kişinin sahibi olduğu önlisanslarda ve/veya lisanslarda yer alan ortak hükümlere ilişkin tadil talepleri için aynı başvuruda olması kaydıyla tek lisans tadil bedeli alınır.

(15) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ Birleşik yenilenebilir elektrik üretim tesisi ile birleşik elektrik üretim tesisi için lisans bedelleri ana kaynak ve yardımcı kaynak kurulu güçleri toplanarak ana kaynak üzerinden birlikte değerlendirilir.

(16) (Ek: RG-14/5/2020-31127) 57 nci maddenin ikinci fıkrası kapsamında; onay alınması gerektiği halde onay alınmadan gerçekleştirilen ya da onay verilen veya onaya tabi olmayan ortaklık yapısı değişiklikleri kapsamında yapılması gereken lisans tadil başvurularının; onay alınması gerektiği halde onay alınmadan gerçekleştirilen ortaklık yapısı değişiklikleri için değişikliğin gerçekleştiği takvim yılı içinde, diğerleri için ilgili hükümde belirlenen sürelerin bittiği takvim yılı içinde başvuru yapılması halinde tadil bedeli üç kat, sonraki her bir takvim yılı için ilave bir kat olarak uygulanır. (Ek cümle: RG-9/5/2021-31479) 57 nci maddenin birinci ve ikinci fıkraları kapsamında; pay değişikliklerine ilişkin bildirim yükümlülüğünün belirlenen süre içerisinde yerine getirilmemesi halinde de söz konusu tadil bedeli kadar bir bedel uygulanır.

(17) (Ek: RG-14/5/2020-31127) 59 uncu maddenin onuncu fıkrası kapsamında ilgili tüzel kişinin kendisine tanınan süre içerisinde birleşme veya bölünme işlemini tamamlaması ancak yükümlülüklerini süresi içinde tamamlamaması halinde lisans alma bedeli bir katı artırılarak uygulanır.

(18) (Ek: RG-19/11/2022-32018) Depolamalı elektrik üretim tesislerinde; önlisans süresinin uzatılması ile üretim lisanslarında tesis tamamlanma süresinin uzatılması kapsamındaki tadillerde lisans tadil bedellerinin belirlenmesinde, üretim tesisinin toplam mekanik kurulu gücü ile elektrik depolama ünitesi kurulu gücü toplanarak birlikte değerlendirilir. 

(19) (Ek: RG-19/11/2022-32018) (Değişik ibare: RG-17/12/2024-32755) Tedarik lisansı veya toplayıcı lisansına eklenecek her bir müstakil elektrik depolama tesisi için ayrı tadil bedeli alınır.

(20) (Ek: RG-17/12/2024-32755) Tedarik lisansı sahibi tüzel kişilerin elektrik piyasasında toplayıcılık faaliyeti yürütmek üzere Kuruma yapmış oldukları lisans tadil başvurusu kapsamında, içerisinde bulunulan yıl itibarıyla geçerli olan toplayıcı lisansı alma bedeli kadar tutar, lisans tadil bedeli olarak alınır.

(21) (Ek: RG-17/12/2024-32755) Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında gerekli olan kararın alınması ile ilgili olarak;

a) 17 nci maddenin ikinci fıkrası gereği doksan gün içerisinde ilgili kuruma başvuru yapılmadığının tespiti halinde, ilgili tüzel kişiden tadil bedelinin üç katı kadar bir bedel alınır.

b) 24 üncü madde kapsamında yapılacak tadil işlemleri gereği kırk beş gün içerisinde ilgili kuruma başvuru yapılmadığının tespiti halinde, lisans tadil bedeli üç kat olarak uygulanır.

Hesapların ayrıştırılması ve çapraz sübvansiyon yasağı

MADDE 44 –

(1) Tarifesi düzenlemeye tabi faaliyet gösteren tüzel kişiler;

a) Tarifesi düzenlemeye tabi her faaliyet ve bu faaliyetin lisansı kapsamında sınırlandığı her bölge için,

b) Piyasa faaliyeti ile birlikte yürütülmesi verimlilik artışı sağlayacak nitelikteki piyasa dışı bir faaliyetin yürütülmesi halinde, piyasa dışı faaliyet için,

ayrı hesap ve kayıt tutmakla yükümlüdür.

(2) Görevli tedarik şirketi, perakende satış faaliyeti ile perakende satış hizmeti için ayrı hesap tutar ve bu hesaplar arasında çapraz sübvansiyon yapamaz.

(3) Görevli tedarik şirketi, hesaplarını Kurul tarafından onaylanan Elektrik Dağıtım Sektörü Düzenleyici Hesap Planına uygun olarak tutmakla yükümlüdür.

(4) Tarifesi düzenlemeye tabi faaliyet yürüten lisans sahibi;

a) Müessesesi, bağlı ortaklığı, iştiraki veya ortağının kendisi ile,

b) Aynı holding ya da şirketler topluluğu çatısı altında yer alan başka bir şirketle,

c) Piyasa faaliyetleri arasında,

ç) Piyasa faaliyetleri ile piyasa dışı faaliyetleri arasında,

çapraz sübvansiyon tesis edemez.

Teminatın iadesi ve irat kaydedilmesi

MADDE 45 –

(Başlığıyla Birlikte Değişik: RG-23/12/2015-29571) 

(1) Önlisans başvurularında, 12 nci madde kapsamında Kuruma sunulan teminat,

a) (Değişik: RG-15/12/2017-30271) Aşağıdaki hallerde ilgili tüzel kişiye iade edilir:

1) (b) bendinin (6) numaralı alt bendi hükmü saklı kalmak üzere, önlisans başvurusundan vazgeçilmesi veya önlisans başvurusunun reddedilmesi.

2) Önlisansın, önlisans sahibi tüzel kişiden kaynaklanmayan bir nedenle sona ermesi veya erdirilmesi.

b) Aşağıdaki hallerde irat kaydedilir:

1) Önlisans sahibinin 20 nci maddede belirtilen süre içerisinde üretim lisansı başvurusunda bulunmaması.

2) Önlisans sahibinin, önlisans süresinde yerine getirmesi gereken yükümlülüklerini süresi içerisinde yerine getirmemesi.

3) Bu fıkranın (a) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen durumlar dışında, önlisansın, önlisans sahibi tüzel kişinin talebiyle sona ermesi veya Kurul kararıyla iptal edilmesi.

4) 21 inci madde kapsamında lisans başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesi.

5) Lisans başvurusu değerlendirmeye alındıktan sonra başvurudan vazgeçilmesi veya mücbir sebep halleri ile başvuru sahibinden kaynaklanmayan haklı sebepler dışında bir sebeple başvurunun reddedilmesi.

6) Rüzgar ve güneş enerjisine dayalı önlisans başvurularında TEİAŞ tarafından yapılan yarışma sonucunda bağlantı hakkını elde eden tüzel kişilerin mücbir sebep halleri ile başvuru sahibinden kaynaklanmayan haklı sebepler dışında bir sebeple önlisans başvurusundan vazgeçmesi veya önlisans başvurusunun reddedilmesi.

7) (Ek: RG-24/2/2017-29989) YEKA için verilen önlisansın mücbir sebep halleri dışında sona erdirilmesi veya Kurul Kararı ile iptal edilmesi.

(2) Lisans başvurularında, 20 nci madde kapsamında Kuruma sunulan teminat aşağıdaki hallerde iade edilir:

a) Lisans başvurusundan vazgeçilmesi veya başvurunun reddedilmesi halinde.

b) Lisansa konu üretim tesisinin;

1) Tamamının geçici kabulünün yapıldığının tevsiki halinde,

2) Geçici kabulü yapılmayan kısım için 20 nci madde uyarınca belirlenen tutarda yeni teminatın Kuruma sunulması kaydıyla, kısmi geçici kabulünün yapıldığının tevsiki halinde.

(3) (Değişik: RG-24/2/2017-29989) Üretim lisansları ile ilgili olarak, 20 nci madde kapsamında Kuruma sunulan teminat, mücbir sebep halleri ile lisans sahibinden kaynaklanmayan haklı sebepler dışında;

a) Üretim tesisinin lisansta belirlenen inşaat süresi içerisinde kurulmaması,

b) Üretim tesisinin kalan süre içerisinde kurulamayacağının tespit edilmesi,

c) Lisansın, üretim tesisinin geçici kabulü yapılmadan önce herhangi bir nedenle iptal edilmesi,

d) (Ek: RG-19/11/2022-32018) Depolamalı elektrik üretim tesislerinde, kurulması taahhüt edilen elektrik depolama ünitesinin lisansında belirlenen sürede kurulmaması veya kalan süre içerisinde kurulamayacağının tespit edilmesi,

halinde irat kaydedilir. Bu fıkra hükümleri YEKA için verilen üretim lisansları bakımından sadece mücbir sebep halleri dikkate alınarak uygulanır.

(4) Önlisans veya lisansa derç edilmiş bulunan kurulu gücün düşürülmesi suretiyle önlisans veya lisansın tadil edilmesinin talep edilmesi halinde;

a) Tadil talebinin gerekçesinin mücbir sebep ya da gerekçeleri Kurul tarafından uygun bulunan haller kapsamında bulunması durumunda, tadil sonucunda önlisans veya lisansa derç edilecek kurulu güce karşılık gelen tutarda yeni teminatın Kuruma sunulması kaydı ile mevcut teminat iade edilir.

b) (a) bendinde belirtilen haller dışında, Kuruma sunulmuş bulunan teminat önlisans süresince veya üretim tesisinin geçici kabulü yapılıncaya kadar iade edilmez.

(5) (Ek: RG-24/2/2017-29989) YEKA için verilen önlisans veya üretim lisansına derç edilmiş kurulu gücün düşürülmesi suretiyle önlisansveya üretim lisansının tadil edilmesinin talep edilmesi halinde, tadil talebinin gerekçesinin mücbir sebepler kapsamında bulunması durumunda, tadil sonucunda önlisans veya üretim lisansına derç edilecek kurulu güce karşılık gelen tutarda yeni teminatın Kuruma sunulması kaydı ile mevcut teminat iade edilir. Bunun dışındaki hallerde teminatın kurulu güç düşümüne konu kısmı irat kaydedilir. YEKA için verilen önlisans ve üretim lisansları için dördüncü fıkra hükümleri uygulanmaz.

(6) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽¹⁾ Birleşik elektrik üretim tesisi ile birleşik yenilenebilir elektrik üretim tesisinde yardımcı kaynağa dayalı olarak kurulan ünitenin, ana kaynağa dayalı ünite işletmeye geçmeden önce işletmeye geçmesi halinde; yardımcı kaynağa dayalı ünite için Kuruma sunulan teminat, ana kaynağa dayalı ünite işletmeye geçinceye kadar iade edilmez.

(7) (Ek: RG-19/11/2022-32018) Depolamalı elektrik üretim tesisi için önlisans başvuru aşamasında Kuruma sunulan teminat, lisans alınıncaya kadar iade edilmez. Depolamalı elektrik üretim tesisinin elektrik depolama ünitesine ilişkin lisans başvurusunda sunulan teminat, söz konusu elektrik depolama ünitesinin tamamı işletmeye geçinceye kadar iade edilmez.

Kamulaştırma, irtifak hakkı tesisi, kullanma izni veya kiralama

MADDE 46 –

(Değişik: RG-9/5/2021-31479) 

(1) Önlisans ve üretim lisansı sahibi özel hukuk tüzel kişisi, faaliyetiyle doğrudan ilgili olarak;

a) Kamulaştırma işlemleri,

b) İrtifak hakkı tesisi,

c) Kullanma izni,

ç) Kiralama yapılması,

d) Hazineye ait taşınmazlar dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazların devir kararının alınması,

e) Mera tahsis amacı değişikliği,

talebiyle Kuruma başvurabilir. YEKA için verilen önlisans ve üretim lisanslarında YEKA Yönetmeliği kapsamında kurulacak fabrika, AR-GE tesisleri ve benzeri için bu fıkra kapsamında talepte bulunulamaz.

(2) (Değişik: RG-19/11/2022-32018) Depolamalı elektrik üretim tesisi bünyesinde kurulan elektrik depolama ünitesi ile üretim tesisine bütünleşik elektrik depolama üniteleri dahil, elektrik piyasasında üretim faaliyetinde bulunan önlisans veya lisans sahibi özel hukuk tüzel kişilerinin, önlisans ve lisansa konu faaliyetleri için gerekli olan ve kişilerin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazlara ilişkin kamulaştırma talepleri Kurum tarafından değerlendirilir ve uygun görülmesi hâlinde Kurul tarafından karar alınır. Söz konusu karar çerçevesinde gerekli kamulaştırma işlemleri Kanunun 19 uncu maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde sonuçlandırılır. Müstakil elektrik depolama tesisleri ile bu tesislerin bağlantısına ilişkin tesisler için arazi edinimi veya kullanım hakkı tesisine ilişkin Kanunun 19 uncu maddesi hükümleri uygulanmaz.

Tesis varlıklarını teminat altına alma zorunluluğu

MADDE 47 –

(1) Lisans sahibi tüzel kişiler, gerçekleştirdikleri faaliyet ile ilgili tesis varlıklarını faaliyet türlerine göre muhtemel risklere karşı korumak amacıyla teminat altına almakla yükümlüdür.

(2) Bu kapsamda lisans sahibi tüzel kişilerin üretim, iletim ve dağıtım tesislerini; doğal afetler, yangın, kaza, hırsızlık, üçüncü şahıslara karşı mali sorumluluk, terör ve sabotaj tehlikelerine karşı teminat altına almaları zorunludur.

(3) Teminat uygulaması;

a) Elektrik iletim tesisleri için TEİAŞ,

b) Elektrik dağıtım tesisleri için TEDAŞ,

c) EÜAŞ bünyesindeki üretim tesisleri, Bağlı Ortaklıklar ile EÜAŞ’ın işletme hakkı devri yoluyla devrettiği üretim tesisleri için EÜAŞ,

tarafından ayrı ayrı hazırlanan ve Kurul tarafından onaylanan usul ve esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir. Hazırlanan usul ve esaslarda teminat altına alma şekli, uygulanacak teminat bedeli, muafiyet gibi maliyete etki edecek unsurlara yer verilir.

(4) Lisans sahibi tüzel kişiler diğer tehlikeleri de teminat altına alabilirler. Tarifeleri düzenlemeye tabi tüzel kişilerin, ikinci fıkrada belirtilen tehlikeler dışındaki tehlikeleri teminat altına almalarından kaynaklanan maliyetleri tarifelere yansıtabilmeleri Kurul onayıyla mümkündür.

(5) Uluslararası anlaşmalar kapsamında kurulan üretim tesisleri için, ilgili anlaşmada söz konusu tesisin teminat altına alınmasının öngörülmüş olması halinde, bu madde hükmü söz konusu tesislere uygulanmaz.

Hizmet alımı

MADDE 48 –

(1) Lisans sahibi tüzel kişiler, lisansları kapsamındaki faaliyetlerle ilgili olarak hizmet alımı yapabilirler.

(2) Dağıtım şirketleri, lisansları kapsamındaki faaliyetlerle ilgili olarak;

a) Kanunun 23 üncü maddesi çerçevesinde, her yıl, takip eden beş yıl için ve takip eden on yıl için olmak üzere sistemlerine bağlanabilecek bölgesel üretim tesisi kapasitelerinin belirlenmesi,

b) (Değişik: RG-23/12/2015-29571) SCADA’nın işletilmesi ile ilgili mevzuat uyarınca proje onayı ve kabul işlemleri, üretim ve tüketim tesislerinin dağıtım sistemine bağlantısı ile ilgili görüşlerin verilmesi ve 21/12/2012 tarihli ve 28504 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi,

c) Yapım işleri ile mal ve hizmet alımı işlerinde, ihale dokümanlarının hazırlanması ve tekliflerin değerlendirilmesi gibi yüklenici ve/veya tedarikçi ile sözleşme imzalanmasına kadar olan sürece ilişkin işlemlerin yapılması,

ç) Tüketicilere yönelik çağrı hizmetleri (Ek ibare: RG-10/3/2022-31774) ve tahsilat işlemleri dışında, (Değişik ibare: RG-10/3/2022-31774) kullanıcı hizmetleri merkezlerinin iş ve işlemleri,

konularında hizmet alımı yapamaz.

(3) (Değişik fıkra: RG-23/12/2015-29571) Görevli tedarik şirketleri;

a) Faturalandırma ve tahsilat işlemleri ile tüketici hizmetleri merkezlerinin tüketicilere yönelik çağrı hizmetleri için,

b) Nüfusu elli binin altında olan ilçelerde tüketici hizmetleri merkezlerinin tüm faaliyetleri için,

hizmet alımı yapabilirler. Görevli tedarik şirketleri hizmet alımına ilişkin uygulamasını, her yıl, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan nüfus sayılarını esas alarak takip eden yılın sonuna kadar bu fıkra hükmüne uygun hale getirir.

 (4) Dağıtım şirketleri ile görevli tedarik şirketleri, bu madde kapsamındaki hizmet alımlarını dağıtım ve perakende satış faaliyetlerinin hukuki ayrıştırması çerçevesinde belirlenen ve bu Yönetmelik ile ilgili diğer mevzuatta yer alan düzenlemelere aykırı olmamak koşuluyla yapabilirler.

(5) Bu madde kapsamında düzenlenen hizmet alımı, ilgili lisans sahibi tüzel kişinin lisanstan kaynaklanan yükümlülüklerinin devri anlamına gelmez.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Diğer Hükümler

Görüş talebi

MADDE 49 –

(1) İlgili mevzuatın uygulanmasında ortaya çıkan belirsizliklerin ya da yorum farklılıklarının giderilmesi amacıyla Kuruma başvurulabilir.

Piyasa kısıtı

MADDE 50 –

(1) Herhangi bir gerçek veya özel sektör tüzel kişisinin kontrol ettiği üretim şirketleri aracılığıyla üretebileceği toplam elektrik enerjisi üretim miktarı, bir önceki yıla ait yayımlanmış Türkiye toplam elektrik enerjisi üretim miktarının yüzde yirmisini geçemez.

(2) (Değişik fıkra: RG-23/12/2015-29571) Tedarik lisansı sahibi özel sektör tüzel kişilerinin, üretim lisansı sahibi tüzel kişilerden, ithalat faaliyetinde bulunan diğer tedarik lisansı sahibi tüzel kişilerden ve ithalat kapsamında satın alacağı elektrik enerjisi miktarı toplamı, bir önceki yıl ülke içerisinde tüketilen elektrik enerjisi miktarının yüzde yirmisini geçemez. Ayrıca, söz konusu özel sektör tüzel kişilerinin nihai tüketiciye satışını gerçekleştireceği elektrik enerjisi miktarı da bir önceki yıl ülke içerisinde tüketilen elektrik enerjisi miktarının yüzde yirmisini geçemez. Ancak görevli tedarik şirketinin lisanssız elektrik üretimine ilişkin ilgili mevzuat kapsamında satın almakla yükümlü olduğu enerji miktarı, bu oranların hesabında dikkate alınmaz. 

(3) Kanunun geçici 7 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamındaki lisans sahipleri, bir takvim yılı içinde lisanslarına kayıtlı olan yıllık elektrik enerjisi üretim miktarının en fazla yüzde yirmisini piyasada satabilir. Arz güvenliği açısından ihtiyaç duyulacak hâllere münhasır olmak üzere, bu oran Bakanlık görüşü alınarak Kurul tarafından artırılabilir. Ancak bu fıkra kapsamında lisans verilen tüzel kişilerden yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretimi yapan tüzel kişilerce dengeleme ve/veya acil durumların giderilmesi amaçlı yük alma ve yük atma talimatları sonucu sisteme verilen fazla ve üretilmeyen eksik elektrik enerjisi miktarları, söz konusu oranın hesabında dikkate alınmaz.

Dolaylı pay sahipliği

MADDE 51 –

(1) Ortaklık yapısında en az bir tüzel kişi ortağın varlığı halinde dolaylı pay sahipliği ilişkisine bakılır. Dolaylı pay sahipliğinin tespitinde aşağıdaki esaslar uygulanır;

a) Bir tüzel kişinin dolaylı pay sahipliği oranının tespitinde söz konusu tüzel kişinin beyanı esas alınır.

b) Bir gerçek kişiye ait dolaylı pay sahipliğinin belirlenmesinde, bu gerçek kişi ile eşi ve çocuklarına veya bu kişilerin ayrı ayrı veya birlikte sermayesini veya yönetimini kontrol ettikleri ortaklıklara ait paylar birlikte dikkate alınır. Tüzel kişiye ait dolaylı pay sahipliğinin belirlenmesinde de tüzel kişiye ait paylar ile bu kişinin sermayesini veya yönetimini kontrol ettikleri ortaklıklara ait paylar birlikte hesaplanır.

c) (Mülga: RG-14/5/2020-31127) 

(2) Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarında dolaylı pay sahipliği ilişkisi aranmaz.

Raporlama

MADDE 52 –

(1) (Mülga: RG-22/10/2016-29865) 

(2) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Üretim faaliyeti göstermek üzere lisans almış tüzel kişiler, lisanslarına dercedilen tesis toplam kurulu gücünün tamamının kabulü yapılana kadar gerçekleştirdikleri faaliyetler hakkında Kuruma her yılın Temmuz ve Ocak ayları içerisinde sırasıyla yılın ilk ve ikinci yarısındaki gerçekleşmeleri Kurumca belirlenen şekle uygun ilerleme raporunda sunmakla yükümlüdür. Söz konusu yükümlülük; lisansın verildiği tarih ile bu tarihi takip eden ilk ilerleme raporu dönemi arasının 90 günden fazla olması halinde içinde bulunulan dönemde, aksi takdirde bir sonraki dönemde başlar.

(3) (Değişik: RG-15/12/2017-30271) Kurum tarafından talep edilmesi halinde dağıtım şirketleri ile görevli tedarik şirketleri, hukuki ayrıştırma çerçevesinde bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat kapsamında öngörülen düzenlemelere uygunluk sağlamak için aldıkları tedbirleri, kanıtlayıcı bilgi ve belgeleri ile birlikte, Kurum tarafından belirlenen formata uygun olarak Kuruma bildirmekle yükümlüdür. Kurum tarafından yıl içerisinde yapılan izleme faaliyetleri ile söz konusu bildirimler birlikte değerlendirilerek, ihtiyaç olması halinde hukuki ayrıştırmanın etkin bir şekilde uygulanması için alınması gereken ek tedbirler Kurula sunulur. 

(4) (Ek fıkra: RG-23/12/2015-29571) Lisans sahibi tüzel kişiler, faaliyetlerine ilişkin Kuruma yapacakları bildirimleri 27/5/2014 tarihli ve 29012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Enerji Piyasası Bildirim Yönetmeliği hükümlerine göre yapar.

İzleme

MADDE 53 –

(1) Elektrik piyasasında faaliyet gösteren tüzel kişilerin ilgili mevzuat kapsamındaki faaliyetleri ile uygulamalarının izlenmesi Kurum tarafından yapılır. Kurum tarafından yapılacak izlemeye ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir.

İnceleme ve denetim

MADDE 54 

(1) Elektrik piyasasında faaliyet gösteren tüzel kişilerin Kanun kapsamındaki faaliyetleri ile uygulamalarının inceleme ve denetimi Kurum tarafından yapılır.

(2) Kurum, birinci fıkra kapsamındaki inceleme ve denetim yükümlülüğü ile ilgili olarak, sonuçları itibarıyla Kurum açısından bağlayıcı olmayacak ve yaptırım içermeyecek şekilde inceleme, tespit ve raporlama yapmak üzere yetkilendireceği şirketlerden ilgili mevzuata uygun bir şekilde hizmet satın alabilir.

(3) Kanun kapsamında tanımlanan elektrik dağıtım şirketlerinin ilgili mevzuat kapsamındaki faaliyetleri ile uygulamalarının periyodik inceleme ve denetimi, Bakanlık tarafından yapılır. Ancak, periyodik inceleme ve denetim dışında, Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde, Kanunun 9 uncu ve 16 ncı maddeleri çerçevesinde, dağıtım şirketlerinin ilgili mevzuat kapsamındaki faaliyetleri ile uygulamalarının inceleme ve denetimi, Kurum tarafından yapılabilir.

Gizlilik

MADDE 55 –

(1) Kurum, yayımlanması halinde önlisans veya lisans sahibinin ticari ilişkilerine zarar verebilecek bilgi veya belgeleri;

a) Adli mercilerin,

b) Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulunun,

kararları hariç olmak üzere, açıklayamaz.

(2) Önlisans veya lisans sahibi tüzel kişiler; piyasada faaliyet gösteren önlisans veya lisans sahibi diğer tüzel kişiler, bunların müşterileri veya tedarikçileri hakkında, piyasa faaliyetleri veya başka bir yolla sahip oldukları ve açıklandığı takdirde ticari ilişkilere zarar verebilecek;

a) Gizli rekabet bilgileri,

b) Ticari sırlar,

gibi bilgileri gizli tutmak ve kendi iştirakleri ve/veya hissedarları olan tüzel kişiler dahil, üçüncü şahıslara açıklamamakla yükümlüdür.

(3) Lisansı sona eren veya lisansı iptal edilen bir tüzel kişi, ticari ilişkileri nedeniyle elde etmiş olduğu diğer tüzel kişilere ait ikinci fıkra kapsamındaki bilgileri, beş yıl süreyle gizli tutmakla yükümlüdür.

Anlaşmazlıkların çözümü

MADDE 56 –

(1) TEİAŞ ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler ile ilgili tüzel kişilerin, bağlantı ve sistem kullanım anlaşması hükümlerinin uygulanması veya anlaşma hükümlerinde yapılacak değişiklikler üzerinde mutabakata varamamaları halinde oluşan ihtilafların çözümü için öncelikle Kuruma başvuruda bulunabilirler. Söz konusu başvuru, Kurul tarafından ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda ve başvuru tarihinden itibaren altmış gün içerisinde sonuçlandırılır.

(2) Bir acil durum bildiriminde, TEİAŞ’ın piyasa işleyişine acil durumun gerektirdiğinden daha fazla müdahale ettiği ve/veya alınan önlemleri gereğinden daha fazla süreyle uyguladığını ileri süren lisans sahibi bir tüzel kişi öncelikle TEİAŞ’a başvuruda bulunur. TEİAŞ’a yapılan başvuruya otuz gün içerisinde cevap verilmemesi veya verilen cevabın söz konusu şikayetleri gidermemesi durumunda tüzel kişi Kuruma başvurabilir.

(3) Kurul, Mevcut Sözleşmelere ilişkin olarak, Kanun hükümleri uyarınca rekabetçi piyasaya geçişi kolaylaştıracak hususlarda, taraflarca değerlendirilmek üzere değişiklik önerilerinde bulunabilir ve mevcut sözleşmelerin ihtilafların halline ilişkin hükümlerini ihlal etmemek kaydıyla, bu sözleşmelere ilişkin herhangi bir resmi ihtilaf halli sürecinin başlatılmasından önce, ihtilafların halli için arabuluculuk yapabilir.

(4) (Ek: RG-17/12/2024-32755) Toplayıcılık faaliyeti kapsamında, toplayıcı lisansı sahibi veya tedarik lisansı sahibi tüzel kişiler ile söz konusu tüzel kişilerin portföylerinde yer alan şebeke kullanıcıları arasında doğan anlaşmazlıklar, özel hukuk hükümleri çerçevesinde çözüme kavuşturulur.

Pay devirleri

MADDE 57 –

(1) (Değişik: RG-15/12/2017-30271) Lisans alınıncaya kadar veraset ve iflas nedenleri dışında önlisans sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısının doğrudan veya dolaylı olarak değişmesi, paylarının devri veya payların devri sonucunu doğuracak iş ve işlemler yapılamaz. Bu hüküm;

a) Halka açık olan payları ile sınırlı olmak üzere, halka açık tüzel kişilere ve halka açık tüzel kişi ortağı bulunan tüzel kişinin, söz konusu ortağının halka açık olan paylarından kaynaklanan ortaklık yapısı değişikliklerine,

b) Uluslararası antlaşmalar kapsamında kurulması öngörülen tesisler için önlisans verilen tüzel kişilere,

c) (Değişik: RG: 25/07/2025 32966) Önlisans sahibi bir tüzel kişinin ortaklık yapısında, yurt dışında kurulmuş olan ortakların ortaklık yapılarında kontrol değişikliği oluşturmayacak şekilde gerçekleşen dolaylı pay sahipliği değişikliklerine,

ç) Önlisans sahibi tüzel kişi ile bu tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı tüzel kişi ortaklarının paylarının halka arz edilmesi kapsamında, söz konusu önlisans sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısında oluşacak doğrudan veya dolaylı ortaklık yapısı değişikliklerine,

d) (Değişik: RG: 25/07/2025 32966) Pay sahiplerinin rüçhan haklarının kullanımına bağlı olarak önlisans sahibi tüzel kişinin mevcut ortakları arasında oluşan pay değişiklikleri sebebiyle, söz konusu önlisans sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısında kontrol değişikliği oluşturmayacak şekilde gerçekleşen doğrudan veya dolaylı ortaklık yapısı değişikliklerine,

e) Önlisans sahibi tüzel kişinin önlisansına derç edilmiş tüm dolaylı pay sahiplerinin pay oranları değişmeksizin doğrudan ortak haline gelmesi sonucunu doğuran değişiklikler ile tüm doğrudan pay sahiplerinin pay oranları değişmeksizin dolaylı pay sahibi haline gelmesi sonucunu doğuran değişikliklere,

f) Özelleştirme programında yer alan önlisans sahibi tüzel kişinin kamu uhdesindeki paylarının satış veya devri nedeniyle ilgili önlisans sahibi tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı ortaklık yapısında oluşan değişikliklere,

g) (Değişik: RG-19/11/2022-32018) Önlisans sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısında kontrol değişikliği oluşturmayacak şekilde yapılan doğrudan veya dolaylı pay değişikliklerine,

ğ) Sermayesinin yarısından fazlası doğrudan veya dolaylı olarak kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan önlisans sahibi tüzel kişilerin ortaklık yapısında, kamu kurum ve kuruluşu niteliğini haiz ortak dışında yeni ortak alınmamak kaydıyla, sermaye artışı ve/veya ortakların değişmesinden kaynaklanan doğrudan veya dolaylı ortaklık yapısı değişikliklerine,

h) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri kapsamında, önlisans sahibi tüzel kişi ile bu tüzel kişinin doğrudan ve dolaylı tüzel kişi ortaklarının kendi paylarını iktisap etmesi sonucu, söz konusu önlisans sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısında gerçekleşen doğrudan veya dolaylı ortaklık yapısı değişikliklerine,

ı) Yurt dışında kurulmuş tüzel kişilerce veya bu tüzel kişilerce kontrol edilen ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında kurulmuş tüzel kişiler tarafından, yurt dışı kaynak kullanılması suretiyle önlisans sahibi tüzel kişilikte gerçekleştirilen doğrudan veya dolaylı pay edinimlerine,

i) Önlisans sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısında doğrudan veya dolaylı paya sahip olan ve eşler ile aralarında birinci derece kan hısımlığı bulunan gerçek kişiler arasında yapılan pay devirleri sonucunda söz konusu önlisans sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısında gerçekleşen doğrudan veya dolaylı ortaklık yapısı değişikliklerine,

j) Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından yönetimine el konulan önlisans sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısında gerçekleşen doğrudan veya dolaylı ortaklık yapısı değişikliklerine,

k) (Ek: RG-16/2/2019-30688) YEKA için verilen önlisanslarda önlisans sahibi tüzel kişinin doğrudan ve/veya dolaylı ortaklık yapısı değişikliklerine,

uygulanmaz. (Ek cümleler: RG-17/8/2024-32635) (Değişik cümle: RG-10/10/2024-32688) Ancak (a), (b), (ç), (f), (j) ve (k) bentleri haricinde diğer bentlerde yapılması planlanan doğrudan pay değişiklikleri ile %10 ve üzeri dolaylı ortaklık yapısı değişiklikleri, her defasında Kurul onayına tabidir. Bu kapsamda Kurul onayı alınmadan ortaklık yapısı değişikliği yapılması halinde söz konusu önlisans, Kanunun 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde iptal edilir. (Ek cümle: RG-9/5/2021-31479) Bu fıkra kapsamındaki değişikliklerin, gerçekleştirildiği tarihten itibaren altı ay içerisinde EPDK Başvuru Sistemi üzerinden Kuruma bildirilmesi zorunludur.

(2) (Değişik: RG-9/5/2021-31479) Tarifesi düzenlemeye tabi faaliyet yürüten lisans sahibi tüzel kişiler için (Ek ibare: RG-17/12/2024-32755) veraset işlemleri dışında; sermayesinin yüzde on veya daha fazlasını temsil eden payların, halka açık şirketlerde ise yüzde beş veya daha fazlasını temsil eden payların, doğrudan veya dolaylı olarak bir gerçek veya tüzel kişi tarafından edinilmesi ile yukarıda belirtilen sermaye payı değişikliklerinden bağımsız olarak tüzel kişinin ortaklık yapısında kontrolün değişmesi sonucunu veren pay devirleri veya bu sonucu doğuran diğer işlemler ile söz konusu lisans sahibi tüzel kişilerin payları üzerinde rehin tesis edilmesi ile bu tüzel kişilere ilişkin hesap rehni tesis (Değişik ibare: RG-19/11/2022-32018) edilmesi ile kefalet verilmesi her defasında Kurulun onayına tabidir. Piyasa işletim lisansı sahibi tüzel kişilerin ortaklık yapılarında, yukarıda belirtilen sermaye payı değişikliklerinden bağımsız olarak, ayrıca, tüzel kişinin sermayesinin yüzde dört ve üzerini temsil eden doğrudan pay değişiklikleri Kurulun (Değişik ibare: RG-14/10/2023-32339) onayına tabi olup yüzde dördün altını temsil eden doğrudan pay değişikliklerinin ise değişikliklerin gerçekleştirildiği tarihten itibaren bir ay içerisinde EPDK Başvuru Sistemi üzerinden Kuruma bildirilmesi zorunludur. Ancak rüçhan hakkının kullanımına bağlı olarak ortaya çıkan ve kontrol yapısını değiştirmeyen doğrudan veya dolaylı pay değişiklikleri, onaya tabi değildir. Onay verildiği tarihten itibaren altı ay içerisinde, pay devri tamamlanmadığı takdirde, verilen onay geçersiz olur. Pay devrinin tamamlanma tarihinden itibaren üç ay içerisinde lisans tadil talebinde bulunulması zorunludur. Bu fıkra hükmü halka açık olan payları ile sınırlı olmak üzere, halka açık tüzel kişilere ve halka açık tüzel kişi ortağı bulunan tüzel kişinin, söz konusu ortağının halka açık olan paylarından kaynaklanan ortaklık yapısı değişikliklerine uygulanmaz. Bu fıkra kapsamında onay alınmasını gerektirmeyen diğer değişikliklerin Kuruma bildirilmesi ve bu değişiklikler için gerekmesi halinde, değişiklik tarihinden itibaren altı ay içerisinde lisans tadil talebinde bulunulması zorunludur. (Değişik ibare: RG-10/3/2022-31774) Tarifesi düzenlemeye tabi olmayan lisans sahibi tüzel kişiler için; bu fıkra kapsamındaki değişikliklerin, gerçekleştirildiği tarihten itibaren altı ay içerisinde EPDK Başvuru Sistemi üzerinden Kuruma bildirilmesi zorunludur.

(3) Onay, payı devralan gerçek veya tüzel kişinin, lisans başvurusu sırasında tüzel kişinin ortakları için aranan şartları taşıması kaydıyla verilir.

(4) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) Pay devri için yapılacak başvurular, “Önlisans ve Lisans İşlemleri ile İlgili Başvurulara İlişkin Usul ve Esaslar” uyarınca sunulması gereken bilgi ve belgelerin EPDK Başvuru Sistemi üzerinden Kuruma sunulması suretiyle yapılır. 

(5) Kurum, onay için değerlendirme sırasında ihtiyaç duyacağı ilave bilgi ve belgeleri pay devrine taraf olan gerçek veya tüzel kişilerden isteyebilir.

(6) Yabancı uyruklu kişiler için bu madde hükümleri kıyasen uygulanır.

(7) (Ek: RG-24/2/2017-29989) (Mülga: RG-9/5/2021-31479) 

(8) (Ek: RG-15/12/2017-30271) (Mülga: RG-9/5/2021-31479)

Bildirimler

MADDE 58 –

(1) Kurumca bu Yönetmeliğe göre yapılacak her türlü tebligat hakkında 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır, ancak ilanen yapılacak tebligatlar Resmî Gazete’de yayımlanır.

Birleşme ve bölünme

MADDE 59 –

(1) (Değişik fıkra: RG-23/12/2015-29571) Lisans sahibinin kendi veya diğer bir tüzel kişi bünyesinde tüm aktif ve pasifleri ile birlikte birleşmek istemesi halinde, birleşme işlemi hakkında, birleşme işlemi gerçekleşmeden önce, Kurul onayı alınması zorunludur.

(2) Lisans sahibi bir tüzel kişinin tam veya kısmi olarak bölünmek istemesi halinde, bölünme işlemi hakkında, bölünme işlemi gerçekleşmeden önce, Kurul onayı alınması zorunludur.

(3) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) Birleşme ve bölünmeye ilişkin başvurular, “Önlisans ve Lisans İşlemleri ile İlgili Başvurulara İlişkin Usul ve Esaslar” uyarınca sunulması gereken bilgi ve belgelerin EPDK Başvuru Sistemi üzerinden Kuruma sunulması suretiyle yapılır. 

(4) Birleşme veya bölünme sözleşmesi taslağı, tüketicilerin hak ve alacaklarını ihlal eden hükümler ile lisans sahibi tüzel kişinin yükümlülüklerini kaldıran hükümler içeremez. Birleşme veya bölünme sözleşmesi taslağında, asgari olarak, birleşme veya bölünme sonrası hangi tüzel kişi ya da kişilerin hükmi şahsiyetinin sona ereceğine yer verilir.

(5) Birleşme veya bölünme izni için Kuruma yapılan başvurularda aşağıdaki bilgi ve belgeler istenir;

a) Birleşme veya bölünme sözleşmesi taslağı,

b) (Değişik: RG-9/7/2019-30826) Birleşme veya bölünme hakkında tüzel kişilerin yönetim kurullarından alınmış karar örnekleri,

c) Devralan tüzel kişinin birleşme veya bölünme sonrası esas sözleşme taslağı,

ç) Birleşme veya bölünmeden beklenen amaçları değerlendiren bir rapor.

d) (Ek: RG-24/2/2017-29989) YEKA için verilen üretim lisanslarında lisans kapsamındaki üretim tesisi işletmeye geçene kadar Bakanlıktan alınacak yazılı onay.

(6) Devralan tüzel kişinin birleşme veya bölünme sonrası oluşan sermayesinin, bu Yönetmelikte öngörülen sermaye koşulunu sağlaması zorunludur.

(7) (Değişik: RG-10/3/2022-31774) İzin verildiği tarihten itibaren altı aydan az olmamak üzere Kurul tarafından belirlenen süre içerisinde, birleşme veya bölünme işlemi tamamlanmadığı takdirde, verilen izin geçersiz olur. Bu durumda, Kurul kararı ile yeniden izin almaksızın birleşme ve bölünme işlemlerine devam olunamaz.

(8) Kurul onayı, bu Yönetmelik kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi kaydıyla verilir.

(9) Birleştirme veya bölünme işlemine onay verilmesine ilişkin Kurul kararı, ilgili kurum veya kuruluşlara bildirilir. 

(10) (Ek fıkra: RG-23/12/2015-29571) (Değişik: RG-14/5/2020-31127) Birleşme veya bölünmeye onay verilmesi kararında herhangi bir yükümlülüğe yer verilmesi halinde söz konusu yükümlülüğün yerine getirilmesi için süre tayin edilir. Süresi içerisinde yükümlülükleri yerine getirerek lisans alma bedelini ödeyip Kuruma başvuru yapan tüzel kişiye eskisinin devamı mahiyetinde yeni lisans verilir. Yükümlülüklerin mücbir sebep halleri dışında öngörülen süre içerisinde yerine getirilememesi halinde onay işlemi süre sonunda kendiliğinden hükümsüz hale gelir. 

(11) (Ek: RG-22/10/2016-29865) DSİ tarafından yeniden yapılan havza planlamaları çerçevesinde, birden fazla projenin kotunun ve/veya sahasının kısmen veya tamamen değişmesine bağlı olarak Kurul tarafından uygun bulunması halinde, önlisans sahibi tüzel kişilerin bu madde kapsamındaki birleşme veya bölünme taleplerine izin verilebilir.

Araştırma ve geliştirme faaliyetleri

MADDE 60 –

(1) Araştırma ve geliştirme faaliyetleri yapmak isteyen tüzel kişiler,

a) 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında almış oldukları,

b) Araştırma ve geliştirme faaliyetleri için ulusal ve uluslararası kuruluşlar tarafından verilen,

c) Araştırma ve geliştirme faaliyetleri yapmak üzere 26/6/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında alınmış olan,

belgelerden biri ile yapacağı tesisin şebekeyi olumsuz etkilememesi için gerekli önlemleri alacağını ve şebekeye verilebilecek zararları tazmin edeceğini taahhüt eden belgeyi Kuruma sunar. Söz konusu faaliyet için yapılacak tesisin bağlantı görüşünün TEİAŞ ve/veya dağıtım lisansı sahibi ilgili tüzel kişi tarafından olumlu bulunması ve bu tesisten üretilecek olan elektriğin ticarete konu olmaması ve 10 MW kurulu gücü geçmemesi kaydıyla bu faaliyete Kurul kararı ile izin verilir. Kurul kararı ile verilen belgede, tesisin kurulu gücü, teknolojisi, kaynağı, faaliyet süresi gibi hususlar yer alır. (Değişik cümle: RG-17/12/2024-32755) Söz konusu faaliyetin ticarete konu edilecek olması durumunda ilgili mevzuatta belirtilen koşullar çerçevesinde lisans alınması zorunludur.

(2) (Değişik: RG-22/10/2016-29865) Kanunla kurulmuş araştırma kurumları ile 28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununda düzenlenen yüksek öğretim kurumlarının, bilimsel araştırma geliştirme ve eğitim faaliyetleri kapsamında aynı dağıtım bölgesinde olmak, kendi ihtiyaçlarını karşılamak ve azami 10 MW kurulu gücü geçmemek kaydıyla yerleşkelerinde nükleer, yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretim tesisi kurmak amacıyla tek başına kontrol ettiği anonim ya da limited şirketler vasıtasıyla yapacakları önlisans başvurularında 12 nci maddenin yedinci fıkrasının (b) ve (c) bendi hükümleri uygulanmaz. Üniversitelerin bünyesinde 26/6/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında kurulan Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin elektrik enerjisi tüketimi kendi ihtiyacı sayılır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 61 –

(1) Bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarih itibariyle, 4/8/2002 tarihli ve 24836 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

ONUNCU BÖLÜM

Geçici ve Son Hükümler

Yerleşim alanları dışında üretim tesislerinden enerji sağlanması

GEÇİCİ MADDE 1 –

(Değişik: RG-26/12/2014-29217) 

(1) Dağıtım ve perakende satış hizmetlerinin sağlanamadığı gerekçesiyle Kuruma başvuruda bulunulması halinde, yerleşim alanları dışında yer alan üretim tesislerinde, üretim faaliyetini tamamlayan ve/veya gereği olan faaliyetler ile üretim faaliyeti sonucu oluşan yan ürünlere ilişkin faaliyetlerin diğer tüzel kişiler tarafından söz konusu üretim tesislerine entegre şekilde yürütülebilmesi için üretim tesislerinden elektrik enerjisi sağlanmasına söz konusu hizmetlerin ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından sağlanabileceği tarihe kadar izin verilebilir.

Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında alınması gereken kararın sunulması

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) 4/8/2002 tarihli ve 24836 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mülga Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin geçici 40 ıncı maddesi çerçevesinde ilgili tüzel kişilere tanınan haklar saklıdır.

Güneş enerjisine dayalı başvurular

GEÇİCİ MADDE 3 –

(1) 31/12/2013 tarihine kadar iletim sistemine bağlanacak YEK Belgeli güneş enerjisine dayalı üretim tesislerinin toplam kurulu gücü 600 MW’dan fazla olamaz.

(2) 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun 6/C maddesinin beşinci fıkrası kapsamında güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kurulması için yapılan önlisans başvurularında, başvuruya konu her bir üretim tesisinin kurulu gücü 50 MW’ı geçemez.

Hukuki ayrıştırma kapsamında hizmet alımı

GEÇİCİ MADDE 4 –

(Mülga: RG-17/12/2024-32755) 

Aynı yerde faaliyette bulunmak üzere yapılan lisans başvuruları

GEÇİCİ MADDE 5 –

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce aynı yerde faaliyette bulunmak üzere yapılan ve duyuru süresi tamamlanmış, piyasada, doğal gaz piyasasında ve petrol piyasasında önlisans ve lisans başvurularının olması halinde aşağıda yer alan esaslar çerçevesinde değerlendirme yapılır:

a) Uluslararası andlaşma ile tahsisi yapılan veya yapılması öngörülen yerde veya piyasada nükleer enerjiye dayalı üretim tesisi sahası olarak Bakanlıkça çalışmalara konu edilen sahada faaliyet göstermek üzere piyasada ya da petrol veya doğal gaz piyasalarında yapılan önlisans ve lisans başvuruları her aşamada reddedilir.

b) Duyurusu yapılan önlisans başvurusuna konu yerin uluslararası andlaşma ile tahsisi yapılan veya yapılması öngörülen yer olmaması veya nükleer enerjiye dayalı üretim tesisi sahası olarak Bakanlıkça çalışmalara konu edilmemesi, ancak duyurusu yapılan önlisans başvurusuna konu yerde faaliyette bulunmak üzere, piyasada üretim faaliyeti göstermek üzere başka önlisans başvurusunun veya başvurularının bulunması ya da petrol piyasasında rafinerici ve/veya depolama lisansı başvurusunun veya başvurularının bulunması ya da doğal gaz piyasasında depolama lisansı başvurusunun veya başvurularının bulunması halinde, duyuru konusu yerde hangi başvuruya ilişkin lisanslama sürecine devam edileceği aşağıdaki usul ve esaslara göre Kurul kararıyla belirlenir;

1) Önlisans veya lisans başvurularından doğal gaz piyasasında yeraltı doğal gaz depolama, piyasada doğal gaz hariç diğer kaynak veya yakıta dayalı önlisans, doğal gaz piyasasında sıvılaştırılmış doğal gaz tesisinde yapılacak depolama, petrol piyasasında rafinerici, piyasada doğal gaza dayalı önlisans ve petrol piyasasında depolama lisansı başvurularına sırasıyla öncelik verilir.

2) (1) numaralı alt bent hükmü çerçevesinde öncelik verilen önlisans veya lisans başvurusu ya da başvuruları dışında kalan başvurular iade edilir veya reddedilir.

c) (Değişik: RG-23/12/2015-29571) Duyurusu yapılan önlisans başvurusuna konu yerde Kurul kararıyla piyasada doğal gaz hariç diğer kaynak veya yakıta dayalı üretim faaliyeti gösterilmesi yönünde karar alınması ve piyasada doğal gaz hariç diğer kaynak veya yakıta dayalı üretim faaliyeti göstermek üzere birden fazla önlisans başvurusu olması halinde, hangi başvuruya ilişkin lisanslama sürecine devam edileceği aşağıdaki usul ve esaslara göre Kurul kararıyla belirlenir:

1) Önlisans başvurusuna konu üretim tesisinin kaynağı ya da yakıt cinsi dikkate alınarak yerli kömür, ithal kömür ve yenilenebilir enerji kaynağına dayalı başvurulara sırasıyla öncelik verilir.

2) (1) numaralı alt bent hükmü kapsamında piyasada farklı yenilenebilir enerji kaynağına dayalı birden fazla başvuru olması halinde, lisanslama sürecinin devam edeceği başvurunun belirlenmesinde sırasıyla jeotermal, hidrolik, rüzgar ve güneş enerji kaynaklarına dayalı başvurulara öncelik verilir.

3) (2) numaralı alt bent hükmü çerçevesinde belirlenen ilk sıradaki başvuru dışında kalan başvurular iade edilir veya reddedilir.

ç) (Mülga: RG-23/12/2015-29571)

Tesis sahalarının değiştirilmesi

GEÇİCİ MADDE 6 –

(1) Piyasaya ilişkin yapılan başvurularla ilgili olarak, geçici 5 inci madde çerçevesinde başvurusu reddedilen tüzel kişilerden, başvurunun reddedildiğinin ilgili tüzel kişiye tebliğ edildiği tarihten itibaren otuz gün içerisinde başvuru sahibinin, başvuruya konu üretim tesisi sahasının değiştirilmesini talep etmesi ve talep edilen değişikliğin üçüncü kişilere ilişkin hak ihlaline yol açmaması halinde, yeni sahada kurulacak üretim tesisi için ilgili tüzel kişiye önlisans verilebilir.

(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce verilen üretim lisansına konu üretim tesisi sahasının değiştirilmek istenmesi ve bu durumun mücbir sebepler veya Kurul tarafından uygun bulunan haller kapsamında olduğunun tespiti durumunda, talep edilen değişikliğin üçüncü kişilere ilişkin hak ihlaline yol açmaması ve bağlantı noktasının veya bağlantı bölgesinin değişmemesi halinde, söz konusu lisansta gerekli tadiller yapılabilir.

Otoprodüktör lisanslarının üretim lisansına dönüştürülmesi

GEÇİCİ MADDE 7 –

(1) Otoprodüktör lisansı sahibi tüzel kişilere, mevcut lisanslarındaki hakları korunarak Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde resen ve lisans alma bedeli alınmaksızın üretim lisansı verilir. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra Kuruma otoprodüktör lisansı başvurusunda bulunulamaz.

Mevcut lisans başvuruları

GEÇİCİ MADDE 8 –

(1) Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Kurumca henüz sonuçlandırılmamış olan;

a) Üretim ve otoprodüktör lisansı başvuruları, önlisans başvurusu olarak değerlendirilir ve bu Yönetmelikte düzenlenen önlisans başvurularına ilişkin düzenlemeler çerçevesinde,

b) Toptan ve perakende satış lisansı başvuruları, tedarik lisansı başvurusu olarak değerlendirilir ve bu Yönetmelikte düzenlenen lisans başvurularına ilişkin düzenlemeler çerçevesinde,

sonuçlandırılır.

(2) Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle uygun bulma kararı verilmiş olan üretim lisansı başvuruları ile ilgili olarak;

a) (Danıştay Onüçüncü Dairesinin 23/3/2021 tarihli ve E.:2016/2332; K.:2021/1028 sayılı kararı ile iptal bent; Uygun bulmaya ilişkin Kurul kararında belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmesi için öngörülen süresi sona ermiş olanlardan, mücbir sebep ile Kurul tarafından uygun bulunan haller dışında kalan sebeplerle, söz konusu yükümlülüklerini süresi içerisinde tamamlamamış olan tüzel kişilerin başvuruları reddedilerek başvuru aşamasında sunulmuş olan teminatları irat kaydedilir.)

b) (Danıştay Onüçüncü Dairesinin 23/3/2021 tarihli ve E.:2016/2332; K.:2021/1028 sayılı kararı ile iptal ibare; (a) bendi kapsamındaki tüzel kişiler hariç olmak üzere, diğer) tüzel kişilerin uygun bulmaya ilişkin Kurul kararları kaldırılarak bu kişilerin başvuruları önlisans başvurusu olarak değerlendirilir ve bu Yönetmelik kapsamındaki yükümlülüklerin tamamlanması için ilgili tüzel kişilere doksan günlük süre verilir. İlgili tüzel kişinin, bu süre içerisinde de yükümlülüklerini tamamlayamaması veya başvurudan vazgeçildiğinin Kuruma yazılı olarak bildirilmesi halinde, söz konusu tüzel kişinin başvurusu Kurul kararı ile reddedilir ve ilgili başvuru kapsamında Kuruma sunulan teminat mektubu iade edilir.

(3) (Değişik fıkra: RG-23/12/2015-29571) Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, başvuru ile değerlendirme aşamasında olan üretim lisansı başvuruları, önlisans başvurusu olarak kabul edilir ve söz konusu başvurular, bu Yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılır. Önlisans başvurusunun değerlendirmesinin sonuçlandırılabilmesi için, başvuru sahibi tüzel kişinin, 15 inci maddenin ikinci fıkrası kapsamında bağlantı ve sistem kullanımı hakkındaki görüşleri kabul ve taahhüt ettiğine ilişkin belgeyi Kuruma sunma tarihinden veya söz konusu görüşleri kabul ve taahhüt etmiş sayıldığı tarihten sonra, başvuru sahibi tüzel kişiye bildirimde bulunulur. Bu bildirimde, başvuru sahibi tüzel kişiye, bildirimden itibaren doksan gün içerisinde, 12 nci maddenin beşinci fıkrası kapsamında belirlenecek olan yükümlülükleri tamamlaması koşuluyla Kurul kararıyla önlisans verileceği bildirilir. İlgili tüzel kişinin, bu süre içerisinde yükümlülüklerini tamamlayamaması veya başvurudan vazgeçildiğinin Kuruma yazılı olarak bildirilmesi halinde, söz konusu tüzel kişinin başvurusu Kurul kararı ile reddedilir ve ilgili başvuru kapsamında Kuruma sunulan teminat mektubu iade edilir.

Tedarik lisansı verilmesi

GEÇİCİ MADDE 9 –

(1) Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla toptan veya perakende satış lisansı sahibi olan tüzel kişilere, mevcut lisanslarındaki hakları korunarak resen ve bedel alınmaksızın, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Kurul kararıyla tedarik lisansı verilir.

Kamulaştırma işlemleri

GEÇİCİ MADDE 10 –

(1) Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurul tarafından kamulaştırma kararı veya 2942 sayılı Kanunun 30 uncu maddesine göre devir kararı alınmış olan elektrik üretim ve dağıtım tesisleri için gerekli olan taşınmazların kamulaştırılması ve devir işlemleri Kurum tarafından sonuçlandırılır.

Mevcut sözleşmeler kapsamındaki üretim tesisleri ile projelere lisans verilmesi

GEÇİCİ MADDE 11 –

(1) Mevcut sözleşmeler kapsamındaki üretim tesisleri ile projelere, mevcut sözleşmelerindeki hak ve yükümlülüklerle ve sözleşme süresi ile sınırlı olmak kaydıyla, mevcut üretim lisansı başvuruları esas alınarak, Kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içerisinde ve lisans alma bedeli alınmak suretiyle, ilgili mevzuat kapsamında resen üretim lisansı verilir. Bu kapsama giren tüzel kişilerden, gerekmesi halinde, lisans verilmesine esas teşkil eden bilgileri güncellemeleri istenir.

Hizmet alımına ilişkin sürenin başlangıcı

GEÇİCİ MADDE 12 –

(1) 48 inci madde kapsamında öngörülen hizmet alımına ilişkin düzenlemeler, 1/1/2014 tarihinden itibaren yürürlüğe girer.

Sisteme erişim ve sistem kullanım hakları

GEÇİCİ MADDE 13 –

(Mülga: RG-28/1/2014-28896) 

Daha önce uygun bulma kararı alınmış rüzgâr başvurularının sonuçlandırılması

GEÇİCİ MADDE 14 –

(1) Rüzgâr enerjisine dayalı üretim faaliyeti için yapılmış lisans başvurularından Kurul kararı ile lisans verilmesi uygun bulunmuş, ancak uygun bulma kararında belirtilen yükümlülüklerini yerine getiremediğinden dolayı, 2/8/2013 tarihinden önce lisans başvurusu reddedilmiş tüzel kişilerin 2/8/2013 tarihinden itibaren bir ay içinde Kuruma başvurması ve TEİAŞ veya elektrik dağıtım şirketleri tarafından uygun bağlantı görüşlerinin devam ettiğinin tevsik edilmesi hâlinde bu kapsama giren tüzel kişilerin başvuruları önlisans başvurusu olarak kabul edilir ve Kanunda belirtilen yükümlülükleri tamamlamaları koşuluyla ilgili tüzel kişilere önlisans verilir. Bu madde kapsamında başvuran tüzel kişilerin daha önce irat kaydedilmiş olan teminatları iade edilmez.

(2) Birinci fıkra kapsamına giren başvurular, uygun bağlantı görüşlerinin devam edip etmediğinin tespiti için ilgili dağıtım şirketine ve/veya TEİAŞ’a gönderilir. Bu başvurulardan;

a) Uygun bağlantı görüşlerinin devam ettiği bildirilen başvurularla ilgili olarak; ilgili tüzel kişilere bildirimde bulunularak, bildirim tarihinden itibaren doksan gün içerisinde bu Yönetmeliğin 12 nci maddesi çerçevesinde belirtilen bilgi ve belgeleri sunmaları istenir. Söz konusu bilgi ve belgeleri süresi içerisinde sunduğu tespit edilen tüzel kişilerin başvuruları, 15 inci madde çerçevesinde teknik değerlendirmenin yapılması amacıyla (Değişik ibare: RG-16/8/2018-30511) Enerji İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilir.

b) (Değişik ibare: RG-16/8/2018-30511) Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından teknik değerlendirmesi uygun bulunan başvurulardan, onbeş ay içerisinde tamamlanması şartıyla bir yıl süreli rüzgâr ölçümü talep edilir.

c) Rüzgâr ölçümünün tamamlanması ve Kuruma teslim edilmesini müteakip, ilgili tüzel kişilere önlisans verilir.

(3) TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından uygun bağlantı görüşü tevsik edilmeyen veya yukarıda belirtilen süreler içerisinde yükümlülüklerini yerine getiremeyen tüzel kişilerin başvuruları Kurul kararı ile reddedilir.

Mevcut lisans sahiplerine altı aylık süre verilmesi

GEÇİCİ MADDE 15 –

(Değişik: RG-4/2/2015-29257) 

(1) Kanunun geçici 9 uncu maddesinin birinci fıkrası çerçevesindeki tüzel kişilerin tamamlaması gereken yükümlülükler şunlardır:

a) Üretim tesisinin kurulacağı sahanın lisans sahibi tüzel kişinin mülkiyetinde olmaması halinde, söz konusu sahanın mülkiyet veya kullanım hakkını elde etmek, hidroelektrik santrallerinde su tutma alanları hakkında ilgili idarelerden kamulaştırma kararı almak.

b) Kurulması planlanan üretim tesisine ilişkin imar planlarını onaylatmak.

c) Rüzgâr başvurularına ilişkin Teknik Etkileşim İzninin alınması için gerekli başvuruyu yapmak.

ç) Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında alınması gerekli olan kararı almak.

(2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihi itibarıyla,

a) İnşaat öncesi döneme ilişkin süresi biten tüzel kişiler, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren en geç altı ay içerisinde,

b) İnşaat öncesi döneme ilişkin süresi bitmeyen tüzel kişiler, kalan inşaat öncesi sürelerine altı ay eklenmek suretiyle bulunacak süre içerisinde,

birinci fıkrada belirtilen yükümlülüklerin tamamlandığına ilişkin bilgi ve belgeleri Kuruma sunmakla yükümlüdür. Bu süre içerisinde söz konusu yükümlülükleri tamamlayamayan tüzel kişiler hakkında Kanunun geçici 9 uncu maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde işlem tesis edilir. (Ek cümle: RG-9/5/2021-31479) Üretim lisansı kapsamında Kuruma sunulan teminatlar, söz konusu tesis işletmeye geçmiş olsa dahi birinci fıkra kapsamındaki yükümlülükler tamamlanıncaya kadar iade edilmez.

(3) (Değişik: RG-22/10/2016-29865) İkinci fıkrada belirtilen tarihler itibarıyla, inşaat ruhsatını alan veya inşaat ruhsatı yerine geçen belge temin eden lisans sahibi tüzel kişilerden birinci fıkrada sayılan belgeler istenmez.

(4) Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce hakkında bu madde uyarınca işlem tesis edilmiş lisans sahibi tüzel kişilerin durumları re’sen yeniden değerlendirilir.

TEİAŞ ile EPİAŞ’ın piyasa işletim lisansı başvurusu

GEÇİCİ MADDE 16 –

(1) EPİAŞ ve TEİAŞ, EPİAŞ’ın kurulmasından itibaren en geç üç ay içerisinde piyasa işletim lisansı için Kuruma başvuruda bulunmak zorundadır.

Rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı önlisans başvuruları

GEÇİCİ MADDE 17 –

(1) 2014 yılı için rüzgâr ve güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla yapılacak önlisans başvuruları aşağıdaki usule uygun olarak alınır;

a) TEİAŞ, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 ay içerisinde Kanunun 23 üncü maddesi çerçevesinde, 2014 yılı için takip eden beş yıl için ve takip eden on yıl için olmak üzere, bağlantı noktasına göre ve/veya bölgesel bazda, sisteme bağlanabilecek rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kapasitesini Kuruma bildirir ve internet sitesinde yayımlar.

b) (a) bendi çerçevesinde Kuruma bildirilen bağlanabilir üretim tesisi kapasitesi çerçevesinde, söz konusu bildirim tarihinden itibaren 16 ay sonrasına tekabül eden ayın;

1) İlk beş iş gününde güneş enerjisine dayalı başvurular,

2) Son beş iş gününde rüzgâr enerjisine dayalı başvurular,

için Kurum tarafından önlisans başvuruları alınır.

Bölgesel üretim tesisi kapasitelerinin yayımlanması

GEÇİCİ MADDE 18 –

(1) TEİAŞ ve dağıtım şirketleri, 2013 yılını takip eden beş yıl ve takip eden on yıl için sistemlerine bağlanabilecek bölgesel üretim tesisi kapasitelerini bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içerisinde Kuruma bildirir ve internet sitesinde yayımlar.

Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi standardına ilişkin yükümlülük

GEÇİCİ MADDE 19 –

(Değişik: RG-24/2/2017-29989)

(1)  Üretim lisansı sahibi tüzel kişiler 30 uncu maddenin ikinci fıkrasının (f) bendi kapsamındaki yükümlülüklerini, TEİAŞ 31 inci maddenin ikinci fıkrasının (p) bendi kapsamındaki yükümlülüklerini, piyasa işletim lisansı sahibi tüzel kişiler 32 nci maddenin üçüncü fıkrasının (ğ) bendi kapsamındaki yükümlülüklerini, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler 33 üncü maddenin ikinci fıkrasının (y) bendi kapsamındaki yükümlülüklerini 31/12/2017 tarihine kadar tamamlamakla yükümlüdür.

Önlisans başvuruları için Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında alınması gerekli olan karar

GEÇİCİ MADDE 20 –

(Ek: RG-23/12/2015-29571) 

(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla rüzgar, güneş, hidrolik ve jeotermal enerjiye dayalı önlisans başvuruları hariç olmak üzere;

a) Önlisans başvurusu değerlendirme aşamasında bulunan tüzel kişilere, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında alınması gerekli olan kararın Kuruma sunulması için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yirmi dört ay süre verilir.

b) Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında alınması gerekli karar, başvuru dosyasında Kuruma sunulmamış olan önlisans başvurularından, henüz değerlendirmeye alınmamış olanlar iade edilir.

(2) Birinci fıkranın (a) bendi kapsamında Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında alınması gerekli olan kararın, mücbir sebepler dışında süresi içerisinde Kuruma sunulmaması halinde, söz konusu başvuru Kurul kararıyla reddedilerek teminatı iade edilir.

Mevcut lisans sahiplerinin standartlara ilişkin yükümlülükleri

GEÇİCİ MADDE 21 –

(Ek: RG-23/12/2015-29571) 

(1) TEİAŞ 31 inci maddenin ikinci fıkrasının (r) bendi kapsamındaki yükümlülüklerini, piyasa işletim lisansı sahibi tüzel kişiler 32 nci maddenin üçüncü fıkrasının (h) bendi kapsamındaki yükümlülüklerini, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler 33 üncü maddenin ikinci fıkrasının (z) bendi kapsamındaki yükümlülüklerini, görevli tedarik şirketleri ise 34 üncü maddenin (Değişik ibare: RG-22/10/2016-29865) dördüncü fıkrasının (ğ) bendi kapsamındaki yükümlülüklerini, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yirmi dört ay içerisinde tamamlamakla yükümlüdür.

Kayıtlı elektronik posta adresi sunma yükümlülüğü

GEÇİCİ MADDE 22 –

(Ek: RG-23/12/2015-29571)

(1) Önlisans veya lisans sahibi tüzel kişiler ile önlisans veya lisans başvurusunda bulunan tüzel kişilerden kayıtlı elektronik posta adreslerini Kuruma sunmamış olan tüzel kişiler, kayıtlı elektronik posta adreslerini bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içerisinde Kuruma sunmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen tüzel kişiler hakkında Kanunun 16 ncı maddesinde yer alan iligili hükümler uygulanır.

Rüzgar enerjisine dayalı önlisans başvuruları

GEÇİCİ MADDE 23 –

(Ek: RG-23/12/2015-29571) 

(1) 2017 yılı için rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla yapılacak önlisans başvuruları aşağıdaki usule uygun olarak alınır:

a) TEİAŞ, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içerisinde Kanunun 23 üncü maddesi çerçevesinde, 2017 yılı için, takip eden beş yıl için ve takip eden on yıl için olmak üzere, bağlantı noktasına göre ve/veya bölgesel bazda, sisteme bağlanabilecek rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi kapasitesini Kuruma bildirir ve internet sitesinde yayımlar.

b) (a) bendi çerçevesinde Kuruma bildirilen bağlanabilir üretim tesisi kapasitesi çerçevesinde, söz konusu bildirim tarihinden itibaren on altı ay sonrasına tekabül eden ayın ilk beş iş gününde rüzgar enerjisine dayalı önlisans başvuruları Kurum tarafından alınır.

Yenilenebilir enerji kaynak alanlarına ilişkin başvurular 

GEÇİCİ MADDE 24 –

(Ek: RG-24/2/2017-29989)

(1) Bu Yönetmelik hükümleri 20/10/2016 tarihli ve 29863 sayılı Resmî Gazete’de ilan edilen Karapınar Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) Yurt İçinde Üretim Karşılığı Tahsisi (YÜKT) Yarışma İlanı kapsamında verilecek önlisans ve üretim lisansı için de uygulanır.

Kullanım hakkı elde edilmeyen gayrimenkullere ilişkin yükümlülük

GEÇİCİ MADDE 25 –

(Ek: RG-9/7/2018-30473)

(1) Önlisans veya lisans sahibi tüzel kişilerden, bu Yönetmeliğin 28 inci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi ile 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin, bu hükmün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde durumlarını söz konusu hükümlere uygun hale getirmeleri için ilgili mevzuat kapsamında gerekli işlemleri başlatmaları zorunludur.

(2) Birinci fıkra kapsamında tanınan süre, önlisans süresi ile bu Yönetmeliğin geçici 15 inci maddesi kapsamında belirlenen süreleri etkilemez.

Ön proje onayı

GEÇİCİ MADDE 26 –

(Ek: RG-9/7/2018-30473)

(1) Bu Yönetmeliğin 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesinde (Değişik ibare: RG-25/12/2020-31345) 31/12/2021 tarihine kadar proje ya da kat’i proje onayı yerine ön proje onayı da sunulabilir.

Ulusal Elektronik Tebligat Adresi

GEÇİCİ MADDE 27 –

(Ek: RG-9/7/2019-30826)

(1) Önlisans ve lisans sahibi tüzel kişiler, elektronik tebligat mevzuatına uygun olarak temin edecekleri Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi adreslerini bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde almakla yükümlüdür.

Yazılı başvuru

GEÇİCİ MADDE 28 –

(Ek: RG-9/7/2019-30826)

(1) Kuruma yapılacak önlisans ve lisanslara dair başvurular EPDK Başvuru Sistemi üzerinden alınıncaya kadar önlisans ve lisanslara dair Kuruma yapılacak başvurulardan hangilerinin yazılı olarak yapılacağına ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından düzenlenir.

(2) EPDK Başvuru Sistemi üzerinden yapılacak başvurular 30/11/2019 tarihine kadar yazılı olarak da yapılabilir.

28/2/2019 öncesi uygun bulunmuş kapasite artışları

GEÇİCİ MADDE 29 –

(Ek: RG-23/8/2019-30867) 

(1) Bu Yönetmeliğin 18 inci ve 24 üncü maddeleri kapsamındaki kurulu güç artış taleplerinden 28/2/2019 tarihinden önce Kurum tarafından uygun bulunanlar için söz konusu uygun bulma kararında belirtilen yükümlülüklerin süresi içerisinde yerine getirilmesi halinde önlisans veya lisans tadil işlemleri gerçekleştirilir.

Birden çok kaynaklı elektrik üretim tesislerinin geçici kabulü

GEÇİCİ MADDE 30 –

(Ek: RG-28/7/2020-31199) 

(1) 1/1/2021 tarihinden önce birden çok kaynaklı elektrik üretim tesislerinde ana kaynağa dayalı ünitelerin kısmi veya tam kabulü yapılmadan yardımcı kaynağa dayalı ünite veya ünitelerin kısmi veya tam kabulü yapılmaz.

Ortaklık yapısı değişikliği bildirimleri

GEÇİCİ MADDE 31 –

(Ek: RG-9/5/2021-31479) 

(1) Bu Yönetmeliğin 57 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları kapsamında, EPDK Başvuru Sistemi üzerinden yapılacak bildirimler 1/6/2021 tarihine kadar yazılı olarak yapılabilir.

Birden çok kaynaklı elektrik üretim tesislerine ilişkin mevcut başvurular

GEÇİCİ MADDE 32 –

(Ek: RG-9/5/2021-31479) 

(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Yönetmeliğin birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisi kurulmasına ilişkin hükümleri kapsamında Kuruma başvuruda bulunan tüzel kişilerin söz konusu başvurularına ilişkin bağlantı görüşü oluşturulmasına ilişkin süreç Kurul kararı ile belirlenir.

Dağıtım lisansı sahibinin hak ve yükümlülükleri ile tedarik lisansı sahibinin hak ve yükümlülükleri

GEÇİCİ MADDE 33-

Ek: RG-10/3/2022-31774) 

(1) Bu Yönetmeliğin, 33 üncü maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları ile 34 üncü maddesinin dokuzuncu, onuncu ve on birinci fıkralarında yer alan düzenlemelere aykırı olan hususlar için 1/7/2022 tarihine kadar gerekli işlemler yapılır.

Çevre izin ve lisans belgeleri

GEÇİCİ MADDE 34-

(Ek: RG-10/3/2022-31774) 

(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla kabulü yapılarak kısmen veya tamamen işletmeye geçen biyokütleye dayalı elektrik üretim tesislerine ilişkin lisans sahibi tüzel kişiler, Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından alınması gereken belgeyi bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yirmi dört ay içerisinde Kuruma sunmak zorundadır.

Düşey engel verileri

GEÇİCİ MADDE 35–

(Ek: RG-19/11/2022-32018) 

(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla kabulü yapılarak kısmen veya tamamen işletmeye geçen rüzgâr enerjisine dayalı üretim lisansı sahibi tüzel kişiler, Düşey Engel Verilerini Toplama ve Sunma Yönetmeliğine uygun olarak, üretim lisansları kapsamında düşey engel niteliğindeki her türlü tesis ve yapıya ilişkin bilgiyi, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içerisinde Harita Genel Müdürlüğüne sunmak zorundadır.

Biyokütle ve jeotermal enerjisine dayalı elektrik üretim tesislerinde teknik değerlendirme yapılması

GEÇİCİ MADDE 36–

(Ek: RG-19/11/2022-32018)

(1) Biyokütle ve jeotermal enerjisine dayalı elektrik enerjisi üretim tesisleri için yapılan önlisans başvuruları ile önlisans ve lisans tadil başvurularının sonuçlandırılmasında, Kanunun 7 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası kapsamında Bakanlık/Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından teknik değerlendirme yapılmasına ilişkin usul ve esaslara ilişkin düzenlemenin yürürlük tarihine kadar bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uygulanmaz.

Müstakil elektrik depolama tesisi başvuruları

GEÇİCİ MADDE 37–

Ek: RG-19/11/2022-32018)

(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, lisansına müstakil elektrik depolama tesisi dercedilmesi uygun bulunan tedarik lisansı sahibi tüzel kişilerin, depolamalı elektrik üretim tesisi kurmak için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içerisinde önlisans başvurusunda bulunmaları hâlinde, söz konusu müstakil elektrik depolama tesisleri için verilmiş olumlu bağlantı görüşleri, bu tüzel kişiler tarafından yapılacak önlisans başvuruları için de geçerlidir. Ancak, önlisans başvuruları için geçerli olacak güç, her bir tedarik lisansı kapsamında;

a) 250 MW ve altında olan müstakil elektrik depolama tesisleri için, olumlu görüş verilen kurulu gücü, 

b) 250 MW’ın üstünde olan müstakil elektrik depolama tesislerinde, 250 MW güce, olumlu görüş verilen toplam kurulu gücün 250 MW’ı aşan kısmının yarısına tekabül eden güç ilave edilerek bulunacak toplam gücü,

aşamaz. Bu fıkra kapsamında önlisans başvuruları için geçerli olan güç, her hâlde 500 MW’ı geçemez.

Depolamalı elektrik üretim tesisi önlisans başvurularının değerlendirilmesi

GEÇİCİ MADDE 38–

(Ek: RG-19/11/2022-32018)

(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten 30/6/2023 tarihine kadar, 12 nci maddenin on dördüncü fıkrası ile geçici 37 nci madde kapsamında yapılacak önlisans başvuruları için; söz konusu başvuruların 13 üncü madde hükümleri kapsamında değerlendirmeye alınması aşamasında, asgari sermaye ve teminat sunulmasına ilişkin yükümlülükler başvuru aşamasında aranmaz. Ancak bu kapsamda yapılan başvurunun değerlendirmeye alındığı tarihten itibaren 90 gün içeresinde teminatın, önlisans verilmesine ilişkin Kurul kararının bildirim tarihinden itibaren 90 gün içeresinde de asgari sermaye yükümlülüklerinin yerine getirilmesi zorunludur. Bu süreler içerisinde söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde; önlisans başvurusu Kurul kararı ile reddedilir, önlisans verilmiş ise Kurul kararı ile sonlandırılır.

Depolamalı elektrik üretim tesisi önlisans başvurularında teminat sunulmasına ilişkin yükümlülük

GEÇİCİ MADDE 39-

(Ek: RG-13/7/2023-32247) 

(1) Yönetmeliğin 12 nci maddesinin on dördüncü fıkrası kapsamında 30/6/2023 tarihine kadar yapılan önlisans başvurularından bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla henüz bağlantı görüşü oluşturulmamış başvuruların teminat sunma yükümlülüklerine ilişkin olarak; TEİAŞ tarafından olumlu bağlantı görüşü oluşturulan başvurular için teminat sunma yükümlülüğünün, Kurum tarafından yapılan bildirimin şirkete tebliğ edildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde yerine getirilmesi zorunludur. Bu süre içerisinde söz konusu yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde; önlisans başvurusu Kurul kararı ile reddedilir.

Orman izinleri

GEÇİCİ MADDE 40-

(Ek: RG-14/10/2023-32339) 

(1) 17 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesinde yükümlülüğü bulunan tüzel kişiler tarafından 31/12/2025 tarihine kadar sunulan orman ön izinleri önlisans kapsamında alınan orman izni olarak değerlendirilir.

Bölgesel üretim tesisi kapasitelerinin yayımlanması ve başvuruların alınması

GEÇİCİ MADDE 41-

(Ek: RG-14/10/2023-32339) 

(1) TEİAŞ, 2023 yılını takip eden beş yıl ve takip eden on yıl için sistemlerine bağlanabilecek bölgesel üretim tesisi kapasitelerini ¼/2024 tarihine kadar Bakanlık ile Kuruma bildirir ve internet sitesinde yayımlar.

(2) 12 nci maddenin yedinci fıkrası uyarınca Kurul tarafından karar alınıncaya kadar, 12 nci maddenin on dördüncü fıkrası ile 24 üncü maddenin yirmi birinci fıkrası kapsamındaki depolamalı elektrik üretim tesislerine ilişkin başvuru alınmaz.

Toplayıcılık faaliyetine ilişkin başvuruların alınması

GEÇİCİ MADDE 42-

(Ek: RG-17/12/2024-32755) 

(1) Elektrik piyasasında toplayıcılık faaliyetine ilişkin Kuruma yapılacak toplayıcı lisansı başvuruları ile tedarik lisansına toplayıcılık faaliyeti dercedilmesine ilişkin tadil başvuruları, 1/1/2025 tarihinden itibaren alınır.

Müstakil elektrik depolama tesisi için teminat ve sermaye şartı yükümlülüğü

GEÇİCİ MADDE 43-

(Ek: RG-21/1/2025-32789) 

(1) Tedarik lisansı kapsamında müstakil elektrik depolama tesisi için Kuruma başvuruda bulunan veya başvurusu uygun bulunan ya da tedarik lisansına müstakil elektrik depolama tesisi dercedilmiş olan lisans sahibi tüzel kişiler tarafından; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içerisinde müstakil elektrik depolama tesislerine ilişkin 24 üncü maddenin on dokuzuncu fıkrası kapsamında belirlenen sermaye ve teminat yükümlülüklerinin yerine getirilmesi zorunludur. Belirlenen süre içerisinde söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde; lisanslarına dercedilen müstakil elektrik depolama tesisi veya tesisleri lisanstan terkin edilir, Kuruma yapılmış veya uygun bulma kararı alınmış olan başvurular ise yapılmamış sayılır.

Elektrik depolama ünite veya ünitelerinin SCADA üzerinden izlenerek piyasa işletmecisine bildirilmesi yükümlülüğü

GEÇİCİ MADDE 44

(Ek: RG-21/1/2025-32789) 

(1) Kanunun 7 nci maddesinin onuncu ve on birinci fıkraları kapsamında kurulan dağıtım sisteminden bağlı depolamalı elektrik üretim tesislerine ait elektrik depolama ünite veya ünitelerinin dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından 33 üncü maddenin ikinci fıkrasının (cc) bendi kapsamında elde edilen veriler, 1/1/2027 tarihine kadar yalnızca piyasa işletmecisine bildirilir.

Yürürlük

MADDE 62 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 63 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Başkan yürütür.

(1) Bu değişiklik 1/7/2020 tarihinde yürürlüğe girer.

 Yönetmeliğin ekleri için tıklayınız