Kategori: Yönetmelikler

16 Ağustos 2013  CUMA                       Resmî Gazete                                    Sayı : 28737

YÖNETMELİK

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığından:

BAKIMA MUHTAÇ ENGELLİ BİREYLERE YÖNELİK ÖZEL

BAKIM MERKEZLERİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, gerçek kişi ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılacak bakıma muhtaç engelli bireylere yönelik özel bakım merkezlerinin açılış izinlerinin verilmesi, çalışma şartları, personel standardı, denetlenmeleri, müeyyideleri, bakım hizmetlerinin kapsamı, bakım hizmeti için başvuru şekli ile ücret tespiti ve ödemelerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, gerçek kişi ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılacak bakıma muhtaç engelli bireylere yönelik özel bakım merkezlerini kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun 34 ve ek 7 nci maddeleri ile 3/6/2011 tarihli ve 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığını,

b) Bakıma muhtaç engelli birey: Engellilik sınıflandırmasına göre ağır engelli olduğu belgelendirilenlerden, günlük hayatın alışılmış, tekrar eden gereklerini önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının yardımı ve bakımı olmadan devam ettiremeyecek derecede düşkün olan kişiyi,

c) Bakıcı personel: Sağlık meslek lisesi, liselerin çocuk gelişimi ve eğitimi, engelli veya yaşlı bakımı bölümü mezunu ya da bu lise ve bölümlerin ön lisans programları mezunu ya da Millî Eğitim Bakanlığı onaylı asgari 400 saatlik Engelli Bireyler İçin Bakım Elemanı Modül Programı veya yükseköğretim kurumlarının aynı amaçlı, eşdeğer eğitim programlarından sertifika alan kişiyi,

ç) Bireysel bakım planı: Bakıma muhtaç engelli bireyin bakımına ilişkin fiziksel, psiko-sosyal ve benzeri alanlarda yaşanan sorunları, bu sorunların sebeplerini ve tespit edilen veriler doğrultusunda hangi alanlarda ve kapsamda bakıma ihtiyacı olduğunun belirlenmesini, belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda yapılabilecek çalışmaları içeren ve genel çerçevesi Bakanlıkça belirlenen planı,

d) İl müdürlüğü: Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünü,

e) Merkez: Bakıma muhtaç engelli bireylerin bakımı için yatılı veya gündüzlü hizmet veren, gerçek kişi ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılan sosyal hizmet kuruluşu statüsündeki özel bakım kurumlarını,

f) Meslek personeli: Aldığı lisans eğitimi ile sosyal çalışmacı/sosyal hizmet uzmanı, psikolog, psikolojik danışman, gerontolog, çocuk gelişimci ve ergoterapist unvanına sahip olanlar ile fakültelerin özel eğitim bölümü mezunlarını,

g) Sağlık personeli: Hemşire, ebe, acil tıp teknisyeni ve teknikeri ile yaşlı ve evde hasta bakım teknikerini,

ğ) Usta öğretici: En az ortaöğretim mezunu olan ve istihdam edileceği alanda mezun veya sertifika sahibi olduğunu belgelendiren öğreticileri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Merkez Açma, Hizmete Başlama, Devir ve Nakil

Merkez açmak için başvurunun yapılması ve değerlendirilmesi

MADDE 5 – (1) Merkez açmak isteyen gerçek kişi ve özel hukuk tüzel kişilerinin talebi halinde, il müdürlüğünce görevlendirilecek personel tarafından rehberlik amaçlı ön görüşme yapılır.

(2) Merkez açmak isteyen gerçek kişi ve özel hukuk tüzel kişileri aşağıda belirtilen belgelerle birlikte il müdürlüğüne başvurur:

a) Merkez binası olarak kullanılacak yerin maliki olması veya sözleşme ile kullanması halinde merkezin adı, bakım hizmeti verilecek engel grubu veya grupları, hizmetin yatılı veya gündüzlü olarak verileceği, binanın açık adresini içeren dilekçe ile 8 inci ve 9 uncu maddelerde belirtilen belgeler.

b) Merkez binasının yeni inşa edilecek olması halinde merkezin adı, bakım hizmeti verilecek engel grubu veya grupları, hizmetin yatılı veya gündüzlü olarak verileceği, inşa edilecek binanın açık adresi ile arazi bilgileri ve Bakanlıkça belirlenmiş olan ihtiyaç programına uygun proje ile 8 inci maddede belirtilen belgeler.

(3) İkinci fıkra uyarınca yapılan başvuru üzerine;

a) İl müdürlüğünce, bir il müdür yardımcısı ve en az iki meslek personelinden bir inceleme heyeti oluşturulur. Heyet, otuz iş günü içinde dosya üzerinde inceleme yapar ve merkez binasının fiziki şartlarını veya yeni inşa edilecekse araziyi yerinde inceler. Yapılan inceleme sonucunda merkez binasının, kurucunun ve sorumlu müdürün şartlara uygunluğunun tespit edilmesi hâlinde bu husus tutanak altına alınarak, ön izin talebinin karara bağlanması amacıyla dosyanın bir nüshası Bakanlığa gönderilir.

b) Bakanlık bünyesinde oluşturulacak komisyon tarafından dosya üzerinde ve ihtiyaç duyulması halinde yerinde inceleme yapılır. Bakanlığın kararı il müdürlüğü aracılığı ile kurucuya bildirilir. Ön izin konusundaki kararın olumlu olması halinde kurucu 13 üncü maddede belirtilen süre içinde başvuru dosyasını tamamlamak üzere işlemleri başlatır.

(4) Sosyal hizmet kuruluşlarının coğrafi ve sosyal açıdan yurt sathında dengeli dağılımının sağlanması ve bakıma muhtaç engelli bireyin yüksek yararı doğrultusunda bakım ihtiyacının kurumsal bakım yerine öncelikle ailesinin yanında veya yaşadığı yerde karşılanması esastır. Bu doğrultuda, bir ilde engelli bireylere yönelik hizmet veren resmi ve özel bakım merkezlerinin toplam kapasitesi il nüfusunun on binde üçünden fazla olamaz.

(5) Yeni merkez açma, kapasite artırımı ve il dışı nakil işlemlerinde dördüncü fıkrada belirlenen ölçüt uygulanır.

(6) Yeni merkez açma, kapasite artırımı ve il dışı nakil taleplerinde, ulaşılacak toplam kapasitenin, o il için dördüncü fıkra kapsamında belirlenen kapasiteyi aşacak olması halinde, il müdürlüğü ilde bakım hizmetine olan ihtiyaç kapsamında talebi değerlendirir. Olumlu değerlendirilen talepler, gerekçeleri de içeren birer rapor halinde Bakanlığa bildirilir. Uygun görülen talepler, Bakanlık Makamının onayına sunulur. Onay üzerine talebe ilişkin işlemler başlatılır.

Merkezin adı

MADDE 6 – (1) Merkez adında, mevcut resmî ve özel bakım merkezlerinde kullanılan ad ve unvanlar ile yabancı dildeki kelime ve deyimler kullanılamaz.

(2) Merkez adında hizmet verilecek engel grubu belirtilemez.

(3) Merkez tabelasında Bakanlık ambleminin kullanılması zorunludur. Amblem, merkez tabelası haricinde kullanılamaz.

Kurucu ve sorumlu müdür olacak kişilerde aranan genel şartlar

MADDE 7 – (1) Kurucu ve sorumlu müdür olacak kişilerde aşağıdaki şartlar aranır:

a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,

b) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak,

c) 29/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık suçlarından veya cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan veya 59 uncu maddenin birinci fıkrası ile ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen fiillerden mahkûm olmamak.

Kurucudan istenecek belgeler

MADDE 8 – (1) Kurucu olacak gerçek kişi ve özel hukuk tüzel kişilerinin temsilcisinden aşağıdaki belgeler istenir:

a) Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası beyanı,

b) Adli sicil kaydına ilişkin yazılı beyan,

c) En az ilkokul mezunu olduğuna dair belge,

ç) Ticaret şirketi şeklinde yapılanmış tüzel kişiler için, şirket ilanının yayınlandığı kuruluşun açılış faaliyetleri kapsamında olduğunu gösterir ticaret unvanı, kayıtlı olunan ticaret sicil memurluğunun adı ve ticaret sicil numarası beyanı (Şirketin kuruluş statüsünü ve son yönetimini gösterir ticaret sicil gazetesi 1/10/2003 tarihinden önce yayımlanmışsa ticaret sicil gazetesinin aslı veya il müdürlüğü onaylı örneği), bağlı bulunulan vergi dairesi adı ve vergi kimlik numarası beyanı, noter onaylı imza sirkülerinin aslı veya il müdürlüğü onaylı örneği ile şirket temsilcisinin hissedarlar arasında olduğunu gösterir il müdürlüğü onaylı belge ve karar örneği,

d) Tüzel kişinin sermaye şirketi olması hâlinde gösterilen temsilcinin hissedarlar arasından olduğunu ve şirketi temsile yetkili olduğunu gösterir noterden onaylı belge ve karar örneği,

e) Kurucunun dernek veya vakıf olması hâlinde; vakıf senedi veya dernek tüzüğünde engellilik alanında faaliyette bulunabileceğini gösterir belge ve karar örneği ile temsilcinin, dernek veya vakıf yönetim kurulu üyesi ve tüzel kişiliği temsile yetkili olduğunu gösterir belge,

f) Kurucunun vergi borcu ve Sosyal Güvenlik Kurumuna prim borcu olmadığına dair belge,

g) Daha önce bu alanda faaliyet gösterip göstermediğine dair yazılı beyanı.

Sorumlu müdürden istenecek belgeler

MADDE 9 – (1) Merkezde sorumlu müdür olacak kişiden aşağıdaki belgeler istenir:

a) Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası beyanı,

b) Adli sicil kaydına ilişkin yazılı beyan,

c) Engelli bireylere yönelik hizmet alanlarında en az iki yıl deneyimli olduğuna ilişkin belge,

ç) Özgeçmişini içeren yazılı beyanı,

d) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen meslek personeli ile (g) bendinde belirtilenlerden lisans mezunu olan sağlık personelinin ve tabibin mezuniyet belgesi örneği,

e) Meslek personeli ve sağlık personeli ile tabip unvanına sahip olmayan lisans mezunları için Millî Eğitim Bakanlığı onaylı Engelli Bireyler İçin Bakım Elemanı Modül Programı sertifikası ya da Yükseköğretim Kurumlarından aynı amaçlı, eşdeğer eğitim programlarından alınacak belge örneği,

f) Kurucu ile sorumlu müdür arasında yapılacak iş sözleşmesi.

(2) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen hükümlülüğün merkezde çalışmaya başladıktan sonra gerçekleşmesi halinde de sorumlu müdürün çalışma onayı iptal edilir.

Merkezde çalıştırılacak diğer personel için istenecek belgeler

MADDE 10 – (1) Merkezde çalıştırılacak personel için aşağıdaki belgeler istenir:

a) Personelin çalışma talebine ilişkin dilekçe,

b) Türk vatandaşları için Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası beyanı, yabancı uyruklular için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca düzenlenen çalışma izninin örneği,

c) Öğrenim durumunu gösterir belge,

ç) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen suçlardan hükümlülüğü bulunmadığına dair yazılı beyanı,

d) Özgeçmişini içeren yazılı beyanı,

e) Kurucu ile personel arasında yapılacak iş sözleşmesi.

(2) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen hükümlülüğün merkezde çalışmaya başladıktan sonra gerçekleşmesi halinde de personelin çalışma onayı iptal edilir.

Çalıştırılacak personel için yapılacak işlemler

MADDE 11 – (1) Merkezde çalıştırılacak personel için aşağıdaki işlemler yapılır:

a) Merkezde çalıştırılacak personel için istenilen belgelerin asıllarının ibraz edilmesi şartıyla suretleri iki nüsha hâlinde il müdürlüğüne teslim edilir.

b) İl müdürlüğünce, belgeler 10 uncu madde ve üçüncü bölümde belirtilen şartlar yönünden incelenerek uygun olanlara beş iş günü içinde çalışma onayı verilir.

c) Personelin belgeleri ve çalışma onayının bir nüshası il müdürlüğünde merkeze ilişkin oluşturulan dosyada muhafaza edilir, diğer nüsha merkeze gönderilir.

ç) Çalışma onayı verilen personel için merkez tarafından fotoğraflı kimlik kartı düzenlenir. Kimlik kartında personelin adı, soyadı, görevi, göreve başlayış tarihi ve nüfus bilgileri yer alır. Kimlik kartı il müdürü tarafından imzalanır ve mühürlenir. Merkezde görevli tüm personel kimlik kartını görevi süresince görünür bir şekilde üzerinde taşır.

d) Çalışma onayı verilmeyen personel merkezde çalıştırılamaz; (b) bendinde belirtilen onay süreci başlayan personel için eksik personel çalıştırmadan dolayı ceza verilmez.

e) Merkezde çalışacak olan personel ile merkez arasında iş sözleşmesi yapılır.

f) Personelin sigortalı işe giriş bildirgeleri, merkez tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına bildirilir.

Merkez binası için istenen belgeler

MADDE 12 – (1) Merkezin açılacağı binaya ilişkin olarak aşağıdaki belgeler istenir:

a) Binanın tapu senedi veya kullanım hakkının elde edildiğine dair sözleşme örneği,

b) Binanın, yapı kullanma izin belgesi örneği ve yetkili birimlerden alınacak Depreme Dayanıklılık Raporu,

c) Merkezin yerleşimini ve hizmet bölümlerini gösterir kroki ile onaylı mimari proje örneği,

ç) Tefrişten sonra merkezin hizmet bölümlerini, kullanım alanlarını, dış cephesini ve tabelasını gösteren fotoğraflar veya farklı formatlarda görüntü kayıtları,

d) Merkezin, 27/11/2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olduğuna dair rapor,

e) Binanın trafik emniyetine uygun bir yerleşim alanında olduğuna dair rapor,

f) Binanın asayiş yönünden uygun bir yerleşim alanında olduğuna dair rapor.

Merkez açmak için dosyaların tamamlanma süresi

MADDE 13 – (1) Merkez açmak isteyen kurucu, merkez binasını sözleşme ile edinecekse ya da sahibi olduğu mülkü kullanacaksa 5 inci maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendi kapsamında tarafına yapılan bildirim tarihinden itibaren bir yıl içinde; merkez için yeni bina inşa edilecekse üç yıl içinde dosyasını tamamlayarak il müdürlüğüne teslim eder. Bu süre içinde dosyalarını teslim etmeyen kurucuların başvurusu iptal edilir. Ancak, bu süreler sonunda eksikliklerin tamamlanamaması halinde, başlanmış işlerin bitirilmesi amacıyla iletilen ek süre talebi il müdürlüğü tarafından değerlendirilir. Uygun görülmesi halinde bir yıla kadar ek süre verilebilir. İl müdürlüğünce talep hakkında verilen karar, gerekçesi ile birlikte Bakanlığa bildirilir.

Açılış izni için yapılacak işlemler

MADDE 14 – (1) Açılış izni için aşağıda belirtilen işlemler yapılır:

a) Açılış izni için gerekli olan ve 8, 9, 10 ve 12 nci maddelerde belirtilen belgeler iki dosya hâlinde hazırlanarak, incelenmek üzere kurucu tarafından il müdürlüğüne teslim edilir. 5 inci maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen inceleme heyeti tarafından dosya incelenir ve merkezin fiziki şartları ile tefriş durumu yerinde görülür. Uygun görülmesi halinde ayrıntılı değerlendirme raporu ile birlikte dosyanın bir nüshası il müdürlüğü tarafından otuz iş günü içinde Bakanlığa gönderilir.

b) Bakanlıkça, 5 inci maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendinde belirtilen komisyon tarafından dosya üzerinde ve ihtiyaç duyulması halinde yerinde inceleme yaptırılır. Komisyonca hazırlanan inceleme raporu Bakanlığa sunulur. Bakanlığın uygun görmesi halinde açılış onayı dosya ile birlikte il müdürlüğüne gönderilir. İl müdürlüğü düzenleyeceği sorumlu müdür belgesi ve açılış izin belgesini resmî yazı ile kurucuya gönderir. Bakanlıkça talebin reddi ya da eksiklik tespiti halinde, karar il müdürlüğü aracılığıyla kurucuya bildirilir.

c) Bakanlıkça onaylanan dosyanın aslı il müdürlüğünde muhafaza edilir. Bir sureti kurucuya imza karşılığı teslim edilir.

ç) Açılış izin belgesi ve sorumlu müdür belgesi merkezin görülebilecek bir yerine asılır.

d) Açılış izin belgesi verilen merkezle ilgili olarak işveren, iş yeri adı ve yapılan işin niteliğine ilişkin bilgiler il müdürlüğü tarafından bir ay içinde çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne ve defterdarlığa bildirilir.

(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden öncekiler de dâhil olmak üzere, açılış, devir ve nakil izni olmadan usulsüz olarak merkez açtığından dolayı veya Bakanlıkça yapılan denetimler sonucunda veya mevzuata aykırı uygulamalardan dolayı merkezi kapatılan ya da merkezini bu Yönetmelik ile belirlenen usullere uymadan kapatan gerçek kişiler ile gerçek kişinin hissedarı olduğu tüzel kişiliğin merkez açmak istemesi halinde merkeze açılış izni verilmez. Bu fıkraya aykırı bir şekilde verildiği tespit edilen açılış izinleri iptal edilir.

(3) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen hükümlülüğün merkez açıldıktan sonra gerçekleşmesi halinde açılış izin onayı ve belgesi iptal edilir.

Merkezin hizmete başlaması

MADDE 15 – (1) Açılış izin belgesi düzenlenen merkeze engelli birey kabul edilebilmesi için en az bir meslek personeli, bir sağlık personeli, dört bakıcı personel ve üç nöbet sorumlusu istihdam edilmesi zorunludur.

(2) Merkez tarafından personelin sigortalı işe giriş bildirgeleri Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına bildirilir.

Şube açılması

MADDE 16 – (1) Merkezlerin açılışındaki usule uygun olarak şube açılabilir. Her şube için ayrı sorumlu müdür ve personel istihdamı zorunludur.

Ek bina açılması

MADDE 17 – (1) Merkez binası ile aynı bahçe içinde olan binalar, merkezin açılış amacına uygun olarak hizmet vermek amacıyla kullanılabilir. Merkez binası olarak kullanılacak bu binalarla ilgili başvuru ve diğer işlemler, yeni merkez açılışındaki işlemler gibi gerçekleştirilir. Ek binalar için ayrı sorumlu müdür istenmez.

Temsilcinin değişmesi

MADDE 18 – (1) Özel hukuk tüzel kişilerince merkez açma yetkisi verilen temsilcinin değişmesi durumunda, temsilcinin kurucu olması ile ilgili yönetim kurulu kararının tasdikli örneği ve başvuru için 8 inci maddede istenen belgeler iki nüsha halinde hazırlanarak il müdürlüğüne başvurulur. Yeni temsilcinin niteliklerinin kurucu olmak için belirlenen şartlara uygun olması hâlinde, il müdürlüğü yeni temsilcinin kabul edildiğini resmî yazı ile tüzel kişiliğe ve Bakanlığa bildirir. Açılış izin belgesi sadece temsilci değişikliğini belirtecek şekilde yeniden düzenlenir.

Devir işlemleri

MADDE 19 – (1) Merkezin devredilmek istenmesi halinde, devretme ve devralma talebinde bulunan gerçek kişi ve özel hukuk tüzel kişileri, bu taleplerini içeren dilekçeler ile 8 inci maddede istenen belgeleri iki nüsha halinde hazırlayarak il müdürlüğüne müracaat ederler. İl müdürlüğü başvuruya ilişkin belgeleri Bakanlığa gönderir. Yapılan inceleme sonunda devir işleminin uygun görülmesi halinde devir onayı il müdürlüğüne gönderilir. İl müdürlüğünce devir işleminin gerçekleştiğine ilişkin noter belgesine istinaden açılış izin belgesi düzenlenerek resmî yazı ile devralan gerçek kişi ve özel hukuk tüzel kişilerine bildirilir.

(2) Devre ilişkin Bakanlık onayını müteakiben noter işleminden önce il müdürlüğünce oluşturulacak komisyon tarafından 37 nci madde uyarınca merkezde zorunlu olarak bulundurulması gereken her türlü belge, defter ve dosyalar ile engelli bireyin kendisi ya da yasal temsilcisi tarafından merkeze teslim edilen ve emanet kasa ve hesabında tutulan para, mücevher ve kıymetli kâğıtları ile harçlıkları, tutanakla tespit edilir; devir işleminin gerçekleşmesini müteakiben komisyon huzurunda sorumlu müdür ve devralan kurucuya teslimi sağlanır.

Nakil işlemleri

MADDE 20 – (1) Merkez binasının değiştirilmek istenmesi hâlinde:

a) Binanın aynı il içinde olması durumunda, yeni binanın adresini içeren bir dilekçe ile il müdürlüğüne başvurulur. Nakil izni için yeni merkez açılışında uygulanan işlemler yapılır. Ancak nakil izni verilmesinde tefrişle ilgili şartlar aranmaz.

b) Binanın başka bir ilde olması halinde (a) bendinde belirtilen işlemlerin yanı sıra merkezde bakım hizmeti alan engelli bireylerin nakil durumu da değerlendirilir. Merkezde bakım hizmeti alan engelli bireylerin veya yasal temsilcilerinin nakil işlemine rıza göstermesi halinde merkezin taşındığı il müdürlüğünce mevcut belgeler üzerinden engelli bireylerin nakil onayı verilir. Engelli birey veya yasal temsilcisi tarafından rıza gösterilmemesi halinde, il müdürlüğünce engelli birey için uygun hizmet modeli belirlenir.

c) Doğal afetler, salgın hastalık ve seferberlik gibi olağanüstü durumlarda il müdürlüğünün teklifi ve Bakanlık onayı ile merkez, süresi Bakanlıkça belirlenmek üzere engelli bireyler ile birlikte farklı bir ildeki adrese taşınabilir. Bu durumda, Bakanlık tarafından ödenen bakıma muhtaç engelli bireylerin bakım ücretleri, merkezin kurulduğu ildeki il müdürlüğü tarafından ödenir, merkezin takip ve kontrolü ise nakledilen il müdürlüğü tarafından yapılır.

Sorumlu müdürün değişmesi

MADDE 21 – (1) Sorumlu müdürün görevinden ayrılması veya görevine son verilmesi hâlinde; bu durum ve vekâlet edecek sorumlu müdür merkez kurucusu tarafından aynı gün içinde il müdürlüğüne bildirilir, ilgili evrak yedi iş günü içinde il müdürlüğüne teslim edilir. Sorumlu müdürün ayrılmasını müteakiben otuz gün içinde merkez için yeni sorumlu müdür belirlenir ve belgeleri il müdürlüğüne teslim edilir.

(2) Sorumlu müdürlüğün vekâleten yürütüleceği dönem için sorumlu müdür şartlarını taşıyan personel bulunmaması halinde sorumlu müdürün yetki ve görevleri kurucu tarafından yerine getirilir.

(3) Birinci fıkrada belirtilen sürede sorumlu müdür şartlarını taşıyan kişi bulunamaması hâlinde, merkeze otuz gün ilave süre verilebilir. Bu fıkrada düzenlenen ek süre bir takvim yılı içinde ancak bir kez verilebilir.

Sorumlu müdürün izne ayrılması

MADDE 22 – (1) Sorumlu müdürün çeşitli nedenlerle izne ayrılması hâlinde merkezde çalışan bir meslek personeli vekil olarak bırakılır. Sorumlu müdür izne ayrılmadan önce kullanılacak izin süresi ve vekâlet edecek personel aynı gün içinde il müdürlüğüne bildirilir, ilgili evrak yedi iş günü içinde il müdürlüğüne ulaştırılır.

(2) Sorumlu müdür, yıllık ya da mazeret iznine ayrılması halinde, izne ayrılmadan önce vekilini belirterek izin formunu imzalar. Sağlık iznine ayrılması halinde ise izin formu kendisi ya da kurucu tarafından imzalanır. Bu formlar il müdürü tarafından onaylanır.

(3) İzin formu merkezin gelen evrak kayıt defterine tarih ve sayı verilerek kaydedilir ve sorumlu müdürün dosyasında on yıl süreyle muhafaza edilir.

(4) Ödemeye esas belgeler içinde yer alan personel listesinde, sorumlu müdürün izinli olduğu belirtilir.

Görevden ayrılan personelin bildirimi

MADDE 23 – (1) Merkezden ayrılan, vefat eden, görevine son verilen, yıllık veya sağlık iznine ayrılan personel aynı gün içinde il müdürlüğüne bildirilir, ilgili evrak yedi iş günü içinde il müdürlüğüne ulaştırılır.

(2) Personelin yıllık, mazeret ya da sağlık izni için doldurulan izin formu sorumlu müdür tarafından onaylanır.

(3) İzin formu, merkezin gelen evrak kayıt defterine tarih ve sayı verilerek kaydedilir ve personelin dosyasında on yıl süreyle muhafaza edilir.

(4) Ödemeye esas belgeler içinde yer alan personel listesinde, izinli olan personel belirtilir.

Merkezin kurucu tarafından kapatılması

MADDE 24 – (1) Merkezin kurucu tarafından kapatılması durumunda:

a) Kurucu, en az bir ay önceden il müdürlüğüne, personele, bakıma muhtaç engelli bireye veya yasal temsilcisine yazılı olarak merkezi kapatma isteğini ve merkezi kapatacağı tarihi bildirir.

b) Merkeze ait açılış izin belgesini il müdürlüğüne teslim eder.

c) İl müdürlüğü merkezin usulüne uygun olarak kapandığını ve kapatılma tarihini Bakanlığa, çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne ve defterdarlığa bildirir.

ç) Merkezin kapatılması hâlinde, merkezde kalan ve bakım ücretleri Bakanlık tarafından ödenen bakıma muhtaç engelli bireylerin bakım ihtiyaçları, il müdürlüğünce il içindeki veya çevre illerdeki diğer merkezlerde sağlanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Merkez Personelinin Nitelikleri, Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Merkezde çalıştırılacak personel

MADDE 25 – (1) Yatılı ve gündüzlü hizmet veren merkezlerde, çalıştırılması zorunlu olan personelin yanı sıra, usta öğretici, büro memuru, güvenlik görevlisi, hizmetli, kuruluşta yemek yapılıyorsa aşçı, 65 yaş üstü engelli bireylere hizmet verilmesi durumunda gerontolog ve merkezin ihtiyaç duyduğu diğer personel çalıştırılabilir.

(2) Merkez, yaşı 0-18 aralığında olan engelli bireylere hizmet verecek ise çocuk gelişimci; ruhsal engelli bireylere hizmet verecek ise psikolog çalıştırmak zorundadır. Bedensel engelli bireylere hizmet veren merkez, bakılan engelli birey sayısı altmışı aştığında fizyoterapist çalıştırmak zorundadır.

(3) Sağlık personeli ve bakıcı personelin, merkez tarafından belirlenerek il müdürlüğüne bildirilen iş kıyafetini giymesi zorunludur.

(4) Merkezde, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının öngördüğü personel ayrıca çalıştırılır.

Çalıştırılması zorunlu personel ve sayısı

MADDE 26 – (1) Merkezde sorumlu müdürün haricinde zorunlu çalıştırılması gereken asgari personel sayısı aşağıda belirtilmiştir:

a) Gündüzlü hizmet veren merkezlerde; bakılan her otuz altı bakıma muhtaç engelli birey için bir meslek personeli, her kırk sekiz bakıma muhtaç engelli birey için bir sağlık personeli ve her altı bakıma muhtaç engelli birey için bir bakıcı personel çalıştırılır.

b) Yatılı hizmet veren merkezlerde; ulusal bayram ve genel tatil günleri haricindeki haftanın altı iş gününde 08.00-16.00 saatleri arasında bakılan her otuz altı bakıma muhtaç engelli birey için bir meslek personeli ve her kırk sekiz bakıma muhtaç engelli birey için bir sağlık personeli çalıştırılır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile 08.00-16.00 saatleri haricindeki çalışma saatlerinde ise nöbet sorumlusu olarak bir meslek personeli veya sağlık personeli çalıştırılır.

c) Yatılı hizmet veren merkezlerde; haftanın yedi günü 00.00-08.00 saatleri arasında her yirmi dört bakıma muhtaç engelli birey için bir bakıcı personel, 08.00-16.00 saatleri arasında her altı bakıma muhtaç engelli birey için bir bakıcı personel, 16.00-24.00 saatleri arasında her on iki bakıma muhtaç engelli birey için bir bakıcı personel çalıştırılır.

(2) Merkezde çalıştırılan bakıcı personel sayısı kanuni izinlerini kullanan veya refakatçi olarak görevlendirilen personel dâhil olmak üzere, merkezde bakılan bakıma muhtaç engelli birey sayısının üçte birinden az olamaz. Hesaplamada küsurlu sayılar bir üst sayıya tamamlanır.

(3) Merkezde bakılan bakıma muhtaç engelli birey sayısı altmışı geçtiğinde; merkezde bulunması gereken asgari bakıcı personel sayısı, altmışın üzerindeki her bir engelli birey için toplam bakıcı personel sayısı yüzde bir oranında artırılmak suretiyle aşağıdaki formül esas alınarak hesaplanır. Hesaplamada küsurlu sayılar bir üst sayıya tamamlanır. Aşağıda belirtilen formüle göre hesaplanan bakıcı personel sayısı; 00.00-08.00 saatleri arasında 1 bakıcı personel, 08.00-16.00 saatleri arasında 4 bakıcı personel, 16.00-24.00 saatleri arasında 2 bakıcı personel oranlarına uygun şekilde dağıtılarak vardiyalarda çalıştırılacak bakıcı personel sayısı belirlenir.

(4) Sorumlu müdürün 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen unvanlara sahip kişilerden olması hâlinde, merkezde zorunlu olarak çalıştırılması gereken meslek personeli sayısına; (g) bendinde belirtilenlerden lisans mezunu olan sağlık personeli olması hâlinde ise merkezde zorunlu olarak çalıştırılması gereken sağlık personeli sayısına dâhil edilir.

Personelin görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 27 – (1) Personelin görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:

a) Sorumlu müdür, merkezin idari, malî, hukukî, mesleki ve diğer tüm işlerinin hizmetin amacına ve mevzuata uygun olarak yürütülmesinden kurucu ile birlikte birinci derecede sorumludur. Sorumlu müdür, il müdürlüğü ve diğer kurum ve kuruluşlara karşı merkezi temsil eder. Mesleği ile ilgili programların uygulanmasında görev alır. Diğer meslek personeli idari anlamda sorumlu müdüre bağlı olarak çalışmalarını sürdürür. Bir kişi birden fazla merkezin sorumlu müdürü olamaz ve çalışma saatleri içinde başka bir işte çalışamaz.

b) Meslek personeli, mesleği ile ilgili yetki ve sorumluluklarının yanı sıra bu Yönetmeliğin 45 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen hizmetleri yürütür. Merkezde bakım hizmeti alan engelli bireylere yönelik fiziksel, cinsel, psikolojik, tıbbi ve ekonomik açıdan zarar veren her türlü tutum ve davranış ile ihmal, istismar ve şiddeti önlemeye yönelik kontrolleri yapar, bu hallerin tespiti halinde sorumlu müdüre bildirir. Ayrıca, bakıcı personelin hizmetlerini yönlendirir.

c) Sağlık personeli:

1) Acil durumlarda mesleğinin gerektirdiği uygulamaları yapar.

2) Merkez ortamını ısı, ışık, havalandırma, temizlik yönünden değerlendirir ve gerekli tedbirlerin alınmasını sağlar.

3) İlaçların güvenli bir şekilde temin edilmesini ve saklanmasını sağlar.

4) Narkotik ilaçların kullanım, saklanma, kontrol ve kayıtlarının tutulmasını konuya ilişkin talimatlar çerçevesinde yürütür.

5) Verilen hizmetler ile ilgili kayıtları doğru, eksiksiz ve zamanında tutar.

6) Engelli bireylerin muayene, tetkik ve tedavi amacıyla randevularını alır, transferleri için gerekli planlamaları yapar.

7) Engelli bireylerin tedavileri ve tıbbi rehabilitasyon sürecinde sağlık kurumlarında bulunan sağlık personeli ile işbirliği yapar.

8) Engelli bireylere sağlık kurumlarınca önerilen tedavinin uygulanması için gerekli takip ve uygulamaları yapar.

9) Engelli bireylerin ilaç kullanımını takip eder, enjeksiyon ve pansumanlarını yapar.

10) Bakıcı personele koruyucu sağlık hizmetlerine ilişkin rehberlik hizmetlerini yapar.

11) Sağlıklı bir bakım ortamının oluşması için koruyucu sağlık hizmetleri anlamında gerekli kontrolleri yapar, bu hizmetlerin bakıcı personel tarafından yapılmasını sorumlu müdür ile işbirliği içinde sağlar.

12) Engelli bireylerin, düzenli ve yeterli soluk alıp verme, yeme, içme, boşaltım, güvenli bir çevre sağlama, kişisel temizlik, giyinme, vücut ısısı kontrolü, hareketlilik ve yeterli uyku gibi günlük yaşam aktivitelerine yönelik fizyolojik ihtiyaçlarının karşılanması aşamalarında gerekli mesleki uygulamaları yapar. Bu ihtiyaçların karşılanıp karşılanmadığını takip eder ve bakıcı personelce verilmesi gereken hizmetlerin yapılmasını sağlar.

13) Merkezde bakım hizmeti alan engelli bireylere yönelik fiziksel, cinsel, psikolojik, tıbbi ve ekonomik açıdan zarar veren her türlü tutum ve davranış ile ihmal, istismar ve şiddeti önlemeye yönelik kontrolleri yapar, bu hallerin tespiti halinde sorumlu müdüre bildirir.

ç) Bakıcı personel:

1) Sorumlu bulunduğu gruptaki bakıma muhtaç engelli bireylerin bireysel bakım planı doğrultusunda kişisel bakım ile ilgili tuvalet eğitimi, yeme içme, banyo, el yüz temizliği, giyinme ve soyunma gibi günlük, haftalık, aylık ihtiyaçlarını karşılar, yardım ve takip eder.

2) Merkezde bakım hizmeti alan engelli bireylere yönelik fiziksel, cinsel, psikolojik, tıbbi ve ekonomik açıdan zarar veren her türlü tutum ve davranış ile ihmal, istismar ve şiddeti önlemeye yönelik kontrolleri yapar, bu hallerin tespiti halinde sorumlu müdüre bildirir.

d) Aşçı, kuaför, şoför, terzi, teknisyen, özel güvenlik görevlisi, büro elemanı ve hizmetli gibi personel sorumlu müdürün verdiği görevleri yapar. Bu personel, merkezde bakım hizmeti alan engelli bireylere yönelik fiziksel, cinsel, psikolojik, tıbbi ve ekonomik açıdan zarar veren her türlü tutum ve davranış ile ihmal ve istismarı tespit etmesi halinde sorumlu müdüre bildirir.

(2) Merkezde görev yapan tüm personelin merkeze giriş ve çıkış saatleri, sorumlu müdür tarafından onaylanan aylık imza takip çizelgesi ile takip edilir. Söz konusu çizelge on yıl süre ile merkez tarafından muhafaza edilir.

(3) Merkezde personelin ve nöbet sorumlularının çalışma günleri ve saatleri sorumlu müdür tarafından belirlenir. Bu listeye göre çalışan tüm personelin görev yaptığı gün ve saatler için imza cetveli düzenlenir.

(4) Her bakıcı personelin, her vardiyada bakımından birinci derecede sorumlu olduğu engelli bireylerin belirlendiği listeler, sorumlu müdür tarafından grup birimlerinde veya ünitelerde görülen yerlere asılır. Bakıcı personel ya da bakıcı personelin sorumlu olduğu engelli bireylerin değişmesi halinde listeler güncellenir.

(5) Grup birimlerinde veya ünitelerde görevli bakıcı personelin ilave bir görev sebebiyle görev yerinden ayrılması halinde yerine bakacak bakıcı personeli gösterir bir liste sorumlu müdür tarafından hazırlanır ve grup birimlerinde veya ünitelerde görülen yerlere asılır.

(6) Engelli bireyler merkez içinde bulundukları yerlerden ayrılırken bakıcı personel tarafından gözetim ve denetim altında tutulur. Engelli bireyler merkez içinde ve bahçesinde güvenlik açısından sürekli gözetilir.

(7) Merkezde 46 ncı maddeye göre oluşturulan her engelli grubu için ayrı bir grup izleme defteri tutulur. Her bakıcı personel görevde olduğu vardiya süresince görevli olduğu birimin veya ünitenin adını, sorumlu olduğu engelli bireylerin isimlerini, bu engelli bireylere sunduğu hizmetleri, engelli bireyin bakımında yaşanan olağan dışı olayları bu deftere kaydeder ve imzalar.

(8) Nöbet defterinin sayfaları numaralandırılarak il müdürlüğü tarafından onaylanır. Nöbet defterleri sorumlu müdürün görevlendireceği idari personel veya grup sorumluları tarafından takip ve kontrol edilir.

(9) Vardiyasını bitiren bakıcı personel görev yerinden ayrılmadan önce, nöbet defterinde belirttiği bilgileri kendisinden sonra hizmeti sürdürecek olan bakıcı personele sözlü olarak bildirir ve nöbet defterini sorumlu müdürün görevlendireceği idari personele veya grup sorumlusuna imzalatarak teslim eder.

(10) Bakıcı personel, merkez sorumlu müdürünün görevlendireceği idari personelin veya grup sorumlularının gözetiminde ve denetiminde görev yapar.

Hizmet içi eğitim

MADDE 28 – (1) Merkezde sunulan hizmetin kalitesini arttırmak amacıyla çalışan personele yönelik hizmet içi eğitimler düzenlenir. Merkez, istihdam ettiği personele ilki göreve başladığı tarihten itibaren üç ay içinde olmak üzere her yıl asgari on saatlik hizmet içi eğitim verilmesini sağlar. Hizmet içi eğitim programlarının içeriği ve uygulama esasları Bakanlık tarafından belirlenir. Hizmet içi eğitim programının bir örneği dosyada muhafaza edilir.

Stajyer öğrenci uygulaması

MADDE 29 – (1) Üniversitelerin psikoloji, psikolojik danışmanlık, sosyal hizmetler, çocuk gelişimi, fizyoterapi, ergoterapi, gerontoloji ve hemşirelik alanlarında lisans veya lisans üstü öğrenim gören öğrenciler ile önlisans ve lise düzeyinde sağlık hizmetleri alanında personel yetiştiren okullarda öğrenim gören öğrenciler merkezde staj yapma talebiyle, bölüm veya okulundan alınan staj yapmak istediği alanı ve süreyi belirten bir yazı ile il müdürlüğüne başvurur. İl müdürlüğü, talebi uygun görmesi halinde merkeze bildirir. Talebin merkez tarafından da uygun görülmesi halinde stajyer öğrencinin meslek ya da sağlık personeli ile birlikte gözlem ve uygulama yapmasına izin verilir. Stajyer öğrenci tek başına uygulama yapamaz, meslek personeli ile sağlık personelinin yerine istihdam edilemez. Öğrencinin stajının bittiği, il müdürlüğüne bildirilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Fiziksel ve Çevresel Şartlar ile Donanım

Merkezin konumu ve çevresel şartları

MADDE 30 – (1) Merkez gürültü ve hava kirliliğine maruz olmayan, insan sağlığını olumsuz yönde etkileyecek endüstriyel kuruluşlar ile her türlü gayrisıhhî müesseselerden uzak, ulaşıma elverişli, toplu yaşam alanlarının içinde ve çevre düzenlemesi yapılmış bir yerde açılır. Merkez binasının bulunduğu yerin, bakıma muhtaç engelli bireylerin geliş gidişlerinde trafik yönünden uygun ve emniyetli olması şartı aranır.

(2) Merkez binası çevresinde patlayıcı ve yanıcı madde satan veya depolayan kuruluşlar bulunması hâlinde, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun mesafelerin korunması ve tedbirlerin alınması sağlanır. Anılan Yönetmelikte belirtilen mesafelerin korunup korunmadığına dair rapor, çalışma ruhsatı vermeye yetkili birimlerden alınır.

Merkez binasının kullanımı ve fiziksel şartları

MADDE 31 – (1) Merkez binası sadece engelli bireylere yönelik hizmetler için kullanılır.

(2) Merkez binasında aşağıda belirtilen şartlar aranır:

a) Bina ahşap olmamalıdır.

b) Merkez binası, Bakanlık tarafından Türk Standardları Enstitüsünün ilgili standartları ve hizmet verilen engelli gruplarının özellikleri dikkate alınarak hazırlanacak uygulama kılavuzunda belirlenen erişilebilirlik standartlarına uygun olmalıdır.

c) Merkez, binaların düz veya yüksek girişi olan zemin katı ve en fazla ilk üç katında hizmete açılır. Binanın üç kattan fazla olması hâlinde üçüncü katın üzerindeki katlar 32 nci maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentleri ve ikinci fıkrasında belirtilen bölümler ile mutfak dâhil olmak üzere hizmetin işleyişini engellemeyecek amaçlarla kullanılabilir. Binanın zemin katında eczane ve sağlık merkezi gibi sağlık hizmeti veren birimler bulunabilir. Bodrum veya yarım bodrum katlarında engelli bireylerin kullandığı yatakhane, yemekhane, çok amaçlı salon ve dinlenme salonu oluşturulamaz.

ç) Bakıma muhtaç engelli bireylerin kullanacağı odaların tabanı sağlığa zarar vermeyen ve kolay temizlenen bir malzeme ile kaplanır.

d) Merkezde bakıma muhtaç engelli bireylerin kullanacağı odaların gün ışığı alacak şekilde pencereli olması ve doğal aydınlanması sağlanır.

e) Tuvalet ve banyoların tabanları ve duvarlarının tamamı yıkanmaya elverişli ve tabanları engelli bireyin güvenliğini sağlayacak şekilde kaymayan malzemeyle kaplanır.

f) Merkezde, her dört bakıma muhtaç engelli birey için en az bir tuvalet, her sekiz bakıma muhtaç engelli birey için en az bir banyo bulunur.

g) Merkezde engelli bireylerin kullandığı yatakhane, yemekhane, çok amaçlı salon ve dinlenme salonu gibi bölümler doğal yollarla havalandırılabilmelidir. Gerektiğinde merkezin havalandırılması için ek önlemler alınır.

ğ) Havalandırma ve merdiven boşlukları için gerekli güvenlik tedbirleri alınır.

h) Radyatörlerin ısıyı engellemeyecek şekilde güvenlik açısından korunaklı olması sağlanır.

ı) Merkez hizmet binasında bakıma muhtaç engelli bireylerin ihtiyacı olan hizmetlere erişebilirliği sağlanır. Merkezin bedensel engelli bireylere zemin üstü katlarda hizmet vermesi halinde asansör veya merdiven asansörü bulunması zorunludur.

i) Yatağa bağımlı bakıma muhtaç engelli bireylerin özel durumları da dikkate alınarak hareketli ve havalı yatak kullanılması sağlanır. Bu kişilerin banyo ihtiyaçlarının karşılanmasında lift gibi özel düzenekler kullanılır.

j) Pencere ve balkonlarda bakıma muhtaç engelli bireyler için risk oluşturmayacak şekilde gerekli önlemler alınır.

(3) Merkez binasının fiziksel büyüklüğü aşağıda belirtilen şekilde hesaplanır:

a) Merkezin kapasitesinin tespitinde yatak odası olarak kullanılan alanların büyüklüğü esas alınır.

b) Gündüzlü hizmet veren merkezlerde bakıma muhtaç engelli bireyin gerektiğinde dinlenebileceği veya uyuyabileceği en fazla üç kişilik yatak odaları bulunur. Yatak odası olarak kullanılacak odanın her kişiye en az 5 metrekare düşecek büyüklükte olması zorunludur.

c) Yatılı hizmet veren merkezlerde yatak odaları en fazla üç kişilik olarak planlanır. Yatak odaları, oda içinde yer alan banyo ve tuvalet hariç olmak üzere, bakıma muhtaç bedensel engelli bireyler için bir kişilik oda en az 12 metrekare, iki kişilik oda en az 20 metrekare, üç kişilik oda en az 28 metrekare; bakıma muhtaç ruhsal veya zihinsel engelli bireyler için bir kişilik oda en az 9 metrekare, iki kişilik oda en az 15 metrekare, üç kişilik oda en az 21 metrekare büyüklüğünde olmalıdır.

ç) Yaşam alanları olarak kullanılacak grup etkinlik odaları, dinlenme odaları ve çok amaçlı salonların toplam büyüklüğü, yatak odası olarak kullanılacak zorunlu alanların toplam büyüklüğünün yarısından az olamaz. Grup etkinlik ve dinlenme odalarında en fazla on iki engelli birey bir arada bulunabilir.

d) Merkez binasının bahçesinin büyüklüğü, yatak odası olarak kullanılacak zorunlu alanların toplam büyüklüğünden az olamaz.

Merkezin bölümleri

MADDE 32 – (1) Merkezde aşağıda sayılan bölümlerin bulunması zorunludur:

a) Sorumlu müdür odası,

b) Büro,

c) Bekleme odası,

ç) Personel odası,

d) Grup etkinlikleri odası,

e) Dinlenme odası,

f) Bireysel görüşme odası,

g) Çok amaçlı salon,

ğ) Mutfak ve yemekhane,

h) Bahçe,

ı) Yatak odası,

i) Sağlık odası,

j) Banyo ve tuvalet,

k) Özel bakım odası,

l) Sosyal servis,

m) İbadethane.

(2) Merkezde, personel ya da hizmet verilen engelli bireylerin yakınları için ücretsiz misafirhane oluşturulabilir.

(3) Bölümlerin donanımı için gerekli malzemeler Bakanlık tarafından genelge ile belirlenir.

Yangından korunma ve elektrik tertibatı

MADDE 33 – (1) Merkezde yangından korunma için yeterli sayıda yangın söndürme cihazı ve malzemesi, sesli ve ışıklı alarm sistemi ile bakıma muhtaç engelli bireylerin kullanımına uygun yangın tahliye sistemi bulundurulması zorunludur.

(2) Merkezde elektrik anahtarı, priz, lamba gibi elektrikli aletler, kesici delici aletler ile yanıcı ve yakıcı maddelerin engelli bireyler için tehlike oluşturmasını önleyecek tedbirler alınır.

(3) Merkezde yoğun bakım gerektiren ve elektrikli cihaz desteğiyle yaşamakta olan engelli bireyler için kullanılan cihazların bağlı olduğu kesintisiz güç kaynaklarının çalışır durumda olması sağlanır.

(4) Merkezde kapasitesine göre jeneratör ya da elektrik kesintilerinde doğrudan devreye girecek aydınlatma araçları bulundurulur.

Isıtma, soğutma ve sıcak su

MADDE 34 – (1) Merkezde ısıtma ve soğutmanın merkezi sistemle yapılması esastır. Ancak, merkezi sistemin olmadığı yerlerde bölgesel farklılıklar göz önüne alınarak ısıtma ve soğutma, bakıma muhtaç engelli bireye risk oluşturmayacak şekilde klima, kombi ve benzeri sistemlerle sağlanabilir.

(2) Merkezde ortam sıcaklığının gündüz saatlerinde 20-28 derece arasında, gece saatlerinde 16-24 derece arasında olması sağlanır.

(3) Merkezde bakıma muhtaç engelli bireylerin banyo ihtiyacı için sürekli sıcak su sağlayacak güvenli tertibat kurulur.

Sivil savunma planı

MADDE 35 – (1) Yangın, sabotaj ve deprem gibi durumlarda uygulanacak, yetkili mercilerden onaylı sivil savunma planı açılış izin belgesinin kurucuya teslimini takip eden iki ay içinde hazırlanır ve merkezin iç mekânında kolay görülebilen bir yere asılır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Merkezin Çalışma Günleri, Evrak İşleri, Ücret Tespit ve Tahsili

Merkezin çalışma gün ve saatleri

MADDE 36 – (1) Gündüzlü hizmet veren merkezler haftanın altı günü mesai saatleri içinde, yatılı hizmet veren merkezler ise milli ve dini bayramlar ve resmî tatil günleri de dâhil olmak üzere yedi gün yirmi dört saat esasına göre çalışır.

Merkezde bulunması gereken defter ve dosyalar

MADDE 37 – (1) Merkezde aşağıdaki defter ve dosyaların bulundurulması zorunludur:

a) Gelen evrak kayıt defteri,

b) Giden evrak kayıt defteri,

c) Zimmet defteri,

ç) Kütük defteri,

d) Denetleme defteri,

e) Nöbet defteri,

f) Grup izleme defterleri,

g) İlaç takip defteri,

ğ) Emanet hesabı defteri,

h) Giysi defteri,

ı) Bakıma muhtaç her engelli birey için, içinde ilk kabul belgeleri, bireysel bakım planları, diğer tutanak ve çizelge gibi belgelerin bulunduğu dosya,

i) Bakıma muhtaç engelli bireylerin devam çizelgeleri ve personelin çalışma programını gösteren çizelgelerin bulunduğu bakıma muhtaç engelli birey ve personel takip dosyaları,

j) Personelin özlük ve sağlık dosyaları,

k) Ziyaretçi defteri,

l) Mesleki çalışma kayıt defteri.

(2) Merkez, hizmet verilmeye başlanmasından itibaren tutulan kayıtları ve bakıma muhtaç engelli bireylere ait dosyaları on yıl süre ile muhafaza etmek zorundadır. Merkezin yazışmalarında başlıklı kâğıt ve kaşe kullanılması zorunludur.

İl müdürlüğüne gönderilecek belgeler

MADDE 38 – (1) Merkez tarafından her ayın ikinci haftasının cuma gününe kadar bakıma muhtaç engelli birey listesi, personel listesi, sosyal güvenlik prim bildirgesinin bir örneği ile merkezde istihdam edilen tüm personelin sosyal güvenliklerinin sağlandığına ilişkin aylık prim ve prime ilişkin borçlarının olmadığına ya da borcu bulunmakla birlikte 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tecil edildiğine ve taksitlendirildiğine ya da özel kanunlara göre yapılandırıldığına ilişkin belge il müdürlüğüne gönderilir.

Bakanlığa gönderilecek belgeler

MADDE 39 – (1) Bakanlık merkezde çalışan personel veya merkezden bakım hizmeti alan bakıma muhtaç engelli bireyler hakkında bilgi isteyebilir. Bu durumda merkez, Bakanlık tarafından tespit edilecek formattaki bilgileri belirtilen sürede il müdürlüğüne göndermek zorundadır.

Ücret tespiti

MADDE 40 – (1) Bakım ücretlerinin tespiti ve uygulaması, Bakanlık tarafından ödenecekler hariç olmak üzere, aşağıda belirtilen esaslara göre yerine getirilir:

a) Merkezlerde verilecek bakım hizmetlerinin taban ücretleri, valinin ya da görevlendireceği bir yardımcısının başkanlığında il müdürü, defterdar, il ticaret odası temsilcisi, belediye başkanlığı temsilcisi ile il dâhilinde özel bakım merkezlerinin kendi aralarında seçecekleri temsilciden oluşan komisyon tarafından yılda bir kez tespit edilir.

b) Komisyon, her yıl aralık ayının ikinci yarısında toplanır.

c) Taban ücretler, üretici fiyat endeksindeki artış oranları esas olmak üzere, sosyo-ekonomik koşullar, merkezlerin personel, kira, ısıtma, onarım ve diğer zorunlu giderleri dikkate alınarak belirlenir.

ç) Komisyon, gündüzlü ve yatılı hizmet ile evde hizmet taban ücretlerini tespit eder.

d) Komisyon tarafından tespit edilen taban ücretler valilik onayıyla ocak ayının birinci gününden başlamak üzere geçerlilik kazanır.

e) Merkezler verecekleri hizmet türlerine göre uygulayacakları ücretleri, komisyon tarafından belirlenen taban ücretin altında olmamak şartıyla maliyet hesaplarına göre belirler ve il müdürlüklerine bildirir.

Ücret tahsili

MADDE 41 – (1) Bakıma muhtaç engelli bireyin bakım ücretinin kendisi veya ailesi tarafından ödenmesi hâlinde; bakım ücreti, bakım hizmetinin sunulmasını takiben aylık olarak tahsil edilir. Merkez tarafından ücretin tahsiline ilişkin belge düzenlenir.

(2) Bakıma muhtaç engelli bireyin bakım ücretinin Bakanlık tarafından ödenmesi hâlinde; bakım ücreti 30/7/2006 tarihli ve 26244 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre ödenir. Ödemeye ilişkin evrakın il müdürlüğüne eksiksiz teslimini takiben olağanüstü haller haricinde beş iş günü içinde evrak incelemesi tamamlanarak ödeme işlemi başlatılır.

Sağlık giderleri

MADDE 42 – (1) Bu Yönetmelik çerçevesinde faaliyet gösteren merkezlerde ücreti Bakanlıkça ödenmek suretiyle yatılı olarak bakılan bakıma muhtaç engelli bireylerin sağlık giderleri 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerine göre karşılanır.

Giysi ve harçlık ihtiyacı

MADDE 43 – (1) Bu Yönetmelik çerçevesinde faaliyet gösteren merkezlerde ücreti Bakanlıkça ödenmek suretiyle yatılı olarak bakılan bakıma muhtaç engelli bireylerin, giysi ve harçlık ihtiyacı; Bakanlığa bağlı resmi merkezlerde bakılan engelli bireylerin giysi ve harçlık ihtiyaçlarının karşılanmasındaki usul ve esaslar dâhilinde ve Bakanlık tarafından il müdürlüğüne gönderilecek ödenekten bütçe imkânları ölçüsünde karşılanır.

Engelli bireylerin para, mücevher ve kıymetli kâğıtlarının muhafaza edilmesi ve idaresi

MADDE 44 – (1) Bakıma muhtaç engelli bireyin mücevher, kıymetli kâğıt ve parası aşağıda belirtildiği şekilde emanet hesabında muhafaza edilir.

a) Emanet hesabı; sorumlu müdür başkanlığında meslek ve sağlık personelinden oluşan en az üç kişilik bir komisyon tarafından idare edilir.

b) Sorumlu müdür tarafından bir bankada emanet hesabı adı altında müstakil bir vadesiz hesap açılır. Söz konusu hesaba engelli birey ya da yasal temsilcisi tarafından merkeze teslim edilen para ile il müdürlüğü tarafından verilen harçlıklar yatırılır.

c) Sorumlu müdürün odasında bulunan emanet kasasında bulundurulacak nakit paranın üst limiti; merkezde bakılan engelli birey sayısı ile engelli bireyin bir aylık net harçlık tutarının çarpımı sonucunda bulunacak miktarın yarısını geçemez.

ç) Emanet hesabı defterinden, emanet kasasındaki hareketler ve emanet banka hesabı takip edilir. Sorumlu müdür, defteri her türlü denetimde sunulmak üzere hazır bulundurur.

d) Emanet hesaptan yapılan harcamalara ilişkin belgeler, komisyon tarafından imzalanarak her engelli birey için ayrı dosyada olmak üzere on yıl süre ile muhafaza edilir.

e) Emanet hesabının ve defterinin kullanılmasına ilişkin diğer hususlar Bakanlıkça çıkarılacak genelge ile belirlenir.

ALTINCI BÖLÜM

Merkezde Sunulacak Bakım Hizmetleri

Bakım hizmetlerinin kapsamı

MADDE 45 – (1) Bakım hizmetleri, bakıma muhtaç engelli bireyin bakımına yönelik kişisel bakım ve psiko-sosyal destek hizmetlerini kapsar.

(2) Bakıma muhtaç engelli bireyin özellikleri dikkate alınarak aşağıda belirtilen bakım hizmetleri sunulur:

a) Kişisel bakım hizmetleri;

1) Banyo yaptırılması,

2) Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması,

3) Tırnaklarının kesilmesi,

4) Saçlarının taranması,

5) Dişlerinin temizlenmesi,

6) Yiyecek ve içecek ihtiyacının giderilmesi,

7) El, yüz ve ayak temizliğinin yapılması,

8) Sakal tıraşının yapılması,

9) İstenmeyen tüylerin temizlenmesi,

10) Elbiselerinin giydirilmesi ve çıkarılması,

11) Burun ve kulak temizliğinin yapılması,

12) Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesi,

13) Odasının temizlenmesi,

14) Çamaşırlarının yıkanması,

15) Tehlikelere karşı korunması ve gözetilmesi

gibi hizmetleri içerir.

b) Psiko-sosyal destek hizmetleri;

1) Bakıma muhtaç engelli birey ailesinin, engelli bireyi ve engel durumunu kabullenmesine ve bilgilendirilmesine yönelik olarak kişisel veya grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler,

2) Bakıma muhtaç engelli bireyin mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesine, bilgilenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik olarak kişisel ve grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler,

3) Bakıma muhtaç engelli birey ve ailesinin sosyal haklarını ve mevcut kaynaklarını etkin kullanmasına yönelik olarak kişisel ve grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler,

4) Bakıma muhtaç engelli bireyin bağımsız yaşama, sosyal hayata uyumuna ve katılımına yönelik sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikler ile bu tür etkinliklere katılabilmesi için gerekli refakat hizmetleri,

5) Bakıma muhtaç engelli bireyin terk edilme, reddedilme, engellilik durumunu kabullenememe, ümitsizlik, intihar etme, yalnızlık ve sevgisizlik gibi olumsuz duygulardan kurtarılmasına, depresyon ve stres gibi durumların yaşanmasının engellenmesine yönelik olarak kişisel veya grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler

gibi hizmetleri içerir.

Bakım hizmeti için grupların oluşturulması

MADDE 46 – (1) Bakım hizmeti için bakıma muhtaç engelli grupları aşağıdaki hususlar dikkate alınarak oluşturulur:

a) Merkezde her bir engelli grubu, engelli bireylerin kişisel talepleri, bakım ihtiyacı, yaşı ve diğer özellikleri, sunulacak bakım hizmeti ile hedeflerinin birbirine yakınlığı ve fiziksel koşullar dikkate alınarak en fazla altı bakıma muhtaç engelli bireyden oluşturulur.

b) Bakım hizmeti hedeflerinin farklılaşması veya ihtiyaç duyulması hâlinde, bakıma muhtaç engelli bireylerin grupları değiştirilir.

c) Grup sorumluluğu, grubun amacına ve niteliğine uygun olarak meslek veya sağlık personeline verilir.

ç) Merkezde çalışan her meslek ve sağlık personelinin en az bir grubun sorumlusu olmasına özen gösterilir.

d) Dinlenme odalarında veya grup etkinlikleri odalarında en fazla iki grup aynı anda bir arada bulunabilir.

e) Grupların günlük faaliyet programları aylık periyotlarla hazırlanır ve uygulama raporları engelli bireylerin dosyalarında muhafaza edilir.

Bakım hizmetlerinin uygulanması

MADDE 47 – (1) Merkezde bakım hizmetlerinin uygulanmasıyla ilgili hususlar aşağıda belirtilmiştir:

a) Merkezler, 45 inci maddede belirtilen genel çerçeveyi esas alarak, merkezin ve bakıma muhtaç engelli bireylerin özelliklerine göre hizmetlerini geliştirir ve uygular.

b) Bakıma muhtaç engelli bireyin merkeze kabul işlemlerini yürütmek, ailesi ve yakınları ile iletişimini devam ettirmek, merkeze uyumunu sağlamak, merkeze uyum sorunu olan bakıma muhtaç engelli bireyler hakkında değerlendirmelerde bulunarak çalışma planı hazırlamak, bakıma muhtaç her engelli birey için bireysel bakım planı hazırlamak ve merkezin hizmetlerine ilişkin her türlü veri ve raporları hazırlamak üzere meslek ve sağlık personelinden üç kişilik değerlendirme heyeti oluşturulur. Değerlendirme heyetinin sekretarya, arşiv, veri tabanı oluşturma ve koordinasyon işleri sosyal çalışmacı/sosyal hizmet uzmanı tarafından yürütülür.

c) Bakıma muhtaç engelli bireylerin bireysel özellikleri de dikkate alınarak hazırlanan bireysel bakım planı sorumlu müdürün onayından sonra uygulanır.

ç) Bireysel bakım planının içeriği ve uygulama esasları, Bakanlık tarafından belirlenir.

d) Merkezde bakım hizmeti alan ve özel eğitim alması uygun olan bakıma muhtaç engelli bireylerin, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden veya resmi özel eğitim kurumlarından destek eğitimi almaları için gerekli tedbirler alınır.

Beslenme

MADDE 48 – (1) Merkezde bakım hizmetinden yararlanan engelli bireylerin beslenmesinin niteliği ve yemek servisi ile ilgili aşağıdaki hususlara uyulur:

a) Bakıma muhtaç engelli bireylerin yaş ve fiziki gelişimleri, mevsimsel özellikler, bölgenin şartları ve benzer kuruluşların listeleri dikkate alınarak bir diyetisyen marifetiyle hazırlanan kişi başı gıda rasyonuna uyumlu aylık yemek listesi en geç bir önceki ayın on beşine kadar il müdürlüğü tarafından merkezlere bildirilir.

b) Bakıma muhtaç engelli bireylerin beslenme ihtiyacı, yatılı merkezlerde en az üç ana ve iki ara öğün, gündüzlü merkezlerde ise en az bir ana ve bir ara öğün verilerek karşılanır.

c) Sağlık durumları sebebiyle özel diyet hazırlanması gereken bakıma muhtaç engelli bireyler için tabibin tavsiyeleri doğrultusunda diyet yemeği hazırlanır.

ç) Bakıma muhtaç engelli bireylere verilen yemek numuneleri yetmiş iki saat muhafaza edilir. Yemek listelerinin bir örneği her türlü denetimde gösterilmek üzere dosyasında muhafaza edilir.

d) Merkez tarafından gerçekleştirilecek gezi ve piknik benzeri sosyal faaliyetler için farklı yemek listesi hazırlanabilir.

e) Yemek salonlarına kendiliğinden gelemeyen ya da hasta olan bakıma muhtaç engelli bireyin yemeği bulunduğu yerde ve gerektiğinde yardımla yedirilir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Merkezin İşleyişine İlişkin Esaslar

Merkezin genel çalışma esasları

MADDE 49 – (1) Merkez her bir hizmet binasında veya girişi ve bahçesi ayrı olan bloğunda bakıma muhtaç engelli bireylerden bedensel, zihinsel ve ruhsal engelli gruplarından sadece birisine yönelik hizmet verebilir. Açılış izin belgesinde bu gruplardan hangilerine hizmet sunulacağı belirtilir.

(2) On üç ve üzeri yaşlardaki bakıma muhtaç engelli bireyler için cinsiyetlerine göre ayrı katlarda, bunun mümkün olmaması durumunda birbirinden ayrı bölümlerde hizmet verilir.

(3) On dokuz yaş altı ile on dokuz ve üstü yaşlardaki bakıma muhtaç engelli bireyler için ayrı katlarda, bunun mümkün olmaması durumunda birbirinden ayrı bölümlerde hizmet verilir.

(4) Aile bireylerinin aynı merkezde kalması hâlinde ayrı kat şartı aranmaz. Bu durumdaki bakıma muhtaç engelli bireylerin yerleştirilmesi değerlendirme kurulu tarafından planlanır ve karara bağlanır.

(5) Merkezler, aşağıda belirtilen yaş ve cinsiyet gruplarına göre planlanır;

a) 0 – 12 yaş kız ve erkek,

b) 13 – 18 yaş kız,

c) 13 – 18 yaş erkek,

ç) 19 ve üzeri yaş kadın,

d) 19 ve üzeri yaş erkek.

(6) Yatılı hizmet veren merkezler açılış izin belgelerinde belirtilmesi şartıyla gündüzlü olarak da hizmet verebilirler. Bu durumda gündüzlü hizmet için ayrıca sorumlu müdür aranmaz. Ancak gündüzlü hizmet için 26 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtildiği şekilde personel çalıştırılır.

(7) Merkez aracılığıyla bakıma muhtaç engelli bireyin ikametgâhında bakım hizmeti verilebilir. Bu durumda merkez bünyesinde ikisi meslek, biri sağlık personeli olmak üzere üç kişiden evde bakım hizmet birimi oluşturulur ve aşağıdaki hizmetler verilir:

a) Evde bakım hizmet birimi, sorumlu müdürün gözetim ve denetiminde çalışır. Evde bakım hizmeti, değerlendirme kurulunca hazırlanacak bireysel bakım planı doğrultusunda evde bakım hizmet biriminin denetim ve rehberliğinde bakıcı personel tarafından verilir. Evde bakım hizmet birimi bakıma muhtaç engelli birey ve ailesini her ay düzenli olarak ikametgâhında ziyaret ederek bakım hizmetlerinin sunumunu takip eder, bakıma muhtaç engelli birey ve ailesine psiko-sosyal destek hizmetlerini verir.

b) Bir bakıcı personel bir günde en fazla üç bakıma muhtaç engelli bireye hizmet verebilir. Ancak, bir bakıcı personelin haftalık toplam çalışma süresi, yıllık fazla çalışma süresi dâhilinde yaptırılacak fazla çalışmalar hariç, 4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde belirtilen çalışma süresini geçemez. Bakım hizmetleri ücretlerinin ödenmesinde, haftalık çalışma sürelerine uyulup uyulmadığı takip edilir.

c) Merkez aracılığıyla ikametgâhında bakım hizmeti verilen bakıma muhtaç engelli birey sayısı, merkezde bakılan bakıma muhtaç engelli birey sayısı ile birleştirilir ve merkezin bakım hizmeti verdiği toplam bakıma muhtaç engelli birey sayısına göre meslek personeli ve sağlık personeli çalıştırılır.

(8) Merkezde kapalı alanlarda sigara içilmez. Ancak sadece engelli bireylerin kullanımı için merkez bünyesinde sigara içen engelli bireylerin bulunduğu katlarda müstakil bir oda düzenlenir. Bu amaçla kullanılan odaların özel ve yeterli havalandırma sistemi olmalıdır. Bu odada aynı anda en fazla altı engelli birey bulunabilir.

(9) Her bir engelli bireyin durumu yılda iki defadan az olmamak üzere il müdürlüğü tarafından merkezde değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, il müdürlüğü tarafından gerekli görülmesi halinde bakıma muhtaç engelli birey için uygulanan bakım modelinde; bakım merkezini değiştirmek ve ailesinin yanına döndürmek de dâhil olmak üzere değişiklik yapılabilir. Değerlendirme raporları on yıl süreyle il müdürlüğünde muhafaza edilir.

Bakım ücreti Bakanlıkça ödenecek bakıma muhtaç engelli bireyin müracaatı ve değerlendirilmesi

MADDE 50 – (1) Bakıma muhtaç engelli bireylerden durumu 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 7 nci maddesinde belirlenen kriterlere uygun olanların bakım ücreti Bakanlık tarafından karşılanır. Müracaat ve diğer işlemler aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Bakım talebine ilişkin müracaat, bakıma muhtaç engelli bireyin kendisi ya da yasal temsilcisi tarafından il müdürlüğüne yapılır.

b) Bakıma muhtaç engelli bireyin bakım talebine ilişkin olarak Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen belgeler il müdürlüğüne ibraz edilir.

c) İbraz edilen belgeler il müdürlüğünce değerlendirilerek bakıma muhtaç engelli birey ve ailesinin psiko-sosyal ve ekonomik durumu ile sunulabilecek hizmetler hakkında birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen Yönetmelik çerçevesinde bakım raporu hazırlanır. Bu rapor doğrultusunda engelli bireyin bakım ihtiyacına göre alması gereken bakım hizmetleri belirlenir.

(2) Özel bakım merkezine yerleştirilmesi talep edilmiş olsa dahi, bakıma muhtaç engelli birey öncelikle o ilde geçici olarak bakılabileceği ilk kabul ve müdahale birimine veya doğrudan resmi bakım ve rehabilitasyon merkezi ya da durumuna uygun diğer resmî sosyal hizmet kuruluşlarından birine il müdürlüğü onayı ile yerleştirilir.

(3) İkinci fıkra uyarınca yerleştirilen bakıma muhtaç engelli birey, yerleştirildiği kuruluşta en az bir ay süre ile izlenir. Bu süre içinde, engelli bireyin yüksek yararı göz önünde bulundurularak durumuna uygun hizmet modeli belirlenir. Hizmet modelinin belirlenmesi sürecinde engelli bireyin öncelikle ailesinin yanında veya yaşadığı yerde desteklenmesi, bunların mümkün olmaması halinde gündüzlü bakım hizmetlerinden yararlandırılması esastır. Uygun hizmet modelini belirlemek için yapılan izleme sürecinin bir aydan kısa bir sürede tamamlanması ve Bakanlıkça uygun görülmesi halinde izleme süresi kısaltılabilir.

(4) Birinci ve üçüncü fıkralara göre yapılan değerlendirme sonucunda bakıma muhtaç engelli bireye özel bakım merkezinde bakım hizmeti verilmesi öngörülmüş ise, bakım hizmetinin verileceği merkez, bakıma muhtaç engelli bireyin veya yasal temsilcisinin talepleri de dikkate alınarak engelli bireyin yüksek yararı çerçevesinde il müdürlüğünce belirlenir.

a) Belirlenen merkezin bakım hizmetini vermeyi kabul etmesi hâlinde bakıma muhtaç engelli bireye merkezde bakım hizmetinin verilmesi il müdürlüğünce onaylanır. Merkeze yerleştirilen bakıma muhtaç engelli bireyin bakım ücretinin ödenmesinde, il müdürlüğünün onay tarihinden önceki bir tarih olmamak üzere engelli bireyin merkeze yerleştirilme tarihi esas alınır.

b) Bakıma muhtaç engelli birey veya yasal temsilcisinin, merkezde verilen bakım hizmetinden memnun olmaması hâlinde, merkezin değiştirilmesi talep edilebilir. İl müdürlüğünce talep değerlendirilerek gerekli işlem yapılır.

Bakım ücreti Bakanlık tarafından ödenmeyen engelli bireyin müracaatı ve değerlendirilmesi

MADDE 51 – (1) Engelli bireyin bakım ücretinin kendisi, ailesi veya üçüncü kişiler tarafından ödenmesi ya da merkez tarafından ücretsiz bakılması hâlinde, üçüncü fıkradaki belgelerle birlikte il müdürlüğüne müracaat edilir. Engelli bireyin veya yasal temsilcisinin talep ettiği merkezin de kabul etmesi hâlinde il müdürlüğü yerleştirme onayını verir. Merkez, engelli bireyi değerlendirme heyeti aracılığıyla değerlendirir ve bireysel bakım planını hazırlar.

(2) Birinci fıkra kapsamında merkeze kabul edilecek engelli bireyler için ağır engelli olma şartı aranmaz.

(3) Müracaatta, engelli birey ya da yasal temsilcisinin dilekçesi, engelliler için sağlık kurulu raporu, iki adet fotoğraf ve engelli birey Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ise kimlik numarası beyanı, yabancı uyruklu ise kimlik bilgileri istenir.

Merkeze bakıma muhtaç engelli bireyin kabulü

MADDE 52 – (1) Merkeze bakıma muhtaç engelli bireyin kabulü aşağıda belirtilen şekilde yapılır:

a) Bakım ücreti Bakanlık tarafından ödenecek ise 50 nci maddede belirtilen belgelerden oluşan dosyanın bir nüshası il müdürlüğünce resmî yazı ekinde merkeze gönderilir.

b) Merkez tarafından bakıma muhtaç engelli birey ve ailesi hakkında ayrıntılı ilk görüşme formu düzenlenir.

c) Bakıma muhtaç engelli bireyin bakım ihtiyacına göre değerlendirme kurulunca bireysel bakım planı oluşturulur.

ç) Merkeze kabul edilen her engelli birey ve merkeze kabul tarihi il müdürlüğüne bildirilir; her engelli birey için bir dosya açılır ve belgeleri muhafaza edilir.

Merkeze bakıma muhtaç engelli bireyin ücretsiz veya indirimli kabulü

MADDE 53 – (1) Merkez, uygun görmesi hâlinde bakıma muhtaç engelli birey ile yapacağı sözleşme dâhilinde ücretsiz veya indirimli olarak bakım hizmeti verebilir. Bu durumda sözleşmenin sureti il müdürlüğüne gönderilecek müracaat dosyasına konur. Bu madde kapsamında yapılacak müracaat ve işlemler, 51 inci maddede belirlenen usullere göre gerçekleştirilir.

(2) Merkez hizmet verdiği bakıma muhtaç engelli birey sayısının yüzde üçü oranında Bakanlıkça tespit edilecek engelli bireyleri ücretsiz kabul eder.

Acil yerleştirme işlemi

MADDE 54 – (1) Bakıma muhtaç engelli bireyin kalacak bir yerinin olmaması, bakacak kimsesinin bulunmaması, hayati tehlikenin olması, bakım hizmeti veren kişilerin gerekli evrakın tamamlanması sürecinde engelli bireye bakamayacak kadar zor şartlar altında bulunması gibi durumlarda, acil yerleştirilme aşağıda belirtilen esaslar dâhilinde gerçekleştirilir:

a) Bakıma muhtaç engelli birey, o ilde geçici olarak bakılabileceği ilk kabul ve müdahale birimine veya durumu uygunsa doğrudan resmî bakım ve rehabilitasyon merkezi ya da durumuna uygun diğer resmî sosyal hizmet kuruluşlarından birisine il müdürlüğü onayı ile yerleştirilir.

b) Bakıma muhtaç engelli bireyin gerekli evrakı il müdürlüğünce tamamlanır.

c) (a) bendi kapsamında geçici olarak bakılan ve yatılı bakım ihtiyacı olduğu tespit edilen engelli birey, yerleştirildiği kuruluşta en az bir ay süre ile izlenir. Geçici bakım süresinin iki ayı doldurmasına rağmen diğer kamu kurumlarından ve resmi işlemlerden kaynaklanan gecikmeler sebebiyle evrakın tamamlanamaması, ildeki resmi kuruluşlara sürekli olarak yerleştirilememesi, bununla birlikte ilde özel bakım merkezi bulunması ve özel bakım merkezinin de bakım hizmetini vermeyi kabul etmesi halinde; bakıma muhtaç engelli birey il müdürlüğünün acil yerleştirme onayı ile geçici olarak merkeze yerleştirilir.

ç) Evrakın tamamlanması sonucunda engelli bireyin bakıma muhtaç engelli kapsamında değerlendirilmesi ve geçici olarak yerleştirildiği özel bakım merkezinde bakılmasına karar verilmesi durumunda il müdürlüğü acil yerleştirme onayını sürekli onaya dönüştürür.

d) Merkeze acil olarak yerleştirilen bakıma muhtaç engelli bireyin bakım ücretinin ödenmesinde, il müdürlüğünün acil onay tarihinden önceki bir tarih olmamak üzere engelli bireyin merkeze yerleştirilme tarihi esas alınır.

e) Engelli bireyin bakıma muhtaç engelli kapsamında olmadığının veya yerleştirildiği merkezde kalmasının uygun olmayacağının evrakın tamamlanmasından sonra belirlenmesi hâlinde, engelli birey, durumuna uygun hizmet modeline yönlendirildikten sonra merkeze yerleştirilmesine ilişkin onay iptal edilir. Bu husus merkeze tebliğ edilir.

f) (c) bendi kapsamında geçici olarak bakılan engelli bireyin sürekli olarak ildeki resmi veya özel kuruluşlara yerleştirilememesi ancak bakım ihtiyacının devam etmesi halinde, konu il müdürlüğünce ivedilikle değerlendirilir ve en yakın illerden başlamak üzere ilgili il müdürlükleri ile iletişim kurularak engelli bireye bakım hizmeti verebilecek öncelikle resmi bakım ve rehabilitasyon merkezine yerleştirilmesi, bunun mümkün olmaması halinde özel bakım merkezine yerleştirilmesi amacıyla engelli birey ve dosyası ilgili il müdürlüğüne gönderilir. Özel bakım merkezinin bulunduğu il müdürlüğünce acil valilik onayı alınarak merkeze geçici olarak yerleştirme yapılır ve yerleştirmeyi müteakiben vasilik ve bakım merkezine yerleştirme gibi yargısal işlemlerle engelli bireyin kesin yerleştirme işlemleri için gerekli diğer evrak tamamlanır. Nüfus cüzdanı olmayan engelli bireylere nüfus cüzdanı düzenlenmesi işlemleri engelli bireyin halen bulunduğu il müdürlüğü tarafından takip edilir. Evrakı tamamlanan engelli birey hakkında (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen işlemler yapılır.

Bakıma muhtaç engelli bireyin merkezden ayrılması

MADDE 55 – (1) Aşağıda belirtilen hallerde bakıma muhtaç engelli bireyin merkezden ilişiği kesilir:

a) Bakıma muhtaç engelli bireyin reşit ve mümeyyiz olması halinde kendisinin veya yasal temsilcisinin talepte bulunması,

b) Bakıma muhtaç engelli bireyin kabulüne esas bilgi ve belgelerde yanlışlık olduğunun tespiti veya bakıma muhtaç engelli bireyin tüm mesleki çalışmalara rağmen merkeze uyum sağlayamaması,

c) Bakım programının tamamlanması.

(2) Bakım ihtiyacı devam eden ancak yasal temsilcisi bulunmayan engelli bireyin merkezden ayrılması durumu il müdürlüğüne bildirilir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Değerlendirme, Denetim ve Müeyyideler

Değerlendirme

MADDE 56 – (1) İllerde özel bakım merkezlerinin hizmet kalitesinin değerlendirilmesi, denetlenmeleri, müeyyide uygulanması ile ilgili tavsiye kararları almak üzere valilik onayı ile Özel Bakım Merkezleri İl Komisyonu kurulur. Komisyon, valinin görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında; il müdürü, il müdür yardımcısı, il müdürlüğünde görevli bir meslek personeli, gıda, tarım ve hayvancılık il müdürlüğünden bir gıda mühendisi ile çevre ve şehircilik il müdürlüğü, sağlık il müdürlüğü, il insan hakları kurulundan birer temsilci ve il müdürlüğünden ya da il muhakemat müdürlüğünden bir avukattan oluşur. Komisyonun çalışma usulü aşağıda belirtilmiştir:

a) Komisyon, yılda en az bir defa olmak üzere ve gerekli görülen hallerde merkezleri değerlendirir.

b) Bakanlık gerekli gördüğünde özel bakım merkezlerinin değerlendirilmesini komisyondan isteyebilir.

c) Değerlendirme en az yedi komisyon üyesinin katılımı ile gerçekleştirilir.

ç) Değerlendirme sonrasında hazırlanan rapor üyelerce imzalanır. Raporun tamamına veya belirli bir kısmına muhalif olanlar, şerh koymak suretiyle kararları imzalar. Muhalif görüş gerekçesinin karar altında veya ekinde belirtilmesi zorunludur.

d) Değerlendirme raporu komisyon başkanı tarafından yedi gün içinde valilik makamına sunulur. Raporun bir sureti Bakanlığa gönderilir.

e) Komisyonun sekretarya hizmetleri il müdürlüğünce yürütülür.

Denetim

MADDE 57 – (1) Denetim; Bakanlık denetçileri, Bakanlık personeli ve il müdürlüğü tarafından yapılır.

(2) Merkez, Bakanlık Denetçileri tarafından 14/9/2012 tarihli ve 28411 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Denetim Hizmetleri Başkanlığı Yönetmeliği hükümlerine göre denetlenir.

(3) Gerekli görülmesi halinde merkez yetkilendirilen Bakanlık personeli tarafından da denetlenir.

(4) İl müdürlüğü tarafından yapılan denetimler; il müdürü ve en az iki personel ile en az altı ayda bir gerçekleştirilir. Denetleme sonucu tespit edilen hususlarla ilgili olarak il müdürlüğünce denetim raporu düzenlenir. Merkezin il müdürlüğü tarafından denetimi aşağıdaki şekilde gerçekleştirilir:

a) Denetim sürecinde, merkez yetkilileri istenilen her türlü bilgi ve belgeyi sunmak ve göstermekle yükümlüdürler.

b) Denetim sonucu tespit edilen hususlar il müdürlüğünce yazılı olarak merkeze bildirilir.

c) Merkez, ayrıca bir süre verilmemiş ise en fazla bir ay içinde belirtilen hususları düzeltmek ve eksiklikleri gidermek zorundadır.

ç) Denetim sonucu tespit edilen hususların düzeltilmesi için verilen süre sonunda il müdürlüğünce yerinde inceleme yapılır. Aksaklıkların giderilmediği tespit edilen merkez hakkında il müdürlüğünün onayı ile 58 ve 60 ıncı maddelerde belirtilen işlemler yapılır.

Müeyyideler

MADDE 58 – (1) Merkezde yapılan kontrol ve denetim sonucunda aşağıda belirtilen eksiklik veya aykırılıkların birinin denetim raporu ile tespit edilmesi halinde, aşağıdaki fıkralarda belirtilen müeyyideler uygulanır.

a) Açılış izin belgesinde yer almayan engel grubundan engelli bireyin merkeze kabul edilmesi,

b) Çalışma izni olmayan personel çalıştırılması,

c) Zorunlu çalıştırılması gereken personel sayısından eksik personel çalıştırılması,

ç) Kişi başı gıda rasyonuna uygun olmayan yemek verilmesi,

d) Merkezde bulunan gıda, yangın tüpü, ilaç ve tıbbi malzemenin son kullanma tarihinin geçmiş olması,

e) Sağlığa zararlı kimyasal maddeler ile delici, kesici ve patlayıcı maddelerin engelli bireylerin kolayca ulaşabileceği yerlerde bulundurulması ve gerekli tedbirlerin alınmamış olması,

f) Merkezin, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olmaması,

g) İl müdürlüğünce ya da denetim esnasında yetkili merci tarafından istenen bilgi ve belgelerin zamanında verilmemesi,

ğ) Sorumlu müdürün görevden ayrılışının zamanında bildirilmemesi; yeni sorumlu müdürün görevlendirilmesinin zamanında teklif edilmemesi veya göreve başlatılmaması,

h) Merkezde bulunması gereken tefriş malzemesinin eksikliği ya da kullanılamaz halde olduğunun tespit edilerek merkeze bildirilmesine rağmen temin edilmemesi veya yenilenmemesi,

ı) Sivil savunma planının hazırlanmaması veya merkezin iç mekânında kolay görülebilen bir yere asılmamış olması,

i) Elektrik kesintisine karşı tedbir alınmamış olması,

j) Merkez ortam sıcaklığının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmaması,

k) Bakıma muhtaç engelli bireyin kişisel bakımı için gereken malzemelerin merkeze bildirilmesine rağmen kullanıma sunulmaması,

l) Asansörün çalışır durumda bulunmaması,

m) Merkezin açılışına, çalışma şartlarına, yönetimine, hizmetin etkin sunumuna ilişkin olarak bu Yönetmelikle belirlenen diğer koşullarda eksiklik veya aykırılıkların tespit edilerek merkeze bildirilmesine rağmen giderilmemesi.

(2) Merkezde yapılan kontrol ve denetim sonucunda birinci fıkrada belirlenen eksiklik veya aykırılıkların tespit edilmesi halinde il müdürü tarafından on altı yaşından büyükler için her yıl belirlenen aylık net asgari ücret tutarının on katından elli katına kadar idari para cezası verilir. Söz konusu eksiklik veya aykırılıkların giderilmesi ile idari para cezasının yatırılması için otuz günü geçmemek üzere uygun bir süre verilerek merkez yazılı olarak ihtar edilir.

(3) Belirlenen süre içinde merkez tarafından söz konusu eksiklik veya aykırılığın giderilmemesi halinde ikinci fıkra uyarınca verilen idari para cezasının iki katı tutarında tekrar idari para cezası uygulanır ve eksiklik veya aykırılığın giderilmesi için otuz günü geçmemek üzere ek süre verilir. Bu süre içinde de söz konusu eksiklik veya aykırılıkların giderilmemesi halinde merkez Bakanlık tarafından kapatılır.

(4) Eksiklik veya aykırılıkların giderilmesi için verilen süreler içinde eksiklikler veya aykırılıklar giderilinceye kadar merkeze yeni bir engelli bireyin kabulü yapılmaz.

(5) Bu Yönetmelik kapsamında verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren 1 ay içinde ödenir. Bu süre içinde ödenmeyen idari para cezaları kesinleşmesini müteakiben Bakanlığın bildirimi üzerine vergi daireleri tarafından 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre takip ve tahsil edilir.

(6) Bir yıl içinde beş defa idari para cezası uygulanan merkez Bakanlık tarafından kapatılır.

Doğrudan kapatma

MADDE 59 – (1) Merkezde hizmet verilen kişilere yönelik tehdit veya baskı ya da özgürlüğün keyfî engellenmesini de içeren fiziksel, cinsel, tıbbi, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar veren her türlü tutum ve davranışın gerçekleşmesi halinde bu tutum ve davranışların engellenmesine yönelik gerekli tedbirleri almayan kurucu veya sorumlu müdüre dört yüz günden az olmamak üzere adli para cezası verilir.

(2) Aşağıda belirtilen hususlardan birinin tespit edilmesi halinde merkez Bakanlık tarafından kapatılır:

a) Kurucu veya sorumlu müdürün merkezde hizmet verilen kişilere yönelik tehdit veya baskı ya da özgürlüğün keyfî engellenmesini de içeren fiziksel, cinsel, tıbbi, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar veren eylemlerden dolayı cezalandırılmasına karar verilmiş olması,

b) Kurucu veya sorumlu müdürün birinci fıkra hükümleri uyarınca cezalandırılmasına karar verilmiş olması,

c) Merkezin açılış izin onayı olmadan hizmete başlaması,

ç) Merkezin izinsiz olarak nakil veya devir işleminin yapılması,

d) Merkezin açılış işlemleri esnasında ibraz edilen belge ve beyanların gerçeği yansıtmadığının sonradan ortaya çıkması.

(3) İkinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen hallerde 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231 inci maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olması kapatma işleminin yapılmasına engel teşkil etmez.

Merkezin kapatılmasında yapılacak işlemler

MADDE 60 – (1) Merkez, 58 inci ve 59 uncu madde gereğince Bakanlık onayı ile kapatılır. Kapatma onayı Bakanlık tarafından valiliğe bildirilir. Valilik kapatma işlemini kolluk kuvvetleri nezaretinde gerçekleştirir. Kapatılan merkezler il müdürlüğünce, çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne ve defterdarlığa bildirilir.

(2) İl müdürlüğü, kapatılan merkezde bakılan engelli bireylere ya da yasal temsilcilerine durumu ivedilikle bildirir ve 54 üncü maddedeki acil yerleştirmeye ilişkin hükümleri de dikkate alarak engelli bireylerin acil bakım ihtiyacı için gerekli tedbirleri alır.

(3) Kapatılan merkezin açılış izin onayı ve açılış izin belgesinin aslı on beş gün içinde kurucu tarafından il müdürlüğüne teslim edilir. Kapatılan merkezin arşivi, il müdürlüğünce görevlendirilecek üç personel ve merkez tarafından belirlenecek iki kişiden oluşan komisyon tarafından tutanakla tespit edilerek yasal süresince muhafaza edilmek üzere il müdürlüğüne devredilir.

Merkez personelince suç işlenmesi

MADDE 61 – (1) Merkeze kabul edilen bakıma muhtaç engelli bireylere karşı ihmal veya istismarı görülen, suç işleyen ya da suçu gizleyen merkez personeli hakkında genel hükümlere göre işlem yapılır.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Görev yasağı

MADDE 62 – (1) Bakanlık merkez ve taşra teşkilatında görev yapan personelin eşi, üçüncü dereceye kadar kan, ikinci dereceye kadar kayın hısımları, evlatlıkları ve evlat edinenlerinin merkez sahibi veya ortağı olmaları hâlinde, bu personel merkezlerle ilgili iş ve işlemlerde görevlendirilemez.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 63 – (1) 30/7/2006 tarihli ve 26244 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bakıma Muhtaç Özürlülere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Bakıcı personel

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce Millî Eğitim Bakanlığı onaylı asgari 400 saatlik Engelli Bireyler İçin Bakım Elemanı Modül Programı sertifika programını tamamlamamış olan bakıcı personelin, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde söz konusu sertifika programını tamamlaması zorunludur.

(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce alınmış veya eğitimine başlanılmış sertifika programlarından Millî Eğitim Bakanlığı onaylı asgari 400 saatlik Engelli Bireyler İçin Bakım Elemanı Modül Programı sertifika programına saat ve içerik olarak eşdeğer programlardan alınan sertifikalar geçerli kabul edilir.

Sorumlu müdür

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce açılmış veya açılma işlemleri başlatılmış olan merkezlerin 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen belge ve sertifikası bulunmayan sorumlu müdürlerinin, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde söz konusu belge veya sertifikaya sahip olması zorunludur.

(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce açılmış veya açılma işlemleri başlatılmış olan merkezlerin, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde çalışan sorumlu müdürleri için 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen deneyim şartı aranmaz.

Personel sayısı

GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce açılmış olan merkezler, 25 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen personel standardını bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde sağlar.

(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce açılmış olan merkezler, 26 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen zorunlu bakıcı personel sayısını bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde tamamlar.

(3) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce açılmış olan ve aynı yerleşkede birden fazla binada veya girişi ve bahçesi ayrı olan bloklarda hizmet veren merkezlerin 26 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen zorunlu bakıcı personel sayısı, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde mevcut olan her bir hizmet binası veya girişi ve bahçesi ayrı olan bloğu müstakilen değerlendirilmek suretiyle hesaplanır.

Fiziki düzenlemeler

GEÇİCİ MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce açılmış veya açılma işlemleri başlatılmış olan merkezler, 12 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde istenen belgelerden eksik olan belgeyi iki yıl içinde temin eder.

(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce açılmış veya açılma işlemleri başlatılmış olan merkezler, 31 inci maddenin ikinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen standart ve şartlar ile üçüncü fıkrasının (c), (ç) ve (d) bentlerinde istenen zorunlu fiziksel şartlara bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren tadilat veya nakil hallerinde iki yıl, yeni hizmet binası inşa edilmesi halinde ise üç yıl içinde uyumlu hale getirilir.

Hizmet çeşitliliği

GEÇİCİ MADDE 5 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce açılmış olan ve bir hizmet binasında birden fazla engel grubuna hizmet veren merkezler, 49 uncu maddenin birinci fıkrası gereğince hangi engel grubuna hizmet vereceğini planlar ve gerekli düzenlemeleri yaparak bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde açılış izin belgesini yeniler.

Nüfus ölçütünün uygulanmayacağı haller

GEÇİCİ MADDE 6 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce açılış izni almış olan merkezlerin mevcut kapasiteleri açısından ve bu merkezlerin devri ya da aynı il içinde nakline ilişkin taleplerde 5 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirlenen ölçüt uygulanmaz.

(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce yapılan ve resmi başvurusu kabul edilmiş olan merkez açma, kapasite artırımı, devir ve aynı il içinde nakil taleplerinde 5 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirlenen ölçüt uygulanmaz.

Yürürlük

MADDE 64 – (1) Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığınca müştereken hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 65 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı yürütür.

4 Eylül 2013  ÇARŞAMBA                            Resmî Gazete                  Sayı : 28755 YÖNETMELİK Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansından: TÜRKİYE YATIRIM DESTEK VE TANITIM AJANSI TARAFINDAN5523 SAYILI KANUN ÇERÇEVESİNDE ELDE EDİLENGELİRLERE İLİŞKİN YÖNETMELİKBİRİNCİ BÖLÜMAmaç, Kapsam, Dayanak ve TanımlarAmaç ve kapsamMADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı tarafından 21/6/2006 tarihli ve 5523 sayılı Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Kurulması Hakkında Kanunun 9 uncu maddesi gereğince elde edilecek gelirlere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. DayanakMADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 21/6/2006 tarihli ve 5523 sayılı Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Kurulması Hakkında Kanunun 9 uncu ve 13 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. TanımlarMADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Ajans: Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansını, b) Başkan: Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Başkanını, c) Gelir: Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Kurulması Hakkında Kanunun 9 uncu maddesi gereğince Ajans tarafından elde edilen gelirleri, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜMTemel HükümlerGelir kaynaklarıMADDE 4 – (1) Ajansın gelirleri aşağıdaki kaynaklardan oluşur: a) Ajans tarafından ücret karşılığı sağlanabilecek çeşitli hizmetler karşılığında elde edilecek gelirler. b) Genel bütçeden Başbakanlık bütçesine bu amaçla konulacak ödenek. c) Gerçek ve tüzel kişilerden sağlanan yardım ve bağışlar. Gelirlerin kullanımıMADDE 5 – (1) 4 üncü maddede belirtilen gelirler, Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Kurulması Hakkında Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca Ajansa verilen görevlerin yerine getirilmesinde kullanılır. Harcama esas ve usulleriMADDE 6 – (1) Ajans gelirleri, Başkan tarafından uygun görülen bankalarda açılacak hesaplarda tutulur. (2) Ajans gelirlerinden hesap yılı sonuna kadar harcanmayan tutarlar, Maliye Bakanlığına bildirildikten sonra Ajansın ertesi yıl gelir hesabına aktarılır. (3) İlgili bankalarda hesap açma ve açılan hesaplardan para çekme yetkisi Başkana veya Başkanın yetkilendirdiği kişiye aittir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜMÇeşitli ve Son HükümlerHüküm bulunmayan hususlarMADDE 7 – (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hususlarda, 25/1/2007 tarihli ve 26414 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Muhasebe Yönetmeliği ile ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır. YürürlükMADDE 8 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. YürütmeMADDE 9 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Başkanı yürütür.  

Resmi Gazete Tarihi: 11.12.2007 Resmi Gazete Sayısı: 26727

JEOTERMAL KAYNAKLAR VE DOĞAL MİNERALLİ SULAR KANUNU UYGULAMA YÖNETMELİĞİ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

 

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, 3/6/2007 tarihli ve 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanununun uygulanması ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (Değişik: RG-24/9/2013-28775)

(1) Bu Yönetmelik, belirlenmiş ve belirlenecek jeotermal kaynaklar ve çözünmüş katı madde içeriği en az 1000 mg/lt olan doğal mineralli sular ile jeotermal kökenli gazların aranması ve işletilmesi için ruhsatların verilmesi, devredilmesi, birleştirilmesi, faaliyetlerin, kaynağın ve çevrenin denetlenmesi, ruhsatın sona erdirilmesi, kaynak ve kaptajın korunması, ruhsat alanının terk edilmesi ile ilgili usul, esas ve yaptırımları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – 

(1) Bu Yönetmelik, 3/6/2007 tarihli ve 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanununun 20 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – 

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Akışkan: Kaynaklardan elde edilen su, gaz ve buharı,

b) (Değişik: RG-24/9/2013-28775) Arama faaliyet raporu: Arama ruhsat döneminde hak sahipleri tarafından, her yıl arama projesine göre yapılmış olan faaliyetlere ilişkin bilgi ve belgeleri içeren ve teknik sorumlu tarafından Ek-10 Formuna uygun olarak hazırlanarak idareye iki nüsha olarak verilen ve bir nüshası İdare tarafından MTA’ya gönderilmesi gereken raporu,

c) Arama ruhsatı: Sınırları belirlenmiş bir alanda, kaynak arama faaliyetlerinde bulunulabilmesi amacıyla projeye dayalı verilen izin belgesini,

ç) Arama: Jeotermal sistemden akışkan elde etmek amacıyla jeolojik araştırmalarla başlatılan, jeokimyasal ve jeofizik çalışmalarla desteklenen, yapılan tüm çalışmalara ait verilerin değerlendirilmesi sonucu belirlenen lokasyon veya lokasyonlarda amaç ve tekniğine uygun olarak jeolojik takiple açılan sondaj çalışmaları ile üretime yönelik test çalışmalarını da içeren projede belirtilen faaliyetler bütününü,

d) Bakanlık: Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığını,

e) Beklenmeyen haller: Jeoloji ve kaynak şartlarındaki beklenmeyen fiziksel ve kimyasal değişiklikler ile ilgili mevzuat gereğince diğer kurumlardan alınması gereken izinlerin alınamaması durumlarını,

f) Bloke alan: İşletme ruhsatı verilmiş bir jeotermal kaynaktan yapılan üretim faaliyetlerinin etkilenmemesi için işletme ruhsatı sahibi dışındaki talep sahiplerine kapatılmış ve işletmeye açılmayacak alanları,

g)  Deşarj: Jeotermal akışkanın kullanımından sonra reenjekte edilemeyen kısmının veya tamamının çevre kirliliğine neden olmayacak şekilde başka alıcı ortamlara gönderilmesini,

ğ) Doğal mineralli su: Yerkabuğunun farklı derinliklerinde, uygun jeolojik şartlarda doğal olarak oluşan bir veya daha fazla kaynaktan yeryüzüne kendiliğinden çıkan ya da çıkartılan, mineral içeriği ve diğer bileşenleri ile tanımlanan; tedavi, şifa amaçlarıyla da kullanılan içmece suyu, şifalı su ve benzeri adlarla anılan soğuk ve sıcak doğal suları,

h) Emniyetli verim: Jeotermal sistemi ve rezervuar dengesini bozmayacak şekilde aynı rezervuardan birim zamanda üretilebilecek azami akışkan miktarını,

ı) Enjeksiyon:Akışkanların, yapay yöntemlerle jeolojik formasyonlara gönderilmesini,

i) Faaliyet dönemi: Arama ve işletme ruhsat dönemlerinde bir yılda yapılan faaliyetleri,

j) (Değişik: RG-24/9/2013-28775) Faaliyet: Jeotermal kaynakların ve doğal mineralli suların aranması, geliştirilmesi, işletilmesi ve terk edilmesi ile kullanılması hususundaki işlemleri,

k) (Değişik: RG-24/9/2013-28775) Gayrisafi hâsılat: Kaynaklardan sınai ve/veya ticari ciro oluşturmak üzere yararlanan işletmenin kaynaklarla ilgili toplam yıllık cirosu olup, tesislere ait tahakkuk eden her türlü mal ve hizmet satış bedelleri, faizler ile kira gelirlerinin dahil olduğu miktarı,

l) (Değişik: RG-11/3/2021-31420) İdare: Büyükşehirlerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarını, büyükşehir belediyesi bulunmayan illerde ise il özel idarelerini,

m) (Değişik: RG-11/3/2021-31420) İdare payı: Akışkanın doğrudan ve/veya dolaylı kullanılmasına bağlı olarak, ruhsat sahibi ve/veya sözleşmeler yoluyla kaynağı kullanan gerçek ve tüzel kişilerce idareye ödenen payı,

n) (Değişik: RG-24/9/2013-28775) İşletme: Arama faaliyetleri sonucunda elde edilen kaynağın üretim, kullanım, reenjeksiyon, enjeksiyon, deşarj ve bu faaliyetlere yönelik sondaj çalışmalarını içeren projede belirtilen ruhsat sahibinin ve/veya sözleşmeler yoluyla kaynağı kullanan gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetlerinin bütününü,

o) (Değişik: RG-24/9/2013-28775) İşletme faaliyet raporu: İşletme faaliyeti döneminde ruhsat sahipleri tarafından yılda bir kez işletme projesine göre yapılmış olan faaliyetlere ilişkin bilgi ve belgeleri içeren ve teknik sorumlu tarafından Ek-12 Formuna uygun olarak hazırlanarak idareye iki nüsha olarak verilen ve bir nüshası idare tarafından MTA’ya gönderilmesi gereken raporu,

ö) İşletme ruhsatı: Belirli bir alanda akışkanın üretilebilmesi ve değerlendirilmesi için projeye dayalı verilen izin belgesini,

p) Jeotermal alan: Yapılan bilimsel ve teknik çalışmalarla sınırları belirlenen ve üzerinde jeotermal kaynak veya jeotermal kaynakla birlikte doğal mineralli suların bulunduğu alanı,

r) Jeotermal kaynak: Jeolojik yapıya bağlı olarak yerkabuğu ısısının etkisiyle sıcaklığı sürekli olarak bölgesel atmosferik yıllık ortalama sıcaklığın üzerinde olan, çevresindeki sulara göre daha fazla miktarda erimiş madde ve gaz içerebilen, doğal olarak çıkan veya çıkarılan su, buhar ve gazlar ile yeraltına insan düzenlemeleri vasıtasıyla gönderilerek yerkabuğu veya kızgın kuru kayaların ısısı ile ısıtılarak su, buhar ve gazların elde edildiği yerleri,

s) Jeotermal rezervuar: Sıcaklık ve jeokimyasal açıdan doğal bir denge içinde bulunup bir bütünlük ifade eden, değişik şekillerde dışardan beslenen yarı açık veya kapalı sıcak su ve/veya buhar üretim ortamını,

ş) Jeotermal sistem: Jeotermal alan oluşumunu sağlayan; beslenme alanı, akışkan, ısı kaynağı, rezervuar ve/veya zonu, örtü kaya ve boşalım alanının tümünü kapsayan, jeotermal kaynak ve/veya doğal mineralli suların çıktığı ve/veya üretildiği, kendine özgü jeolojik yapısı, hidrojeolojik ve kimyasal özellikleri olan sistemi,

t) Kanun: 3/6/2007 tarihli ve 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanununu,

u) Kaptaj: Akışkanın doğal olarak ve/veya bilimsel yöntemler ve uygun araçlar kullanılarak rezervuardan yeryüzüne ulaşmasından itibaren kirlenmesinin önlenerek ve korunarak daha sağlıklı şekilde değerlendirilebilmesi için kullanım öncesi özel teknikle yapılan toplama havuzlarında, galeri ve/veya kuyularda biriktirilmesi işlemini,

ü) Kaynak: Doğal yolla, sondaj veya kuyularla jeotermal akışkan veya doğal mineralli su,  gaz veya bunların birlikte elde edildiği yerleri,

v) (Değişik: RG-24/9/2013-28775) Kira sözleşmeleri: İşletme ruhsatına dayalı her türlü kullanım alanıyla ilgili hakların, bedel karşılığı başka özel ve tüzel kişilere kullandırılmasını sağlayan sözleşmeleri,

y) Koruma alanı: Kaynak ve bunların bağlı olduğu jeotermal sistemin; bozulmasına, kirlenmesine ve sürdürülebilir özelliğinin yitirilmesine neden olacak dış etkenlerden korumak amacıyla sahanın jeolojik, hidrojeolojik yapısı, iklim koşulları, zemin cinsi ve tipleri, drenaj sahası sınırı, kaynak ve kuyu çevresindeki yerleşim birimleri, endüstri tesisleri, çevrenin topografik yapısı gibi unsurlara bağlı olarak belirlenmiş, önlemler alınması gereken, içerisinde yapılan faaliyetlerin kontrol ve denetime tâbi olduğu ve gerektiğinde yapılaşma ve arazi kullanım faaliyetleri kısıtlanabilir alanları,

z) (Değişik: RG-24/9/2013-28775) Koruma alanları etüt raporu: Kaynağın işletmeye alınmasından önce bu Yönetmelikte belirtilen ilgili format ve kriterlere göre jeoloji mühendisi tarafından Ek-13 formuna uygun olarak hazırlanan ve MTA’nın görüşü alınarak İdare tarafından onaylanan raporu,

aa) Kuyu başı donanımı: Üretim ve reenjeksiyon kuyularında akışkanın sağlıklı ve çevreyi kirletmeyecek bir şekilde üretimini ve reenjeksiyonunu sağlamak ve gerektiğinde kuyuyu uygun şekilde kapatabilmek maksadıyla kullanılan borular, vanalar, adaptör ve spul hattı malzemeleri gibi ekipmanları,

bb) Kuyu içi logları: Kuyunun derinliği boyunca gözlemlenen litolojik değişimler, kayaç yoğunluğu, tabaka kalınlıkları, çatlaklı zonlar ve rezervuar zonlarda sıcaklık, gözeneklilik ve geçirgenlik, akışkana doygunluk, tuzluluk parametreleri, boru arkası çimento homojenliği ile kalınlığını ve kuyu çapındaki değişimler gibi özellikleri belirlemeye yönelik ölçümleri,

cc) MTA: Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünü,

çç) (Değişik: RG-11/3/2021-31420) MAPEG: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünü,

dd) Mücbir sebep: Sel, yangın, deprem, çökme, heyelan, savaş hali ile yönetmelikte belirtilen diğer halleri,

ee) Proje: Kaynaktan yararlanmak amacıyla yapılacak çalışmaları düzenleyen, belirlenen usûl ve esaslara göre hazırlanan, arama ve işletme dönemindeki faaliyetlerin başlaması, gelişimi ve bitirilmesi ile ilgili süreleri içeren, beyan niteliğindeki metni,

ff) Reenjeksiyon: Üretilen jeotermal akışkanların kullanıldıktan sonra tamamının veya kalan kısmının yapay yöntemlerle üretildikleri jeolojik formasyonlara geri gönderilmesini/basılmasını,

gg) Ruhsat: Sınırları belirlenmiş bir alanda kaynak tespiti ve işletilmesi faaliyetlerinin yapılabilmesi için verilen izin belgesini,

ğğ) Ruhsat Dönemi: Alan, kuyu ve/veya doğal çıkışa bağlı olarak ruhsat süresince yapılan faaliyetleri,

hh) (Değişik: RG-24/9/2013-28775) Sicil: İdare tarafından kaynağa ilişkin hak verilmesi, hakların devredilmesi, ruhsatların birleştirilmesi, taksir edilmesi,  haciz, rehin, ipotek, sona ermesi ve terk edilmesi gibi hususları içeren kayıtları,

ıı) Sondaj: Jeotermal akışkanları aramak, üretmek, kullanım sonrası reenjekte etmek, rezervuarı gözlemlemek veya test etmek için bilimsel yöntemler ve uygun araçlar kullanılarak, gereken derinlik ve çapta yeryüzünden kaynağa doğru jeolojik takip ile delik kazma ve açma işlemi ile jeotermal rezervuar oluşturmak için akışkan enjekte etmek için kuyu açma işlemini,

ii) (Değişik: RG-24/9/2013-28775) Teminat: Kaynağın değerlendirilmesine yönelik faaliyetlerde, kamu can ve mal sağlığını etkileyecek durumların oluşması ve ruhsat sahibi tarafından gerekli tedbirlerin alınmaması halinde kullanılmak üzere arama, işletme ve bloke alanları için nakdi para, banka ve özel finans teminat mektubu, Devlet bono ve tahvili olarak idareye verilen güvence kapsamındaki geçici ödemeyi,

jj) Test: Rezervuarın üretimi, yönetimi ve izleme programını oluşturmak için fiziksel ve kimyasal parametreleri belirlemeye yönelik yürütülen çalışmaları,

kk) (Değişik: RG-24/9/2013-28775) Üretim değerleri: Üretim testleri sonucunda belirlenen kuyu tabanı sıcaklığı ve kuyu ağzı sıcaklığı, statik sıcaklık, dinamik sıcaklık, statik basınç, dinamik basınç, debi gibi parametreleri,

ll) (Ek: RG-24/9/2013-28775) Taksir: Ruhsat alanının Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerince ruhsat sahibinin talebi  üzerine veya idarece  küçültülmesini,

mm) (Ek: RG-24/9/2013-28775) Harç: Ruhsat sahipleri tarafından, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca her yıl için tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranı dikkate alınarak yatırılan miktarı,

nn) (Ek: RG-24/9/2013-28775) Birleştirme: Birbirine mücavir olan aynı kenarda en az iki noktası ortak, ruhsat sahibinin ve ruhsat aşamalarının aynı olması ve oluşacak yeni alanın 5000 hektarı geçmeyecek şekilde en az iki ruhsat alanının, tek ruhsat haline getirilmesini,

oo) (Ek: RG-24/9/2013-28775) Teknik sorumlu: Faaliyetlerin bilimsel ve teknik esaslara uygun yürütülmesi sorumluluğunu üstlenen, Kanunun 7 nci maddesi gereği yıllık arama ve işletme faaliyet raporlarının hazırlanmasından sorumlu, faaliyetin niteliğine göre hizmet veren ve idareye bildirilen ilgili mühendisleri,

öö) (Ek: RG-24/9/2013-28775) Tesis: Kaynağı kullanmak, yararlanmak veya yararlandırmak üzere kurulmuş, sinai ve/veya ticari faaliyet gösterilen yapılar ile Kanuna tabi kaynaklarla ilgili bölümlerini,

pp) (Ek: RG-24/9/2013-28775) Öncelik hakkı: Kanuna tabi kaynaklar için ilk müracaat edene tanınan hakkı,

rr) (Ek: RG-24/9/2013-28775) Arama projesi: Ruhsat müracaatı ile birlikte idareye verilen ve arama ruhsat sahasında bir termin planı dahilinde, ekonomik olarak işletilebilecek jeotermal kaynak, jeotermal kökenli gaz ve doğal mineralli su bulabilmek için arama süresi boyunca yapılacak faaliyetlerin başlaması, gelişimi, bitirilmesi ile ilgili süreleri içeren ve Ek-9 Formuna uygun olarak hazırlanan, beyan niteliğindeki metni/projeyi,

ss) (Ek: RG-24/9/2013-28775) İşletme projesi: Jeotermal kaynakların, doğal mineralli suların ve jeotermal kökenli gazların değerlendirilmesi amacıyla belirli bir teknoloji kullanılarak mevcut veya potansiyel kaynak elde etmek ve/veya kaynak kullanılarak diğer teknolojik ürünler elde etmek için yapılacak faaliyetleri düzenleyen Ek-11 Formuna uygun olarak hazırlanan raporu,

(şş) (Ek: RG-30/5/2014-29015) Kurul: Kalkınma Bakanının başkanlığında oluşturulan jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama ve işletme faaliyetleri ile diğer yatırımların kamu yararı açısından önceliğini ve önemini tespit ederek karar veren Kurulu, ifade eder.

 

İKİNCİ BÖLÜM

Ruhsatlar ve İlgili Hükümler

 

Mülkiyet ve ruhsat

MADDE 5 – 

(1) Jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular devletin hüküm ve tasarrufu altında olup bulundukları arzın mülkiyetine tabi değildir. Kaynağa ilişkin herhangi bir faaliyetin yapılabilmesi için Kanuna göre ruhsat alınması zorunludur.

(2) Jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sulara ilişkin haklar, medeni hakları kullanmaya ehil Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına, statüsünde jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sularla ilgili faaliyet yapabileceği hususu yer alan Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiliği haiz şirketlere, kamu iktisadi teşebbüsleri ile müesseselerine, bağlı ortaklık ve iştiraklerine, diğer kamu kurum kuruluş ve idarelerine, gerçek veya tüzel kişi adına verilir.

(3) Jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sulara ilişkin haklar, miras yolu ile intikal eder. Bu haklar, bütün mirasçıların vekâletini havi bir vekâletname ile ikinci fıkrada belirtilen niteliklere sahip mirasçılardan birine veya üçüncü bir şahsa devredilir. Mirasçıların ittifak edememeleri halinde mirasçılardan birinin müracaatı ile mahkeme mirasçılardan bu hakkın en ehil olana tahsisine veya bu da mümkün olmazsa ruhsatın satılmasına karar verir. Mahkeme bu hususu basit muhakeme usûlü ile halleder. Eğer dava söz konusu değil ise altı ay içerisinde intikal işlemleri tamamlanmayan ruhsatlar feshedilir.

Arama ruhsatı almak için müracaat esasları

MADDE 6 – 

(1) (Değişik: RG-24/9/2013-28775) Arama ruhsatı müracaatları, talep sahibi tarafından 1/25000 ölçekli pafta adı ve altı derecelik dilim esas alınarak yedi basamaklı koordinat sistemine göre yirmi noktayı ve beş bin hektarı geçmeyecek şekilde koordinatları belirtilerek, ekinde Ek-9 Formuna uygun olarak hazırlanan arama projesiyle birlikte üç nüsha olarak hazırlanan müracaat formu Ek-1 ile idareye yapılır.

(2) Arama ruhsatı almak için yapılan başvuru alanının birden fazla il sınırları içine tekabül etmesi durumunda, talep alanının daha büyük olduğu il idaresine başvuru yapılır ve diğer il veya iller idarelerine başvuruyu kabul eden İdare tarafından bilgi verilerek o bölgeye başvuru kabul edilmemesi sağlanır. Arama ve mevcut işletme ruhsatlı faaliyet alanlarında da aynı işlem yapılır. Müracaat edilen alanın koordinatları saat ibresi yönünde sağa (y), yukarı (x) olarak belirtilir. Müracaatlar tek poligon üzerinden yapılır. Bu esaslara uygun şekilde yapılmayan müracaatlar kabul edilmez.

(3) (Değişik: RG-24/9/2013-28775) Müracaatlarda öncelik hakkı esastır.  Talep sahibinin idareye müracaatı esnasında müracaat tarihi, numarası, saati, dakikası, arama ruhsat müracaat formu Ek-1 üzerine kaydedilir. Müracaata esas olan bilgileri içeren belgenin bir nüshası müracaat sahibine, bir nüshası (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’e gönderilir, bir nüshası da idarede saklanır. Müracaat formları üzerinde hiçbir şekilde değişiklik yapılamaz.

(4) Ancak aynı yer için aynı anda birden fazla talep olması durumunda projeler İdarece incelenerek, en hızlı ve en fazla yatırımı öngören arama projesi tercih edilir ve ruhsatlandırma işlemi yapılır.

(5) (Değişik: RG-11/3/2021-31420) İdare müracaat alanı hakkında bilgileri en geç onbeş gün içinde Bakanlığa bildirir. Bakanlık, MAPEG ve diğer bağlı, ilgili veya ilişkili kurum ve kuruluşlarından arama ruhsatı talep edilen alanla ilgili ihtiyaç duyulacak görüşleri almak ve mevcut hakları da göz önünde bulundurmak suretiyle değerlendirme yapar ve başvurunun uygunluğunu en geç otuz gün içerisinde değerlendirir. Bakanlıkça başvurunun uygun olduğunun değerlendirilmesi halinde, önceden ruhsata bağlanmış kısımlar varsa, bloke alanı kısmı ile birlikte çıkarılarak geride kalan ve uygun olan alan için arama ruhsatı verilebileceği idareye bildirilir. Bakanlıkça arama ruhsat başvurusunun uygun olmadığının değerlendirilmesi halinde idarece arama ruhsatı verilemez. Birbirine karşılıklı en yakın kenarları arasındaki mesafe 1000 metreden az olan alanlara ruhsat verilmez. İdare, Bakanlık tarafından aramalara açık olduğu belirlenen alan için arama ruhsatı verilmesine ilişkin kararını en geç onbeş gün içinde verir ve sonuç ile ilgili olarak müracaat sahibine yazılı tebligat yapılır.

Arama ruhsatına ilişkin belgeler ve ruhsatının verilmesi

MADDE 7 – 

(1) (Değişik cümle: RG-30/5/2014-29015) Müracaat sahibi, İdarenin tebligat tarihinden itibaren on beş gün içinde, gerçek kişiler için ek-2, tüzel kişiler için ek-3’te yer alan taahhütname ve mali yeterliliği içeren belgeleriyle birlikte İdareye teslim etmek zorundadır. Belgelerin eksiksiz olarak İdareye verilmesinden sonra İdarece en geç onbeş gün içinde Ek-4’e göre düzenlenmiş arama ruhsatı verilir.

(2) (Değişik: RG-24/9/2013-28775) Arama ruhsatı idarece sicile işlendiği tarihte yürürlüğe girer ve bu tarihten itibaren arama ruhsat süresi üç yıldır. Arama ruhsatı verilen alan koordinatları ile birlikte (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’e en geç onbeş gün içinde bildirilir. Ruhsat verilen alan (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG tarafından kayıtlara alınır. Arama ruhsatı sürecinde arama faaliyet raporunda belirtilen çalışmalar sonucunda faaliyetlerin olumlu gelişmesi ve ilave etütlere ihtiyaç duyulması halinde, ruhsat sahibi tarafından ruhsat süresi bitiminden önce revize proje ile arama ruhsatı süre uzatımı için idareye başvuru yapılır. Ancak beklenmeyen hallerde ruhsat süresi bitiminden sonra da başvuru yapılabilir. Bu çalışmaları gerçekleştirmeden yapılan süre uzatım talepleri kabul edilmez. Verilen revize projenin idarece uygun bulunması halinde en geç bir ay içinde süre uzatım talebi sonuçlandırılarak, arama ruhsat süresi bir yıl uzatılır ve en geç onbeş gün içinde (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’e bildirilir.

(3) Arama ruhsatı döneminde İdareye bilgi verilmek koşuluyla sadece test amaçlı üretim yapılabilir. Bu testler sırasında üretilecek akışkanın çevre mevzuatındaki kapasite ve limitleri aşmaması gerekir. Test amaçlı üretim, dinamik sıcaklık, statik sıcaklık, dinamik basınç, statik basınç, su kaybı, basınç düşümü, basınç yükselimi, injektivite testleri ile su kimyası, izotop hidrolojisi, inhibitör testleri, korozyon ve kabuklaşma parametrelerinin belirlenmesi ve doygunluk indisi gibi hidrojeokimyasal çalışmalar yapılabilir.

(4) Bu çalışmaların sonucuna göre ruhsat sahibi tarafından bloke alan talep edilmesi halinde İdare’ye başvuruda bulunulur. Bu alan, gerekli tüm masrafları ruhsat sahibi tarafından karşılanmak üzere MTA tarafından belirlenerek ruhsat sahibine ve İdareye bildirilir. Belirlenen bloke alan diğer talep sahiplerine kapatılır. 

Arama faaliyetleri ve faaliyet raporları

MADDE 8 – 

(1) Arama ruhsat sahibince arama faaliyet döneminde ruhsat alanında;

a) Ruhsat alanı ve mücaviri ile ilgili önceden yapılmış çalışmalara yönelik literatür çalışması,

b) Jeolojik prospeksiyon,

c) 1/25 000 ölçekli jeoloji haritası yapımı veya temini ile birlikte gerek duyulması halinde daha büyük uygun ölçekli jeoloji haritası,

ç) Jeotermal jeolojisi çalışması, jeolojik kesitler, jeofizik araştırmalar, hidrojeokimyasal çalışmalar; jeoloji mühendisinin nezaretinde açılan sondajlı arama çalışmaları, yapılabilir.

(2) Bu çalışmalar sonucu,

a) Kuyu içi logları; sıcaklık, elektrik-SP, sonik, gama-ray, nötron, yoğunluk, kaliper, çimento logu,

b) Kesinleşmiş litolojik log ve kuyu donanımı, işletmeye esas olacak kuyu debisi ile rezervuara ilişkin; dinamik sıcaklık, statik sıcaklık, dinamik basınç, statik basınç, su kaybı, basınç düşüm, basınç yükselim, injektivite v.b. bilgileri içeren raporlar, düzenlenir.

(3) Arama faaliyet raporu, ruhsatın verildiği yılı takip eden yılın Mart ayında başlamak üzere her yıl Mart ayı içerisinde jeoloji mühendisi ile birlikte faaliyetin niteliğine göre diğer ilgili mühendis veya mühendisler tarafından hazırlanarak İdareye verilir ve İdare tarafından bir nüshası MTA’ya gönderilir. Faaliyet raporu, hazırlayan jeoloji mühendisi ve ilgili mühendisler ile ruhsat sahibi veya kanunî vekili tarafından imzalanır.

(4) Arama faaliyet raporlarında; yukarıda sayılan faaliyetlerden o döneme ait yapılmış çalışmalardan elde edilen bulgular ve bunların sonuçları yer alır.

İşletme ruhsatı

MADDE 9 – 

(1) İşletme faaliyetleri; akışkanın üretimi, kullanım alanları, enjeksiyon, reenjeksiyon, deşarj ve bu faaliyetlere yönelik sondaj çalışmaları, testler ve kullanım alanları ile bunlarla ilgili tesisleri kapsar.

(2) (Değişik cümle: RG-24/9/2013-28775) İşletme ruhsatı için arama ruhsat sahibi, arama ruhsat süresi son günü mesai bitimine kadar Ek-5 de yer alan formata uygun olarak hazırlanmış başvuru formu, konusu ile ilgili bir mühendis tarafından Ek-11 Formuna uygun olarak hazırlanıp imzalanmış işletme projesi, varsa koordinatları belirtilmiş bloke alan ve işletme ruhsatı harcı ile birlikte idareye başvurur. Varsa eksiklikler, İdarece en geç bir ay içerisinde ruhsat sahibine bildirilir ve bildirim tarihinden itibaren en geç üç ay içinde ruhsat harcı ve teminatı dahil eksikler tamamlanır. İşletme ruhsat müracaatları ile eksiklikleri tamamlattırılan müracaatlar İdare tarafından en geç bir ay içerisinde sonuçlandırılarak Ek-6 daki forma göre düzenlenmiş işletme ruhsatı verilir. Eksiklerini verilen süre içinde tamamlamayanların işletme ruhsatı talepleri reddedilerek mevcut teminatları irat kaydedilir. İdarece verilen işletme ruhsatları, koordinatları ile birlikte onbeş gün içinde (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’e bildirilir.

(3) İşletme ruhsatı alındıktan sonra, ruhsat sahibince Çevresel Etki Değerlendirmesi olumlu kararı veya Çevresel Etki Değerlendirilmesi Gerekli Değildir karar belgesi alınarak, ruhsat alanı ve faaliyete ilişkin diğer meri mevzuattan kaynaklanan gerekli izinlerin alınması için ilgili bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları nezdinde en geç üç ay içinde girişimde bulunulması zorunludur. Çevresel Etki Değerlendirmesi işlemleri tamamlanmadan ve gerekli izinler alınmadan işletme faaliyetlerine başlanmaz. Gerekli olan işlem ve izinler için; İdare, ilgili bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşlarının yapacağı mahallindeki tetkiklere yönelik maddi yükümlülükler ruhsat sahibi tarafından karşılanır. (Danıştay Sekizinci Dairesinin 15/6/2021 tarihli ve E.:2019/8621; K.:2021/3130 sayılı kararı ile iptal cümle: Gerekli izinlerin (Değişik ibare: RG-24/9/2013-28775) 3 yılda alınamaması durumunda ruhsat iptal edilerek teminatı iade edilir.) 

(4) İşletme ruhsatı İdare tarafından sicile işlendiği tarihte yürürlüğe girer. Bu tarihten itibaren ruhsat süresi otuz yıldır. Süre uzatımları talep edilmesi halinde onar yıllık dönemler halinde yapılır. İşletme ruhsat süresinin son günü akşamına kadar ruhsat sahibinin projesi ile birlikte süre uzatma talebinde bulunması halinde; işletme ruhsatı en geç bir ay içinde on yıl süre ile uzatılır. Süre uzatımları İdare tarafından en geç onbeş gün içinde (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’e bildirilir.

(5) İşletme ruhsat sahibi, projesinde belirtilen termin planına göre akışkanı işletmeye almak zorundadır. Termin planında belirtilen süre içinde akışkan işletmeye alınamaz ise sebepleri ile birlikte İdareye ek süre talebinde bulunulur. İdarece, ek süre talebi incelenerek en fazla (Değişik ibare: RG-24/9/2013-28775) altı ay ek süre verilir. Bu sürede de işletme başlatılamaz ise teminat irat kaydedilerek ruhsat iptal edilir.

(6) İşletme ruhsat sahibi, işletme projesinde belirtmiş olduğu faaliyetler dışında İdareden izin almadan proje değişiklikleri ve revizyonlar yapamaz, projede yer alan herhangi bir kuyu lokasyonunun değiştirilmesi, kuyu sayısının ve kapasitesinin artırılması, gradyan, enjeksiyon, reenjeksiyon, üretim ve diğer amaçlara yönelik sondaj faaliyetlerinde bulunamaz. Ancak, kuyu tamir, bakım ve temizleme işlemleri yapıldıktan sonra İdareye bildirilir. (Değişik cümle: RG-24/9/2013-28775) İdareden izin alınmadan yapılan işlem ve faaliyetlerin tespiti halinde, teminat irat kaydedilerek faaliyetler durdurulur ve teminat üç katına çıkarılarak bir ay içinde tamamlattırılır. (Mülga cümle: RG-24/9/2013-28775) (…) Yeni teminatın belirtilen süre içerisinde yatırılması ve yapılmış olan faaliyetlerin uygun bulunması ve revize proje ile kayıtlara alınması veya yapılmış işlemlerin düzeltilmesi ve oluşan zararın tazmin edilmesi halinde faaliyetlere izin verilir. İzinsiz yapılan işlemlerin uygunluğu veya düzeltilmesi konularında İdarece gerek görülen hallerede, bedeli idare tarafından ödenmek kaydı ile İdare konu hakkında MTA’dan değerlendirme isteyebilir ve değerlendirme sonucuna göre İdare kararını verir. Aynı fiilin tekrarı halinde teminat irat kaydedilerek ruhsat iptal edilir.

(7) Doğal çıkış halindeki jeotermal kaynaklar, doğal mineralli sular ve jeotermal kökenli gazlar için, gerekli kaptajı yapılarak İdareye doğrudan işletme ruhsatı talebinde bulunulabilir. Bu taleplerde, (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’ in kaynağın bulunduğu saha ile ilgili ruhsat ve hakların çakışması açısından değerlendirmesi bir ay içinde tamamlandıktan sonra bu Kanun hükümlerine göre İdarece doğrudan işletme ruhsatı en geç bir ay içinde verilerek (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’ e onbeş gün içerisinde bildirilir.

(8) İşletme ruhsat sahibi işletme ruhsatı alındıktan sonra akışkanı üretime almadan önce kaynak koruma alanı etüdünü yaptırır. Ruhsat sahibi tarafından kaynak koruma alanı etüdü yaptırılmadan kaynağın işletmeye alınması durumunda faaliyetler durdurularak teminat irat kaydedilir ve altı ay içinde kaynak koruma alanı etüdünün yaptırılması ve eski teminatın üç katının yatırılması sağlanır. Yeni teminatın yatırılmadığı ve koruma alanı etüdü yaptırılmadığı sürece faaliyeti durdurma kararı kaldırılmaz.

(9) (Ek: RG-24/9/2013-28775) Ruhsatlar, ruhsat sahibinin müracaatta bulunması halinde birleştirilebilir. Birleştirme sonucunda ortaya çıkan alan, Kanunda belirtilen alan sınırlamasını geçemez. Ancak, işletme ruhsatı safhasında birleştirilmesi talep edilen mücavir ruhsatların kaynak rezervuarının bir bütünlük teşkil ettiğinin MTA’nın uygun görüşü ile tespiti halinde, alan kısıtlaması aranmaz.

Teknik sorumluluk ve faaliyet raporları

MADDE 10 – 

(1) (Değişik cümle: RG-24/9/2013-28775) Arama ve işletme ruhsatı süresince projede belirtilen faaliyetlerin tümünün, ilgili mühendislik dallarından bir mühendisin sorumluluğunda yürütülmesi zorunludur. Teknik sorumlu olmaksızın hiç bir faaliyette bulunulamaz. Bulunulması halinde ruhsat teminatı irat kaydedilir ve faaliyetler durdurulur. Durdurulan faaliyetler teknik sorumlu atanmadığı sürece devam ettirilemez.

(2) Teknik sorumlu; jeotermal sistem, jeotermal rezervuar ile kaynağın aranması, araştırılması, geliştirilmesi, korunması, sürdürülebilirliğinin sağlanması ve buna yönelik testlerin yapılması, akışkanın emniyetli verimi göz önüne alınarak üretimi, enjeksiyonu, reenjeksiyonu, deşarjı gibi faaliyetlerin gerçekleştirilmesinde bilimsel ve teknik esaslara bağlı kalarak görev ve sorumluluklarını yerine getirir.

(3) Doğal mineralli su işletme tesislerinde ilgili mühendislik fakültesi mezunu olan kişiler teknik sorumlu olarak atanabilir.

(4) Teknik sorumlu veya sorumlularca hazırlanarak imzalanan yıllık arama ve işletme faaliyet raporlarının ruhsat sahibi tarafından iki nüsha halinde takip eden yılın en geç Mart ayı sonuna kadar İdareye verilmesi zorunludur. Bu raporların bir nüshası İdare tarafından MTA’ ya gönderilir.

(5) Arama ve işletme faaliyet raporlarının süresi içerisinde İdareye verilmemesi halinde teminatı irat kaydedilerek iki aylık ek süre verilir ve teminat iki ay içerisinde iki katına tamamlattırılır. Bu süre sonunda arama faaliyet raporunun verilmemesi halinde arama ruhsatı iptal edilir ve (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’e bildirilir. (Ek cümle: RG-24/9/2013-28775) İşletme faaliyet raporu verilene kadar faaliyetlere izin verilmez.

(6) (Ek fıkra: RG-24/9/2013-28775) Ruhsat sahaları için bir teknik sorumlu en fazla beş adet ruhsat sahasında sorumluluk alabilir. Ancak, elektrik üretimi yapılan ruhsat sahalarında sadece bir ruhsat sahası için teknik sorumluluk üstlenilebilir. Teknik sorumluların üstlendikleri ruhsat sahası sayısı, idare tarafından ilgili meslek odası ile koordineli olarak takip ve kontrol edilir. Belirlenen sayıdan fazla sayıda teknik sorumluluk üstlenen mühendislerin teknik sorumlulukları kabul edilmez.

Mücbir sebeplerle geçici tatil

MADDE 11 – 

(1) Sel baskını, deprem, çökme, heyelan, çığ, yangın, grizu patlaması gibi doğal afetler ile savaş hali gibi olumsuz hallerin ortaya çıkması durumunda, ruhsat sahibi İdareye müracaat ederek, gerekçe ve süre belirtmek şartıyla on gün içerisinde mücbir sebepten dolayı geçecek sürenin ruhsat süresine eklenmesini ve bu sürede yükümlülüklerinin askıya alınmasını talep eder. Yapılan inceleme ve/veya değerlendirme neticesinde taleple ilgili karar, ruhsat sahibine en geç onbeş iş günü içinde bildirilir. İdare taleple ilgili kararını, onbeş iş günü içinde ruhsat sahibine bildirmediği takdirde geçici tatil talebi olumlu olarak nitelendirilir. Talebin kabul edilmesi durumunda İdareye yapılan müracaat tarihi geçici tatilin başlama tarihi olarak kabul edilir.

(2) (Değişik cümle: RG-24/9/2013-28775) Jeotermal rezervuar, jeotermal alan, mücaviri ve civarında yürütülen patlatma, ulaşım, alt yapı, enerji güzergâh faaliyeti, sondaj, madencilik gibi faaliyetler sonucunda meydana gelen; çökme, kayma, kaynağın kesilmesi, üretim ve/veya sıcaklıkta azalma, üretimde ve sıcaklıkta sistemin kapasitesini geçen artış gibi fiziksel olumsuzluklar ile insan sağlığını ve sistemi olumsuz etkileyen organik ve inorganik kirlilik gibi kimyasal olumsuzluklar ile ilgili mevzuat gereğince diğer kurumlardan izin alınamaması beklenmeyen hal olarak kabul edilir. (Ek cümle: RG-24/9/2013-28775) Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen, arama ruhsatı sürecinde arama faaliyet raporunda belirtilen çalışmaların yapılmış olmasına ve faaliyetlerin olumlu gelişmesine rağmen süre uzatımı başvurusunda yapılan gecikmeler de beklenmeyen hal kabul edilir. Bu gibi durumlarda da mücbir sebeple ilgili hükümler uygulanır.

(3) Ruhsat sahibi, mücbir sebep ve/veya beklenmeyen hallerin ortadan kalkmasından itibaren en geç üç ay içinde faaliyete geçmek zorundadır. Bu süre içinde faaliyete geçilmemesi durumunda, teminatı irat kaydedilerek teminatın tamamlatılması istenir ve faaliyete geçilmesi için üç ay ek süre verilir. Bu ek süre sonunda da teminat tamamlanmaz ve faaliyete geçilmez ise İdare tarafından ruhsat iptal edilerek onbeş gün içinde (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’e bildirilir ve bu Yönetmeliğin 17 nci maddesi hükümleri uygulanır.

Faaliyetlerin denetlenmesi

MADDE 12 – 

(1) Faaliyetlere yönelik denetimler her yıl İdare tarafından yapılır. İdarece talep edilmesi halinde MTA tarafından da denetim yapılır. Yapılan denetimlerde, faaliyetlerin onaylanmış Koruma Alanları Etüt Raporunda öngörülen tedbirlere uygun yürütülmediğinin tespiti halinde, faaliyetler İdarece durdurulur ve  ruhsat sahibi tarafından alınması gereken tedbirler ve yapılması gerekenler gerekçeleri ile birlikte İdare tarafından  ruhsat sahibine bir ay içinde bildirilir. Bu tedbirlerin alınması için ruhsat sahibine uygun süre verilir. Alınacak tedbirin mahiyetine göre bu süre en fazla bir yıl olabilir. Verilen sürenin sonunda öngörülen tedbirlerin yerine getirilmemesi halinde ruhsat iptal edilerek, en geç onbeş gün içinde (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’e bildirilir.

(2) Denetimler, denetlenen faaliyetin mahiyeti ve özelliğine göre ilgili mühendis veya mühendisler, mali uzman ile hukukçudan oluşturulacak en az üç kişilik bir heyet tarafından yapılır. (Ek cümle: RG-24/9/2013-28775) İdarece gerekli görülmesi halinde teknik sorumlunun da denetimlerde hazır bulunması zorunludur.

(3) Denetimler aşağıda belirtilen ilkeler dikkate alınarak yürütülür.

a) Denetimlerde;

1) Proje termin planında belirtilen ve gerçekleştirilen faaliyetlerin projeye uygunluğu,

2) Jeotermal sistemin ve çevrenin korunması ile ilgili tedbirlerin alınıp alınmadığı,

3) Reenjeksiyon ve deşarjın teknik kurallarına ve çevre mevzuatına uygunluğu,

4) Faaliyet için alınması gereken izinlerin; ilgili bakanlık, kurum ve kuruluşlardan süresi içinde alınıp alınmadığı,

5) İşletme faaliyetlerinin koruma alanı etüt raporuna uygunluğu,

6) Üretim faaliyetlerinin, üretim değerlerine yaptığı etkilerin sürekli olarak izlenip izlenmediği, konularına yer verilir.

7) (Ek: RG-30/5/2014-29015) Arama ve/veya işletme ruhsat alanları içinde açılmış veya açılacak olan kuyuların İdareye sunulmuş bilgi, belge ve formlara uygun olup olmadığı,

(4) Denetim esnasında, çevrenin kirlenmesi, kaynağın israf edilmesi ile can ve mal emniyeti gibi aciliyet gerektiren durumların tespiti halinde ara rapor verilerek İdareden ruhsat sahibi nezdinde gerekli tedbirlerin alınmasını sağlaması istenir. Raporun bir nüshası ruhsat sahibine verilir.

(5) Faaliyetlere yönelik İdarenin talebi doğrultusunda MTA’ ya yaptırılacak denetim için ruhsat sahibi tarafından MTA’ ya bin Türk Lirası ödenir. Bu miktar, MTA tarafından her yıl üretici fiyat endeksine göre arttırılır.  

(6) (Ek: RG-11/3/2021-31420) Bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinde geçen sayaçların denetimine yönelik idare gerek gördüğünde resen denetim yapabilir.

Görevlendirme giderlerinin karşılanması

MADDE 13 – 

(1) Memuriyet mahalli dışında MTA tarafından görevlendirilen konu ile  ilgili personel ve yardımcı personele 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun 50 nci maddesi ile ilişkilendirilmeksizin, her yıl Bütçe Kanunu ile belirlenen gündelik harcırah miktarının iki katı tutarında 6245 sayılı Harcırah Kanunu genel hükümlerine göre harcırah ödenir bu madde kapsamında ödenen gündelik tutarında herhangi bir ad altında kesinti yapılmaz.

(2) MTA tarafından yapılacak inceleme ve denetimler için gerekli görülmesi halinde, diğer ilgili bakanlık, kamu kurum ve kuruluşlarının da katılımı istenebilir. Bu şekilde yapılan görevlendirmelerde de personelin günlük harcırah miktarı yukarıdaki hükümlere göre belirlenir.

Devir

MADDE 14 – 

(1) Arama ve işletme ruhsatları, hukuki bir sakınca olmadığının belirlenmesi durumunda 5 inci maddede belirtilen şartları haiz gerçek veya tüzel kişilere devredilebilir.

(2) Ruhsat sahibi, ruhsatını devretmek istediği gerçek veya tüzel kişiye ait bilgi ve belgeleri İdareye yazılı olarak bildirir. (Ek cümle: RG-24/9/2013-28775) Devir eden, arama/işletme faaliyet raporu verir. İdare bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde devir işlemlerinin 5 inci maddeye uygunluğu açısından değerlendirerek sonucunu ruhsat sahibine bildirir. Ek-7’de belirtilen ruhsat devir formuna göre hazırlanmış belge, İdarede görevli yetkilinin huzurunda karşılıklı olarak imzalanarak devir işlemi tamamlanmış olur.

(3) İdare tarafından kaynağa ilişkin hak verilmesi, hakların devredilmesi, haciz, rehin, ipotek ve sona erme hususlarını içeren sicil tutulur. Haklar, sicile işlendiği tarihte yürürlüğe girerek hüküm ve sonuç doğurur.

İntikal

MADDE 15 – 

(1) Jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sulara ilişkin hak ve yükümlülükler miras yolu ile bir bütün olarak intikal eder, bu haklar mirasçıların rızası olsa da bölünemez. Mirasçıların ilk altı ay içinde, intikal eden haklarını bir bütün olarak kullanmaları ve bu hakkı 5 inci maddesinde tanımlanan haklara haiz gerçek ya da tüzel kişiye devir etmek üzere İdareye müracaat etmeleri zorunludur. Aksi takdirde ruhsat iptal edilir.

(2) Mirasçıların anlaşamamaları halinde içlerinden birinin mahkemeye müracaat etmesi ve ruhsat ile ilgili konunun yargıya intikal ettiğini gösterir bir belge ve veraset ilamı ile birlikte İdareye müracaat etmesi durumunda mahkeme sonucu beklenir.

(3) Mahkeme sonucunda ruhsatın satışına karar verilmesi halinde ruhsat, İdare tarafından ihale edilir. Bu ihale sonucu elde edilen gelirden yapılan masraflar düşüldükten sonra kalan miktar mirasçılara verilir.       

(4) Davanın verilen altı aylık yasal süreden sonra kesinleşmesi halinde, mahkemenin ruhsat hakkını verdiği kişinin mahkeme kararı ile birlikte iki ay içinde intikal için gerekli belgelerle İdareye müracaat etmesi zorunludur. Aksi halde ruhsat iptal edilerek mirasçının Kanundan doğan tüm hakları sona erer.

(5) Ruhsat sahibinin ölüm tarihinden itibaren altı ay içerisinde İdareye intikal işlemleri için müracaat edilmediği takdirde, ruhsat iptal edilir. İntikal talebinin ruhsat süresi içinde yapılması zorunludur. Ancak ölüm tarihinin ruhsat süresinin son iki ayı içinde olması durumunda, Kanun ile ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesi için ruhsat süresi sonundan itibaren iki ay ek süre verilir.

(6) Ruhsat sahibinin vefatı ile intikal işlemi tamamlanıncaya kadar geçen sürede ruhsattan doğan hak ve yükümlülüklerden mirasçılar sorumludur.

(7) Devir ve intikal belgeleri ile gerekli harç ve teminat makbuzlarının İdareye verilmesini takiben intikal işlemleri yürütülür.

Sicil

MADDE 16 – 

(1) Sicile, altı derecelik dilim esasına göre belirlenmiş ruhsatın koordinatları, doğal çıkış ve kuyuların koordinatları, üretim değerleri, devir, ihtiyati haciz, rehin, ihtiyati tedbir, ipoteğe ilişkin bilgiler, akışkanın kullanımına ilişkin kira, devir, verilmiş kullanım hakkı vb. bilgiler ile ilgili sözleşme ve protokoller, rüsum ve temettü hisse devirleri, işletme imtiyazı ile hakların sona ermesi işlenir.

(2) İlgililer, sicil kayıtları ile ilgili bilgileri İdarenin sicil memurlarından biri huzurunda gösterilmesini isteyebilir. Sicil alenidir ve kaynak sicilindeki kayıtlar herkese açık olup bilinmediği iddia edilemez.

(3) Haklara ilişkin olarak yapılan sözleşmeler, İdarece sicile işlenmedikçe üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. İşletme ruhsat sahipleri tarafından üçüncü kişiler ile yapılan kira sözleşmeleri idareye verilir. Verilen sözleşmelerin idarece sicile işlenmesi zorunludur. (Ek cümle: RG-24/9/2013-28775) İşletme ruhsat sahipleri tarafından üçüncü kişiler ile yapılan kira sözleşmeleri idareye verilir. Verilen sözleşmelerin idarece sicile işlenmesi zorunludur.

(4) Kaynak sicilini; ruhsat sahibi, ruhsat sahibinin vekili ve devir talebi söz konusu olduğunda devir alacak gerçek ve tüzel kişiler ilgili memurun nezaretinde görebilir.

(5) Ruhsatın devri halinde sicil kayıtları, ruhsatı yeni devir alan gerçek veya tüzel kişi adına yeniden düzenlenir.

(6) Arama ruhsatı için aşağıdaki hususlar sicile işlenir;

a) Ruhsat numarası,

b) Ruhsatın yürürlük tarihi,

c) Ruhsat sahibi gerçek kişi ise; adı, soyadı ve TC kimlik numarası,

ç) Tüzel kişiler için ruhsat sahibinin adı, vergi dairesi ve numarası,

d) (Değişik: RG-30/5/2014-29015) Ruhsatın bulunduğu 1/25.000 lik pafta, alan ve/veya doğal çıkış, kuyunun cinsi, derinliği ve kuyu başı koordinatları,

e) Kaynağın cinsi; jeotermal kaynak, doğal mineralli su, jeotermal kökenli gaz/doğal karbondioksit gibi,

f) Devir ve intikal bilgileri,

g) Haciz, rehin, ihtiyati tedbir ve ipotek bilgileri,

ğ) Ruhsatla ilgili uygulanmış hak düşürücü madde cezaları,

h) Ruhsatın kanunen sona erme durumları ve sebepleri,

(7) İşletme ruhsatları sicil kayıtlarında aşağıdaki hususlar işlenir.

a) Ruhsat numarası,

b) Ruhsatın bulunduğu 1/25.000 lik pafta ve alanının hektar olarak miktarı,

c) Ruhsatın yürürlük tarihi,

ç) Ruhsat sahibi gerçek kişi ise; adı, soyadı ve TC kimlik numarası,

d) Tüzel kişiler için ruhsat sahibinin adı, vergi dairesi ve numarası,

e) İşletme ruhsatının cinsi; jeotermal kaynak, doğal mineralli su ve jeotermal kökenli gaz,

f) Ruhsatın 6 derecelik dilim esasına göre koordinat değerleri,

g) Akışkanın çıkış şekli; sondaj veya doğal ve bunların 6 derecelik dilim esasına göre  koordinatı,

ğ) Sondaj ve/veya doğal çıkışın adı,  

h) (Değişik: RG-30/5/2014-29015) Jeotermal kaynağın/doğal mineralli suyun sıcaklığı, debisi ve kuyunun; üretim değerleri, kullanım amacı, derinliği,

ı) (Değişik: RG-30/5/2014-29015) Jeotermal kökenli gaz adı ve metreküpü/tonu, elektrik üretimi yapılıyor ise elektrik üretim değerleri,

i) Devir ve intikal bilgileri,

j) Haciz, rehin, ihtiyati tedbir ve ipotek bilgileri,

k) Ruhsat birleştirme veya sınır değiştirme işlemleri ve koordinat değerleriyle ilgili bilgiler,

l) Ruhsatın kanunen sona erme durumları ve sebepleri,

m) Ruhsat alanına ve ruhsatın konumuna özel yukarıda belirtilen bilgilerin dışında varsa diğer mevzuata göre ruhsatlarla olan durumu ile ilgili bilgiler.

İhale

MADDE 17 – 

(1) Herhangi bir sebeple hükümden düşmüş, terk edilmiş veya taksir edilmiş, arama ve işletme ruhsatları, İdare tarafından en geç altı ay içinde ihale yoluyla arama ve işletmeye açılır. İdare tarafından gerçekleştirilecek ihalelere ilişkin ilanlar Resmî Gazete’de yayınlanır. (Değişik cümle: RG-24/9/2013-28775) İhale ilan süresi içerisinde ihaleye müracaat olmaması halinde arama ve işletme ruhsat alanları başka bir işleme gerek kalmaksızın ihale gününü takip eden ilk iş günü aramalara açık hale gelir. Bu durum (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’ e onbeş gün içerisinde bildirilir.

 (2) (Ek: RG-30/5/2014-29015) 6’ncı maddenin beşinci fıkrası kapsamında ruhsatlandırılamayan küçük alanlar, alanın uzun kenarlarına mücavir ruhsat sahipleri arasında ihale edilebilir. İhale edilen alan, ihale üzerinde kalan ruhsat sahibinin mevcut sahasına ilave edilir. Mücavir ruhsat sahalarının sahibinin aynı kişi olması halinde, ihale yapılmaksızın ruhsat aşamasındaki harç miktarının ödenmesi şartı ile ruhsat sahasına ilave edilebilir. İlave sonucunda ortaya çıkan saha için alan kısıtlaması aranmaz. 

Harç

MADDE 18 – 

(1) Ruhsatların verilmesi için harç ve teminatın yatırılması zorunludur. Harç ve teminat ödenmediği takdirde ruhsat talebi ve projeler uygun olsa bile ruhsat verilmez.

(2) Jeotermal kaynaklar için 1000 Türk lirası, doğal mineralli sular için 500 Türk lirası arama ruhsat harcı alınır.

(3) Jeotermal kaynaklar için 4000 Türk lirası, doğal mineralli sular için 2000 Türk lirası işletme ruhsat harcı alınır. Bu miktarlar Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği yıl için geçerli olup, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.

Teminat

MADDE 19 – 

(1) Arama ve işletme ruhsatlarının alanlarına bağlı olarak hektar başına ruhsat harcının yüzde biri tutarında teminatı İdarece alınır. Teminat miktarı 15000 Türk Lirasından az olamaz. 

(2) MTA adına tescilli olup arama ruhsatına bağlanan jeotermal alanların içerisinde; gerçek veya tüzel kişiler adına Kanuna göre intibakı yapılmış hakların bulunmasından dolayı hukuki ve teknik nedenlerle MTA tarafından Kanunun Geçici 3 üncü Maddesi kapsamında ihale edilememesi durumunda, bu alana ait teminatlar MTA adına intibak yapılan alanın hektarı bazında hesaplanır ve hesaplanan bu miktar alanda faaliyette bulunan kuyu ve doğal çıkış sayısına bölünerek işletme sahiplerinden alınır. Teminat miktarının süresi içerisinde ödenmemesi halinde Kanunun 11inci madde hükümleri uygulanır.

(3) Önceden alınan işletme ruhsatı teminatları beş yılda bir Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen yeniden değerleme oranına göre arttırılarak güncelleştirilir.  Kanuna göre önceden yatırılmamış, tamamlanması veya yenilenmesi gereken teminatlar, güncel teminat üzerinden alınır.

(4) Ruhsat alanının küçültülmesi halinde hektar başına teminat yeniden hesaplanarak fazla olan teminat miktarı ile ruhsatın sona ermesi halinde mevcut olan teminat  ruhsat sahibine İdare tarafından en geç bir ay içerisinde iade edilir.

(5) İrat kaydedilen teminatların her defasında güncel teminat üzerinden yatırılması zorunludur.

İdare payı

MADDE 20 – 

(1) (Değişik: RG-11/3/2021-31420) Akışkanın; doğrudan ve/veya dolaylı olarak seralarda, elektrik üretimi ve konut ısıtmasında kullanıldığı tesislerde gayrisafi hasılatının %1’i tutarında idare payı her yıl Haziran ayı sonuna kadar idareye ödenir.

(2) (Ek: RG-11/3/2021-31420)⁽¹⁾ Akışkanın; doğrudan ve/veya dolaylı olarak kaplıca ve benzeri termal tesisler ile ısı enerjisinin kullanıldığı kurutma, soğutma, balık yetiştiriciliği vb. diğer tesislerde; kullanılan yıllık toplam ısı enerjisi değeri ve reenjeksiyon durumu dikkate alınarak Ek-15 tablodaki, doğal mineralli sular ile jeotermal kökenli gazların doğrudan ve/veya dolaylı olarak kullanıldığı tesislerde ise Ek-16 tablodaki hesaplama yöntemine göre belirlenen tutarda, idare payı bir sonraki yılın Nisan ayı sonuna kadar beyan edilir, Haziran ve Eylül aylarında iki eşit taksitte idareye ödenir.

a) İdare payının belirlenmesi için Ek-15 ve Ek-16 tablolardaki hesaplama parametrelerini karşılayacak nitelikteki sayaçlar, akışkanı kullananlar tarafından takılır.

b) Yıllık ödenmesi gereken idare payının belirlenmesi için takılacak sayaçlar; bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç üç ay içerisinde faaliyete geçirilecektir. Sayacın olmadığı söz konusu süre için veya sayaç arızasının haklı sebeplerle giderilemediği durumlarda, ölçülebilen dönemlerin ortalaması alınarak beyan verilir.

(3) (Ek: RG-11/3/2021-31420)⁽¹⁾ Konut ısıtması, sera ısıtması, elektrik üretimi, termal vb. gibi birden fazla faaliyet yürüten ruhsat sahipleri ve/veya akışkanı kiralayanlar, idare paylarını, faaliyet alanlarına göre ayrı ayrı öder. Ruhsat sahibi tarafından jeotermal akışkanın kiralandığı durumlarda, idare payı, jeotermal akışkanı kiralayan kullanıcı tarafından ödenir.

(4) (Ek: RG-11/3/2021-31420)⁽¹⁾  Sıcaklık ve debinin sağlıklı ölçülemediğinin idare tarafından tespit edildiği tesislerde, bu değerler idarece belirlenir. Belirlenen değerler tesisin fiilen çalıştığı dönemler göz önünde bulundurularak idare payı hesaplamasında kullanılır.

(5) (Ek: RG-11/3/2021-31420)⁽¹⁾  Akışkanın; doğrudan ve/veya dolaylı olarak kaplıca ve benzeri termal tesisler ile ısı enerjisinin kullanıldığı kurutma, soğutma, balık yetiştiriciliği vb. diğer tesislerde, reenjeksiyon uygulaması yapılması durumunda, reenjeksiyona karşılık gelen idare payı %30 indirimli ödenir.

(6) (Ek: RG-11/3/2021-31420)⁽¹⁾ Tahsil edilen tutarın beşte biri, idare tarafından, kaynağın bulunduğu büyükşehirlerde ilçe belediyesi olmak üzere ilgili belediye veya köy tüzel kişiliğine on iş günü içinde ödenir. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları idare payından kalan kısmı genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere İçişleri Bakanlığı merkez muhasebe birimi hesabına aktarır.

(7) Kanunun yürürlük tarihine kadar MTA adına tescil edilmiş jeotermal alanlar ile müracaatların başlama tarihine kadar (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG tarafından buluculuk belgesi verilerek MTA adına tescil edilen ve ilgili İdarece MTA adına arama ruhsatına bağlanan jeotermal alanların içerisinde gerçek veya tüzel kişiler adına doğal çıkış ve/veya kuyu bazında faaliyet yapılabileceğine dair hakların bulunmasından dolayı hukuki ve teknik nedenlerle MTA tarafından ihale edilememesi durumunda, bu alanlarda işletme yapan işletme ruhsatı sahipleri (Ek ibare: RG-24/9/2013-28775) ve/veya sözleşmeler yoluyla kaynağı kullanan gerçek ve tüzel kişiler tarafından işletme süresince ödenen İdare payının yarısı İdare tarafından MTA’ya ödenir.

(8) İdare payının belirtilen süre içerisinde ödenmemesi halinde teminat irat kaydedilerek iki aylık süre verilir. Bu süre sonuna kadar idare payı yatırılmaz ve teminat tamamlanmaz ise faaliyetler durdurulur. İdare payının yatırılmadığı ve teminat tamamlanmadığı sürece faaliyet durdurma kararı kaldırılmaz.

(9) (Ek: RG-24/9/2013-28775) İdare payını ödemeyen sözleşmeli kullanıcının su kullanımına ilişkin faaliyeti idarece durdurulur.

İdarî yaptırımlar

MADDE 21 – 

(1) Arama ve/veya işletme ruhsatı olmadan Kanuna tabi kaynağa yönelik hiçbir faaliyette bulunulamaz. Ruhsat olmadan faaliyette bulunulduğunun tespit edilmesi halinde faaliyetler İdarece durdurulur ve 22/2/ 2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdare Kanununa göre 50.000 Türk Lirası İdare tarafından idari para cezası tahakkuk ettirilir. İdari para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.

İrtifak ve kamulaştırma

MADDE 22 – 

(1) Arama ruhsat sahibi, arama faaliyetlerini, özel mülkiyete konu tarla, bağ, bahçe gibi alanlarda taşınmazın sahibinden izin alınarak sürdürür. Taşınmazın sahibinden izin alınamaması halinde, İdareye müracaat edilerek irtifak hakkı talebinde bulunulabilir. Talep İdare tarafından incelenir ve en geç üç ay içinde karara bağlanır. İdarece talebin uygun bulunması halinde kamu yararı kararı alınır.

(2) İşletme ruhsatı sahibi, ruhsat süresince işletme faaliyetlerini varsa özel mülkiyete konu taşınmaz sahibinden izin alarak yürütür. Ruhsat sahibi, işletme için gerekli sondaj yerleri, isale hatları, (Ek ibare: RG-24/9/2013-28775) boru hatları, kaptaj, akışkanın kullanımına yönelik tesis, vb. için gerekli yer ve güzergâha yönelik taşınmaza olan ihtiyacını taşınmazın sahibi ile anlaşma yoluyla sağlayamaması halinde İdareye başvurarak irtifak hakkı veya kamulaştırma talebinde bulunabilir. Talep İdare tarafından incelenir ve en geç üç ay içinde karara bağlanır. İdarece talebin uygun bulunması halinde kamu yararı kararı alınır.

(3) İrtifak ve kamulaştırma işlemleri, 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre yürütülür. (Ek cümle: RG-24/9/2013-28775) Kamulaştırma Kanunu uyarınca acele el koyma halinin gerektirdiği durumlarda ruhsat sahibinin başvurusu üzerine söz konusu Kanunun 27’nci maddesine göre Bakanlar Kurulu tarafından acele el koyma kararı alınmasına ilişkin ilgili idare tarafından idarenin bağlı olduğu bakanlığa başvurulur. İrtifak ve kamulaştırma bedelleri ile masrafları ruhsat sahibince ödenir.

(4) Kamulaştırılması talep edilen alan, kamulaştırma kararı alınmasından sonra tapuya İdare adına tescil ettirilir ve bu alanda işletme faaliyetleri devam ettiği sürece ruhsat sahibi adına tahsis edilir.

(5) Ruhsat sahibi ile akışkandan yararlananlar tarafından kamulaştırılan taşınmaza faaliyetler için ihtiyaç kalmadığının İdareye bildirilmesi ve İdare tarafından da bu hususun tespit edilmesi veya doğrudan İdare tarafından belirlenmesi halinde, Kamulaştırma Kanunu’nda öngörülen usul ve esaslara göre rayiç bedeli ödenmek kaydı ile kamulaştırılan alanın eski sahibine iade edileceği hususu ruhsat sahibi ve taşınmazın eski sahibine tebliğ edilir. Eski sahibinin taşınmazı altı ay içerisinde almak istememesi durumunda taşınmaz İdareye kalır.

(6) Ruhsat sahibi, irtifak veya kamulaştırılan alanı amacı dışında kullanamaz. Kullandığının belirlenmesi durumunda yapılan tasarruf ruhsat sahibi tarafından kaldırılır ve çevreye, kaynağa ve rezervuara verilen zararlar giderilerek ruhsat sahibinden tahsil edilir.

(7) Ruhsat sahibi bu alanı, projesinde belirtilen süre içinde çevreyle uyumlu olacak şekilde doğaya yeniden kazandırarak terk etmek zorundadır. Aksi takdirde, irtifak veya kamulaştırma alanındaki zararları tazmin etmekle yükümlüdür.

(8) Üç ay içinde belirlenen zararların ruhsat sahibinden tahsil edilememesi ve projesinde belirtilen süre içerisinde alanın çevreye uyumlu hale getirilmemesi durumunda, bu alacaklar Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tahsil edilir. Tapu siciline konulan şerhler İdarenin müracaatı üzerine ayrıca mahkeme kararına gerek kalmadan silinir.

Kaynak rezervuarının korunması

MADDE 23 – 

(1) Kaynak koruma alanı etüdü; jeoloji ve hidrojeoloji çalışmaları, çevre mevzuatında yer alan kriterlere göre yüzeysel kirletici unsurların belirlenmesi, jeotermal sistemin unsurlarını oluşturan beslenme alanı, rezervuar, örtü kaya, ısıtıcı kaya, kaynak çıkış alanı belirlenmesi, kaynağın kirletici unsurlardan korunması amacıyla, koruma alanı zonları ve bu zonlarda alınması gereken tedbirleri içerir.

(2) Koruma alanı etüdünde rezervuarın korunmasına yönelik tedbirler; kaynağın işletmeye alınmasından önce yapılmış olan üretim testleri sonucunda belirlenen rezervuar parametrelerine göre kuyu bazında ve bu kuyulardan alınabilecek toplam üretim miktarını, kullanımdan dönen akışkanın miktarı ve bu akışkanın yeraltına reenjeksiyonu için uygun lokasyonlar ve uygun kapasitede kuyu sayılarını, üretim testleri sırasında yapılmış ve yapılacak kimyasal testlerle çatlaklı zonların ve üretim kuyularının kısmen veya tamamen tıkanmasına yol açacak bileşiklerin tespit edilmesi durumunda sürdürülebilir üretimin sağlanması için gerekli uygulamaları içerir.

(3) Jeotermal sistemi olumsuz etkileyecek maden işletmesi, kanal, yol yapımı gibi faaliyetlere, kaynak koruma etüt raporuna göre İdarece değerlendirme yapılarak gerekli tedbirlerin alınması halinde izin verilir veya verilmez. Kaynak koruma alanı zonlara ayırma esasları ve bu zonlarda alınması gereken tedbirler Ek-8’de yer almaktadır.

(4) (Değişik cümle: RG-24/9/2013-28775) İşletme ruhsat sahibi tarafından işletmeye geçilmeden önce ilgili jeotermal alan için  EK-13’te yer alan formata göre yaptırılmış olan koruma alanları etüt raporu,  idare tarafından MTA’ya gönderilir. MTA en geç iki ay içerisinde masraflar ruhsat sahibi tarafından karşılanmak kaydıyla nazari ve/veya mahallinde inceleme yaparak rapor hakkında görüşünü İdareye bildirir. İdare, raporu MTA’ nın görüşünü aldıktan sonra onaylar. Koruma Alanları Etüt Raporunda belirtilen arazi kullanımı ve yapılaşmaya yönelik koşul ve kısıtlamalar, yörenin imar planı hazırlanırken esas alınır. Jeotermal alanı tamamen veya kısmen kapsayacak şekilde daha önce onaylanmış imar planı mevcut ise Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra yapılmış koruma alanları etüt raporunda öngörülen arazi kullanımı ile yapılaşmaya yönelik, kısıtlama ve koşullar gözönüne alınarak işlem yapılır.

(5) Koruma Alanları Etüt Raporunda belirlenmiş olan koruma alan sınırlarının, mevcut imar planı içerisine düşen kısımları plan üzerine işlenir. (Ek cümle: RG-24/9/2013-28775) Ayrıca, koruma alanı sınırları, yeraltı suyu havza haritaları üzerine işlenmek üzere Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne ve belediye sınırları dahilinde ise ilgili belediyeye bildirilir.

(6) (Ek: RG-24/9/2013-28775) (Değişik: RG-30/5/2014-29015) Arama ve/veya işletme ruhsatlı alanlarda, yönlü sondaj tekniği ile açılacak olan tüm üretim/reenjeksiyon kuyuları ile ruhsat sınırına 500 metre mesafe içinde açılacak üretim ve/veya reenjeksiyon kuyuları için kuyu içi koordinat ölçüleri alınır ve Ek-14 form düzenlenir. Bu form, kuyunun tamamlanmasını müteakiben sondaj kulesinin kuyudan ayrılma tarihinden itibaren 30 gün içinde idareye bildirilir ve sicil dosyasına eklenir. Kuyu içi koordinatları ile ruhsat sınırı arasındaki mesafe 100 metreden az olamaz. Bu formun süresi içerisinde verilmemesi ve/veya bu mesafenin ihlal edilmesi durumunda kuyuda üretim/reenjeksiyon faaliyetlerine idarece izin verilmez. Ancak ruhsat sahiplerinin aynı olması durumunda veya ruhsat sahiplerinin anlaşma sağlaması halinde ve bu anlaşmanın yazılı metnini İdareye bildirmesini müteakip sicile işlenmesi koşulu ile mesafeye ilişkin şartlar aranmaz. Arama ve/veya işletme ruhsatlı alanlardaki reenjeksiyon kuyularının, komşu ruhsat alanındaki üretim kuyularına zarar vermemesi esastır.

Deşarj ve reenjeksiyon

MADDE 24 – 

(1) Ruhsat sahibi, kullanımdan dönen akışkanın kimyasal analizini akredite olmuş bir laboratuara yaptırır. Şayet akışkanın kimyasal bileşimi çevre limitlerini aşıyor ise öncelikle uygun yöntemlerle arıtılarak ilgili çevre mevzuatı limitleri altına düşürülür. Daha sonra uygun alıcı ortam belirlenir. Kullanımdan dönen akışkan, belirlenen alıcı ortama usulüne uygun şekilde deşarj edilir. Arıtma sonrası elde edilen akışkanın üç ayda bir kimyasal analizi yaptırılarak çevre limitlerini aşıp aşmadığı kontrol edilir.

(2) Ruhsat sahibi, kullanımdan dönen akışkanın içeriği Çevre mevzuatında belirtilen çevre limitlerine göre deşarja uygun değil ise reenjekte etmekle yükümlüdür. Reenjeksiyon amaçlı belirlenen alanda önceden açılmış ve reenjeksiyon şartlarını sağlayan mevcut kuyu varsa değerlendirilir. Akışkanın reenjekte edileceği rezervuara olumsuz etkilerinin olup olmayacağı bir ön değerlendirme yapılarak belirlenir. Olumsuz etki söz konusu değil ise reenjeksiyon yapılabilir. Olumsuz etkisi var ise bu etki ortadan kaldırıldıktan sonra reenjeksiyon yapılır. Reenjeksiyon yapıldığı sürece gözlemler sürdürülür. Reenjeksiyonun rezervuar ve üretim değerleri üzerinde olumsuz etkilerinin gözlenmesi durumunda, reenjeksiyon işlemi durdurulur ve yeni bir lokasyon tespiti için araştırma yapılır.

(3) Gerçekleştirilen çalışmalar reenjeksiyonun mümkün olmadığı sonucunu veriyorsa, bu durum tüm bilgi ve belgeler ile birlikte İdare tarafından MTA’ ya iletilerek incelettirilir ve gerekli ise masrafı ruhsat sahibi tarafından karşılanmak kaydıyla MTA tarafından yerinde tetkik yapılır. Formasyonun fiziksel ve kimyasal özellikleri nedeniyle işletme ruhsat sahasında reenjeksiyonun yapılamayacağının MTA tarafından onaylanması halinde, çevre kirlenmesini önleyecek tedbirler alınarak deşarj yapılır.

(4) Entegre jeotermal kaynak kullanım alanı dışındaki müstakil kaplıca ve doğal mineralli su işletmelerinde, reenjeksiyon ve enjeksiyon şartı aranmayabilir. Bu tip durumlarda akışkan çevre mevzuatı açısından ilgili Bakanlığın görüşü alınarak, belirlenen uygun alıcı ortama usulüne uygun şekilde deşarj edilebilir.

Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezlerine ilişkin hususlar

MADDE 25 – 

(1) 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca ilan edilen Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezlerinde Kanuna tabi faaliyetlerin yürütülebilmesi için aşağıdaki esaslar uygulanır.

a) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezlerinde;

1) Jeotermal kaynağın aranması, geliştirilmesi, işletilmesi ve terk edilmesi ile jeotermal akışkanın kullanılması hususundaki işlemlere ilişkin başvurular dâhil olmak üzere her türlü jeotermal faaliyetlerde veya ilgili İdare tarafından resen yapılacak işlemlerde İdare tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığının (Ek ibare: RG-11/3/2021-31420) uygun görüşü alınır. (Ek cümle: RG-11/3/2021-31420) İdarenin görüş talebi, en geç otuz gün içerisinde karşılanır.

2) Jeotermal alanların etkin, verimli ve sürdürülebilir kullanımına yönelik öncelikli olarak imar planlarının ve bu planlara bağlı olarak jeotermal su dağıtım projesinin hazırlanması esastır.

3) Sağlık ve termal turizmine yönelik kullanım alanlarında imar planı olmadan Kanuna tabi faaliyetlere izin verilmez. Sağlık ve termal turizm amaçlı işletme faaliyet izinlerinin verilmesi ve bu tesislerin termal su ihtiyacının belirlenmesi, onaylı imar planları ile getirilen yatırım alanları ve plan hükümlerine göre yapılır. Diğer kullanımlara yönelik talepler sağlık ve termal turizmin ihtiyacı olan akışkan ihtiyacı sağlandıktan sonra karşılanır. İmar planlarının onaylanmasından sonra öncelikli olarak jeotermal su ana dağıtım projesi ilgili İdarece hazırlanır. Ayrıca mevcut tesislere ve imar planı kararlarına göre bu alandaki, sağlık ve termal turizm potansiyeli dahil tüm entegre kullanımların akışkan ihtiyacı ilgili İdarece belirlenir.

4) Enerji üretimi ve ısıtma uygulamalarına uygun jeotermal akışkanlar hariç, diğer akışkanların bulunduğu alanlarda akışkan öncelikli olarak sağlık ve termal turizm amaçlı kullanılır. Bunun için akışkanla ilgili arama, araştırma ve geliştirme çalışmaları yapıldıktan sonra sağlık ve termal turizm amaçlı kullanıma uygun olup olmadığına ilişkin değerlendirme fiziksel, kimyasal veya endikasyon özelliğine göre ilgili İdarece yapılır. Bu alanlarda enerji üretimi ve ısıtma uygulamalarına konu jeotermal akışkanın, bu kullanımlardan sonra reenjeksiyon şartlarının müsaade ettiği aralıktaki sıcaklık ve debideki kısmının entegre olarak sağlık ve termal turizm amaçlı kullanılması sağlanır. Enerji ve ısıtmaya uygun jeotermal akışkanın bulunduğu sahalarda, enerji ve ısıtma amaçlı kullanımın veya talebin olmadığı veya kullanım potansiyelinin bulunmadığı durumlarda bu akışkanın sağlık ve termal turizm amaçlı kullanımına izin verilir.

5) Ruhsat sahiplerince açılacak yeni ve mevcut sondajlardan üretilen akışkanın turizm belgeli tesislerin ihtiyacından sonra artan kısmı ilgili İdare tarafından su dağıtım projesinde değerlendirilir. İşletme ruhsatı sahibi tarafından talep edilmesi ve ilgili İdarece de uygun görülmesi halinde mevcut sondajların işletilmesi ilgili İdare tarafından yapılabilir.

6) Turizm belgeli tesislerde jeotermal su miktarı, metreküp birim cinsinden hesaplanmak suretiyle debi ölçer, sayaç ve benzeri teknik aletlerle yılda en az dört kez olmak üzere belirli periyotlarda ölçülür ve ölçümü takiben iki ay içerisinde jeotermal su kullanım bedeli tahsil edilir. Turizm belgeli tesislerin kullandığı jeotermal su miktarı belirlendikten sonra her bir Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi ile Turizm Merkezi için; jeotermal kaynak üretim ve dağılım yöntemi, maliyeti ve Jeotermal kaynağın özelliklerine göre ilgili İdare tarafından ayrı ayrı belirlenen birim fiyat üzerinden jeotermal su kullanım bedeli alınır. Debi ölçme işlemi için kullanılacak teknik aletler sondaj çıkış noktalarına veya akışkanın bir dağıtım şebekesiyle dağıtılması halinde tesislere giriş noktasındaki bağlantı noktasına takılır. Jeotermal akışkanın doğal cazibesi ile çıktığı yerlerde debimetre ile ölçümün mümkün olmaması halinde akışkanın kullanım miktarı, turizm belgeli tesise ait proje ve mevcut kullanım miktarı dikkate alınarak yapılır. Jeotermal akışkan birim fiyatı her takvim yılı başında İlgili İdarece yeniden belirlenir. Jeotermal akışkanın ilk kullanımı ile entegre kullanımlar sonrasındaki kullanımlarında ayrı birim fiyat uygulaması yapılabilir.

7) Bu alanlarda üretilen jeotermal akışkanın bu alanlar dışındaki turizm belgeli tesislerde de kullanılması halinde bu madde hükümleri uygulanır.

Teşvik ve diğer haklar

MADDE 26 – 

(1) Jeotermal kaynak dağıtımı ve üretimi yapan şirketler sanayi kuruluşu ve atık arıtma kuruluşu olarak değerlendirilir. İşletme ruhsatına sahip ilgili şirketlerin müracaatı halinde, İdare tarafından gerektiğinde MTA’ nın görüşü de alınmak sureti ile yapılan değerlendirmeler sonucunda bu şirketlere "jeotermal kaynak dağıtım şirketi", "jeotermal kaynak üretim şirketi" veya "jeotermal kaynak dağıtım ve üretim şirketi" belgesi verilir.

(2) Bu belgelerle şirketler; sanayi kuruluşları ya da atık arıtma kuruluşlarının yararlandığı başta elektrik tarifeleri olmak üzere avantajlı olan diğer tüm teşvik ve haklardan yararlanmak konusunda ilgili diğer kurumlara müracaat edebilirler.

(3) Verilen bu belgeler sicile işlenerek İdarece (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’e bildirilir. Herhangi bir nedenle işletme ruhsatı iptal edilen şirketin bu belgesi de iptal edilir ve (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’e ve bu belge ile herhangi bir teşvik ve haktan yararlandırılan kuruma bildirilir.

(4) (Değişik: RG-24/9/2013-28775) Entegre kullanıma uygun jeotermal akışkan işletme ruhsatına sahip, gerçek veya tüzel kişiler reenjeksiyon şartlarının müsaade ettiği aralıktaki sıcaklık ve debideki kendi ihtiyacından fazla jeotermal akışkanı öncellikle sera ve organik tarım ısıtmasında değerlendirilmesi zorunludur. Ruhsat sahibinin kendisinin sera kurmaması halinde, öncelikle mevcut seralara olmak üzere üçüncü kişilere idarenin onayı ile kiralanır. İdarece, işletme projelerinde bu fıkrada belirtilen hususların sağlanmış olması aranır. Kiralama bedeli alt ve üst limitleri idarece belirlenir. Kira bedeli belirlenirken en yakın kültür ve turizm koruma ve geliştirme bölgelerindeki belirlenen bedeller dikkate alınır.

(5) Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerde,  jeotermal kaynakların aranması, geliştirilmesi, işletilmesine yönelik tesisler ile jeotermal ve doğal mineralli suların kullanılması için gerekli alanlardan Kanunun yürürlük tarihinden sonra kira, ecri misil alınmaz. (Ek cümle: RG-24/9/2013-28775) Ancak, belirtilen su kaynaklarından elde edilen suyun işletilmesi ve bu amaçla hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan taşınmazlar üzerinde sondaj yerleri, isale hatları, kaptaj, akışkanın kullanımına yönelik tesis ve benzeri için gerekli yer ve güzergaha yönelik yerler dışında yatırım yapılmasının talep edilmesi durumunda, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 19/6/2007 tarihli ve 26557 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığınca ruhsat sahibine bedeli karşılığında kiralama yapılır, irtifak hakkı tesis edilir veya kullanma izni verilir.

Bilimsel ve teknik çalışmalar 

MADDE 27 – 

(1) MTA, jeotermal kaynak ve doğal mineralli sulara yönelik olarak, yurtiçi ve yurt dışında yerli ve yabancı kamu veya özel tüzel kişilere ait ruhsat sahasında birlikte yapacağı arama, araştırma, geliştirmeye yönelik bilimsel ve teknik çalışmalarını bir sözleşme çerçevesinde kendi usul ve esaslarına göre gerçekleştirir. Uluslararası çalışmalara ilişkin sözleşme, uluslararası hukuk kuralları gözetilerek hazırlanır.

(2) MTA, yapılacak bu çalışmalar sırasında gerek duyması halinde, yerli ve/veya yabancı üniversitelerden, kurum ve kuruluşlar ile uzmanlardan danışmanlık hizmeti alabilir.

(3) Bu çalışmalar sonucu elde edilen kaynağa dayalı kamu veya özel tüzel kişinin işletme faaliyetine geçmesi halinde, MTA asgarî % 20 oranında olmak kaydıyla, ilgili şirket ile varılan anlaşmada belirtilen oran çerçevesinde işletme gelirinden pay alır. İşletmeye geçmek için gerekli tüm izinlerle ilgili prosedür ruhsat sahibi tarafından yerine getirilir.

(4) Ortak çalışmaların yürütüleceği alana ait ruhsatta, sözleşme süresince, işletme gelirinin %20 sinden az olmamak kaydıyla sözleşmede belirlenecek oranın ödenmesine teminen MTA lehine ipotek veya rehin edilir ve durum ruhsat siciline işlenir.

(5) MTA ile Kanun kapsamında bilimsel ve teknik ortak çalışma yürütülebilmesi için, kamu veya özel tüzel kişi tarafından MTA’ ya bir proje ile müracaat edilir. 

a)   Müracaat dosyasında;

1) Çalışma yapılmak istenilen alanın ruhsatı, ruhsat alanıyla ilgili işlem,  izin vb. bilgi ve onaylı belgeler,

2) Projenin teknik ve mali boyutu ile ilgili bilgi ve onaylı belgeler,

3) Şirketin, TC Kanunlarına göre kurulmuş olduğunu gösterir statü, ünvan ve sicil v.b bilgi ve onaylı belgeler,

4) Çalışma, yurtdışında yapılacak ise şirketin o ülkenin ilgili kanunlarına göre kurulmuş olduğunu gösterir statü, ünvan ve sicil v.b bilgi ve onaylı belgeler ile çalışılacak alanın hukuki durumu, çalışmaya ilişkin teknik ve mali bilgilerin bulunması gerekir.

(6) MTA, Kanun kapsamında ortak çalışma yapacağı şirketi,

a) Şirketin onaylı teknik ve idari kapasitesi, mali imkânları ile donanım ve ekipmanlar,

b) Son beş yılda gerçekleştirmiş olduğu projeler,

c) Teklif edilen projenin mali ve teknik boyutu ile MTA’ya teklif edilen şartlar,

ç) Ortak çalışma yapılması istenen alanın coğrafi konumu, ulaşım durumu ile ilgili bilgiler ve varsa bu alanda daha önceden yapılmış çalışma sonuçları,

gibi ana kriterlere göre seçer.

Yatırımlar ile çakışan sahalar ve kurul işlemleri

MADDE 27/A – (Ek: RG-30/5/2014-29015)

(1) Kurul, Kalkınma Bakanının başkanlığında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ile diğer yatırımcı kurum ya da kuruluşun bağlı olduğu bakan veya bakanlar ve yatırım kararına onay veren kurumun ilgili olduğu bakan olmak üzere asgari üç kişiden oluşur.

(2) Jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama ve işletme faaliyetleri ile devlet ve il yolları, otoyollar, demir yolları, havaalanı, liman, baraj, enerji tesisleri, maden, petrol, doğal gaz işletmeleri, su isale hatları gibi kamu yararı niteliği taşıyan yatırımların birbirlerini engellemesi, faaliyetin yapılamaz hâle gelmesi durumunda jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama ve işletme faaliyetleri ve yatırımla ilgili karar, Kurul tarafından verilir.

(3) Jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama ve işletme faaliyetleri ile birinci fıkrada sayılan yatırımların aynı alana isabet etmesine rağmen faaliyetlerin fiili çakışmasının olmadığının tespit edilmesi halinde talebe ilişkin nihai karar valilikçe verilir.  Fiili olarak yapılan faaliyetler ile yatırımların çakışması halinde ise valilik, yatırımcı veya jeotermal kaynak ve doğal mineralli su ruhsat sahibi tarafından (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’ e müracaat edilir. (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’ e intikal ettirilen taleplerde yatırımcı, yatırım için başka alternatif alan olmadığına dair bilimsel ve teknik bilgi ve belgeleri (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’ e vermek zorundadır.

(4) (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’in mahallinde yaptığı/yaptırdığı inceleme üzerine yapılan değerlendirmeler sonucunda, kamu yararı niteliği taşıyan yatırımlar ile jeotermal kaynak ve doğal mineralli su faaliyetlerinin birbirini engellediği veya kısıtladığı, yatırımın gerçekleştirilmesi halinde jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama ve işletme faaliyetinin yapılamaz hale geldiği veya planlanan yatırımın ruhsata dayalı olarak yapılan arama ve işletme faaliyet alanı ya da ruhsata dayalı olarak üretim yapılan tesis alanı ile çakıştığının tespit edilmesi durumlarında heyet tespitlerine ilişkin yapılacak işlemler ile ilgili (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG kararı taraflara gönderilir. İlgili taraflardan bu aşamadaki bilgi, belge ve görüşlerinin bir ay içinde bildirilmesi istenilir. Bu sürede tarafların anlaşmaya vardıklarını bildirmeleri durumunda işlemler sonlandırılır. Bu sürede tarafların görüş bildirmemeleri veya anlaşmaya varamamaları halinde işlemler resen yürütülür. Bu aşamadan sonra (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG tarafından konunun Kurula götürülmesine karar verilir. Kurulun kararına mesnet teşkil etmek üzere (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’ce bir rapor hazırlanır veya hazırlattırılır. Mahallinde tetkik sonucunda yatırımlar ile jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama ve işletme faaliyetlerinin birbirini engellemediği ya da çakışma olmadığının tespit edilmesi halinde ise bu durum taraflara bildirilerek süreç sonlandırılır.

(5) (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG tarafından hazırlanan/hazırlattırılan raporda;

a) Jeotermal ve doğal mineralli su ruhsat sahasında yatırım ile çakışan alandaki faaliyet ile ilgili olarak;

1) Niteliği ve konusu,

2) Hukuki durumu, konumu ve koordinatları,

3) Arama ve işletme faaliyetleri sonucunda tespit edildi ise jeotermal kaynağın sıcaklığı ve debisi, doğal mineralli su ise mineral içeriği ve debisi,

4) Çalışan/Çalışacak personel sayısı ve istihdama katkısı,

5) Ruhsat sahibinin yatırım giderleri,

6) Ruhsatın yatırım süresi,

7) Jeotermal kaynak ve doğal mineralli su işletme proje bilgileri,

8) Yıllar itibariyle arama, işletme faaliyetlerine ve varsa tesise ait bilgiler,

9) İdare payları ve sağlanacak katma değere ilişkin değerlendirmeler,

10) Üretilen/üretilecek jeotermal kaynak ve doğal mineralli suyun kullanım amacı,

11) Ruhsat sahasının yatırım bedeli ve gerçekleşme süresi ve aşamaları,

12) Jeotermal kaynak ve doğal mineralli sular için başka alternatif alan olup olmadığına dair bilimsel ve teknik bilgi ve belgeler,

13) Jeotermal kaynak ve doğal mineralli suyun kullanıldığı tesislerin bu ihtiyaçlarını karşılayabilecek şekilde aynı ruhsat alanı içinde alternatif alanların bulunup bulunmadığı,

14) Diğer hususlar,

b) Yatırım ile ilgili olarak;

1) Niteliği ve konusu,

2) Hukuki durumu, konumu ve koordinatları,

3) Yatırım sonucu elde edilecek ürüne ilişkin bilgi,

4) Çalışacak personel sayısı ve istihdama katkısı,

5) Yatırım giderleri,

6) Yatırımın süresi,

7) Yatırımın proje bilgileri,

8) Yıllar itibariyle üretim ve varsa yapılması planlanan tesise ait bilgiler,

9) Sağlanacak katma değere ilişkin değerlendirmeler,

10) Yatırım sonucu elde edilecek ürünün pazar durumu,

11) Yatırım bedeli ve gerçekleşme süresi ve aşamaları,

12) Yatırımın makul bir sürede yapılabilme imkanının olup olmadığı, yatırım ile jeotermal kaynak ve doğal mineralli su faaliyetinin farklı zamanlarda yapılıp yapılamayacağına ilişkin tespitler,

13) Yatırım için başka alternatif alan olmadığına dair bilimsel ve teknik bilgi ve belgeler,

14) Yatırımın yapıldığı bölgede sağlayacağı diğer katkılar,

15) Diğer hususlar,

yer alır.

(6) Bu rapor (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG tarafından Kurul üyesi bakanlara gönderilir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı veya ilgili taraf bakanlardan herhangi birinin daveti üzerine Kurul toplanır ve kararlarını üye tamsayısının salt çoğunluğuyla alır. Kurul çalışmaları ile ilgili sekretarya hizmetlerini (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG yürütür. Kurul tarafından gerekli görülmesi halinde bedeli karşılığında rapor hazırlatılabilir. Hazırlatılan rapor, danışmanlık ücretleri, yolluk, gündelik gibi tüm harcamalar Kanunun ek 1 inci maddesi gereğince yatırımcı tarafından karşılanır. Kurul tarafından alınan karar, kamu yararı kararı yerine geçer. Ayrıca, yatırımlar nedeniyle Kurul kararı ile faaliyeti engellenen veya kısıtlanan tarafa ait yatırıma ilişkin değer tespiti aşağıdaki usul ve esaslara göre belirlenir. Bunun dışında yatırımın özelliğine göre ortaya çıkan durumlara ilişkin usul ve esaslar (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG tarafından tespit edilir.

a) Faaliyeti kısıtlanan yatırıma ait gider kalemleri, heyet tarafından tespit edildiği tarih baz alınarak belirlenir. Ayrıca tetkik tarihinden sonra yeni yapılan yatırımlar dikkate alınmaz. Ancak ortaya çıkan yeni durumlardan yatırım gider tutarını etkileyen unsurlar heyet tarafından yeniden değerlendirilir.

b) Belirlenen yatırım giderlerinin, faaliyeti sonlandırılan ruhsat sahasına ait yatırım giderleri ile ilgili olup olmadığının tespiti yapılır.

c) Son 10 yıllık dönem içerisindeki yatırım giderlerine ait fatura ve/veya dekont ibraz edilmez ise ödeme yapılmaz. Ancak 10 yıllık süreye bağlı kalmaksızın kayıtları bulunmayan yatırım harcamaları ile ilgili fiili tespite göre tutar belirlenir.

ç) Jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama ve işletme faaliyetleri ile çakışan yatırımın (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’e bildirilmesini müteakip, görevlendirilen heyet tarafından çakışmanın tespitinden sonraki süreçte faaliyetin devamı için yapılan zorunlu yatırımlar dışındaki yatırımlar değerlendirmeye alınmaz.

d) Jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama ve işletme faaliyetlerine ait yatırım gideri hesaplamaları ruhsat hukuku ile başlar. Ruhsat hukukunun yürürlükte olması zorunludur. Bu kapsamda değerlendirilen jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama ve işletme faaliyetlerine dayalı tesislerin, ruhsata dayalı olarak yapılmış olması gereklidir. Temdit aşamasında da ruhsat hukuku yürürlükte sayılır.

e) Ruhsata dayalı olarak ruhsat sahasında veya mücavirinde kurulmuş geçici tesis ve altyapı tesislerinin yatırım ile çakışması veya ruhsata dayalı olarak kurulmuş tesislerin çakışması durumunda, bu tesisler yatırım giderleri hesabına katılır.

f) Jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama ve işletme faaliyetlerinin yapılamaz hale gelmesinden dolayı ruhsat sahası içinde veya dışında tesislerin çalışamaz duruma gelmesi halinde, tesisler yatırım giderleri hesabına dahil edilir. Ancak, ruhsat sahası dışında veya içindeki tesislerin, doğrudan faaliyeti yapılmaz duruma gelen ruhsat sahasından başka ruhsat sahaları ile irtibatlı olarak, tesisin hammadde ihtiyacını karşılayarak faaliyetlerini devam edebilme imkanı varsa, bu durumda tesisler yatırım giderleri hesabına dahil edilmez.

g) Jeotermal kaynak ve mineralli su arama ve işletme faaliyeti yapılamaz hale gelen ruhsatlara dayalı olarak faaliyetin sonlandırılmasına karar verilen tesislerin,  ruhsat sahibi ve tesisin farklı gerçek ve tüzel kişilere ait olması durumunda da tesisler yatırım gider hesabına dahil edilir.

ğ) Faaliyetin sonlandırılmasına karar verilen sahadaki tesislerin talep edilmesi halinde başka bir alana taşınması, bu süreçte yapılacak her türlü inşaat, montaj-demontaj ve nakilden dolayı kullanılamayan ekipmanların, çalışır hale getirilmesine ait giderler yatırım giderlerine dahil edilir.

h) Yapılacak yatırımdan dolayı faaliyeti etkilenen ruhsat sahasındaki makine-teçhizat değerlendirmeye alınır. Söz konusu makine-teçhizatı başka ruhsat sahalarında kullanabileceği ruhsat sahibi tarafından beyan edilmesi durumunda değerlendirmeye alınmayarak (ğ) bendinde yer alan hükümler uygulanır.

ı) Makine, araç-gereç ve teçhizatların değerinin hesaplanmasında o günkü piyasa değeri baz alınarak hesaplama yapılır.

i) Finansal kiralama yöntemiyle alınmış olan iş makinesi veya teçhizatın değer tespiti yapılır. Ancak finansal kiralama yapan banka veya aracı şirketin muvafakat vermesi durumunda iş makinesi veya teçhizat yatırım giderlerine dahil edilir.

j) Jeotermal kaynak ve minarelli su ruhsat sahalarında yatırım nedeni ile faaliyetin tamamen yapılamaz hale gelmesi durumunda ruhsatı iptal edilen ruhsat sahiplerine ilk müracaattan başlanarak ruhsat için ödenen bedeller yatırım giderine dahil edilir. Ancak ruhsatın yürürlüğünün devam etmesi halinde bu bedeller ödenmez.

k) İhale yoluyla alınan ruhsatlarda, çakışan alan dikkate alınarak, ihale bedeli yatırım gideri hesabına dahil edilir. Ancak, işletme ruhsatlarında yatırım bedeli olarak belirlenen ihale bedelinden geçen her yıl için onda biri düşülür. Karar verilen yıl ve varsa Kanunun 8 inci maddesi gereğince yükümlülükleri askıya alınan süreler buna dahil edilmez. Hesaplamalarda yeniden değerleme oranı üzerinden işlem yapılır.

l) Devir yoluyla elde edilen işletme ruhsatlarında, çakışan alan dikkate alınarak, devrin yapıldığı tarih itibari ile devir bedelinin ödendiği ve gider vergisi tahakkukunun resmi olarak belgelenmesi durumunda, devir bedeli yatırım gideri hesabına dahil edilir. Çakışmanın tespit edildiği tarihten bir yıl öncesine kadar yapılan devirler bu kapsamın dışındadır. İşletme ruhsatlarında, ruhsatın düzenlendiği tarih baz alınarak, yatırım bedeli olarak belirlenen devir bedelinden, geçen her yıl için onda biri düşülür. Karar verilen yıl ve varsa Kanunun 8 inci maddesi gereğince yükümlülükleri askıya alınan süreler buna dahil edilmez.

m) Jeotermal kaynak ve doğal mineralli su ruhsatı devreden ve devralan şirketlerin ortaklık yapılarının aynı olması, şahıs üzerinde bulunan ruhsat sahasının devralan şirkette ortaklığının bulunması veya ruhsat sahibi şirketin devir ettiği şahsın şirket ortağı olması gibi durumlarda oluşan giderler, devredenin ortaklık payı dikkate alınarak gelir vergisi ödenmesi şartıyla değerlendirmeye alınır.

n) Devir, ihale ve benzeri yollarla elde edilen veya 10 yıllık ruhsat süresi tamamlanmış ruhsatlarda, faaliyetlere son verilmesi halinde ruhsat için ödenen meblağ ile ilgili olarak muhasebe kayıtlarında yer alan amortisman giderlerinden, amortisman gideri olarak düşülmeyen gelir vergisinin %20’lik kısmı yatırım giderlerine dahil edilir.

o) Yatırımı sonlandırılmasına karar verilen tarafça, ilgili yatırım giderlerinden herhangi bir kalemin hesaplama dışında tutulması talebinde bulunulabilir.

ö) Kamulaştırma bedelleri yatırım gideri hesabına dahil edilir. Ruhsatın işletme ruhsatı olması durumunda yatırım bedeli olarak belirlenecek kamulaştırma bedelinden geçen her yıl için onda biri düşülür. Karar verilen yıl ve varsa Kanunun 8 inci maddesi gereğince yükümlülükleri askıya alınan süreler buna dahil edilmez. Hesaplamalar, yeniden değerleme oranı üzerinden yapılır.

p) Yatırım giderleri hesabına dahil olan herhangi bir kalemde lehine karar verilen tarafça ödemesi yapılan bir kamulaştırma varsa bu kalemler yatırım gideri hesabına dahil edilmez.

r) Ruhsat alanında yatırımcı olarak fiili faaliyette bulunan jeotermal kaynak ve doğal mineralli su işletmecisi veya kendi namına üretim ve satış yaparak işletme faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişi kapsamında kira sözleşmesine dayalı faaliyet gösterenin yaptığı yatırımı belgelendirmesi halinde bedeli ödenir.

s) Ruhsat sahibi ile kira sözleşmesine dayalı faaliyet gösterenin yatırım kalemleri konusunda anlaşamamaları durumunda heyet tarafından yapılacak tespit sonucu değerlendirme yapılır. Çakışan alanda ruhsat sahipleri tarafından ortak yapılan yatırım giderlerinde, anlaşmazlık olması durumunda, ruhsat sınırları baz alınarak itirazda bulunan taraflarca verilen belgeler incelenerek heyet tarafından değerlendirme yapılır.

ş) Jeotermal kaynak ve doğal mineralli su ruhsat sahasında işletme faaliyetleri yapılamaz hale gelmiş ise, buna yönelik yatırım giderleri dikkate alınmaz.

t) Kaynağın belirlenmesi amacıyla yapılan arama faaliyetlerine ilişkin yatırımların belgelenmesi şartıyla arama giderleri, işletme faaliyetleri yapılan alanlar dışındaki yatırım giderlerine dahil edilir.

u) Çakışan alanda kalan ruhsatlarda jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama ve işletme faaliyeti yapılmamış ve mülkiyet izni alınmış ve ücreti ödenmiş ise alanların son üç yılına ait giderler yatırım giderlerine dahil edilir. Ancak, mülkiyet izni alınmış alanda herhangi bir arama ve işletme faaliyetinde bulunulduğunda yatırım giderlerine dahil edilmez.

ü) Bedeli ödenecek yatırım kalemlerinin ilgili tarafa teslimi yapıldıktan sonra ödemesi yapılır.

v) Çakışmalı alanlarda lehine karar verilen taraf ile faaliyeti sonlanan taraf kendi aralarında yatırım gideri hesabı tutarında anlaşmaları ve bu anlaşmanın (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’e teslimi halinde (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG tarafından yatırım gideri hesabı ile ilgili herhangi bir çalışma yapılmaz.

y) Yatırım giderlerinin tespitine yönelik oluşturulacak yatırım giderleri tespit komisyonu; maden, jeoloji, jeofizik, makine, elektrik, inşaat, harita, ziraat mühendislikleri ile işletme veya iktisat mesleğine sahip en az 3 kişiden olmak üzere yatırım kalemlerinin türlerine göre belirlenir.

z) Bunların dışındaki hususlar, yatırımın konumu ve özelliğine göre (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG tarafından belirlenir.

(7) Yatırımlar nedeniyle Kurul kararı ile faaliyeti kısıtlanan tarafın yatırım giderleri, lehine karar verilen tarafça tazmin edilir.

(8) Jeotermal kaynak ve doğal mineralli su ruhsat sahalarındaki sondaj faaliyetleri; yapılan yatırımlar ve tesis alanları için diğer yatırımların jeotermal kaynak ve doğal mineralli su faaliyetlerini engellemeyeceğine (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG tarafından karar verilmesi halinde diğer yatırım için izin verilir.

(9) (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’in uygun görüşü veya Kurul kararı alınmaksızın yapılmış olan yatırımın, jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama ve işletme faaliyetlerinin yapıldığı yerler ve tesis alanları ile çakışması durumunda, bu alanlarda yatırımcı tarafından yapılmış yatırımı ya da jeotermal kaynak ve doğal mineralli su ruhsatına dayalı faaliyeti etkileyen bir husus var ise bu alanla ilgili karar Kurul tarafından verilir. Arama ruhsatı döneminde hiçbir arama faaliyeti yapılmadığının tespit edilmesi halinde diğer yatırımlara engel teşkil etmez. Kanuna göre ihalelik durumda olan sahalara ait karar, (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG tarafından verilir. Bu fıkra kapsamında (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’e yapılan talepler, gerekli görüldüğü takdirde mahallinde tetkik yapılmak suretiyle değerlendirilir.

(10) Kurul tarafından verilecek kararlarda; jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama ve işletme faaliyetlerinin yapıldığı yerler ve tesis alanları ile diğer yatırımın çakışması halinde jeotermal kaynak ve doğal mineralli suya dayalı tesislerin ihtiyacını karşılayacak şekilde alternatif alanların bulunup bulunmadığı dikkate alınarak değerlendirme yapılır.

(11) Turizm Merkezi veya Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi dâhilinde kalan yerlerde Kurul tarafından alınacak olan kamu yararı kararı gereği enerji üretimine öncelik tanınması hâlinde, ilgili Turizm Merkezi veya Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi veya bu alanlar için hazırlanmış onaylı imar planları yeniden düzenlenir.

Kurul kararı

MADDE 27/B – (Ek: RG-30/5/2014-29015)

 (1) Kurul Sekretaryası, Kurul kararının birer örneğini jeotermal kaynak ve doğal mineralli su ruhsat sahibine ve yatırımcıya tebliğ eder.

(2) Kurul kararının taraflara tebliğ edilmesini müteakip bir ay içinde mücbir sebepler dışında yatırımcının yatırımdan vazgeçtiğini bildirmesi halinde, bu durum jeotermal kaynak ve doğal mineralli su ruhsat sahibine bildirilir.

Ruhsat teminatları

MADDE 27/C – (Ek: RG-30/5/2014-29015)

(1) Jeotermal kaynak ve doğal mineralli su ruhsatının taksir edilmesi durumunda taksir edilen alana karşılık gelen teminat iade edilir. Ruhsat sahasından yatırım için taksir edilen alan ihale edilmemek üzere Bakanlık kayıtlarına işlenerek ilgili idareye bildirilir.

Maden ruhsat alanları ile çakışması

MADDE 27/Ç – (Ek: RG-30/5/2014-29015)

(1) Kaynak arama ve işletme ruhsatlarında jeotermal ruhsatlar ile maden ruhsatlarının çakışması hâlinde ülke ekonomisi ve kamu yararı doğrultusunda kaynağın önceliğine göre Kurul tarafından kamu yararı kararı alınır. Bu kapsamdaki iş ve işlemler, 6/11/2010 tarihli ve 27751 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliğinde yer alan usul ve esaslara göre yapılır.

Büyükşehir belediye sınırları içindeki işlemler

EK MADDE 1 – (Ek: RG-24/9/2013-28775)

(1) Bu Yönetmelikte il özel idarelerince yürütülen iş ve işlemler, bu maddenin yürürlüğe girmesinden sonraki ilk mahalli idareler genel seçiminden sonra il özel idarelerinin tüzel kişiliğinin kaldırıldığı illerde (Değişik ibare: RG-30/5/2014-29015) valilik yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarınca yürütülür.

(2) İl özel idarelerinin tüzel kişiliğinin kaldırıldığı illerde;

a) Kanuna göre verilen idare payına ilişkin gelirler ve harçlar ile aynı Kanun gereğince valiliklerce yapılan ihalelerden elde edilen gelirler,

b) Kanun gereğince valilik ve kaymakamlıklarca uygulanan idari para cezaları,

c) Kanuna göre teminatlardan elde edilen gelirler,

ilk mahalli idareler genel seçiminden sonra genel bütçeye gelir kaydedilir.

Mera alanlarında jeotermal kaynak ile ilgili faaliyetler

EK MADDE 2 – (Ek: RG-24/9/2013-28775)

(1) Jeotermal kaynak ile ilgili arama ruhsat sahibi, mera, yaylak ve kışlakların bulunduğu alanlarda; sondaj yapılmasını gerektiren arama faaliyetleri yapılmadan önce gerekli belgelerle il tarım müdürlüğüne bir dilekçe ile başvurur. Başvuru tarihinden itibaren otuz gün içinde il tarım müdürlüğü tarafından yapılan değerlendirme sonucu uyulması gereken esaslar belirlenerek mera tahsis amacı değiştirilmeden izin verilir. Bu faaliyetler sonrası jeotermal kaynakla ilgili arama ruhsat sahibi, faaliyette bulunduğu bölgeleri düzenleyerek en geç altı ay içinde çevre ile uyumlu hale getirir. Jeotermal kaynak arama ruhsat sahibi faaliyetlerini, verdiği bilgi doğrultusunda yapmak zorundadır.

(2) Arama faaliyetleri sonunda rezervi belirlenen jeotermal kaynağın üretim ve üretime yönelik tüm faaliyetlerin yapılacağı alanların tahsis amacı; idarenin gerekçeli raporu, jeotermal kaynak kullanım izni veya ruhsat, talep edilen alanın 1/5000 ölçekli harita üzerine işlenmiş vaziyet planı, ÇED raporu, koruma alanları etüt raporu, jeotermal akışkanın kullanım sonrası nasıl uzaklaştırılacağına ilişkin belge, fizibilite raporu ile komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler ile değişikliği yapılabilir. Tahsis amacı değişikliği yapılan bu alanlar, hazine veya ait olduğu vakıf adına tescili yapılır.

(3) İşletme ruhsatı döneminde yapılacak arama faaliyetleri ile ilgili olarak arama ruhsatı dönemindeki işlemler yapılır.

(4) Mera alanlarında mera tahsis değişikliği yapılmasını müteakip, idare tarafından işletme izni düzenlenen ruhsat sahalarında, faaliyetlerin mera tahsis değişikliği yapılan alan dahilinde yürütülmesi zorunludur.

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Geçici ve Son Hükümler

 

Hakların intibakı

GEÇİCİ MADDE 1 – 

(1) Kanun yürürlüğe girmeden önce kazanılmış bütün hakların sahipleri, bu haklara ait mevcut bilgi ve belgeler ile ruhsat sahasındaki mevcut tesislere ait bilgi, belge ve projeleri, hak sahibi olduğunu gösterir ruhsat, izin, imtiyaz, sözleşme, sicil ve benzeri belgeleri İdareye vererek Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra altı ay içinde intibak yaptırmakla yükümlüdür. 

(2) Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde intibak talebinde bulunulmayan haklar için teminat iki katına çıkarılarak altı ay ek süre verilir. Bu ek süre içerisinde de intibak talebinde bulunulmayan haklara ilişkin faaliyetler durdurulur.

(3) Kanunun yürürlük tarihinden önce, 26/3/1322 tarihli Mülga Maadin Nizamnamesi, 17/6/1942 tarihli ve 4268 sayılı Mülga Madenlerin Aranma ve İşletilmesi Hakkında Kanun, 19/2/1985 tarihli ve 3154 sayılı Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, 26/5/2004 tarihli ve 5177 sayılı Maden Kanununda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun geçici 4 ve 5 inci maddesine göre verilmiş haklar, 927 sayılı Sıcak ve Soğuk Maden Sularının istismarı ile kaplıcalar tesisatı hakkında Kanun ve 2634 sayılı Kanunun ek 1inci maddesine göre verilmiş haklar ile 83/6568 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca 3/3/1954 tarihli ve 6309 sayılı Mülga Maden Kanunu kapsamında verilmiş ruhsat ve haklar aşağıdaki şekilde intibak ettirilir.

a)  İl Özel İdarelerinin doğrudan işlettiği veya İl Özel İdaresi tarafından kiraya verilmiş doğal çıkış ve kuyuların bulunduğu jeotermal alan, MTA adına tescilli ise MTA’ nın ilgili İdareye gönderdiği (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG tarafından verilmiş buluculuk tescil belgesindeki koordinatlar ile varsa MTA’ nın bildireceği bloke alan dikkate alınarak jeotermal alan bloke alanı ile birlikte MTA adına alan bazında intibak ettirilir. İntibak ettirilen bu alan üzerinde bulunan doğal çıkış ve/veya kuyular ise nokta bazında kuyu veya doğal çıkış adı, koordinatı, sıcaklığı, debisi, akışkanın cinsi gibi bilgiler belirtilerek hak sahibi adına doğal çıkış ve/veya kuyu bazında intibak ettirilir.

b)  İl Özel İdareleri tarafından alan ve/veya kuyu bazında verilen işletme ruhsatları, ruhsat sahibi adına intibak ettirilir. İntibaklarda ruhsatın ilk verilmiş olduğu tarih baz alınır. Ancak yapılan intibak, doğal çıkış ve/veya kuyu bazında olup MTA adına tescilli jeotermal alan içinde kalıyor ise, alan bazında MTA adına intibakı yapılır.

c)  Vilayet tarafından rüsum ve temettü hisseleri devredilen kaynaklara ait doğal çıkış ve/veya kuyulara ait haklar, devrediliş şekli baz alınarak ilgili belediye veya köy tüzel kişiliği adına intibakı yapılır. Bu hakların bulunduğu jeotermal alan, MTA adına tescilli ise alan bazında MTA adına intibakı yapılır. Ancak alan MTA adına tescilli değil ise alanı belirlenerek ilgili hak sahibi adına alan bazında intibak ettirilir.

ç) Belediyelerin doğrudan işlettiği ve/veya kiraya verdiği doğal çıkış ve/veya kuyular, doğal çıkış veya kuyu adı, koordinatı, sıcaklığı, debisi, akışkanın cinsi gibi bilgiler belirtilerek belediye tüzel kişiliği adına intibak ettirilir. İntibakı yapılan doğal çıkış ve/veya kuyular, MTA adına tescilli jeotermal alan içinde kalıyorsa alan bazında MTA adına intibakı yapılır. Ancak alan MTA adına tescilli değil ise alanı belirlenerek ilgili hak sahibi adına alan bazında intibak ettirilir.

d)  Belediye ve İl Özel İdarelerinin ortağı olduğu şirketlerin işlettiği doğal çıkış ve/veya kuyular, doğal çıkış ve/veya kuyu adı, koordinatı, sıcaklığı, debisi, akışkanın cinsi gibi bilgiler belirtilerek ilgili şirket adına intibakı yapılır. İntibakı yapılan doğal çıkış ve/veya kuyular, MTA adına tescilli jeotermal alan içinde kalıyorsa MTA’nın ilgili İdareye gönderdiği (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG tarafından verilmiş buluculuk tescil belgesindeki koordinatlar ile varsa MTA’nın bildireceği bloke alan dikkate alınarak jeotermal alan bloke alanı ile birlikte alan bazında MTA adına intibakı ettirilir. Ancak alan MTA adına tescilli değil ise alanı belirlenerek ilgili şirket adına  alan bazında intibak ettirilir.

e) Kanunun yürürlük tarihinden önce MTA tarafından kamu veya özel tüzel kişiler, belediye ve İl Özel İdare ile yapılan sözleşme ve protokollerle verilen kuyu bazlı kullanım hakları, kuyu bazında hak sahibi adına intibak ettirilerek MTA’nın sözleşme ve protokollerdeki hakları sicile işlenir. Bu hakların bulunduğu jeotermal alan MTA’nın ilgili İdareye gönderdiği (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG tarafından verilmiş buluculuk tescil belgesindeki koordinatlar ile varsa MTA’nın bildireceği bloke alan dikkate alınarak jeotermal alan bloke alanı ile birlikte alan bazında MTA adına intibakı yapılır.

f) 5177 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesine göre temdit talebinde bulunulmuş ve süresi içinde proje verilerek (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG tarafından işletme imtiyazı uzatılmış olan jeotermal kaynak, doğal mineralli su, ılıca, kaplıca ve içmece ile ilgili haklar, işletme ruhsatlarındaki koordinatlar ve diğer ilgili bilgiler dikkate alınarak hak sahibi adına intibak ettirilir.

g) Elektrik Üretim Anonim Şirketi tarafından işletilen kaynak alanı, alan koordinatları MTA tarafından belirlendikten sonra Elektrik Üretim Anonim Şirketi adına, İdare tarafından intibak ettirilir.

(4) İdare tarafından intibakı yapılan haklara ait ruhsatlar (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’ e bildirilir.

(5) İdare, il sınırları içerisindeki intibakı yapılan Kanuna tabi ruhsatları, hak sahibi, doğal çıkış, kuyu ve alan koordinatları, kaynağın cinsi, hakkın süresi, ruhsat ve/veya talep alanı ile ilgili mülkiyet durumu ve diğer gerekli tüm bilgi ve belgeleri (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’ e bildirmek zorundadır.

(6) Kanunun yürürlük tarihinden önce MTA’nın yaptığı çalışmalarla belirlediği ve (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG tarafından MTA adına tescili yapılarak buluculuk belgesi verilmiş jeotermal alanlar ile iş programında yer alan ve projeler kapsamında, MTA tarafından yapılmakta olan çalışmalarla müracaatların başlama tarihine kadar geçen dönemde belirlenecek kaynak ve kaynak alanları için de (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG tarafından MTA adına buluculuk tescil belgesi düzenlenir. MTA adına düzenlenen bu buluculuk tescil belgeleri MTA tarafından İdareye bildirilir ve ilgili İdare tarafından MTA’ya arama ruhsatı verilir. Verilen arama ruhsatı ile ilgili bilgi ve belgeler en geç onbeş gün içinde İdare tarafından (Değişik ibare: RG-11/3/2021-31420) MAPEG’ e bildirilir.

(7) İdare tarafından MTA’ya verilen ruhsat alanları içerisindeki kuyularla birlikte MTA tarafından ihale edilir. MTA tarafından yapılan tüm arama, araştırma ve geliştirme çalışmaları için yapılan masraflar düşüldükten sonra geriye kalan miktar, MTA ile ilgili İdare arasında eşit olarak paylaşılır.  

(8) (Değişik: RG-24/9/2013-28775) Ancak MTA adına tescilli olup arama ruhsatına bağlanan bu jeotermal alanların içerisinde; gerçek veya tüzel kişiler adına kuyu veya kuyular bazında Kanuna göre intibakı yapılmış hakların bulunması halinde bu jeotermal alanlar, MTA tarafından alan bazında ihale edilmez ve ilgili idare adına alan bazında işletme ruhsatı düzenlenir. Bu jeotermal alanlarda Kanunun geçici 3’üncü maddesinin ikinci fıkrasının hükmü gereği idare payının yarısı her yıl Temmuz ayı sonuna kadar İdare tarafından MTA’ya ödenir.

a) İhale edilmeyen bu jeotermal alanlarda;

1) Kuyu veya kuyular bazında Kanuna göre intibakı yapılmış birden fazla hak sahibinin bulunması halinde bu sahalardaki haklara ilişkin faaliyetler bu hak sahipleri tarafından münferiden veya idarenin koordinasyonunda müştereken yapılabilir.

2) Gerçek veya tüzel kişilerin Kanuna göre intibaka bağlanmış faaliyet haklarının bulunması halinde; MTA’ya ait kuyu veya kuyular mevcut üretim değerlerinde MTA tarafından ihale edilir.

3) Belediye, özel idare veya bunların ortaklığından oluşan tüzel kişiliklerin Kanuna göre intibaka bağlanmış faaliyet haklarının bulunması halinde; MTA’ya ait kuyu veya kuyular bunlara maliyet bedeli üzerinden devredilir.

4) Bu alanlarda yeni kuyu açma işlemleri idare tarafından MTA’nın görüşü alınarak, idarece veya idare adına üçüncü kişilerce yapılabilir. Bu durumda elde edilecek akışkanın kullanım planlaması idare tarafından yapılır.

(9) Kanunun yürürlük tarihinden önce MTA tarafından gerçek veya tüzel kişilere sözleşme veya protokollerle alan bazında kullanım hakkı verilmiş jeotermal alanlar için ilgili sözleşme veya protokol koşullarında ve süresince ilgili hak sahibi adına işletme ruhsatı düzenlenir ve MTA’ nın hakları sicile işlenir. Bu alanlarda ilgili hak sahibine kullanım hakkı verilmemiş MTA’ya ait kuyu veya kuyuların bulunması halinde, bu kuyu veya kuyular, MTA tarafından ihale edilir ve ihale sonucunda teklif edilen en yüksek bedel üzerinden bu alanlarda faaliyet hakkına sahip gerçek veya tüzel kişilere öncelik hakkı verilir.

(10) (Ek: RG-30/5/2014-29015) Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan kuyuların, 16 ncı maddeye eklenen sicil bilgileri, ruhsat sahipleri tarafından altı ay içinde idareye bildirilmek zorundadır. Bilgilerin İdareye süresi içinde bildirilmemesi veya eksik bildirilmesi durumunda ruhsat sahibine üç ay ek süre verilir. Bu süre içerisinde de bilgilerin tamamlanmaması halinde ruhsata ait faaliyetler geçici olarak durdurulur.

(11) (Ek: RG-30/5/2014-29015) 23 üncü maddenin altıncı fıkrası ile belirtilen kuyu içi koordinatları ile ruhsat sınırı arasındaki mesafeye ilişkin yönetmelik değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihten önce ruhsat sahibi, İdareye işletme projesini sunmuş ve projede açılacak olan kuyu koordinatlarını bildirmiş ise bu ruhsat sahalarında, sondaj/kuyu çalışmalarına, yönetmelik değişikliği yapılmadan önceki hükümler doğrultusunda izin verilir. Yine aynı fıkrada belirtilen arama ve/veya işletme ruhsatlı alanlarda, yönlü sondaj tekniği ile açılacak olan tüm üretim/reenjeksiyon kuyuları ile ruhsat sınırına 500 metre mesafe içinde açılacak üretim ve/veya reenjeksiyon kuyuları için kuyu içi koordinat ölçülerinin verilmesi şartı, yönetmelik değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihten önce hak sahibi olunan ruhsat sahaları için de uygulanır.

Yürürlük

MADDE 28 – 

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 29 – 

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı yürütür.

______________

(1) 11/3/2021 tarihli ve 31420 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle maddeye birinci fıkrasından sonra gelmek üzere fıkralar eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.

 

 Yönetmeliğin eklerini görmek için tıklayınız

 

 

 

 

 

Resmi Gazete Tarihi: 27.12.1999 Resmi Gazete Sayısı: 23919 YARDIM TOPLAMA ESAS VE USULLERİ HAKKINDA YÖNETMELİKBİRİNCİ BÖLÜMAmaç, Kapsam, Dayanak ve TanımlarAmaçMadde 1- (Değişik:RG-26/9/2013-28777) Bu Yönetmeliğin amacı, 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununa göre toplanacak her türlü yardımlarda uygulanacak usul ve esasları belirlemektir. KapsamMadde 2- Bu Yönetmelik; a) Yardım toplama faaliyetinde kullanılacak olan makbuz ve biletlerin şekli, bastırılması, dağıtılması ve kullanılmasına ait esasları, b) Yardım toplama faaliyetinde bulunacakların müracaat dilekçelerinde bulunması gereken hususları ve eklenecek belgeleri, c) (Mülga:RG-26/9/2013-28777) d) İlgili Kanunların uygulanmasına ilişkin diğer hususları kapsar. 2860 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında sayılan dernek, vakıf ve kulüplerin kendi statülerine göre üyeleri veya diğer kişilerden alacakları bağış ve yardımlar bu Yönetmelik kapsamı dışındadır. DayanakMadde 3- (Değişik:RG-26/9/2013-28777) Bu Yönetmelik 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununun 30 uncu maddesine göre hazırlanmıştır.  TanımlarMadde 4- (Değişik:RG-5/7/2011-27985)   Bu Yönetmelikte geçen; Dernekler Birimi: İl Dernekler Müdürlüğü ile İlçe Dernekler Büro Şefliğini, Sorumlu Kurul: Yardım toplama faaliyetlerinde bulunacak gerçek kişilerde en az üç kişiden, tüzel kişilerde yönetim organlarından oluşan kurulu, (Mülga tanım:RG-26/9/2013-28777) ifade eder. İKİNCİ BÖLÜMMüracaat ve İzinİzin Alma ZorunluluğuMadde 5- Bakanlar Kurulunca izin almadan yardım toplayabileceği kararlaştırılan kamu yararına çalışan dernek, kurum ve vakıflar dışındaki kişi ve kuruluşlar, 2860 sayılı Kanunun 7 nci maddesi ile belirlenen makamlardan bu Yönetmelikte belirtilen usule göre izin almak zorundadırlar. Bakanlar Kurulunca izin almadan yardım toplayabileceği kararlaştırılan dernek, kurum ve vakıflar, bu Yönetmelik kapsamına giren yardım toplama faaliyetlerini 2860 sayılı Kanunun 7 nci maddesi ile tespit edilen usule göre ilgili ve yetkili makamlara bildirmekle yetinirler. İzin alınmadan veya ilgili ve yetkili makamlara bilgi verilmeden girişilen yardım toplama faaliyetleri güvenlik kuvvetlerince men edilir ve sorumlular hakkında kovuşturma yapılır. Müracaat Dilekçelerinde Bulunması Gereken HususlarMadde 6- Yardım toplayacak kişi ve kuruluşlar, isteklerini bir dilekçeyle izin vermeye yetkili makama bildirirler. Müracaat dilekçelerinde hangi amaçla ve ne miktarda yardım toplanacağı, yardım toplama faaliyetlerinin sürdürüleceği il ve ilçeler, yardım toplama şekillerinden hangilerinin uygulanacağı, kaç kişi çalıştırılacağı ve yardım toplamada kullanılacak makbuz miktarı belirtilir. Toplanacak yardım miktarını belirlemeye yarayacak keşif özeti, rapor ve benzeri bilgi ve belgeler de müracaat dilekçesine eklenir. Tüzel kişiliği haiz kuruluşların müracaatlarında kuruluşun yönetim organlarında görevli olanların, gerçek kişilerin yardım toplaması halinde ise sorumlu kurul üyelerinin ve yardım toplama faaliyetlerinde görev alacakların açık kimlikleri ve adresleri belirtilir. Kamu görevlilerinin çalıştırılmasının düşünülmesi halinde ilgili valilik ve kaymakamlıklardan alınmış izin belgeleri de eklenir. İzin veren makamca gerekli görülecek diğer bilgi ve belgeler daha sonra tamamlattırılır. Müracaatın İncelenmesi ve İzinMadde 7- Müracaat dilekçeleri izin veren makam tarafından (Değişik ibare:RG-5/7/2011-27985) dernekler birimine havale edilir. (Değişik ibare:RG-5/7/2011-27985) Dernekler birimlerince her yardım toplama faaliyeti için bir dosya tutulur. (Değişik ibare:RG-5/7/2011-27985) Dernekler birimleri dilekçe ve eklerini aldıktan sonra varsa eksikliklerini tamamlatır. (Değişik ibare:RG-5/7/2011-27985) Dernekler birimlerince bu bilgi ve belgelere göre işin önemi, yardım toplama faaliyetine girişeceklerin yeterlikleri, yapılacak hizmetin amaca ve kamu yararına uygunluğu, yardım toplama faaliyetinin başarıya ulaşıp ulaşamayacağı ve gerekli görülen diğer konular üzerinde inceleme yapılır, inceleme sonucunda düzenleyeceği raporu izin vermeye yetkili makama sunar. Raporda gerekçeli olarak görüş belirtilmesi zorunludur. Yardım toplanmasına izin verilmesi gerektiği görüşüne varılırsa, verilecek iznin süresi hakkında da kanaat belirtilir. İzin vermeye yetkili makam bu bilgilere göre gerekli incelemeyi yaparak kararını verir ve sonucu en geç iki ay içinde, başvuranlara yazılı olarak bildirir. Yardım toplanması için tanınacak süre 1 yılı geçemez. Ancak, haklı sebeplerin bulunması halinde bu süre izin veren makamlarca bir yılı geçmemek üzere uzatılabilir. Kimlik BelgesiMadde 8- İzin veren makam tarafından, yardım toplama faaliyetinde görev alması uygun görülenlere, faaliyetin konusu ve süresini de belirten fotoğraflı bir kimlik belgesi verilir. Kimlik belgesi faaliyetin sonunda izin veren makamca geri alınıp, o işe ait dosyada saklanır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜMMakbuz ve BiletlerMakbuz ve BiletlerMadde 9-Yardım toplama faaliyetinde kullanılmak üzere bastırılan makbuzlar müteselsil ve sıra numarası taşıyacak şekilde ve ciltler halinde tertip edilir. Ciltleri oluşturan asıl ve koçan yaprakları aynı renk kağıtlara basılır. Dernekler, kurumlar, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları dışındaki diğer vakıflar ve spor kulüplerinin yardım toplama faaliyetlerinde kullanacakları makbuzlar, gelir makbuzlarından ayrı olarak bastırılır. Makbuzların asıl ve koçanlarında; gerçek kişilerce bastırılması halinde sorumlu kurul üyelerinden en az ikisinin ad, soyad ve adresleri; dernek, kurum, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları dışındaki diğer vakıflar veya spor kulüplerince bastırılması halinde bu kuruluşların adı, varsa kısa adı, adresi, hangi amaçla yardım toplandığı, izin veren makam, verilen iznin tarih ve sayısı ile iznin başlangıç ve bitiş tarihine ait bilgiler bulunur. Eşya piyangosu düzenlenerek yardım toplanması halinde bastırılacak biletlerle, kültürel gösteriler ve sergiler, spor gösterileri, gezi ve eğlenceler düzenlemek suretiyle yardım toplanması hallerinde bastırılacak bilet ve davetiyelerde de üçüncü fıkrada yazılı bilgilerin bulunması ve ayrıca rakam ve yazı ile olmak üzere bilet ve davetiye bedellerinin gösterilmesi zorunludur. Yardım toplanmasına izin veren makamın uygun görmesi halinde üzerinde rakam ve yazı ile yardım miktarı belirtilmiş maktu makbuzlar da bastırılabilir. Bu makbuzlarda da üçüncü fıkrada yazılı bilgilerin bulunması zorunludur. (Mülga fıkra:RG-5/7/2011-27985)Makbuz ve Biletlerin KontrolüMadde 10- (Değişik fıkra:RG-5/7/2011-27985) Yardım toplama faaliyetlerine girişen kişi ve kuruluşlarca bastırılan makbuz, bilet ve yardım toplama pullarının, cilt, seri ve sıra numaraları ile diğer baskı işlerinde kusur bulunup bulunmadığı sorumlu kurul tarafından kontrol edilir. Kontrolde hatalı olduğu görülen makbuz ciltleri, biletler ve yardım toplama pullarının yenisi bastırılır ve sonuç bir tutanağa bağlanır. Hatalı olanların yerine yeniden bastırılanlar tekrar kontrol edildikten sonra makbuz, bilet ve yardım toplama pullarının tamamı sayman olarak gösterilen sorumlu kurul üyesine zimmetle teslim edilir. Makbuz-Bilet Kayıt DefteriMadde 11- Yardım toplama faaliyetlerinde bulunanlar makbuz ve biletleri kaydetmek üzere örneği Ek-1’de gösterilen ve noterden (Ek ibare:RG-5/7/2011-27985) veya dernekler biriminden onaylı “Makbuz-Bilet Kayıt Defteri”ni tutmak zorundadır. Sorumlu kurul üyesine zimmetle teslim edilen makbuz, bilet ve yardım toplama pulları, bu üye tarafından numarası en küçük olandan başlamak üzere, alt alta yazılmak suretiyle Makbuz-Bilet Kayıt Defteri’ne kaydolunur. Sayman üye olarak gösterilen sorumlu kurul üyesi bu defterin düzenli bir şekilde tutulmasından sorumludur. Makbuz ve biletler, Kanunun 15 inci maddesine göre yardım toplama faaliyetlerinde görev alması uygun görülenlere sayman üye tarafından zimmetle verilir ve bu deftere kaydedilir.  Makbuzların KullanılmasıMadde 12- Makbuzlar sabit boyalı sert veya sivri uçlu tükenmez kalemle okunaklı bir şekilde, silintisiz ve kazıntısız olarak doldurulur. Yardımda bulunanlara asıl yaprak koparılarak verilir. Koçan kısmı ciltte bırakılır. Düzenleme sırasında hata yapılırsa, hatalı makbuz yaprağı ödemede bulunanlara verilmez. Asıl ve koçan yapraklarının üzerine “iptal edilmiştir” ibaresi yazılıp her ikisi koparılmadan ciltte bırakılır. Toplanan Yardım Paralarının TeslimiMadde 13- Yardım toplamakla yetkili ve görevli kişiler her halde 15 günde bir, topladıkları yardım miktarının (Değişik ibare:RG-5/7/2011-27985) 1000 Türk Lirasını geçmesi halinde 15 günlük süreyi beklemeksizin topladıkları parayı sorumlu sayman üyeye teslim etmek veya bu amaçla bankalarda açılmış bulunan hesaplara yatırmak zorundadırlar.  Kesin hesabın ÇıkarılmasıMadde 14- Sorumlu kurullar, yardım toplama süresinin bitiminden itibaren on gün içinde toplanan yardımın kesin hesabını çıkarmak ve bir örneğini izin veren makama vermekle yükümlüdürler. Zorunlu hallerde bu süre, izin veren makamca otuz güne kadar uzatılabilir. İzin veren makam, kesin hesabın bir örneğini 2860 sayılı Kanunun 16 ncı maddesine göre belirlenen denetçilere gönderir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM(Mülga Bölüm Başlığı:RG-26/9/2013-28777)Madde 15 ila 22- (Başlıkları ila birlikte Mülga:RG-26/9/2013-28777)BEŞİNCİ BÖLÜMÇeşitli ve Son HükümlerMadde 23- (Başlığı ile birlikte Mülga:RG-26/9/2013-28777)Yürürlükten Kaldırılan MevzuatMadde 24- Bu Yönetmelikle, 29.4.1998 tarihli ve 23327 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yardım Toplama Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. Geçici Madde 1-(Mülga:RG-26/9/2013-28777)YürürlükMadde 25- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. YürütmeMadde 26- Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri ve Maliye Bakanları yürütür.  Örnek 1EK-1

Makbuz- Bilet Cildinin Başlangıç No Bitiş No	Serisi	Verildiği Kimse	Veriliş Tarihi	Alanın İmzası	İade Tarihi	Geri Alanın imzası	Açıklama

Resmî Gazete Tarihi: 01.10.2013 Resmî Gazete Sayısı: 28782

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ BELGELENDİRİLMESİ VE DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmelik, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik enerjisi üretiminin teşvik edilmesi amacıyla; üretim lisansı sahibi tüzel kişilere yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri için Yenilenebilir Enerji Kaynak Belgesi verilmesi ile 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun kapsamında işletilecek YEK Destekleme Mekanizmasının kuruluşu ve işleyişini düzenlemek amacıyla kamu tüzel kişilerinin görev ve yetkileri ile ilgili gerçek ve tüzel kişilerin hak ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2 – Değişik: RG-23/8/2019-30867)

(1) Bu Yönetmelik, 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun 5, 6, 6/A, 6/B, 6/C ve 11 inci maddeleri ile 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 14 üncü maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) (Değişik: RG-28/10/2016-29871) Biyokütle: İthal edilmemek kaydıyla, kentsel atıkların yanı sıra bitkisel yağ atıkları, tarımsal hasat artıkları dâhil olmak üzere, tarım ve orman ürünlerinden ve bu ürünler ile atık lastiklerin işlenmesi sonucu ortaya çıkan yan ürünlerden elde edilen kaynakları ve sanayi atık çamurları ile arıtma çamurlarını,

b) Bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynakları: Rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle, biyokütleden elde edilen gaz (çöp gazı dâhil), dalga, akıntı enerjisi ve gel-git ile kanal veya nehir tipi veya rezervuar alanı on beş kilometrekarenin altında olan veya pompaj depolamalı hidroelektrik üretim tesisi kurulmasına uygun elektrik enerjisi üretim kaynaklarını,

c) Çöp gazı: Çöp dâhil diğer atıklardan enerji elde edilmesi amacıyla üretilen gazı,

ç) Fatura dönemi: Dengeleme ve uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat ile belirlenen fatura dönemini,

d) (Mülga: RG-11/5/2017-30063)

e) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, yönetmelik, tebliğ, genelge ve Kurul kararlarını,

f) Jeotermal kaynak: Yerkabuğundaki doğal ısı nedeniyle sıcaklığı sürekli olarak bölgesel atmosferik ortalama sıcaklığın üzerinde olan, erimiş madde ve gaz içerebilen doğal su, buhar ve gazlar ile kızgın kuru kayalardan elde edilen su, buhar ve gazları,

g) Kanun: 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu,

ğ) Kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programı (KGÜP): Bir uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin bağlı olduğu dengeden sorumlu tarafın yükümlülüklerine ve gün öncesi piyasası sonucuna bağlı olarak bir sonraki güne ilişkin gerçekleştirmeyi öngördüğü ve sistem işletmecisine dengeleme güç piyasasının başlangıcında bildirdiği üretim ya da tüketim değerlerini,

h) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,

ı) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) LÜY: Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimi Yönetmeliğini,

i) Muafiyetli üretim miktarı: Her bir görevli tedarik şirketinin kendi bölgesinde, lisanssız üretim kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olarak üretilip sisteme verilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi miktarını,

j) Milli Yük Tevzi Merkezi (MYTM): TEİAŞ bünyesinde yer alan ve elektrik enerjisi arz ve talebinin gerçek zamanlı olarak dengelenmesinden ve sistem işletiminden sorumlu merkezi,

k) Ödeme yükümlülüğü oranı (ÖYO): Tüketicilere elektrik enerjisi satışı yapan tedarikçilerin ödemekle yükümlü olacağı tutarın hesaplanmasında kullanılacak olan, her bir tedarikçinin tüketicilerine sattığı elektrik enerjisi miktarının, bu tedarikçilerin tamamının tüketicilere sattığı toplam elektrik enerjisi miktarına bölünmesi suretiyle hesaplanan oranı,

l) Ödeme yükümlülüğü tutarı (ÖYT): Her bir tedarikçi için ödeme yükümlülüğü oranı (ÖYO) dikkate alınarak Piyasa İşletmecisi tarafından tahsil edilecek tutarı,

m) Piyasa İşletmecisi: Görev ve sorumlulukları Kanun’da ve ilgili mevzuatta belirlenen ve gün öncesi planlama/gün öncesi piyasası ve uzlaştırma iş ve işlemlerini yapmakla görevli ve yetkili birimi,

n) Piyasa takas fiyatı (PTF): Gün öncesi piyasası kapsamında belli bir saat ve belli bir teklif bölgesi için, teklif bölgeleri arasındaki iletim kısıtları dikkate alınarak belirlenen saatlik elektrik enerjisi alış-satış fiyatını,

o) Piyasa yönetim sistemi (PYS): Dengeleme mekanizması ve uzlaştırmaya ilişkin işlemlerin yürütülmesi amacıyla, piyasa işletmecisi, sistem işletmecisi, piyasa katılımcıları ve sayaçların okunmasından sorumlu iletim lisansı sahibi tüzel kişi, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi ve OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin kullanımına sunulan ve küçük istemci yapısında çalışan uygulamaları,

ö) Sistem marjinal fiyatı (SMF): Dengeleme güç piyasası kapsamında, dengeleme amacıyla iletim sistemi kısıtları dikkate alınmaksızın; sistemin enerji açığını gidermek için yük aldırılan dengeleme birimlerine uygulanan, kabul edilen en yüksek saatlik yük alma teklif fiyatını veya sistemin enerji fazlasını gidermek için yük attırılan dengeleme birimlerine uygulanan, kabul edilen en düşük saatlik yük atma teklif fiyatını,

p) Tedarikçi: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlayan üretim şirketleri ile tedarik lisansına sahip şirketi,

r) Uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi (UEVÇB): Her bir piyasa katılımcısına ilişkin uzlaştırma hesaplamalarının yapılabilmesi amacıyla, piyasa katılımcıları tarafından tanımlanarak PYS aracılığıyla kaydı yapılan aktif elektrik enerjisi üreten ya da tüketen birimleri,

s) YEK Destekleme Mekanizması (YEKDEM): Bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim faaliyeti gösteren üretim lisansı sahibi tüzel kişilerin bizzat ve LÜY kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapan kişilerin bölgelerinde bulundukları görevli tedarik şirketleri aracılığıyla faydalanabileceği fiyatlar, süreler ve bunlara yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esasları içeren destekleme mekanizmasını,

ş) YEK Kanunu: 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunu,

t) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) YEK toplam bedeli (YEKTOB): YEK Destekleme Mekanizmasına tabi olan tüzel kişilere ait lisanslı üretim tesislerinin her birinde üretilerek 12 nci maddenin birinci fıkrası kapsamında iletim veya dağıtım sistemine verilen elektrik enerjisi miktarı ile nihai YEK listesindeki fiyatların çarpılması suretiyle, enerjinin sisteme verildiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirası olarak hesaplanan bedeller ile LÜYTOB’un toplamını,

u) YEKBED: YEK Bedelini,

ü) YEKDEM katılımcısı: YEKDEM’e tabi olan her bir lisanslı üretim tesisi veya görevli tedarik şirketlerini,

v) Yenilenebilir enerji kaynakları (YEK): Hidrolik, rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle, biyokütleden elde edilen gaz (çöp gazı dâhil), dalga, akıntı enerjisi ve gel-git gibi fosil olmayan enerji kaynaklarını,

y) (Değişik: RG-14/11/2020-31304) Yenilenebilir enerji kaynak belgesi (YEK belgesi): Yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik enerjisinin ulusal piyasada ve uluslararası piyasalarda alım satımında kaynak türünün belirlenmesi için üretim lisansı sahibi tüzel kişiye Kurum tarafından verilen belgeyi,

z) (Ek: RG-9/10/2018-30560)⁽³⁾ Yarışma Yönetmeliği: 13/5/2017 tarihli ve 30065 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Rüzgâr veya Güneş Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Önlisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliğini,

aa) (Ek: RG-23/8/2019-30867) Lisanssız üreticilere ödenecek toplam bedel (LÜYTOB): Lisanssız üretime ilişkin ilgili mevzuat kapsamında; saatlik mahsuplaşma uygulanan tesisler açısından şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerjinin YEK Kanununun EK-I sayılı cetvelinde yer alan fiyatların çarpılması suretiyle enerjinin sisteme verildiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden veya EPDK tarafından ilan edilen kendi abone grubuna ait perakende tek zamanlı aktif enerji bedeli ile bu kapsamda sisteme verilen enerjinin çarpılması suretiyle Türk Lirası olarak hesaplanan bedelin ya da aylık mahsuplaşma uygulanan tesisler açısından şebekeye verilen enerjinin EPDK tarafından ilan edilen kendi abone grubuna ait perakende tek zamanlı aktif enerji bedeli ile çarpılması suretiyle Türk Lirası olarak hesaplanan bedelin toplamını,

bb) (Ek:RG-8/3/2020-31062)⁽⁴⁾Birleşik yenilenebilir elektrik üretim tesisi: Şebekeye aynı bağlantı noktasından bağlanan tamamı yenilenebilir birden fazla enerji kaynağından elektrik üretmek amacı ile kurulan tek bir elektrik üretim tesisini,

cc) (Ek:RG-8/3/2020-31062)⁽⁴⁾Destekleyici kaynaklı elektrik üretim tesisi: Üretim tesislerinde ısıl dönüşüm sürecinde diğer bir enerji kaynağından da yararlanılan tek bir elektrik üretim tesisini,

çç) (Ek:RG-14/11/2020-31304) Yenilenebilir enerji kaynak garanti belgesi (YEK-G belgesi): Tüketiciye tedarik edilen elektrik enerjisinin belirli bir miktarının veya oranının Elektrik Piyasasında Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi Yönetmeliği kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarından üretildiğine dair kanıt sağlayan ve ihraç edilen, her biri 1 MWh elektrik üretimine tekabül eden elektronik belgeyi,

ifade eder.

 (2) Bu Yönetmelikte geçmekle birlikte tanımlanmamış diğer terim ve kavramlar, ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.

İKİNCİ BÖLÜM

YEK Destekleme Mekanizmasına Kayıt Esasları

YEK destekleme mekanizması

MADDE 4 –

(1) YEK Destekleme Mekanizması;

a) Bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim faaliyeti gösteren üretim lisansı sahibi tüzel kişilerin kayıt olmak suretiyle faydalanabileceği (Değişik ibare: RG-29/4/2016-29698) ⁽¹⁾  YEK Kanunu uyarınca belirlenen fiyatları,

b) (Değişik: RG-28/10/2016-29871) LÜY kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi yapan kişilerin bölgesinde bulundukları görevli tedarik şirketi aracılığıyla faydalanacakları YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvel uyarınca belirlenecek fiyatı,

c) Bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim faaliyeti gösteren üretim lisansı sahibi tüzel kişiler ile LÜY kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi yapan kişilerin yararlanabileceği süreleri,

ç) (a) ve (b) bentleri kapsamındaki kişilere yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esasları,

kapsayan destekleme mekanizmasıdır.

(2) YEKDEM, Piyasa İşletmecisi tarafından takvim yılı bazında işletilir. YEKDEM’e bir takvim yılı için tabi olan üretim lisansı sahipleri, uygulamaya dahil oldukları takvim yılı içerisinde YEKDEM’den çıkamaz. LÜY kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapan kişiler uygulama dışına çıkamaz.

(3) (Ek: RG-23/2/2017-29988) Kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetindeki YEK Destekleme Mekanizmasına tabi olan üretim tesisinin 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde özelleştirilmesi halinde; özelleştirme sonrasında söz konusu üretim tesisine ilişkin YEK Destekleme Mekanizması kapsamındaki hak ve yükümlülükler, özelleştirme yoluyla üretim tesisini devralan tüzel kişinin üretim lisansı alması kaydıyla, devralan ilgili tüzel kişi nam ve hesabına ilgili takvim yılının sonuna kadar devam eder.

(4) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽⁴⁾ Birleşik yenilenebilir elektrik üretim tesisinde üretilerek sisteme verilen net enerji miktarı, üretim tesisinde kullanılan yenilenebilir enerji kaynakları için belirlenen fiyatlardan en düşük olanı üzerinden ve tesisin kalan süresi için YEKDEM kapsamında değerlendirilir.

(5) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽⁴⁾ Destekleyici kaynaklı elektrik üretim tesisinde kullanılan enerji kaynaklarının tamamının yenilenebilir olması halinde, bu tesiste üretilerek sisteme verilen net enerji miktarı üretim tesisinde kullanılan ana enerji kaynağı için belirlenen fiyat üzerinden ana kaynağa dayalı ünitenin kalan süresi üzerinden YEKDEM kapsamında değerlendirilir.

YEK Belgesi, YEK-G Belgesi ve Çeşitli Hükümler (Değişik başlık:RG-14/11/2020-31304)

MADDE 5 – (Değişik: RG-21/4/2018-30398)

(1) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim lisansı sahibi tüzel kişiler, lisans bazında, bir sonraki takvim yılında YEKDEM’e kayıt olmak istemeleri halinde 31 Ekim tarihine kadar Kuruma başvuru yapar. Bu başvuru, Kurum tarafından belirlenen format çerçevesinde ve Kurum internet sayfasında ilan edilen bilgi ve belgeler ile başvuru sahibi tüzel kişinin yetkilendirdiği kişi veya kişilerce elektronik ortamda elektronik veya mobil imza ile yapılır. 8 inci maddenin birinci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, başvuru, lisans kapsamındaki üretim miktarının tamamını kapsar.

(2) Bu madde kapsamında bir sonraki takvim yılında YEKDEM’e kayıt olmak üzere başvuruda bulunacak üretim lisansı sahibi tüzel kişiler YEKDEM başvurusu yapmadan önce 31 Ekim tarihine kadar YEKDEM başvurusunu yapmaya yetkili kıldığı kişiye veya kişilere ait yetki belgelerinin aslını ya da noter onaylı bir nüshasını Kuruma sunar. Yetkili kılınan kişi veya kişilerde bir değişiklik olması durumunda yetki belgeleri güncellenerek Kuruma sunulur. Yetki belgelerinin usulüne ve gerçeğe uygun bir şekilde Kuruma sunulmasından üretim lisansı sahibi tüzel kişiler sorumludur.

(3) Görevli tedarik şirketleri; kendi bölgesinde lisanssız üretim kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olarak üretim tesisi kuran gerçek veya tüzel kişilerin sisteme verdikleri ihtiyaç fazlası elektrik enerjisini satın almakla yükümlüdür. Görevli tedarik şirketlerinin, lisans süreleri boyunca, herhangi bir başvuruya gerek olmaksızın YEKDEM kayıtları yapılır.

(4) Bu madde kapsamında YEKDEM’den yararlanmak üzere başvuruda bulunan üretim lisansı sahibi tüzel kişiler, söz konusu başvurularından vazgeçmek istemeleri halinde, bu taleplerini en geç 31 Ekim tarihine kadar Kuruma yazılı olarak bildirmek zorundadırlar.

YEKDEM kayıt başvurularına itirazlar ve itirazların sonuçlandırılması

MADDE 6 – (1) (Değişik: RG-21/4/2018-30398) 5 inci maddeye göre yapılan başvurulardan eksiksiz ve usulüne uygun olduğu tespit edilenler değerlendirmeye alınır ve bu Yönetmelikte öngörülen bilgileri içeren ön YEK listesi, Kasım ayının ilk on günü içerisinde Kurum internet sayfasında ilan edilir.

(2) (Değişik: RG-28/10/2016-29871) İlan edilen ön YEK listesindeki başvurulara ve/veya bilgilere;

a) Üçüncü şahıslar tarafından sadece kişisel hak ihlali nedeniyle,

b) İlgili üretim lisansı sahipleri tarafından ilana konu bilgilerin düzeltilmesi amacıyla,

yazılı olarak beş gün içerisinde gerekçeleriyle birlikte itirazda bulunulabilir.

(3) (Mülga: RG-23/2/2017-29988)

YEK destekleme mekanizması başvurularının sonuçlandırılması

MADDE 7 – (1) 5 inci madde kapsamındaki başvurusu değerlendirmeye alınan tüzel kişilerden bir sonraki takvim yılında YEKDEM’den yararlanabilecek olanları içeren nihai YEK listesi, 6 ncı ve 8 inci madde hükümleri dikkate alınarak 30 Kasım tarihine kadar sonuçlandırılır. Nihai YEK listesi, Kurul kararı ile belirlenecek örneğe uygun olarak düzenlenerek Kurum internet sayfasında duyurulur ve Piyasa İşletmecisine bildirilir.

(2) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Birinci fıkra kapsamında hazırlanacak nihai YEK listesinde kaynak türlerine göre YEKDEM’e tabi olan üretim lisansı sahiplerine ait tesislerin işletmeye giriş tarihleri, yıllık elektrik enerjisi üretim kapasiteleri ve yıllık üretim programına ilişkin bilgileri yer alır. 28/2/2019 tarihi ve sonrasında kapasite artış talepleri uygun bulunan ve bu kapsamda tadilleri gerçekleştirilen üretim tesislerinde 28/2/2019 tarihinden önce lisansına dercedilen yıllık elektrik enerjisi üretim kapasiteleri ve yıllık üretim programı bilgilerine nihai YEK listesinde yer verilir.

(3) YEKDEM’e esas üretim dönemi, her takvim yılının birinci günü başlar ve son günü itibarıyla nihayet bulur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

YEK Destekleme Mekanizmasının İşleyişine İlişkin Hükümler

YEKDEM’den yararlanabilecekler

MADDE 8 –

(1) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) Bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olup 18/11/2013 tarihli ve 2013/5625 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiş tarihe kadar kısmen veya tamamen işletmeye girmiş veya girecek olan üretim tesislerine ilişkin üretim lisansı sahibi tüzel kişiler, lisansına dercedilen ilk kurulu gücün;

a) Tamamının işletmeye giriş tarihinden,

b) Tamamı işletmeye girmeden YEKDEM’e katılması halinde, YEKDEM’e ilk katıldığı tarihten,

itibaren on yıl süreyle YEKDEM’den yararlanabilir. Ancak, 28/2/2019 tarihi itibarıyla kurulu güç artış talepleri Kurum tarafından uygun bulunan ve bu kapsamda lisans tadilleri gerçekleştirilen tüzel kişiler, söz konusu kurulu güç artışı için YEKDEM’den yararlanamaz.

(2) Birinci fıkra kapsamında başvuru yapan tüzel kişilerin üretim tesislerinin, başvuru tarihi itibariyle kısmen veya tamamen işletmeye girmiş olması ve YEKDEM’e kayıt amacıyla Kuruma yapacakları başvurunun bu Yönetmelik hükümlerine göre kabul edilmesi gerekir.

(3) LÜY kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından ürettiği elektrik enerjisi muafiyetli üretim miktarı kapsamında olan gerçek veya tüzel kişiler, üretim tesislerinin tamamen veya kısmen işletmeye girdiği tarihten itibaren on yıl süreyle, bölgesinde bulundukları görevli tedarik şirketleri aracılığıyla YEKDEM’den yararlanır.

(4) (Ek: RG-8/3/2020-31062)⁽⁴⁾ YEKDEM kapsamındaki üretim tesislerinin, tamamı yenilenebilir olmak üzere destekleyici kaynaklı elektrik üretim tesisi ile birleşik yenilenebilir elektrik üretim tesisine dönüştürülmesi durumunda, söz konusu tesisin YEKDEM yararlanma süresinde değişiklik yapılmaz.

YEKDEM kapsamındaki kayıtlar

MADDE 9 –

(1) (Mülga: RG-29/4/2016-29698) ⁽¹⁾

(2) (Mülga: RG-29/4/2016-29698) ⁽¹⁾

(3) LÜY hükümleri uyarınca dağıtım sistemine verilecek muafiyetli üretim miktarı için görevli tedarik şirketleri adına, LÜY’de belirlenen şekilde (Değişik ibare: RG-29/4/2016-29698) ⁽¹⁾  ve dengeleme ve uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümleri uyarınca UEVÇB ve sayaç kayıtları yapılır.

YEKDEM kapsamındaki enerji üretim tahminleri

MADDE 10 – (Mülga: RG-29/4/2016-29698) ⁽¹⁾  

YEKDEM kapsamında enerjinin satın alınması ve uzlaştırılması

MADDE 11 – (Mülga: RG-29/4/2016-29698) ⁽¹⁾  

YEK toplam bedelinin hesaplanması

MADDE 12 – (Değişik: RG-29/4/2016-29698) ⁽¹⁾

(1) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) YEKDEM katılımcılarına her bir fatura dönemi için ödenecek YEK toplam bedeli (YEKTOB) aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır:

(1)

Bu formülde geçen;

YEKTOB: Her bir fatura dönemi için hesaplanan YEK toplam bedelini (TL),

LÜYTOBj: Her bir fatura dönemi için “j” görevli tedarik şirketi tarafından bölgesindeki muafiyetli üretime ilişkin olarak hesaplanan ve bölgesindeki gerçek ve/veya tüzel kişilere ödenecek toplam bedeli (TL),

UEVMi,b,t,u: i YEKDEM katılımcısının YEKDEM kapsamındaki b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, u uzlaştırma dönemine ait uzlaştırmaya esas veriş miktarını (MWh),

YEKFi,b: i YEKDEM katılımcısı olan üretim lisansı sahibine b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi için uygulanacak olan fiyatı (ABD Doları/MWh),

KURu: u uzlaştırma döneminin dahil olduğu günde geçerli TCMB döviz alış kurunu (TL/ABD Doları),

y_i,b,t,u: i YEKDEM katılımcısının YEKDEM kapsamındaki b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, t teklif bölgesindeki u uzlaştırma dönemine ait YEK Kanununun 6/C maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yapılan kurulu güç artışı nedeniyle hesaplanan katsayıyı,

k: İlgili fatura dönemine ilişkin uzlaştırma dönemlerinin sayısını,

n: Lisanslı üretim tesisi olan her bir YEKDEM katılımcısına ait uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi sayısını,

a: Lisanslı üretim tesisi olan YEKDEM katılımcı sayısını,

m: YEKDEM katılımcısı olan görevli tedarik şirketlerinin sayısını,

ifade eder.

(2) Her bir YEKDEM katılımcısına uygulanacak fiyat, YEK Kanunu ve Bakanlıkça YEK Kanununun 6/B maddesi uyarınca çıkarılan yönetmeliğe göre hesaplanır. Bu fiyat nihai YEK listesinde her bir YEKDEM katılımcısı için ayrı ayrı gösterilir.

(3) (Ek: RG-23/8/2019-30867) YEK Kanununun 6/C maddesinin ikinci fıkrası kapsamında kapasite artışı yapılan tesisler için belirlenecek katsayı aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır:

(4) (Ek: RG-23/8/2019-30867) Bu formüllerde geçen;

y_i,b,t,u: i YEKDEM katılımcısının YEKDEM kapsamındaki b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, t teklif bölgesindeki u uzlaştırma dönemine ait YEK Kanununun 6/C maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yapılan kapasite artışı nedeniyle hesaplanan katsayıyı,

kg_i,b,u: i YEKDEM katılımcısının YEKDEM kapsamındaki b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, u uzlaştırma dönemine ait 8 inci maddenin birinci fıkrasında bahsedilen kurulu güç artışı öncesindeki elektriksel kurulu gücü,

ig_i,b,u: i YEKDEM katılımcısının YEKDEM kapsamındaki b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, u uzlaştırma dönemine ait işletmedeki elektriksel kurulu gücü,

ifade eder.

Ödeme yükümlülüğü oranının hesaplanması

MADDE 13 – (1) Bir fatura döneminde, i tedarikçisinin YEKDEM kapsamındaki ödeme yükümlülüğü oranı (ÖYO_i) aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

                                                                                                                          (2)

Bu formülde geçen;

ÖYO_i : Bir fatura döneminde i tedarikçisinin YEKDEM uyarınca ödeme yükümlülüğü oranını (%),

UEÇM_i,b,u : Dengeleme ve uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuatın ilgili maddesi uyarınca hesaplanan, i tedarikçisi adına kayıtlı b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, u uzlaştırma dönemi için, tedarik yükümlülüğü kapsamındaki uzlaştırmaya esas çekiş miktarını (MWh),

UEÇM_b,u : Dengeleme ve uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuatın ilgili maddesi uyarınca hesaplanan, b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, u uzlaştırma dönemi için, tedarik yükümlülüğü kapsamındaki uzlaştırmaya esas çekiş miktarını (MWh),

n: Bir fatura dönemine ilişkin i tedarikçisi adına kayıtlı uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi sayısını,

m: Bir fatura dönemine ilişkin toplam uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi sayısını,

k: Bir fatura dönemine ilişkin uzlaştırma dönemi sayısını,

ifade eder.

(2) (Ek: RG-9/10/2018-30560)⁽³⁾Bir üretim tesisinin ve varsa barasına bağlı tüketim tesislerinin gerçekleştirmiş olduğu elektrik enerjisi tüketimine ilişkin olarak, ilgili ölçüm noktalarından yapılan çekişlerin herhangi bir tedarikçinin portföyünde yer almaması halinde, ilgili fatura dönemindeki bu üretim tesisine ait uzlaştırmaya ilişkin aylık toplam üretim miktarı düşüldükten sonraki aylık net çekiş miktarı da birinci fıkrada belirtilen ödeme yükümlülüğü oranı hesabında dikkate alınır.

(3) (Ek: RG-9/10/2018-30560)⁽³⁾ Kanunun geçici 7 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca otoprodüktör lisansı üretim lisansına dönüştürülen lisans sahibi tüzel kişilerin, söz konusu lisansları kapsamındaki üretim tesislerinin barasına bağlı olmaksızın nakil yoluyla beslenen kendilerine ait tüketim tesislerine sağladıkları elektrik enerjisi de ikinci fıkradaki esaslara göre ödeme yükümlülüğü oranı hesabında dikkate alınır.

Ödeme yükümlülüğü tutarının hesaplanması

MADDE 14 – (1) Her bir tedarikçiden Piyasa İşletmecisi tarafından aylık bazda tahsil edilecek ödeme yükümlülüğü tutarı (ÖYT), YEKDEM kapsamında hesaplanan ödeme yükümlülüğü oranı dikkate alınarak aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır:

ÖYT_i = YEKTOB x ÖYO_i                                                                                               (3)

Bu formülde geçen;

ÖYT_i : Her bir fatura dönemi için i tedarikçisi tarafından ödenecek tutarı (TL),

YEKTOB: Her bir fatura dönemi için hesaplanan YEK toplam bedelini (TL),

ÖYO_i : Her bir fatura dönemi için i tedarikçisinin ödeme yükümlülüğü oranını (%),

ifade eder.

(2) (Ek: RG-11/5/2017-30063) Tedarik yükümlülüğü kapsamındaki birim uzlaştırmaya esas çekiş miktarı için öngörülen YEKDEM maliyeti, her yıl Aralık ayı sonuna kadar bir sonraki takvim yılının her bir fatura dönemi için Kurul Kararı ile belirlenir ve Kurumun internet sayfasında yayımlanır. Kurul gerekli görmesi halinde ilan edilen maliyetleri güncelleyebilir.

YEKDEM portföy gelirinin hesaplanması ve paylaştırılması

MADDE 15 – (Başlığı ile Birlikte Değişik: RG-29/4/2016-29698) ⁽¹⁾ 

(1) (Değişik: RG-28/10/2016-29871) YEKDEM katılımcıları üretmiş oldukları enerjinin serbest piyasaya arzını gerçekleştirir.

(2) (Değişik: RG-23/8/2019-30867) YEKDEM geliri aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:

(4)

Bu formülde geçen;

YG: Bir fatura dönemi için YEKDEM gelirini (TL),

PTFt,u: t teklif bölgesi ve u uzlaştırma dönemine ait Piyasa Takas Fiyatını (TL/MWh),

UEVMi,b,t,u: Lisanslı üretim tesisleri için, i YEKDEM katılımcısının YEKDEM kapsamındaki b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, t teklif bölgesindeki u uzlaştırma dönemine ait uzlaştırmaya esas veriş miktarını (MWh),

y_i,b,t,u: i YEKDEM katılımcısının YEKDEM kapsamındaki b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, t teklif bölgesindeki u uzlaştırma dönemine ait YEK Kanununun 6/C maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yapılan kurulu güç artışı nedeniyle hesaplanan katsayıyı,

LÜNETm,t,u: m YEKDEM katılımcısı görevli tedarik şirketinin t teklif bölgesindeki u uzlaştırma dönemi için YEKDEM kapsamındaki lisanssız üretim tesisleri için LÜY’ün ilgili hükümleri uyarınca Piyasa İşletmecisine bildirilen net üretim değerini (MWh),

KBc: c piyasa katılımcısının Yarışma Yönetmeliği uyarınca ödemekle yükümlü olduğu, dördüncü fıkra uyarınca hesaplanan katılım bedelini (TL),

a: Lisanslı üretim tesisi olan YEKDEM katılımcı sayısını,

d: YEKDEM katılımcısı görevli tedarik şirketi sayısını,

ni: i YEKDEM katılımcısının YEKDEM kapsamındaki uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi sayısını,

l: t teklif bölgesi sayısını,

k: Bir fatura dönemine ilişkin uzlaştırma dönemi sayısını,

j: Kurul tarafından lisanslı üretim tesisleri için belirlenen tolerans katsayısını,

p: Kurul tarafından muafiyetli üretim için belirlenen tolerans katsayısını,

g: Yarışma Yönetmeliği uyarınca ödeme yükümlülüğü bulunan katılımcı sayısını,

ifade eder.

(3) Her bir tedarikçiye Piyasa İşletmecisi tarafından ödenecek YEKDEM portföy geliri tutarı (YPGT), YEKDEM kapsamında hesaplanan ödeme yükümlülüğü oranı dikkate alınarak aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır:

YPGT_i = YPG x ÖYO_i   (5)

Bu formülde geçen;

YPGT_i : Her bir fatura dönemi için i tedarikçisine ödenecek YEKDEM portföy geliri tutarını, (TL),

YPG: Her bir fatura dönemi için hesaplanan YEKDEM portföy gelirini (TL),

ÖYO_i : Her bir fatura dönemi için i tedarikçisinin ödeme yükümlülüğü oranını, (%),

İfade eder.

(4) (Ek: RG-9/10/2018-30560)⁽³⁾ Bir piyasa katılımcısının Yarışma Yönetmeliği uyarınca ödemekle yükümlü olduğu katılım bedeli aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:

(4.1)

Bu formülde geçen;

KB_c: c piyasa katılımcısının Yarışma Yönetmeliği uyarınca ödemekle yükümlü olduğu katılım bedelini (TL),

UEVM_c,b,t,u: Yarışma Yönetmeliği uyarınca ödeme yükümlülüğü bulunan c piyasa katılımcısının, b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, t teklif bölgesindeki u uzlaştırma dönemine ait uzlaştırmaya esas veriş miktarını (MWh),

TF_c,b: c piyasa katılımcısının Yarışma Yönetmeliği uyarınca katılım bedeli ödemekle yükümlü olduğu b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi için bağlantı hakkı kazandığı teklif fiyatını,

n_kb: c piyasa katılımcısının Yarışma Yönetmeliği uyarınca katılım bedeli ödemekle yükümlü olduğu uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi sayısını,

l: t teklif bölgesi sayısını,

k: Bir fatura dönemine ilişkin uzlaştırma dönemi sayısını,

ifade eder.

YEKDEM portföyü enerji dengesizlik miktarının hesaplanması

MADDE 16 – (Mülga: RG-29/4/2016-29698) ⁽¹⁾  

YEKDEM portföyü enerji dengesizlik tutarının hesaplanması ve paylaştırılması

MADDE 17 – (Mülga: RG-29/4/2016-29698) ⁽¹⁾

YEK bedellerinin hesaplanması

MADDE 18 – (Değişik: RG-23/8/2019-30867)

(1) YEKDEM katılımcısı olan her bir lisanslı üretim tesisi için lisans sahibine ödenecek ya da lisans sahibi tarafından piyasa işletmecisine ödenecek YEK bedeli (YEKBED) YEKDEM gelirini de içerecek şekilde aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır:

 (9)

Bu formülde geçen;

YEKBEDi: Bir fatura dönemi için i YEKDEM katılımcısına ödenecek ya da katılımcı tarafından piyasa işletmecisine ödenecek YEK bedelini (TL),

UEVMi,b,t,u: i YEKDEM katılımcısının YEKDEM kapsamındaki b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, u uzlaştırma dönemine ait uzlaştırmaya esas veriş miktarını (MWh),

y_i,b,t,u: i YEKDEM katılımcısının YEKDEM kapsamındaki b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, t teklif bölgesindeki u uzlaştırma dönemine ait YEK Kanununun 6/C maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yapılan kurulu güç artışı nedeniyle hesaplanan katsayıyı,

YEKFi,b: i YEKDEM katılımcısına b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi için uygulanacak olan fiyatı (ABD Doları/MWh),

KURu: u uzlaştırma döneminin dahil olduğu günde geçerli TCMB döviz alış kurunu (TL/ABD Doları),

PTFt,u: t teklif bölgesi ve u uzlaştırma dönemine ait Piyasa Takas Fiyatını (TL/MWh),

k: İlgili fatura dönemine ilişkin uzlaştırma dönemlerinin sayısını,

l: t teklif bölgesi sayısını,

j: Kurul tarafından lisanslı üretim tesisleri için belirlenen tolerans katsayısını,

n: i YEKDEM katılımcısına ait YEKDEM kapsamındaki uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi sayısını,

ifade eder.

(2) LÜY kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi yapan kişiler nam ve hesabına YEKDEM katılımcısı olan her bir görevli tedarik şirketine ödenecek ya da görevli tedarik şirketi tarafından piyasa işletmecisine ödenecek YEK bedeli (YEKBED) aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır:

 (10)

Bu formülde geçen;

YEKBED_m: Bir fatura dönemi için m YEKDEM katılımcısı görevli tedarik şirketine ödenecek ya da katılımcı tarafından piyasa işletmecisine ödenecek YEK bedelini (TL),

LÜYTOB_m: Her bir fatura dönemi için m YEKDEM katılımcısı görevli tedarik şirketi tarafından bölgesindeki muafiyetli üretime ilişkin olarak hesaplanan ve bölgesindeki gerçek ve/veya tüzel kişilere ödenecek toplam bedeli (TL),

LÜNET_m,t,u: m YEKDEM katılımcısı görevli tedarik şirketinin t teklif bölgesindeki u uzlaştırma dönemi için YEKDEM kapsamındaki lisanssız üretim tesisleri için LÜY’ün ilgili hükümleri uyarınca Piyasa İşletmecisine bildirilen üretim değeri (MWh),

PTFt,u: t teklif bölgesi ve u uzlaştırma dönemine ait Piyasa Takas Fiyatını (TL/MWh),

k: İlgili fatura dönemine ilişkin uzlaştırma dönemlerinin sayısını,

l: t teklif bölgesi sayısını,

p: Kurul tarafından muafiyetli üretim kapsamında şebekeye verilmiş ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi için belirlenen tolerans katsayısını,

ifade eder.

YEKDEM’e ilişkin aylık süreç

MADDE 19 – (Mülga: RG-29/4/2016-29698) ⁽¹⁾

Teminatlar

MADDE 20 –

(1) Piyasa İşletmecisi, tedarikçilerin bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesi uyarınca hesaplanan ödeme yükümlülüğü tutarlarına ilişkin mükellefiyetlerini yerine getirmek amacıyla, gerektiğinde dengeleme ve uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümlerine göre tahsil edilen teminatlarını kullanabilir.

 (2) Birinci fıkra uyarınca tedarikçilerin nakit teminatlarının kullanılması veya diğer teminatlarının nakde çevrilerek kullanılması halinde ilgililer, kullanılan teminatlarını ilgili dengeleme ve uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümlerinde öngörülen miktarlara tamamlamak ve/veya güncellemekle yükümlüdür.

İtirazlar, faturalama ve ödemelere ilişkin süreç

MADDE 21 –

(1) Faturalama, ödemeler, ödemelerin yapılmaması, itirazlar ve düzeltmelere ilişkin süreçler için dengeleme ve uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

YEKDEM Kapsamında Tarafların Hak ve Yükümlülükleri

Piyasa İşletmecisinin görev ve yükümlülükleri

MADDE 22 –

(1) Piyasa İşletmecisi, bu Yönetmelikte öngörülen iş ve işlemleri tarafsızlık ve titizlik esaslarına göre yapmakla yükümlüdür.

(2) Piyasa İşletmecisi, tedarikçilerin ve YEKDEM katılımcılarının bu Yönetmelik kapsamındaki hak ve yükümlülüklerini ayrı hesaplarda tutar ve izler.

YEKDEM katılımcılarının yükümlülükleri

MADDE 23 –

(1) (Değişik: RG-29/4/2016-29698) ⁽¹⁾  Her bir YEKDEM katılımcısı lisansı kapsamındaki tesiste gerçekleşen tüm üretimini serbest piyasaya satar ve bu satışa karşılık piyasa işletmecisine referans fiyat olan PTF’nın tolerans katsayısı ile çarpılması ile belirlenen fiyat üzerinden hesaplanan YEKDEM gelirini öder.

(2) YEKDEM katılımcısı lisans sahibi basiretli tacir olan tüzel kişiler ile üretimleri muafiyetli üretim miktarı kapsamındaki lisanssız üreticiler, YEKDEM’e tabi olduğu sürece, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümlerine uymak ve iyi niyet esaslarına göre faaliyet yürütmekle yükümlüdür.

(3) (Değişik: RG-29/4/2016-29698)⁽¹⁾  Sistem güvenliğinin tehlikeye düşmesi durumunda MYTM’nin sistem kararlılığını korumak için verdiği talimatlara uymak ve sistem işletmecisi sıfatı ile TEİAŞ’ın gerekli gördüğü her türlü tedbiri uygulamakla yükümlüdür.

(4) (Mülga: RG-29/4/2016-29698) ⁽¹⁾

(5) (Mülga: RG-29/4/2016-29698) ⁽¹⁾

BEŞİNCİ BÖLÜM

YEK Belgesi ve Çeşitli Hükümler

YEK belgesi

MADDE 24 –

(1) YEK belgesi;

a) (Değişik:RG-14/11/2020-31304) Lisansı kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynağından üretilebilir elektrik enerjisinin ulusal ve/veya uluslararası piyasalarda satışında kaynak türünün belirlenmesi,

b) Lisansı kapsamındaki üretim tesisinde bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik enerjisi için YEKDEM kapsamındaki uygulamalardan yararlanılması,

c) (Mülga: RG-14/11/2020-31304)

amaçlarıyla verilir.

 (2) (Değişik: RG-14/11/2020-31304) Üretim lisansı sahibi tüzel kişilere verilen lisans belgesi, lisansı kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynağından üretilebilir elektrik enerjisinin, ulusal ve/veya uluslararası piyasalarda satışında kaynak türünün belirlenmesi ve YEKDEM kapsamındaki uygulamalardan yararlanmak amacıyla Yenilenebilir Enerji Kaynak Belgesi olarak lisans süresince geçerlidir.

YEK-G belgesi

MADDE 24/A – (Ek: RG-14/11/2020-31304)

(1) Tüketicilere tedarik edilen elektrik enerjisinin yenilenebilir enerji kaynaklarından üretildiğinin takibi, ispat ve ifşa edilmesi ile tüketicilerin yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektrik enerjisini belgelendirerek tedarik etmesine imkân sağlamak amacıyla Kurumca yetkilendirilen lisans sahibi tüzel kişi tarafından Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi (YEK-G belgesi) ihraç edilir. YEK-G belgesine ilişkin hususlar Elektrik Piyasasında Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi Yönetmeliğinde düzenlenir.

Yenilenebilir enerji kaynağına dayalı üretim miktarı

MADDE 25 – (Mülga: RG-29/4/2016-29698) ⁽¹⁾ 

Hibrit tesisler

MADDE 26 – (Mülga: RG-11/5/2017-30063)

Yaptırımlar ve yaptırımların uygulanmasındaki usul

MADDE 27 – (Değişik: RG-29/4/2016-29698) ⁽¹⁾

(1) Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca Kuruma yapılan başvurularda başvuru sahibinin yanıltıcı bilgi ve/veya belge verdiğinin/düzenlediğinin tespiti halinde üretim lisansı sahibi tüzel kişi bu Yönetmelik kapsamındaki haklardan yararlandırılmaz, ödenmiş tutarlar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen faiz oranı ile güncellenerek Piyasa İşletmecisi tarafından katılımcıya fatura edilir ve Kanunun 16 ncı maddesi hükümleri çerçevesinde işlem tesis edilir. Bu kapsamda tahsil edilen tutar takip eden uzlaştırma dönemi YEKDEM gelirine eklenir.

(2) Gerekli şartları taşımadığı halde YEKDEM’den faydalandığı tespiti edilen katılımcının geçmişe dönük olarak YEKDEM kapsamında bulunduğu her bir uzlaştırma dönemi için kendisine ödeme yapılan birim fiyat ile ilgili uzlaştırma dönemi piyasa takas fiyatı ve sistem marjinal fiyatından küçük olan arasındaki fark ve üretim miktarları kullanılarak hesaplanan bedel 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen faiz oranı ile güncellenerek katılımcıya Piyasa İşletmecisi tarafından fatura edilir ve tahsil edilen bedel takip eden uzlaştırma dönemi YEKDEM gelirine eklenir.

Bildirimler ve tebligat

MADDE 28 –

(1) YEKDEM katılımcıları ve tedarikçiler (Mülga ibare: RG-29/4/2016-29698) ⁽¹⁾  (…) PYS’ye erişim sağlayabilmek için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. Bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümünde düzenlenen iş ve işlemlerle ilgili bildirim ve tebligatlar için PYS kullanılır. Ancak PYS’nin işler halde olmaması durumunda bildirim ve tebligatlar sırasıyla faks, e-posta ve telefon aracılığıyla gerçekleştirilir. Faks, e-posta veya telefon aracılığıyla yapılan bildirimler en kısa sürede PYS’ye aktarılır.

(2) Bu Yönetmelikte düzenlendiği halde birinci fıkra kapsamı dışında kalan iş ve işlemlerle ilgili bildirim ve tebligatlar 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak yapılır.

ALTINCI BÖLÜM

Geçici ve Son Hükümler

Atıflar

MADDE 29 –

(1) 21/7/2011 tarihli ve 28001 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmeliğe yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 30 –

(1) 21/7/2011 tarihli ve 28001 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

YEKDEM’e ilişkin geçmiş yıllara yönelik uygulamalar

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) 21/7/2011 tarihli ve 28001 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik çerçevesinde 2013 yılında YEKDEM’e katılan tüzel kişiler, bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, 2013 yılı sonuna kadar YEKDEM’den yararlanmaya devam ederler.

Tolerans katsayısı

GEÇİCİ MADDE 2 – (Ek: RG-29/4/2016-29698)⁽¹⁾

 (1) (Ek ibare: RG-11/5/2017-30063) Lisanslı üretim tesisleri ve muafiyetli üretim için Tolerans katsayısı başlangıç değeri 0,98’dir.

2017 yılı için öngörülen maliyetlerin belirlenmesi

GEÇİCİ MADDE 3 – (Ek: RG-11/5/2017-30063)

(1) 2017 yılı için ilan edilecek olan tedarik yükümlülüğü kapsamındaki birim uzlaştırmaya esas çekiş miktarı için öngörülen YEKDEM maliyeti, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde yılsonuna kadar olan fatura dönemlerini kapsayacak şekilde belirlenir.

Yürürlük

MADDE 31 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 32 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.

 ___________________

⁽¹⁾   Bu değişiklik 1/5/2016 tarihinde yürürlüğe girer.

⁽²⁾   Bu değişiklik 1/6/2017 tarihinde yürürlüğe girer.

⁽³⁾  Bu değişiklik 1/1/2019 tarihinde yürürlüğe girer.

 ⁽⁴⁾ Bu değişiklik 1/7/2020 tarihinde yürürlüğe girer.

⁽⁵⁾ Bu değişiklik 1/8/2020 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
1/10/2013	28782
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi	Sayısı
1	29/4/2016	29698
2	28/10/2016	29871
3	23/2/2017	29988
4	11/5/2017	30063
5	21/4/2018	30398
6	9/10/2018	30560
7	23/8/2019	30867
8	8/3/2020	31062
9	28/7/2020	31199
10	7/8/2020	31206
11	14/11/2020	31304

Ek-1

(Mülga: RG-21/4/2018-30398)

 Resmi Gazete Tarihi: 29.09.2005 Resmi Gazete Sayısı: 25951 BELEDİYELERİN ARSA, KONUT VE İŞYERİ ÜRETİMİ, TAHSİSİ, KİRALAMASI VE SATIŞINA DAİR GENEL YÖNETMELİKBİRİNCİBÖLÜMAmaç, Kapsam, Dayanak ve TanımlarAmaçMadde 1 —Bu Yönetmeliğin amacı, belediyeler tarafından arsa, konut ve işyerleri üretilmesi, tahsisi, kiralanması ve satışına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. KapsamMadde 2 —Bu Yönetmelik belediyeler tarafından üretilen arsa, konut ve işyerlerinin tahsisi, kiralanması ve satışına ilişkin düzenlemeleri kapsar. DayanakMadde 3 —Bu Yönetmelik, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 69 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır. TanımlarMadde 4 —Bu Yönetmelikte geçen; Dar gelirli: Aylık toplam geliri asgari ücretin, büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde iki katını, diğer belediyelerde bir buçuk katını geçmeyen aileyi, Sosyal konutlar: Brüt kullanım alanı 100 m2’yi geçmeyen ve düşük maliyetli olarak üretilen konutları, Konut: Sosyal konutlar dışında kalan diğer konutları, Tahsis: Belediye tarafından üretilen arsa ve sosyal konutların, bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanlara, kıymet takdir komisyonu tarafından belirlenen bedeli karşılığında ihalesiz olarak verilmesini, Kıymet takdir komisyonu: Bu Yönetmeliğe göre üretilecek arsa, konut ve işyerlerinin maliyet bedelini belirlemek üzere, biri inşaat mühendisi olmak üzere 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre belediye bünyesinde oluşturulacak en az üç kişilik komisyonu, ifade eder. İKİNCİBÖLÜMArsa, Konut ve İşyeri ÜretimiArsa, konut ve işyeri üretimiMadde 5 —Düzenli kentleşmeyi sağlamak, beldenin konut, sanayi ve ticaret alanı ihtiyacını karşılamak amacıyla belediyeler tarafından imarlı ve alt yapılı arsalar üretilebilir. Belediyeler tarafından öncelikle dar gelirliler için farklı büyüklüklerde sosyal konutlar üretilir. Sosyal konutlar dışında, belediyelerce konut üretilip satılabilir. Bu satışlardan elde edilecek gelirden sosyal konutların finansmanına katkı sağlanabilir. Arsa temininde, konut ve işyeri yapımında kredi kuruluşları, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ve diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla ortak projeler yapılabilir. Ayrıca, ihtiyaç olması halinde değişik büyüklüklerde ve özelliklerde işyerleri üretilebilir. Arsa temini ve imar planıMadde 6 —Arsa, konut ve işyerlerinin üretiminde ihtiyaç duyulacak arsa ve araziler 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre temin edilir. Temin edilen arsa ve arazilerin satış ve tahsisinde önce imar planları tamamlanır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜMArsa ve Konut TahsisiArsa ve konut tahsis şartlarıMadde 7 —Konut yapılmak amacıyla arsa tahsis edilecekler ile sosyal konut tahsis edileceklerde aşağıdaki şartlar aranır: a) Dar gelirli olmak, b) Kendisinin, eşinin veya onsekiz yaşından küçük çocuklarının o belediye sınırı içinde konutu veya konut yapmaya müsait arsası bulunmamak, c) En az bir yıldan beri o belediye sınırları içinde ikâmet ediyor olmak, d) Afete maruz kalmış olmak, e) Sanayi bölgelerinden nakledileceklerden olmak, f) 20/7/1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu uygulamaları kapsamında hak sahibi olup, gecekondu ıslahı ve tasfiyesi sebebiyle açıkta kalacak olmak, Tahsisten yararlanacakların bu maddede aranan şartlardan (a), (b) ve (c) bentlerindeki şartların üçüne birlikte, ya da (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen şartlardan herhangi birine (c) bendinde belirtilen şartla birlikte sahip olmaları gerekir. Tahsis edilecek arsa miktarından fazla müracaat olması halinde uygulanacak puanlama kriterleri belediye tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Aile nüfusu, dul, engelli, evde yatalak hasta bulunması, çocukların gelir getirici bir işte çalışıp çalışmaması, aile bireylerinin sahip olduğu araç ve diğer varlıklar, gazi, şehit eş ve çocukları ile diğer hususlar puanlama kriterleri olarak dikkate alınır. Arsa tahsisiMadde8 —Arsa tahsis bedeli kıymet takdir komisyonu tarafından belirlenecek değerden aşağı olamaz. Peşinat olarak alınacak tutar arsa bedelinin %20’sinden az olamaz. Peşinat alındıktan sonra kalan borcun aylık taksitler halinde ödenmesi esas olmakla birlikte değişik ödeme planları da uygulanabilir. Ancak toplam ödeme süresi 10 yıldan fazla olamaz. Tapu devri peşinat alındıktan sonra yapılır. Arsa bedelinin peşin ödenmesi halinde %25’e kadar indirim yapılabilir. Kooperatiflere arsa tahsisiMadde 9 —Üyelerinin tamamı 7 nci maddede belirtilen şartları taşıyanlardan oluşan kooperatiflere arsa tahsis edilebilir. Bu kooperatiflerden tahsisten önce, üyelerinin tamamının bu şartları taşıdıklarına dair belgeler istenir. Arsa bedeli tamamen ödeninceye kadar kooperatif üyeliklerinin devri ancak belediye encümeninin izni ile olur. Konut yapılmamasıMadde 10 —Konut yapılmak amacı ile tahsis edilen arsalar bu amaç dışında kullanılamaz ve üzerine konut yapılıp 5 yıl kullanılmadan başkalarına satılamaz ve devredilemez. Konutlar için inşaata başlama ve yapım süreleri belediye meclisi tarafından belirlenir. İnşaata başlama süresi üç yıl, inşaatı tamamlama süresi üç yıl olmak üzere, verilecek süre toplam altı yılı geçemez. Ancak, toplam altı yılı geçmemek kaydıyla konut yapımına başlama ve bitirme süreleri belediye encümen kararı ile uzatılabilir. Verilen süre içinde konut yapımına başlanılmaması veya süresinde konutun bitirilememesi halinde tahsis iptal edilerek arsa geri alınır. Konut tahsisiMadde 11 —Konutların tahsis bedeli, kıymet takdir komisyonunca her türlü giderler dahil edilerek tespit edilecek maliyet bedelinden aşağı olmamak üzere belirlenir. Peşinat olarak alınacak tutar, konut bedelinin %10’undan az olmamak üzere, konut büyüklüklerine göre belirlenebilir. Ancak toplam ödeme süresi 20 yılı geçemez. Konut tahsis edilen kişi konutu 5 yıl süreyle başkasına satamaz ve devredemez. Bu husus tapu siciline şerh edilir. Ödemenin geciktirilmesi ve tahsisin iptaliMadde 12 —Arsa ve sosyal konut bedeline ilişkin taksit ödemelerinin eksik yapılması veya hiç yapılmaması durumunda 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun gereğince belirlenen oranı geçmemek üzere gecikme faizi alınır. Taksit ödemesinin toplam 3 ay süre ile yapılmaması durumunda, borcun gecikme faizleriyle birlikte 30 gün içinde ödenmesi, ödenmemesi halinde tahsisin iptal edileceği ilgiliye yazılı olarak bildirilir. Bildirime rağmen borcun ödenmemesi halinde tahsis iptal edilir. KiralamaMadde 13 —Sosyal konutlar, 7 nci maddede belirtilen kişilere belediye encümeni tarafından belirlenen bedel üzerinden kiralık olarak tahsis edilebilir. Kira artışları mahallin şartlarına göre belediye meclisince belirlenir. Kira süresi, zorunlu hallerde belediye meclisince belirlenecek kira artışları uygulanmak şartıyla belediye encümen kararı ile uzatılabilir. Kira süresi dolduğu halde konutu boşaltmayanlar ile kira sözleşmesine aykırı davrananlar 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi hükümlerine göre tahliye edilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜMArsa, Konut ve İşyerlerinin SatışıArsa satışıMadde 14 —Düzenli kentleşmeyi sağlamak üzere belediye tarafından üretilen arsaların 7 nci madde kapsamı dışında kalanlara satışı 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre yapılır. Konut ve işyeri satışıMadde 15 —Sosyal konutlar dışındaki konutlar ile işyerlerinin satışı aşağıda belirtilen esaslara göre yapılır: a) Bedelin tespiti: Satış bedeli, arsa payları dahil olmak üzere kıymet takdir komisyonunca belirlenecek maliyet bedeline en az %5 ilave yapılmak suretiyle belediye encümeni tarafından tespit edilir. b)İlan: Konut ve işyerlerinin satış şartları, yerleri, büyüklükleri, sayıları, özellikleri, fiyatları, müracaat şekli, son müracaat tarihi ile diğer hususların ilanı 22 nci madde hükümlerine göre yapılır. c) Teminat: Konut ve işyeri satışlarında teminat alınıp alınmayacağı, alınacaksa miktar veya oranı ilanda belirtilir. d) Satış: Konut ve işyerleri açık artırma usulüyle satılır. Konut ve işyerleri, encümen tarafından önceden belirlenen fiyat üzerinden satışa sunulur ve ihale en yüksek teklifi veren istekli üzerinde bırakılır. Satışa sunulan konut ve işyerine alıcı çıkmaması halinde, yeniden ihaleye çıkarılmaksızın belirlenmiş olan fiyat üzerinden satış yapmaya belediye encümeni yetkilidir. Satışa sunulup da satılmayan konut ve işyerlerinin fiyatları, her yıl günün şartlarına göre yeniden belirlenir. e)İndirim: Satışa çıkarıldığı halde alıcısı çıkmayan konutlara en az 30 kişiden oluşan grupların talip olması halinde indirim yapılabilir. Belli faaliyetler için tahsis edilecek işyerlerinde söz konusu meslek mensuplarına öncelik tanınabileceği gibi satış bedeli üzerinden indirim de uygulanabilir. İndirim oranı %25’i geçemeyeceği gibi satış bedeli hiçbir şekilde konut ve işyerleri maliyetinin altında belirlenemez. Bu bent uyarınca kendisine konut satışı yapılan kişi konutu 5 yıl süreyle başkasına satamaz ve devredemez. Bu husus tapu siciline şerh edilir. f) (Değişik:RG-3/10/2013-28784)Ödeme planı: Konut ve işyeri satışlarında alınacak peşinat tutarı, satış bedelinin %50’sinden az olmamak üzere belirlenir. Kalan miktar en çok 2 yıl içerisinde ve belirlenecek plana göre ödenir. Belediye meclis kararı ile tamirat ve imalat niteliğindeki mesleklerin icrası amacıyla, küçük sanayi siteleri için, belediyelerce yapılan işyerleri, satış bedelinin en az %20’sine kadarı peşin, kalan miktarı ise 10 yıl içerisinde ödenmesi şartıyla satılabilir. Bu bent kapsamında yapılan taksitli satışlar için belediye meclisince belirlenecek vade farkı uygulanır. Borcun zamanında ödenmemesi halinde sözleşme hükümlerine göre hareket edilir. Konut ve işyerlerinin satışında banka kredisi ve diğer finansman araçlarından yararlanılabilir. BEŞİNCİBÖLÜMÇeşitli ve Son HükümlerBelediye meclisinin yetkisiMadde 16 —Belediye meclisi, dar gelirli tanımına ilişkin miktarı %25’e kadar artırmaya veya düşürmeye; tahsis ve satışlarda alınacak peşinat miktarlarını ve peşin ödemelere uygulanacak indirim oranını, tahsis ve satışlarda uygulanacak taksit süreleri ile vade farkını, yıllık kira artış oranını, satışlarda uygulanacak grup veya meslek indirim oranını belirlemeye; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun gereğince belirlenen oranı geçmemek üzere gecikme faizini tespit etmeye yetkilidir. Tahsis ve satış yetkisiMadde 17 —Arsa, konut ve işyeri tahsisi, kiralama ve satışları belediye encümeni kararı ile yapılır. Belediye encümeni kişilerin dar gelirli kapsamına girip girmediğini belirlemeye, tahsis, kiralama ve satışın yapılıp yapılmamasına, satışlarda teklif edilen fiyatın yeterli olup olmadığına ve ihaleyi sonuçlandırıp sonuçlandırmamaya yetkilidir. Aile nüfusu, dul, engelli, evde yatalak hasta bulunması, çocukların gelir getirici bir işte çalışıp çalışmaması, aile bireylerinin sahip olduğu araç ve diğer varlıklar, gazi, şehit eş ve çocukları ile benzer özel durumları olanlara belediye encümeni tarafından kıymet takdir komisyonu tarafından belirlenen miktar üzerinden başkaca şart aranmaksızın arsa ve konut tahsis edilebilir. KısıtlamaMadde 18 —Bir kişiye birden fazla arsa ve konut tahsis edilemez, kiraya verilemez. Tahsis şartlarını taşımadıkları sonradan anlaşılanların tahsisi iptal edilir. Bu şekilde tahsisi iptal edilenler ile taksitli ödeme şartlarına uymadıkları için tahsisi iptal edilenlere bir daha tahsis yapılmaz. Yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle arsa ve konut tahsisinden yararlandığı tespit edilenler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Taksitle arsa, konut ve işyeri tahsis edilmesi veya satılması halinde, tapu üzerine ipotek konulur ve borcun tamamı ödenmeden ipotek kaldırılmaz. Sözleşme düzenlenmesiMadde 19 —Arsa, konut ve işyeri tahsis ve satışları ile konut kiralanmasında ilgili kişiler veya kooperatif arasında, tahsis veya satış şartları, arsa, konut ve işyerlerinin kullanım şartları, tahsis ve satışın taksitle yapılması halinde taksitlerin ödeme süresi ve vade farkı, zamanında ödenmeyen taksitlere uygulanacak gecikme faizi ile tahsis veya satışın iptal edilmesi ve diğer hükümler bir sözleşme ile düzenlenir. Geri ödemeMadde 20 —Tahsis ve satışın iptali durumunda, o güne kadar tahsil edilen arsa bedeli ile başlanıp da bitirilmeyen konut ve işyerlerinin kıymet takdir komisyonunca belirlenen değeri üç yıl içinde ilgililere ödenir. Ancak bu şekilde geri ödemelerde faiz, zam ve benzeri ilave yapılmaz. Yeniden değerlemeMadde 21 —Arsa ve konutların tahsis, kiralama ve satışlarında peşinat alındıktan sonra kalan borç miktarı her yıl bir önceki yılın tüketici fiyat endeksi ile çarpılarak yeniden değerlemeye tabi tutulur. İlanMadde 22 —Uygulamada açıklık ve rekabetin sağlanması için, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa tabi olmayan tahsis, kiralama ve satışlarda arsa, konut ve işyerlerinin yeri, büyüklüğü, tahsis ve satış şartları, müracaat yeri ve süresi, bedeli, ödeme planı, vade farkı ve gecikme faizi, kullanım koşulları, tahsisin iptal şartları ve diğer hususlar son müracaat gününden en az on beşgün önceden belediyenin internet sitesinde, ilan panolarında ve uygun görülecek diğer vasıtalarla ilân edilir. Büyükşehirlerde uygulamaMadde 23 —Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde arsa, konut ve işyeri üretilmesi, tahsisi, kiralanması ve satışına ilişkin görev ve yetkiler 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi hükmünce büyükşehir belediyeleri tarafından yerine getirilir. YönetmelikMadde 24 —Belediyeler, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmelikler ile bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla arsa, konut ve işyeri üretimi, tahsisi, satışı ve kiralanmasına ilişkin diğer hususları belediye meclisi kararı ile çıkaracakları yönetmelikle düzenlerler. YürürlükMadde 25 —Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. YürütmeMadde 26 —(Değişik:RG-3/10/2013-28784) Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı ile Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.

Resmi Gazete Tarihi: 10.09.2008 Resmi Gazete Sayısı: 26993 VAKIF KÜLTÜR VARLIKLARININ RESTORASYON VEYA ONARIM KARŞILIĞI KİRAYA VERİLMESİ İŞLEMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİKBİRİNCİ BÖLÜMAmaç, Kapsam, Dayanak ve TanımlarAmaç ve kapsamMADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik; Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği vakıflara ait vakıf kültür varlıklarını muhafaza ve imar etmek, günün koşullarına göre ekonomik bir şekilde yatırıma dönüştürmek ve işletmek için restorasyon veya onarım karşılığı kiralama işlemlerinde uygulanacak usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanmıştır. DayanakMADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik 20/2/2008 tarihli ve 5737 sayılı Vakıflar Kanununun 77 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. TanımlarMADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Bölge Müdürlüğü: İhaleyi yapan Bölge Müdürlüğünü, b) Geçerli teklif: Bölge Müdürlüğünce şartnamede belirlenen asgari kira bedeli üzerinden isteklilerce verilen bedellerin en yükseğini, c) İhale: Bu Yönetmelikte yazılı usul, esas ve şartlarla, işin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve yetkili mercilerin onayı ile tamamlanan sözleşmeden önceki işlemleri, ç) İhale işlem dosyası: İhaleye esas olmak üzere teknik, idari ve özel şartname, sözleşme taslağı, varsa proje ve keşif özetleri ile diğer belge ve dokümanları ihtiva eden dosyayı, d) İhale komisyonu: Bölge Müdürünün onayı ile işin özelliğine göre belirlenen nitelikli personelden oluşan komisyonu, e) İstekli: İhaleye katılan gerçek veya tüzel kişiler ile bunların oluşturdukları ortak girişimleri veya noter tasdikli vekaletnameyi haiz vekillerini, f) Kurul: Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurullarını, g) Onarım: Vakıf kültür varlıklarının yaşamını sürdürmeyi amaçlayan; tasarımda, özgün malzemesinde, strüktürde, mimari öğelerde değişiklik gerektirmeyen müdahaleleri, ğ) Ortak Girişim: İhaleye katılmak üzere birden fazla gerçek veya tüzel kişinin aralarında yaptıkları anlaşma ile oluşturulan iş ortaklığını, h) Protokol: Doğrudan kiraya verme yönteminde istekli ve Bölge Müdürlüğü arasında işin idari, teknik boyutlarını da ihtiva eden anlaşma metnini, ı) Restorasyon: Vakıf kültür varlığının ilgili Kurul kararları doğrultusunda belirlenen ilke ve kararlara göre aslına uygun olarak onarılmasını, i) Sözleşme: Bölge Müdürlüğü ile istekli arasında yapılacak yazılı anlaşmayı, j) Şartname: Yapılacak işlerin genel, özel, teknik ve idari esas ve usullerini gösteren belge veya belgeleri, k) Vakıf Kültür Varlığı: Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği vakıflara ait mimari ve tarihi değere sahip 2863 sayılı Kanun kapsamındaki taşınmaz kültür varlıklarını, l) Yüklenici: Üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekliyi ifade eder. İKİNCİ BÖLÜMİhaleye HazırlıkRestorasyon veya onarım karşılığı kiralamaMADDE 4 – (1) Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği vakıflara ait vakıf kültür varlıkları restorasyon veya onarım karşılığı kiraya verilebilir, belirli bir kira bedeli ve süre karşılığı işletildikten sonra herhangi bir hak ve bedel talep edilmeksizin Bölge Müdürlüğüne devredilir. SüreMADDE 5 – (1) Vakıf kültür varlıklarının, restorasyon veya onarım karşılığı kiralama süresini belirlemeye yirmi yıla kadar Genel Müdür, kırk dokuz yıla kadar Vakıflar Meclisi yetkilidir. Ekspertiz raporu ve ekleriMADDE 6 – (1) Ekspertiz raporunda; tapu, konum, imar ve mevcut durum bilgileri, Kurul kararı, restorasyon veya onarım bedeli ile asgari kira bedeli, sonuç ve kanaat, hazırlanış tarihi, hazırlayanların isim, unvan ve imzalarının bulunması zorunludur. (2) İmar durum belgesi, tapu kaydı, tapu senedi, taşınmaz ve yakın çevresini gösteren haritalar, fotoğraf ve işin konusuna göre Bölge Müdürlüğünce ihtiyaç duyulan diğer belgelerin ekspertiz raporuna eklenmesi zorunludur. (3) Asgari kira bedeli, ekspertiz raporunu hazırlamak üzere Bölge Müdürlüğünce belirlenecek biri başkan en az üç kişiden oluşacak komisyon marifetiyle tespit edilir. Komisyon gereken durumlarda ilgili diğer kurumlardan uzman personel ve teknik yardım alabilir. İhaleye katılabilme şartlarıMADDE 7 – (1) Bu Yönetmeliğe göre yapılacak ihalelere katılabilmek için, Türkiye’de tebligat için adres göstermek, gerekli nitelik ve yeterliliği haiz olmak, istenilen teminat ve belgeleri vermek zorunludur. İhaleye katılamayacak olanlarMADDE 8 – (1) Aşağıda görev ve unvanları sayılan şahıslar doğrudan doğruya ve dolaylı olarak ihalelere katılamazlar. a) Genel Müdür ve Vakıflar Meclisi Üyeleri, b) İhale işlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve denetlemekle görevli olanlar, komisyonlarda çalışanlar, ihale kararlarını imzalayan ve onaylayanlar, c) (a), (b) bentlerinde belirtilen şahısların eşleri ve ikinci dereceye kadar (2 nci derece dahil) kan ve sıhri hısımları, ç) (a), (b), (c) bentlerinde belirtilen şahısların yönetim kurullarında görevli olmadıkları anonim ortaklıklar hariç ortakları, d) Geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar, e) Genel Müdürlükten ayrılanlardan, 2/10/1981 tarihli ve 2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanun hükümlerine tabi olanlar. ŞartnamelerMADDE 9 – (1) İhale konusu işlerin her türlü özelliğini belirten şartname ve ekleri Bölge Müdürlüğünce hazırlanır. (2) Bu şartnamelerde, işin mahiyetine göre konulacak özel, teknik ve idari şartlardan başka, genel olarak aşağıdaki hususların da gösterilmesi zorunludur. a) İşin niteliği, nevi ve miktarı ile asgari kira bedeli, b) Taşınmazın tapu kayıtlarına göre yeri, sınırı, yüzölçümü, pafta, ada, parsel numarası ve durumu, c) Restorasyon veya onarım bedeli, geçici ve kesin teminat ile işletme teminatı miktarı ve bunlara ait şartlar, ç) Taşınmazın, teslim edilme ve teslim alınma şekil ve şartları, d) İşe başlama ve bitirme tarihi, gecikme halinde alınacak cezalar, e) İsteklilerde aranan şartlar ve belgeler, f) İhaleyi yapıp yapmamakta Bölge Müdürlüğünün serbest olduğu, g) İhale kararının karar tarihinden itibaren en geç 7 iş günü içinde Bölge Müdürlüğü tarafından onaylanacağı veya iptal edilebileceği, ğ) Vergi, resim, harç ve sözleşme dahil her türlü giderlerin kimin tarafından ödeneceği, h) Yüklenicinin Bölge Müdürlüğüne yapacağı ödemelerin yeri ve şartları, ı) Süre uzatımı verilecek haller ve şartları, i) İhtilafların çözüm yeri. Restorasyon veya onarım bedelinin tespitiMADDE 10 – (1) Restorasyon veya onarım bedeli, işin özelliğine göre metraja dayalı keşiflerin Vakıflar Genel Müdürlüğü ile diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca her yıl belirlenen birim fiyatları veya Bayındırlık ve İskan Bakanlığının Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri esas alınarak belirlenebilir. Bölge Müdürlüğü imkanları ile belirlenememesi halinde hizmet alımı ile de tespit edilebilir. İhale onay belgesiMADDE 11 – (1) İhalesi yapılacak her iş için bir onay belgesi hazırlanır. Bölge Müdürü tarafından onaylanan bu belgede; ihale konusu olan işin nevi, niteliği, restorasyon veya onarım bedeli ve asgari kira bedeli, ihalelerde uygulanacak usul, yapılacaksa ilanın şekli, geçici teminat miktarı ile belli istekliler arasında kapalı teklif veya pazarlık yöntemleri ile ihale edilecek işlerde ihaleye katılacak isteklilerin kimler olduğu belirtilir. (2) Onay belgesinde ayrıca, şartname ve eklerinin nerede görüleceği ve nasıl temin edileceği ile bir bedel karşılığında verilip verilemeyeceği, bedel karşılığı verilecekse bedelin ne olacağı da gösterilir. İhale komisyonunun kurulması ve çalışma esaslarıMADDE 12 – (1) İhale komisyonu Bölge Müdürü tarafından biri başkan olmak üzere en az beş asil ve beş yedek üyeden oluşturulur. Komisyonda en az iki kişinin ihaleye konu işin ehli veya uzmanı, bir kişinin mali işlerden sorumlu olan veya bu işleri yapan Bölge Müdürlüğü personeli olması zorunludur. (2) İhale komisyonunun Bölge Müdürlüğü personelinden oluşturulması gerekmekte olup ihaleyi yapan Bölge Müdürlüğünde yeterli sayı veya nitelikte personel bulunmaması halinde, diğer bölge müdürlükleri veya kamu kurum ve kuruluşlarından komisyona üye alınabilir. (3) İhale komisyonu eksiksiz olarak toplanır ve kararlar çoğunlukla alınır. Komisyon üyeleri çekimser kalamazlar, muhalif kalan üye karşı oy gerekçesini kararın altına yazarak imzalamak zorundadır. Oylamada eşitlik oluşması halinde komisyon başkanının tercih ettiği yönde karar verilir. Komisyon başkan ve üyeleri oy ve kararlarından sorumludurlar. (4) İhale komisyonunun teşekkülüne onay verenler komisyonda başkan ya da üye sıfatıyla yer alamazlar. İhale işlem dosyasının düzenlenmesiMADDE 13 – (1) İhale yapılacak işler için bir işlem dosyası düzenlenir. Bu dosyada onay belgesi, restorasyon veya onarım bedeline ilişkin hesap cetveli, şartname ve ekleri, varsa projeler, ilan metinleri, istekliler tarafından sunulan başvurular ile isteklilere yapılan bildirimlere ilişkin tebligat ve işin niteliğine göre gerekli görülen diğer belgeler bulunur. (2) Gerekli incelemeyi yapmalarını sağlamak amacıyla ihale işlem dosyasının birer örneği, ilan veya daveti izleyen üç gün içerisinde Bölge Müdürlüğü tarafından ihale komisyonu üyelerine verilir. (3) Şartnamelerde tekniğe uygun olmayan veya gerçekleşmesi mümkün bulunmayan kayıt ve şartların olduğu anlaşıldığı takdirde komisyon bunları bir tutanakla tespit ederek düzelttirilmesi amacıyla ihaleyi erteler. Bu iş için ilan yapılmış ise ilanı geçersiz sayılmadan ve yeniden aynı şekilde ilan olunmadan ihale yapılamaz. İhalenin ilanıMADDE 14 – (1) Açık teklif yöntemine göre yapılacak ihalelere ait ilanlar aşağıdaki esas ve usullere göre isteklilere duyurulur: a) İhalenin yapılacağı yerdeki ilanlar: 1) Günlük gazete çıkan yerlerde ihaleler, ihalenin yapılacağı yerde çıkan gazetelerde en az bir gün aralıkla yayınlanmak suretiyle iki defa duyurulur. Gazete ile yapılacak ilk ilan ile ihale günü arası 10 günden, son ilan ile ihale günü arası 5 günden az olamaz. 2) Günlük gazete çıkmayan yerlerdeki ihalelerde ilan, bu fıkranın (a) bendindeki süreler içinde ilgili bölge müdürlüğü ile hükümet ve belediye binalarının ilan tahtalarına asılacak yazılar ve belediye yayın araçları ile yapılır. Bu işlemler bir tutanakla belgelenir. Bu yerlerde en çok 7 gün aralıklarla gazete çıkıyorsa ayrıca gazete ile bir defa ilan yapılır. b) Diğer şehirlerde yapılacak ilanlar: Restorasyon veya onarım bedeli her yıl Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile belirlenecek miktarı aşan ihale konusu işler bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre yapılacak ilanlardan başka, tirajı göz önüne alınarak ili Basın İlan Kurumunca tespit olunacak günlük gazetelerden birinde, ihale tarihinden en az 10 gün önce bir defa daha ilan edilir. c) Resmî Gazete ile yapılacak ilanlar: Restorasyon veya onarım bedeli bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre belirlenecek miktarın üç katını aşan ihale konusu işler, ihale tarihinden en az 10 gün önce bir defada Resmi Gazete’de ilan edilir. ç) Bölge Müdürlükleri, işin önem ve özelliğine göre bu ilanları yurt içinde ve yurt dışında çıkan başka gazeteler veya öteki yayın araçları ile de ayrıca yayınlatabilirler. d) Pazarlık yöntemi ile yapılacak ihaleler için Bölge Müdürlüğü, ilan yapıp yapmamakta serbesttir. e) Hangi yöntemde olursa olsun ihaleler ayrıca Genel Müdürlüğün resmi internet sitesinde yayınlanır. İlanlarda bulunması gereken hususlarMADDE 15 – (1) İlanlarda; a) İhale konusu olan işin niteliği, yeri ve asgari kira bedeli, b) Şartname ve eklerinin nerede görüleceği ve nasıl temin edileceği ile bir bedel karşılığında verilip verilemeyeceği, bedel karşılığı verilecekse bedelin ne olacağı, c) İhalenin nerede, hangi tarih ve saatte ve hangi usulle yapılacağı, ç) Restorasyon veya onarım bedeli ve geçici teminat miktarı, d) İsteklilerde aranan şartlar ve belgelerin neler olduğu, e) Tekliflerin hangi tarih ve saate kadar nereye verileceği, belirtilir. Şartname ve eklerinde değişiklik halinde ilanMADDE 16 – (1) İlan yapıldıktan sonra şartname ve eklerinde değişiklik yapılamaz. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilanlar geçersiz sayılarak yeniden aynı şekilde ilan olunur. İlanın uygun olmamasıMADDE 17 – (1) Bu Yönetmeliğin 14, 15 ve 16 ncı maddelerindeki hükümlere uygun olmayan ilanlar geçersizdir. Bu durumda ilan bu maddelere uygun bir şekilde yenilenmedikçe ihale yapılamaz. (2) 14 üncü maddede belirtilen ilan sürelerine uyulmaması ve 15 inci maddede belirtilen hususların ilanda bulunmaması halleri hariç, yapılan ilanlarda maddi hataların olması halinde bu durum bir tutanakla tespit edilerek, ihale tarihinden en az 3 iş gününden önce aynı şekilde düzeltme ilanı yapılmak suretiyle ihale gerçekleştirilebilir. (3) Düzeltme ilanı yukarıda belirtilen şartlarla yapılmadığı taktirde önceki ilanlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilan olunur. (4) İlanların geçersizliği ihale yapıldıktan sonra anlaşılırsa, ihale iptal edilir, sözleşme yapıldıktan sonra anlaşılırsa sözleşme feshedilir. İhalenin tatil gününe rastlamasıMADDE 18 – (1) İhale için tespit olunan tarih, tatil gününe rastlamışsa, tekrar ilana gerek kalmaksızın ihale tatili takip eden ilk iş gününde aynı yer ve saatte yapılır. TeminatlarMADDE 19 – (1) Geçici teminat, restorasyon veya onarım bedelinin % 3 ü, kesin teminat ise % 10 udur. (2) İşletme teminatı yıllık toplam kira bedelinin % 6 sı olup, bu bedel her yıl kira artışları doğrultusunda artırılır. İşletme teminatı sözleşme imzalanmadan önce alınır, işletme süresinin sonunda sözleşmede belirtilen şartlar dahilinde iade edilir. (3) Restorasyon veya onarıma ilişkin olarak alınan kesin teminat sözleşme imzalanmadan önce alınır, kesin kabulden sonra sözleşmede belirtilen şartlar dahilinde iade edilir. Teminat olarak kabul edilecek değerlerMADDE 20 – (1) Geçici, kesin ve işletme teminatı olarak kabul edilecek değerler aşağıda gösterilmiştir. a) Tedavüldeki Türk Parası, b) Bankalar veya katılım bankaları tarafından verilen teminat mektupları, c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine geçen belgeler. (2) İlgili mevzuatına göre Türkiye’de faaliyette bulunmasına izin verilen yabancı bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları ile Türkiye dışında faaliyette bulunan banka veya benzeri kredi kuruluşlarının kontrgarantisi üzerine, Türkiye’de faaliyette bulunan bankaların veya katılım bankalarının düzenleyecekleri teminat mektupları da teminat olarak kabul edilir. (3) (c) bendinde belirtilen senetler ve bu senetler yerine düzenlenen belgelerden nominal değere faiz dahil edilerek ihraç edilenler, anaparaya tekabül eden satış değeri üzerinden teminat olarak kabul edilir. (4) Teminat mektupları dışındaki teminatlar ihale komisyonlarınca teslim alınamaz. Bunların ilan ve şartnamede belirtilen yerlere yatırıldığına dair alındı belgelerinin verilmesi zorunludur. Bu belgelerde yer alması gereken hususlar ilan ve şartnamelerde belirtilir. (5) İhale üzerinde kalan istekliye ait teminat mektupları ihaleden sonra muhasebe yetkilisine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise ihaleden sonra hemen iade edilir. Teminatlar, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir. (6) Her ne suretle olursa olsun Bölge Müdürlüğünce alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz. Teminat mektuplarıMADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsamının ve şeklinin tespitine Genel Müdürlük yetkilidir. (2) Her teminat mektubunda, daha önce ilgili banka veya katılım bankası şubesince verilen teminat mektupları toplamı ile aynı şubenin limitlerinin de gösterilmesi zorunludur. Yabancı bankaların veya katılım bankalarının ve benzeri kredi kuruluşlarının kontrgarantilerine dayanarak banka veya katılım bankalarının verecekleri teminat mektupları, yukarıdaki miktarlara dahil değildir. Bu Yönetmelik kapsamındaki işler için bankalarca veya katılım bankalarınca verilecek geçici, kesin ve işletme teminat mektupları limit dahili ve süresiz olacaktır. (3) İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam teminat miktarı ortaklık oranına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. (4) Bu esaslara aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. (5) Gerek görüldüğünde teminat mektuplarının ilgili banka veya katılım bankasının genel müdürlüğü veya şubesinden teyidi istenebilir. Teyitlerin en az iki yetkilinin imzasını taşıması gerekir. Teklif mektuplarıMADDE 22 – (1) Bölge Müdürlüğünce hazırlanacak ve şartname ekinde yer alacak teklif mektuplarında, isteklinin adı, soyadı, imzası, açık adresi ile şartname ve eklerinin tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen kira bedelinin rakam ve yazı ile açık olarak yazılması zorunludur. Üzerinde kazıntı, silinti veya düzeltme bulunması nedeniyle Bölge Müdürlüğünce anlaşılamayan veya tereddüde düşülen teklif mektupları reddedilerek hiç yapılmamış sayılır. Davet mektuplarıMADDE 23 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında verilecek davet mektuplarının kapsamının ve şeklinin tespitine Bölge Müdürlüğü yetkilidir. (2) Davet mektuplarında işin mahiyetine göre bulunması gerekenlerden başka, genel olarak aşağıdaki hususların da gösterilmesi zorunludur. a) İhale konusu olan işin niteliği, yeri, miktarı ve asgari kira bedeli, b) Şartname ve eklerinin nerede görüleceği ve nasıl temin edileceği ile bir bedel karşılığında verilip verilemeyeceği, bedel karşılığı verilecekse bedelin ne olacağı, c) İhalenin nerede, hangi tarih ve saatte ve hangi usulle yapılacağı. ÜÇÜNCÜ BÖLÜMİhale Yöntemleri, Tekliflerin Değerlendirilmesi ve İhale Kararıİhale yöntemleriMADDE 24 – (1) Bölge Müdürlüğünce, vakıf kültür varlıklarının kiralanmasına esas ekspertiz raporu ile komisyon kararına göre kiralama süresine ilişkin alınacak ihale onayından sonra ihalelerde aşağıdaki yöntemlerden biri uygulanır. a) Açık teklif yöntemi, b) Belli istekliler arasında davet usulü ihale yöntemi, c) Doğrudan kiraya verme yöntemi, ç) Pazarlık yöntemi. (2) İhalelerde, işin özelliği dikkate alınarak hangi yöntemin uygulanacağı hususu Bölge Müdürlüğünce tespit edilerek, ihale onay belgesinde belirtilir. Açık teklif yöntemiMADDE 25 – (1) Mevcut durumu, konumu, fonksiyonu, ziyaretçi yoğunluğu ve çevresel değerleri itibariyle yatırıma elverişli vakıf kültür varlıklarının kiralama ihaleleri bu yöntemle ilan edilmek suretiyle yapılır. (2) İstekliler tekliflerini ilanda belirtilen saate kadar sıra numaralı alındılar karşılığında Bölge Müdürlüğüne verirler. Alındı numarası zarfın üzerine yazılır. İlanda belirtilen ihale saatine kadar Bölge Müdürlüğüne ulaşmış olmak şartıyla teklifler iadeli taahhütlü posta ile de gönderilebilir. Bu takdirde dış zarfın üzerine Bölge Müdürlüğünün adresi, hangi işe ait olduğu, isteklinin adı ve soyadı ile açık adresi yazılır. Postada oluşacak gecikmelerden Bölge Müdürlüğü sorumlu tutulamaz. Postadaki gecikme nedeniyle işleme konulmayacak tekliflerin alınış zamanı bir tutanakla tespit edilir. (3) Tekliflerin açılma saati gelince, kaç teklif verilmiş olduğu Komisyonca tutanakla belirlendikten sonra dış zarflar alınış sırasına göre açılarak, istenilen belgelerin ve geçici teminatın usulüne uygun olarak verilmiş olup olmadığına bakılır. Dış zarfın üzerindeki alındı sıra numarası iç zarfın üzerine de yazılır. Belgeleri tam olmayan isteklilerin teklif mektubunu taşıyan iç zarfları açılmayarak başkaca işlem yapılmadan, diğer belgelerle birlikte kendilerine veya noter onaylı vekaletnameyi haiz vekillerine iade olunur. Bu isteklilerin ihaleye alınmama ve teklif mektuplarının açılmama sebebi ihale tutanağı ve kararında belirtilir. İhaleye katılamayacağı tespit edilenler ihale yerinden çıkartılır. (4) Bundan sonra iç zarflar, numara sırası ile açılarak teklifler Komisyon Başkanı tarafından okunur veya okutulur ve bir listesi yapılır. Bu liste komisyon başkanı ile üyeleri tarafından imzalanır. İsteklilerin ilk teklifleri bu suretle tespit edilir. Teklif sahibi veya noter onaylı vekaletnameyi haiz vekilleri ihale yerinde hazır bulunmadığı takdirde posta ile gönderilen teklif son teklif olarak kabul edilir. (5) İstekliler, ilk tekliflerde belirlenen geçerli en yüksek teklif üzerinden tutanaktaki sıra ile sözlü olarak artırımda bulunur. Artırımlar bir önceki teklif sahibinin teklifinin altında olamaz. Artırımda bulunmak veya ihaleye devam etmek istemeyenler ihaleden çekilmiş sayılarak imzaları alınmak suretiyle ihale yerinden çıkartılır ve yeniden teklifte bulunamazlar. (6) Komisyon oturumda hazır bulunan isteklilerden formatı ve içeriği Bölge Müdürlüğünce hazırlanan yazılı son teklif mektuplarını alarak ihaleyi sonuçlandırır. Yazılı son teklifler itibariyle en yüksek teklif veren istekli üzerine ihale yapılır. (7) Bu yöntemle yapılan ihalenin her aşaması ihale komisyonunca tutanağa bağlanır. Belli istekliler arasında davet usulü ihale yöntemiMADDE 26 – (1) Bu yöntemde, mevcut durumu, konumu, fonksiyonu, ziyaretçi yoğunluğu ve çevresel değerleri itibariyle yatırım imkanı kısıtlı vakıf kültür varlıklarının kiralama ihaleleri ilan yapılmaksızın davet edilmek suretiyle belirlenir. (2) Bölge Müdürlüğünce, ihale konusu işin özellik ve niteliklerine göre benzer işlerle ilgili alanda faaliyet gösteren isteklilerden mali ve teknik organizasyon yeterliliklerinin belirlenmesine yönelik tanıtım dosyası istenir. Bu dosyanın kapsam ve şekli Bölge Müdürlüklerince belirlenir. (3) Bölge Müdürlüğünce kabul edilen gerçek veya tüzel kişiler ihale onay belgesinde belirtilir. İhale onay belgesi Bölge Müdürünce tasdik edilir. (4) Bu yöntemde en az üç istekliden kapalı teklif alınması esastır. Zorunlu hallerde gerekçesi ihale onay belgesinde belirtilmek şartıyla üçten az istekliden de teklif alınarak ihale sonuçlandırılabilir. (5) Bölge Müdürlüğü, davet mektuplarını isteklilerin tanıtım dosyalarında belirttikleri adreslerine ihale tarihinden en az 15 takvim günü önce iadeli taahhütlü posta ile gönderir. Postaya veriliş tarihinden itibaren 7 nci takvim günü isteklisine tebliğ tarihi sayılır. Postada oluşacak gecikmelerden Bölge Müdürlüğü sorumlu tutulamaz. (6) İstekliler, ihale konusu işe ait şartname ve eklerini, işin yerini ve varsa projesini görmek ve gerekiyorsa temin etmek için davet mektupları ile Bölge Müdürlüğüne başvururlar. Teklif vermeyecek istekliler bu kararlarını gerekçesi ile birlikte yazılı olarak Bölge Müdürlüğüne ihale tarihinden önce iadeli taahhütlü posta ile bildirirler. (7) Teklifler davet mektubunda ve şartnamede belirtilen gün ve saate kadar, Bölge Müdürlüğüne verilir. Posta ile yapılacak teklifler kabul edilmez. (8) Tekliflerin açılma saati gelince, kaç teklif verilmiş olduğu Komisyonca tutanakla belirlendikten sonra dış zarflar alınış sırasına göre açılarak, istenilen belgelerin ve geçici teminatın usulüne uygun olarak verilmiş olup olmadığına bakılır. Dış zarfın üzerindeki alındı sıra numarası iç zarfın üzerine de yazılır. Belgeleri tam olmayan isteklilerin teklif mektubunu taşıyan iç zarfları açılmayarak başkaca işlem yapılmadan, diğer belgelerle birlikte kendilerine veya noter onaylı vekaletnameyi haiz vekillerine iade olunur. Bu isteklilerin ihaleye alınmama ve teklif mektuplarının açılmama sebebi ihale tutanağı ve kararında belirtilir. İhaleye katılamayacağı tespit edilenler ihale yerinden çıkartılır. (9) Bundan sonra zarflar numara sırası ile açılarak, teklifler Komisyon Başkanı tarafından okunur veya okutulur ve bir listesi yapılır. Bu liste komisyon başkanı ile üyeleri tarafından imzalanır. İsteklilerin ilk teklifleri bu suretle tespit edilir. (10) Bu yöntem ile yapılan ihalede geçerli en yüksek teklifi veren üç istekli ile pey sürme aşamasına geçilir. Bu üç teklif ile aynı olan teklif ya da teklifler de bu aşamaya dahil edilir. Üçten az teklif olması halinde ise geçerli bütün teklif sahipleri ile pey sürme aşamasına geçilir. (11) Pey sürme aşamasına katılan istekliler, ilk tekliflerde belirlenen geçerli en yüksek teklif üzerinden tutanaktaki sıra ile sözlü olarak artırımda bulunur. Artırımlar bir önceki teklif sahibinin teklifinin altında olamaz. Bu teklifler pey sürme cetveline işlenir. Artırımda bulunmak veya ihaleye devam etmek istemeyenler imzaları alınmak suretiyle ihale yerinden çıkartılır ve yeniden teklifte bulunamazlar. (12) Komisyon, oturumda hazır bulunan isteklilerden kapsamı ve şekli Bölge Müdürlüğünce hazırlanan yazılı son teklif mektuplarını alarak ihaleyi sonuçlandırır. Yazılı son teklifler itibariyle en yüksek teklif veren istekli üzerine ihale yapılır. (13) Bu yöntemle yapılan ihalenin her aşaması ihale komisyonunca tutanağa bağlanır. Doğrudan kiraya verme yöntemiMADDE 27 – (1) (Değişik:RG-30/3/2012-28249) Vakıf kültür varlıkları;  a) Genel Müdürlüğün veya mazbut vakıfların sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlere, b) Genel Müdürlük ve mazbut vakıfların birlikte sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlere, c) Kamu kurum ve kuruluşları ile bu kurum ve kuruluşların sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlerine, ç) Kamu kurum ve kuruluşları, Genel Müdürlük ve mazbut vakıfların birlikte sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlerine, d) Meslek odalarına, birliklere protokol yapılmak suretiyle doğrudan kiraya verilebilir.  (2) Kiralama şartlarını içeren protokol Bölge Müdürlüğünce düzenlenerek taraflarca karşılıklı imza altına alınır. (3) (Mülga:RG-6/4/2013-28610)Pazarlık yöntemiMADDE 28 – (1) Yukarıda belirtilen yöntemlerden en az biri ile değerlendirilemeyen vakıf kültür varlıklarının restorasyon veya onarım karşılığı kiralamasına yönelik bir talep olması halinde bu yöntem uygulanır. (2) İsteklinin, Bölge Müdürlüğüne dilekçe ile müracaatını müteakiben Bölge Müdürlüğünce, ihale konusu işin özellik ve niteliklerine göre mali ve teknik organizasyon yeterliliğinin belirlenmesine yönelik tanıtım dosyası, isteklinin dilekçesinde belirttiği tebligat adresinden yazı ile istenir. İstekli, tanıtım dosyasını, yazının kendisine tebliğ edildiği günden başlamak üzere en geç 15 takvim günü içerisinde Bölge Müdürlüğüne vermek zorundadır. Bölge Müdürlüğünce yazının postaya veriliş tarihinden itibaren 7 nci takvim günü isteklisine tebliğ tarihi sayılır. (3) Yeterliliği Bölge Müdürlüğünce kabul edilen istekli ihale onay belgesinde belirtilir. İhale onay belgesi Bölge Müdürünce tasdik edilir. (4) Bölge Müdürlüğü, isteklinin tanıtım dosyasında belirttiği adresine ihale konusu işe ait şartname ve eklerini, işin yerini ve varsa projesini görmesi ve gerekiyorsa temin etmesi için ihale tarihinden en az 15 takvim günü önce iadeli taahhütlü posta ile bildirimde bulunur. Bildirimin postaya veriliş tarihinden itibaren 7 nci takvim günü isteklisine tebliğ tarihi sayılır. Postada oluşacak gecikmelerden Bölge Müdürlüğü sorumlu tutulamaz. (5) İhale saati gelince, işin şartnamesinde istenilen belgelerin ve geçici teminatın usulüne uygun olarak verilmiş olup olmadığına bakılır. Bu durum Komisyonca tutanağa geçirilir. (6) Pazarlık asgari kira bedeli üzerinden yapılacak artırımda anlaşmaya varılmak suretiyle yapılır. İsteklinin teklifi sözlü olarak istenebileceği gibi yazılı olarak da istenebilir. Pazarlık yöntemiyle yapılan ihalelerde Komisyonca bir pazarlık kararı düzenlenir ve ihale komisyonu ile istekli tarafından imzalanır. (7) Ancak isteklisince tanıtım dosyasının Bölge Müdürlüğüne verilmesi süresi içerisinde aynı işe ait başka taleplerin olması halinde Bölge Müdürlüğünce bu yöntem, belli istekliler arasında kapalı teklif veya açık teklif yöntemlerinden birine dönüştürülerek, seçilen yönteme göre ihale yapılır. Komisyonun ihaleyi yapıp yapmamakta serbest olmasıMADDE 29 – (1) İhale Komisyonu gerekçelerini belirtmek suretiyle ihaleyi yapıp yapmamakta serbesttir. Komisyonların ihaleyi yapmama kararı kesindir. Komisyon kararlarında belirtilmesi gereken hususlarMADDE 30 – (1) Komisyon kararlarında isteklilerin isimleri, adresleri, teklifleri, ihalenin hangi tarihte yapıldığı ve hangi gerekçelerle istekli üzerinde kaldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri yer alır. Alınan kararlar, adları ve soyadlarıyla esas görevleri yazılarak komisyon başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. (2) Alınan kararlara tarih ve sayı verilmesi zorunludur. İhale sonucunun karara bağlanmasıMADDE 31 – (1) Bu Yönetmeliğin 25, 26 ve 28 inci maddesinde belirtilen yöntemler ile yapılan ihalelerdeki teklifler incelenerek; a) İhalenin yapıldığı, ancak Bölge Müdürünün onayına bağlı kaldığı, b) Tekliflerin daha ayrıntılı bir şekilde incelenmesi için süreye ihtiyaç duyulduğu ve şartnamelerde daha uzun bir süre öngörülmemiş ise ihalenin 5 iş gününü geçmemek üzere başka bir güne bırakıldığı, c) İhalenin yapılmadığı, hususlarından birine Komisyonca karar verilir. Kararlar gerekçeleri yazılarak komisyon başkan ve üyeleri tarafından imzalanır ve hazır bulunanlara bildirilir. İhale kararlarının onaylanması veya iptal edilmesiMADDE 32 – (1) İhale komisyonlarınca ihalenin yapıldığına dair alınan ihale kararları Bölge Müdürü tarafından karar tarihinden itibaren en geç 7 iş günü içinde onaylanır veya iptal edilir. İptale ilişkin kararlara iptalin gerekçesi yazılır. Kesinleşen ihale kararının bildirilmesiMADDE 33 – (1) Bölge Müdürünce onaylanan ihale kararları, onaylandığı günden itibaren en geç 5 iş günü içinde, üzerine ihale yapılana veya noter onaylı vekaletnameyi haiz vekillerine imzası alınmak suretiyle bildirilir. Ya da iadeli taahhütlü posta ile tebligat adresine postalanır. Mektubun postaya verilmesini takip eden 7 nci gün, kararın istekliye tebliğ tarihi sayılır. (2) İhale kararının Bölge Müdürü tarafından iptal edilmesi halinde de, durum istekliye aynı şekilde bildirilir. (3) İhale kararı Genel Müdürlüğe bildirilir. İhalede hazır bulunmayan isteklilerMADDE 34 – (1) İhale sırasında hazır bulunmayan ve noterden tasdikli vekâletnameyi haiz bir vekil göndermeyen istekliler ihalenin yapılış tarzına ve sonucuna itiraz edemezler. İhalenin sözleşmeye bağlanmasıMADDE 35 – (1) Yapılan bütün ihaleler bir sözleşmeye bağlanır. Sözleşme Bölge Müdürlüğünce hazırlanarak istekli ile karşılıklı imzalanır. İsteklinin ortak girişim olması halinde, sözleşme bütün ortaklar tarafından imzalanır. Şartnamede aksi belirtilmedikçe sözleşmenin notere tescili ve onaylattırılması zorunlu değildir. Bu takdirde tarafların sözleşmenin her sayfasını kendi el yazıları ile isim ve soyadlarını yazarak imzalamaları zorunludur. (2) (Mülga:RG-6/4/2013-28610)DÖRDÜNCÜ BÖLÜMÇeşitli ve Son HükümlerRestorasyon veya onarım çalışmalarıMADDE 36 – (1) Restorasyon veya onarım karşılığı kiralamalarda yüklenici, 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kanun ile ilgili mevzuat hükümlerine uymak zorundadır. (2) Yüklenici, restorasyon veya onarım işini bu konuda yeterli teknik personel denetiminde ve sorumluluğunda yapar. İşlerin teknik niteliğinin ve özelliğinin gerektirdiği yüksek mimar, mimar, mühendis gibi teknik personel ile restorasyon, kalem, ahşap, demir ve taş işleri uzmanı gibi personelin sayısı ve vasıfları ihale dokümanında belirtilir. Restorasyon veya onarım işini yapacak firmanın ihale konusu işi yerine getirmek için Bölge Müdürlüğünce ön görülen ve dokümanda belirtilen sayı ve nitelikteki personeli bulundurması zorunludur. (3) Kusurlu veya eksik restorasyon veya onarım işi yapan gerçek veya tüzel kişiler bu Yönetmelik hükümleri ile ihale edilen işlerin restorasyon ve onarımını yapamazlar. Yapı denetimiMADDE 37 – (1) Vakıf kültür varlıklarının restorasyon veya onarım karşılığı kiralama işlerinin kontrollük hizmetlerinin Bölge Müdürlüğü bünyesindeki teknik ve uzman personel tarafından yürütülmesi esastır. Gerek görülmesi halinde bu hizmetler, hizmet alımı suretiyle gerçekleştirilir. Kira süresinin sona ermesiMADDE 38 – (1) Kira süresinin bitiminden bir ay önce bildirim yapılmak kaydıyla kiralanan tahliye edilir. Aksi takdirde Bölge Müdürlüğünün talebi üzerine hiçbir hüküm ve karara bağlı olmaksızın vakıf kültür varlığı mülki amirlikçe tahliye edilir. Şartname, sözleşme ve standart formlarMADDE 39 – (1) Bölge Müdürlüğü bu Yönetmeliğin uygulanmasında ihtiyaç duyulan tip idari şartnameleri, tip sözleşmeleri, genel şartnameleri ve standart formları hazırlama ve yayınlamaya yetkilidir. YürürlükMADDE 40 – (1) Bu Yönetmelik yayınlandığı tarihte yürürlüğe girer. YürütmeMADDE 41 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Vakıflar Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakan yürütür.   

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
10/9/2008	26993
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi	Sayısı
1.	30/3/2012	28249
2.	6/4/2013	28610

Resmi Gazete Tarihi: 06.04.2004 Resmi Gazete Sayısı: 25425 ÇOCUK VE GENÇ İŞÇİLERİN ÇALIŞTIRILMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİKBİRİNCİ KISIMGenel HükümlerBİRİNCİ BÖLÜMAmaç, Kapsam, Dayanak ve TanımlarAmaçMadde 1 —Bu Yönetmeliğin amacı, çocuk ve genç işçilerin sağlık ve güvenliklerini, fiziksel, zihinsel, ahlaki ve sosyal gelişmelerini veya öğrenimlerini tehlikeye atmadan çalışma şekillerinin esaslarını belirlemek ve ekonomik istismarlarını önlemektir. KapsamMadde 2 —Bu Yönetmelik, 4857 sayılı İş Kanununun 71 inci maddesi gereğince, 18 yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçiler bakımından yasak olan işler ile 15 yaşını tamamlamış, ancak 18 yaşını tamamlamamış genç işçilerin çalışmasına izin verilecek işler, 14 yaşını bitirmiş ve ilköğretimini tamamlamış çocukların çalıştırılabilecekleri hafif işler ve çalışma koşullarına ilişkin usul ve esasları kapsar. DayanakMadde 3 —Bu Yönetmelik, 10/6/2003tarihli ve 25134 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanununun 71 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. TanımlarMadde 4 —Bu Yönetmelikte geçen; Bakanlık : Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını, Müfettiş :Baş işmüfettişi, iş müfettişi ve yetkili iş müfettişi yardımcılarını, Genç işçi : 15yaşını tamamlamış, ancak 18 yaşını tamamlamamış kişiyi, Çocuk işçi : 14yaşını bitirmiş, 15 yaşını doldurmamış ve ilköğretimini tamamlamış kişiyi, Hafif iş :Yapısı ve niteliği itibariyle ve yerine getirilmesi sırasındaki özel koşullara göre; a) Çocukların gelişmelerine veya sağlık ve güvenliklerine zararlı etki ihtimali olmayan, b) Okula devamını, mesleki eğitimini veya yetkili merciler tarafından onaylanmış eğitim programına katılımını ve bu tür faaliyetlerden yararlanmasını engellemeyen işleri, (Mülga tanım: RG-21/2/2013-28566) ifade eder İKİNCİ KISIMÇocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılabilecekleri ve Çalıştırılamayacaklarıİşler ile Çalışma KoşullarıBİRİNCİ BÖLÜMÇocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılabilecekleri ve Çalıştırılamayacakları İşlerÇocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma EsaslarıMadde 5 — Çocuğun ve genç işçinin işe yerleştirilmesinde ve çalışması süresince güvenliği, sağlığı, bedensel, zihinsel, ahlaki ve psikososyal gelişimi, kişisel yatkınlık ve yetenekleri dikkate alınır. Çocuk ve genç işçiler, okula devam edenlerin okula devamları ile okuldaki başarılarına engel olmayacak, meslek seçimi için yapılacak hazırlıklara ya da yetkili makamlar tarafından yeterliliği kabul edilen mesleki eğitime katılmasına engel olmayacak işlerde çalıştırılabilirler. İşverenler çocuk ve genç işçilerin tecrübe eksikliği, mevcut veya muhtemel riskler konularında bilgisizlik veya tamamen gelişmiş olmamalarına bağlı olarak gelişmelerini, sağlık ve güvenliklerini tehlikeye sokabilecek herhangi bir riske karşı korunmalarını temin edeceklerdir. (Değişik fıkra: RG-21/2/2013-28566)Çocuk işçilerin çalışmasına izin verilen hafif işler Ek-1’de, genç işçilerin çalışmasına izin verilen işler Ek-2’de ve 16 yaşını doldurmuş fakat 18 yaşını bitirmemiş genç işçilerin çalıştırılabileceği işler Ek-3’te belirtilmiştir. (Ek fıkra: RG-21/2/2013-28566)Çocuk işçiler Ek-1’de, genç işçiler Ek-1 ve Ek-2’de ve 16 yaşını doldurmuş fakat 18 yaşını bitirmemiş genç işçiler ise Ek-1, Ek-2 ve Ek-3’te yer alan işler dışında çalıştırılamaz. (Ek cümle: RG-25/10/2013-28802) Ancak, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarından mezun olan meslek sahibi 16 yaşını doldurmuş genç işçiler; sağlığı, güvenliği ve ahlakının tam olarak güvenceye alınması şartıyla bu Yönetmeliğin eklerinde belirtilen sınırlamalara bağlı kalmaksızın ihtisas ve mesleklerine uygun işlerde çalıştırılabilirler. (Ek fıkra: RG-21/2/2013-28566)Ayrıca yaş kayıtlarına bağlı olarak müsaade edilen işlerden olsalar dahi hazırlama, tamamlama ve temizleme işlerinde, alkol, sigara ve bağımlılığa yol açan maddelerin üretimi ve toptan satış işlerinde, parlayıcı, patlayıcı, zararlı ve tehlikeli maddelerin toptan ve perakende satış işleri ile bu gibi maddelerin imali, işlenmesi, depolanması işleri ve bu maddelere maruz kalma ihtimali bulunan her türlü işlerde, gürültü ve/veya vibrasyonun yüksek olduğu ortamlarda yapılan işlerde, aşırı sıcak ve soğuk ortamda çalışma gerektiren işlerde, sağlığa zararlı ve meslek hastalığına yol açan maddeler ile yapılan işlerde, radyoaktif maddelere ve zararlı ışınlara maruz kalınması ihtimali olan işlerde, fazla dikkat isteyen ve aralıksız ayakta durmayı gerektiren işlerde, parça başı ve prim sistemi ile ücret ödenen işlerde, eğitim amaçlı işler hariç iş bitiminde evine veya ailesinin yanına dönmesine imkan sağlamayan işlerde, işyeri hekimi raporu ile fiziki ve psikolojik yeterliliklerinin üzerinde olan işlerde, eğitim, deney eksikliği, güvenlik konusunda dikkat eksikliği getirme ihtimali olan işlerde, para taşıma ve tahsilat işleri ile 4857 sayılı İş Kanununun 69 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen gece dönemine rastlayan sürelerde yapılan işlerde 18 yaşını doldurmayan işçiler çalıştırılamaz. İKİNCİ BÖLÜMÇalışma KoşullarıÇalışma Süreleri ve Ara Dinlenme SüreleriMadde 6 —Temel eğitimini tamamlamış ve okula gitmeyen çocukların çalışma saatleri günde yedi ve haftada otuzbeş saatten fazla olamaz. Ancak, 15 yaşını tamamlamış çocuklar için bu süre günde sekiz ve haftada kırk saate kadar arttırılabilir. Çocuk ve genç işçilerin günlük çalışma süreleri, yirmidört saatlik zaman diliminde, kesintisiz ondört saat dinlenme süresi dikkate alınarak uygulanır. Okula devam eden çocukların eğitim dönemindeki çalışma süreleri, eğitim saatleri dışında olmak üzere, en fazla günde iki saat ve haftada on saat olabilir. Okulun kapalı olduğu dönemlerde çalışma süreleri birinci fıkrada belirtilen çalışma sürelerini aşamaz. İki saatten fazla dört saatten az süren işlerde otuz dakika, dört saatten yedi buçuk saate kadar olan işlerde çalışma süresinin ortasında bir saat olmak üzere ara dinlenmesi verilmesi zorunludur. Günlük Çalışma Süresinden Sayılan HallerMadde 7 —4857 sayılı İş Kanununun 66 ncı maddesine göre çalışma süresinden sayılan hallerin yanısıra; a) İşverenin vermesi gereken eğitimlerde geçen süreler, b) İşverenin işyeri dışında gönderdiği kurslar ve toplantılarda geçen süreler ile yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından düzenlenen mesleki eğitim programlarında geçen süreler, c) Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından çalışan çocuk ve gençler ile ilgili olarak düzenlenen konferans, kongre, komisyon ve benzeri toplantılara temsilci olarak katılmaları nedeniyle işlerine devam edemedikleri süreler, çalışma süresinden sayılır. Hafta TatiliMadde 8 —Çocuk ve genç işçilerin hafta tatili izinleri kesintisiz kırk saatten az olamaz. Ayrıca hafta tatili ücreti bir iş karşılığı olmaksızın ödenir. Ulusal Bayram ve Genel TatilMadde 9 —Çocuk ve genç işçiler, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılamazlar. Ayrıca bugünlere ilişkin ücretler bir iş karşılığı olmaksızın ödenir. Yıllık Ücretli İznin KullandırılmasıMadde 10 —Çocuk ve genç işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi 20 günden az olamaz. Yıllık ücretli iznin kesintisiz kullandırılması esastır. Ancak, yararına olduğu durumlarda çocuk ve genç işçinin isteği üzerine en fazla ikiye bölünerek kullandırılabilir. Okula veya eğitime devam eden çocuk ve genç işçilere yıllık ücretli izinleri okulların tatil olduğu, kursa ve diğer eğitim programlarına devam edilmediği dönemlerde verilir. ÜÇÜNCÜ KISIMİşverenin ve Devletin YükümlülükleriBİRİNCİ BÖLÜMİşverenin YükümlülükleriÇocuk ve Genç İşçileri Çalıştıramayacak İşverenlerMadde 11 —Çocuk ve genç işçileri; a) Çocuklara karşı işlenmiş suçlardan hüküm giyen, b) Yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymiş olan, işveren veya işveren vekilleri çalıştıramazlar. İş Sözleşmesi ve Belge YükümlülüğüMadde 12 —İşveren; a) Çocuk ve genç işçinin velisi veya vasisine, çocuk ve genç işçinin çalıştırılacağı iş, karşılaşabileceği riskler ve alınan önlemler hakkında bilgi verir. b) Okula devam eden çocuk ve genç işçiden çalıştırmaya başlamadan önce, öğrenci olduğuna dair belge ister. Bu belgeyi özlük dosyasında muhafaza eder. c) Çocuk ve genç işçinin velisi veya vasisi ile yazılı iş sözleşmesi yapmak zorundadır. İşverenin Eğitim ve Diğer YükümlülükleriMadde 13 —İşveren, çocuk ve genç işçilere, çalıştırmaya başlamadan önce işyerindeki riskler, işe uyum ve kanuni hakları ile işin niteliğine göre gerekli iş başı eğitimlerini verir. İşveren, çocuk ve genç işçinin işe başlamasından önce veya çalışma esnasında, çalışma koşullarında değişiklik olması gerektiği hallerde, bu değişikliği yapabilmesi için aşağıdaki hususları göz önünde bulundurmalıdır; a) İşyeri ve işin yapıldığı yerin uygunluğu ve tanzimi, b) Kullanılan iş ekipmanlarının şekli, sırası ve bunların kullanılış biçimleri, c) İş organizasyonları, d) Çocuk ve genç işçilere verilen eğitimin ve talimatların düzeyi. Değerlendirmeye göre çocuk ve genç işçilerin fiziki veya zihinsel gelişmeleri ile güvenlikleri yönünden risk tespit edilirse, en kısa sürede gerekli tıbbi kontrollerin yapılması gerekmektedir. İKİNCİ BÖLÜMDevletin YükümlülükleriEğitimMadde 14 —Bakanlık; a) Çalışan çocuk ve gençlerle ilgili konularda ailelerin, işçi ve işveren sendikalarının, meslek kuruluşlarının, işverenlerin, toplum ve bireylerin duyarlılaştırılması ve bilgilendirilmesi amacıyla seminer, toplantı, konferans, sempozyum benzeri eğitim programları düzenler, bu amaçla kitap, broşür, dergi yayınlar ve eğitim materyali hazırlar. b) Çalışan çocuk ve gençlere yönelik olarak çalışma ilişkileri, iş sağlığı ve güvenliği, yasal hakları ve benzeri konularda eğitim seminerleri düzenler ve çalışan çocuk ve gençlerin bu programlara katılımının sağlanması için gerekli tedbirleri alır. c) Çocuk ve genç çalıştırılan işyerlerinde ve işlerde, kontrol ve denetim yetkisi bulunan kurum ve kuruluşlarda konu ile ilgili çalışanlara bu konudaki mevcut yasal düzenlemeler ve bunların uygulanması ile gerekli diğer hususlarda eğitim semineri verir. İnceleme-AraştırmaMadde 15 —Bakanlık, çocuk çalıştırılan işyerlerinde ve işlerde, çocuk ve genç işçilerin sağlık durumları, fiziksel, zihinsel, sosyal ve mesleki gelişimleri, iş sağlığı ve güvenliği koşulları ve çalışma ilişkileri konularında inceleme ve araştırmalar yapar. İnceleme ve araştırmalar ile elde edilen bulguları, sorunları ve çözüm yollarını içeren bilgileri yayınlar. Koordinasyon ve İşbirliğiMadde 16 —Bakanlık, çocuk ve genç işçiler ile ilgili kamu kurum ve kuruluşları, işçi ve işveren kuruluşları, meslek kuruluşları, üniversiteler ve gönüllü kuruluşlar ile işbirliği yapar ve bu kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlar. YürürlükMadde 17 —Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. YürütmeMadde 18 —Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür. Ek-1Çocuk İşçilerin Çalıştırılabilecekleri Hafif İşler 1. Düşme ve yaralanma tehlikesi olabilecek şekilde çalışmayı gerektirecek olanlar hariç meyve, sebze, çiçek toplama işleri, 2. Kümes hayvanları besiciliğinde yardımcı işler ve ipek böcekçiliği işleri, 3. Esnaf ve sanatkarların yanında satış işleri, 4. Büro hizmetlerine yardımcı işler, 5. Gazete, dergi ya da yazılı matbuatın dağıtımı ve satımı işleri (yük taşıma ve istifleme hariç), 6. Fırın, pastane, manav, büfe ve içkisiz lokantalarda komi ve satış elemanı olarak yapılan işler, 7. Satış eşyalarına etiket yapıştırma ve elle paketleme işleri, 8. Kütüphane, fuar, panayır ve sergi yerlerinde yardımcı işler (yük taşıma ve istifleme hariç), 9. Spor tesislerinde yardımcı işler, 10. Çiçek satışı, düzenlenmesi işleri. Ek-2Genç İşçilerin Çalıştırılabilecekleri İşler 1. Meyve ve sebze konserveciliği, sirke, turşu, salça, reçel, marmelat, meyve ve sebze suları imalatı işleri, 2. Meyve ve sebze kurutmacılığı ve işlenmesi işleri, 3. Helva, bulama, ağda, pekmez imalatı işleri, 4. Kasaplarda yardımcı işler, 5. Çay işlemesi işleri, 6. Çeşitli kuru yemişlerin hazırlanması işleri, 7. Küçükbaş hayvan besiciliğinde yardımcı işler, 8. Süpürge ve fırça imalatı işleri, 9. Elle yapılan ağaç oymacılığı, kemik, boynuz, kehribar, lüle taşı, Erzurum taşı ve diğer maddelerden süs eşyası, düğme, tarak, resim, ayna, çerçeve, cam ve emsali eşya imalatı işleri, 10. Toptan ve perakende satış mağaza ve dükkanlarında satış, etiketleme ve paketleme işleri, 11. Büro işyerlerinde büro işleri ve yardımcı işler, 12. İlaçlama ve gübreleme hariç çiçek yetiştirme işleri, 13. İçkili yerler ve aşçılık hizmetleri hariç olmak üzere hizmet sektöründeki işler, 14. Diğer giyim eşyası, baston ve şemsiye imalatı işleri, 15. Yiyecek maddelerinin imalatı ve çeşitli muamelelere tabi tutulması işleri, 16. Yorgancılık, çadır, çuval, yelken ve benzeri eşyaların imalatı ve dokuma yapmaksızın diğer hazır eşya imalatı işleri, 17. Sandık, kutu, fıçı ve benzeri ambalaj malzemeleri, mantar, saz ve kamıştan sepet ve benzeri eşya imalatı işleri, 18. Çanak, çömlek, çini, fayans, porselen ve seramik imaline ait işler (fırın işleri ve silis ve quarts tozu saçan işler hariç), 19. El ilanı dağıtımı işleri, 20. Cam, şişe, optik ve benzeri malzeme imalathanelerinde üretime ilişkin işler (fırın işleri ve silis ve quarts tozu saçan işler, ısıl işlem, renklendirme ve kimyasal işler hariç), 21. Bitkisel ve hayvansal yağların üretimi ve bunlardan yapılan maddelerin imaline ilişkin işler (karbon sülfür gibi parlayıcı veya tahriş edici çözücülerle yapılan prineveya benzeri yağlı maddelerin ekstrasyon yoluyla yağ üretimi işlerinde ekstrasyon kademeleri hariç), 22. Pamuk, keten, yün, ipek ve benzerleriyle bunların döküntülerinin hallaç, tarak ve kolalama tezgahlarından ve boyama ile ilgili işlemlerden bölme ile ayrılmış ve fenni iklim ve aspirasyon tesisatı olan iplikhane ve dokuma hazırlama işleri, 23. Balıkhane işleri, 24. Şeker fabrikalarında üretime hazırlamaya yardımcı işler, 25. Araçsız olarak 10 kg’dan fazla yük kaldırılmasını gerektirmeyen torbalama, fıçılama, istifleme ve benzeri işler, 26. Su bazlı tutkal, jelatin ve kola imali işleri, 27. Sandal, kayık ve emsali küçük deniz araçlarının imalatı ve tamiratı işleri (boya ve vernik işleri hariç). Ek-3(Başlığı ile birlikte değişik: RG-21/2/2013-28566)16 Yaşını Doldurmuş Fakat 18 Yaşını Bitirmemiş Genç İşçilerin Çalıştırılabilecekleri İşler 1. Toprağın pişirilmesi suretiyle imal olunan kiremit, tuğla, ateş tuğlası işleri ile boru, pota, künk ve benzeri inşaat ve mimari malzeme işleri. 2. Kurutma ve yapıştırma işleri, kontrplak, kontratabla, yonga ağaçtan mamul suni tahta ve PVC yüzey kaplamalı suni tahta imali işleri ile emprenye işleri. 3. Parafinden eşya imali işleri. 4. Kuş ve hayvan tüyü kıllarının temizlenmesi, didiklemesi, ayrılması ve bunlara benzer işler. 5. Plastik maddelerin şekillendirilmesi ve plastik eşya imali işleri. (PVC’nin imali ve PVC’den mamül eşyaların yapımı hariç) 6. Mensucattan hazır eşya imali işleri (Perde, ev tekstili, otomobil ürünleri ve benzerleri). 7. Kağıt ve odun hamuru üretimi işleri. 8. Selüloz üretimi işleri. 9. Kağıt ve kağıt ürünlerinden yapılan her türlü eşya ve malzemenin imali işleri. 10. Zahire depolarındaki işler ile un ve çeltik fabrikalarındaki işler. 11. Her türlü mürekkep ve mürekkep ihtiva eden malzeme imali işleri. 

5 Kasım 2013 SALI                        Resmî Gazete                            Sayı : 28812 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: TOZLA MÜCADELE YÖNETMELİĞİBİRİNCİ BÖLÜMAmaç, Kapsam, Dayanak ve TanımlarAmaçMADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, işyerlerinde tozdan kaynaklı ortaya çıkabilecek risklerin önlenebilmesi amacıyla iş sağlığı ve güvenliği yönünden tozla mücadele etmek ve bu işlerde çalışanların tozun etkilerinden korunmalarını sağlamak için alınması gerekli tedbirlere dair usul ve esasları belirlemektir. KapsamMADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren işyerlerinde; çalışanların yaptıkları işlerden dolayı toz maruziyetinin olabileceği işyerlerinde uygulanır. DayanakMADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 30 uncu maddesine dayanılarak düzenlenmiştir. Tanımlar ve kısaltmalarMADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Asbest : 1) Aktinolit Asbest, CAS No 77536-66-4, 2) Antofilit Asbest, CAS No 77536-67-5, 3) Grünerit Asbest (Amosit) CAS No 12172-73-5, 4) Krizotil, CAS No 12001-29-5, CAS No132207-32-0, 5) Krosidolit, CAS No 12001-28-4, 6) Tremolit Asbest, CAS No 77536-68-6, lifli silikatlarını, b) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını, c) Genel Müdürlük (İSGGM): İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünü, ç) ILO: Uluslararası Çalışma Örgütünü, d) İnert toz: Solunumla akciğerlere ulaşmasına rağmen akciğerlerde yapısal ve/veya fonksiyonel bozukluk yapmayan tozları, e) İSGÜM: İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü Müdürlüğünü, f) Kristal yapıda SiO₂: Kuvars, tridimit ve kristobaliti, g) Lifsi tozlar: Uzunluğu beş mikrondan daha büyük, eni üç mikrondan daha küçük ve boyu eninin üç katından büyük olan parçacıkları, ğ) Okuyucu: ILO Uluslararası Pnömokonyoz Radyografileri Sınıflandırılması konusunda eğitim almış hekimi, h) Pnömokonyoz (Akciğer Toz Hastalığı): Akciğerlerde tozun birikmesi sonucu ortaya çıkan doku reaksiyonu ile oluşan hastalığı, ı) SGK: Sosyal Güvenlik Kurumunu, i) Solunabilir toz: Aerodinamik eşdeğer çapı 0,1–5,0 mikron büyüklüğünde kristal veya amorf yapıda toz ile çapı üç mikrondan küçük, uzunluğu çapının en az üç katı olan lifsi tozları, j) Standart akciğer radyografisi: En az 35×35 cm ebatında ILO Uluslararası Pnömokonyoz Radyografileri Sınıflandırılması kriterlerine göre değerlendirilebilir akciğer radyografisini veya dijital akciğer radyografisini, k) Toz: Bu Yönetmeliğe göre işyeri ortam havasına yayılan veya yayılma potansiyeli olan parçacıkları, l) Toz ölçümü: İşyeri ortam havasındaki toz miktarının gravimetrik esasa veya lifsi tozlarda lif sayısına göre belirlenmesini, m) Tozla Mücadele Komisyonu (TMK): Bu Yönetmelik çerçevesinde çalışma hayatında tozla ilgili konularda ihtiyaç ve öncelikleri belirleyerek teknik ve tıbbi açıdan görüş ve öneri hazırlamak amacıyla Bakanlıkça oluşturulan komisyonu, n) Zaman Ağırlıklı Ortalama Değer (ZAOD/TWA): Günlük 8 saatlik zaman dilimine göre ölçülen veya hesaplanan zaman ağırlıklı ortalama değeri, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜMİşverenin Yükümlülükleri ve Risk Değerlendirmesiİşverenin yükümlülükleriMADDE 5 – (1) İşveren, her türlü tozun meydana geldiği işyerlerinde çalışanların toz maruziyetini önlemek ve çalışanların toz ile ilgili tehlikelerden korunması için gerekli tüm koruyucu ve önleyici tedbirleri almakla yükümlüdür. (2) İşveren, ayrıca tozdan kaynaklanan maruziyetin önlenmesinde; a) İkame yöntemi uygulanarak, toz oluşumuna neden olabilecek tehlikeli madde yerine çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden tehlikesiz veya daha az tehlikeli olan maddelerin kullanılmasını, b) Riski kaynağında önlemek üzere; uygun iş organizasyonunun yapılmasını ve toplu koruma yöntemlerinin uygulanmasını, c) Toz çıkışını önlemek için uygun mühendislik yöntemlerinin kullanılmasını, ç) İşyerlerinin çalışma şekline ve çalışanların yaptıkları işe göre, ihtiyaç duyulan yeterli temiz havanın bulunmasını, d) Alınan önlemlerin yeterli olmadığı durumlarda çalışanlara tozun niteliğine uygun kişisel koruyucu donanımların verilmesini ve kullanılmasını, e) Alınan önlemlerin etkinliğini ve sürekliliğini sağlamak üzere yeterli kontrol, denetim ve gözetim yapılmasını, f) İşyerlerinde oluşan atıkların, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ilgili mevzuatına uygun olarak bertaraf edilmesini, sağlar. Risk değerlendirmesiMADDE 6 – (1) İşveren, çalışanlarının sağlık ve güvenliğini tehlikeye atacak, işyerinde bulunan tozlardan kaynaklanan olumsuz etkileri belirlemek üzere, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde risk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür. (2) Tozlu işlerde yapılacak risk değerlendirmesinde aşağıda belirtilen hususlar özellikle dikkate alınır. a) Ortamda bulunan tozun çeşidi, b) Ortamda bulunan tozun sağlık ve güvenlik yönünden tehlike ve zararları, c) Maruziyetin düzeyi, süresi ve sıklığı, ç) Bu Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan mesleki maruziyet sınır değerleri, d) Toz ölçüm sonuçları, e) Alınması gereken önleyici tedbirleri, f) Varsa daha önce yapılmış olan sağlık gözetimlerinin sonuçları. ÜÇÜNCÜ BÖLÜMTozla Mücadele Komisyonu, Toz Ölçümleri ve Maruziyet Sınır DeğerleriTozla mücadele komisyonuMADDE 7 – (1) İSGGM Genel Müdürü veya Genel Müdürün görevlendireceği bir Genel Müdür Yardımcısı başkanlığında; Sağlık Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından birer temsilci ile İş Teftiş Kurulu Başkanlığından iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili bir iş müfettişi, SGK’den bir temsilci, Genel Müdürlükten bir hekim ile bir mühendis veya bir iş sağlığı ve güvenliği uzmanı, en çok üyesi olan çalışan ve işveren konfederasyonlarından birer temsilci ve Bakanlıkça uygun görülecek tozla mücadele ve toza bağlı meslek hastalıkları konularında çalışmaları bulunan üniversitelerin tıp ve mühendislik fakültelerinden birer öğretim üyesinin katılımıyla bir komisyon kurulur. Bu komisyon üyelerinin görev süresi üç yıldır. Süresi bitenler yeniden görevlendirilebilir. (2) Bu komisyon yılda iki defa toplanır. Komisyon, Bakanlığın ve komisyon üyelerinin isteği üzerine olağanüstü toplanarak gelen görüş ve önerileri değerlendirir. Komisyon tozla ilgili hangi sektörlerde rehber hazırlanması gerektiğine karar verir ve bu rehberlerin hazırlanmasında hangi kurum ve/veya kuruluşların görev alacağını belirler. (3) Komisyonun sekretarya hizmetleri Genel Müdürlükçe yürütülür. Toz ölçümleriMADDE 8 – (1) İşveren, her türlü tozun meydana geldiği işyerlerinde 20/8/2013 tarihli ve 28741 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizi Yapan Laboratuvarlar Hakkında Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydıyla; a) Risk değerlendirmesi sonucuna göre belirlenen periyodik aralıklarla toz ölçümlerinin yapılmasını, b) İşyerinde çalışanların toz maruziyetinin bulunduğu koşullarda herhangi bir değişiklik olduğunda bu ölçümlerin tekrarlanmasını, c) Ölçüm sonuçlarının, Ek-1’de belirtilen mesleki maruziyet sınır değerleri dikkate alınarak değerlendirilmesini, ç) İşyerinde yapılacak denetimler için toz ölçümlerinin Genel Müdürlükçe ön yeterlik veya yeterlik belgesi verilen laboratuvarlarca yapılmasını sağlar. Maruziyet sınır değerleriMADDE 9 – (1) Tozlar için mesleki maruziyet sınır değerleri, Ek-1’de yer alan tabloda belirtilen değerlerin üstünde olamaz. (2) Tozlu işyerlerinde toz oluşumunun önlenmesi, tozun çalışma ortamına yayılmadan kaynağında yok edilmesi veya tozun bastırılması gibi diğer yöntemler ile toz yoğunluğunun Ek-1’deki değerlerin altına düşürülmesi için çalışmalar yapılır. Bu çalışmalar sonucunda toz ölçümü yenilenir ve toz yoğunluğunun uyulması gereken değerde olduğu veya altına düştüğü tespit edildiğinde çalışma izni verilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜMSağlık Gözetimi, Pnömokonyozdan Korunma ve PnömokonyozTanısı ile İlgili İşlemlerSağlık gözetimiMADDE 10 – (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren işyerlerinde çalışan ve çalışacak kişilerin yapılacak sağlık gözetiminde aşağıdaki hususlar dikkate alınır. a) 20/7/2013 tarihli ve 28713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan İşe Giriş / Periyodik Muayene Formu örneğine göre yapılır. b) Çalışanların sağlık gözetimi; risk değerlendirmesi, aralıklarla yapılan toz ölçüm sonuçları ve tozun cinsi dikkate alınarak işyeri hekimince belirlenen sıklıkta tekrarlanır ve her çalışan için sağlık kaydı tutulur. c) Pnömokonyoz yönünden yapılan periyodik sağlık muayenelerinde Ek-2’de verilen “Pnömokonyoz Tanı Şeması” dikkate alınır. ç) Sağlık gözetiminden sorumlu işyeri hekimi; muayene ve tetkiklerin sonucuna göre, çalışanın toza maruz kalacağı işlerde çalıştırılmaması da dahil, her türlü koruyucu ve önleyici tedbirleri belirler ve tavsiyelerde bulunur. d) İşyeri hekimi, çalışanın maruziyetinin sona ermesinden sonra da yapılması gereken sağlık değerlendirmesi ile ilgili bilgi verir ve maruziyetin bitmesinden sonra sağlık gözetiminin devam etmesi gereken süreyi belirleyebilir. e) Çalışan veya işveren sağlık muayenesi ve tetkiklerinin yeniden yapılmasını isteme hakkına sahiptir. Akciğer radyografilerinin değerlendirilmesiMADDE 11 – (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren işyerlerinde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 15 inci maddesinde belirtilen durumlarda ve işyeri hekimince belirlenen sıklıkta ILO Uluslararası Pnömokonyoz Radyografileri Sınıflandırılmasına uygun standartlarda akciğer radyografileri çekilir. (2) Bu Yönetmelik kapsamına giren asbest ve türleri, kuvars içeren tozların bulunabileceği işyerlerinde; risk değerlendirmesi ve ölçüm sonuçları ile çalışanların sağlık durumları dikkate alınarak hangi sıklıkta standart akciğer radyografilerinin çekileceği işyeri hekimince belirlenir. (3) Bu Yönetmelik kapsamına giren asbest ve türleri, kuvars içeren tozların bulunabileceği işyerlerinde çalışanların standart akciğer radyografileri okuyucu tarafından ILO Uluslararası Pnömokonyoz Radyografi Sınıflandırılmasına göre değerlendirilir. Farklılık gösteren değerlendirme sonuçları, okuyucular tarafından birlikte değerlendirilerek nihai sonuçlar işverene yazılı olarak bildirilir. (4) Okuyucu listeleri, İSGGM veya İSGÜM’ün internet sayfasından temin edilebilir. (5) Bu Yönetmelik kapsamına giren asbest ve türleri, kuvars içeren tozlar hariç diğer tozların bulunduğu işyerlerinde çalışanların ILO Uluslararası Pnömokonyoz Radyografi Sınıflandırılmasına uygun standartlarda akciğer radyografisi işyeri hekimi tarafından maruz kalınan tozun özellikleri de dikkate alınarak değerlendirilir. İhtiyaç duyulması halinde ileri tetkik ve değerlendirme için, okuyucuya gönderilebilir. Pnömokonyoz olgularının belirlenmesiMADDE 12 – (1) Ek-3’te verilen ILO Uluslararası Pnömokonyoz Değerlendirme Kategorisi Çizelgesi’ne göre okuyucuların nihai değerlendirme sonuçlarına ilişkin raporunu alan işveren; a) Kategori 0 olarak değerlendirilenlerin; aralıklı muayenelerle takibinin yapılmasını, b) Kategori 1 ve üzeri olarak değerlendirilenlerin; SGK tarafından yetkilendirilen sağlık hizmet sunucularına sevkini sağlar. (2) Meslek hastalıkları tıbbi tanısında yetkili sağlık kuruluşu, düzenlediği raporların birer örneğini ilgili işverene gönderir. Pnömokonyoz tanısı alan çalışanların çalışma durumuMADDE 13 – (1) İşveren, meslek hastalıkları tanısında yetkili sağlık kuruluşunun çalışanla ilgili düzenlediği raporda belirtilen çalışma koşullarını sağlamakla yükümlüdür. Kayıtların saklanmasıMADDE 14 – (1) İşveren, işyerinde çalışanların yaptıkları iş, çalışma süresi, toz ölçüm sonuçları ile kişisel sağlık dosyalarının kayıtlarını ilgili mevzuatta ayrıca belirlenmemişse çalışanın işten ayrılma tarihinden itibaren on beş yıl süreyle saklar. İşyeri ortamındaki tozlardan kaynaklanan hastalıkların yükümlülük süresi bu süreyi aşan işyerlerinde, evrakların saklanması hastalıkların yükümlülük süresine göre uzar. Çalışanın işyerinden ayrılarak başka bir işyerinde çalışmaya başlaması halinde, yeni işveren çalışanın kişisel sağlık dosyasını ve diğer kayıtları ister, önceki işveren de dosyanın bir örneğini onaylayarak gönderir. (2) Çalışanlar kendilerine ait kayıtların bir örneğini alabilirler. Çalışanlar ve/veya çalışan temsilcileri de kayıtlar hakkında isimsiz olarak genel bilgileri alabilirler. BEŞİNCİ BÖLÜMEğitimÇalışanların eğitimi ve bilgilendirilmesiMADDE 15 – (1) İşveren, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 16 ve 17 nci maddelerinde ve 15/5/2013 tarihli ve 28648 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte belirtilen hususlar saklı kalmak kaydıyla çalışanların ve temsilcilerinin eğitim ve bilgilendirilmelerini sağlar. Bu eğitim ve bilgilendirilmeler özellikle aşağıdaki hususları içerir. a) Risk değerlendirmesi sonucunda elde edilen bilgiler, b) İşyerinde bulunan tozun çeşidinin tanınması, tozdan kaynaklanan sağlık ve güvenlik riskleri, meslek hastalıkları, mesleki maruziyet sınır değerleri ve diğer yasal düzenlemeler hakkında bilgiler, c) Çalışanların kendilerini ve diğer çalışanları tehlikelerden koruması için yapılması gerekenler ve alınacak önlemler, ç) Kişisel koruyucu donanımların doğru kullanımı ve bakımı. Pnömokonyoz okuyucu eğitimiMADDE 16 – (1) ILO Uluslararası Pnömokonyoz Radyografi Sınıflandırılması Okuyucu eğitimi İSGÜM tarafından düzenlenir. Eğitimi başarılı ile bitiren hekimlere Ek-4’teki örneğine uygun sertifika düzenlenir. ALTINCI BÖLÜMÇeşitli ve Son HükümlerTozla mücadele birimleriMADDE 17 – (1) İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizi Yapan Laboratuvarlar Hakkında Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydıyla 14/9/1990 tarihli ve 20635 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maden ve Taşocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Tozla Mücadeleyle İlgili Yönetmelik hükümleri gereğince kurulmuş olan Tozla Mücadele Birimleri iç kontrol amacıyla işyerlerinde toz ölçümü yapmaya devam edebilirler. Yürürlükten kaldırılan yönetmelikMADDE 18 – (1) 14/9/1990 tarihli ve 20635 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maden ve Taşocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Tozla Mücadeleyle İlgili Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. YürürlükMADDE 19 – (1) Bu Yönetmeliğin; a) 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi 20/8/2015 tarihinde, b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer. YürütmeMADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.   Yönetmeliğin ekleri için tıklayınız 

Resmi Gazete Tarihi: 14.03.2005 Resmi Gazete Sayısı: 25755

TEHLİKELİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİBÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar, İlkeler

Amaç

Madde 1 – Bu Yönetmeliğin amacı, tehlikeli atıkların, üretiminden nihai bertarafına kadar;

a) İnsan sağlığına ve çevreye zarar verecek şekilde doğrudan veya dolaylı biçimde alıcı ortama verilmesinin önlenmesine,

b) Üretiminin ve taşınmasının kontrolünün sağlanmasına,

c) İthalinin yasaklanmasına ve ihracatının kontrolüne,

d) Yönetiminde gerekli teknik ve idari standartların sağlanmasına,

e) Üretiminin kaynağında en aza indirilmesine,

f) Üretiminin kaçınılmaz olduğu durumlarda, üretildiği yere en yakın mesafede bertaraf edilmesine,

g) Yeterli bertaraf tesisi kurulması ve bu tesislerin çevresel bakımdan sağlıklı bir şekilde kontrolüne,

h) Çevreyle uyumlu yönetiminin sağlanmasına,

yönelik prensip, politika ve programların belirlenmesi için hukuki ve teknik esasları kapsar.

Kapsam

Madde 2 – (Değişik: RG-4/9/2009-27339)

Bu Yönetmelik, 5/7/2008 tarihli ve 26927 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-IV’te tehlikeli atık olarak sınıflandırılan, EK-III A’da listelenmiş olan ve tehlikeli kabul edilen özelliklerinden birini veya birden fazlasını gösteren ve H3 ten H8’e kadar olan keza H10 ve H 11 bakımından ise EK-III B’teki eşik konsantrasyonlarının üzerinde bir değere sahip atıkların üretimi, toplanması, geçici olarak depolanması, ara depolanması, taşınması, geri kazanılması, bertaraf edilmesi, ithali ve ihracatına ilişkin yasak, sınırlama ve yükümlülükleri, alınacak önlemleri, yapılacak denetimleri, tabi olunacak hukuki ve teknik sorumlulukları kapsar.

Yerli ve yabancı bayraklı gemilerin ve diğer deniz araçlarının normal faaliyetlerinden kaynaklanan atıkların liman kabul tesislerine veya atık toplayıcı gemilere boşaltılması bu Yönetmelik kapsamı dışında olup, bu atıklar için 24/6/1990 tarihli ve 20558 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesi Hakkında Uluslararası Sözleşme (MARPOL 73/78) hükümleri uygulanır.

Dayanak

Madde 3 – (Değişik: RG-5/11/2013-28812)

Bu Yönetmelik 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (i) bentleri, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 8, 11 ve 12 nci maddeleri ile 28/12/1993 tarihli ve 3957 sayılı Kanun ile uygun bulunan ve 15/5/1994 tarihli ve 21935 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Sınırlar Ötesi Taşınımının ve Bertarafının Kontrolüne İlişkin Basel Sözleşmesinin 3 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 – Bu Yönetmelikte geçen terimlerden;

(Değişik: RG-5/11/2013-28812) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,

Kanun: 2872 sayılı Çevre Kanununu,

(Değişik: RG-4/9/2009-27339) Tehlikeli Atık: Bu Yönetmelikte tehlikeli atık, atık olarak ifade edilecektir. Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-IV’te (A) işareti ile gösterilmiş atıkların herhangi tehlikeli atık konsantrasyonuna bakılmaksızın tehlikeli atık sınıfına girerken, aynı listede (M) işareti ile gösterilmiş atıklar EK-III B’de verilen tehlikeli atıkların eşik konsantrasyonu üzerinde bir değere sahipse tehlikeli atıktır. Ayrıca doğal karakterleri ya da oluşmalarına neden olan aktiviteye bağlı olarak bu Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-3 A’da veya EK-3-B’de bulunup E- 4’te verilen maddeleri içeren atıkların, Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-III A’daki özelliklerden bir veya birkaçına sahip olmalarıve aynı Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-III B’de verilen tehlikeli özellikleri göstermeleri durumunda tehlikeli atık olarak sınıflandırılan atıkları,

(Değişik: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾Bertaraf: 5/7/2008 tarihli ve 26927 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-II A’sında yer alan işlemlerden herhangi birini veya birkaçını,

(Değişik: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾Bertaraf Tesisi: Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-II A’da sıralanan işlemlerden bir veya birkaçını yapmak üzere kurulmuş tesisi,

Atık Yönetimi: Atığın kaynağında azaltılması, özelliğine göre ayrılması, toplanması, geçici depolanması, ara depolanması, geri kazanılması, taşınması, bertarafı ve bertaraf işlemleri sonrası kontrolü ve benzeri işlemleri,

Tehlikeli Atık Yönetim Planı: Atıkların çevreyle uyumlu bir şekilde yönetimini sağlamak üzere hazırlanan kısa ve uzun vadeli program ve politikaları,

Acil Durum Planı: Tesiste ve taşıma işlemleri esnasında olabilecek kazayı sonuçlarıyla birlikte değerlendirerek kaza oluşumunda tesiste ve civarında yapılacak işlemleri ayrıntılı olarak belirleyen planı,

(Değişik: RG-4/9/2009-27339) Üretici: Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-IV’te sıralanan faaliyetler sırasında tehlikeli atık üreten gerçek ve tüzel kişiler, atığı üretenin bilinmemesi durumunda ise bu atıkları zilyetliğinde veya mülkiyetinde bulunduran gerçek ve tüzel kişileri,

Bertaraf Eden: Atıkların bertaraf işlemini yapan veya yaptıran gerçek ve tüzel kişileri,

İhracatçı: İhracatçı devletin yetkisi altında atıkların ihracatını yürüten gerçek ve tüzel kişileri,

İthalatçı: İthalatçı devletin yetkisi altında atıkların ithalatını yürüten gerçek ve tüzel kişileri,

Transit Devlet: Atıkların sınırlar ötesi hareketi sırasında transit geçtiği veya geçmesini planlandığı devleti,

Yasadışı Trafik: Atıkların 47 nci maddede belirtildiği şekilde sınırlar ötesi hareketini,

Taşıyıcı: Yurtiçi ve yurt dışında atıkların taşınması işleminin tümünü veya bir bölümünü gerçekleştiren gerçek ve tüzel kişileri,

Atıkların Sınırlar Ötesi Hareketi: İhracatçı, ithalatçı ve transit devletlerden en az birinde tehlikeli olarak görülen atıkların bir devletten başka bir devlete sevk edilmesini,

Bildirim: Atıkların sınırlar ötesi hareketinde, Ek 10 da yer alan bilgi, beyan ve formu kullanarak yapılan başvuruyu,

Atık Taşıma Formu: Üretici ve taşıyıcı tarafından ortak doldurulacak, üretim noktasından atık bertaraf tesisine kadar kayıt ve beyanları içeren, (Ek 9 A-B) de yer alan formları,

Atık Beyan Formu: (Ek 8) de yer alan formu,

Kompresibilite (Dpr): Mineral sızdırmazlık tabakasında ince taneli zemin sıklığını,

(Mülga: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾Ön Lisans:

(Mülga: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾Geçici Çalışma İzni:

(Mülga: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾Lisans:

İnert Atık: Fiziksel, kimyasal veya biyolojik olarak önemli derecede herhangi bir değişime uğramayan, çözünmeyen, yanmayan, fiziksel veya kimyasal olarak reaksiyona girmeyen, biyolojik bozulmaya uğramayan veya temas ettiği maddeleri çevreye veya insan hayatına zarar verecekşekilde etkilemeyen ve toplam sızıntı kabiliyeti ve ekotoksisitesi önemsiz miktarda olan, özellikle yüzey ve yeraltı suyu kirliliği tehlikesi yaratmayan maddeleri,

Ara Depolama: Atıkların geri kazanım ve nihai bertaraf tesislerine ulaştırılmadan önce atık miktarı yeterli kapasiteye ulaşıncaya kadar güvenli bir şekilde depolanmasını,

Geçici Depolama: Atıkların ara depolama, geri kazanım ve nihai bertaraf tesislerine ulaştırılmadan yada tesiste tekrar kullanmadan önce, atık üreticisi tarafından tesis içinde, tesis içinde uygun yer bulunmaması durumunda üreticiye ait uygun bir alanda güvenli bir şekilde depolanmasını,

Meskun Mahal: Üst ölçek planlarına uygun olarak imar planı ile belirlenmiş ve iskan edilmiş alanı,

(Ek: RG-30/3/2010-27537)(1) Geri kazanım: Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-II B’sinde yer alan işlemlerden herhangi birini veya birkaçını,

(Ek: RG-30/3/2010-27537)(1) Geri Kazanım Tesisi: Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-II B’de sıralanan işlemlerden bir veya birkaçını yapmak üzere kurulmuş tesisi,

(Ek: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾Çevre Lisansı: 29/4/2009 tarihli ve 27214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte düzenlenen lisansı,

Ek: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾Atık Beyan Formu: (Atık üreticileri tarafından doldurulması gereken web tabanlı programda yer alan formu,

ifade eder.

İlkeler

Madde 5 – Atıkların yönetimine ilişkin ilkeler şunlardır;

a) Her türlü atığın ithali, bu Yönetmeliğin 41 inci maddesinde belirtilen hükümler saklı kalmak kaydıyla yasaktır,

b) Atıkların kaynağında en aza indirilmesi esastır,

c) Atık yönetiminin her safhasında sorumlu kişiler, çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek tedbirleri alırlar,

d) Atıkların yarattığı çevresel kirlenme ve bozulmadan doğan zararlardan dolayı atık üreticileri, taşıyıcıları, bertaraf edicileri kusur şartı aranmaksızın sorumludurlar. Adı geçen sorumluların, meydana gelen zararlardan ötürü genel hükümlere göre de tazminat sorumluluğu saklıdır.

e) Atıkların yönetiminden kaynaklanan her türlü çevresel zararın giderilmesi için yapılan harcamalar kirleten öder prensibine göre atıkların yönetiminden sorumlu olan gerçek ve tüzel kişiler tarafından karşılanır. Atıkların yönetiminden sorumlu kişilerin çevresel zararı durdurmak, gidermek ve azaltmak için gerekli önlemleri almaması veya bu önlemlerin yetkili makamlarca doğrudan alınması nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan gerekli harcamalar 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre atıkların yönetiminden sorumlu olanlardan tahsil edilir,

f) Atıkların, Bakanlıktan lisans almış bertaraf tesisleri dışında üçüncü kişiler tarafından ticari amaçlar ile toplanması, satışı ve bertaraf edilmesi, diğer yakıtlara karıştırılarak yakılması yasaktır,

g)Atıklar fiziksel, biyolojik ve kimyasal ön işlemler haricinde kesinlikle doğrudan başka bir madde veya atıkla karıştırılamaz ve seyreltilemez,

h) Bertaraf tesislerine tehlikeli atıkla karışık atık gelmesi durumunda öncelikle ayrıştırılmalıdır. Ayrıştırmanın mümkün olmadığı durumda atığın tamamı tehlikeli atık olarak bertaraf edilmelidir.

ı) Atıkların geçici depolanması işleminin atığı üreten tesis içinde yapılması esastır. Ancak tesis içinde uygun yer bulunamaması durumunda üreticiye ait, gerekli koşullara sahip uygun bir alanda geçici depolama yapılması mümkündür.

i) (Ek: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾Tehlikeli atık geri kazanım ve bertaraf tesisleri için çevre lisansı alınması zorunludur. Çevre lisansı alınması işlemlerinde Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik esasları uygulanır.

j) (Ek: RG-5/11/2013-28812)Tehlikeli atıklar lisanslı araçlarla taşınır. Tehlikeli atıkların taşınmasına ilişkin hususlar Bakanlıkça diğer düzenleyici işlemler ile belirlenir.

İKİNCİ BÖLÜM

Görev, Yetki ve Sorumluluklar

Bakanlığın görev ve yetkileri

Madde 6 – Bakanlık;

a) Kanun gereğince atıkların çevreyle uyumlu bir şekilde yönetimini sağlayan program ve politikaları saptamak, bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, valiliklerden bölgesel yıllık rapor, izin, tesis kapatma onayı gibi her türlü bildirimi almak ve değerlendirmekle ve gerekli denetimleri yapmakla,

b) Bölgesel boyutta atık yönetim planı yapmak ve halkın bilgilenmesini sağlamakla,

c) Atıkların sınırlar ötesi taşınımı ve bertarafına ilişkin uluslararası çalışmaları yürütmek, ilgili bildirim ve taşımacılık belgelerini değerlendirmek, atık ihracatına ilişkin faaliyetleri onaylamak, uluslararası bilgi değişimini sağlamak, herhangi bir kaza durumunda diğer ülkeleri haberdar etmekle,

d) (Değişik: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾ Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-IV’te (M) işareti ile bulunan, ancak tehlikeli atık olmadığı iddia edilen atıkların tehlikeli özelliklerden bir ya da birkaçını içerip içermediğinin Bakanlıkça yetkilendirilmiş kurum/kuruluşlara ait laboratuvarlar ve/veya uluslararası kabul görmüş kuruluşlarca yapılan analizlerle üretici tarafından tespitini sağlatmakla,

e) (Mülga: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾

f) (Mülga: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾

g) Atık bertaraf tesisleri için acil önlem planlarının hazırlanmasında genel ilke ve prensipleri belirlemekle,

h) Kapatılan bertaraf tesislerinin yirmi yıl boyunca denetlenmesini sağlamakla,

ı) Atıkların çevreyle uyumlu bir şekilde yönetimine ilişkin teknoloji ve yönetim sistemlerinin kurulmasında ulusal ve uluslararası koordinasyonu sağlamakla,

i) (Ek: RG-30/3/2010-27537)(1) Atık beyan formunun internet yoluyla doldurulmasını sağlayacak programı hazırlamak/hazırlatmak ve programın kullanım esaslarını talimatla belirlemekle,

yükümlüdür.

Mülkü Amirlerce Alınacak Tedbirler

Madde 7 – Mahallin en büyük mülki amiri;

a) İl sınırlarında atık yönetim planlarının mahalli çevre kurullarınca uygulanmasını sağlamakla,

b) Kurulacak bertaraf tesislerinin yer seçimiyle ilgili başvuruları mahalli çevre kurulunun görüşünü alarak Bakanlığa iletmekle,

c) (Değişik: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾Ayda bin kilogramdan fazla atık üreten atık üreticisinin atıklarını, çevre lisansı almış tesislere en fazla altı ayda bir sevkinin yapılmasıkoşuluyla geçici depolama sahasına süresiz izin vermekle ve bu faaliyeti altı aylık dönemlerde denetlemekle,

d) (Değişik: RG-5/11/2013-28812)Atık taşıma formları ile ilgili olarak Bakanlıkça çıkarılacak düzenlemelerle belirlenen işlemleri yerine getirmekle,

e) İl sınırları içinde faaliyette bulunan ve bu Yönetmelik kapsamına giren tesisleri tespit ederek Bakanlığa bildirmekle ve periyodik olarak denetlemekle,

f) (Değişik: RG-5/11/2013-28812)Atık taşınması ile ilgili faaliyet gösteren firma ve araçlara Bakanlıkça diğer düzenleyici işlemler ile belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda taşıma lisansı vermek, bu lisansı kontrol etmek, iptal etmek veya yenilemekle,

g) İl sınırları içinde atık taşıması sırasında meydana gelebilecek kazalarda her türlü acil önlemi almak ve gerekli koordinasyonu sağlamak ve kaza raporlarını yıllık olarak değerlendirerek Bakanlığa bildirmekle,

h) (Değişik: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾İl sınırları içinde bulunan tehlikeli atık ara depolama, geri kazanım tesisi ve/veya bertaraf tesislerinin Bakanlıkça verilen çevre lisansı belgelerindeki koşullar doğrultusunda işletilmelerini sağlamak, bu amaçla gerekli denetimleri yapmak, tesislerin işletme bilgi, belge ve teknik raporlarını düzenli olarak kontrol etmek, değerlendirmek ve Bakanlığa rapor etmek, tesisin çevre lisans koşullarına uygun çalışmadığının tespiti halinde gerekli yasal işlemleri yapmak ve Bakanlığa bilgi vermekle,

ı) Tehlikeli atık bertaraf tesisi kurulması için belirlenen yer mücavir alan dışında ise, bu yerin imar planına işlenmesini sağlamakla,

j) Atık üreticisinin tesisinden kaynaklanan atıklara ilişkin hazırlamış olduğu atık yönetim planlarını onaylamakla,

k) (Değişik: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾Üreticilerin göndermekle yükümlü olduğu bir önceki yılın bilgilerini içeren atık beyan formunu değerlendirmek ve gerekli düzeltmelerin yapılmasını sağlamakla,

l) Atık üreticisinin ve belediyenin atık yönetim planlarını esas alan üç yıllık il tehlikeli atık yönetim planını hazırlayarak Bakanlığa rapor halinde sunmakla,

ilgili hususlarda gerekli tedbirleri alır.

Mahalli İdarelerce Alınacak Tedbirler

Madde 8 – Belediyeler, Büyükşehirlerde ise Büyükşehir Belediyeleri;

a) Evlerden kaynaklanan tehlikeli atıkların yönetimine ilişkin plan ve programlarını bu yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihinden itibaren altı ay içinde hazırlamakla ve kurulacak sistemi öneri halinde mahalli çevre kuruluna sunmakla,

b) Atık üreticileri ve bertarafçıları ile beraber veya istemesi durumunda ayrı olarak atık bertaraf tesislerini kurmak veya kurdurmakla,

c) Atıkların bertarafına ilişkin tesisler ile ilgili plan ve projeler hakkında valiliğin uygun görüşü ile birlikte Bakanlığın onayını almakla,

d) (Değişik: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾Belediye ve mücavir alan sınırları içinde faaliyette bulunan çevre lisansı almış atık geri kazanım ve bertaraf tesislerinin inşası ve işletilmesinde bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülük çerçevesinde gerekli önlemleri almak veya aldırmakla,

e) (Değişik: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾Atıkların taşınması ile geri kazanım ve bertaraf konusunda çevre lisansı almış kişi ve kuruluşlar ile yapacakları sözleşmelerde bulunduğu ilin valiliğinin uygun görüşünü almak, yapılan faaliyetin söz konusu sözleşmelere uygunluğunu denetlemek ve bu konuda Bakanlığa bilgi vermek üzere bağlı olduğu valiliğe rapor vermekle,

f) Tehlikeli atık bertaraf tesisi kurulması için belirlenen yer mücavir alan içinde ise, bu yerin imar planına işlenmesini sağlamakla,

g) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde faaliyette bulunan ve tehlikeli atık üreten tüm tesislere inşaat ve işletme ruhsatı verilmesi aşamasında, tehlikeli atıkların bertarafının bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda sağlandığının tesis sahibi tarafından belgelenmesini sağlamakla,

h) Gerçek ve tüzel kişilerce kurulacak ortak atık bertaraf tesislerinin planlanması, inşaatı ve işletilmesi aşamalarında yapılacak çalışmaları desteklemekle,

ilgili tedbirlerin alınmasını sağlar.

Atık üreticisinin yükümlülükleri

Madde 9 – Atık üreticisi;

a) Atık üretimini en az düzeye indirecek şekilde gerekli tedbirleri almakla,

b) Atıkların insan sağlığı ve çevreye yönelik zararlı etkisini, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak en aza düşürecek şekilde atık yönetimini sağlamakla, üç yıllık atık yönetim planını bu Yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihinden itibaren altı ay içinde hazırlayarak valilikten onay almakla,

c) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak, atıklarını tesislerinde geçici olarak depolaması durumunda valilikten izin almakla,

d) (Değişik: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾ Ürettiği atıklarla ilgili kayıt tutmakla, atığını göndereceği çevre lisansı almış olan geri kazanım ya da bertaraf tesisinin istemiş olduğu uluslararası kabul görmüş standartlara uygun ambalajlama ve etiketleme yapmakla,

e) (Değişik: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾ Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-IV’te (M) işareti ile bulunup EK-III B’de belirtilen özellikleri içermediği öne sürülen atıklar için bu atıkların tehlikeli olmadığını Bakanlıkça yetkilendirilmiş kurum/kuruluşlara ait laboratuvarlar ve/veya uluslararası kabul görmüş kuruluşlarca yapılan analizlerle Bakanlığa belgelemekle,

f) Atığın niteliğinin belirlenmesi için yapılan harcamaları karşılamakla,

g) (Değişik: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾ Atık beyan formunu her yıl takip eden yılın en geç Mart ayı sonuna kadar bir önceki yıla ait bilgileri içerecek şekilde Bakanlıkça hazırlanan web tabanlı programı kullanarak doldurmak, onaylamak ve çıktısınıalmak ve beş yıl boyunca bir nüshasını saklamakla,

h) Atık depolanması veya bertarafının tesis dışında yapılması durumunda; (Ek 9 A-B) deki bilgileri içeren taşıma formunu doldurmak ve öngörülen prosedüre uymakla,

ı) Atık taşımacılığında mevcut uluslararası standartlara uymakla,

j) Atığı bertaraf tesisinin kabul etmemesi durumunda taşıyıcıyı başka bir tesise göndermekle veya taşıyıcının atığı geri getirmesini ve bertarafını sağlamakla,

k) Bu Yönetmelikteki esaslara uygun olarak atıkların bertaraf edilmesi amacıyla belediyelerle ya da gerçek ve tüzel kişilerle ortak atık bertaraf tesisleri kurmak ve gerekli harcamalara katkıda bulunmakla,

l) (Değişik: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾Atıklarını bu Yönetmelikteki esaslara uygun olarak kendi imkanları ile veya çevre lisansı almış atık bertaraf tesisinde gerekli harcamaları karşılayarak veya belediyelerle ya da gerçek ve tüzel kişilerle kurulacak ortak atık bertaraf tesislerinde bertaraf etmek veya ettirmekle,

m) Atıkların fabrika sınırları içinde tesis ve binalardan uzakta beton saha üzerine yerleştirilmiş sağlam, sızdırmaz, emniyetli ve uluslararası kabul görmüş standartlara uygun konteynırlar içerisinde geçici olarak muhafaza etmekle, konteynırların üzerinde tehlikeli atık ibaresine yer vermekle, depolanan maddenin miktarını ve depolama tarihini konteynırlar üzerinde belirtmekle, konteynırların hasar görmesi durumunda atıkları, aynı özellikleri taşıyan başka bir konteynıra aktarmakla, konteynırların devamlı kapalı kalmasını sağlamakla, atıklarını kimyasal reaksiyona girmeyecek şekilde geçici depolamakla,

n) (Değişik: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾Ayda bin kilograma kadar atık üreten üretici biriktirilen atık miktarı altı bin kilogramı geçmemek kaydı ile valilikten izin almaksızın atıklarını arazisinde en fazla yüz seksen gün geçici depolayabilir. Bu durumda herhangi bir tehlike halinde arazide önlem alabilmek için en az bir kişiyi görevlendirmekle ve bu kişinin iletişim bilgilerini valiliğe bildirmekle,

o) (Değişik: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak geri kazanım ve bertaraf tesislerine gönderilmeden önce kendi atıklarını gerekli önlemleri alarak fiziksel, kimyasal veya biyolojik işlemlerle zararsız hale getirmek, bakiye atık oluşuyor ise uygun şekilde çevre lisansı almış bertaraf ve geri kazanım tesisine götürmekle veya gönderilmesini sağlamakla,

p) Tesis içinde atıkların toplanması taşınması ve geçici depolanması gibi işlemlerden sorumlu olan çalışanların sağlığı ve emniyeti ile ilgili her türlü tedbiri almakla,

r) Kaza sonucu veya kasti olarak atıkların dökülmesi ve bunun gibi olaylar sunucu meydana gelen kirliliğin önlenmesi amacıyla, atığın türüne bağlı olarak olayın vuku bulduğu andan itibaren en geç bir ay içinde olay yerinin eski haline getirilmesi ve tüm harcamaların karşılanmasıyla,

s) Kaza sonucu veya kasti olarak atıkların dökülmesi ve bunun gibi olaylar vuku bulduğunda valiliği bilgilendirmek ve kaza tarihi, kaza yeri, atığın tipi ve miktarı, kaza sebebi, atık bertaraf işlemi ve kaza yerinin rehabilitasyonuna ilişkin bilgileri içeren raporu valiliğe sunmakla,

t) (Değişik: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾Faaliyetlerine yönelik inşaat ve işletme ruhsatı alınması aşamasında, tehlikeli atıklarının bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda bertarafının sağlanacağını belgelemekle,

yükümlüdür.

Geri kazanım ve bertaraf edenin yükümlülükleri (Değişik madde başlığı: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾

Madde 10 – Bertaraf eden;

a) (Değişik: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾ Tehlikeli atık bertaraf ve geri kazanım tesisleri için çevre lisansı alınması işlemlerinde Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik esaslarına uymakla,

b) (Değişik: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾ Çevre lisansı kapsamında belirlenen şartlara uymakla,

c) (Mülga: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾

d) (Mülga: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾

e) İşletme planını her yıl Bakanlığa sunmakla,

f) Atığın tesise girişinde bertaraf işleminden önce atığın fiziksel ve kimyasal analizini yapmakla, atığın taşıma formunda belirtilen atık tanımına uygunluğunu tespit etmekle,

g) Tesisin işletilmesi ile ilgili her bölümün işletme planını yaparak uygulamakla,

h) Tesisin risk taşıyan bölümlerinde çalışan personelin her türlü güvenliğini sağlamak, altı ayda bir sağlık kontrollerini yaptırmak ve bu bölümlere izinsiz olarak ve yetkili kişilerin dışında girişleri önlemekle,

ı) Acil önlemlerle ilgili eğitimli personel bulundurmak ve acil durum söz konusu olduğu zaman Bakanlığa bilgi vermekle,

j) Kabul ettiği atığın taşıma formunu imzalamak ve otuz gün içinde üreticiye göndermekle,

k) Atık taşıma formu ile ilgili olarak üretici ile arasında uyuşmazlık çıkması halinde, bu uyuşmazlık giderilemezse on beş gün içinde, uyuşmazlığı Bakanlığa bildirmekle,

l) Taşıma formu olmaksızın atık kabul etmesi halinde Bakanlığa bilgi vermekle,

m) Tesisin işletilmesi ile ilgili Bakanlığın öngördüğü işleri yapmakla,

n)Tesisin kapatılması için kapatma planı yaparak yüz seksen gün önceden Bakanlığa bildirmekle,

o) Tesisin kapatılmasından sonra 37 ve 40 ıncı maddelerde öngörülen işleri yapmakla,

p) Atık üreticisi tarafından bertaraf tesislerine ödenecek atık bedelini, atık kategorileri ve bertaraf yöntemlerine göre, bertaraf tesisinin bulunduğu bölgede yer alan illerin sanayi odaları temsilcileri, sanayi odalarının bulunmadığı illerde ticaret ve sanayi odaları temsilcileri ile birlikte belirlemekle,

r) Faaliyetleri hakkında atığın tesise kabul tarihi, atığın kaynağı, miktarı, taşınım türü ve bertaraf/geri kazanım yöntemi gibi bilgileri içeren yıllık raporlarını valiliğe göndermek ve 5 yıl boyunca saklamakla,

yükümlüdür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Taşıma İle İlgili Hükümler

Atıkların taşınması

Madde 11 – (Mülga: RG-5/11/2013-28812)

Araçlarda taşıma formu bulundurma zorunluluğu

Madde 12 – (Mülga: RG-5/11/2013-28812)

Atık taşıyıcılarının lisans alma zorunluluğu

Madde 13 – (Mülga: RG-5/11/2013-28812)

Lisanslı araçla taşıma muafiyeti

MADDE 14 – (Mülga: RG-5/11/2013-28812)

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Atıkların Geri Kazanımı ve Bertarafına İlişkin Hükümler

Genel esaslar

Madde 15 – Atıkların geri kazanılması ve tekrar kullanılması esastır. Atıkların alternatif hammadde olarak kullanılmalarına ilişkin teknik ve idari hususlar Bakanlık tarafından çıkarılacak tebliğ ile belirlenir.

(Değişik:RG-4/9/2009-27339) Atıkların geri kazanılmasının ve tekrar kullanılmasının mümkün olmadığı durumlarda atıklar, çevre ve insan sağlığına zarar vermeden bertaraf edilir. Bertaraf sistemleri Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-III A’daki tehlikeli kabul edilen atıkların özelliklerine ve uygun teknolojilere göre seçilir. (Değişik üçüncü cümle:RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾ Aynı Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-II A ve EK-II B’de belirtilen tüm geri kazanım ve bertaraf işlemlerini gerçekleştirmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler Bakanlıktan çevre lisansı almakla yükümlüdür.

Bu Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde kurulmuş nihai bertaraf tesisleri kurulduğu zaman meskun mahal dışında ise ve meskun mahale mesafesi bin metreden fazla ise, valilik/ belediye tarafından imar planlarında değişiklik yaparken meskun mahale olan mesafeyi dikkate almakla yükümlüdür. Ancak ömrü dolmuş tesisler için bu sınır geçerli değildir.

Geri kazanım

Madde 16- Atıkların ekonomiye katkı sağlamak ve nihai bertarafsa gidecek atık miktarının azaltılması amacıyla geri kazanılması esastır. Atıkların geri kazanımında (Değişik ibare:RG-4/9/2009-27339) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-II B’de verilen işlemlerden herhangi biri uygulanır. Tehlikeli atık geri kazanım işleminden sonra elde edilen ikincil hammaddenin ürün niteliğinde olduğunun akredite laboratuvarlar ve/veya uluslar arası kabul görmüş kuruluşlarca yapılan analizlerle belgelenmesi zorunludur. Gerikazanım işlemi sonucunda bakiye atık oluşuyor ise, bu Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde bertarafı sağlanmalıdır.

Fiziksel, kimyasal ve biyolojik ön işlemler

Madde 17 – Atıklar, değerlendirilmesi, düzenli depolanabilmesi veya çevreye olan zararlarının en aza indirilmesi için fiziksel, kimyasal veya biyolojik işlemlere tabi tutulurlar. Tehlikeli atığın bu işlemler sonucunda inert hale getirildiğinin veya (Değişik ibare:RG-4/9/2009-27339) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-III A’da verilen tehlikeli kabul edilen atıkların özelliklerini taşımadığının veya (Ek 11-A) ya göre tehlikesiz atık olarak depolanabilirliğinin belgelenmesi zorunludur. Bu işlemler sonucunda bakiye atık oluşuyor ise, bu Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde bertarafı sağlanmalıdır.

Derine enjeksiyon

Madde 18 – Pompalanabilir nitelikteki sıvı atıklar jeolojik ve hidrojeolojik açıdan uygun olan kuyulara, tuz kayaçlarına veya doğal olarak bulunan boşluklara enjeksiyon işlemi ile bertaraf edilebilir. (Değişik ikincicümle:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾ Bu yöntem ile atığı bertaraf etmek isteyen gerçek ve/veya tüzel kişiler alanın uygunluğunun belirlenmesi veya tespiti amacıyla fizibilite raporu hazırlatıp Bakanlığa sunmak ve çevre lisansı almakla yükümlüdür. Derine enjeksiyon işlemine ilişkin hususlar Bakanlıkça çıkarılacak tebliğ ile belirlenir.

Sürekli depolama

Madde 19- Terkedilmiş kapalı maden ocaklarında atıkların konteynırlar içinde depolanması mümkündür. Bu yöntem ile atığı bertaraf etmek isteyen gerçek ve/veya tüzel kişiler ocağın uygunluğunun belirlenmesi veya tespiti amacıyla üniversite , kurum/ kuruluşa fizibilite raporu hazırlatıp Bakanlığa sunmak ve izin almakla yükümlüdür. Sürekli depolama işlemine ilişkin hususlar Bakanlıkça çıkarılacak tebliğ ile belirlenir.

Yakma

Madde 20 – (Mülga:RG-30/10/2010-27744)

Deneme yakması

Madde 21 – (Mülga:RG-30/10/2010-27744)

Düzenli depo tesisleri

Madde 22 – (Mülga:RG-26/3/2010-27533)⁽¹⁾

Tek tür atık depo tesisleri

Madde 23 – (Mülga:RG-26/3/2010-27533)⁽¹⁾

BEŞİNCİBÖLÜM

Ara Depolama ve Arıtım Tesisleri ile İlgili Hükümler

Ara depolama tesisleri

Madde 24 – (Değişik birinci fıkra:RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾ Nihai bertaraf veya geri kazanım için uygun yer bulunamaması durumunda ya da çevre lisansı almış geri kazanım ve bertaraf tesislerine ulaştırılmadan önce atık miktarının yeterli kapasiteye ulaşması amacıyla atıklar ara depolarda depolanabilir. Bu depolarda bekleme süresi bir yılı aşamaz. Ancak bu süre zorunlu hallerde Bakanlığın uygun görüşü ile uzatılabilir. Ara depolama tesisleri için Bakanlıktan çevre lisansı alınması zorunludur.

Ara depolama ve işleme tesislerinde;

a) Giriş, depolama ve çalışma kısımları,

b) Yangın söndürme sistemleri,

c) Boruların, hazne ve kapların temizlenmesi için temizleme sistemleri,

d) Taşan ve dökülen atıkların toplanması için yeterli absorban, nötralizan,

bulunur.

Herhangi bir kaza halinde derhal müdahale edilebilmesi için atık taşıyan borular ile depolama konteynırlarının yer üstüne tesisi zorunludur. Kirli su kaçağının mümkün olduğu tesis bölgelerinde, kirli suyun yer altına sızmaması ve etrafındaki toprakları kirletmemesi için gerekli sızdırmazlık tedbirleri alınır.

Bölgeden atılan yıkama ve benzeri atık sular ayrı olarak toplanır ve 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde yer alan sınır değerlere uygun şekilde arıtılır. Bu tür arıtma tesislerinde üretilen arıtma katıları ve çamurları bu Yönetmelik kapsamında bertaraf edilir.

Ara depolama tesisi dizaynına ilişkin hususlar Bakanlıkça çıkarılacak tebliğ ile belirlenir.

Atıkların tesis içinde taşınması

Madde 25 – Katı veya sıvı haldeki atıklar için atığın ve işletmenin özelliğine göre uygun konteynır ve taşıma şekilleri işletmeler tarafından belirlenir.

Kapların üzerine atığın çeşidi, kaynağı, miktarı ve depolama tarihi ile ilgili bilgiler açık olarak yazılır.

Tesis içinde alınacak güvenlik önlemleri

Madde 26 – İşleme tabi tutulacak veya geçici olarak depolanacak atıklar, özel yerlerde kap veya hazneler içinde; uygulanacak fiziksel, kimyasal, biyolojik işlemler ve yakma işlemlerine göre ayrı ayrı ve birbiri ile kimyasal reaksiyona girmeyecek şekilde atık kod numarasına göre depolanır.

Ara depo veya işleme tesislerinin bekletme haznelerinin çürümelere ve aşınmalara dayanıklı olması ve gerekli emniyet ve kontrol sistemlerini ihtiva etmesi zorunludur.

ALTINCI BÖLÜM

(Değişik bölüm başlığı:RG-30/3/2010-27537) (1)

Geri Kazanım ve Bertaraf Tesislerine Çevre Lisansı Alınması ile İlgili Hükümler

Bertaraf tesislerine ön lisans verilmesi

Madde 27 – (Mülga: RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾

Geri Kazanım ve Bertaraf Tesislerine Çevre Lisansı Alınması

MADDE 28 – (Başlığıyla birlikte değişik: RG-30/3/2010-27537) ⁽¹⁾

Çevre lisansı alınması aşamasında Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır. Söz konusu Yönetmeliğin Ek-3 C’sinde yer alan Teknik Uygunluk Raporunda bu Yönetmeliğin Ek-19’unda verilen bilgi ve belgelerin bulunması zorunludur.

Lisans iptali

Madde 29 – (Mülga:RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾

Bertaraf tesislerine inşaat ruhsatı verilmesi

Madde 30- (Mülga:RG-30/3/2010-27537)⁽¹⁾

YEDİNCİBÖLÜM

Düzenli Depolama Tesisleri İnşaatı ve İşletilmesi

Yer seçimi

Madde 31 – (Mülga:RG-26/3/2010-27533)⁽¹⁾

Depo zemini

Madde 32 – (Mülga:RG-26/3/2010-27533)⁽¹⁾

Uzun süreli çevre emniyeti

Madde 33 – (Mülga:RG-26/3/2010-27533)⁽¹⁾

Depo tabanının teşkili

Madde 34- (Mülga:RG-26/3/2010-27533)⁽¹⁾

Dren sistemi teşkili

Madde 35 – (Mülga:RG-26/3/2010-27533)⁽¹⁾

Depo tesislerine dolgu yapılması

Madde 36 – (Mülga:RG-26/3/2010-27533)⁽¹⁾

Depo tesisi üst örtüsünün teşkili

Madde 37- (Mülga:RG-26/3/2010-27533)⁽¹⁾

Atık kabulü

Madde 38- (Mülga:RG-26/3/2010-27533)⁽¹⁾

Düzenli depo tesislerinin işletilmesi

Madde 39- (Mülga:RG-26/3/2010-27533)⁽¹⁾

Bertaraf tesisinin kapatılması

Madde 40 – Bertaraf eden, tesisin kapatılmasından en az yüz seksen gün önce;

a) Tesisinin kapatılması ile ilgili fizibilite etüdünü,

b) Atıkların, sızıntı sularının yağmur sularına ve yeraltı sularına ve/veya atmosfere olası karışımını kontrol eden ölçüm izleme sistemine ilişkin planını,

c) Tesiste yer alan ünitelerin her birinin ne şekilde kapanacağı ile ilgili planını,

d) Tesisin aktif olduğu süre boyunca saha içinde bulunan atıkların envanterini,

e) Tesiste kalan atıkların, analiz, taşıma ve bertaraflarına ilişkin tüm metotların ve kapatmada kullanılacak yöntemlerin ayrıntılı tanımı ve uygulanabilir planlarını,

f) Araç ve malzemenin temizlenmesi, topraktan alınan numuneler ve test metotlarına ilişkin raporları,

g) Atıklarla kirlenmiş malzemelerin bertaraflarına yönelik planları,

Bakanlığa sunar.

Bertaraf eden, Bakanlıktan kapatma planı onayı almadan ve kapatma sonrası gereken çevre koruma işlemlerini gerçekleştireceğine dair taahhütname vermeden tesisi kapatamaz. Kapatma işleminden sonra bertaraf edenin sorumluluğu devam eder, ölçüm izlemeye ilişkin raporlarını yirmi yıl süreyle her yıl sonunda Bakanlığa iletir.

SEKİZİNCİBÖLÜM

Atıkların Sınırlar ötesi Taşınımı

Atıkların ithali

Madde 41- Atıkların, serbest bölgeler dahil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişi yasaktır. Ancak, sektör itibari ile ekonomik değere haiz atıkların ithal izinleri yayımlanacak tebliğler doğrultusunda verilir.

Serbest bölgelerdeki faaliyetler sonucu ortaya çıkan atıkların geri kazanılması ve/veya bertarafı amacıyla bölgede uygun tesis bulunmaması durumunda atık üreticisi firmanın talebi üzerine serbest bölge müdürlüğü başkanlığında valilik, gümrük, gümrük muhafaza müdürlüğü işletici veya bölge kurucu ve işleticisi ve atık üreticisi firma temsilcilerinden oluşan bir komisyonun uygun görüşünü müteakip serbest bölge müdürlüğünce Bakanlıktan alınacak onaya istinaden bu atıklar bölgeden çıkarılır.

Komisyona aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler sunulacaktır.

a) Atıkların serbest bölge içindeki bir üretim ve/veya tüketim faaliyeti sonucu ortaya çıktığına ilişkin belge,

b) Atığı oluşturan faaliyetin türü, atık tür ve miktarı,

c) Atıkların geri kazanımı veya bertarafı amacıyla gönderilecek olan tesisten alınacak valilik onaylı atık kabul yazısı,

d) Bakanlık gerekli gördüğü takdirde ilave teknik bilgi ve belgeler isteyebilir.

Kullanılmış lastiklerin karkas niteliğinde olanları Dahilde İşleme Rejimi kapsamında sadece Bakanlıktan lisans almış işletmeler tarafından geri kazanımı amacıyla ülkemize girişinde bu madde hükümleri uygulanmaz.

Atıkların ihracı

Madde 42 – Atıklar;

a) Ülkemizde atıkların bertarafı için gerekli teknik kapasiteye sahip tesislerin bulunmaması halinde,

b) Söz konusu atıkları ithalatçı devletin yetkili otoritesinin kabul etmesi durumunda,

ihraç edilebilir.

Bu durumda, atıkların sınırlar ötesi taşınımına izin verilmeden önce transit devletlerin ve atığı ithal edecek devletin yazılı onayları Bakanlıkça alınır.

Bilgi verme yükümlülüğü

Madde 43 – İhraç edilecek atıklar için (Ek 10) da yer alan bildirim formu iki nüsha halinde ihracatçı firma tarafından doldurularak Bakanlığa iletilir. Bakanlıkça, bildirim formunun ithalatçı devletin ve transit devletlerin yetkili makamlarına gönderildiği tarihten itibaren altmış gün içinde yazılı onay verilmezse ihracat işlemi başlatılamaz.

Transit devlete bildirim yükümlülüğü

Madde 44- Ülkemizin transit devlet olması halinde, Bakanlığa (Ek 10) da belirtilen şekilde taşımanın planlandığı tarihten en az altmış gün önce bildirimde bulunulması zorunludur. Bakanlık söz konusu transit taşıma işlemine şartlı veya şartsız izin verebilir, izin vermeyi reddedebilir veya en geç altmış gün içinde bildirimde bulunan taraftan bilgi isteyerek yazılı cevabını bildirir.

Bakanlığın izni alınmadan transit geçiş yapılmaz, ulusal yetki alanımız içinde atık yükü limbo yapılamaz ve aktarılamaz.

Atıkların uluslararası taşınımında uygulanacak usul ve esaslar

Madde 45- Atıkların uluslararası taşınımında uygulanacak usul ve esaslar şunlardır;

a) Taşıyıcı, (EK 9-B) de belirtildiği gibi doldurulan taşıma belgesini, atıkların taşınımına başladığı andan itibaren nihai bertaraf yerine kadar, taşıma süresince yanında bulundurmak ve bu belgeyi istendiğinde güvenlik ve taşıma ile ilgili makamların incelemesine sunmak zorundadır,

b) Atıkların sınırlar ötesi taşınımından sorumlu olan şahıslar, söz konusu atıkların teslim edilmesi veya teslim alınması sırasında taşıma belgesini imzalamakla yükümlüdür,

c) Bertaraf eden, söz konusu atıkları teslim almış olduğunu ve işlemin bildirimde belirtildiği şekilde tamamlandığını gösteren belgeyi ihracatçıya ve Bakanlığa iletmekle yükümlüdür. İhracatçı bu belgeyi alamadığı takdirde Bakanlık kanalıyla bu durumu ithalatçı devlete bildirir,

d) Atıkların sınırlar ötesi taşınımında uluslararası paketleme, etiketleme ve taşıma standartlarına uyulur,

e) Atıkların sınırlar ötesi taşınımının bu Yönetmeliğe göre tamamlanamadığı durumlarda, ihracatçı devlet, ithalatçı devletin bilgi verdiği tarihten itibaren doksan gün içinde veya ilgili devletlerin mutabık kalacakları başka bir süre içinde geri almayı temin eder.

Genel bildirim

Madde 46 – İhracatçının bir yıllık süre için genel bir bildirimde bulunmasına izin verilebilmesi için;

a) Sevk edilecek atıkların cinsi, kesin miktarı veya periyodik listesi gibi Bakanlığın isteyeceği bilgilerin bulunması,

b) Atıkların aynı fiziksel ve kimyasal özellikleri taşıması,

c) İhracatçı devletin aynı gümrük giriş-çıkış kapısını kullanması,

d) Atıkların aynı bertaraf tesisine sevk edilmesi,

zorunludur.

Yasadışı trafik

Madde 47- Atıkların taşınmasında;

a)Bu Yönetmelik gereğince yapılması gereken bildirimlerde bulunulmaması,

b) Yetkili otoritenin bu Yönetmelik ile belirtilen izninin bulunmaması,

c) Yetkili otoritenin izninin hileli veya yalan beyan sonucu elde edilmesi,

d) Belgelerin içeriğine tümüyle veya kısmen uymadan ülke yetki alanına girilmesi,

e) Uluslararası sözleşmelere ve bu Yönetmeliğe aykırı olarak atıkların bertaraf, boşaltım ve/veya nakil aracıyla birlikte terk edilmesi,

durumlarında atıkların taşınımı yasadışı trafiktir.

İhracatçı, kendisine yasadışı trafik hakkında bilgi verildiği tarihten itibaren otuz gün içinde veya ilgili devletlerin mutabık kalacağı başka bir süre içinde, atıkların ihracatçı veya üretici ya da ihracatçı devletin kendisi tarafından ülkesine iadesini temin edecektir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Diğer Hükümler

Özel atıklar

MADDE 48 – (Değişik:RG-4/9/2009-27339)

Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-IV’te (01) başlığı altında kayıtlı maden atıkları, (13) başlığı altında kayıtlı yağ ve sıvı yakıt atıkları, (16 06) başlığı altında kayıtlı kullanılmış pil ve aküler, (18) başlığı altında kayıtlı insan ve hayvan sağlığı ve/veya bu konulardaki araştırmalardan kaynaklanan atıklar ile kullanılmış lastiklerin toplanması, taşınması, işlenmesi ve bertarafına ilişkin esaslar Bakanlıkça belirlenir.

Cezai hükümler

Madde 49 – Bu Yönetmelik hükümlerine aykırılık halinde 2872 sayılı Çevre Kanununun 15 ve 16 ncı maddelerinde belirtilen merciler tarafından gerekli işlemler yapılır ve 26 ncı maddedeki yaptırım uygulanır. Kanunun 24 ncü maddesindeki merciler tarafından 20, 21 ve 23 üncü maddelerinde belirtilen idari nitelikteki cezalar verilir..

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

Madde 50 – 27/08/1995tarihli ve 22387 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

EK MADDE 1 – (Ek:RG-30/10/2010-27744)

Atıkların yakılması ile ilgili olarak 6/10/2010tarihli ve 27721 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atıkların Yakılmasına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Geçici Madde 1- Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce yürürlükte bulunan yönetmeliğe göre hazırlanmış olan tebliğ ve genelgelerin bu Yönetmeliğe aykırı olmayan hükümleri çıkarılacak olan yeni tebliğ ve genelgelere kadar geçerlidir.

Geçici Madde 2- Yönetmeliğin yayınlandığı tarihten önce Bakanlıktan geri kazanım konusunda lisans almış tesislerin ve valilikten taşıma lisansı almış firma ve araçların bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesini müteakip, bir yıl içinde geri kazanım konusunda Bakanlığa ve taşıma konusunda ise valiliklere tekrar müracaat ederek lisanslarını yenilemeleri zorunludur.

Geçici Madde 3- Valilikler bu Yönetmelik yürürlüğe girdiği tarihten itibaren sekiz ay içinde il tehlikeli atık yönetim planını hazırlayarak Bakanlığa sunar.

Yürürlük

Madde 51- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 52 – (Değişik:RG-5/11/2013-28812)

Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.

____________

(1) Bu değişiklik 1/4/2010 tarihinde yürürlüğe girer.