2026 YILI ÇAĞRI TAKVİMİ (Güncelleme: 27.04.2026)

Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu 2021-2027 IPARD Programı (IPARD III Dönemi)

2026 YILI ÇAĞRI TAKVİMİ (Güncelleme: 27.04.2026)

Tarım ve Orman Bakanlığının ilgili kuruluşu olan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu 2026 yılı içinde aşağıda belirtilen çağrı takvimine uygun olarak proje başvuruları kabul edecektir.

PROGRAMIN KAYNAĞI

Faydalanıcılara uygun harcamalar karşılığında sağlanacak olan mali desteğin kaynağı, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti eş finansmanından oluşturulan IPARD Programı Fonu’dur.

BAŞVURU YAPILACAK İLLER

Çıkılacak çağrı ilanları kapsamında, IPARD III Programı’nın uygulanacağı 81 ilimizden proje başvurusu yapılabilecektir.

DESTEKLENECEK TEDBİRLER

2026 yılı içinde çıkılacak çağrılar kapsamında;

  • M1 – Tarımsal İşletmelerin Fiziki Varlıklarına Yönelik Yatırımlar
  • M3 – Tarım ve Balıkçılık Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması ile İlgili Fiziki Varlıklara Yönelik Yatırımlar
  • M6- Kırsal Alanda Kamu Altyapı Yatırımları
  • M7 – Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme tedbirlerinden başvurular kabul edilecektir.

2026 YILI ÇAĞRI TAKVİMİ

TEDBİR

ÇAĞRI İLANI

BAŞVURU DÖNEMİ

SEKTÖR /ALT

SEKTÖR KODU

SEKTÖR ADI

DESTEK BÜTÇESİ (Avro)

M7

Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme*

TEMMUZ

AĞUSTOS

EYLÜL

302-1

Bitkisel Üretimin Çeşitlendirilmesi ve Bitkisel Ürünlerin İşlenmesi ve Paketlenmesi

25.000.000

302-2

Bal ve Diğer Arıcılık Ürünlerinin İşlenmesi ve Paketlenmesi

302-3

Zanaatkarlık ve Katma Değerli Ürünler

302-4

Kırsal Turizm ve Rekreasyon Faaliyetleri

302-5

Su Ürünleri Yetiştiriciliği

302-6

Makine Parkları

302-7

Yenilenebilir Enerji Yatırımları

M3

Tarım ve Balıkçılık Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması ile İlgili Fiziki Varlıklara Yönelik Yatırımlar

MAYIS

HAZİRAN

TEMMUZ

103-1

Süt ve Süt Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması

30.000.000

103-2

Kırmızı Et ve Et Ürünlerinin işlenmesi ve Pazarlanması

103-3

Kanatlı Eti ve Et Ürünlerinin işlenmesi ve Pazarlanması

103-4

Su Ürünlerinin işlenmesi ve Pazarlanması

103-5

Meyve ve Sebze Ürünlerinin işlenmesi ve Pazarlanması

103-6

Yumurtanın işlenmesi ve Pazarlanması

M1

Tarımsal İşletmelerin Fiziki Varlıklarına Yönelik Yatırımlar

HAZİRAN

TEMMUZ

AĞUSTOS

101-1

Süt Üreten Tarımsal İşletmeler

30.000.000

101-2

Kırmızı Et Üreten Tarımsal İşletmeler

101-3

Kanatlı Eti Üreten Tarımsal İşletmeler

101-4

Yumurta Üreten Tarımsal İşletmeler

M6

Kırsal Alanda Kamu Altyapı Yatırımları**

TEMMUZ

AĞUSTOS

KASIM

 

156.000.000

TOPLAM

241.000.000

*M7- Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme tedbirinden çıkılacak çağrı ilanı; “Açık Alanda Bitkisel Üretim, Arıcılık ve Kırsal Turizm ve Rekreasyon Faaliyetleri” sektörlerini kapsamamaktadır.

**M6- Kırsal Alanda Kamu Altyapı Yatırımları tedbiri için Avrupa Komisyonu’ndan yetki devri alınması süreci devam etmektedir. Tedbire ilişkin çağrı ilanı yetki devri kararını takiben yayımlanacaktır.

Alınan başvuruların toplam destek tutarının Çağrı için ayrılan bütçeyi aşması durumunda, IPARD Programı’nda ilgili tedbir için belirtilen sıralama kriterlerine göre başvurular sıralanacak ve bütçenin yeterli olduğu sayıda başvuru incelenecektir.

Bu duyuru çağrı takvimi hakkında bilgilendirme amaçlı olup, her bir tedbir için yayımlanacak Çağrı İlanları esas olacaktır. Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu bu duyurudaki tüm hususları değiştirme hakkını saklı tutar.

IPARD Programı sıralama kriterlerinde değişiklik yapılmasına ilişkin çalışma Avrupa Komisyonunun onayına sunulmuş olup, onayı müteakip TKDK tarafından kamuoyuna gerekli bilgilendirme yapılacaktır.

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ KAPSAMINDA TASARRUFLU TARIMSAL SULAMA SİSTEMLERİNİN DESTEKLENMESİ UYGULAMA REHBERİ Başvuruların; Başlama tarihi 29 Nisan 2026  Sona erme tarihi 12 Haziran 2026 saat 23:59’dur.

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ KAPSAMINDA TASARRUFLU TARIMSAL SULAMA SİSTEMLERİNİN DESTEKLENMESİ 2026/10 NOLU TEBLİĞ

2026 YILI (21. ETAP) UYGULAMA REHBERİ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

I- Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak 

Bu Uygulama Rehberi; 31 Aralık 2025 tarihli 33124 sayılı Resmi yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararına istinaden Kırsal Kalkınma Destekleri K apsamında Tasarruflu Tarımsal Sulama Sistemlerinin Desteklenmesi Hakkındaki 2026/10 sayılı Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinde, uygulama esas ve usullerine ilişkin detayları belirlemek amacıyla, başvuru sahibi, faydalanıcı, tedarikçi ve programın yürütülmesinden sorumlu Bakanlık merkez ve taşra personelinin kullanımı için Tebliğin 27. Maddesine istinaden Genel Müdürlük tarafından hazırlanmıştır. 

İKİNCİ BÖLÜM

II- Tanımlar 

Bu Uygulama Rehberinde geçen; 

a) Ayni katkı: Başvurusu yapılan yatırımın tamamının gerçekleştirilmesi için hibeye esas proje tutarı dışında tamamı faydalanıcı tarafından karşılanan/karşılanacak tutarı, 

b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını, 

c) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü, 

ç) Başvuru: Tebliğ kapsamında tasarruflu tarımsal sulama sistemi alımları için yapılan başvuruyu, 

d) Başvuru sahibi: Başvuru yapan gerçek ve tüzel kişileri, 

e) Deney Raporu: Bakanlıkça yetki verilen kurumlar tarafından laboratuvar ve uygulama sahasında kontrol ve deneylere tabi tutulan tasarruflu tarımsal sulama sistemi ve unsurlarının tarım tekniğine ve mevcut standartlara uygunluğunu belgeleyen raporu, 

f) Faydalanıcı: Bu Tebliğ kapsamında proje hazırlayıp başvuruda bulunan ve/veya başvurusu kabul edilerek hibe sözleşmesi imzalayan gerçek ve tüzel kişileri, 

g) Genç girişimci: Başvuru tarihi itibarıyla, 18 yaşını doldurmuş, 41 yaşından gün almamış gerçek kişiyi, 

ğ) Genel Müdürlük: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü, 

h) Hibe sözleşmesi: Faydalanıcı ile il müdürlüğü arasında imzalanan ve hibeden yararlanma esasları ile tarafların yetki ve sorumluluklarını düzenleyen sözleşmeyi, 

ı) Hibeye esas proje tutarı: Bu Tebliğde belirtilen kriterleri sağlayan ve hibe sözleşmesinde üst sınırı belirlenen hibe desteği verilecek uygun maliyetler toplamını, 

i) Î1 müdürlüğü: Bakanlık tarım ve orman il müdürlüğünü,

j) Î1 proje yürütme birimi: İl düzeyinde Programın tanıtımından, başvuruların alınmasından, projelerin değerlendirilmesinden ve uygulamasından, ödeme icmal tablolarının veya listelerinin hazırlanmasından, onaylanmasından ve tamamlanan projelerin izlenmesinden sorumlu olan, yapılacak iş ve işlemleri il müdürlüğü adına yürüten, ilgili şube müdürü ve proje kontrol görevlileri ile gerektiğinde il müdürlüğü ve diğer kamu kurumu personelinin valilik oluruyla görevlendirilmesi ile oluşturulan en az üç kişilik birimi, 

k) İzleme Süresi: Nihai ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 2026/10 numaralı tebliğin 8. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen yatırım konularında 5 (beş) yıl süreyi, 

l) Kredi Uygunluk Belgesi: 09.10.2020 tarihli ve 31269 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Tarım Makineleri ve Tarım Teknolojisi Araçlarının Deney ve Denetim Esaslarına İlişkin Yönetmelik” esaslarına göre alınmış belgeyi, 

m) Satın alma: Tasarruflu tarımsal sulama sistemi alımlarını, 

n) Mücbir sebep: Taraflardan birinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmesine engel teşkil edebilecek nitelikte olan deprem, yangın, sel gibi doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, savaş, ayaklanma, kısmi veya genel seferberlik ilanı gibi kişilerin önceden öngörebilmelerine olanak bulunmayan ve bu nedenle önüne geçilmesi mümkün olmayan, dış etkiler sonucu meydana gelen, kamu kurum ve kuruluşları tarafından belgelendirilebilen istisnai bir durum veya olayı, 

o) Program: Kırsal Kalkınma Yatırım Programını, 

ö) Proje: Hibe desteğinden yararlanabilmek için belirlenmiş nitelikleri sağlayan gerçek ve tüzel kişilerin başvuru konusu olan parsele ait tarımsal sulama projesi dispozisyona göre hazırlanmış projeyi, 

p) Proje kontrol görevlisi: Proje kapsamında resmî kontrol yetkisi verilen personeli, 

r) Proje toplam tutarı: Bu Tebliğ kapsamında, hibeye esas proje tutarı ile tamamı faydalanıcı tarafından karşılanan ayni katkı ve referans fiyat farkı tutarlarının toplamını, 

s) Referans fiyat: Uygulama yılı itibarıyla Referans Fiyat Komisyonu tarafından tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik yatırımlar için belirlenen ve Bakanlık internet sitesinde liste halinde yayımlanan fiyatı veya bu listede yer almaması halinde il müdürlükleri tarafından belirlenen fiyatı, 

ş) Referans fiyat farkı: Başvuruda yer alan hibeye esas proje tutarını oluşturan her bir kalemin, o kalem için tespit edilen referans fiyatlardan yüksek olan kısımlarının toplamını, 

t) Referans Fiyat Komisyonu: Referans fiyatları belirlemek için Genel Müdürlük tarafından oluşturulacak komisyonu, 

u) Resmî kontrol: Kırsal Kalkınma Desteklerine İlişkin Karar, bu Tebliğ ve uygulama rehberi kapsamındaki faaliyetlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için proje kontrol görevlilerinin, verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim, gerekirse analiz ve benzeri kontrolleri, 

ü) Su kısıtı: 31/12/2024 tarihli ve 32769 sayılı beşinci mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere Ödeme Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2024/39)’in 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen havzaları, 

v) Sulama projesi: Hibe desteğinden yararlanabilmek için belirlenmiş nitelikleri sağlayan gerçek ve tüzel kişilerin başvuru konusu olan parsele ait tarımsal sulama projesi dispozisyona göre hazırlanmış projeyi, 

y) Tasarruflu tarımsal sulama sistemleri: Bitkilerin normal gelişmeleri için ihtiyaç duydukları su miktarının tabii yağışlarla karşılanamayan kısmının gereken zamanda, miktarda ve kontrollü olarak bitkiye verilmesi amacıyla sulama suyunun kaynaktan alınması, iletilmesi ve dağıtılması için gerekli yapı, araç, makine ve ekipman gibi unsurların bir yada birkaçından oluşan sistemleri, 

z) Tebliğ: 31 Aralık 2025 tarihli 33124 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararına istinaden yürürlüğe giren, 2026/10 sayılı Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında tasarruflu tarımsal sulama sistemlerinin desteklenmesi hakkında Tebliğ, 

aa) Tedarikçi: Bu Tebliğ kapsamında faydalanıcı tarafından yapılacak satın alımlara makine, ekipman ve malzeme sağlayan, faydalanıcı ile uygulama sözleşmesi imzalayan bağımsız kişi ve kuruluşları, 

bb) Uygulama rehberi: Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinde; uygulama esas ve usullerine ilişkin detayları belirlemek amacıyla, başvuru sahibi, faydalanıcı, tedarikçi ve Programın yürütülmesinden sorumlu Bakanlık merkez ve taşra personelinin kullanımı için Genel Müdürlük tarafından hazırlanan rehberi, 

cc) Uygulama sözleşmesi: Bu Tebliğ kaıpsamında yapılacak satın almalarda faydalanıcı ile tedarikçi arasında yapılacak akdi, 

dd) Uygulama yılı: 1/1/2026-31/12/2026 tarihleri arasında, Programa ilişkin başvuru ve uygulamanın yapılacağı yılı, 

ee) Veri giriş sistemi: Bakanlık resmi web sayfasında (www.tarimorman.gov.lr) girişlerin yapıldığı sistemi, 

ifade eder. 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

III-Uygulama Birimleri Görev, Yetki ve Sorumluluklar

1- Genel Müdürlüğün görev, yetki ve sorumlulukları 

a) Program ile ilgili olarak mevzuat çalışmalarını yürütür, tebliğ ve uygulama rehberini hazırlar ve yayımlanmasını sağlar. 

b) Program kapsamında yıllık yatırım programı ve bütçe teklifi hazırlıkları ile bu tekliflerin Bakanlığın ilgili birimlerine iletilmesi ve kabulü için gerekli çalışmaları yapar. 

c) Program kapsamında il müdürlüğü tarafından onaylanan ödemelerin tahakkuk işlemlerini yapar ve Banka aracılığıyla ödenmek üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderir. 

ç) Program kapsamında yapılacak çalışmaların, idari, mali, hukuki, mühendislik, çevresel ve teknik uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesine destek verir. 

d) Programın etkin bir şekilde yürütülebilmesi için izleme, istatistiki çalışma ve gerektiğinde kontrol işlemlerini yapar veya yaptırır. 

e) Programın yürütülmesinde görevli personele yönelik değerlendirme toplantıları veya eğitim programlarının hazırlanmasını ve düzenlenmesini sağlar. 

f) Su tasarrufu sağlayan sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması için ulusal veya uluslararası kuruluşlar, kamu kurumlan, Veri tabanına girilen her türlü bilgiden il müdürlükleri sorumludur. İstatistik! açıdan yapılacak çalışmalara esas teşkil etmek üzere il müdürlükleri istenilen bilgileri ivedilikle ve zamanında veri tabanına girerler. 

2- İl müdürlüğünün görev, yetki ve sorumlulukları 

a) Program kapsamında yapılacak çalışmaların, idari, mali, mühendislik, çevresel ve teknik uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesini ve il bazında uygu1anmasını, izlenmesini, sekretaryasını ve koordinasyonunu sağlar. 

b) Başvuruların amaçlarına uygun olarak yapılmasından, uygulamaların bu tebliğde, uygulama rehberinde ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinin sağlanmasından, uygulamaya yönelik olarak düzenlenecek tüm belgelerin onaylanmasından ve birer suretinin muhafazasından sorumludur. İhtiyaç duyulduğunda Genel Müdürlükçe istenen belgeleri gönderir. 

c) Veri giriş sistemine girilen her türlü bilgiden sorumludur. Bu Tebliğ kapsamında yapılacak bütün çalışmalara esas teşkil etmek üzere istenilen bilgileri ivedilikle ve zamanında veri giriş sistemine girer. 

ç) Bünyesinde il proje yürütme birimini oluşturur. 

3- İl proje yürütme biriminin görev, yetki ve sorumlulukları 

a) Başvuru sahiplerine, başvuruların hazırlanması konusunda ihtiyaç duyulduğunda gerekli bilgilendirmeyi yapar. 

b) Bu Tebliğ ve uygulama rehberinde yer alan esaslara göre başvuruları inceleyerek değerlendirir, hibe sözleşmelerini düzenler, uygulamaları takip eder, izler, ödeme taleplerini inceleyerek uygun olanları il müdürlüğünün onayından sonra Genel Müdürlüğe gönderir. 

c) Başvuruların incelenmesi ve değerlendirilmesinde gerek duyulması halinde bu birime konu ile ilgili teknik personel il müdürlüğü bünyesinden veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarından görevlendirilebilir. 

ç) Yatırımları beş yıl boyunca yerinde kontrol eder ve bu kontrolü tutanağa bağlar. 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

IV-Yatırım konuları, Uygulama illeri, Proje tamamlanma süresi ve Başvuru sahiplerinde aranan özellikler

1-Yatırım konuları ve uygulama illeri 

Bu program kapsamında hibe desteği verilecek tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik 81 ilde uygulanacak yatırım konuları şunlardır: 

a) Tarla içi sistemler 

1) Damla sulama 

2) Yağmurlama 

3) Mikro yağmurlama 

4) Yüzey altı damla sulama

b) Mekanik büyük sistemler 

1) Çenter pivot/Lineer sulama sistemleri 

2) Tamburlu sulama sistemleri 

c) Yenilenebilir enerji ve teknoloji odaklı sistemler 

1) Güneş enerjili sulama (sulama sistemleri + panel) 

2) Akıllı sulama / otomasyon sistemleri (sensör, kontrol, uzaktan yönetim) 

2) Proje tamamlanma süresi 

Kabul edilen başvurulara ilişkin olarak başvuru sahibi ile il müdürlüğü arasında hibe sözleşmesinin imzalanmasından sonra, alımı yapılan makine, ekipman ve malzemelerin 75 (yetmiş beş) gün içerisinde tarlada montajının tamamlanmış olması gerekir. Süresi içerisinde faydalanıcılar tarafından başvuru dosyasında yer alan projeye uygun olarak alımı ve tarlada montajı yapılan tasarruflu tarımsal sulama sistemlerinin yerinde tespit işlemleri yapılarak faydalanıcının ödeme talebi tarihi itibarıyla en geç 30 (otuz) gün içerisinde il proje yürütme birimince tutanağa bağlanır. 

Süresi içerisinde yatırımcılar tarafından tamamlanmayan veya başvuru dosyasında yer alan projeye uygun olarak alımı ve tarlada montajı gerçekleştirilmeyen tasarruflu tarımsal sulama sistemi için, Î1 Müdürlüğünce bir tutanak ile tespiti yapılarak hibe sözleşmesi tek taraflı olarak fesih edilir. 

3-Başvuru Sahiplerinde aranan özellikler ve sorumluluklar 

Başvuru sahipleri Bakanlık Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS)/Tarımsal Üretim Kayıt Sistemine (TÜKAS) kayıtlı olması ve ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 5 (beş) yıl boyunca kayıtlı olma halinin devam etmesi gerekir. Çiftçi kayıt sistemi yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına dair, 18 Kasım 2023 tarihli ve 32373 sayılı resmi gazetede yayımlanan taahhüte konu araziler için izleme süresi boyunca taahhüt etmesi halinde başvurulabilir. Faydalanıcı tek il için başvuru yapılabilecek olup, bu başvurular birden fazla parsel ve birden fazla yatırım konusunu içerebilir. Birden fazla parsel için yapılacak başvurularda her bir parsel için ayrı ayrı olmak üzere, Tebliğ ve bu Uygulama Rehberinde belirlenen gerekli proje kriterlerini sağlamalı ve su kaynağına ilişkin gerekli izin belgeleri bulunmalıdır. Her parsel için ayrı proje ve keşif hazırlanacak olup, bu keşifler bir icmal ile birleştirilerek başvuru bütçesi oluşturulacaktır. Ancak, sınırları bitişik parseller için, su kaynağı yeterliliği ve diğer koşulları sağlamak şartı ile tek bir proje ve keşif hazırlanabilir. 

Başvurular, başvuru yapılan parsellerin bulunduğu Tarım ve Orman Î1 Müdürlüğü tarafından kontrol edilir. 

13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda tanımlanan kolektif, limited ve anonim şirket şeklinde kurulmuş olan şirketler, ana sözleşmelerinde tarımsal üretim yapabileceklerinin belirtilmesi şartı ile tüzel kişi olarak başvurabilir. 

Gerçek kişiler ve yukarıda belirtilen şirketler kendilerine ait veya en az 5 (beş) yıl süreyle noter onaylı kira sözleşmesi sunmaları halinde kiralık araziler için IV-1. maddede yer alan yatırım konularında başvuru yapabilirler. Kiralama süresi projenin izleme süresini kapsamalıdır. 

Sulama kooperatifleri, tarımsal kalkınma kooperatifleri, tarım kredi kooperatifleri ve sulama birlikleri ana sözleşmelerinde tarımsal üretim yapabileceklerinin yer alması ve kendilerine ait arazilerde 10 (on) yıl ve üzeri noter onaylı kira sözleşmesi bulunması şartıyla kamu arazilerinde tüzel kişi olarak başvuru yapabilirler. Bu kuruluşlar, başvuruları ile birlikte, onaylanmış ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmış en son ana sözleşmelerini bildirmek zorundadır. 

Ayrıca; IV-1. maddede yer alan (a) bendinin (4) numaralı alt bendinde (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde, (c) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen yatırım konuları (yüzey altı damla sulama, lineer veya çenter pivot sulama sistemi, güneş enerjili sulama sistemi ve akıllı sulama sistemi kurulumu) kapsamında yer alan tesislere ilişkin olarak; başvurusuna ait teknik projelendirme esasları ve arazi büyüklüğü uygulama rehberinde belirlenen kriterlere uygun olması halinde başvuru yapabilirler. 

Kırsal kalkınma destekleri kapsamında, izleme süresince JÎL™ ce bireysel sulamaya ilişkin hibe desteği alınan parsel için başvuru yapılamaz. 2026 yılı öncesi hibe desteği alanlar için o yıla ait Tebliğ ve Uygulama Rehberi doğrultusunda işlem yapılır. 

Ancak, parselin bir kısmı için daha önce hibe desteği alınması halinde parselin kalan kısmı için yukarıdaki şartları sağlamak koşulu ile başvuru yapılabilir. Bu durumda daha önce alınan hibe desteğine ilişkin bilgiler ve bu kapsamda alınan malzemeler proje detayında ve boru yerleşim/makine yerleşim planında belirtilerek her iki projenin uyumluluğu denetlenecektir. Toplulaştırma Alanı ilan edilen arazilerde faydalanıcıdan, noter onaylı alınan taahhütname (EK- 24) ile başvuru yapılabilir., 

Faydalanıcılar; projelerinin kabul edilmesi halinde, hibeye esas proje tutarının hibe desteği verilecek oran dışında kalan katkı payını ve ayni katkıyı kendi öz kaynaklarından (başka bir kamu kaynağı kullanmadan) temin etmekle yükümlü ve sorumludurlar. 

Satın almanın, başvuru dosyasında yer alan projeye uygun olarak yapılması, Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilip belgelendirilmesi ve belgelerin muhafazasından faydalanıcılar sorumludur. 

Başvuru yapılan yıl dahil olmak üzere son beş yıllık dönemde yürürlüğe giren T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullan<kırılmasına İlişkin mevzuat ile bu Tebliğin yayımlandığı tarihten sonra aynı konuda yayımlanacak mevzuat kapsamında tasarruflu tarımsal sulama sistemi yatırımı faiz/kâr payı desteğinden yararlananlar faiz/kâr payı desteğine konu olan aynı parsel için hibe başvurusu yapamazlar. Ancak, parselin bir kısmı için daha önce faiz/kâr payı desteği alınması halinde parselin kalan kısmı için bu Tebliğde belirtilen şartları sağlamak koşulu ile başvuru yapılabilir. Ancak bu durumda daha önce alınan kredi desteğine ilişkin, bilgiler ve bu kapsamında alınan malzemeler proje detayında ve boru yerleşim/makine yerleşim planında belirtilerek her iki projenin uyumluluğu gösterilecektir. 

Faydalanıcılar, hibe sözleşmesi akdinden sonra, satın almayı bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yapar. 

Faydalanıcı, hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış tasarruflu tarımsal sulama sisteminin mülkiyetini, yerini ve amacını ödemenin yapıldığı tarihten itibaren başvuru yapılan yıl dâhil olmak üzere 8 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen yatırım konularında beş yıl süreyle değiştiremez. 

Başvuran tüzel kişiler idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olmalıdır. Tüzel kişilerin idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olduklarına dair taahhütnameyi, gerçek kişilerin ise kamu hizmeti yapmadıklarına dair taahhütnameyi başvuru ekinde sunmaları gerekmektedir. Başvuru sahiplerinin kamudan bağımsız olduğuna dair taahhütname ve SGK Hizmet Döküm Belgesi başvuru ekinde sunulmalıdır. 

Hibe desteklemelerinden, kamu görevlileri ile kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kaynaklarından finansman sağlayan veya bağlantısı olan gerçek veya tüzel kişiler yararlanamaz. 

Daha önce yürürlüğe konulan destekleme tebliğleri kapsamında hibe sözleşmesi imzalayan faydalanıcılardan mücbir sebep harici yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle son üç yıl içinde sözleşmesi feshedilenler hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. 

Başvuru sırasında ve sözleşme yapılmadan önce başvuru sahibinin iflas etmiş veya projenin tasfiye halinde olması, başvuru sahibinin kısıtlı veya malvarlığının mahkemece idare ediliyor olması, iş veya faaliyetlerini askıya almış olması, malvarlığıyla alakalı tedbir kararı veya bu doğrultuda açılmış bir dava bulunması hallerinde hibe başvurusu reddedilir. 

Faydalanıcının; kamu haklarından mahrum olması veya hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, görevi kötüye kullanma, rüşvet, irtikap, nitelikli zimmet, sahtecilik, ihaleye fesat karıştırma, hileli iflas suçlarının birinden veya 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan ve organize veya örgütlü suçlardan dolayı hüküm giymiş bulunması, milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen terör örgütlerine aidiyeti, iltisaklı veya irtibatı olması veya tutuklu bulunması veya 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 102 nci, 103 üncü ve 104 üncü maddelerinde düzenlenen suçlardan adli sicil kaydı olması veya 5237 sayılı Kanunun Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler başlıklı Dördüncü Kısmının üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci bölümlerinde yer alan suçların birinden veya ülkenin mali çıkarlarına zarar verici herhangi bir suçtan dolayı hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı olması halinde hibe başvurusu reddedilir. 

Başvuru aşamasında, proje uygulama sırasında ve uygulama sonrası dönemde Kamu İhale Kurumu yasaklılar listesinde olanlar hibe başvurusunda bulunamazlar. Başvuru sahibi gerçek ve tüzel kişilerin Kamu İhale Kurumu yasaklı listesinde olmadıklarına dair resmi belgeyi başvuru ekinde sunmaları gereklidir. 

30/6/2007 tarihli ve 26568 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği (Seri: A Sıra No: 1) gereğince (Borcu ilgili kurumlarca yapılandırılanlar hariç) 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununa göre vadesi geçmiş vergi borcu ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu bulunanlar hibe desteğinden faydalanamaz. Başvuru sahibi gerçek ve tüzel kişilerin vadesi geçmiş prim/vergi borcu olmadığına dair resmi belgeyi başvuru ekinde sunmaları gereklidir. 

Faydalanıcılar, başvurularında 14/9/2023 tarihli ve 32309 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır. 

BEŞİNCİ BÖLÜM

V-Uygulanacak Hibe Desteği Tutarı, Oranı ve Hibe Desteği Verilecek Gider Kalemleri

1-Hibeye esas proje tutarı ve destekleme oranı 

Bu Tebliğ kapsamında kabul edilen başvurularda, hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas proje tutarının, KDV dahil %50’si ile %70’ine kadar değişen oranlarda hibe desteği verilir. 

Tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik yatırımlar kapsamında kullanılacak bütçenin en az %20’si kadın ve genç girişimciler tarafından gerçekleştirilecek yatırımlar için kullanılır. Kadın ve genç girişimcilerden yeterli sayıda uygun başvuru olmaması ve ayrılan bütçenin kullanılamaması halinde ayrılan bu bütçe diğer faydalanıcılar için kullanılır. 

Birinci derece tarımsal amaçlı örgütler, kadınlar ve gençler tarafından gerçekleştirilen başvurular öncelikli olarak değerlendirilir. 

Konu bazında verilecek hibe oranları şunlardır: 

a) Tarla içi damla sulama sistemleri için %50. 

b) Tarla içi yağmurlama sulama sistemleri için %50. 

c) Tarla içi mikro yağmurlama sulama sistemleri için %60.

ç) Tarla içi yüzey altı damla sulama için %70. 

d) Çenter pivot/Lineer sulama sistemleri ve Tamburlu sulama sistemleri için %60. 

e) Güneş enerjili sulama (sulama sistemleri + panel) için %60. 

f) Akıllı sulama/otomasyon sistemleri (sensör, kontrol, uzaktan yönetim) için %70. 

g) Tarımsal açıdan yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı ilan edilen yerlerin olduğunun tespit edildiği havzalarda yapılacak başvurularda tüm konular için %70. 

Hibe başvuru formunda belirtilen hibeye esas proje tutarının, başvuru değerlendirme aşamasında tespit edilen referans fiyatlar içinde kalan kısmı, hibe sözleşmesinde hibeye esas proje tutarı olarak belirlenir. Referans fiyatları aşan kısmı ise referans fiyat farkı olarak belirlenir ve tamamı faydalanıcı tarafından karşılanır. 

Hibeye esas proje tutarı 10.000.000 TL’yi geçemez. Satın alma bedelinin, bu miktarı aşması halinde, aşan kısım faydalanıcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır. 

Hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas proje tutarı üst limit niteliğindedir. Hibenin nihai tutarı fiili gerçekleşmeler sonucunda ortaya çıkar. 

Başvuru bütçeleri KDV dahil hazırlanır. 

2- Hibe desteği kapsamındaki proje gider esasları 

Tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik alım giderleri, aşağıda belirtilen hususlar çerçevesinde hibe desteği kapsamında değerlendirilir; 

Faydalanıcılar tarafından, Tebliğ kapsamında yapılacak tüm satın almalar, tedarikçilerle yapılacak uygulama sözleşmesi kapsamında yapılır ve hibeye esas proje tutarını oluşturan gider kalemleri, her bir kalem için belirlenmiş olan referans fiyatı ve hibe sözleşmesinde belirtilen tutarı aşamaz. Projede yer alan gider kalemlerinin incelenmesi sonucu, hibe desteği verilen gider kalemleri kapsamında olmaması nedeniyle uygun kabul edilmeyen kalemlerin olması halinde bu kalemler hibeye esas bütçeden çıkarılarak ayni katkı kapsamına alınır, gider kalemlerinin referans fiyatları geçmesi halinde ise referans fiyatın üzerindeki tutar ayni katkı kapsamına alınır. Proje tutarı, hibe sözleşmesi öncesi il proje yürütme biriminin referans fiyat karşılaştırması sonucu uygun bulduğu miktar, metraj ve birim fiyat üzerinden revize edilir ve hibe sözleşmesi imzalanır. 

Yerinde teslim ve montaj giderlerinin satın alma bedeli içinde olacak şekilde fatura düzenlenmesi halinde, toplam tutar hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Yerinde teslim ve montaj giderleri, faturada ayrı kalemler olarak faturalandırılması halinde ise hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. 

Faydalanıcılara aşağıda yer alan tasarruflu tarımsal sulama sistemleri için belirtilen deneme ve kontrollerin yapılması şartıyla, hibe desteği ödemesi yapılır. 

a) Tarla içi yağmurlama, mikro yağmurlama, damla sulama ve yüzey altı damla sulama sistemi kurulması ile güneş enerjili sulama sistemleri kurulması başvuruları kapsamında; güneş paneli, pompa, filtre, kontrol ünitesi, sayaç, vantuz, manometre, ana ve yan dallara ait borular, bağlantı ekipmanı, vanalar, damlatıcı ve yağmurlama ekipmanı gibi sadece tarla içinde kullanılan malzemelerin başvuruya ait parsellerde sisteminin çalıştırılması, eksiksiz montaj kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi. 

b) Center pivot, lineer ve tamburlu sistem yağmurlama sulama makinelerinin; yerinde (başvuruya ait parsellerde) çalıştırılıp, kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi. 

c) Güneş enerjili sulama sistemleri kurulması başvuruları kapsamında; güneş paneli, pompa, filtre, kontrol ünitesi, ana ve yan dallara ait borular, bağlantı ekipmanı, vanalar, damlatıcı ve yağmurlama ekipmanı gibi sadece tarla içinde kullanılan malzemelerin başvuruya ait parsellerde sisteminin çalıştırılması, eksiksiz montaj kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi. 

ç) Akıllı sulama sistemleri kurulması başvuruları kapsamında; sensörler, tam otomatik fitreler, karıştırıcılı gübre tankları, debi kontrollü gübreleme pompaları, solenoid vanalar, meteoroloji istasyonları ve kontrol sistemleri gibi sadece tarla içinde kullanılan malzemelerin başvuruya ait parsellerde sisteminin çalıştırılması, eksiksiz montaj kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi. 

Faydalanıcılar tarafından sürekli çalıştırılan veya düzenli ya da dönüşümlü olarak işe alınmış kişiler ile kamu çalışanları ve kamu kurumlar, tedarikçi olamaz 

Başvuru sahipleri, başvuru dosyasında yer alan projelerinde kullanılacak malzemelere ait teknik şartnameyi ihtiyaç duydukları malzeme cinsine ve kalitesine göre belirler. Bu kapsamda, başvurularda belirtilecek satın alım tutarlarını oluşturan birim fiyatlar teknik şartname çerçevesinde piyasa fiyat araştırmalarına dayandırılmalı ve keşifleri ayrıntılı olarak belirtilmelidir. 

Başvurularda belirtilecek gider kalemlerine ait tutarlar piyasa fiyat araştırmalarına dayandırılır ve keşifleri ayrıntılı olarak belirtilir. Başvuru sahiplerince hazırlanan projede sunulan birim fiyatlar; başvuru süresi sona erdikten sonra açıklanan referans fiyatlara göre hibe sözleşmesine bağlanır. Satın alma tutarları ve malzeme miktarları hibe sözleşmesi süresince artırılamaz. 

Ancak uygulamada gerçekleşen ve fatura edilen fiyatlar hibe sözleşmesi birim fiyatlarından düşük ise ödemede bu fiyatlar dikkate alınır. 

Sözleşmenin gerçekleştirilmesi sırasında olabilecek değişikler projenin hibeye esas tutarının % 5 ini geçmeyecek şekilde olmak kaydıyla, tesisin teknik ve ekonomik olarak çalışmasını engellemeyecek ve proje bütünlüğünü bozmayacak şekilde olmalıdır. 

Başvuru kapsamında satın alınması planlanan makine, ekipman ve malzeme ile ilgili teknik bilgiler, şartname şeklinde düzenlenerek başvuru ekinde sunulur. 

Faydalanıcıların talepleri, Î1 Müdürlüğünün 1aygun görüşüne istinaden; Genel Müdürlüğün uygun görmesi halinde projelere ilişkin satın alımlar Genel Müdürlükçe merkezi olarak yapılabilir. 

Bu şekilde Genel Müdürlükçe yapılacak merkezi almalarda tarlada montajı yapılan tasarruflu tarımsal sulama sistemlerinin yerinde tespit işlemleri yapılarak, il proje yürütme birimince tutanağa bağlanır. Tespit işleminden sonra faydalanıcının hibe desteği dışındaki ödemesi gereken tutar ve varsa ayni katkı miktarının yatırıldığına dair makbuzu il proje yürütme birimine ibraz eder. Î1 yürütme birimi hibe ödemesine esas idari işlemlerin uygunluğunu Genel Müdürlüğe bildirir. Genel Müdürlükçe hibe ödemesi yükleniciye yapılır. 

Hibeye esas proje tutarının hibe desteği kısmı, kamu kaynakları kullanılarak karşılandığı için faydalanıcılar tarafından sağlanması gereken katkı payının finansmanında hiçbir şekilde kamu kaynakları kullanılamaz. 

Başvuru sahipleri, karşılamaları gereken ayni katkıyı, kamu tarafından sübvanse edilen krediler hariç olmak üzere diğer kredi türlerini kullanarak karşılayabilirler. 

3- Hibe desteği kapsamında karşılanmayacak giderler 

1-Hibe desteği verilmeyecek olan giderler şunlardır: 

a) Her türlü borç ödemeleri, 

b) Faizler, 

c) Başka bir kamu kaynağından finanse edilen harcama ve giderler, 

ç) Kur farkı giderleri, 

d) Makine ve ekipman kira bedelleri, 

e) Nakliye giderleri, 

f) Bankacılık giderleri, 

g) Denetim giderleri, 

ğ) İade alınan veya alınacak tüm vergiler, 

h) İkinci el/kullanılmış makine, ekipman ve malzeme giderleri, 

ı) Eğitim giderleri, 

i) Üretim tarihi, başvuru yapılan yıl dahil olmak üzere son 2 (iki) yıldan önce olan tasarruflu tarımsal sulama sistemleri unsurlarının alım giderleri, 

j) Faturası olmayan ve başvuru tarihinden önce veya sözleşmede belirtilen proje tamamlanma tarihinden sonra faturalanmış giderler 

k) Uygulama rehberinde belirtilen ve faydalanıcıların tedarikçilerden temin edeceği teknik belgeler içinde yer alan belgelerden eksiği bulunan satın alma giderleri, 

l) Tarlaya montajı yapılmayan ve/veya eksik teslim edilen tasarruflu tarımsal sulama sistemi giderleri. 

m) Proje hazırlama giderleri. 

Tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik satın almalarda, bent gibi su alma yapısı inşası, yeni kuyu açılması, enerji nakil hattı, depolama tesisi gibi yapım işleri ve su kaynağından sulama alanına kadar sadece iletim hattı yapılması hibe desteği kapsamı dışındadır. Hibe başvurularında, tarla içi sulama sistemi ile su kaynağından sulama alanına kadar olan su iletim hattı birlikte projelendirildiği durumlarda, su iletim hattı maliyeti toplam maliyetin %20’sini aşamaz, aşması halinde artan kısım faydalanıcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır. 

Su iletim hattına ait maliyetin % 20 dahilinde olan kısmı ve bu oranı aşan kısmı ayrı ayrı keyiflendirilerek, toplam proje keşfi ekinde verilmelidir. Birden fazla parselde başvuru yapıldığı durumlarda bitişik parseller için %20 şartı birlikte aranmalıdır. Birbirinden bağımsız parsellerde proje yapıldığı durumlarda ise her bir parsel için iletim hattı maliyetlerinin %20 şartı ayrı ayrı değerlendirilmelidir. 

2-Güneş Enerjili Sulama 

Güneş enerjili sulama sistemi kurulmasına ilişkin başvurularda, sulama projesinin yanında güneş enerjisi kurulumuna ilişkin proje de sunulmalıdır. 

3- Lineer (Doğrusal Hareketli) veya Çenter Pivot (Dairesel Hareketli) sistemlerde: 

a) Başvuru yapılacak parsel içerisinde, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü (projelendirilen parsel alanı) 20 da. ve üzerinde olmalıdır. Birden fazla parselde başvuru yapıldığı durumlarda, bitişik parseller tek parsel gibi değerlendirilmeli, birbirinden bağımsız parsellerde başvuru yapıldığı durumlarda ise her bir parsel için 20 dekar şartı ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Proje için belgelenen su kaynağı, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü için yeterli miktarda olmalıdır. 

b) Sistemin çalışacağı kısımda, seçilen parselin kısa kenar uzunluğu proje hesaplamaları için seçilen makineye ait öngörülen modelin kataloğunda belirtilen minimum ıslatma genişliğinden az olamaz. Buna ilişkin katalog aslı veya il müdürlüğü tarafından onaylanmış fotokopisi proje ekinde sunulmalıdır. 

c) Çenter Pivot Sistemlerin çalışacağı kısımda, seçilen parselin En / Boy oranı 1/1,5 ‘den fazla olamaz. Bu durumda aynı yatırım konusu içindeki diğer makine ile taşınan hareketli yağmurlama sulama sistemlerine başvuru yapabilir. 

4- Tamburlu sistemlerde: 

a) Başvuru yapılacak parsel içerisinde, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü (projelendirilen parsel alanı) tamburda bulunan PE ana boru çapı ve uzunluğu da dikkate alınarak en küçük parsel 20 dekardan daha az olamaz. Bir veya birden fazla parsel için yapılan başvurularda, toplam proje alanının her bir 250 dekarlık kısmı için tek bir tamburlu sulama makinası için başvuru yapılabilir. Proje için belgelenen su kaynağı, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü için yeterli miktarda olmalıdır. 

b) Seçilen parselin kısa kenar uzunluğu proje hesaplamaları için seçilen makineye ait öngörülen modelin kataloğunda belirtilen minimum ıslatma genişliğinden az olamaz. Buna ilişkin katalog aslı veya il müdürlüğü tarafından onaylanmış fotokopisi proje ekinde sunulmalıdır. 

5- Akıllı sulama sistemlerinde: 

Başvuru yapılacak parsel içerisinde, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü (projelendirilen parsel alanı) 50 da. ve üzerinde olmalıdır. Birden fazla parselde başvuru yapıldığı durumlarda, bitişik parseller tek parsel gibi değerlendirilmeli, birbirinden bağımsı *de başvuru yapıldığı durumlarda ise her bir parsel için 50 dekar şartı ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Proje için belgelenen su kaynağı, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü için yeterli miktarda olmalıdır. 

Ayrıca; yukarıdaki tüm makine ile taşınan hareketli yağmurlama sulama sistemlerinde (Lineer sistem, Çenter Pivot sistem ve Tamburlu sistem) geçerli olmak üzere, başvuru yapılacak parsel içerisinde sistemin çalışacağı arazide (projelendirilen parsel alanı), bu makineler için kataloglarında belirlenen üst limiti geçmemek şartı ile toprak işlemeli tarım yapılan alanlarda %12’nin üzerinde, toprak işlemesiz tarım yapılan alanlarda %18’in üzerinde eğim olmamalıdır. Buna ilişkin kataloğun aslı veya il müdürlüğü tarafından onaylanmış fotokopisi proje ekinde yer almalıdır. 

ALTINCI BÖLÜM

VI.-Başvuru Sahiplerinden İstenecek Başvuru Belgeleri 

A- l. Başvuru sahibinden istenen belgeler 

1-Hibe başvuru formu (EK-2); Tebliğ ve uygulama rehberi hükümlerine göre uygun olarak doldurulmuş belge. 

2-Sulama projesi (EK-18) de yer alan Dispozisyona göre hazırlanmış proje. 

3-Tasarruflu tarımsal sulama sistemi bilgi formu (EK-4). 

4-Başvuru sahibine ait ÇKS/ TÜKAS’a kayıtlı olduğuna dair belge. 

5-Teknik şartname; Başvuru kapsamında alımı yapılacak, tasarruflu tarımsal sulama sistemine ilişkin olarak marka model belirtilmeden ürünün tüm özelliklerini gösteren teknik şartname başvuru sahipleri tarafından hazırlanarak başvuru evrakları içinde sunulacaktır. (Sulama sistemlerinde kullanılan boru ve boru ek parçaları için teknik şartname olarak, boru cinsi, boru çapı (0), basınç sınıfı (PN), et kalınlığı (mm/mil.), damlatıcı debisi (L/h), damlatıcı aralığı (cm) gibi bilgilerden gerekli olanlar belirtilecektir.) IV-1. Madde b bendinde yer alan (1) ve (2) alt bendinde ve c bendinin (1) alt bendinde belirtilen yatırım konuları kapsamında yer alan makine ile taşınan hareketli yağmurlama sulama sistemlerine (Lineer sistem, Çenter Pivot sistem, Tamburlu sistem ve Güneş Enerjili Sulama) ilişkin olarak kataloglardan edinilen bilgileri içeren teknik şartname. 

6-Nüfus cüzdanı fotokopisi; Gerçek kişi veya Tüzel kişilik adına yetkilendirilen kişiye ait olan belge. 

7-Yetkili kurul kararı; Tüzel kişiliğin başvurusu için alınan karar 

8-lmza sirküleri; Tüzel kişiliklerde yetkilendirilen kişiye ait. 

9-Varsa; (Genç Çiftçi / İyi Tarım Uygulayıcısı / Organik Tarım Müteşebbisi olduğuna dair Sertifika sureti / Şehit ve Gazilerin 1. derece yakını veya Gazi olduğunu gösteren belge. 

10-Toprak fiziksel analiz raporu; Bünye Sınıfı, Tarla Kapasitesi, Solma Noktası, Hacim Ağırlığı, İnfiltrasyon Hızı/ hidrolik iletkenlik bilgilerini içeren rapor. 

11-Sulama suyu analiz raporu. 

12-Su Kaynağı “Kullanım izin / Tahsis belgesi” veya “Yeraltı suyu kullanma belgesi”. 

13-Muvafakatname; Hisseli arazi başvuruları için. 

14-Ticaret sicil gazetesi; Tüzel kişilik başvuruları için, kuruluş ana sözleşmesinde tarımsal faaliyette bulunabileceğine dair ifadeyi içeren gazete. 

15-Başvuruda verilecek taahhütnameler

a) Güneş Enerjili Sulama Sistemleri başvuruları için projenin tamamlanmasından sonra hibe desteği kapsamında tesis edilen güneş enerjisi üreten sistemden elektrik şebekesine bağlantı yapılmayacağına dair taahhütname, 

b) Mikro yağmurlama ve yüzey altı sulama sistemi için başvuru aşamasında yatırımın gerçekleştirileceği alanda, henüz bağ/meyve bahçesi tesis edilmemiş ise en geç ödeme talebi tarihi itibarıyla bağ/meyve bahçesinin tesis edileceğine dair taahhütname, 

c) Başvuru sahibinin başvurusunun kabul edilmesi halinde, proje kapsamında satın alacağı uygun teknik özelliklere sahip malzemeleri, uygun belgelere sahip tedarikçilerden temin edeceğine ve bu belgelerin tamamını ödeme talebi ile birlikte vereceğine dair taahhütname. 

ç) Sebze üretimi için tarla içi mikro yağmurlama sistemleri başvurularında, sebze üretimine uygun proje yapıldığına ve projenin gerçekleştirilmesinden sonra sebze üretimi yapılacağına dair taahhütname. 

d) Hisseli araziler için yapılan başvurularda hissedarların muvafakatine dair taahhütname. 

16- Arazi tahsisine dair resmi belge onaylı Sureti; Arazi Mülkiyeti “tahsisli” başvurular için. 

17- Noter onaylı kira sözleşmesi; Arazi kiralayarak yapılacak başvurular için, arazi kiralama belgesinin noter onaylı sureti, 

18- Adli sicil kaydı; 

Başvuru sahibi gerçek kişi ise kendisi, 

Başvuru sahibi anonim şirket ise yönetim kurulu üyeleri 

Başvuru sahibi limited şirket ise şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler 

Başvuru sahibi limited şirket ve şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi yok ise şirket ortakları Başvuru sahibi kollektif şirket ise şirket ortakları adına istenilecektir. 

Faydalanıcının kamu haklarından mahrum olması, hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, görevi kötüye kullanma, rüşvet, irtikap, nitelikli zimmet, sahtecilik, hileli iflas suçu işlemiş olması, milli güvenliğe tehdit ol “^S tespit edilen terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olması, tutuklu bulunması, resmi ihal[e ve alım satımlara fesat karıştırması, Devlet sırlarını açığa vurması, Devletin şahsiyetine karşı işlenmiş suçlardan kesin hüküm ve/veya idari bir karar olması veya ülkenin mali çıkarlarına zarar verici herhangi bir suçtan dolayı kesinleşmiş mahkûmiyeti olması hallerinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan ve organize veya örgütlü suçlardan dolayı hükümlü bulunanlar ve Türk Ceza Kanunu’nun 102’nci, 103’üncü ve 104’üncü maddelerinde düzenlenen suçlardan adli sicil kaydı olanlar hibe başvurusunda bulunamaz. 

19- Projeyi hazırlayan yetkiliden istenecek belgeler; 

a) Sulama projesini hazırlayan yetkili Ziraat Mühendisine ait onaylı diploma sureti veya e- devlet sisteminden alınmış mezuniyet belgesi, 

b) Başvuruya esas projeler, 18/12/1991 tarihli ve 91/2526 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük hükümlerine göre yetkili ziraat mühendisleri tarafından hazırlanır. 

c) İlgili odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge. 

A-2. Faydalanıcıların tedarikçilerden temin edeceği teknik belgeler 

Başvuru kapsamında alımı yapılacak, tasarruflu tarımsal sulama sistemine ilişkin olarak aşağıda yer alan belgelerin yatırım konusuna göre belirtilen hususlar çerçevesinde yatırımcılar tarafından ödeme talebi ile birlikte verilmesi gerekmektedir. 

1-Üretici firmanın ürün hakkında vereceği firma garanti belgesi. 

2-TSE Hizmet Yeri Yeterlilik Belgesi (Çenter pivot, tamburlu, lineer sistem yağmurlama ve Güneş enerjili sulama yatırım konusu başvuruları için) 

3-Kredi uygunluk belgesi veya deney raporu: Güneş enerjili sulama sistemleri başvurularında panel, invertör ve elektrik üretimi ile ilgili diğer parçalar hariç olmak üzere; damla sulama, yüzey altı damla sulama, yağmurlama sulama, mikro yağmurlama sulama sistemleri için alınacak; boru, pompa, filtre, gübre tankı ve yağmurlama başlıkları ile Çenter pivot, tamburlu veya lineer sistem yağmurlama sulama yatırım konusu başvuruları için gereklidir.

4-Faydalanıcının proje kapsamında alimini yaptığı tasarruflu tarımsal sulama sisteminin, başvuru dosyası ile birlikte verdiği teknik şartnameye uygunluğunu gösteren katalog veya üretici firmalardan temin edeceği teknik özellikleri içerir belgeler. 

5-Türkçe Bakım ve Kullanma Kılavuzu (Sulama sistemlerinde kullanılan boru ve boru ek parçaları için istenmeyecektir.) 

6-CE Belgesi (Tedarikçiler hareketli parça içeren ürünlerinde CE işaretinin şartlarını karşılamak ve ürünlerine iliştirmek zorundadır. Ürüne ait uygunluk beyanı dosyası ve teknik dosya gerek görülmesi halinde istenebilecektir.) 

YEDİNCİ BÖLÜM

VII -Başvurular, Değerlendirme ve Değerlendirme Nihai Kararı 

A-l Başvuru şekli, yeri ve zamanı 

Tasarruflu Tarımsal Sulama Sistemleri hibe başvuruları Bakanlık internet adresi veri giriş sistemi üzerinden elektronik ortamda alınır, bu durumda fiziki evraklara ihtiyaç duyulmaz. 

Başvurular, IV-1. maddede yer alan tasarruflu tarımsal sulama sistemi alımlarını gerçekleştirmek amacıyla, bu uygulama rehberinde yer alan başvuru formu (EK-2) ve eklerine uygun olarak hazırlanır. Birden fazla parsel için başvuru yapılacaksa her bir parsel için başvuru formu ayrı ayrı düzenlenir tek proje dosyası olarak sunulur. Başvurular süresi içerisinde veri tabanı üzerinden kayıt altına alınarak yapılır. 

Başvuru dosyası içerisinde yer alan belgeler: 

Teslim Alma Belgesi (Ek 1) 

Ek 1 de yer alan tüm belgeler dosyada yer almalıdır. 

Aşağıdaki belgeler veri tabanına yüklenecektir. 

Teslim Alma Belgesi (EK-1) 

Hibe başvuru formu (EK -2) 

Sulama Projesi Dispozisyonuna uygun (EK-18) 

Tasarruflu tarımsal sulama sistemi bilgi formu (EK- 4) 

Bakanlık Kayıt Sistemi Belgesi 

Toprak Fiziksel Analiz Raporu 

Sulama Suyu Analiz Raporu 

Su Kaynağı Kullanım İzin/Tahsis Belgesi veya Yeraltı Suyu Kullanım Belgesi 

Başvuru için su kaynağı çeşidine göre alınması gerekli izin belgeleri ve bu belgelere ilişkin şartlar (birden fazla parsel için başvuru yapılacaksa her bir parsel için bu şartlar sağlanarak belgelenmelidir); 

a) Yerüstü su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak “su kaynağı kullanım izni/tahsis belgesi”, 

b) Keson kuyular hariç olmak üzere Yeraltı su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak “yeraltı suyu kullanma belgesi”,

c) 20/7/1961 tarihli ve 5/1465 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Yeraltı başvurulara hibe desteği verilmez. Ancak kiralanan arazi içinde arazi sahibi adına yeraltı suyu kullanma belgesi olan kuyu mevcut ise kullanımı kabul edilir. Satın alınan arazilerde bulunan kuyular için yapılacak başvurularda, arazinin yeni sahibi adına yeraltı suyu kullanma belgesi alınması gerekir. 

ç) Su kaynağı keson kuyu olan başvurularda kuyu ruhsatı şartı aranmayacaktır. Jeoloji mühendisi ve il proje yürütme birimi elamanlarınca kuyuya ait debinin tespit edilerek tutanağa bağlanması yeterli olacaktır. 

d) Yerüstü su kaynakları için su kaynağı kullanım izni / tahsis t “T^ a yeraltı su kaynakları için yeraltı suyu kullanma belgesinde uygun görülen debilerle, kesoıı kuyularda ölçülerek tespit edilen debiler, sulama projelerinde hesaplama sonucunda bulunan sezonluk toplam sulama suyu ihtiyacını karşılayacak miktarda olmalıdır. Söz konusu debileri karşılamayan sulama projeleri uygun görülmeyecektir. 

e) Sulama birlikleri veya sulama kooperatifleri tarafından işletilen toplu tasarruflu tarımsal sulama sistemlerinde yer alan hidrantların birden fazla çiftçiye tahsis edilmesi halinde, sulama birliği veya sulama kooperatifinden su kullanım izin belgesi alınması şartıyla aynı hidrant için birden fazla başvuru yapılabilir. Alınacak su kullanım izin belgesinde su tahsisi yapılan parselin, parsel numarası, su alınan hidrantın numarası ve projeye esas tahsis edilecek debi miktarı belirtilmelidir. Ancak, tahsis edilen debilerin toplamı, her bir hidrant için toplu tasarruflu tarımsal sulama sisteminin projesinde belirtilen debinin üzerinde olması durumunda bu belgeler uygun görülmez. Sulama kooperatifleri ve sulama birliklerine ait açık kanal sulama sistemlerinden su tahsis edilmesi durumunda ise sulama kooperatifi veya sulama birliğinden alınacak su kullanma izin belgesinde su tahsisi yapılan parselin, parsel numarası, söz konusu parselin sulama şebekesinde yer aldığı ve su alınan kanalının numarası, çeşidi (ana kanal, tersiyer, sekonder vb.) ve projeye esas tahsis edilecek debi miktarı belirtilmelidir. Ancak, kanal çeşidine göre bu kanaldan tahsis edilen debilerin topla* kanal için toplu tasarruflu tarımsal sulama sisteminin projesinde belirtilen debinin üzerinde olması durumunda bu belgeler uygun görülmez. 

Başvuru sahipleri tek bir il için başvuru yapabilir. Bu başvurular birden fazla parsel ve birden fazla yatırım konusu içerebilir. Farklı parseller için yapılacak başvurularda, bu Tebliğ ve uygulama rehberinde belirlenen gerekli proje kriterlerinin sağlanmış ve su kaynağına ilişkin gerekli izin belgelerinin her bir parsel için alınmış olması gerekir. Her parsel için ayrı proje ve keşfi hazırlanır ve bu keşifler bir icmal ile birleştirilerek başvuru bütçesi oluşturulur. Ancak bitişik parseller için tek proje hazırlanıp başvuru yapılabilir. Başvurular, başvuru yapılan parsellerin bulunduğu ilde yapılır. 

Tarım arazileri üzerinde yapılacak güneş enerjisi sistemleri içeren projeler için, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında alınan izin belgesi, başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenir. Uygulama rehberinde belirtilen istisnalar hariç, yapılacak başvurularda yatırım yeri izinlendirmeye tabi değil ise izin gerektirmediğine dair il müdürlüğünden alınan yazının başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi zorunludur. 

Uygulama Rehberi kapsamında yapılacak başvurular; Bakanlıkça belirtilen tarihte başlayıp 30 (otuz) gün sürecektir. Bu süre içinde başvuru sahipleri veya noterden vekalet verdiği kişi tarafından başvurular, Bakanlık resmi web sayfası (www.tarimorman.gov.tr) üzerinden başvuru yapılır. İdare tarafından sistem üzerinden başvuru yapılamadığının bildirilmesi durumunda, Uygulama Rehberinde formatı ve içeriği belirlenen ve faydalanıcı tarafından imzalanan dosya teslim alma/dosya iade belgesi (EK-1) başvuru esnasında iki nüsha olarak dosya ile birlikte verilir. 

İdare tarafından sistem üzerinden başvuru yapılamadığının bildirilmesi durumunda; Dosyayı teslim alan başvuru kabul personeli tarafından yapılan, başvuru sahibinin statüsüne göre belgelerin “var/yok” kontrolünde; başvuru belgelerinin eksiksiz olması durumunda, başvuruya ait bilgiler veri tabanına girilir. Başvuruya ait bilgiler veri tabanına yüklenerek başvuru numarası alınır. 

Başvuru sahibi ve başvuru kabul personeli tarafından imzalanan ve başvuru tarihini içeren dosya teslim alma/dosya iade belgesine (EK-1) başvuru numarası verilir ve “Dosya iade” kısmının üstü çizilerek bir nüshası başvuru sahibine teslim edilir. Başvuru belgelerinin eksik olması durumunda başvuru kabul edilmeyerek, başvuru sahibi ve başvuru kabul personeli tarafından imzalanan ve başvuru tarihini içeren dosya teslim alma/dosya iade belgesine (EK-1) başvuru numarası verilmez ve “Dosya teslim alma” kısmının üstü çizilir ve dosya iade belgesinin bir nüshası başvuru sahibine verilerek başvuru dosyası iade edilir. Başvuru sahibi tarafından eksik belgeler tamamlanarak başvuru süresi içinde yeniden başvuru yapabilecektir. Başvuru Belgesinde yer alan belgelerin mevcudiyeti, bu belgelerin içeriklerinin uygun olduğu anlamına gelmez. Başvuru son gününün tatil gününe denk gelmesi halinde, takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar başvuru yapılabilir. 

Başvuru süresi tamamlandıktan sonra İl Müdürlüğünce hazırlanacak, ilin bütününü içeren ve veri tabanında oluşturulan Başvuru Listesi EK-5 — [TABLO-1] Bakanlığa gönderilir. 

A-2. Başvuracaklara sağlanacak bilgi 

Tebliğ kapsamında başvuru yapacaklar, başvuru konusunda il proje yürütme birimlerine müracaat ederek ihtiyaç duyulan bilgileri edinebilirler. 

İl proje yürütme birimlerince verilecek bilgiler, başvuru hazırlanmasında karşılaşılacak sorulara cevap vermekle sınırlıdır. Bu bilgi, başvurunun kabul edilmesi konusunda bir taahhüt niteliği taşımaz. 

Î1 proje yürütme birimlerinin, başvuru sahiplerine başvuru dosyası hazırlama yükümlülüğü yoktur. 

Başvuru sahipleri, uygulama rehberi ve içinde yer alan başvuru formları ile bilgilendirici dokümanları il müdürlüğü veya Genel Müdürlük internet sayfasından temin ederler. 

İ1 müdürlükleri tarafından düzen hştay, bilgilendirme toplantıları veya internet sayfası vasıtasıyla ilgililere bilgi aktarılabilir. 

B-l. Başvuruların idari yönden incelenmesi 

Başvurunun idari yönden incelenmesi il proje yürütme birimi tarafından yapılır. Gerektiğinde bu birime konu ile ilgili ilave personel il müdürlüğünce görevlendirilebilir. 

Başvurular sistem üzerinden yapılır. İdare tarafından sistem üzerinden başvuru yapılamadığının bildirilmesi durumunda, İl müdürlükleri öncelikli olarak başvuru evraklarını, başvuru sahibinin Tebliğin 10 uncu maddesinde belirtilen niteliklere sahip olup olmadığı yönünden inceler. Teslim alma belgesinde (EK-1) yer alan belgelerin var olması, bu belgelerin içeriklerinin uygun olduğu anlamına gelmez. Başvuru evraklarının içeriklerinin uygunluk kontrollerinde, uygunluk kriterlerini sağlamayan hususlar olması halinde bir tutanağa bağlanarak başvuru reddedilir. 

B-2. Başvuruların teknik inceleme ve değerlendirilmesi 

İl proje yürütme birimi tarafından, başvuru ekinde yer alan ve formatı uygulama rehberinde bulunan sulama projesinin teknik açıdan değerlendirilmesi ve incelemesinde, başvuru sahibi tarafından alımı talep edilen tasarruflu tarımsal sulama Sisteminin su kaynağı, arazi koşulları ve tarımsal üretim planlanması ile üretim desenine uygunluğu ve teknik özellikleri incelenir. Gerektiğinde bu birime konu ile ilgili teknik personel il müdürlüğü bünyesinden veya diğer kamu kurumlarından görevlendirilebilir. 

Başvuru evraklarının teknik açıdan incelenmesi ve değerlendirilmesinde uygunluk kriterlerini sağlamayan hususlar ve eksik başvurular olması halinde sistem üzerinden reddedilir; il proje yürütme birimi gerekli gördüğü durumlarda ret gerekçesini bir tutanağa bağlayabilir. 

C-l. Değerlendirme nihai kararı 

Bu Tebliğ kapsamında kabul edilen başvurularda, hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas proje tutarının, KDV dahil %50’si ile %70’ine kadar değişen oranlarda hibe desteği verilir. 

Tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik yatırımlar kapsamında kullanılacak bütçenin en az %20’si kadın ve genç girişimciler tarafından gerçekleştirilecek yatırımlar için kullanılır. Kadın ve genç girişimcilerden yeterli sayıda uygun başvuru olmaması ve ayrılan bütçenin kullanılamaması durumunda ayrılan bu bütçe diğer faydalanıcılar için kullanılır. 

Birinci derece tarımsal amaçlı örgütler, kadınlar ve gençler tarafından gerçekleştirilen başvurular öncelikli olarak değerlendirilir. 

Tarımsal açıdan yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı ilan edilen olduğunun tespit edildiği havzalarda yapılacak başvurularda tüm konular için %70, 

Program kapsamında başvuruların yapıldığı her il için Genel Müdürlük tarafından tahsis edilen ödenek miktarı kadar başvuruya hibe desteği sağlanır, değerlendirme nihai kararı söz konusu ödenek esas alınarak verilir. İllere tahsis edilecek ödenek tutarı, belirtilen kriterler ve tarımsal üretim planlanması dikkate alınarak başvuru sayısı ve talep edilen hibe miktarına göre bütçe imkânları çerçevesinde belirlenir. 

IV-1. maddede yer alan e bendinin (1) ve (2) alt bentlerinde belirtilen yatırım konularına, a bendinin (1), (2), (3), (4) alt bendi ve b bendinin (1) ve (2) alt bentlerinde belirtilen yatırım konularına aynı parselde birlikte başvurulmadığı durumlarda bütçe önceliği IV-1 madde a bendinin (1), (2), (3), (4) alt bendi ve b bendinin (1) ve (2) alt bentlerinde belirtilen yatırım konularındadır. Her il için Genel Müdürlük tarafından tahsis edilen ödenek öncelikle IV- 1.maddede yer alan a. Bendinin (1), (2), (3), (4) alt bendi ve b bendinin (1) ve (2) alt bentlerinde belirtilen yatırım konularına tahsis edilecek, arta kalması durumunda ise IV-1.maddede yer alan c bendinin (1) ve (2) alt bentlerinde belirtilen yatırım konularına tahsis edilecektir. 

Başvuruların, idari, teknik ve ekonomik açılardan incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda uygun görülen başvurular için veri tabanından proje numarası alınır. Uygun görülen başvurulara ait hibe tutarının, illere tahsis edilmiş ödenek tutarını geçmemesi durumunda uygun görülen başvurular için asil başvuru sahibi listesi EK-6 — [TABLO-2] hazırlanır, uygun görülen başvurulara ait hibe tutarının, illere tahsis edilmiş ödenek tutarından fazla olması durumunda ise, güncel uygulama rehberinde formatı ve içeriği verilen başvuru değerlendirme kriterleri tablosu (EK-3) düzenlenerek puanlama yapılır. Yapılan puanlama sonuçlarına göre asil EK-6 – [TABLO-2] ve yedek EK-7 – [TABLO-2a] başvuru sahibi listeleri hazırlanır. Hazırlanan bu listeler il müdürlüğünün teklifi Genel Müdürlüğün onayı ile kesinleşir. 

C-2. Değerlendirme sonuçlarının açıklanması 

Son başvuru tarihi mesai bitimine kadar teslim edilen başvurular en fazla 30 (otuz) gün içerisinde il proje yürütme birimi tarafından incelenerek değerlendirilir. Değerlendirme kriterlerine ve ödenek durumuna göre asil EK-6 – [TABLO-2], reddedilen EK-9- [TABLO-2c] ve yeterli ödenek tahsis edilememesi halinde yedek EK-7 – [TABLO-2a] başvuru sahipleri listeleri hazırlanarak onaya sunulur, onay süresi 5 günü geçemez. Onaylanan asil EK-6 – [TABLO-2] ve varsa yedek EK-7 – [TABLO-2a] başvuru sahibi listeleri 5 (beş) gün süresince il müdürlüğü internet sitesinde ve duyuru panolarında ilan edilir, onaylanan asil ve yedek başvuru sahipleri ile reddedilen başvuru sahiplerine ayrıca yazılı tebligat yapılmaz. 

Asil listedeki EK-6 – [TABLO-2] başvuru sahiplerinden değerlendirme sonuçlarının yayınlanmasının son gününden itibaren 10 (on) gün içerisinde hibe sözleşmesi imzalamayan başvuru sahiplerinin yerine, varsa yedek EK-7 – [TABLO-2a] listeden puan sıralamasına göre uygun sayıda başvuru sahibi belirlenerek, yedek listeden hibe desteği almaya hak kazanan başvuru sahibi listesi EK-8 – [TABLO-2b] oluşturulur. Oluşturulan liste il müdürlüğü internet sitesinde ve duyuru panolarında 5 (beş) gün süresince ilan edilir, bu başvuru sahiplerine ayrıca yazılı tebligat yapılmaz. 

İl Müdürlüğünce hazırlanacak, ilin bütününü içeren ve veri tabanında oluşturulan asil EK6 – [TABLO-2], reddedilen EK-9- [TABLO-2c] ve yeterli ödenek tahsis edilememesi durumunda yedek EK-7 – [TABLO-2a] başvuru sahibi listelerinin birer sureti Bakanlığa gönderilir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

VIII-Hibe Sözleşmesi, Uygulama ve Hibe Desteği Ödemesi 

1-Hibe sözleşmesi 

Asil listedeki EK-6 – [TABLO-2] başvuru sahipleri, değerlendirme sonuçları il müdürlüğü internet sitesinde ve duyuru panolarında yayımlanmasının son gününden itibaren 10 (on) gün içinde il müdürlüğü ile hibe sözleşmesi imzalamak zorundadır. Bu süre hiçbir şekilde uzatılamaz. Hibe sözleşmesinin imzalanacağı son günün tatil gününe denk gelmesi halinde, takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar hibe sözleşmesi imzalanabilir. Hibe sözleşmesi, il müdürlüğü ile başvuru sahipleri veya noterden vekalet verdiği kişi arasında akdedilir. Hibe sözleşmesi (EK-10) içerik ve formatı, Genel Müdürlük tarafından Tebliğ çerçevesinde hazırlanan bu uygulama rehberinde yer alır. 

Yedek listeden hibe desteği almaya hak kazanan başvuru sahipleri EK-8- [TABLO-2b], yedek liste değerlendirme sonuçlarının yayımlanmasından itibaren 10 (on) gün içerisinde il müdürlüğü ile hibe sözleşmesi imzalamak zorundadır. Hibe sözleşmesinin imzalanacağı son günün tatil gününe denk gelmesi halinde takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar hibe sözleşmesi imzalanabilir. 

Hibe sözleşmesi, il müdürlüğü ile faydalanıcı arasında iki adet olarak akdedilir. Taraflarca imzalanmış hibe sözleşmesinin bir adedi il müdürlüğü, bir adedi de faydalanıcı tarafından muhafaza edilir. 

Süresi içerisinde hibe sözleşmesi imzalamayan başvuru sahipleri hibe desteğinden yararlandırılmazlar. 

Gerçek kişilerin başvurularında başvuru sahibinin, hibe sözleşmesini imzalamadan önce veya sözleşme imzalandıktan sonra vefat etmesi halinde, yasal mirasçılarının talep etmesi durumunda başvuru koşullarının sağlanması koşul u ile hibe başvurusu veya hibe sözleşmesi tadil edilerek uygulamalara devam edilir. 

Tadil edilen hibe sözleşmesine ilişkin bilgiler veri tabanına girilir ve taraflarca imzalanan hibe sözleşmesinin güncellenen sayfaları tarayıcıdan geçirilerek veri tabanındaki ilgili kısma eklenir. Söz konusu güncellemenin yapılmasının gerektiği hallerde öncelikle Genel Müdürlüğün ilgili birimine resmi yazı ile bilgi verilmesi gerekmektedir. 

Başvuru sahibinin başvuruda belirlediği hibeye esas satın alım tutarının, sözleşmede yer alacak referans fiyat farkı tutarı ve hibeye esas satın alma tutarı miktarları, başvuru süresinin bitiminden sonra Bakanlık ve/veya Genel Müdürlük resmi internet sitesinde yayınlanan referans fiyat listeleri yardımıyla belirlenir. Sözleşmede yer alacak hibeye esas satın alım tutarı üst limitleri ifade eder ve bu tutarın tespitinde kullanılan fiyatlar referans fiyatın üzerinde olamaz. Referans fiyat listesinde olmayan veya metraj gerektiren tasarruflu tarımsal sulama sisteminin hibe sözleşme değerini belirlemekte il proje yürütme birimi yetkilidir. 

Î1 müdürlüğü tarafından veri tabanında oluşturulan, asil listeden hibe sözleşmesi imzalayan faydalanıcıların listesi EK-6 – [TABLO-2] ve varsa yedek listeden hibe sözleşmesi imzalayan faydalanıcıların listesinin EK-12 – [TABLO-3a] bir sureti Genel Müdürlüğe gönderilir. 

2-Yükûmlülüklerin yerine getirilmemesi 

FaydalanıcıTebliğ, Uygulama Rehberi ve hibe sözleşmesi koşullarına uygun olarak hareket etmediği takdirde, il müdürlüğü hibe sözleşmesini fesih eder. Fesih işleminin gerçekleşmesi için, feshe neden olan ve faydalanıcı tarafından ihlal edilen hususlar belirtilerek hibe sözleşmesinin ilgili maddesine göre sözleşmenin tek taraflı feshine ilişkin sözleşme makamı olan Î1 Müdüründen “Fesih Onayı” alınır. Daha sonra fesih gerekçeleri ile birlikte alınan bu fesih onayı faydalanıcıya tebliğ edilerek fesih işlemi tamamlanır. Sözleşmenin feshine ilişkin bilgiler veri tabanına girilir. 

Hibe sözleşmesi koşullarına uygun olarak hareket etmediği için hibe sözleşmesi fesih edilen faydalanıcılar, hibe sözleşmesi hükümlerine göre 3 (üç) yıl süreyle tasarruflu tarımsal sulama sistemlerinin desteklenmesi kapsamında hibe desteğinden yararlanamaz. 

3-Satın alma usul ve esasları 

Faydalanıcılar, yatırımın uygulamasında yapacakları her türlü satın alımını başvuruda belirlediği ve ekinde verdiği teknik şartnameye uygun olarak yapar. Güneş enerjili sulama sistemlerinde enerji üretimine ilişkin parçalarla ilgili teknik şartname bu uygulama rehberinin çeşitli hükümler başlığı altında belirtilen teknik özelliklere uygun olmalıdır. 

İ1 proje yürütme birimi onayı olmaksızın başvuruya ait proje unsurları değiştirilemez. Ancak, başvuruya ait proje unsurlarında teknik bir gerekçe ile değişiklik yapılması gerektiği halde; proje tamamlanma süresi içinde faydalanıcı bu durumu gösteren belgeler ve dilekçe ile il müdürlüğüne başvurur. Î1 proje yürütme birimi 10 (on) gün içerisinde değişiklik talebini inceler, değişikliğin uygun görülmesi halinde, hibe sözleşmesinde belirtilen hibeye esas proje tutarı ile bu tutara ilişkin sözleşme ekindeki malzeme miktarını aşmaması ve puanlamayı etkilememesi kaydıyla faydalanıcı ile il müdürlüğü arasında hibe sözleşmesi ek metni düzenlenerek değişiklik yapılabilir. 

Referans fiyat listesinde yer alan sınırlamalar dikkate alınmak şartı ile, Referans fiyat listesinde bulunmayan veya metraj gerektiren tasarruflu tarımsal sulama sistemi için, fiyat tespitlerini il proje yürütme birimi bir rapora bağlayarak hazırlar. Fatura kalemlerinin veya bedelinin referans fiyattan fazla olması durumunda, sadece referans fiyatın belirlenen hibe oranı üzerinden hibe desteği ödenir. Ancak, tasarruflu tarımsal sulama sisteminin hibeye esas yatırım tutarı referans fiyatın altında olduğunda satın almada gerçekleşen fiyat üzerinden kesilen fatura kalemlerinin veya bedelinin KDV dahil belirlenen hibe oranında destek sağlanır. 

Ödeme talebi ile birlikte ibraz edilmesi gereken fatura tutarı, en az gerçekleşen satın alma tutarı kadar olmalıdır. Faturada, malzeme birim fiyatlarının referans fiyatlardan yüksek olması halinde, referans fiyatlar, düşük olması halinde ise faturada belirtilen fiyatlar ödemede dikkate alınır. 

Faydalanıcı, satın aldığı tasarruflu tarımsal sulama sisteminin, başvuru yaptığı parselde montajının tamamlanmasından sonra alıma ait faturayı kestirir ve bu uygulama rehberinde örneği yer alan Satın Alma Tutanağını (EK-15) düzenletir. 

Satın alma kapsamında faydalanıcılarla yapılacak uygulama sözleşmeleri ve bunlara ait ödemeler Türk Lirası olarak yapılır. Tedarikçilerle yapılacak uygulama sözleşmelerinde fiyatların artırılamayacağı belirtilir. 

Satın alınacak yağmurlama sulama makineleri, tasarruflu tarımsal sulama sistemi unsurlarına (pompa, filtre, gübre tankı) ait, model, üretim yılı, şase ve seri numarası gövdeye işlenmiş ve görülebilecek bir yerde olmalıdır. 

4-Hibe desteği ödeme talebi 

Faydalanıcılar, satın almalara ait fiili gerçekleşmelerden sonra ödeme taleplerini, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş fatura ve uygulama rehberinde yer alan ödeme talep formu( EK-16) ekinde istenilen belgeler ile birlikte satın almayı takiben on gün içerisinde, son gününün tatil gününe denk gelmesi halinde takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar, il müdürlüğüne teslim eder. 

Yatırımcı tarafından sunulan belgeler tam ve uygun değilse, tespit edilen eksiklikleri bildiren bir yazı ekinde ödeme talebi iade edilir. Faydalanıcılar belirtilen eksiklikleri tamamladıktan sonra süresi içinde tekrar ödeme talebinde bulunabilir. 

Kabul edilen başvurulara ilişkin olarak başvuru sahibi ile il müdürlüğü arasında hibe sözleşmesinin imzalanmasından sonra, IV-1. Maddesinde belirtilen yatırım konularında 75 (yetmiş beş) gün içerisinde alımı yapılan malzemelerin tarlada montajının tamamlanmış olması gerekir. Fatura tarihinin bu süreyi aşması ve/veya ödeme talebinin süresi içinde yapılmaması durumunda il müdürlüğünce hibe sözleşmesi feshedilir. Hibe sözleşmesinde belirtilen durum ve mücbir sebepler haricinde hibe sözleşmesine ilişkin süre uzatımı ve askıya alma söz konusu değildir. 

Faydalanıcı tarafından verilen ödeme talebi ve eklerinin uygun görülmesi halinde, kopyaların aslına uygunluğu onaylanır ve aslı faydalanıcıya iade edilir. Î1 proje yürütme birimi, faydalanıcının ödeme talebi tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde 5488 sayılı Tarım Kanunu ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümlerine göre tasarruflu tarımsal sulama sisteminin başvuruya ait parselde montaj kontrollerini yaparak tespit tutanaklarını (EK-17) düzenler. Tutanakta, alınan tasarruflu tarımsal sulama sisteminin Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesindeki hususlara uygun olup olmadığı, teknik özelliklere, sunulan projeye ve faturaya uyumlu olup olmadığı belirtilir. Faturada mutlaka yazılı olması gereken şase ve seri numarası tespit tutanağında teyit edilmelidir. Tespit tutanağı (EK-17) düzenlendikten sonra ödeme talebine ilişkin gerekli bilgiler veri tabanına girilerek, ödeme icmaline dahil edilir. Ödeme talebi formu, tespit tutanağı (ekindeki malzeme listesi dahil) ve fatura görüntüleri sisteme yüklenmelidir. 

Hibe sözleşmesine uygun olarak satın alma yapılan ve tespit işlemleri tamamlanan faydalanıcının ödeme taleplerine ait veriler il müdürlüklerindeki yetkili kişilerce veri giriş sistemine girilir. İ1 müdürlüğü tarafından, veri tabanından alınan ödemeye esas faydalanıcı listesi EK-13 – [TABLO-4] iki nüsha, ilçe detayında icmal tablosu EK-14 – [TABLO-5] ise bir nüsha şeklinde düzenlenir. Düzenlenen ödemeye esas faydalanıcı listesi EK-13 – [TABLO-4] bir nüshası Genel Müdürlüğe gönderilir, bir nüshası da il müdürlüğünde muhafaza edilir. Onay sorumluluğu il müdürlüklerine ait olan ödemeye esas faydalanıcı listesi EK-13 – [TABLO-4], Genel Müdürlüğün ilgili birimlerince ödemesi yapılmak üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderilir ve ödeme tutarı Banka aracılığı ile faydalanıcının hesabına aktarılır. 

İ1 müdürlükleri, ödeme işleminden sonra faydalanıcıların Banka bilgilerinde ve ödenecek rakamda hata tespit ederse, yetkili kişilerce “hata düzeltme” başlığı altında doğru bilgiler, uygulama yılı itibarıyla ödemelerin son ayı olan aralık ayının en geç yirmisine kadar Genel Müdürlüğe tablo halinde gönderilir. Genel Müdürlük bu hata düzeltmelerini tek liste halinde ödeme yapan Bankaya yazı ile bildirir. 

5-Hibe desteği ödemeleri 

Ödemeler bütçe serbestliği çerçevesinde yapılır. 

Her parsele ait ödemeye ilişkin veriler sisteme ayrı ayrı girilmelidir. 

Hibe ödemesi, faydalanıcı gerçek kişi ise T.C. kimlik numarasına, tüzel kişi ise vergi numarasına göre faydalanıcı adına Bankadaki hesaba gönderilir. 

Hibe ödemeleri, Türk Lirası olarak yapılır. 

Ödeme talebiyle birlikte, fay dalamalar tarafından 6183 sayılı Kanuna göre vergi dairelerince verilecek vadesi geçmiş vergi borcu olmadığına dair güncel belge ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair güncel belgenin ibraz edilmesi gerekir. 

Maliye Bakanlığı ve ilgili kurumlar tarafından taksitlendirilmesi gerçekleşenler hariç olmak üzere vadesi geçmiş vergi borcu olan faydalanıcılara hibe ödemesi yapılmaz. 

Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar. Haksız ödemenin tahsili için gerekli işlemler il müdürlüğünce yürütülür. 

Bu Tebliğle belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilenler il müdürlüklerinin internet sitelerinde ilan edilerek 5488 sayılı Kanunun 23’üncü maddesi gereğince 5 (beş) yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmaz. 

6-Programdan sağlanan malların mülkiyeti 

Faydalanıcı, hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış tasarruflu tarımsal sulama sisteminin mülkiyetini, yerini ve amacını ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 5 (beş) yıl boyunca değiştiremez. Bu amaçla, il müdürlükleri yatırımları 5488 sayılı Kanun ve 5403 sayılı Kanun hükümlerine göre 5 (beş) yıl boyunca yılda en az bir kere olmak üzere sulama sezonunda yerinde kontrol eder ve bu kontrolü tutanağa bağlar. Oluşturulan kontrol icmallerini her yıl aralık ayının son gününe kadar Genel Müdürlüğe gönderilir. 

Hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış tasarruflu tarımsal sulama sisteminin mülkiyetinin, yerinin ve amacının değiştirildiği tespit edilmesi durumunda, il müdürlüğü hibe sözleşmesini fesih eder. Fesih işleminin gerçekleşmesi için, feshe neden olan ve faydalanıcı tarafından ihlal edilen hususlar belirtilerek hibe sözleşmesinin ilgili maddesine göre sözleşmenin tek taraflı feshine ilişkin sözleşme makamı olan Î1 Müdüründen “Fesih Onayı” alınır. Daha sonra fesih gerekçeleri ile birlikte alınan bu fesih onayı faydalanıcıya tebliğ edilerek fesih işlemi tamamlanır. Sözleşmenin feshine ilişkin bilgiler veri tabanına girilir. 

DOKUZUNCU BÖLÜM

IX-Uygulamaya İlişkin Çeşitli Hükümler 

A-Çeşitli Hükümler 

1-Bakanlığımızca yetkilendirilmiş ve ilgili analiz parametrelerinden yetkili laboratuvarlar tarafından (tadlab.tarbil.gov.tr) yapılmış, toprakta fiziksel analiz (Bünye Sınıfı, Tarla Kapasitesi, Solma Noktası, Hacim Ağırlığı, İnfiltrasyon hızı/hidrolik iletkenlik bilgilerini içeren) ve sulama suyu analiz raporlarının başvuru ile beraber ibraz edilmesi gerekir. Toprak analizlerinde ada, parsel numarası veya mevkii belirtilmelidir, Toprak örneği alınırken ürün çeşidine göre (tek yıllık, dikili ve çok yıllık vb.) en az 0-30, 30-60 cm’den az olmamak kaydı ile örneğin alınmasına dikkat edilmelidir. Sulama suyu analizlerinde kaynak adı, ada, parsel numarası veya mevkii belirtilmelidir. Sulama suyu analiz raporları başvuru yılı dahil son 5 (beş) yıl içinde alınmış olmalıdır. Kamu kurumlan tarafından yapılmış toplu tasarruflu tarımsal sulama sistemlerinin projelerinin sulama sahası içerisinde yer alan parseller için yapılan başvurularda, toplu tasarruflu tarımsal sulama sistemleri projesi içerisindeki toprak fiziksel analizleri yapılış tarihine bakılmaksızın o parsel için geçerli sayılır. Su kaynağı çeşidi Kamu kurumlan tarafından yapılmış “su depolama yapısı” olan (baraj, gölet) veya “yerüstü” / “yeraltı” su kaynağı olan başvurularda, su kaynağı için su analiz raporu istenilmeyecektir. Sulama suyu kalitesi TıAı(CıSı), TıA2(CıS2), T2Aı(C2Sı) ve T2A2(C2S2) dışında olan projelere ve su kaynağı olmayan arazilere hibe desteği verilmez. 

Pompajlı sulamalarda manometrik yükseklik (hm) dikkate alınarak motor pompa hesabı yapılacaktır. 

Sulama tesisi boru hatlarının karayolu, demiryolu, sit alanı, ekili dikili, mera ve zeytinlik alanları ile orman arazisi gibi yerlerden geçmesi söz konusu ise ilgili kurumdan alınacak geçişe ilişkin izin belgesi başvuru dosyasına eklenecektir. 

Başvuru yapılan parselin tasarruf şeklini (kendi malı, kira, tahsis) belirten başvuru sahibi adına düzenlenmiş Bakanlıkça belirlenen kayıt sistemi belgesinin ibrazı zorunludur. 

Başvuru sahipleri tek bir il için başvuru yapabilir. Bu başvurular birden fazla parsel ve birden fazla yatırım konusu içerebilir. Farklı parseller için yapılacak başvurularda, Tebliğ ve bu uygulama rehberinde belirlenen gerekli proje kriterlerinin sağlanmış ve su kaynağına ilişkin gerekli izin belgelerinin her bir parsel için alınmış olması gereklidir. Her parsel için ayrı proje ve keşfi hazırlanır ve bu keşifler bir icmal ile birleştirilerek başvuru bütçesi oluşturulur. Ancak bitişik parseller için tek proje hazırlanıp başvuru yapılabilir. Başvurular, başvuru yapılan parsellerin bulunduğu ilde yapılır.

Teklif edilen tasarruflu tarımsal sulama sistemi ve buna ait malzeme miktarı ile kapasitesi, başvuru yapılan parsel/parseller alanının ihtiyacının üstünde olamaz. Tarla içi yağmurlama sulama sistemleri taşınabilir veya yarı sabit sistem olarak projelenecektir. Yarı sabit yağmurlama sulama projelerinde, sadece ana hatlar toprak altına döşenmek şartıyla sabit hat olarak değerlendirilecek, lateral boru hatları ise taşınabilir hatlar olarak değerlendirilecektir. Yağmurlama sulama sistemlerinde sabit olarak projelenen lateraller hibe desteği kapsamı dışındadır. Yağmurlama ve yüzey altı damla sulama sistemlerinde toprak altına döşenecek ana hatların kazı işçiliği faydalanıcılar tarafından karşılanacak ve ayni katkı olarak proje bütçesinde yer alacaktır. Söz konusu işçilik giderleri, hibeye esas proje içerisinde değerlendirilmeyecektir. Başvurular yatırım konusuna göre sistemde kullanılacak gerekli tüm unsurları içermelidir. Örneğin sadece ana hat, sadece lateral hattı, sadece gübre tankı veya bunlardan birkaçına hibe desteği verilmez. 

Başvuru yapılan parseller için kadastro kaydına uygun, köşe koordinatlarının işlendiği ölçekli boru/makine yerleşim planı ile bunlara göre hazırlanmış malzeme metrajı ve keşif EK- 18’de yer alan örnek sulama projesi dispozisyonuna uygun olarak başvuru ekinde verilmelidir. 

Tasarruflu tarımsal sulama sistemi kurulması projeleri, 24/01/1992 tarihli ve 21121 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük” hükümlerine göre yetkili ziraat mühendisleri tarafından hazırlanmalı ve onaylanmalıdır. Projeyi hazırlayarak onaylayan ziraat mühendisinin diploma onaylı sureti veya e-devlet sisteminden alınmış mezuniyet belgesi proje başvurusuna eklenmelidir. Ayrıca proje hazırlayacak ziraat mühendisleri, başvuru belgeleri ile birlikte Ziraat Mühendisleri Odasına üye olmak zorundadır. 

Tarlada montajı yapılmayan ve eksik teslim edilen tasarruflu tarımsal sulama sistemine hibe desteği verilmeyecektir. Sulama sistemi kurulmasında kullanılacak borularda çeşitlerine göre aşağıdaki bilgiler boru üzerinde fabrikasyon baskılı olarak yer almalıdır. Bu bilgileri içermeyen borular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. 

2-Ana hatlarda veya iletim hatlarında kullanılacak PVC-U veya PE borularda; 

i. Firma adı ve/veya marka veya model, 

ii. Üretim tarihi, 

iii. Boru çapı (Ø), 

iv. Basınç sınıfı (PN). 

3-Yağmurlama sulama lateral boru hatlarında kullanılacak borularda; 

v. Firma adı ve/veya marka veya model, 

vi. Üretim tarihi, 

vii. Boru çapı (Ø). 

4-Yüzey üstü ve yüzey altı damla sulama lateral boru hatlarında kullanılacak borularda; 

viii. Firma adı ve/veya marka veya model, 

ix. Üretim tarihi, 

x. Boru çapı (Ø), 

5- Et kalınlığı (mm veya mil)

xi. Diamlatıcı debisi (L/h), 

xii. Damlatıcı aralığı (cm). 

Sulama sisteminin özellikleri dikkate alınarak, “Tasarruflu Tarımsal Sulama Sistemi Bilgi Formu” (EK-4) eksiksiz olarak doldurulmalı ve hibe başvuru formu (EK-2) ekinde teslim edilmelidir. 

Başvuru sahipleri bu uygulama rehberinde belirtilen yatırım konularından başvuru yapabilir. Yüzey altı damla sulama başvuruları çok yıllık yem bitkileri, tarla bitkileri, bağ ve meyve ağaçları sulaması için yapılabilir. Tarla içi mikro yağmurlama sistemleri ağaç altı sulama sistemleri olduğundan, bu kapsamda meyve bahçeleri için hazırlanan projeler için başvuru yapılabilir. Ancak, uygun proje şartı ile sebze üretimi için yapılan başvurular da kabul edilir. Başvuru aşamasında yatırımın gerçekleştirileceği alanda henüz meyve bahçesi tesis edilmemiş ise en geç ödeme talebi tarihi itibarıyla meyve bahçesinin tesis edileceğine dair taahhütname başvuru sahibi tarafından başvuru belgeleri ile beraber verilir. Ayrıca sebze üretimi için yapılan başvurularda projenin gerçekleştirilmesinden sonra sebze üretimi yapılacağına dair taahhütname başvuru sahibi tarafından başvuru belgeleri ile beraber verilir. 

6-Tarla içi yüzey altı damla sulama sistemi kurulması başvurularında; 

a) Çok yıllık yem bitkileri, tarla bitkileri, meyve ağaçları ve bağ sulaması i<çin başvuru yapılabilir. 

b) Her bir sulama ünitesinde yeten kadar sayaç, vantuz, tahliye vanası ve manometre olmalıdır. 

c) Kullanılacak damla sulama borularının garanti süreleri ve taahhütleri belirlenmelidir. 

ç) Boru; et kalınlığı 16 mm çapındaki damla sulama borusu için en az 1 mm, 20 mm çapındaki damla sulama borusu için en az 1,1 mm olmalıdır. 

d) 16 mm çapındaki damla sulama borusu en az 2 atm basınca 20 mm çapındaki damla sulama borusu ise en az 3 atm basınca dayanıklı olmalıdır. 

e) Damla sulama boruları anti sifon özelliğine sahip olmalıdır. 

7-Güneş enerji sulama sistemlerine başvurularında; 

Yatırım konularının c bendinin (1) alt bendi Güneş enerjili sulama sistemleri kurulması için faydalanıcılar parselinde hibe desteği almak istedikleri bu uygulama rehberinin IV.-1 maddenin a bendinin (1), (2), (3), (4) alt bendi ve b bendi (1) ve (2) alt bentlerindeki yatırım konuları ile birlikte sulama sistemini çalıştıracak gerekli enerjiyi sağlayacak güneş enerjisi panelleri ile birlikte başvurabilirler. Bu durumda sulama projesi ve güneş enerjisi projesi ayrı ayrı hazırlamak zorundadırlar. 

Ayrıca su kullanım izin belgesi ıçin; Rehberin Yedinci bölümün A.l. bendinde yer alan 

a) Yerüstü su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak “Su Kaynağı Kullanım İzni/Tahsis Belgesi”, 

b) Yeraltı su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak “Yeraltı Suyu Kullanma Belgesi” ibraz edilecektir. 

Rehberin IV. bölümün c bendi (1) alt bendine başvuracak faydalanıcılar güneş enerjisi ile ilgili başvurular, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümlerine göre çıkarılan yönetmelik ve genelge kapsamında gerekli izinler alınarak iş ve işlemler yürütülür. 

Güneş enerjili sulama sistemlerine ilişkin, bu uygulama rehberinde geçen hususlara ilave olarak; sisteme ilişkin panel, inverter üniteleri ve sistemin diğer parçalarında aranacak teknik özellikler aşağıda belirtilmiştir. 

B-l Panellere İlişkin Teknik Özellikler; 

a) Kullanılacak paneller kendi içinde, inverterler kendi içinde aynı marka, tip ve model olacaktır. Güneş enerjisi sisteminde kullanılacak FV panellerin üretim tarihi ile güneş enerjisi sisteminin kurulum tarihi arasındaki süre 12 ay (on iki ay) dan fazla olmayacaktır. 

b) Sitem i çerisinde kullanılacak tüm cihazlar, yeni ve kullanılmamış olacak, üzerlerinde marktı, model ve: imal tarihini gösteren işaret, yazı, rakam vs. türünden bilgiler bulunacaktır. 

c) Kullanılan panellerin hepsi aynı tipte ve güçte olmalıdır. Farklı model ve güçlerdeki paneller aynı sistem içinde kullanılmayacaktır. 

ç) FV paneller işletmeye alındıktan 10 yıl sonra nominal gücün % 90Tnı, 25 yıl sonra %80’ini verebilmelidir. 

d) FV panellerin negatif güç toleransı % -5’ten küçük olmamalıdır. 

e) Panellerin bağlantı kutusu IP65 suya dayanıklılık standardını sağlamalı, konektörler orijinal MC3 ya da SMK tipi olmalıdır

f) FV panelleri -20°C / +40°C ortam sıcaklığı ile -40°C / +85°C modül çalışma sıcaklığında ve %0 ile %85 bağıl nem oranında sorunsuz çalışabilmelidir 

g) FV Modüller “CE” belgeli, IEC 61215, IEC 61730-1 ve IEC 61730-2 standartlarına uygunluk sertifikalı olacaktır. 

ğ) FV Modüllerin üzerine etki edebilecek rüzgâr, kar, buz taşıma ve emme dayanımlarının IEC 61215 Edition 2 standardına uygun olacaktır. 

h) FV panellere ilişkin üretici firma tarafından 10 yıl mekanik garanti ve 25 yıl ömür garantisi belgesi olmalıdır. 

i) 2 İnverter ve DC kontrol Ünitelerine ilişkin teknik özellikler; 

a) İnverter IP65 suya dayanıklılık standardını sağlamalıdır. 

b) Verim en az %95, Euro Verimi en az %97 olmalıdır. 

c) Üretici tarafından verilen ürün garantisi minimum 5 sene olmalıdır 

ç) İnverter DC ters polarite ve AC kısa devre korumalı olmalıdır 

d) IEC 62103 standartlarında koruma sınıfı I, IEC 60664 yüksek gerilim kategorisine göre koruma sınıfı III olmalıdır. 

e) İnverterler IEC 61000, IEC 55022, EN 50178 standartlarına uygun olmalı ve CE belgesi taşımalıdır. 

f) Kontrol ünitesi CE belgeli ve 2006/42/EC, 2004/108/EC, 2006/95/EC standartlarına uygun olmalıdır. 

g) İnverter ve DC kontrol ünitelerinin maksimum güç noktası (MPPT) takip özelliği olmalıdır. 

h) 3 Sistemin diğer parçalarına ilişkin teknik özellikler 

a) Sistemde kullanılacak malzemeler ile kumanda ve güç kablolarında TSE, IEC standartlarına ve ISO 9000 serisine uygunluk ve CE belgeli olmalıdır. 

b) DC Kablolar IEC 62930 ve EN 50618 standartlarına ait sertifikası bulunmalıdır. 

c) Fotovoltaik enerji kabloları yüksek sıcaklık ve ısıya dayanıklı UV dirençli çift izoleli halojensiz, nominal kablo kesiti TÜV tarafından onaylanmış, IEC 60228 ve IEC 60287 standardına uygun olarak üretilmiş olmalıdır. 

ç) AC kablolar TSE belgesine sahip ve TS IEC 60502 standardına uygun üretilmiş olmalıdır. 

d) AC kabloların maksimum çalışma sıcaklığı en az 70 C° olmalıdır. 

e) FV solar kablo ve Solar kablo- inverter bağlantılarında MC4 tipi erkek ve dişi tip konektörler kullanılacaktır. Konektörler özel bağlantı (kuplaj) elemanları ve soketler -40°C ile 90°C arası işletme sıcaklığına uygun IP67 koruma sınıfına haiz Yüksek akıma uygun TÜV onaylı olmalıdır. 

f) DC minyatür devre kesiciler (MCB) IEC 60947-2 standardına uygun üretilmiş olmalıdır. 

g) Sistem bir bütün olarak en az (10) yıl garantili olmalıdır. 

ğ) İzleme süresince sistemden elektrik şebekesine bağlantı yapılmayacaktır. 

Tasarruflu tarımsal sulama sistemi için yapılacak başvurular; Bakanlıkça belirtilen tarihte başlayıp 30 (otuz) gün sürecektir. Bu süre içinde başvuru sahipleri veya noterden vekalet verdiği kişi tarafından https://tss.tarimorman.gov.tr internet adresi üzerinden yapılır. Başvurusu, sözleşmesi, tesisi ve ödemesi bir sonraki yıla aktarılamaz 

B-4. BİLGİ SİSTEMİ 

B-4.1. GENEL HÜKÜMLER 

(1) Kırsal Kalkınma Destekleri Bilgi Sistemi (bundan sonra “Sistem” olarak anılacaktır); başvuru, değerlendirme, puanlama, belge yönetimi ve takip süreçlerinin elektronik ortamda yürütülmesi amacıyla kullanılır. 

(2) Sisteme erişim, kimlik doğrulama ve yetkilendirme mekanizmaları ile güvence altına alınmıştır. Kullanıcılar sisteme yalnızca kendilerine tanımlanmış roller ve yetkiler çerçevesinde erişim sağlar. 

(3) Sistemdeki tüm işlemler kayıt altına alınır ve işlem geçmişi saklanır. Yapılan değişiklikler; işlemi yapan kullanıcı, tarih ve saat bilgisi ile birlikte izlenebilir durumdadır. 

B-4.2. KULLANİCİ ROLLERİ VE YETKİLERİ 

(1) Sistemde dört temel kullanıcı rolü tanımlıdır: 

a) Süper Yönetici (Admin): Sistemin tüm modüllerine tam erişim yetkisine sahiptir. Etap tanımlama, kullanıcı yönetimi, puanlama kriterleri, belge tanımları ve sistem konfigürasyonu işlemlerini yürütür. 

b) İl Müdürü (CityManager): Kendi ili kapsamındaki başvuruların değerlendirilmesi, T1-T5 değerlendirme tablolarının doldurulması ve puanlama işlemlerini yürütür. 

c) Görevli/Personel (Officer): İ1 müdürü tarafından yetkilendirilen operasyonel işlemleri gerçekleştirir. 

d) Vatandaş (Citizen): Başvuru oluşturma, belge yükleme, başvuru durumu takibi ve profil yönetimi işlemlerini gerçekleştirir. 

(2) Her kullanıcıya il bazlı erişim yetkisi tanımlanır. Kullanıcılar yalnızca yetkilendirildiği il/ilçe kapsamındaki verilere erişebilir. 

B-4.3. ETAP (DÖNEM) YÖNETİMİ 

(1) Her hibe dönemi için sistemde bir etap tanımlanır. Etap tanımı aşağıdaki bilgileri içerir: 

a) Temel bilgiler: Etap kodu (YYYY-NN formatında), etap adı, açıklama. 

b) Dönemler: Her etap için beş ardışık dönem tanımlanır. Her dönemin başlangıç tarihi, bir önceki dönemin bitiş tarihinden sonra olmalıdır: 

• Başvuru dönemi (başlangıç ve bitiş tarihi) 

• Eksik belge tamamlama dönemi 

• Değerlendirme dönemi 

• Sözleşme dönemi 

• Hakediş dönemi 

c) Resmi Gazete bilgileri: Tebliğin yayımlandığı Resmi Gazete sayısı, tarihi ve varsa bağlantı adresi. 

ç) Bütçe tahsisi: Gerçek kişiler ve tüzel kişiler için ayrı toplam bütçe tutarları belirlenir, 

d) Kırsal alan kontrolü: Etap kapsamında kırsal/kentsel/yoğun kentsel alan kontrolü yapılıp yapılmayacağı belirlenir. 

(2) Etap kapsamında aşağıdaki konfigürasyonlar yapılır: 

a) Hibe oranları: Temel hibe oranı (yüzde olarak) ve ek destek oranları tanımlanır. Ek destek oranları şunlardır: 

• Kadın girişimci bonusu 

• Genç girişimci bonusu (18-40 yaş arası) 

• Engelli girişimci bonusu 

• Tarımsal örgüt (kooperatif) bonusu 

• Organik üretim bonusu 

• İdarece tanımlanan özel bonuslar 

Her bonus için geçerli olduğu başvurucu tipi (gerçek kişi, tüzel kişi veya her ikisi) ayrıca belirtilir. 

b) İzin verilen yatırım konuları: Etap kapsamında başvuru yapılabilecek yatırım konuları hiyerarşik yapıda seçilir. 

c) Lokasyon kısıtlamaları: Başvuruların kabul edileceği il, ilçe ve mahalle/köy düzeyinde kısıtlamalar tanımlanabilir. Basit mod (il/ilçe seçimi) veya gelişmiş mod (il- ilçe-mahalle hiyerarşik kısıtlama) kullanılabilir. 

ç) Nitelik matrisi: Her il/ilçe/mahalle ve yatırım konusu kombinasyonu için izin verilen yatırım nitelikleri (yeni tesis, tamamlama, kapasite artırımı, modernizasyon) tanımlanır, 

d) Üst limitler: Gerçek kişi ve tüzel kişi başvuruları için yatırım niteliğine göre azami destek tutarları belirlenir. 

e) Puanlama kriterleri: Değerlendirmede kullanılacak puanlama kriterleri, kategorileri ve azami puanları tanımlanır. 

f) Belge tanımları: Başvuru sürecinde talep edilecek belgeler, zorunluluk durumları, dosya tipi kısıtlamaları ve koşulları tanımlanır. 

g) Başvuru soruları ve uygunluk soruları: Başvuru sürecinde sorulacak sorular ve uygunluk kontrol soruları tanımlanır. 

ğ) Malzeme/Ekipman referans listesi: Başvurucuların seçebileceği malzeme ve ekipmanlar, birim fiyatları ile birlikte tanımlanır. 

h) İl öncelik sıralaması: İller bazında yatırım konularına göre öncelik puanları belirlenir. 

B-4.4. BAŞVURU SÜRECİ 

(1) Başvuru işlemi sekiz adımdan oluşan bir süreçle gerçekleştirilir: 

ADIM 1 – BAŞVURUCU BİLGİLERİ 

a) Başvurucu tipi seçilir: 

• Gerçek kişi başvurularında T.C. kimlik numarası (11 haneli), ad, soyad, telefon, e-posta ve adres bilgileri girilir. T.C. kimlik numarası algoritma ile doğrulanır. 

• Tüzel kişi başvurularında vergi numarası (10 haneli), şirket/kuruluş adı, yetkili kişi adı soyadı, telefon, e-posta ve adres bilgileri girilir. 

b) Başvurucunun ikamet ettiği il, ilçe ve mahalle/köy bilgisi seçilir. 

c) Telefon numarası 5 ile başlayan 10 haneli bir numara olarak girilir. 

ç) Bu adımın tamamlanmasıyla birlikte sistem tarafından taslak (Draft) durumunda bir başvuru kaydı oluşturulur. 

ADIM 2 – UYGUNLUK DOĞRULAMA 

a) Etap kapsamında tanımlanan uygunluk soruları başvurucuya sunulur. 

b) Tüm soruların “Evet” olarak yanıtlanması zorunludur. Herhangi bir soruya Hayır cevabı verilmesi halinde başvuru sürecine devam edilemez. 

ADIM 3 – EK DESTEK ORANLARI 

a) Başvurucu, hak ettiği ek destek oranlarını seçer (kadın girişimci, genç girişimci, engelli, kooperatif, organik üretim vb.). 

b) Sistem, seçilen oranların başvurucu tipine uygunluğunu otomatik olarak kontrol eder. 

c) Toplam hibe oranı (temel oran + ek oranlar) hesaplanarak başvurucuya gösterilir. 

ADIM 4 – YATIRIM DETAYLARI

a) Yatırım yeri adresi: Yatırımın yapılacağı il, ilçe, mahalle/köy seçilir. Açık adres, pafta no, ada no, parsel no ve varsa koordinat bilgileri girilir. Birden fazla parsel içeren yatırımlarda her parsel için ayrı adres kaydı oluşturulur. 

b) Yatırım konusu: Etapta izin verilen konular arasından hiyerarşik yapıda yatırım konusu seçilir. Lokasyon kısıtlamaları otomatik olarak uygulanır. 

e) Yatırım niteliği: Aşağıdaki dört nitelikten biri seçilir (nitelik matrisi kısıtlamalarına tabidir): 

• Yeni tesis 

• Tamamlama 

• Kapasite artırımı 

• Modernizasyon 

ç) Proje bilgileri: Proje başlığı (10-200 karakter) ve proje açıklaması (50-2000 karakter) girilir. 

d) Üretim planlaması: Yatırım konusunun gerektirdiği durumlarda planlanan ürün seçilir. 

ADIM 5 – BÜTÇE VE EKİPMAN 

a) En az bir bütçe kategorisi (inşaat veya makine/ekipman) seçilmelidir. 

b) Her kategori için hibeye esas tutar ve varsa ayni katkı (öz kaynak) tutarı girilir. Tutarlar yalnızca rakam olarak girilir; “TL” ibaresi veya herhangi bir işaret kullanılmaz, 

cMalzeme ve ekipman seçimi, sistemde tanımlı referans listesinden yapılır. Seçilen malzeme/ekipman toplam tutarı, ilgili bütçe kategorisi tutarını aşamaz. 

ç) Kapasite bilgisi (miktar ve birim) girilir. Kapasite birimi yatırım konusuna göre otomatik olarak belirlenir.

d) Sistem, girilen bütçe tutarlarını etapta tanımlı üst limitlerle karşılaştırarak kontrol eder. Üst limiti aşan başvurular sisteme kaydedilemez. 

e) Talep edilen hibe tutarı (hibeye esas tutar x hibe oranı) ve başvurucunun katkı payı sistem tarafından otomatik hesaplanır. 

ADIM 6 – BAŞVURU SORULARI 

a) Etap kapsamında tanımlanan koşullu sorular başvurucuya sunulur. 

b) “Evet” yanıtı verilen sorulara bağlı belgeler, bir sonraki adımda zorunlu belge olarak eklenir. 

ADIM 7 – BELGE YÜKLEME 

a) Başvurucunun yüklemesi gereken belgeler; seçilen yatırım konusu, yatırım niteliği, başvurucu tipi, bütçe kategorisi ve soru cevaplarına göre dinamik olarak belirlenir. 

b) Zorunlu belgelerin tamamı yüklenmeden başvuru gönderilemez. 

c) Belge yüklemelerinde tanımlı dosya tipi kısıtlamaları (PDF, DOC, DOCX, JPG, JPEG, PNG) ve azami dosya boyutu kuralları uygulanır. 

ADIM 8 – ÖZET VE ONAY 

a) Başvurunun tüm adımlarına ait özet bilgiler başvurucuya sunulur. 

b) Başvurucu, başvuru şartlarını ve taahhütnameyi onaylar. 

c) Onay ile birlikte başvuru “Gönderildi” durumuna geçer ve il müdürlüğünün değerlendirmesine sunulur. 

(2) Başvuru dönemi içinde gönderilmiş başvurular düzenlenebilir veya silinebilir. Başvuru dönemi sona erdikten sonra başvuru üzerinde değişiklik yapılamaz. 

(3) Bir başvurucu, bir etap kapsamında yalnızca bir başvuru yapabilir. 

B-4.5. DEĞERLENDİRME SÜRECİ 

(1) Gönderilen başvurular il müdürlüklerince beş aşamalı bir değerlendirme sürecine tabi tutulur: 

T1 – BELGE KONTROLÜ 

a) Başvurucu tarafından yüklenen belgeler eksiksizlik ve uygunluk açısından incelenir. 

b) Her belge için “Uygun”, “Uygun Değil”, “Muaf” veya “Eksik/Hatalı” durumu belirlenir. 

c) Eksik veya hatalı belge tespit edilmesi halinde başvurucu eksik belge tamamlama süresince bilgilendirilir. 

T2 – BEYAN KONTROLÜ 

a) Başvurucunun beyanları ve ek destek oranı talepleri doğrulanır. 

b) Başvurucu tipine göre hibe oranı uygunluğu kontrol edilir. 

T3 – BÜTÇE VE EKİPMAN KONTROLÜ 

a) Bütçe kalemlerinin uygunluğu, referans fiyatlarla karşılaştırılarak değerlendirilir. 

b) Ekipman seçimlerinin teknik uygunluğu kontrol edilir. 

c) Toplam yatırım tutarının üst limitlere uygunluğu doğrulanır. 

T4 – KONTROL SORULARI

a) Etap kapsamında tanımlanan kontrol soruları (genel, teknik, mali, hukuki) değerlendirilir. 

b) Otomatik kontrol soruları sistem tarafından, manuel kontrol soruları değerlendirici tarafından yanıtlanır. 

T5 – PUANLAMA 

a) Başvurular, etapta tanımlanan puanlama kriterlerine göre puanlanır. Puanlama kategorileri şunlardır: 

• Başvuru sahibi bilgileri: Kadın girişimci, genç/engelli girişimci, tarımsal örgüt üyeliği, ilk kez destek alma, kırsal alanda ikamet, sözleşmeli üretim, üretim planlaması gibi kriterler. 

• Yatırım yeri: Kırsal alan sınırları, arazi mülkiyeti. 

• Yatırım tesisi: Hastalıktan ari işletme, coğrafi işaret. 

• Yatırım niteliği: Teknoloji/modernizasyon. 

• Yatırım konusu: İl öncelik sıralaması, küçük işletme. 

b) Bazı kriterler başvuru verilerinden otomatik hesaplanır; diğerleri değerlendirici tarafından manuel olarak puanlanır. 

c) Her kriter için azami puan belirlenmiştir. Toplam puan, tüm kategorilerin puanlarının toplamından oluşur. 

(2) Değerlendirme tamamlandığında başvuru “Değerlendirildi” durumuna geçer. Nihai karar olarak “Onaylandı” veya “Reddedildi” durumu atanır. 

(3) Tüm değerlendirme işlemleri, işlemi yapan kullanıcı ve zaman bilgisiyle birlikte değerlendirme geçmişine kaydedilir. 

 

KIRSAL KALKINMA YATIRIM PROGRAMI ÇERÇEVESİNDE YAPILACAK DESTEKLEMELER UYGULAMA ESASLARI

KIRSAL KALKINMA YATIRIM PROGRAMI ÇERÇEVESİNDE YAPILACAK DESTEKLEMELER UYGULAMA ESASLARI

Bu uygulama esaslarında geçen “Tebliğ” ibaresi Kırsal Kalkınma Yatırım Programı Çerçevesinde Yapılacak Desteklemeler Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2026/9)’i ifade etmektedir

Başvurular, 29 Nisan 2026 tarihinde başlamış olup, 12 Haziran 2026 tarihi saat 23:59’a kadar devam edecektir. Başvurular yalnızca elektronik ortamda gerçekleştirilecek olup, belirtilen süre içerisinde sistem üzerinden tamamlanmayan başvurular değerlendirmeye alınmayacaktır.

Program kapsamında %50-70 oranları arasında hibe desteği sağlanmaktadır.

BİRİNCİ BÖLÜM

GENEL HUSUSLAR

1. DAYANAK

1.1. DAYANAK 

a) Bu uygulama esasları; 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi ile 31/12/2025 tarihli ve 10802 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Kırsal Kalkınma Desteklerine İlişkin Karar hükümlerine dayanılarak hazırlanan ve 3/4/2026 tarihli ve 33213 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kırsal Kalkınma Yatırım Programı Çerçevesinde Yapılacak Desteklemeler Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2026/9)’in 44 üncü maddesi gereğince hazırlanmıştır. 

b) Bu uygulama esasları, Tebliğde belirtilen genel uygulama usul esaslarını belirler. Tebliğde ve uygulama rehberinde yer almayan hususlarda ulusal mevzuat hükümleri ile Genel Müdürlüğün görüş ve talimatları geçerlidir.  

2. BAŞVURU SAHİPLERİ VE FAYDALANICILAR

2.1. BAŞVURU SAHİPLERİ VE FAYDALANICILARIN SORUMLULUKLARI 

a) Başvuru sahipleri, Tebliğ ve uygulama rehberinde belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda hibe başvurusunda bulunurlar. 

b) Başvuru sahibi/Faydalanıcı, Tebliğ ve uygulama rehberinde belirtilen ve sorumlu olduğu tüm belgeleri başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklemekle ve hibe sözleşmesi aşamasında il müdürlüğüne sunmakla yükümlüdür. 

c) Başvuru aşamasında başvuru sahibi avan proje sunabilir. Ancak, hibe sözleşmesi aşamasında onaylanmış tatbikat projesinin sunulması zorunludur. 

ç) Başvuru sahibi/Faydalanıcı tarafından oluşturulacak hibeye esas proje tutarında oluşabilecek yanılmalar ve sapmalardan kendisi sorumludur. 

d) Başvuru sahibi/Faydalanıcı, uygulama rehberinde yer alan taahhütnameleri veri giriş sistemine yüklemeli ve hibe sözleşmesi aşamasında ise taahhütnameleri il müdürlüğüne sunmalıdır. 

e) Başvuru ve proje uygulama sürecinde ulusal mevzuat gereği alınması gereken tüm yasal izin ve ruhsatlardan ve denetim işleri ile yapılması zorunlu olan tüm işlemlerden başvuru sahipleri/faydalanıcılar sorumludur. Kapasite artırımı ile modernizasyon/otomasyon niteliğinde başvuru yapan faydalanıcılar bu belgelerden başvuru konusu ve niteliği ile ilgili olanları başvuru sırasında veri giriş sistemine yüklemelidir. Yeni tesis ve tamamlama niteliğinde başvuru yapan faydalanıcılar ise bu belgeleri en geç nihai rapor ekinde (Tebliğde belirtilen istisna hariç) il müdürlüğüne sunmalıdır.

f) Başvuru sahipleri sözleşme imzalanmadan önce yatırımlarına başlayamazlar. Başvuru sahipleri uygun harcamalar kapsamında yapacakları alımlarda, Tebliğ ve uygulama rehberinde belirtilen hususlar çerçevesinde hareket etmelidir.

g) Başvuru sahibi eğitimli genç faydalanıcı ise diploma/mezun belgesinin aslının ya da üniversite tarafından onaylanmış örneğinin il müdürlüğüne sunulması gerekmektedir. 

3. YATIRIM YERİ

3.1. YATIRIM YERİNE İLİŞKİN GENEL HUSUSLAR 

a) Yatırım yerinin kırsal alan tanımında yer alan kriterlerden herhangi birini karşılaması halinde yatırım yeri uygun olarak değerlendirilir.  

b) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ilgili mevzuatları gereği alınması zorunlu tutulan izin ve ruhsatlarla (yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı vb.) ilgili muafiyet durumu Bakanlığımız görev ve yetki alanı dışındadır. Anılan izin ve ruhsatların alınması zorunluluğu Programdan kaynaklı olmayıp ilgili mevzuatları gereğidir. Program kapsamında hibe desteğinden yararlanacak faydalanıcıların bu hususu göz önünde bulundurarak proje uygulamalarını sürdürmeleri gerekmektedir. 

c) Yatırım yerinin, yapı ruhsatı ve/veya yapı kullanma izin belgesinden 2/11/1985 tarihli ve 18916 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamında muaf tutulması halinde faydalanıcı bununla ilgili taahhütnameyi başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklemelidir. Yatırım yerinin bu kapsamda olup olmadığı değerlendirme aşamasında il proje değerlendirme komisyonu tarafından kontrol edilecektir. 

ç) Faydalanıcının, yatırım yerinin bağlı olduğu ilgili idareden alacağı yasal izin ve ruhsat alınmasına gerek olmadığına dair yazıyı sunması durumunda da başvuru hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 

d) Yatırım yeri, yapı kullanma izin belgesi alınmasını gerektirmiyorsa ve faydalanıcı bunu başvuruda taahhüt etmiş ise il özel idaresinden/belediyeden alınan ilgili yapının teknik olarak ve diğer yasal düzenlemelerle uyumlu olduğunu gösteren imzalı, tarihli ve mühürlü “Yazılı İzin Belgesi” hibe sözleşmesi ekinde sunulmalıdır.

e) Kapasite artırımı ve modernizasyon/otomasyon niteliğinde yapılan başvurularda yatırımın sadece makine ve ekipman alımını içermesi durumunda Yapı Kullanma İzin Belgesi yerine, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun geçici 16 ncı maddesine göre İmar Barışı kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Bakanlığın yetkilendirdiği kuruluşlardan 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda  tarım arazisi olarak tanımlanan yerler dışında kalan arazilerde ve sadece mevcut yapıları belgeleme maksadıyla alınmış “Yapı Kayıt Belgesi” de kabul edilecektir. 

f) Eğer yatırım sit alanları, milli parklar, tabiat parkları, özel çevre koruma bölgesi gibi korunan bir alanda yapılacak ise ilgili kanun ve yönetmeliklere göre izin belgeleri alınmış ve başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmiş olmalıdır. 

g) Tarım arazileri üzerinde yapılacak tüm yatırım niteliklerinde ve tüm yatırım konularındaki başvurular için 5403 sayılı Kanun ve alt mevzuatı kapsamında izin alınması gerekmektedir. Bu kapsamda, yatırım yeri ile ilgili 5403 sayılı Kanun kapsamında izin alındığına dair yazının başvuru aşamasında il müdürlüklerinin ilgili şube müdürlüğünden temin edilerek veri giriş sistemine yüklenmesi, yatırım ile ilgili izin alınmamış ise izin sürecinin tamamlanarak başvuru yapılması gerekmektedir. Yatırım yeri izinlendirmeye tabi değil ise izin gerektirmediğine dair il müdürlüğünden alınan yazının başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi gerekmektedir. Ancak tapu kaydında arsa, konut, ticaret, sanayi vb. gibi hiçbir tarımsal vasıf içermeyen imarlı parseller üzerinde yapılacak yatırımlarda 5403 sayılı Kanun kapsamında izin belgesi veya muaf olduğuna dair belge alınması zorunlu değildir. Ayrıca, tarım arazisi üzerinde kurulu sabit bir tesis ile doğrudan ilişkili/bağlantılı olmayan ve tarım arazisinin doğal yapısını bozmayan makine ekipman alımlarında da 5403 sayılı Kanun kapsamında izin belgesi veya muaf olduğuna dair belge alınması zorunlu değildir. Bu durumda faydalanıcı uygulama rehberinde örneği bulunan taahhütnameyi başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklemelidir. 

ğ) Yatırım, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu, 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu veya 26/1/1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun kapsamında kalan arazilerde yapılacak ise yatırımın izinlendirmeye tabi olması durumunda izin yazısının, izinlendirmeye tabi olmaması durumunda izin gerektirmediğine dair yazının başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi gerekmektedir.  

h) Yatırım yerinin yukarıda bahsi geçen mevzuatlar çerçevesinde izinlendirme kapsamında olup olmadığına dair karar; arazi niteliği, arazi bilgileri ve tapu kayıt hareketleri sorgulanarak İl Müdürlükleri tarafından verilecektir. 

ı) Tüm başvurularda; yatırım yeri organize sanayi bölgesi, tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi veya ihtisas küçük sanayi sitesinde ise tesisin, uygulanacak yatırım konusu ile uyumlu olduğunu gösteren belgenin yukarıda belirtilen yatırım yerleriyle ilgili yönetim kurulundan alınması gerekir. Yatırım yerleri yukarıda belirtilen yerler dışında ise Yapı Kullanma İzin Belgesinin yatırım konusu ile uyumlu olduğunun tespitinde işletmenin yasal izin ve ruhsatları (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı, İşletme Kayıt/Onay/Tescil Belgesi, Kapasite Raporu) dikkate alınır. 

i) Yatırım yeri; organize sanayi bölgesi, tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi ya da ihtisas küçük sanayi sitesinde yer alıyorsa ve tahsisli ise tapu takyidat belgesinin, tapu idaresi yerine yukarıda anılan idarelerden alınmış olması yeterlidir. 

j) Yatırım yeri kiralık ise; 

  1. Kiralama süresinin başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az 7 (yedi) yılı kapsaması gerekir.  
  2. Hibe sözleşmesi imzalanması aşamasında noter onaylı kira sözleşmesi il müdürlüğüne ibraz edilmelidir. 
  3. Kira sözleşmesi yerine tahsis/kullanma izni/irtifak hakkı belgesi bulunması halinde bu belgeler ilgili kurum ve kuruluşun bağlı oldukları mevzuata göre alınır. 
  4. İnşai faaliyet içeren projelerde nihai raporda ödeme talep dosyası ekinde tapu üzerine işlenecek “başkasına ait olan bir arazideki inşaat üzerinde malik olma yetkisi veren” üst hakkı şerhi şartı aranır. 
  5. Başvuru sahibi adına, ilgili kurumlardan, mevzuatlarında aranılan şartların yerine getirilmesi halinde tahsis/irtifakın iptal edilmeyeceğine yönelik olarak alınacak resmi yazı üst hakkı şerhi için taahhütname yerine kullanılabilecektir. Resmi kurum ve kuruluşlardan alınan tahsis/irtifak süresi boyunca tahsis/irtifakın iptal edilmeyeceğine dair taahhütname ve/veya resmi yazılarda ayrıca noter tasdiki aranmaz. 
  6. Aynı parselin birden fazla kişi tarafından kiralanması suretiyle başvuru yapılması halinde; kiralanan alan sunulan yatırım projesi için yeterli olmalıdır.

k) Yatırım yeri hisseli ise; hissedarlardan birisinin başvuruda bulunması halinde diğer hissedarların faydalanıcıya muvafakat verdiklerini, sahibi oldukları arsa üzerinde inşaat yapılmasına rızaları olduğunu ve tesis faaliyete geçtikten sonra en az 7 (yedi) yıl süreyle tesisin faaliyetine engel olabilecek ölçüde başka bir tesis kurmayacaklarını beyan ettikleri taahhütnamenin başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi, noter onaylı taahhütnamenin ise hibe sözleşmesi aşamasında sunulması gerekmektedir. 

4. YATIRIM KONULARI HAKKINDA HUSUSLAR

4.1. YATIRIM KONULARI HAKKINDA GENEL HUSUSLAR 

  1. Yatırım konularına ilişkin hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kapasiteler uygulama rehberinde verilen tabloda belirtilmiştir.
  2. Proje uygulaması ile ilgili ulusal mevzuat gereği alınması gerekli izin, ruhsat, denetim işleri ve uygulamalarda yapılması zorunlu olan tüm işlemlerin yerine getirilmesinden faydalanıcılar sorumludur. Bu hususta; 
  3. İlgili mevzuat gereği alınması gereken izin ve ruhsatlar hibe sözleşmesi ekinde; yapı kullanma izin belgesi, sistem kullanım anlaşması, ÇED raporu, çevre izin lisansı veya çevre izin belgesi, süt sağım ünitesi için deney raporu, elektrik enerjisi üretilecekse elektrik sistem kullanım anlaşması ve işletmenin faaliyete geçmesinden sonra alınabilecek izin ve ruhsatlar nihai rapor ekinde; diğer bütün izin ve ruhsatlar hibe sözleşmesi ekinde sunulmak zorundadır. Ancak, faydalanıcının, ilgili mevzuat gereği alınması gereken izin ve ruhsatları ilgili kurumdan kaynaklanan sebeplerle hibe sözleşmesi aşamasında sunamaması ve bu durumu belgelendirmesi halinde, faydalanıcıya, il müdürlüğünün uygun görüşü ile söz konusu belgeleri temin ederek hibe sözleşmesi imzalaması için 20 (yirmi) iş günü ek süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek süre içinde faydalanıcının ilgili mevzuat gereği alınması gerekli yasal izin ve ruhsatları alamaması halinde hibe sözleşmesi imzalanmaz. 
  4. Hibe sözleşmesi öncesi, faydalanıcının satın alma işleri ile ilgili yüklenici/tedarikçilerden kaynaklanan sorunlar nedeniyle satın alma işlemlerinin gerçekleştirilmesi için ek süre talep etmesi halinde, il müdürlüklerince yapılacak inceleme sonucu durumu uygun mütalaa edilenler için projelerin bu Tebliğde belirtilen son tamamlanma tarihlerini geçmemeleri şartı ile hibe sözleşmesi imzalaması süresine ek olarak 20 (yirmi) iş günü süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek süre içinde satın alma esaslarına uygun işlem gerçekleştirilemez ise hibe sözleşmesi imzalanmaz.  
  5. Faydalanıcının, alınması gerekli izin ve ruhsatlar ile satın alma işlerinin her ikisi için de ek süre talep etmesi halinde verilecek ek süre 30 (otuz) iş gününü geçemez. 
  6. İzin ve ruhsatlar ile satın alma işleri kapsamında ek süre verilmesi durumunda ek süre verilen belgeler dışındaki hibe sözleşmesi aşamasında teslim edilmesi gereken tüm belgelerin il müdürlüğüne teslim edilmiş olması gerekir. 

c) Yatırım konuları özelinde belirtilen kapasiteler dışında projelendirilen başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. 

ç) Canlı materyal alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. 

d) Kendi yürür makineler için tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılacak başvurularda; 

  1. Projenin bir parçası olması, 
  2. Projedeki zorunluluğunun belirtilmesi, 
  3. Tarımsal amaçlı örgütün faaliyet alanında kullanılması,
  4. Tarımsal amaçlı örgüt üye sayısının en az 500 olması (Kooperatiflerde ise en az 200 ortağı bulunması), 
  5. Üretim kapasitesinin gerektirmesi ve kapasitesi ile uyumlu olması halinde frigorifik araç ile üretim konusuyla alakalı taşımada kullanılmak üzere pikap ve taşıma römorku alımı uygulama rehberinde belirtilen referans fiyatlar gözetilerek hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Bu başvurularda; 

i. Sunulan projenin yalnızca kendi yürür makine alımını içermesi halinde proje hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. 

ii. İl proje değerlendirme komisyonu tarafından; sunulan proje kapsamında alınacak aracın kooperatif faaliyetlerine uygun olmadığı, kapasitesinin veya teknik özelliklerinin gereklilikten fazla olduğu kanaatine varılırsa proje reddedilir. Bu nedenle başvuru sahibinin/faydalanıcının faaliyet alanı, kapasite ve gereksinim gibi özellikleri gözeterek proje sunması esastır. 

iii. İl proje yürütme birimi; il proje değerlendirme komisyonunun projeyi kabulünden sonra araçla ilgili teknik özellikleri ve gereksinimleri kontrol etmekle yükümlüdür. 

Uyumsuzluk tespit edilmesi durumunda projede revizyona gidilerek işlemlere devam edilir. 

iv. İl referans fiyat komisyonu; proje kapsamında alınacak araç için faydalanıcının talep ettiği hibeye esas tutarın uygunluğunun kontrol edilmesinden (aracın teknik özellikleri göz önünde bulundurularak) sorumludur. Faydalanıcının talep ettiği tutarın söz konusu araç için fazla olduğunun tespit edilmesi durumunda projede revizyona gidilerek yeni bir hibeye esas tutar belirlenir ve bu tutar üzerinden hibe sözleşmesi imzalanır. 

v. Alınacak aracın fiyatının, teknik özellikleri nedeniyle uygulama rehberinde belirtilen referans fiyatın üzerinde olması durumunda referans fiyatı aşan miktar faydalanıcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır. 

vi. Faydalanıcı, kendi yürür makineye dair ulusal mevzuat gereği alınması gereken yasal izin ve ruhsatların tamamlanması sonrasında ödeme talebinde bulunabilir. Ödeme talebinin uygunluğunun kontrolü ve kabulünden il proje yürütme birimi sorumludur. Bu kapsamda il proje yürütme birimi gerek duyması halinde faydalanıcıdan ek bilgi ve belge talep edebilir. 

Faydalanıcı, bu bilgi ve belgeleri il müdürlüğüne sunmakla yükümlüdür. 

e) Tarımsal üretim planlaması kapsamında yer alan illerde, tarımsal üretim planlamasında belirtilen ürünlerde sunulan projeler artı puan verilerek öncelikli olarak değerlendirilir. 

f) Aynı projede farklı konular kapsamındaki ürün ya da ürün gruplarının işlenmesi ve paketlenmesine yönelik proje teklifi yapılamaz. Örneğin, sütün işlenmesine yönelik faaliyette bulunan bir işletmede meyve, sebze gibi başka bir ürünün işlenmesi ya da paketlenmesi için proje başvurusu yapılamaz. Ancak ilgili mevzuata uygun olması koşuluyla soğuk hava depolarında farklı ürün ya da ürün gruplarının depolanmasına yönelik proje başvuruları kabul edilir. 

g) Yeni tesis ve tamamlama niteliğindeki başvurular hariç traktör kullanımı gerektiren makine ve ekipman alımlarında başvuru sahibinin alınacak makine ve ekipmanın kullanımını sağlayacak güçte traktörü olduğuna dair ruhsat başvuru aşamasında sunulmalıdır. Faydalanıcının başvuruda taahhüt etmesi şartıyla yeni tesis ve tamamlama niteliğindeki başvurularda ise ödeme talebinden önce ruhsat sunulmalıdır. Aksi takdirde ödeme yapılmaz. 

ğ) Doğal yapılar, depo kapsamında kabul edilmez.  

5. GİDER KALEMLERİ

5.1. HİBE DESTEĞİ VERİLEN GİDER KALEMLERİ 

  1. Projede yer alan gider kalemleri öncelikle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı inşaat ve tesisat birim fiyatları listelerinde yer almalı, anılan Bakanlığın listelerinde yer almaması halinde diğer kamu kurum ve kuruluşları pozları kullanılmalıdır. Bu listelerde bulunmayan pozlar için referans fiyat komisyonu tarafından belirlenen referans fiyatlar kullanılabilir. Gider kalemleri için uygulama rehberi ile belirlenmiş bir referans fiyat bulunmaması durumunda Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) referans fiyatları da kullanılabilir. 
  2. Hibe başvuru hazırlığı döneminde uygulama projelerinin, keşif ve metrajların doğru hazırlanmaması, hibe başvurusu hibe desteği kapsamında değerlendirilmiş olsa bile, faydalanıcı ile hibe sözleşmesi imzalanmamasına neden olabilecektir. 

5.1.1. İnşaat İşleri Alım Giderleri 

  1. İnşaat işleriyle ilgili mimari, statik, elektrik, sıhhi tesisat ve çevre düzenlemesine ait uygulama projeleri ile bu projelere ait metraj ve keşif özetlerinin imzalı suretlerinin incelenmek üzere hibe sözleşmesi ekinde sunulmuş olması gerekir. Bu uygulama projelerini hazırlayan kişinin ilgili meslek odasına kayıtlı olması şarttır.  
  2. Bakıcı evi için hibeye esas tutar hayvan yetiştiriciliğine yönelik başvurularda 450.000 (dört yüz elli bin), su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik başvurularda 380.000 (üç yüz seksen bin) Türk Lirasını aşamaz. Bakıcı evi yapımında 5403 sayılı Kanun ve bağlı mevzuatta belirtilen kriterlere uyulması şarttır. 
  3. Yapılarda tüm alanların kullanım amacı belirlenmiş ve yatırım amacı ile uyumlu olmalıdır. Aksi durumda ilgili harcamalarda kesinti yapılabilir veya yapının tamamı hibe desteği dışında değerlendirilebilir.   
  4.  Projede idari alan planlanmış olması halinde bu alanın büyüklüğü yatırımın kapasitesi ve tam zamanlı çalışan sayısı ile orantılı olmalıdır.  
  5. Avan proje, başvuruya konu tesise ait vaziyet planı ile tesisin ihtiyaçlarına göre elde edilen verilere dayanılarak hazırlanan, konu ile ilgili proje müellifleri tarafından imzalanmış mimari proje ve makine yerleşim planı ile mimari projeye uygun inşaat, elektrik ve sıhhi tesisat yaklaşık maliyetleri ya da toplam inşaat alanının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının inşaat ve tesisat birim fiyatları ile hesaplanan yaklaşık maliyetin yer aldığı projedir. 
  6. Avan proje ile başvurulması halinde başvuru aşamasında konu ile ilgili proje müellifleri tarafından imzalanmış mimari proje ve makine yerleşim planı sunulacaktır. Avan projede imzası bulunan konu ile ilgili proje müelliflerinin ilgili meslek odalarına kayıtlı olması zorunlu değildir. Ancak başvuru aşamasında konu ile ilgili proje müelliflerine ait diplomaların veri giriş sistemine yüklenmesi gerekir. Mimari projeye uygun inşaat, elektrik ve sıhhi tesisat yaklaşık maliyetleri ya da toplam inşaat alanının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının inşaat ve tesisat birim fiyatları ile hesaplanan yaklaşık maliyeti başvuru dosyasında bulunmalıdır. Bu projelerde onay şartı aranmaz.
  7. Tatbikat projesi ile başvurulması halinde; mimari, statik, elektrik, sıhhi tesisat vb. projeler ile bunların ayrıntılı metraj ve yaklaşık maliyetlerinin sunulmuş olması gerekir. Aşağıdaki hususları taşımayan proje evrakı reddedilecektir: 
  8. Detaylı metraj cetveli ilgili odaya kaydı bulunan mühendis/mühendisler (Harcama kalemlerine göre inşaat mühendisi, mimar, elektrik mühendisi ya da makine mühendisi) tarafından imzalanmış, tarih atılmış ve kaşelenmiş olmalıdır. Mühendislere ait oda kayıt belgeleri başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmelidir. 
  9. Elektrik tesisat projeleri ve mekanik projeler ilgili odaya kaydı bulunan proje müellifi tarafından imzalanmış, tarih atılmış ve onaylanmış olmalıdır. Müelliflere ait oda kayıt belgeleri başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmelidir. 

5.1.2. Makine, Ekipman ve Malzeme Alım Giderleri 

  1. Tatbikat projesi ile başvurulması halinde makine ve ekipman listesi ile yerleşim planı ilgili odaya kaydı bulunan proje müellifi tarafından imzalanmış ve kaşelenmiş olmalıdır. Müelliflere ait oda kayıt belgeleri başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmelidir. 
  2. Makine ve ekipman ile ilgili düzenlenen teknik şartname başvuru aşamasında sunulur. Makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine ait teknik şartnameyi, metraj ve keşfi, makine yerleşim planını ve bina büyüklüğü ile alınan makinelerin uyumlu ve üretim aşamalarında gerekli olduğuna dair raporu hazırlayan ve tasdik eden kişilerin ilgili meslek odasına kayıtlı olmaları şarttır. 
  3. Kamera sistemleri alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. 

5.2. AYNİ KATKILAR 

  1. Proje sahipleri tarafından taahhüt edilen ayni katkı, mutlaka bir iş karşılığı olmalı ve bütçe büyüklüğü ile birlikte iş kalemi olarak hibe başvuru formu bütçe tablolarında belirtilmelidir. Bu nedenle de hibe başvuru formu ve bütçe tablolarının ayni katkı bölümlerinde yapılması planlanan işler mutlaka ayrıntılı olarak belirtilmelidir. 
  2. Faydalanıcının inşaat ile ilgili ayni katkısı gerçekleşmeden ve inşaat bir bütün olarak tamamlanmadan makine, ekipman ve malzeme alımı ile ilgili hibe ödemesi talep edilemez. Faydalanıcının makine, ekipman ve malzeme alımı için taahhüt ettiği ayni katkı yerine getirilmeden makine, ekipman ve malzeme alımı ile ilgili hibe desteği talep edilemez.

6. BAŞVURU AŞAMASI

6.1. BAŞVURU ZAMANI 

  1. Başvuru zamanı Bakanlığın http://www.tarimorman.gov.tr internet adresinde duyurulur. 
  2. Son başvuru tarihi bitiminde veri giriş sistemi, başvurular için veri girişine kapatılır.
  3. Yapılan başvurular son haliyle işleme alınır. 
  4.  Başvuru süresi içerisinde işlemleri tamamlanmayan başvurular kabul edilmeyecektir. 
  5. Son başvuru tarih ve saatinden sonra sistem üzerinden girişi yapılmamış olup il müdürlüğüne elden getirilen başvuru dosyaları kabul edilmeyecektir. 

6.2. BAŞVURULACAK ADRES

            Başvurular http://www.tarimorman.gov.tr internet adresinden yapılır.

6.3. BAŞVURU ŞEKLİ 

Başvurular veri giriş sistemi üzerinden yapılacak olup; 

  1. Gerçek kişi başvurularında başvuru sahibinin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması zorunludur. Başvuruların Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ile yapılması şarttır.  
  2. Tüzel kişi başvurularında başvurunun vergi numarası ile yapılması şarttır. 
  3. Gerçek ve tüzel kişi başvurularında başvuru sahibinin işlerini yürütmesi için birini yetkilendirmiş olması durumunda yetkilendirdiği kişinin de Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması zorunludur. 
    1. Veri Giriş Sistemi Üzerinden Başvuru Yapılması 

Adım-1 

Bakanlık resmi web sayfasının (www.tarimorman.gov.tr) sağ kısmında yer alan “Hızlı Erişim” sekmesinden “KKYP Başvuru” linki üzerinden giriş yapılır. 

Adım-2

http://www.tarimorman.gov.tr adresinden üyelik kaydı yapılır. Sistemden gelecek otomatik aktivasyon postası aktive edildiğinde üyelik kaydı tamamlanmış olur. 

Adım-3 

“Başvuruların İdari Uygunluk Kontrol Listesi” dikkate alınarak hazırlanan belge ve dokümanlar sisteme yüklenir. 

Adım-4 

Başvuru sahibi tarafından gerekli kontroller yapıldıktan sonra “Başvuruyu Tamamla” butonu ile başvuru tamamlanır. 

6.4. BAŞVURU NUMARASI 

a) Başvurular veri giriş sistemi üzerinden yapılacağından başvuru numarası sistem tarafından otomatik olarak aşağıda yer alan şemaya göre verilecektir. 

b) Başvurularda konu kodu doğru kodlanmalıdır. Aksi halde proje başvurusu reddedilir. 

c) Faydalanıcı, il müdürlüğü ile yapacağı bütün yazışmalarda proje numarasını kullanacaktır.

7. BAŞVURULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

7.1. BAŞVURULARIN İNCELENMESİ 

  1. Değerlendirme başlamadan önce il proje değerlendirme komisyonu üyeleri tarafından uygulama rehberinde yer alan “Tarafsızlık ve Gizlilik Belgesi” imzalanmalıdır. Değerlendirme aşamasında komisyona katılan üyeler de katıldıkları ilk toplantıda bu belgeyi imzalamalıdır. 
  2. İl proje değerlendirme komisyonunda, ihtiyaç duyulması halinde proje konusuna göre belirlenen diğer ilgili üniversite, sivil toplum kuruluşu ve kamu kurumlarından teknik personelin görevlendirilmesi talep edilebilir. 
  3. Başvurular, il proje değerlendirme komisyonu tarafından, Tebliğin ekinde yer alan proje değerlendirme kriterlerine ve uygulama rehberinde yer alan Başvuruların İdari Uygunluk Kontrol Listesi ve Başvuru Sahibi ve Projenin Uygunluk Değerlendirme Tablosu kriterlerine göre değerlendirilir. 
  4.  Başvuru aşamasında yüklenen belge, başvuru sahibinin/projenin karşılaması gereken kriterlere haiz olmadığını gösterir bir belge ise bu durum başvurunun uygun olmadığı anlamına gelir ve hatalı belge ve/veya doküman kapsamında değerlendirilmez. 
  5. Hatalı belge ve/veya dokümanı olan başvurulara ait “Başvuruların İdari Uygunluk Kontrol Listesi”nde yer alan belge veya dokümanların en fazla 5’inin hatalı olması durumunda hatalı belge ve/veya dokümanın düzeltilmesine izin verilir. Hatalı belge ve/veya doküman içeren başvurular, son başvuru tarihini takip eden 10 (on) iş günü sonunda il müdürlüğünün ilan panosunda ve internet sayfasında ilan edilir. Başvuru sahipleri bu ilanın yapıldığı günden itibaren 5 (beş) iş günü içinde veri giriş sisteminde yer alan hatalı belge ve/veya doküman tamamlama bölümünden doğru belge ve/veya dokümanlarını sisteme yüklerler. Eklenen belge ve/veya doküman, son başvuru tarihinden sonraki bir tarihi içeremez. Hatalı belge ve/veya doküman içeren başvuruların ilanının yapıldığı günden itibaren 5 (beş) iş günü sonunda sistem evrak eklemeye kapatılır ve bu tarihten sonra evrak kabul edilmez.  
  6. Başvuruya konu projelerin uygunluğunun Başvuru Sahibi ve Projenin Uygunluk Değerlendirme Tablosu kriterlerine göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Söz konusu değerlendirme yapılırken bütün başvurularda, sunulan projenin verileri, işletmede istihdam edilen çalışan sayısı ve işletmenin yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosuna ilave edilir. Ticari faaliyete yeni başlayan ya da başlayacak olan gerçek ve tüzel kişilerde ise bilanço yerine sunulan projenin verilerine göre değerlendirme yapılır. 
  7. Başvuru Sahibi ve Projenin Uygunluk Değerlendirme Tablosunda bir cevabın “hayır” olması halinde başvuru reddedilerek hibe başvurusu ile ilgili değerlendirmeye son verilmelidir. 
  8. Başvuru sahibinin başvuru formunda belirtmiş olduğu yatırımın niteliği ve projenin konusu, sunmuş olduğu projenin içeriği ile uyumlu olacaktır. 
  9. ğ) İl proje değerlendirme komisyonunca değerlendirmesi yapılan başvurular, merkez proje değerlendirme komisyonunca genel değerlendirme kriteri açısından değerlendirilir. 

7.2. DEĞERLENDİRME SONUÇLARININ AÇIKLANMASI 

  1. İl müdürlükleri Genel Müdürlük tarafından kendilerine iletilen sonuçları, başvuru sahiplerine Genel Müdürlüğün kendilerine bildirdikleri tarihten itibaren 5 (beş) iş günü süreyle ilan panosunda listelerin askıya çıkarılması ve başvurunun yapıldığı il müdürlüğünün resmi internet sitesinde yayımlanması suretiyle tebliğ eder. Başvuru sahiplerine ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz. 
  2. Başvurusu reddedilen başvuru sahiplerine tebligat yapılmaz. Ancak başvuru sahibinin yazılı olarak talep etmesi halinde geri bildirim belgesi il müdürlüğü tarafından kendisine sunulur. 

8. SATIN ALMA VE HİBE SÖZLEŞMESİ

8.1. SATIN ALMA 

  1. Faydalanıcılar tarafından yapılmış olan fiyat araştırmalarının (fiyat listeleri, proforma faturalar vb.) sorumluluğu tamamen faydalanıcılara ait olup faydalanıcılar gerektiğinde idareye bu belgeleri ibraz etmekle yükümlülerdir.  
  2. Satın alma belgelerinin il müdürlüğü tarafından incelenmesi sonucu ortaya çıkan hibeye esas proje tutarının Tebliğde belirtilen alt limitin altında kalması sonucu faydalanıcı ile hibe sözleşmesi imzalanmaz. 
  3. Bütçe tabloları ve teknik şartnamelerde potansiyel yüklenici/tedarikçi firma unvanının ve makine ekipman marka/modelinin yer alması halinde başvurular değerlendirmeye alınmaz.  

8.2. HİBE SÖZLEŞMESİ 

  1. Hibe başvurusuna ait değerlendirmeler sonucunda projesi uygun bulunan başvuru sahipleri, potansiyel faydalanıcı olarak hibe sözleşmesi akdine davet edilirler. 
  2. Hibe sözleşmesi aşamaları aşağıda belirtilmiştir. 

Adım-1 

Veri giriş sistemine yüklenmiş olan Başvuru Formu, İşletme Planı ve proje ile ilgili yüklenen diğer dosyalardaki dokümanların çıktıları alınır. 

Adım-2 

Başvuru dosyası düzenlenir. Başvuru formu, işletme planı ve eklerinde yer alan; resmî belgeler, taahhütnameler, diğer belge ve dokümanlar ile proje çizimleri sıralamaya uygun olarak dosyaya yerleştirilir. Başvuru dosyasında başvuru formu, işletme planı ve eklerinden sonra yer almalıdır. Yatırım ile ilgili mevcut ve planlanan binaları gösteren vaziyet planını ve mahal listesini de içeren mimari projeler, statik projeler, elektrik tesisat projeleri, mekanik tesisat projeleri, metraj cetveli, tek hat şeması ile makine ve ekipman yerleşim planı ayrı bir dosya/klasörde verilmelidir. Başvuru formu ve işletme planının tüm sayfaları başvuru sahibi tarafından paraflanmış olmalıdır. 

Adım-3 

Başvuru dosyası, biri orijinal diğeri kopya olmak üzere, üzerlerinde “Orijinal” ve “Kopya” ibareleri yer alacak şekilde iki nüsha halinde hazırlanır. 

Adım-4 

İki nüsha halinde hazırlanan başvuru dosyası, ekleri ve satın alma dosyası (1 orijinal, 1 kopya) tek bir paket (zarf, kutu, ambalaj vb.) içerisinde yer alacak şekilde ve bu paketin üzerine “KKYP 2026 Başvuru Dönemi Hibe Başvurusu” yazılarak teslime hazır hale getirilir. Başvuru paketi, hibe sözleşmesi imzalanması aşamasında il müdürlüğüne elden teslim edilir. 

Proje klasörü hazırlanırken hibe sözleşmesi ekleri ayraçlar/indekslerle ayrılmalı ve bunların arasında ayrı bölümler halinde yer almalıdır. Destekleyici belgeler başvuru formunda belirtilen sırada ve her bir destekleyici belge üzerinde isminin yazılı olduğu bir A4 kâğıtla ayrılmış olarak dosyalanmalıdır. 

Teslim aşamasında yapılan kontrollerde il müdürlüğü tarafından uygun bulunan dosyalar hibe sözleşmesi imzalanmak üzere kabul edilir. 

  1. Hibe sözleşmesinin eki olan tüm belgeler gerçek kişilerde başvuru sahibi veya noter onaylı vekâlet belgesine sahip vekili, tüzel kişilerde ise yetkilendirilen kişi tarafından imzalanarak/paraflanarak ve ayrı dosyalarda proje klasörünün içine yerleştirilmelidir. Proje klasöründe yeterli yer olmaması halinde mühendislik projeleri ayrı klasörlere konulmalıdır. 
  2. Başvuru dosyasında yer alan ve başvuru sahibi tarafından hazırlanan belge ve dokümanlara tarih atılmalıdır. 
  3. Veri giriş sisteminde yer alan belge ve dokümanlarla il müdürlüğüne teslim edilen başvuru dosyasında yer alan belge ve dokümanlar aynı olmalıdır. 
  4. Başvuru dosyası, ekleri ve satın alma dosyası gerçek kişilerde başvuru sahibinin kendisi veya noter onaylı vekâlet belgesine sahip vekili, tüzel kişilerde ise tüzel kişi adına imzaya yetkili kişi tarafından teslim edilmez ise başvuru kabul edilmeyecektir. Başvuru sahibi başvuru dosyasını il müdürlüğüne sunma aşamasında bu hususlara dikkat etmelidir. 
  5. Posta, faks, elektronik posta vb. yöntemlerle gönderilen ya da başka adreslere teslim edilen dosyalar kabul edilmeyecektir. 
  6. Tebliğde yer alan hibe sözleşmesi imzalama şartları ve yatırımın son tamamlanma tarihi dahil bütün hükümler yedek listeden çağırılan faydalanıcılar için de geçerlidir, ayrıca ek süre talep edilemez. Hibe sözleşmesi imzalama aşamasında söz konusu faydalanıcılardan bu konuda taahhütname alınacaktır. 
  7.  Makine, ekipman veya malzemedeki kusurlar ya da bunları kullanıma hazır hale getirmedeki gecikmeler, çalışma hayatındaki anlaşmazlıklar veya faydalanıcının mali güçlükleri, mücbir sebep olarak nitelendirilemez. Eğer taraflardan biri, yükümlülüklerini mücbir sebepler nedeniyle yerine getiremiyorsa, sözleşme hükümlerini ihlal etmiş sayılmaz. 
  8. Hibe sözleşmesinin imzalanması sonrasında yapılacak haberleşmeler proje adı ile numarası belirtilmek suretiyle yazılı ve taahhütlü olarak, faydalanıcının, veri giriş sisteminde yer alan resmi posta adresi üzerinden yapılacaktır. Adres değişikliği yazılı olarak bildirilmediği takdirde veri giriş sisteminde yer alan adrese yapılan gönderiler taraflara bildirilmiş sayılacaktır. Ayrıca UETS (Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi) üzerinden yapılan gönderiler de taraflara bildirilmiş sayılacaktır. Sermaye şirketlerinin (kollektif, anonim ve limited şirketlerin) Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) hesap sahibi olması zorunludur. 

8.3. HİBE SÖZLEŞMESİ AŞAMASINDA SUNULMASI GEREKEN BELGELER 

            Aşağıdaki belgeler hibe sözleşmesi imzalanmadan önce il müdürlüğüne sunulmalıdır. Geçerli belgeleri sunmayan başvuru sahipleri ile hibe sözleşmesi imzalanmaz. 

  1. Başvuru aşamasında yüklenen belgelerin asılları, 
  2. Teminat mektubu veya nakit teminatın dekontu, 
  3. Faydalanıcının vadesi geçmiş vergi borcu ve Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair veya yapılandırma söz konusu ise yapılandırmaya ilişkin resmi belgeler, 
  4.  Adli sicil kaydı, 
  5. Yatırım yerinin ipotekli, şerhli, icralı olmadığına dair tapu müdürlüğünden veya web tapudan alınmış güncel belge,  
  6. Yeni tesis niteliğindeki projeler için yapı ruhsatı, tamamlama niteliğindeki projeler için yapı ruhsatı veya yapı kullanma izin belgesi, kapasite artırımı ile modernizasyon/otomasyon niteliğindeki yatırımlar için yapı kullanma izin belgesi,  
  7. Yatırım yeri, yapı kullanma izin belgesi alınmasını gerektirmiyorsa ve faydalanıcı bunu başvuruda taahhüt etmiş ise il özel idaresinden/belediyeden alınan ilgili yapının teknik olarak ve diğer yasal düzenlemelerle uyumlu olduğunu gösteren imzalı, tarihli ve mühürlü “Yazılı İzin Belgesi” 
  8. Kapasite artırımı, modernizasyon/otomasyon niteliğindeki başvurularda, mevcut tesisin faaliyeti ile ilişkili olarak bankalarca başvuru sahibi adına daha önce kullandırılan kredi nedeniyle konulan ipotek için ilgili bankadan geri ödemelerin düzenli yapıldığına dair belge,   
  9.  Tarımsal amaçlı örgütler hariç, tüzel kişi başvurularında tüzel kişiliğe ait sermaye pay oranlarını gösteren en son yayımlanmış Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi onaylı sureti, 
  10. İlgili meslek odalarına kayıtlı kişiler tarafından hazırlanan ve tasdik edilen; makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine ait teknik şartname ile metraj ve keşfi, makine yerleşim planını içeren ve bina büyüklüğü ile alınan makinelerin uyumlu ve üretim aşamalarında gerekli olduğuna dair teknik rapor, 
  11.  Yeni tesis ve tamamlama niteliğindeki başvurular hariç traktör kullanımı gerektiren makine ve ekipman alımlarında başvuru sahibinin alınacak makine ve ekipmanın kullanımını sağlayacak güçte traktörü olduğuna dair ruhsat veya yeni tesis ve tamamlama niteliğindeki başvurularda faydalanıcının ödeme talebinden önce ve/veya nihai rapor aşamasında traktör ruhsatını sunacağına dair uygulama rehberinde yer alan taahhütname, 
  12. Uygulama rehberinde yer alan başvuru konusu ile ilgili taahhütnameler, 
  13. Satın alma belgeleri (İnşaat, makine ve ekipmanla ilgili belgeler ile tedarikçi/yüklenici ile ilgili belgeler) 
  14. Noter onaylı kira sözleşmesi 

            hibe sözleşmesi ekinde verilmelidir. 

8.4. HİBENİN NİHAİ TUTARI 

Başvuru planında talep edilen bütçeye dayanarak değerlendirme komisyonu tarafından yapılacak değerlendirme sonucu uygun görülen destek tutarı hibe sözleşmesinde belirtilir. Hibe sözleşmesinde yer alan destek tutarı tavan niteliğinde olup nihai tutar, fiili gerçekleşmeler ve tahakkuklar sonrasında ortaya çıkar. Bu nedenle nihai ödeme tutarı, yatırımın tamamlanması sonrasında, faydalanıcı tarafından il müdürlüğüne sunulan dokümanların değerlendirilmesi ve ödeme talebinde yer alan harcamaların yerinde kontrolleri neticesinde belirlenecektir. 

8.5. HİBE SÖZLEŞMELERİNDE TEMİNAT ALINMASI 

  1. Hibe sözleşmesi imzalanmaması durumunda teminat mektubu veya nakit teminat başvuru sahibine iade edilir. 
  2. Teminat mektubu veya hesaba yatırılan tutar, hibe sözleşmesinde taahhüt edilen ayni katkının da tamamlanması ve proje uygulamasının sona ermesinden sonra faydalanıcının talebi üzerine iade edilir. 
  3. Teminat mektubu örneği uygulama rehberinde yer almaktadır. 

8.6. HİBE SÖZLEŞMESİNİN FESHİ  

  1. Hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra hibe sözleşmesi imzalanmasına engel oluşturacak bir durumun tespit edilmesi halinde, bu durum faydalanıcıdan kaynaklanıyorsa Genel Müdürlüğün uygun görüşü kapsamında; faydalanıcının kendi isteği ile projeyi uygulamaktan vazgeçtiğini il müdürlüğüne yazılı olarak bildirmesi halinde ise il müdürlüğünün uygun görüşü kapsamında hibe sözleşmesi feshedilir ve faydalanıcıya iadesi gerçekleştirilmemiş teminat mektubu veya hesapta bulunan miktar Hazineye irat kaydedilir. 
  2. Hibe sözleşmesi reddedilme nedenlerinden herhangi birinin varlığı veya il müdürlüğü ve/veya evrak vermekle mükellef kurumun hatasından kaynaklanan bir durum tespit edilmesi halinde Genel Müdürlüğün uygun görüşü kapsamında hibe sözleşmesi feshedilir ve teminat iade edilir.
  3. Gerçek kişi başvurularında, faydalanıcının hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra vefat etmesi halinde kanuni mirasçılarının yatırımın uygulanmasına devam etmek istemediklerini il müdürlüğüne yazılı olarak bildirmeleri ya da başvuruda aranan koşulları sağlamamaları durumunda, henüz ödeme yapılmamış ise, il müdürlüğünün mevzuata uyarlığını inceleyerek il proje yürütme biriminin uygunluk raporu ve il müdürünün onayı hibe sözleşmesi feshedilir ve teminat iade edilir. Konu ile ilgili olarak Genel Müdürlük resmi yazı ile bilgilendirilir. Eğer ödeme yapılmış ise ödenen tutar mevzuat hükümleri çerçevesinde faydalanıcının kanuni mirasçılarından tahsil edilir ve tahsilatın gerçekleşmesi halinde teminat faydalanıcının kanuni mirasçılarına iade edilir. 
  4.  Hibe sözleşmesi sonrası mücbir sebepler veya yasalarda/mevzuatta yatırımın uygulanmasını zorlaştıracak veya geciktirecek şekilde değişiklikler olması nedeniyle, verilen süre uzatımları dahil, yatırım tamamlanamamış ve herhangi bir şekilde tamamlanabilmesinin mümkün olmadığı tespit edilmiş ise; faydalanıcı gerekçeleriyle birlikte projesinin feshini talep edebilir. Faydalanıcının bu talebi il proje yürütme biriminin uygunluk raporu ve il müdürünün onayı ile Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlüğün de uygun görmesi halinde sözleşme feshedilir. Verilen ek süreler dâhil, projeye uygun olarak yapılan hibeye esas harcamalar bir tutanakla tespit edilerek faydalanıcıya ödenir. Tespit sonucu daha önce fazla ödeme yapıldığı anlaşılır ise yapılan fazla ödeme gecikme zammı ile birlikte geri alınır. Sözleşmenin bu kapsamda feshi nedeniyle faydalanıcı yukarıda açıklanan husus dışında herhangi bir hak talebinde bulunamaz. Hibe sözleşmesi bu kapsamda feshedildikten sonra faydalanıcının teminatı iade edilir. 

9. PROJE UYGULAMA AŞAMASI  

  1. Proje sahipleri, hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra projeyi hibe sözleşmesi hükümlerine göre il müdürlüğünün bilgisi dâhilinde uygulamaya başlar. 
  2. Hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra projenin uygulanması faydalanıcıların ve il müdürlüklerinin düzenleyeceği raporlara göre yürütülür. 

9.1. İLERLEME RAPORLARI 

  1. Faydalanıcı tarafından hazırlanacak bu raporlar, hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra ara ödeme talebinde ödeme evrakı ile birlikte ve ayrıca dörder aylık dönemler halinde il müdürlüğüne sunulur. Bu raporlar geçen dört aylık dönem içerisinde proje uygulamalarına ilişkin gelişmeleri özetleyen bilgileri içerir.   
  2. Hazırlanmış olan iş takviminde oluşabilecek değişiklikler, faydalanıcılar tarafından il proje yürütme birimlerine gerekçeleriyle birlikte ilerleme raporları ile sunulur ve alınacak uygunluk görüşü ile güncellenir. Bu değişiklikler, Tebliğ gereği, uygulamaların proje tamamlanma süresi içinde tamamlanacağı hususuna aykırı olamaz. 
  3. Faydalanıcıların, başvuruda taahhüt ettikleri iş takvimine uygun hareket etmeme sebeplerini ve iş takviminde yapacakları revizyonları ilerleme raporunda sunmaları ve il proje yürütme biriminden onay almaları gerekmektedir. 

10. PROJEDE YAPILACAK DEĞİŞİKLİKLER 

  1. Telefon numarası, faks numarası, e-posta adresi, yasal ikametgâh veya kayıtlı ofis adresi, vergi dairesi, vergi mükellefi kategorisi, tüzel kişiliklerde temsil ve ilzama yetkili kişi, faydalanıcının unvanı ya da ticaret sicil numarası değişiklikleri, değişikliği takiben 10 (on) iş günü içerisinde il müdürlüğüne bildirilmelidir. Değişikliğin bildirilmemesi halinde ortaya çıkabilecek sorunlardan tamamen faydalanıcı sorumludur. 
  2. Tedarikçi/yüklenici değişikliği yapılması halinde faydalanıcının yeni tedarikçiden/yükleniciden yapacağı makine ve ekipman alımları ile inşaat işleri teknik şartnameye/keşif özetine uygun olmalıdır. Aksi takdirde il müdürlüğü, gerektiğinde Genel Müdürlük projeyi reddetme/feshetme, ödemeyi yapmama veya ödeme yapılmış ise ödenen miktarı 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesi hükümlerine göre gecikme zammı ile birlikte faydalanıcıdan geri alma hakkına sahiptir.

10.1. HİBE SÖZLEŞMESİ İMZALANMADAN ÖNCE YAPILABİLECEK DEĞİŞİKLİKLER 

a) Mücbir sebepler hariç, proje uygulamasına ilişkin olarak projede ve/veya bütçede yapılacak revizyonlar; inşaat alanında küçülmeye ve projede kapasite azalışına, alınması planlanan ve başvuruda sunulan makine yerleşim planında gösterilen makine, ekipman ve/veya malzemelerin toplam kapasitesinde azalmaya neden olamayacağı gibi, projenin konusunda ve amacında da bir değişikliğe neden olamaz ve hibe sözleşmesi imzalanmaz. Ancak; 

  1. Tebliğ ve/veya uygulama rehberinde Genel Müdürlük tarafından değişiklik yapılması sonucu gereklilik oluşması halinde Genel Müdürlüğün uygun görüşü doğrultusunda bu maddede belirtilen kısıtlara uyulması zorunlu değildir. 
  2. Projenin konusunda ve amacında herhangi bir değişiklik ile kapasitesinde azalma olmaması şartıyla projede sunulan birden fazla makine ekipman, aynı işlevleri yerine getiren tek bir makine ekipmanla değiştirilebilir. Bu durum meslek odasına kayıtlı konuyla ilgili mühendis tarafından teknik rapor ile açıklanmalı ve il proje yürütme birimi tarafından kabul edilmelidir. Genel Müdürlüğün uygun görüş vermesi halinde değişiklik uygulanır. Yeni durumda alınacak makine ekipman için ödenecek hibe tutarı, ilk durumdaki makine ekipmanlardan düşük fiyatlı olan için verilecek hibe tutarını geçemez.  
  3. Güneş enerji sistemi ile enerji üretimi içeren projelerde; projenin konusunda ve amacında herhangi bir değişiklik ile kapasitesinde (üretilen güç) azalma olmaması şartıyla panel ve panele bağlı malzeme miktarı, makine ve ekipman sayısı azaltılabilir. 
  4. Hibe sözleşmesi öncesi başvuruya esas projede yapılacak değişikliklerin onaylanması il müdürlüğünün yetkisindedir. Yapılan değişiklik veri sisteminde düzenleme gerektiyor ise Genel Müdürlüğe bildirilir. 
  5. Hibe sözleşmesi imzalanmadan önce; başvuru sahibi yatırım yerinin değiştirilmesi talebinde de bulunabilir. Ancak yeni yatırım yerinin 5403 sayılı Kanun kapsamında izinlendirmeye tabi bir yer olması durumunda bu yeni yatırım yerine ait arazinin tarım dışı/tarımsal amaçlı kullanım izninin, Programa son başvuru tarihinden önce alınmış olması gerekir. 
  6.  Yapılması talep edilen değişikliğin hibeye esas proje tutarında artışa neden olması halinde; artış tutarının tamamının başvuru sahibi tarafından ayni katkı olarak karşılanması koşuluyla değişiklik yapılması kabul edilebilir.  

10.2. İL MÜDÜRLÜĞÜ ONAYINA TABİ DEĞİŞİKLİKLER 

Hibe sözleşmesi öncesi veya sonrası yapılacak aşağıda yer alan değişiklikler için il proje yürütme biriminin uygunluk raporu ile il müdürlüğü onayı yeterlidir.  

  1. Tedarikçi/yüklenici değişikliği 
  2. Makine ve ekipman yerleşim planı değişikliği 

10.3. HİBE SÖZLEŞMESİ İMZALANDIKTAN SONRA YAPILABİLECEK GENEL MÜDÜRLÜK ONAYINA TABİ DEĞİŞİKLİKLER 

  1. Faydalanıcı tarafından yapılmak istenen değişiklik; projenin konusunda, amacında bir değişikliğe, kapasitesinde azalmaya ve değerlendirme kriterleri yönünden herhangi bir puan azalışına neden olamaz. 
  2. Faydalanıcı, hibe sözleşmesi Genel Hükümleri ile ilgili olarak herhangi bir değişiklik talebi sunamaz. Ancak il müdürlüğü, gerektiğinde sözleşmenin Genel Hükümleri ile ilgili olarak faydalanıcının değişiklik yapmasını isteyebilir. 
  3. Hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra, mücbir sebepler söz konusu olur ise Genel Müdürlüğün uygun görüşü doğrultusunda hibe sözleşmesi uygulamanın herhangi bir safhasında değişikliğe uğrayabilir ve/veya proje uygulamasının tamamı veya bir kısmı askıya alınabilir. 
  4.  Mücbir sebepler hariç, proje uygulamasına ilişkin olarak projede ve/veya bütçede yapılacak revizyonlar; inşaat alanında küçülmeye ve projede kapasite azalışına, alınması planlanan ve başvuruda sunulan makine yerleşim planında gösterilen makine, ekipman kapasitesinde ve/veya malzemelerin miktarında azalmaya neden olamaz. 
  5. Güneş enerji sistemi ile enerji üretimi içeren projelerde; projenin amacı ve konusunda herhangi bir değişiklik ile kapasitesinde (üretilen güç) azalma olmaması şartıyla panel ve panele bağlı makine ve ekipman sayısı azaltılabilir. 
  6. Projenin amacı ve konusunda herhangi bir değişiklik ile kapasitesinde azalma olmaması şartıyla projede sunulan birden fazla makine ekipman, aynı işlevleri yerine getiren tek bir makine ekipmanla değiştirilebilir. Bu durum makine mühendisi tarafından teknik rapor ile açıklanmalı ve il proje yürütme birimi tarafından kabul edilmelidir. Genel Müdürlüğün uygun görüş vermesi halinde değişiklik uygulanır. Yeni durumda alınacak makine ekipman için ödenecek hibe tutarı, ilk durumdaki makine ekipmanlardan düşük fiyatlı olan için verilecek hibe tutarını geçemez.  
  7. Faydalanıcı, sözleşmede değişiklik yapmak için, uygulama rehberinde örneği yer alan ve talebin türünü ve nedenini içeren Değişiklik Talep Formunu (DTF) il müdürlüğüne sunar. İl müdürlüğü değişiklik talebini değerlendirmek amacıyla faydalanıcıdan ilave bilgi, belge ve gerekçe talep edebilir. Değişiklik talebinin kabul edilebilmesi için gerekçelerin detaylı olarak açıklanması ve belgelerle desteklenmesi gerekir. 
  8. İl proje yürütme biriminin, değişiklik talebi üzerinde yapacağı değerlendirme sonucu düzenleyeceği rapor Genel Müdürlüğe iletilir. Genel Müdürlük, değerlendirme sonrası kesin kararını il müdürlüğüne bildirir. 
  9.  Değişiklik talebinin uygun bulunması halinde proje uygulamasına ilişkin yapılacak değişiklikler için il müdürlüğü ile faydalanıcı arasında ek hibe sözleşmesi imzalanır.
  10. Onaylanan tüm değişiklikler için bir zeyilname düzenlenir. Zeyilname her iki tarafça imzalanır ve taraflar işlemleri bu zeyilnameye göre gerçekleştirir.  
  11.  Faydalanıcının nihai raporu tesliminden önce onay almadan değişiklik yapması ve bu durumu il müdürlüğüne bildirmesi halinde değişiklik yapılan ilgili harcamalar destek kapsamı dışında tutularak ayni katkıya aktarılır. Ancak yapılan değişikliklerin projenin konusunu ve amacını değiştirdiğinin ve/veya kapasitesini azalttığının il müdürlüğü tarafından tespiti halinde ise hibe sözleşmesi feshedilir.   
  12. İl müdürlüğü, değişiklik talebinin değerlendirilmesi sonunda, uygun harcama tutarını azaltma hakkına sahiptir. 
  13. Hibe sözleşmeleri devredilemez. Ancak gerçek kişi başvurularında başvuru sahibinin, hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra vefat etmesi halinde, yasal mirasçıları talep ederlerse başvuruda aranan koşulları sağlamaları şartıyla hibe sözleşmesi tadil edilerek uygulamalara devam edilir. Vefat eden faydalanıcının birden fazla yasal mirasçısı olması durumunda hibe sözleşmesinin tadil edileceği mirasçının diğer mirasçılardan alacağı “yatırımı devam ettirmesine rızaları olduğunu gösterir noter onaylı muvafakatname”yi sunması gerekmektedir. 

10.4. SERMAYE PAY ORANI VE İSİM DEĞİŞİKLİĞİ 

  1. Tüzel kişi ortaklarının sermaye pay oranı değişiklik talebi, bu hususu destekleyici belgelerle birlikte il müdürlüğüne iletilir. Bu talep sorumlulukların aynı şekilde devam etmesi koşulu ile il müdürlüğünün uygun görüşü kapsamında Genel Müdürlükçe değerlendirilir. Hibe sözleşmesi imzalanan tüzel kişi ortaklarından en az birinin sermaye pay oranı izleme süresi sonuna kadar toplamda %51’in altında olamaz. Ancak bu yeni durumda yatırımın izleme süresi yedi yıl olarak uygulanır. Faydalanıcı nihai rapordan önce niteliğini gerçek kişiden tüzel kişiliğe dönüştüremez. 
  2. Tüzel kişiliğin unvan değişikliği yapması halinde ise değişikliği takip eden 10 (on) iş günü içerisinde önceki ve sonraki Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, önceki ve sonraki yönetim kurulu kararı vb. belgeler il müdürlüğüne sunulur. İl müdürlüğü bu belgeleri 10 (on) iş günü içinde Genel Müdürlüğe iletir. 
  3. Yukarıdaki değişikliklerden herhangi biri gerçekleşmiş ise faydalanıcı ile il müdürlüğü arasında yeni durumun belirtildiği ek hibe sözleşmesi imzalanır. Ayrıca uygulama rehberinde yer alan taahhütname de yeni duruma göre tekrar doldurularak il müdürlüğüne sunulur. 

10.5. DEĞİŞİKLİK PROSEDÜRÜ 

  1. Faydalanıcı, uygulama rehberinde örneği yer alan Değişiklik Talep Formunu (DTF) hazırlayarak ilgili il müdürlüğüne sunar. Faydalanıcı, bu formdaki tablodan değişiklik türünü seçer, hibe sözleşmesi veya eklerindeki mevcut durumu, talep ettiği değişikliği ve gerekçesini detaylı olarak belirtir. 
  2. Değişiklik talebinin kabul edilmesi ve onaylanması durumunda: Değişiklikler için bir zeyilname düzenlenir. Zeyilname, 2 (iki) nüsha halinde hazırlanır. Tarafların imzası tamamlandıktan sonra bir nüshası faydalanıcıya verilir, diğer nüshası orijinal sözleşmeye eklenir. 
  3. Değişiklik talebinin kabul edilmemesi durumunda: Karar, gerekçesiyle beraber resmi yazı ile faydalanıcıya bildirilir. Bu durumda değişikliğe konu kısım faydalanıcı tarafından mevcut sözleşmedeki şekliyle uygulanmalıdır. 

10.5.1. İnşaat İşleri Pozlarındaki Değişikliklerle İlgili Talepler 

  1. Hibe sözleşmesi öncesi veya sonrası inşaat işi pozları değiştirilmek istendiğinde, faydalanıcı Poz Değişikliği Talep Formunu (PDTF) doldurarak il müdürlüğüne sunar. 
  2. Yeni pozlar için öncelikle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı poz listesinde yer alan fiyatlar kullanılmalıdır. Bu listede yer almayan poz ve birim fiyatlar için gerekçe belirtilerek diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından belirlenen pozlardan seçim yapılması zorunlu olup bunun dışındaki pozlarla yapılan zeyilname talepleri kabul edilmeyecektir. 
  3. İl müdürlüğü talebi değerlendirir ve Poz Değişikliği Karar Bildirim Formu ile cevaplar. 
  4.  Onay verilmiş tüm poz değişiklikleri için bir zeyilname düzenlenir.  
  5. Değiştirilecek pozların sayısı, başvuruda sunulan pozların sayısının %60’ından fazla olamaz. Zeyilname işin başlamasından önce taraflarca imzalanmış olmalıdır. Zeyilname iki tarafça da imzalanmadığı sürece, onay verilmiş poz değişiklikleri geçerli olmaz ve ödeme işlemlerinde dikkate alınmaz. 
  6. Faydalanıcı talebi haricinde, gerek görülürse il müdürlüğü de sözleşme öncesi mevcut inşaat işleri pozlarında veya hibe sözleşmesinde değişiklik talep edebilir. Sözleşmenin hazırlığı sırasında il müdürlüğü tarafından yapılan maddi hatalara ya da mevzuattaki herhangi bir değişiklikten kaynaklanan düzeltmelere yönelik zeyilnameler Genel Müdürlük onayı alınarak düzenlenebilir. Zeyilname 2 (iki) nüsha halinde hazırlanır. Faydalanıcı değişiklikler ile ilgili olarak bilgilendirilir ve zeyilname imzalamak üzere davet edilir. Tarafların imzası tamamlandıktan sonra zeyilnamenin bir nüshası faydalanıcıya verilir, diğer nüshası orijinal sözleşmeye eklenir.

10.6. DEĞİŞİKLİK SÜRECİNDE TEKLİF ALMA KURALLARI 

  1. İnşaat işleri için belirlenmiş yüklenicinin sözleşme sonrasında bu uygulama esaslarında açıklanan nedenlerle değiştirilmesinin talep edilmesi durumunda; öncelikle teklif geçerlilik süresi dolmamış ise mevcut yüklenicinin feragat etmesi gerekir. Sonrasında yeni bir yükleniciden proje başvurusunda kullanılan keşif özetine göre güncel tarihli yeni bir teklif alınmalıdır. Faydalanıcı, Bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda, keşif özetinde değişiklik yapabilir. Yeni teklif, zeyilname talebiyle beraber sunulmalıdır. İnşaat işlerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yeni tekliflerin alınma tarihinde geçerli olan pozları kullanılmalıdır. Hibeye esas proje tutarında artış olması halinde artış tutarının tamamı, faydalanıcı tarafından ayni katkı olarak karşılanacaktır. 
  2. Makine ve ekipman harcamaları için seçilen tedarikçinin/yüklenicinin hibe sözleşmesi sonrasında bu uygulama esaslarında açıklanan nedenlerle değiştirilmesinin talep edilmesi durumunda öncelikle teklif geçerlilik süresi dolmamış ise mevcut tedarikçinin/yüklenicinin feragat etmesi gerekir. Öte yandan, makine ve ekipman alım sözleşmesi imzalanmış ise sözleşmenin fesih nedenine dair geçerli belge sunulmalıdır. Değişiklik için yeni alınacak geçerli teklif il müdürlüğü onayına sunularak Genel Müdürlük konu hakkında bilgilendirilir. 
  3. Makine ve ekipman alımları için seçilen tedarikçinin/yüklenicinin sözleşme sonrasında bir veya birkaç harcama kalemini mevcut teknik şartnameye göre temin edememesi ve faydalanıcının bu durumu belgelendirmesi halinde; satın alma yenilenerek proje başvurusunda kullanılan teknik şartnameye göre güncel tarihli yeni teklif alınmalıdır.  
  4.  İl müdürlüğü sözleşme sonrasında yapılmak istenen değişikliği teknik açıdan ve referans fiyatlara uygunluk bakımından değerlendirecektir.  
  5. Değişiklik sürecinde referans fiyatlara uygunluk kontrolü yapılırken başvuru tarihinde geçerli olan referans fiyatlar/piyasa koşulları da göz önünde bulundurulacaktır.
  6. İl müdürlüğü tarafından yapılacak araştırma neticesinde referans fiyatların çok üzerinde harcama kalemleri tespit edildiği takdirde, il müdürlüğü bu kalemlerin tutarlarında azaltma yapma veya bu kalemleri uygun harcama kapsamında kabul etmeme veya değişiklik talebini reddetme hakkına sahiptir. 
  7. Her bir kalem için sözleşmeye göre tutar düşüşleri zeyilnameye yansıtılacak, tutar yükselişleri ise yansıtılmayacaktır. Yeni kalemlerin tutarlarının yüksek olması durumunda aradaki farklar faydalanıcı tarafından ayni katkı ile bütçelendirilerek karşılanacaktır. 

11. YATIRIMIN TAMAMLANMASI 

  1. Faydalanıcılar, uygulamaları Tebliğde belirtilen projenin son tamamlanma tarihine kadar gerçekleştirmek zorundadır. Ancak, mücbir sebepler veya yasalarda/mevzuatta yatırımın uygulanmasını zorlaştıracak veya geciktirecek değişimler olmasından dolayı tamamlanamayan projeler için faydalanıcı, gerekçeleri ile birlikte başvuru yapabilir. 
  2. Yatırıma ait fiziki gerçekleşmenin ve tüm uygulamaların tamamlanması, nihai rapor ve eklerinin idareye sunulması, idarece de kabul edilmesi ve ödemenin faydalanıcının hesabına yatırılmış olması halinde yatırım tamamlanmış sayılır. 

11.1. NİHAİ RAPOR 

  1. Faydalanıcı tarafından hazırlanan nihai raporun il müdürlüğüne son teslim tarihi Tebliğde belirtilen yatırımın son tamamlanma tarihidir. Yatırımın son tamamlanma tarihinde nihai rapor ve eklerini il müdürlüğüne sunmayan veya eksik sunan faydalanıcılar için il müdürlüğü tarafından fesih işlemleri başlatılır.  
  2. Faydalanıcılar, ilgili mevzuat gereği alınması gerekli yasal izin ve ruhsatları proje son tamamlanma tarihinden sonraki yirmi iş günü içerisinde teslim edebilirler. Ancak bu durumda faydalanıcıların proje tamamlanma tarihinden önce ilgili idareye eksiksiz ve uygun olarak başvuru yapmış olduğuna dair belgeleri il müdürlüğüne nihai rapor aşamasında sunması gerekir. İlgili kurum tarafından başvurunun incelenmesi neticesinde faydalanıcıdan kaynaklı bir eksiklik/uygunsuzluk tespit edilmesi ve/veya yasal izin ve ruhsatın alınamaması halinde proje tamamlanmamış olarak kabul edilir ve fesih işlemi uygulanır. 
  3. Nihai rapor ve ekleri faydalanıcı tarafından iki nüsha halinde hazırlanır ve ödeme talebi evrakı ile birlikte il müdürlüğüne sunulur. İl müdürlüğü nihai rapor ve eklerini 10 (on) iş günü içerisinde inceler. Mevzuata uygun olduğu tespit edilen yatırımlar için, son sayfasına “Nihai Rapor …/…/… tarihinde incelenmiştir.” ibaresi yazılan rapor il proje yürütme biriminde görevli proje kontrol görevlilerince imzalandıktan sonra raporun bir nüshası faydalanıcıya teslim edilir. Bir nüshası ise il müdürlüğünde muhafaza edilir. Ödeme için hazırlanan hak ediş Genel Müdürlüğe gönderilir. Nihai rapor ve ekindeki belgelerin eksik olması durumunda il müdürlüğü Genel Müdürlükten ödeme talebinde bulunmaz. 
  4.  Uygun olmadığı tespit edilen nihai rapor ve ekleri için ise eksikliklerin yatırımın son tamamlanma tarihini aşmayacak şekilde giderilmesi hususunda faydalanıcıya bilgi verilir. İl proje yürütme biriminin nihai raporu 10 (on) iş günü içerisinde inceleyeceği faydalanıcılar tarafından göz önünde bulundurulmalıdır. Projenin son tamamlanma tarihi itibari ile nihai raporun teslim edilmemesi halinde ya da il proje yürütme biriminin yapacağı incelemenin, projenin son tamamlanma tarihinden sonraki bir tarihte bitmesi ve nihai raporun uygun bulunmaması halinde ek süre verilmez ve hibe sözleşmesi feshedilir. 
  5. İl proje yürütme biriminin yapacağı yer tespitinde eksiklik tespit edilmesi durumunda eksikliklerin yatırımın son tamamlanma tarihini aşmayacak şekilde giderilmesi hususunda faydalanıcıya bilgi verilir.  
  6. ÇED raporu veya muafiyet belgesi, çevre izin lisansı veya çevre izin belgesi ve elektrik enerjisi üretilecekse elektrik sistem kullanım anlaşması nihai rapor aşamasında sunulmalıdır. Kapasite artırımı ile modernizasyon/otomasyon niteliğindeki başvurularda ÇED raporu veya muafiyet belgesi yeni kapasiteye uygun olmalıdır. 

12. ÖDEMELER

12.1. ÖDEME ÖNCESİ YERİNDE KONTROLLER  

  1. İl müdürlüğüne teslim edilen nihai rapor ile ödeme belgeleri; 10 (on) iş günü içerisinde ilgili mevzuat, hibe sözleşmesi ve proje amaçlarına uygunluğu açısından kontrol edilir ve tespit tutanakları düzenlenir. 
  2. İl proje yürütme birimi tarafından faydalanıcı ile yüklenici/tedarikçi arasında düzenlenen teslim tutanakları kontrol edilir. 
  3. Tespit tutanakları il proje yürütme birimi tarafından iş bitimi sonunda yerinde yapılan tespitler sonucu tutulur. İl proje yürütme birimi tarafından ara ödemelerde de tutanak düzenlenir. 
  4.  Ödeme öncesi yerinde kontroller, faydalanıcının hibe sözleşmesinde yer alan yükümlülüklerinin ve ödeme talebinde yer alan yatırım ve harcamaların gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini kontrol etmek için il proje yürütme biriminde görevli proje kontrol görevlileri tarafından yapılır. 
  5. Genel Müdürlük/il proje yürütme biriminde görevli proje kontrol görevlileri, ödeme öncesi yerinde kontrolleri, hibe sözleşmesinin imzalandığı tarihten ödemenin yapıldığı tarihe kadar gerekli gördüğü her aşamada bildirimli veya bildirimsiz olarak gerçekleştirebilir. 
  6. Faydalanıcı gerçek kişi ise kendisi veya vekili, tüzel kişi ise tüzel kişilik yetkilisi yerinde kontrol esnasında yatırımın uygulama adresinde bulunmalıdır. 
  7. Faydalanıcı, harcama kalemlerine ait bilgi, belge ve muhasebe kayıtlarını düzenli olarak tutmak, uygunluk kriterleri için destekleyici belgeleri bulundurmak ve yerinde kontrol sırasında istenmesi halinde il proje yürütme biriminde görevli proje kontrol görevlilerine göstermek zorundadır. 
  8. Faydalanıcı, hibe sözleşmesi kapsamında yer alan yapım işlerini sözleşmenin eki olan projeye ait ölçülere ve teknik özelliklere uygun olarak gerçekleştirmek zorundadır. İl proje yürütme biriminde görevli proje kontrol görevlileri tüm yapım işlerinin ölçülerini, miktarlarını, teknik özelliklerini sözleşme ve ekleri ile faydalanıcının ödeme talebinde sunmuş olduğu bilgilere göre kontrol eder. Herhangi bir uyumsuzluğun tespit edilmesi eksiklik olarak değerlendirilir. Projede sunulan yapılardan herhangi birinin, poz değişikliği yapılması dışında tamamen yapılmaması eksiklik olarak değerlendirilmez ve hibe sözleşmesi feshedilir. 
  9.  Hibe sözleşmesi ve eklerinde yer alan makine ve ekipmanların marka, model, teknik özellik, menşe ülke, fabrika seri numarası vb. bilgileri ödeme talebinde sunulan belgelerle uyumlu olmalı, bu makine ve ekipmanlar sözleşmenin ekinde bulunan makine yerleşim planına göre yerleştirilmiş olmalı, çalışabilir durumda olmalı ve projede belirtilen amaca uygun olarak kullanılmalıdır. İl proje yürütme biriminde görevli proje kontrol görevlileri bu kontroller sırasında herhangi bir uyumsuzluk tespit etmeleri halinde eksiklik olarak değerlendireceklerdir. Projede sunulan makine ekipmanlardan herhangi birinin belirtilen istisnalar dışında alınmaması eksiklik olarak değerlendirilmez ve hibe sözleşmesi feshedilir. 
  10. (g) ve (ğ) maddelerinde açıklanan eksikliğin tespit edilmesi ve tespit edilen eksikliğin hibeye esas proje tutarının %5’ini aşmaması durumunda il müdürlüğü kesintili ödeme yapma kararı alabilir. Tespit edilen eksiklik kalemleri ayni katkıya aktarılır. Bu durumda il proje yürütme birimi tespit tutanağı düzenler. Projeye ait ödeme icmalleri, kesinti tutarı ve nedenlerinin bildirildiği ve mevzuat hükümlerine göre uygunluk belirtir il proje yürütme birimi raporu ile birlikte Genel Müdürlüğe gönderilir.Tespit edilen eksikliğin hibeye esas proje tutarının %5’ini aşması durumunda ise Genel Müdürlüğün uygun görüşü doğrultusunda hibe sözleşmesi feshedilir. 
  11.  Hibe sözleşmesi ve ekleri kapsamında alınacak makine ve ekipmanlar ikinci el ve kullanılmış olmamalıdır. 
  12. Faydalanıcı, projesini tamamladığı tarih itibarı ile izleme süresi sonuna kadar mücbir sebepler hariç hiçbir koşulda yatırımını sözleşmede belirtilen amaç dışında kullanamaz ve il müdürlüğünün uygunluk görüşünü almadan yatırımında tadilat yapamaz.  
  13. Gerçek usulde vergiye tabi olmayan gerçek kişilerden demirbaş kaydı istenmez. 
  14. Faydalanıcı proje uygulaması sonunda Bakanlığın katkısına atıfta bulunacağı, nitelikleri uygulama rehberinde belirtilen levhayı ödeme talebi öncesinde yatırım uygulama sahasının en görünür kısmına yerleştirmiş olmalı ve uygulama sonrası izleme döneminin sonuna kadar yerinde bulundurmalıdır.   

12.2. ÖDEME YAPILMASI 

  1. Ödeme taleplerine ilişkin dokümanların formatı ve içeriği uygulama rehberinde yer almaktadır. 
  2. Faydalanıcının ara ödeme talebi Tebliğde belirtilen proje son tamamlama tarihinden 2 (iki) ay önceki bir tarihte olmalıdır. Sonraki tarihlerde yapılacak talepler il müdürlüğü tarafından dikkate alınmaz. 
  3. Hibeye esas ara ödeme talebi için kesilen fatura tutarı 5.000.000 TL’nin altında olamaz. 
  4.  Faydalanıcı ödeme aşamasında; 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş noter tasdikli serbest meslek makbuzu veya fatura ile yükleniciye/tedarikçiye ödemesi gereken KDV dâhil fatura tutarının tamamının ödendiğine dair banka dekontu, süt sağım üniteleri için ilgili güncel mevzuat kapsamında alınmış deney raporu ve makine, ekipman, malzeme alımları ile inşaat işlerine dair belgeleri il müdürlüğüne verir. 
  5. Faydalanıcılar tarafından gerçekleştirilen satın alma işlemlerine yönelik olarak il müdürlüğünün uygun görüşü sonrası faydalanıcılar ile yükleniciler/tedarikçiler arasında imzalanmış uygulama sözleşmesinin bir nüshasının il müdürlüğüne sunulmaması halinde o satın almaya ait hibe ödemesi yapılmaz. 
  6. Ulusal şebekeye bağlanmak üzere elektrik üretimine yönelik yenilenebilir enerji üretim tesislerini içeren yatırımlarda enerji üretimi ile ilgili olarak hibe sözleşmesi ekinde çağrı mektubunun, nihai ödemede de sistem kullanım anlaşmasının İl Müdürlüğüne sunulması halinde ödeme yapılır. 
  7. Faydalanıcılar ödeme talebine ilişkin il müdürlüğüne verecekleri dilekçenin ekinde bulunan belgeleri, eksiksiz ve doğru olarak 2 (iki) nüsha halinde düzenleyeceklerdir. Faydalanıcının hibeye esas gider kalemleri için yükleniciye/tedarikçiye ödemesi gereken meblağın ödendiğine dair banka dekontları il müdürlüğü tarafından ilgili bankadan teyit edilecektir. İl müdürlüğü tarafından muhafaza edilecek olan bu belgeler Genel Müdürlük tarafından gerektiğinde incelenmek üzere istenebilecektir.  
  8. Nihai rapor ekinde sunulacak banka dekontunun tarihi, faydalanıcıya verilecek ek süre (ruhsat ve izinler için verilen ek süre hariç) içerisinde de olabilir. 
  9.  Ödeme yapılan makine ve ekipman alımı faturaları (e-fatura, e-arşiv fatura, e-serbest meslek makbuzu) üzerinde “Bu fatura için KKYP kapsamında hibe desteği verilmiştir. Faturada belirtilen kalemler, faydalanıcıya nihai ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 5 (beş) yıl süreyle satılamaz ve devredilemez.” ibaresi bulunacaktır. İl müdürlüğüne teslim edilen tüm faturaların Gelir İdaresi Başkanlığı sisteminden doğrulanabilir formatta (XML formatında) ibraz edilmesi, ödeme öncesi faturaların ilgili doğrulama sistemlerinden doğrulanması ve sistemde iptal edilebilme tarihi gözetilerek faturaların iptal edilip edilmediklerinin il proje yürütme birimince kontrol edilmesi sonrasında ödeme talebinin Genel Müdürlüğe gönderilmesi gerekmektedir. 
  10. Tebliğ kapsamında, faydalanıcılardan her bir ödeme talebinde ve teminat iadesinde vadesi geçmiş vergi borcu ve Sosyal Güvenlik Kurumundan alınacak vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair güncel belgenin ibraz edilmesi gereklidir. Vergi ve SGK prim borçları ile ilgili olarak yapılandırma söz konusu ise, yapılandırmaya ilişkin resmi belgenin il müdürlüğüne ibraz edilmesi gerekir.   
  11. ı) 30/6/2007 tarihli ve 26568 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği Seri:A Sıra No:1 gereğince 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre faydalanıcılardan istenecek vadesi geçmiş borç olarak değerlendirilen amme alacaklarından mükellefiyet kaydı bulunmayanlar herhangi bir vergi dairesinden söz konusu vergilerden mükellefiyet kayıtlarının olmadığına ilişkin güncel belgeyi almaları halinde vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge aranmaksızın gerekli ödeme/işlem yapılacaktır. 
  12. Borcu bulunan faydalanıcılar borçlarını ödedikten sonra ilgili kurumdan alacakları borcu bulunmadığını gösterir güncel belgeyi getirdiklerinde il müdürlüğünce hak ediş ödemesine ait bilgilerin Genel Müdürlüğün veri tabanındaki elektronik ödeme tablosuna girişi yapılacaktır. 
  13. İl müdürlüğü ödeme belgelerini kontrol eder. Ödemelerin Tebliğ ve uygulama rehberine uygun yapılmasından il müdürlükleri sorumludur. 
  14. Ödeme belgeleri onaylandıktan sonra bu belgelere ait bilgilerin veri tabanına girişi yapılır ve Genel Müdürlüğün veri tabanında girişi yapılan hak ediş bilgilerinin yer aldığı elektronik ödeme tablosuna ait 2 (iki) adet veri tabanı çıktısı ve Ödemeye Esas İcmal Listesi; il proje yürütme birimi personeli ile il müdür yardımcısı veya il müdürü tarafından imzalandıktan sonra mühürlenerek 1 (bir) adedi üst yazı ekinde Genel Müdürlüğe gönderilir.  
  15. İl müdürlüklerince veri tabanındaki elektronik ödeme tablosuna girişi yapılan ve onaylı veri tabanı çıktıları Genel Müdürlüğe ulaşan hak edişlerden uygun bulunanların yer aldığı “Ödemeye Esas İcmal Listesi”nde adı geçen faydalanıcıların hak edişleri, gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, tüzel kişilerin ise vergi numaraları esas alınarak Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderilir. “Ödemeye Esas İcmal Listesi” aynı zamanda Tarımsal Desteklemeler ve Finans Daire Başkanlığına da gönderilir. Ödemeler, gerekli işlemler tamamlandıktan sonra bütçe imkanları doğrultusunda Genel Müdürlük tarafından T.C. Ziraat Bankası kanalıyla yapılır.  
  16. Faydalanıcıya yapılan ilk ödemeler geçici hesaplarda tutulur. İlk ödemenin yapılabilmesi için T.C. Ziraat Bankası tarafından faydalanıcıdan gerekli görülen belgelerin (kimlik belgesi, vergi levhası vb.) ibrazı istenir. Faydalanıcıya daha sonra yapılacak ödemeler ise kendisine ait T.C. Ziraat Bankasında mevcut veya yeni açılacak hesabına otomatik olarak aktarılır. 
  17. Hibe desteği kapsamında yapılacak ödemelerin zamanının Bakanlık bütçe imkânları ile ilişkili olması nedeniyle Genel Müdürlüğe iletilen ödeme taleplerinde Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından o yılın bütçe tahsisatlarının serbest bırakılmasına yönelik talimat yayınlanana kadar hiçbir ödeme talebi işleme konulamamaktadır. Faydalanıcılar tarafından bu husus planlamaları açısından dikkate alınmalıdır. 
  18. Faydalanıcılar tarafından düzenlenecek ödeme evrakları 
    1. Fatura, serbest meslek makbuzu
    2. Faydalanıcının hibeye esas gider kalemleri için yükleniciye/tedarikçiye ödemesi gereken KDV dâhil fatura tutarının tamamının ödendiğine dair belge (Banka dekontu) 
    3. Uygulama sözleşmeleri listesi  
  19. Ödemeye esas icmal listesi  
  20. Hak ediş raporu ve eki destekleyici dokümanlar (Kapak, rapor ve metrajdan oluşmalıdır. Metraj sadece inşaat işleri için hazırlanıp yüklenici, faydalanıcı ve il müdürlüğü tarafından imzalanmalıdır.)
  21. Deney raporu (Süt sağım üniteleri için) 

Süt sağım üniteleri için faydalanıcının deney raporunu en geç nihai rapor ekinde sunması gerekmektedir. Yatırımın tamamlanmasını takiben Bakanlığın yetkilendirdiği ilgili kuruluşlardan biri tarafından mahallinde test yapılacak ve akabinde deney raporu düzenlenecektir. Bu işlem sırasında tedarikçi ve faydalanıcının mutlaka hazır bulunmaları gerekmektedir. Düzenlenecek deney raporunun aslı il müdürlüğünde muhafaza edilecektir. Bu organizasyonun gerçekleştirilmesinden yüklenici/tedarikçi firma sorumludur. 

  1. İşletme tescil belgesi (Büyükbaş/küçükbaş/kanatlı hayvancılık yatırımları için) 
  2. Tutanaklar: 
  3. İnşaat Tespit Tutanağı 
  4. Makine ve Ekipman Tespit Tutanağı
  5. İnşaat Teslim Tutanağı 
  6. Makine ve Ekipman Teslim Tutanağı 
  7. Hayvan Varlığı Tespit Tutanağı 

ö) Faydalanıcı, il proje yürütme biriminin yapmış olduğu iş ve işlemlere, ödemeler ile yerinde kontrol bulguları ve sonuçlarına itiraz edebilir. İtiraza konu olacak doküman eline ulaştıktan sonra 10 (on) iş günü içinde itiraz edilmelidir. İtirazlar, iadeli taahhütlü posta ile veya elden faydalanıcının hibe sözleşmesi imzaladığı il müdürlüğüne gönderilmeli ve en geç 10 (on) iş gününün sonuna kadar postaya verilmiş olmalıdır. İl müdürlüğü değerlendirmesini yaparak sonucu faydalanıcıya 15 (on beş) iş günü içinde yazılı olarak bildirir.

13. DENETİM VE İZLEME

13.1. PROJE UYGULAMALARININ DENETİMİ VE İZLENMESİ 

a) İl müdürlükleri yatırımları izleme süresi boyunca yerinde kontrol eder ve bu kontrolü tutanağa bağlar. İzleme sürecine tabi proje sayısı; yüz adet ve daha az olan il müdürlükleri yılda en az iki kere, yüz adetten fazla olan il müdürlükleri ise yılda en az bir kere projelerin yerinde kontrolünü gerçekleştirir. Program kapsamında önceki dönemlerde uygulanan projelere ait yatırımların izlenmesi hibe sözleşmesinin imzalandığı tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri kapsamında gerçekleştirilir. 

b) Faydalanıcının tüzel kişi olması durumunda, izleme süresi sonuna kadar yılda bir kez ortaklık yapısını gösterir belgenin il müdürlüğüne sunulması zorunludur. 

c) Proje uygulamalarının denetimi ve izlenmesi aşamasında il müdürlüğünün Bakanlığa görüş sormasını gerektiren hallerde il proje yürütme birimi raporu ile görüş sorulması zorunludur. 

ç) Program kapsamında yapılan tüm işlemler ihtiyaç duyulması halinde Bakanlık tarafından denetlenir. Bu denetimler sırasında yapılan işlemlere ait talep edilen tüm bilgi ve belgeler il müdürlüğünce Genel Müdürlüğe sunulur. 

d) Proje uygulamalarının kontrolü, izlenmesi ve denetimi ihtiyaç duyulduğunda Genel Müdürlükçe de yapılır. 

e) Programın tanıtım faaliyetlerinde kullanılmak üzere gerekli materyaller (fotoğraf, video, faydalanıcı/tesis bilgi formları vb.) proje bitiminde il proje yürütme birimi tarafından gerekli kontrol ve güncellemeler sonrasında dijital ve fiziki ortamda saklanır. Genel Müdürlüğün talep ettiği durumlarda ve talep edilen projelere ait veriler dijital ortamda ve üst yazı ile Genel Müdürlüğe gönderilir.

İKİNCİ BÖLÜM

YATIRIM KONULARI

14. YATIRIM KONULARI HAKKINDA HUSUSLAR 

  1. Bir aile tarafından yönetilen ve işletilen, ağırlıklı olarak ailesel işgücüne dayalı tarım, gıda ve ormancılık ürünlerine yönelik üretim faaliyetlerini kapsayan, gelirin önemli bir kısmının tarımsal faaliyetten sağlandığı mikro işletme büyüklüğüne kadar olan işletmeler Program kapsamında aile işletmesi olarak kabul edilir.  
  2. Aile işletmesi faaliyetleri kapsamında yapılacak başvurularda hibeye esas proje tutarı en fazla 8.000.000 Türk Lirasıdır.    
  3. Yeterli sayıda uygun başvuru olması durumunda il müdürlüğüne ayrılan bütçenin en az %30’u aile işletmeleri tarafından yapılacak başvurularda kullanılır.  

14.1. TARIMSAL ÜRÜNLERİN İŞLENMESİ, PAKETLENMESİ VE DEPOLANMASINA YÖNELİK YATIRIMLAR 

14.1.1. Bitkisel Ürünlere Yönelik Yatırımlar 

  1. Başvurular için konu kodu TÜİ-A olmalıdır.   
  2. Bitkisel ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.  
  3. Meyve ve/veya sebze kurutma tesisi projelerinin iklimlendirme unsurlarını içermesi zorunludur. 
  4. Sunulan projenin bir parçası olmak kaydıyla ekşi maya kazanları hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  5. Zeytinyağı konusunda; 
    1. Yeni tesis ve tamamlama niteliğindeki başvurularda yapılması planlanan tesisin, iki fazlı sistem üretim prosesini içermesi ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Zeytinyağı Tesislerinde Oluşan Atık Suların Yönetiminde Uyulması Gereken Teknik Hususlar konulu 2015/10 sayılı genelgesindeki hususlara uygun olması ön koşuldur. 
    2. İki fazlı tesisler için kapasite artırımı ile modernizasyon/otomasyon niteliğindeki başvurular ya da üç fazlı tesislerin iki fazlı sisteme dönüştürülmesine yönelik kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular kabul edilecektir. 
  6. Un ve yem konularında; kapasite artırımı için depolama tesisi [çelik silo (konik/düz)] yapımı ile modernizasyon/otomasyon niteliğinde proje başvurusu yapılabilir. Ancak 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde yem konusunda tüm niteliklerde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  7. Kütlü pamuk konusunda; sadece kütlü pamuğu lif ve çiğit olarak ayırarak çırçırlama işini yapan makinelerle çırçır randımanının yükseltilmesi amacına yönelik modernizasyon/otomasyon niteliğinde proje sunulabilecektir.
  8. Çayın işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik olarak sadece Artvin, Giresun, Ordu, Rize ve Trabzon illerinde yapılacak başvurular kabul edilir. 
  9. Bu başlık altında, tıbbi ve aromatik özelliği olan bitkilerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması için tüm yatırım niteliklerindeki başvurular kabul edilecektir.  
    1. Tıbbi ve aromatik bitkisel ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması konusunda distilasyon kazanı, soğutucu eşanjörü, su separatörü, yağlı su toplama tankı, yakıt tankı ve su pompası satın alımları ile tesis inşası hibe desteği kapsamındadır. Nihai rapor ekinde ulaşılan kapasite ile ilgili olarak kapasite/ekspertiz raporu ibraz edilmelidir. 
    2. Destek kapsamında olan tıbbi aromatik bitkiler: Adaçayı, alıç, aloe vera, altın otu, anason, aronya, aslanpençesi, aspir, biberiye, civanperçemi, çakşır, çemen, çobançantası, çörekotu, çöven, dağ çayı, defne, dereotu, devedikeni, domuz turpu, ebegümeci, ekinezya, eşek hıyarı, fesleğen, geven, goji berry, göl soğanı, gümüş düğme, hardal, haşhaş, hatmi, hint yağı, hodan, hünnap, ıhlamur, ısırgan otu, kapari/kebere, karaasma, karabuğday, karahindiba, kekik, kırmızı biber, kısa mahmut, kimyon, kişniş, kuşburnu, kuzukulağı, lavanta, maydanoz, mayıs papatyası, melek otu, melocan (smilax exelsa), Meryem ana, mersin, meyankökü, nane, nezle otu, oğul otu, öksürük otu, pelin, pire otu, rezene, safran, salep, sarı kantaron, sarımsak, sumak, şerbetçiotu, şeker otu, şevketi bostan, üzerlik otu, vanilya, yaban mersini, yağ gülü, yüksükotu, zencefil ve zerdeçaldır. 
  10. Bitkisel üretim konusunda faaliyet gösteren başvuru sahipleri tarafından başvuru yapılması şartıyla sisleme, don önlemeye yönelik makine ve ekipmanlar ile don ve dolu önleme ile gölgelemeye yönelik file ve/veya plastik/polimer örtü, hasat filesi alımı, kendi üretim kapasitesi ile sınırlı olmak kaydıyla boylama ve paketleme tesisi yatırımlarına ilişkin harcamalar uygun harcama kapsamında değerlendirilir. File ve plastik/polimer örtü alımlarında kuruluma ait yapı ekipmanlarını içerecek şekilde bütçelendirme yapılabilir. 
  11. Aile işletmesi faaliyetleri kapsamında bitkisel ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yeni tesis ve tamamlama niteliğindeki başvurularda projenin bir parçası olarak sunulmak ve faydalanıcının birincil üretim kapasite ile uyumlu olmak kaydıyla hasat ve yerden toplama makineleri hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Tek başına hasat ve yerden toplama makineleri alımına yönelik proje sunulması halinde hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. 
  12. Aile işletmesi faaliyetleri kapsamında tek parça (en az üç dekarlık) kivi ve benzeri bahçeler ile bağ tesislerine kordon telli terbiye sistemli/askı destek sistemi için proje başvurusunda bulunulabilir. Proje kapsamında ihtiyaç duyulan girdiler listesi güncel uygulama rehberinde verilmiştir. 
  13. Tütün birim kooperatiflerinin, birliklerinin ve bunların üst birliklerinin iştigal konularında başvuruda bulunmaları halinde, Tütün Mamullerinin Üretim ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında üretim tesisi kurulmasındaki şartları sağlaması koşuluyla alınan Sarmalık Kıyılmış Tütün Mamulü Üretim Tesisi Kurma Uygunluk Belgesinin mevcut tesisin yapı kullanma izni ile uyumlu olduğu kabul edilir. 

14.1.2. Hayvansal Ürünlere Yönelik Yatırımlar 

  1. Konu kodu TÜİ-B olmalıdır.  
  2. Alt konu bazında belirtilen istisnalar hariç hayvansal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  3. Faydalanıcılar ödeme/nihai ödeme için talepte bulunduklarında; proje sonucu yapılan tesis, yürürlükte olan mevzuatla [11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu (Süt toplama merkezleri hariç), 25902 sayılı ve 10/8/2005 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, 27/12/2011 ve 28155 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği ile yatırım konusuyla ilgili diğer mevzuat] uyumlu olmalıdır. 
  4. Faydalanıcılar mevcut işletmeleri için kapasite artırımı ile modernizasyon/otomasyon niteliğinde başvuruda bulunmuşlarsa yukarıda belirtilen mevzuata uygun olarak hazırlanmış mevcut belgelerini başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklemeleri gerekmektedir. 
  5. Bu konu başlığı altında ayrıca aşağıdaki konular da yer alır: 

14.1.2.1. Kırmızı Et ve Kanatlı Eti Parçalama ile Mamul Madde Üretimine Yönelik Yatırımlar 

  1. Sunulacak proje; sadece kırmızı etin, sadece kanatlı etinin veya kanatlı ve kırmızı etin birlikte işlendiği, parçalandığı, paketlendiği ve depolandığı tesisi içerebilir.  
  2. Sunulan projede parçalama tesisi; kapasite kısıtları tablosunda belirtilen kapasiteye sahip olmalıdır veya başvuru sahibi, sunduğu proje kapsamında belirtilen bu kapasite limitlerine nihai rapor aşamasında ulaşacağını taahhüt etmelidir. 
  3. Sunulan projede et işleme konusunda; ısıl işlem, fermentasyon, tütsüleme, tuzlama, kürleme, emülsifiye etme, olgunlaştırma, marinasyon, kurutma, ekstrakte etme, ekstrüzyon veya bunların kombinasyonlarının ilk ürüne uygulanması gerekmektedir.  

14.1.2.2. Su Ürünlerinin İşlenmesi, Paketlenmesi ve Depolanmasına Yönelik Yatırımlar 

  1. Yeni veya mevcut bir işletmede balık ve su ürünleri işleyen tesisin kurulması için inşaat işleri ile su ürünlerinin taze, soğuk/donmuş muhafazası ve/veya şoklanması için, kesme, iç organ alma, pul kazıma, yıkama, sınıflandırma, kalibrasyon/boylama, temizleme/ayıklama, sterilizasyon sistemleri için, işleme amacına (konserveleme, tütsüleme/fümeleme, salamura etme, filetolama) yönelik sistemler ile tartma, ambalajlama, paketleme, vakum paketleme ve etiketleme sistemleri için gerekli makine ve ekipman alımı hibe desteği kapsamındadır. 
  2. Filetolama, dondurma, tütsüleme/fümeleme, tuzlama/salamura etme, konserveleme, taze muhafaza, kurutma ve soğutma işlemleri ile marinasyon yapacak tesisler hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  3. Hamsi, alabalık, levrek ve çipura için; balık unu ve yağı üretimi yapan tesisler de hibe desteği kapsamında değerlendirilir.    
  4. Surimi, deniz salyangozu, midye ve kurbağa bacağı gibi ürünleri işleyen tesisler de hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  5. Gıda amaçlı kullanılmayan su ürünleri ile ilgili yatırım başvuruları kabul edilmez. 

14.1.2.3. Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvanların Derileri İle Küçükbaş Hayvanların Yapağılarının İşlenmesine Yönelik Yatırımlar 

  1. Büyükbaş ve/veya küçükbaş hayvanların derileri ile yapağılarının işlenmesine yönelik proje başvuruları yatırım yerinin organize sanayi bölgesi olması şartıyla hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  2. Deri işleme için yapılacak proje başvuruları, yüzülmüş ve koruma işlemleri dışında işlem görmemiş derilerin, tuzlu yaş veya kuru (hava kurusu, tuzlu kuru, don kurusu) ham olarak işlendiği yatırım tesislerini kapsamaktadır. 

14.1.2.4. Süt ve Süt Ürünlerine Yönelik Yatırımlar 

14.1.2.4.1. Süt ve süt ürünlerinin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırımlar 

  1. Süt ve süt ürünlerinin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  2. Mevcut işletmede üretim sırasında oluşan peynir altı suyunun süt ürünü olarak değerlendirilerek ekonomik değerinin artırılması için yapılacak proje başvuruları da kabul edilecektir. 

14.1.2.4.2. Süt toplama merkezleri 

  1. Yeni tesis ile modernizasyon/otomasyon niteliğindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  2. Hem mevcut bir süt işleme tesisi olan faydalanıcılar hem de mevcut işletmesi olmadığı halde sadece süt toplama merkezleri kuracak olan faydalanıcılar proje başvurusunda bulunabilirler. 
  3. Başvuru sahiplerinin mevcut süt işleme tesisi için kuracakları süt toplama merkezinin/merkezlerinin toplam kapasitesi mevcut işletmenin kapasite/ekspertiz raporunda belirtilen günlük süt işleme kapasitesinden fazla olamaz. 
  4. Süt toplama merkezlerinde çiğ sütün toplanması, süzülmesi, soğutulması ve uygun şartlar altında depolanması ön koşuldur. 
  5. Çiğ süt toplamada kullanılan tankların en az 1000 L/gün kapasitede olması, yeni olması, otomatik temizleme sistemine sahip olması, sıcak su kaynağının sağlanması, süt kamyonuna süt transferini sağlamak için entegre olmuş süt pompasına sahip olması ve tankların yüzeylerinin, “Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği” ve “Gıda Hijyeni Yönetmeliği” hükümlerine uygun, bakımlı, kolay temizlenebilir, gerektiğinde dezenfekte edilebilir olması gerekir.  
  6. Sütün kabulü sırasında değer tespiti yapacak makine ve ekipmanlar da hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  7. Çiğ süt toplamada kullanılan tesisin yeri/yerleri ile tankın konacağı parselin/parsellerin mülkiyeti proje sahibine ait olmalı veya başvuruların başladığı tarihten itibaren en az 7 (yedi) yıllık kira sözleşmesi bulunmalı, başvuru sahibi bu belgeleri başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklemeli ve hibe sözleşmesi aşamasında noter onaylı kira sözleşmesini il müdürlüğüne sunulmalıdır. Elektrik ve su tesisatları abonelikleri başvuru sahibi adına olmalıdır. 
  8. Tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılacak başvurularda parsel/parseller ve abonelikler ortaklarının adına kayıtlı olabilir. Bu takdirde ortakların tesisin kendi adlarına kayıtlı parselde/parsellerde kurulmasına, başvuruların başladığı tarihten itibaren en az 7 (yedi) yıl süresince faaliyet göstermesine ve aboneliklerle ilgi tüm harcamaların kendilerince karşılanacağına dair rızalarının olduğu noter onaylı muvafakatname hibe sözleşmesi aşamasında il müdürlüğüne sunulmalıdır. 
  9. Mevcut faal işletmeler için yapılacak başvurularda, projelendirilecek süt toplama tesisi/tesisleri, işletmenin bulunduğu il sınırları içinde olmalıdır.  
  10. Tüzel kişi başvurularında, tüzel kişiliğin ana sözleşmesi ve/veya tüzüklerinde bu faaliyet alanı belirtilmiş olmalıdır. 

14.1.2.5. Arı Ürünlerinin İşlenmesine Yönelik Yatırımlar  

  1. Arı ürünlerinin (bal, polen, arı sütü, propolis vb.) işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 

14.1.3. Çelik Silo 

  1. Bu konuda yapılacak başvurularda konu kodu TÜİ-C olmalıdır. 
  2. Mevcut bir tesisin bir ünitesi olarak yalnızca çelik silo yapılacak başvurularda; yatırımın niteliği modernizasyon/otomasyon, konu kodu ise TÜİ-C olmalıdır. Ancak mevcut bir tesiste modernizasyon/otomasyon niteliğinde makine ekipman alımı ile inşaat işleri yanında çelik silo da yapılmak istenmesi halinde başvuruda seçilecek konu kodu, mevcut tesisin konusu ile ilgili konu kodu (TÜİ-A vb.) olmalıdır. 
  3. Mevcut bir çelik siloda modernizasyon/otomasyon niteliğinde sadece yenilenebilir enerji üretimi yapılacak başvurularda konu kodu YEÜ olarak seçilmelidir. 
  4. Mevcut tesise ait yapı kullanma izin belgesinin başvuru ekinde sunulması gerekmektedir.
  5. Çelik silo inşaatı yapı ruhsatına tabi ise yapı ruhsatı hibe sözleşmesi aşamasında sunulmalıdır. 

14.1.4. Soğuk Hava Deposu 

  1. Tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılan başvurular hariç, soğuk hava depolarında soğutma ünitesinin yer aldığı alanlar kapasite kısıtları tablosunda belirtilen kapasitede olmalıdır.  
  2. Tarımsal amaçlı örgütler için üyelerinin su ürünleri yetiştiriciliği konusunda faaliyet göstermeleri halinde, üretim kapasiteleri oranında soğuk hava deposu yapımı ve buzlama makinesi alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir. 
  3. Bu konuda yapılacak başvurularda konu kodu TÜİ-Ç olmalıdır. 
  4. Mevcut bir tesisin bir ünitesi olarak yalnızca soğuk hava deposu yapılacak başvurularda yatırımın niteliği modernizasyon/otomasyon; konu kodu ise TÜİ-Ç olmalıdır. Ancak mevcut bir tesiste modernizasyon/otomasyon niteliğinde makine ekipman alımı ile inşaat işleri yanında soğuk hava deposu da yapılmak istenmesi halinde başvuruda seçilecek konu kodu, mevcut tesisin konusu ile ilgili konu kodu (bitkisel ürün işleyen tesisler için TÜİ-A, hayvansal ürün işleyen tesisler için TÜİ-B, su ürünleri yetiştiriciliği konusunda tarımsal amaçlı örgütlerce yapılacak tesisler için yatırım konusunun kodu SÜİ-A, SÜİ-B ya da SÜİ-C vb.) olmalıdır. 
  5. Mevcut bir soğuk hava deposunda modernizasyon/otomasyon niteliğinde yenilenebilir enerji üretimi, soğuk hava deposu ekipmanları ile soğuk hava deposunda depolanan ürünlerin pazara sevki öncesi tasnifi ve kasalanması için kullanılacak makine ve ekipmanların alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  6. Modernizasyon/otomasyon niteliğinde sadece yenilenebilir enerji üretimi yapılacak başvurularda konu kodu YEÜ olarak seçilmelidir. 
  7. Yeni tesis niteliğinde yapılan başvurularda da soğuk hava deposunda depolanan ürünlerin pazara sevki öncesi tasnifi ve kasalanması için kullanılacak makine ve ekipmanların alımına yönelik gider kalemleri destek kapsamında yer alır. 

14.2. TARIMSAL ÜRETİME YÖNELİK YATIRIMLAR 

14.2.1. Kapalı Ortamda Bitkisel Üretime Yönelik Yatırımlar 

  1. Kapalı ortamda bitkisel üretim ünitesi; içerisinde bitkinin gereksinim duyduğu ışık, ısı, nem, hava akışı, karbondioksit (CO2), bitki besin maddeleri gibi çevre koşullarının yapay yollarla kısmen ya da tamamen oluşturulup denetim altında tutulduğu, aynı üreticinin tasarrufunda bulunan yüksek tünel, sera, çadır ile betonarme, çelik, plastik ve benzeri yapı elemanları kullanılarak yatay veya dikey olarak inşa edilmiş birbirinden bağımsız kapalı üretim ortamını ifade eder. 
  2. Bu başlık altında sadece yeni tesis ile modernizasyon/otomasyon yatırım niteliğindeki başvurular kabul edilecektir. 
  3. Modernizasyon/otomasyon niteliğinde iklimlendirme, sulama ve/veya gübreleme sistemi ile yenilenebilir enerji kullanımına yönelik başvuru yapılabilir. 
  4. Kapalı ortamda yapay ışık, ısı, nem vb. faktörlerin kontrolü ile gerçekleştirilen topraksız dikey tarım uygulamalarında alan kısıtı bulunmamaktadır. 
  5. Yüksek tünel; mahya yüksekliği 4,5 metreye kadar olan, bağımsız veya bloklar halinde yapılabilen, konstrüksiyonunda galvaniz profil ve/veya galvaniz boru kullanılarak inşa edilmiş; meyve, sebze ve süs bitkisi yetiştiriciliğinin yapıldığı tesistir. 
  6. Yüksek tünelde süs bitkisi yetiştiriciliği; dış mekân, iç mekân, kesme çiçek ve soğanlı yumrulu bitki yetiştiriciliğini kapsar. 
  7. Yüksek tünel inşasında kullanılan konstrüksiyon ve diğer yapı elemanları, altyapı işleri, beton işleri, örtü malzemesi ve ekipmanları hibeye esas proje giderleri olarak değerlendirilir. 
  8. Yeni tesis yatırım niteliğindeki yüksek tünel başvuruları; sulama sistemleri ve gübreleme sistemini bir bütün olarak içermelidir. 
  9. Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi Yönetmeliğine uygun olarak KOBÜKS’e kayıt yaptırılması gerekir. KOBÜKS kayıt belgesi nihai rapor ekinde il müdürlüğüne sunulur. 
  10. Projelendirilmek istenildiği takdirde tesisin ısıtma sistemi; katı yakıtlı bir sistem olabileceği gibi yenilenebilir enerji sistemlerini de içerebilir. Hibeye esas proje giderleri arasında, ısıtma sisteminin yanında izolasyon sistemleri ve ısı pompası da uygun giderler kapsamında kabul edilir. 
  11. Hâlihazırda üretim yapılan yüksek tünelde yenilenebilir enerji, sulama sistemleri, otomasyon sistemleri (havalandırma), gübreleme sistemleri, ısıtma sistemleri, ısı perdesi ve sera örtüsü, tesisin tarımsal üretim kapasitesiyle uyumlu olması şartıyla hibe kapsamında değerlendirilir. Örtü malzemesi olarak en az 36 ay ömürlü malzeme kullanılmalıdır. 
  12. Modernizasyon/otomasyon niteliğindeki başvurularda ısıtma sistemi olarak yenilenebilir enerji üretim kaynakları projelendirildiğinde dekar başı maliyet, yüksek tünelde dekar başı maliyetin en fazla %30’u; yenilenebilir enerji üretim hariç otomasyon sistemleri (havalandırma), sulama sistemleri, gübreleme sistemi, ısıtma sistemi, ısı perdesi ve sera örtüsü bir bütün olarak projelendirildiğinde ise dekar başı maliyet, ısıtma sistemi bulunmayan ya da katı yakıtlı yüksek tünelde dekar başı maliyetin en fazla %60’ı olmalıdır. Sulama, gübreleme ve havalandırma ekipmanlarından herhangi birini içeren mevcut tesisler için modernizasyon/otomasyon niteliğindeki başvurularda tesiste eksik olan sulama, gübreleme ve havalandırma ekipmanlarından herhangi biri için başvuruda bulunulabilir. Bu durumda her bir ekipman için dekar başı maliyetin en fazla %15’i olmalıdır. 
  13. Yüksek tünelde dekar başı maliyet: 
  14. Isıtma sistemi kullanılmadığında en fazla 850.000 TL/daa 
  15. Isıtma sistemi olarak katı yakıtlı bir sistem kullanıldığında en fazla 1.100.000 
  16. TL/daa iii. Isıtma sistemi olarak yenilenebilir enerji üretim kaynakları kullanıldığında en fazla 1.000.000 TL/daa’dır. 
  17. Yüksek tünel için özel pozlar ve referans fiyatlar uygulama rehberinde yer almaktadır. 
  18. Modern seralar; iklimlendirme, sulama ve gübreleme sistemli, iklime bağlı çevre koşulları denetlenerek içerisinde kültür bitkileri ile bunların tohum, fide ve fidanlarının ekonomik olarak üretilmesi, yetiştirilmesi, sergilenmesi ve korunmasını olanaklı kılan, uygun bir bitki gelişimi için ideal koşulları sağlamayı ve yıl boyunca üretim yapmayı amaçlayan, üzeri ışık geçirebilen bir malzeme ile kaplı, içinde hareket edilebilen, iklimlendirme (ısıtmasoğutma-sisleme vb.), otomasyon sistemleri ve sulama sistemine sahip modern örtüaltı ünitelerini içeren tarımsal yapılardır. 
  19. Sera başvurularında; tamamlama ve kapasite artırımı niteliğindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.   
  20. Mevcut seraların sadece enerji ihtiyacının yenilenebilir enerji kaynağından karşılanmasına yönelik başvuruda bulunulması halinde hibe başvuru formunda yatırımın niteliği modernizasyon/otomasyon, konu kodu ise YEÜ olmalıdır. Yenilenebilir enerji ile birlikte sulama, gübreleme, havalandırma, iklimlendirme sistemlerinin veya bu sistemlerden eksik olanın da bütçelendirilmesi halinde konu kodu TÜY-A olmalıdır.  
  21. Yenilenebilir enerji kullanılan seralar; 
  22. Yeni sera projesi başvurularında, yenilenebilir enerji kaynağı da (jeotermal, biyogaz, güneş ve rüzgâr) uygun harcama kapsamında değerlendirilir. 
  23. Yenilenebilir enerji kaynağı olarak güneş enerjisi kullanılan sera projelerinde; güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesisinin başvuruya esas projede bulunması zorunludur.  
  24. Tesis/proje, elektrik piyasasında lisanssız elektrik üretimine ilişkin mevzuat hükümlerine göre projelendirilmelidir.  
  25. Yenilenebilir enerji kaynaklı sera başvurularında yenilenebilir enerji kaynağı jeotermal veya biyogaz ise bu kaynakların seranın sadece ısı ihtiyacını karşılaması yeterlidir. 
  26. Modern sera başvurularında yeni tesisler için hibe kapsamında kabul edilecek dekar başı maliyet; 
  27. Topraklı seralarda en fazla 1.200.000 TL/daa 
  28. Topraksız seralarda en fazla 1.500.000 TL/daa 
  29. Topraksız, sislemeli, cam seralarda en fazla 2.000.000 TL/daa 
  30. Topraksız, sislemeli ve su kültürü (Hidroponik) kullanan seralarda örtü malzemesine bakılmaksızın en fazla 2.500.000 TL/daa olmalıdır. 
    1. Dekar başı maliyet; sulama, gübreleme, havalandırma, iklimlendirme unsurlarının birlikte projelendirildiği modernizasyon/otomasyon niteliğinde başvuru yapılması durumunda dekar başı maliyetlerin %45’ini; serada eksik olan iklimlendirme, sulama, gübreleme ve havalandırma ekipmanlarından her biri için %15’ini aşamaz. 
    2. Modern seralarda yeni tesis kapsamında yapılacak yatırımlarda yenilenebilir enerji üretim ünitesinin projelendirilmesi zorunlu değildir. Ancak yenilenebilir enerji üretimi de projelendirilmiş ise hibeye esas proje tutarı başvuru yılı için belirlenen üst limit içinde kalmak kaydı ile yenilenebilir enerji ünitesinin maliyeti, dekar başına maliyetlerin en fazla %45’ine kadar bütçelendirilebilir. Yenilenebilir enerji üretim ünitesi içermeyen ancak kamu kaynaklı jeotermal enerji kullanılacak modern seralarda bu enerjinin serada kullanımı sağlayan unsurlar dekar başı maliyetin en fazla %15’i olacak şekilde hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
    3. 4/7/2019 tarihli ve 7181 sayılı Tapu Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 10 uncu maddesi ile 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunun 27 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki tarımsal amaçlı seralarda ruhsat şartı aranmayacaktır. Yeni tesis kapsamında yapılacak yatırımlarda, il müdürlüğünden alınan uygun görüş ile ruhsat vermeye yetkili idarece verilecek, etüt ve projelerin fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olduğuna dair yazı, hibe sözleşmesi aşamasında sunulmalıdır. 
    4. Mevcut faal bir serada gerçekleştirilecek projelerde seranın kapalı ortamda bitkisel üretim kayıt sistemine kayıtlı olduğuna dair belgenin başvuru aşamasında veri giriş sitemine yüklenmesi gerekmektedir. Niteliği yeni tesis olan başvurularda ise seranın nihai rapor aşamasında kapalı ortamda bitkisel üretim kayıt sistemine kayıtlı olması gerekmektedir. 
    5. Yatırımın niteliğine bakılmaksızın nihai rapor aşamasında seranın yürürlükte olan ulusal mevzuat hükümlerine uygun olması gerekmektedir. 

14.2.2. Büyükbaş Hayvan Yetiştiriciliğine Yönelik Yatırımlar 

  1. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu TÜY-B olmalıdır. 
  2. Hayvan varlığına bağlı olarak ilgili mevzuatına göre zorunlu olması halinde işletmede elde edilen gübrenin depolanması için sızdırmaz bir depoya yer verilmelidir. Depo hacmi hesaplanırken 12/10/2025 tarihli ve 33045 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nitrata Hassas Bölgelerin Belirlenmesi, Çevre Dostu Tarımsal Uygulamalar ve Nitrat Eylem Planının Uygulanması, İzlenmesi ve Raporlanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2025/17) ile Tebliğin uygulamasına ilişkin düzenlemelerde yer alan hususlar dikkate alınacaktır. 
  3. Gübre deposu hesabında işletmenin mimari projede belirtilen kurulu kapasitede barındıracağı toplam hayvan sayısı esas alınır. Gübre deposu hacmi; işletmedeki ön gübre deposu, sıvı gübre deposu (varsa) ve katı gübre depo hacimlerinin toplamını ifade eder. 
  4. Canlı hayvan alımı hibe kapsamında değildir. 
  5. Alınacak makine ve ekipmanlar, işletmenin kapasitesi ile uyumlu olması koşuluyla hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  6. Zorunlu alanlar ve zorunlu ekipmanlar olarak belirtilen alan ve ekipmanların, aile işletmesi faaliyetleri kapsamında zorunlu olmayıp hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir. Ancak tesis tamamlandığında alınması gerekli yasal izin ve ruhsatlardan faydalanıcı sorumlu olup bu hususta proje kapasitesi ve hayvan sayısına göre zorunlu olarak bulunması gereken alanlar projede planlanmalıdır. 
  7. Tarımsal üretim planlaması kapsamında ailelerin zati ihtiyaçlarının karşılanmasında belirlenen 5 başa kadar (5 baş dahil) işletmelerin yapacakları başvurular, tarımsal yer altı su kısıtı olduğu tespit edilen yerler hariç, tüm yatırım niteliklerinde hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  8. Başvuru sahibinin kendisine ait olan veya nihai rapor aşamasında edineceğini taahhüt edeceği hayvan varlığı proje kapasitesinin %50’sinden az olamaz. Var olan hayvan sayısı bilgisi ve/veya taahhütname başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenir. 
  9. Faydalanıcının başvuru aşamasında taahhüt ettiği hayvan varlığı izleme süresi boyunca %50’nin altına düşemez ve izleme süresi sonunda başvuru aşamasında taahhüt edilen proje kapasitesinin en az %90’ına ulaşılması gerekmektedir. İzleme süresi boyunca ve il proje yürütme birimi tarafından yapılacak son kontrolde taahhüt edilen/mevzuatta belirtilen proje kapasitesine ulaşılmadığının tespiti halinde hibe sözleşmesi hükümlerince fesih işlemleri başlatılır. 
  10. Tarımsal üretime yönelik yatırımlar kapsamında sunulan projelerde ek olarak kesimhane bulunamaz, bu şekilde projelendirilmiş yatırım başvuruları reddedilir. 
  11. Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği konusunda damızlık hayvan yetiştiriciliğine (süt ve besi) yönelik başvurular da hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  12. Faydalanıcılar hayvan yetiştiriciliğine yönelik tarımsal yatırım konularında sundukları proje kapsamında kapasiteleri oranında izoleli portatif hayvan barınağı amaçlı bir adet çadır alımı için başvuru yapabileceklerdir: 
  13. Çadırlar tüm zeminlere (toprak, beton, kilitli taş, hatıl beton) kurulabilir olmalıdır.  
  14. Çadır; yan yüksekliği en az 2 metre ve orta yüksekliği en fazla 6 (altı) metre, metal aksamın tamamı demonte iskelet geçmeli (kilit) sistemli olarak imal edilmiş, bağlantılı, makaslı ve iki makas arası mesafesi en az 2 metre olan, makasları zemine çelik dübeller ile sabitlenebilen özellikte olmalıdır. Çadırın alın kısımları (ön ve arka kapılarda bulunan) gövde malzemesi ile aynı özellikte olmalıdır. 
  15. Dış brandası birinci kalitede en az 1100 denye ve m2 ağırlığı en az 650 gram olmalıdır. Branda aksamı alev-yürümez, anti bakteriyel, UV katkılı ve su, nem, rutubet vb. olumsuz şartlardan uzun süre etkilenmeyen, astarı hava ve nem geçiren özellikte olmalıdır.  
  16. ç) Bir yüzü folyolu mineral şilte yalıtım (5 cm), sudan ve nemden etkilenmeyen demontede kopma ve dağılma yapmayan termal yalıtım, bizofol hava kabarcıklı (aba) yalıtım veya yay teknolojisi ile üretilmiş 500 gr/m2 keçe yalıtım malzemelerinden birisi iklim ve coğrafya şartlarına göre tercih edilmelidir. 
  17. Her 10 metrede 1 adet mahya baca sistemi veya metal baca havalandırması olmalıdır. 
  18. Traktör giriş-çıkışları için kapı bulunmalıdır. 
  19. Çadır ölçeklerine uygun sayıda, çadırın ön ve arka kısmında veya yan kısımlarında sineklikli branda kapaklı pencereler olmalıdır. 
  20. Çadır alımlarında hibeye esas yatırım bedeli 1 m2 çadırın referans fiyatı (makaslı montaj dahil) 1.700 (bin yedi yüz) Türk Lirası olarak hesaplanacaktır. 

14.2.2.1. Süt hayvanı (sığır/manda) yetiştiriciliği 

  1. Tarımsal üretim planlaması kapsamında tarımsal yer altı su kısıtı olmayan, mera vasfı ve kaba yem üretim potansiyeli yüksek olan ve süt havzası oluşturmak amacıyla Planlama Bölgesi illeri olarak belirlenen Amasya, Bingöl, Bitlis, Çorum, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Muş, Tokat ve Tunceli illerinde tarımsal üretim planlamasında belirtilen konularda sunulan projeler artı puan verilerek öncelikli olarak değerlendirilir. 
  2. Süt üretimi için yapılan proje başvurularında sürü projeksiyonunun yer alması zorunludur. Sürü projeksiyonu, sunulan proje için taahhüt sayılır.  

Süt hayvanı (sığır/manda) yetiştiriciliği için ahır projelerinde zorunlu alanlar 

  1. Anaç/Sağmal Hayvan Bölmesi 
  2. Sağımhane 
  3. Doğumhane 
  4. Revir:  
  5. Buzağı bölmesi veya kulübeleri sağmal inek sayısının en fazla %20 oranı gözetilerek planlanmalıdır. 
  6. Genç hayvan bölmeleri toplam alanı anaç hayvanlar için ayrılan alanın en az %60’ı kadar olmalıdır. Aynı oranda gezinti alanı da ayrıca planlanabilir. 
  7. Kapalı ahırlarda pencere alanları ve havalandırma bacaları: Kapalı ahırlarda taban alanının en az %5’i oranında pencere planlanmalıdır. İşletme çatısında ahır taban alanının en az %1’i oranında havalandırma bacaları/boşlukları planlanmalıdır.  
  8. İşletmenin ana giriş kapısında ve ahırların girişinde dezenfeksiyon alanı (çukuru) bulunmalıdır. 
  9. Kapasiteye uygun gübre ve yem deposu olmalıdır. Kaba yem depoları sundurma olarak da projelendirilebilir. 
  10. Süt üretimi için yapılacak yeni tesis başvurularında, ahır ve sabit süt sağım ünitesi birlikte projelendirilmelidir. 
  11. Zorunlu alan büyüklükleri belirlenirken 5403 sayılı Kanun ve bağlı mevzuat hükümlerine uyulması ve proje bitiminde ulusal mevzuat gereği alınacak yasal izin ve ruhsatların alınmasına engel teşkil etmeyecek şekilde belirlenmiş olması gerekmektedir. Yatırım yeri tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde ise yatırım yerinin bağlı olduğu mevzuat hükümlerine uyulması ve proje bitiminde ulusal mevzuat gereği alınacak yasal izin ve ruhsatların alınmasına engel teşkil etmeyecek şekilde belirlenmiş olması gerekmektedir.  

Süt hayvanı (sığır/manda) yetiştiriciliği için ahır projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu olmayan alanlar 

Proje içeriğinde yer verilmesi koşuluyla, beher hayvan başına en fazla 7 m² gezinti alanı da ayrıca planlanabilir.  

Silaj çukuru, buzağı bakım ünitesi hibe desteği kapsamında değerlendirilecek olup zorunlu olmayan alanlardır.  

               Süt hayvanı (sığır/manda) yetiştiriciliği için ahır projelerinde zorunlu ekipmanlar 

  1. Gübre yönetimi için; gübre sıyırıcı (halatlı/zincirli)/ızgara altı doğal akışlı ve setli gübre yönetim sistemi, gübre karıştırıcısı, gübre pompası. 
  2. Süt üretimi için; bilgisayarlı sürü yönetimine sahip sağım ünitesi veya komple sistem süt sağım ünitesi, süt soğutma ve depolama tankı (Sütü en az 2 (iki) gün depolayacak kapasitede olacaktır). 
  3. Sürü yönetimi için; başvuru aşamasında taahhüt edilen hayvan varlığı üzerinden belirlenen kapasiteyle orantılı; mastitis tespit cihazı, kızgınlık tespit sistemi, ineklerde doğum takip sistemi, üreme ve tohumlama takibi, muayene, aşı ve tedavi işlemleri, süt takibi sistemleri. (Sürü yönetim sistemi, komple bir yazılım ve donanım olabileceği gibi ayrı cihazların tek yazılım üzerinden izlenebileceği farklı izleme sistemlerinden oluşabilir.) 
  4. Otomatik suluk. 

Süt hayvanı (sığır/manda) yetiştiriciliği için ahır projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu olmayan ekipmanlar 

Otomatik süt sağım robotu, otonom buzağı besleme robotu, otonom yem itme robotu, otonom gübre sıyırma robotu, hayvan bakım aracı (travay), padok (Rulo/tabaka yatak, yatak durak demiri/yatak demir sistemleri ve/veya yemlik kilidi), gübre seperatörü, sıvı gübre tankeri, havalandırma ve serinletme fanları, otomatik hayvan kaşıma fırçası (kaşağı), balya makinesi ve silaj makinesi, yemleme bandı (konveyör)/elektrikli raylı yem karma-dağıtma makinesi, yem karma (sabit/hareketli/elektrikli/şaftlı), yem kırma/ezme makinesi (elektrikli/şaftlı) kantar hibe desteği kapsamında değerlendirilecek olup zorunlu olmayan ekipmanlardır. Bu ekipmanlar dışında projede yer alan makine ve ekipman alımları ayni katkı ile karşılanacaktır. 

14.2.2.2. Büyükbaş besi yetiştiriciliği 

Tarımsal üretim planlaması kapsamında tarımsal yer altı su kısıtı olmayan, mera vasfı ve kaba yem üretim potansiyeli yüksek olan ve besi havzası oluşturmak amacıyla Planlama Bölgesi illeri olarak belirlenen Ağrı, Ardahan, Artvin, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkâri, Iğdır, Kars, Malatya, Muş, Sivas, Şırnak, Tunceli ve Van illerinde tarımsal üretim planlamasında belirtilen konularda sunulan projeler artı puan verilerek öncelikli olarak değerlendirilir. 

Büyükbaş besi ahırı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu alanlar 

  1. Hayvan Bölmesi  
  2. Revir 
  3. İşletmenin ana giriş kapısında ve ahırların girişinde dezenfeksiyon alanı (çukuru) bulunmalıdır. 
  4. Kapasiteye uygun gübre ve yem deposu bulunmalıdır. Kaba yem depoları sundurma olarak da projelendirilebilir. 
  5. İşletmenin hem süt hem de besi faaliyetlerini birlikte yürüttüğü karma bir yapıya sahip olması durumunda, işletmede bulunan sağmal süt sığırı sayısı dikkate alınarak kapasite ile orantılı olacak şekilde sağımhane planlanabilir. Sağımhane bulunması zorunlu olmayıp işletmede planlanmasının elzem olması halinde hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir. 
  6. Zorunlu alan büyüklükleri belirlenirken 5403 sayılı Kanun ve bağlı mevzuat hükümlerine uyulması ve proje bitiminde ulusal mevzuat gereği alınacak yasal izin ve ruhsatların alınmasına engel teşkil etmeyecek şekilde belirlenmiş olması gerekmektedir. Yatırım yeri tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde ise yatırım yerinin bağlı olduğu mevzuat hükümlerine uyulması ve proje bitiminde ulusal mevzuat gereği alınacak yasal izin ve ruhsatların alınmasına engel teşkil etmeyecek şekilde belirlenmiş olması gerekmektedir. 

Büyükbaş besi ahırı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu ekipmanlar

  1. Gübre yönetimi için; gübre sıyırıcı (halatlı/zincirli)/ızgara altı doğal akışlı ve setli gübre yönetim sistemi, gübre karıştırıcısı ve gübre pompası. 
  2. Otomatik suluk. 

Büyükbaş besi ahırı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu olmayan ekipmanlar 

  1. Hayvan bakım aracı (travay), padok (Rulo/tabaka yatak, yatak durak demiri/yatak demir sistemleri ve/veya yemlik kilidi), havalandırma ve serinletme fanları, otomatik hayvan kaşıma fırçası (kaşağı), gübre seperatörü, balya makinesi, silaj makinesi, kantar, sıvı gübre tankeri, yemleme bandı (konveyör)/elektrikli raylı yem karma-dağıtma makinesi, yem karma makinesi (sabit/hareketli/elektrikli/şaftlı), yem kırma/ezme makinesi (elektrikli/şaftlı); zorunlu olmayan ekipmanlardır.  
  2. Bu ekipmanların dışında projede yer alan makine ve ekipman alımları ayni katkı ile karşılanacaktır. 

14.2.3. Küçükbaş Hayvan Yetiştiriciliğine Yönelik Yatırımlar 

  1. Konu kodu TÜY-C olmalıdır. 
  2. Bu konuda yapılacak proje başvurularında et ve süt üretimi konusunda koyun/keçi yetiştiriciliğine yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe kapsamında değerlendirilir.  
  3. Tarımsal üretim planlaması kapsamında ailelerin zati ihtiyaçlarının karşılanmasında belirlenen 25 başa kadar (25 baş dahil) işletmelerin yapacakları başvurular, tarımsal yer altı su kısıtı olduğu tespit edilen yerler hariç, tüm yatırım niteliklerinde hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  4. Ayrı bölümlerde yer alması şartıyla, koyun ve keçi yetiştiriciliği aynı tesiste projelendirilebilir.  
  5. Sunulacak projede sürü projeksiyonu yer almalıdır. Başvuru sahibinin kendisine ait olan veya nihai rapor aşamasında edineceğini taahhüt edeceği hayvan varlığı proje kapasitesinin %40’ından az olamaz. Var olan hayvan sayısı ve taahhütname başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenir. 
  6. Faydalanıcının başvuru aşamasında taahhüt ettiği hayvan varlığı izleme süresi boyunca %40’ın altına düşemez ve izleme süresi sonunda başvuru aşamasında taahhüt edilen proje kapasitesinin en az %85’ine ulaşılması gerekmektedir. İzleme süresi boyunca ve il proje yürütme birimi tarafından yapılacak son kontrolde taahhüt edilen/mevzuatta belirtilen proje kapasitesine ulaşılmadığının tespiti halinde hibe sözleşmesi hükümlerince fesih işlemleri başlatılır. 
  7. Canlı hayvan alımı hibe kapsamında değildir. 
  8. Alınacak makine ve ekipmanlar, işletmenin kapasitesi ile uyumlu olması koşuluyla hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  9. Zorunlu alanlar ve zorunlu ekipmanlar olarak belirtilen alan ve ekipmanların aile işletmesi faaliyetleri kapsamında alınması zorunlu olmayıp hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir. Ancak tesis tamamlandığında alınması gerekli yasal izin ve ruhsatlardan faydalanıcı sorumlu olup bu hususta proje kapasitesi ve hayvan sayısına göre zorunlu olarak bulunması gereken alanlar projede planlanmalıdır. 
  10. Hayvan varlığına bağlı olarak ilgili mevzuatına göre zorunlu olması halinde işletmede elde edilen gübrenin depolanması için sızdırmaz bir depoya yer verilmelidir. Depo hacmi hesaplanırken 12/10/2025 tarihli ve 33045 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nitrata Hassas Bölgelerin Belirlenmesi, Çevre Dostu Tarımsal Uygulamalar ve Nitrat Eylem Planının Uygulanması, İzlenmesi ve Raporlanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2025/17) ile Tebliğin uygulamasına ilişkin düzenlemelerde yer alan hususlar dikkate alınacaktır. 
  11. Küçükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik sunulan proje kapsamında 1 (bir) adet karavan alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Karavan alımı için başvuru sahibinin en az 250 (iki yüz elli) baş hayvan mevcudu olması/taahhüt etmesi ve hayvanlarını yılın belirli bir döneminde ikamet ettiği adresten farklı bir yerde uzun süreli olarak konaklattığını belgelemesi gerekmektedir. Hibeye esas tutar karavan için 400.000 Türk Lirasını aşamaz ve alınacak karavanın ok uzunluğu dahil toplam uzunluğu 5 (beş) metreyi geçemez. 
  12. Tarımsal amaçlı örgütler tarafından mobil olmayan hayvan gölgeliği (gölgelik file veya çelik konstrüksiyon) alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  13. Faydalanıcılar hayvan yetiştiriciliğine yönelik tarımsal yatırım konularında sundukları proje kapsamında kapasiteleri oranında izoleli portatif hayvan barınağı amaçlı bir adet çadır alımı için başvuru yapabileceklerdir: 
  14. Çadırlar tüm zeminlere (toprak, beton, kilitli taş, hatıl beton) kurulabilir olmalıdır.  
  15. Çadır; yan yüksekliği en az 2 metre ve orta yüksekliği en fazla 6 (altı) metre, metal aksamın tamamı demonte iskelet geçmeli (kilit) sistemli olarak imal edilmiş, bağlantılı, makaslı ve iki makas arası mesafesi en az 2 metre olan, makasları zemine çelik dübeller ile sabitlenebilen özellikte olmalıdır. Çadırın alın kısımları (ön ve arka kapılarda bulunan) gövde malzemesi ile aynı özellikte olmalıdır. 
  16. Dış brandası birinci kalitede en az 1100 denye ve m2 ağırlığı en az 650 gram olmalıdır. Branda aksamı alev-yürümez, anti bakteriyel, UV katkılı ve su, nem, rutubet vb. olumsuz şartlardan uzun süre etkilenmeyen, astarı hava ve nem geçiren özellikte olmalıdır.  
  17.  Bir yüzü folyolu mineral şilte yalıtım (5 cm), sudan ve nemden etkilenmeyen demontede kopma ve dağılma yapmayan termal yalıtım, bizofol hava kabarcıklı (aba) yalıtım veya yay teknolojisi ile üretilmiş 500 gr/m2 keçe yalıtım malzemelerinden birisi iklim ve coğrafya şartlarına göre tercih edilmelidir. 
  18. Her 10 metrede 1 adet mahya baca sistemi veya metal baca havalandırması olmalıdır. 
  19. Traktör giriş-çıkışları için kapı bulunmalıdır. 
  20. Çadır ölçeklerine uygun sayıda, çadırın ön ve arka kısmında veya yan kısımlarında sineklikli branda kapaklı pencereler olmalıdır. 
  21. Çadır alımlarında hibeye esas yatırım bedeli 1 m2 çadırın referans fiyatı (makaslı montaj dahil) 1.700 (bin yedi yüz) Türk Lirası olarak hesaplanacaktır. 

Küçükbaş ağıl yapımı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu alanlar 

  1. Koyun ve keçi ağılı projelerinde; beher hayvan başına alan, doğum bölmesi, revir bölmesi, koyun/keçi için ayrılan alanın en az %60’ı kadar kuzu/oğlak bölmesi ve işletme veya ağıl girişlerinde dezenfeksiyon alanı planlanmalıdır. Entansif küçükbaş hayvancılık tesislerinde gerek görülürse, yaşam alanı kadar da gezinti alanı projelendirilebilir. 
  2. Kapasitesi 500 baştan büyük olan başvurularda yıkama ünitesi planlanması zorunlu olup daha az kapasitedeki işletmeler için isteğe bağlı bütçelendirilebilir. 
  3. Zorunlu alan büyüklükleri belirlenirken 5403 sayılı Kanun ve bağlı mevzuat hükümlerine uyulması ve proje bitiminde ulusal mevzuat gereği alınacak yasal izin ve ruhsatların alınmasına engel teşkil etmeyecek şekilde belirlenmiş olması gerekmektedir. Yatırım yeri tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde ise yatırım yerinin bağlı olduğu mevzuat hükümlerine uyulması ve proje bitiminde ulusal mevzuat gereği alınacak yasal izin ve ruhsatların alınmasına engel teşkil etmeyecek şekilde belirlenmiş olması gerekmektedir. Küçükbaş ağıl yapımı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu olmayan alanlarYem deposu, soğutma sistem odası isteğe bağlı olup zorunlu olmayan alanlardır. Kaba yem depoları sundurma olarak da projelendirilebilir. 

Küçükbaş ağıl yapımı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu olmayan ekipmanlar 

Gübre sıyırıcı (halatlı/zincirli)/ızgara altı doğal akışlı ve setli gübre yönetim sistemi, gübre karıştırıcı, gübre pompası, otomatik suluk, seyyar/sabit süt sağım ünitesi ve süt soğutma ve depolama tankı (sütü en az 2 (iki) gün depolayacak kapasitede), yemlik, kantar, yem kırma-ezme makinesi (sabit/hareketli/elektrikli/şaftlı), yem karma makinesi (sabit/hareketli/elektrikli/şaftlı),   yemleme bandı (konveyör)/elektrikli raylı yem karma dağıtma makinesi, balya makinesi, silaj makinesi, koyun kırkma makinesi ile kapasitesi 500 baştan küçük olan proje başvurularında; otomatik suluk, süt soğutma tankı ve seyyar/sabit süt sağım ünitesi zorunlu olmayan ekipmanlardır. Bu ekipmanların dışında projede yer alan makine ve ekipman alımları ayni katkı ile karşılanacaktır. 

14.2.4. Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliğine Yönelik Yatırımlar 

  1. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu TÜY-Ç olmalıdır. 
  2. Tarımsal üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen Adana, Adıyaman, Amasya, Bingöl, Çorum, Elazığ, Gaziantep, Giresun, Hatay, Kilis, Kahramanmaraş, Malatya, Ordu, Osmaniye, Samsun, Sinop ve Tokat illerinde tarımsal üretim planlamasında belirtilen konularda sunulan projeler artı puan verilerek öncelikli olarak değerlendirilir. 
  3. Bu konuda yapılacak proje başvurularında, üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen illerde kanatlı eti üretimine yönelik başvurular dışında sadece kapasite artırımı ile modernizasyon/otomasyon niteliğindeki başvurular hibe kapsamında değerlendirilir.  
  4. Tarımsal üretim planlaması kapsamında ailelerin zati ihtiyaçlarının karşılanmasında belirlenen 250 adede kadar (250 adet dahil) işletmelerin yapacakları başvurular, tüm yatırım niteliklerinde hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  5. Uygulama rehberinde verilen kapasite tablosunda belirtilen kapasiteler dışında projelendirilmiş başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. 

14.2.5. Kültür Mantarı Üretimine Yönelik Yatırımlar 

  1. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu TÜY-D olmalıdır. 
  2. Kültür mantarı konusunda tüm yatırım niteliklerindeki kapalı ortamda bitkisel üretim tesislerine yönelik başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  3. Kültür mantarı üretimine yönelik yatırımlar mantar üretim tesisi ve bu tesisin kapasitesine uygun kompost hazırlama ünitesi ile birlikte projelendirilebileceği gibi sadece mantar üretim tesisi olarak da projelendirilebilir.  
  4. Yeni tesis olarak tek başına kompost hazırlama ünitesine hibe desteği verilmez. Ancak mevcut bir mantar üretim tesisi için yapılacak kompost hazırlama ünitesi için kapasite artırımı ile modernizasyon/otomasyon niteliğinde başvuruda bulunulabilir.  
  5. Kültür mantarı üretimine yönelik yatırımlarda;  
  6. İnşaat giderleri, 
  7. Ranza sistemi, 
  8. Isıtma ve soğutma için yüksek watt gücüne sahip klimalar, 
  9. ç) Havalandırma fanları (vantilatör, aspiratör vb.), 
  10. Soğutma ve nemlendirmeyi sağlayan makineler, 
  11. Sisleme makinesi, 
  12. Zaman ayarlı otomasyon ünitesi, 
  13. Sulama sistemi, su basımı için su motor ve pompa düzeneği, 
  14. ğ) Higrometre, termometre ve kompost ölçümünü sağlayan çubuk termometre cihazları, 
  15. Sabit raflar, 
  16. ı) Paketleme ünitesi, 
  17. Tartım için dijital kantar 

hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir. 

14.2.6. Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvan Kesimhanelerine Yönelik Yatırımlar 

  1. Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar konusunda kesimhane bulunmayan iller hariç yeni tesis ve tamamlama niteliğinde yapılan başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.   
  2. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu TÜY-E olmalıdır. 
  3. Faal kesimhanelerinin parçalama ve paketleme ünitesi için proje başvurusunda bulunulabilir. Bu durumda konu kodu TÜİ-B (Hayvansal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması) olmalıdır. Sunulan projeler, sakatat temizleme ve/veya işleme, et parçalama, ambalajlama ve/veya paketleme ile depolama ünitelerini içermelidir. 
  4. Sunulan projelerde; kasaplık büyükbaş ve küçükbaş hayvanların kesimini takiben etlerin ve sakatatların içerisinde muhafaza edileceği, üretim kapasitesiyle orantılı soğuk hava deposu ve/veya şoklama ünitesinin bulunması zorunludur. Soğuk hava deposu ve/veya şoklama ünitesi, tesisin yapılacağı parselde yer alması ve tesis ile bir bütünlük arz etmesi halinde hibe desteği kapsamında değerlendirilir.  

14.2.7. Kanatlı Hayvan Kesimhanelerine Yönelik Yatırımlar 

  1. Kanatlı hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar konusunda, tarımsal üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen illerde tüm niteliklerde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Planlı üretim bölgesi olarak belirlenenler dışında kalan illerde ise yalnızca kapasite artırımı ve modernizasyon/otomasyon niteliğinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  2. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu TÜY-F olmalıdır. 
  3. Kapasite artırımı ile modernizasyon/otomasyon niteliğindeki proje uygulamalarının sonunda, uygulama rehberinde belirtilen kapasitelere sahip olması gerekmektedir. 
  4. Sunulan projelerde; kasaplık kanatlı hayvanların kesimini takiben etlerin ve sakatatların içerisinde muhafaza edileceği, üretim kapasitesiyle orantılı soğuk hava deposu ve/veya şoklama ünitesinin bulunması zorunludur. Soğuk hava deposu ve/veya şoklama ünitesi, tesisin yapılacağı parselde yer alması ve tesis ile bir bütünlük arz etmesi halinde hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  5. Faal kanatlı kesimhanelerinin parçalama ve paketleme ünitesi için proje başvurusunda bulunulabilir. Bu durumda konu kodu TÜİ-B (Hayvansal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması) olmalıdır. Sunulan projeler, sakatat temizleme ve/veya işleme, et parçalama, ambalajlama ve/veya paketleme ile depolama ünitelerini içermelidir.  

14.2.8. Yağmur Hasadı İçin Jeomembran Gölet Yapımına Yönelik Yatırımlar 

  1. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu TÜY-G olmalıdır. 
  2. Yeni tesis niteliğinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  3. Bu kapsamda yapılacak başvurular; tarımsal kullanım amaçlı olarak yüzey akışı sularını depolayan ve su bütçesi üzerinde baskı oluşturmayan, kazı yeri 2 m derinliğinde, topografik koşullara göre 9,5-12 m genişlik ve/veya uzunluk olacak şekilde 100 m3 su alacak havuz boyutlarına sahip yağmur hasadı sistemlerinin uygulanması ve yaygınlaştırılması projelerini kapsamaktır. 
  4. Başvuruda sunulması zorunlu izin ve ruhsatlar, başvuru sahibi ile ilgili bilgi ve belgeler, plan, proje, raporlar ve maliyet konuları uygulama rehberinde verilmiştir. 

14.2.8.1. Tarımsal Üretime Yönelik Yatırımlara İlişkin Özel Hususlar 

  1. Büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği konusunda, projenin sadece makine ve ekipman alımını içermesi durumunda mevcut/faal olan işletmenin bu uygulama esaslarında belirtilen zorunlu alan ve/veya makine ve ekipman kriterlerine haiz olması gerekmez. Ancak proje tamamlandığında alınması gereken yasal izin ve ruhsatlardan faydalanıcı sorumludur. 
  2. Büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvanların etlerinin işlenmesinde hammadde karkas ettir. 
  3. Büyükbaş, küçükbaş, kanatlı hayvan ve örtüaltı yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında yapılacak tesislerin; 23/7/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Tarımsal Kaynaklı Nitrat Kirliliğine Karşı Suların Korunması Yönetmeliği ile 31/1/2026 tarihli ve 33154 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Ticari Etlik ve Yumurtacı Kanatlı İşletmelerinin Biyogüvenlik Kurallarına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2025/33)’e uygun olması gerekmektedir.  

14.3. SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİNE YÖNELİK YATIRIMLAR  

  1. Su ürünleri yetiştiriciliği konusunda tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.   
  2. Sadece kuluçkahane yapımı da hibe kapsamında değerlendirilecektir. 
  3. Yeni tesis niteliğindeki başvurularda jeneratör hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  4.  Denizlerde yetiştiricilik konusunda yapılacak proje başvurularında; 
  5. Konu kodu SÜİ-A olmalıdır. 
  6. Bu yatırımlar; çipura, levrek, granyöz, kalkan balığı, istiridye, midye ve alabalık türleri üretimi ve yetiştirilmesi amacıyla yapılan yatırımları kapsamaktadır. 
  7. İç sularda yetiştiricilik konularında yapılacak proje başvurularında; 
  8. Konu kodu SÜİ-B; yatırım yerinin tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinde olması durumunda ise SÜİ-C olmalıdır. 
  9. Bu yatırımlar; iç sularda alabalık türleri, yayın balığı, mersin balığı, sazan, tilapya, karabalık, makro ve mikro algler, karides, kara salyangozu; toprak havuzlarda ise alabalık, çipura, levrek, sarıağız, minekop, fangri, mercan, sinagrit, sivriburun karagöz, eşkine, sargoz, mırmır, sarıkuyruk, trança, kalkan balığı üretimi ve yetiştirilmesi amacıyla yapılan yatırımları ve balıkçı barınaklarını kapsamaktadır. 
  10. Destekleme kapsamında yapılacak üretimin midye ve istiridye yetiştiriciliği hariç entansif (tamamen dıştan yemlemeye dayalı yoğun yetiştiricilik) olması gerekmektedir. 
  11. Su ürünleri yetiştiriciliğinde kullanılan sular için filtrasyon ekipmanları, oksijenlendirme sistemleri, tesislerden çıkan suların arıtılması için kullanılması gereken ekipmanlar ve özellikle toprak havuzlarda ve kapalı devre sistemde su ürünleri yetiştiriciliği yapılan tesislerde enerji kurulum sistemleri hibe kapsamında değerlendirilir. 
  12. Tam kapalı devre sisteme (Üretimde kullanılan suyun, mekanik ve biyolojik araçlar serisi kullanılarak dışkı ve yem artıklarının uzaklaştırılması, kalite ve kimyasal yapı bakımından oksijence zenginleştirilmesi, karbondioksitin uçurulması, ozon ve/veya UV ile muamele gibi bazı işlemlere tabi tutulduktan sonra yetiştiricilik sisteminde tekrar kullanımı esasına dayanan, daha az su kullanımı, birim hacimden daha yüksek verim, daha iyi büyüme ve yemden daha fazla yararlanmayı sağlayan, yer ve tür serbestisi olan ve daha az çevresel etki ile ürün alabilmeyi temin eden tam kontrollü sistem) yönelik su ürünleri üretimi de hibe kapsamında değerlendirilir.   
  13.  Kapalı devre sistemlerde yapılacak su ürünleri üretiminde, tüm türler hibe kapsamında değerlendirilir. 
  14. Buzlama makineleri ve soğuk hava depoları hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  15.  Bu kapsamda sunulan projelerin çevre koruma ve etkin atık yönetimi konusundaki Bakanlık mevzuatı ve ulusal  mevzuata uygun olması gerekmektedir.  

· Ağ kafeslerde balık yetiştiriciliği için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kalemler

Kafes, kafes ağı, kafes bağlantı elemanları (şamandıra, kolektör, halat, çakar, flaşör, zincir kilidi, zincir, çapa, radansa), kuş ağı kulesi, ağ yıkama makineleri, su kalitesi ölçüm cihazı, balık nakil tankı, tüp dolum kompresörü, balık boylama makinesi, boyut ölçme cihazı, balık gözlem aynası, buzlama makinesi, balık pompası, platformlara ve en az 10 metre boyunda ruhsatlı teknelere hidrolik yükleme ve boşaltma aparatı, aşılama makinesi ve ekipmanları, mikroskop, otomatik yemleme makinesi, ısı ve ışık yalıtımlı yem deposu, insansız sualtı aracı hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlardır. 

· Karada su ürünleri yetiştiricilik tesisleri için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kalemler

Havuz yapımı, kuluçka dolabı, buzlama makinesi, balık nakil tankı, balık boylama makinesi, balık yetiştirme tankı, balık pompası, su dağıtım sistemi (boru, vana), su kalitesi ölçüm cihazı, su filtrasyon, oksijenlendirme ve geri kazanım sistemleri ve elektrik sistemleri, güneş enerjisi panelleri, aşılama makinesi ve ekipmanları, mikroskop hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlardır. Ayrıca 380.000 Türk Lirasını aşmamak üzere baraka tarzı betonarme veya 150.000 Türk Lirasını aşmamak üzere baraka tarzı ahşap/konteyner depolama alanı da hibe desteği kapsamında değerlendirilir. İdari bina inşaat giderleri hibe desteği kapsamında değerlendirilmemektedir.  

· Kuluçkahaneler için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kalemler

Havuz yapımı, kuluçka dolabı, yavru tankı, su filtrasyon, oksijenlendirme ve geri kazanım sistemleri, balık boylama makinesi, balık pompası, su dağıtım sistemi (boru, vana), balık nakil tankı ve elektrik sistemleri, güneş enerjisi panelleri, yumurta seçme makineleri, dezenfeksiyon makineleri, markalama makinesi, mikroskop hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlardır. İdari bina inşaat giderleri hibe desteği kapsamında değerlendirilmemektedir. 

· Midye ve istiridye yetiştiriciliği için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kalemler

Platform için (HDPE boru sistemi, şamandıra, çapa, zincir, zincir kilit takımı, halka kolektör, şamandıralı çakar fener, çapa gergi şamandırası, halat), file, midye/istiridye ekim makinesi, midye/istiridye hasat makinesi, midye/istiridye yıkama ve boylama makinesi, midye/istiridye tutunma halatı, midye/istiridye yavru kollektör halatı, istiridye büyütme sepeti, su kalitesi ölçüm cihazı, tüp dolum kompresörü, buzlama makinesi, platformlara ve en az 10 metre boyunda ruhsatlı teknelere hidrolik yükleme ve boşaltma aparatı, mikroskop hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlardır. 

· Kapalı devre sistem için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kalemler

İnşaat giderleri, mekanik filtrasyon cihazı, hassas filtrasyon cihazı, biyolojik filtre, protein ayrıştırıcı, UV ve ozon sterilizasyonu, su sıcaklığı ısıtma ve soğutma sistemi, oksijen ve sıcaklık, ph ölçüm, kontrol ve dağıtım sistemi, desatürasyon sistemi, defosforizasyon sistemi, denitrifikasyon sistemi, atık tutma sistemi, balık yetiştirme tankları, su dağıtım sistemi (boru, vana),   güneş enerjisi panelleri, aşılama makinesi ve ekipmanları, mikroskop hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlardır. 

14.4. HAYVANSAL VE BİTKİSEL ORİJİNLİ GÜBRE İŞLENMESİ, PAKETLENMESİ VE DEPOLANMASINA YÖNELİK YATIRIMLAR 

  1. Solucan gübresi başvuruları ve kimyasal katkı içeren gübre üretimine yönelik başvurular hibe desteği kapsamı dışındadır. 
  2. Hayvansal ve bitkisel orijinli gübrelerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurulara hibe desteği verilmektedir. Ancak yeni tesis veya tamamlama kapsamındaki hibe başvurularında sunulan projede işleme ve paketleme üniteleri mutlaka birlikte yer almalıdır; sadece işleme veya sadece paketleme tesisi projelendirildiğinde başvuru uygun kabul edilmez. 
  3. Hayvansal ve bitkisel orijinli gübrelerin her biri için tek başvuru yapılabileceği gibi iki konuyu birlikte içeren başvuru da yapılabilir. Bu durumda, iki konudan kapasitesi yüksek olanın konu kodu ile giriş yapılır. 

14.4.1. Hayvansal Orijinli Gübre  

  1. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu HOG-A olmalıdır. 
  2. Hayvansal orijinli gübreler, hayvanların dışkıları ile yataklıklarının artıklarından elde edilen gübrelerdir (Ahır gübresi veya çiftlik gübresi).  

14.4.2. Bitkisel Orijinli Gübre  

  1. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu HOG-B olmalıdır. 
  2. Bitkisel orijinli gübreler, tarımsal amaçlı yetiştirilen bitkilerin kendisinden ya da işlenmesi sonrası elde edilen yan ürünlerden elde edilen gübrelerdir (Sera veya budama atıkları vb.). 

14.5. TARIMSAL AMAÇLI ÖRGÜTLER İÇİN ORTAK MAKİNE PARKI YATIRIMLARI 

  1. Başvurular için konu kodu MP olmalıdır. 
  2. Tarımsal amaçlı örgütler için ortak ihtiyaçlarına hizmet edecek makine parkları yatırımları konusunda yeni tesis ile modernizasyon/otomasyon niteliğinde proje kabulü yapılacaktır. Birincil ve ikincil üretim yatırımlarını kapsayan makine ekipmanlar uygun harcama kapsamındadır. 
  3. Makine ve ekipmanın muhafazası için bina inşası ile hizmet verilmesi öngörülen yerde mevcut potansiyel için yeterli sayıda ve uygun ölçüde makine ekipman alımına yönelik proje sunulabilir. 
  4. Projede yer alan inşaat işleri ile makine ve ekipman alımları, başvuru yapan üretici örgütünün faaliyet alanlarıyla ilgili olmalıdır. 
  5. Bu kapsamda verilecek desteklerle, makine ekipmanların üretici örgütü tarafından ortaklara kiralanması suretiyle ortakların müşterek kullanımının sağlanması amaçlanmaktadır. Üretici örgütünün kendi bünyesinde sabit olarak tesis edeceği ve/veya kullanacağı makine ekipmanlar destek kapsamında olmayacaktır. 
  6. Bu konu başlığı altında balya makineleri, biçer/biçer bağlar, biçerdövere montajlı sap toplamalı saman makineleri, çayır biçme makineleri, çekilir tip harman makineleri, kuluçka dolabı (inkübasyon kabini su ürünleri), mısır silaj makineleri, ot silaj makineleri, pnömatik ekim makineleri, silaj paketleme makineleri, taş toplama, üniversal ekim makineleri (sıraya ekim makineleri), yem karma ve dağıtma makineleri, çay hasat makineleri hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  7. Kahverengi kokarca ve akdeniz meyve sineği ile mücadele kapsamında alınacak zirai mücadele alet, makine ve ekipman alımları hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  8. Çay hasat makineleri ile kahverengi kokarca ile mücadele kapsamında alınacak zirai mücadele alet, makine ve ekipman alımı içeren ortak makine parkı yatırımlarında tarımsal amaçlı örgütün her 21 (yirmi bir) üyesi için en fazla 1 (bir) adet makine ekipman alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 

14.6. ARI YETİŞTİRİCİLİĞİNE YÖNELİK YATIRIMLAR  

  1. Başvurular için konu kodu AÜİP olmalıdır. 
  2. Bu başlık altında yeni tesis, kapasite artırımı ile modernizasyon/otomasyon niteliğindeki başvurular kabul edilecektir. 
  3. Arıcılık yatırımları kapsamında, 
  4. Bal ve diğer arı ürünlerinin üretimine yönelik 30 (otuz) ile 500 (beş yüz) kovan aralığındaki işletmeler, 
  5. Ana arı üretimine yönelik yatırımlar hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir. 

4. Bu konu başlığı altında; arıcılıkla ilgili ekipman alımı, lisanslı üreticiler tarafından ana arıların üretilmesi için yetiştirme istasyonlarının kurulması ve donatılması destek kapsamındadır. 

5. Hibe desteği kapsamında kovan alımı yapılan projelerde arılı kovan sayısı nihai rapor aşamasında başlangıçta taahhüt edilen sayının en az %20’si, izleme süresi sonunda ise %100’ü olmalıdır. 

6. Kapasite artırımı ve modernizasyon/otomasyon niteliğindeki başvurularda faydalanıcılar; başvuru aşamasında AKS (Arıcılık Kayıt Sistemi)’ye kayıtlı olduğunu gösteren belge sunmalıdır. Başvuru sahibinin proje sunduğu il ile AKS’de kayıtlı olduğu il aynı olmalıdır. 

7. İşletme kapasitesine uygun olmak şartıyla, hibe kapsamında değerlendirilen makine, ekipman ve malzemeler uygulama rehberinde belirtilmiştir. 

8. Fondan arı yemi makinesi sadece tarımsal amaçlı örgütler için hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir. 

9. Arı kolonisi alımları hibe desteği kapsamında değildir. 

10. Ödeme aşamasında faydalanıcının AKS’ye kaydedilmiş güncel kovan sayılarını gösterir belge istenir. 

14.7. BİLİŞİM SİSTEMLERİNE YÖNELİK YATIRIMLAR (AKILLI TARIM UYGULAMALARI) GENEL HUSUSLAR 

1. Bu başlık altında uygulama rehberinde yer alan akıllı tarım uygulamaları ile tarımsal bilişim ve çiftlik bilgi sistemi uygulamaları konularında, mevcut tesislerin modernizasyon/otomasyonu niteliğindeki başvurular kabul edilecektir. 

2. Zirai insansız hava araçları sadece tarımsal amaçlı örgütler için hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir. 

3. Destek kapsamındaki gider kalemleri uygulama rehberinde belirtilmiştir. 

4. Yıllık abonelik ve üyelik bedelleri, veri kullanım ve internet abonelik giderleri, GSM hat giderleri ve bakım, güncelleme ve teknik servis sözleşmeleri hibe desteği kapsamı dışındadır. 

5. Bu başlık altında yer alan konular ile konu kodları aşağıda verilmiştir: 

14.7.1. Tarımda Dijitalleşme, Veri Yönetimi, Sensör ve Nesnelerin İnterneti (Iot) Tabanlı Akıllı Tarım Uygulamalarına Yönelik Yatırımlar 

1. Başvurular için konu kodu BSY-A olmalıdır. 

14.7.2. Yapay Zekâ Tabanlı Karar Destek Sistemleri ve Üretim İzleme Teknolojilerine Yönelik Yatırımlar 

1. Başvurular için konu kodu BSY-B olmalıdır. 

14.7.3. Tarımda Robotik Kullanımı, Otomasyon ve Görüntü İşleme Sistemlerinin Kullanımına Yönelik Yatırımlar 

1. Başvurular için konu kodu BSY-C olmalıdır. 

14.7.4. Diğer Tarımsal Bilişim Sistemlerinin Kullanımına Yönelik Yatırımlar 

1. Başvurular için konu kodu BSY-Ç olmalıdır. 

14.8. İPEK BÖCEĞİ YETİŞTİRİCİLİĞİNE YÖNELİK YATIRIMLAR 

1. Başvurular için konu kodu İPY olmalıdır. 

2. Bu başlık altında yeni tesis ile modernizasyon/otomasyon niteliğindeki başvurular kabul edilecektir. 

3. Üretim amaçlı yapılacak tesis, üretilen kozaların depolanması ve kurutulması için gerekli alanı da içeren 3 ve/veya daha fazla katlı kerevet ile besleme yapılabilecek şekilde olmak üzere tekli besleme evlerinde minimum 2,80 metre, toplu besleme evlerinde minimum 3,20 metre tavan yüksekliğine ve tekli besleme evlerinde en az 100 m2 toplu besleme evlerinde en az 500 m2 brüt alana sahip olmalıdır. 

4. İpek böceği yetiştirilecek dut bahçelerinin kurulumu ve beslenme evi yapımı da hibe desteği kapsamındadır. 

5. Makine ekipman alımları, ısıtma/soğutma/havalandırma sistemleri ile sulama sistemleri de hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 

6. İpek böcekçiliği projesinin tamamlanmasından sonra nihai rapor ekinde İKS (İpek Böcekçiliği Kayıt Sistemi) kayıt belgesinin sunulması gerekmektedir.

14.9. YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI KULLANIMINA YÖNELİK YATIRIMLAR   

  1. Bu başvurularda konu kodu YEÜ olmalıdır. 
  2. Tebliğ kapsamındaki tüm yatırım konularında kapasite artırımı ya da modernizasyon/otomasyon niteliğinde başvuru yapılan proje sadece yenilenebilir enerji üretimi konusunda bütçelendirilmişse konu kodu YEÜ olmalıdır. Yenilenebilir enerji ile birlikte makine ve ekipman alımı ile inşaat işlerinin de bütçelendirilmesi halinde ise konu kodu; yatırım konusunun kodu (TÜİ-A, TÜİ-B, TÜY-A, TÜY-B vb.) olmalıdır.  
  3. Tebliğde yer alan yatırım konularıyla uygunluk gösteren işletmeler, tesisin öz tüketimine ait elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla yenilenebilir enerji tesislerinin kurulumu için kapasite artırımı ile modernizasyon/otomasyon niteliğinde başvuru yapabilirler. 
  4.  Yenilenebilir enerji üretimi, bütün yatırım konularında mevcut veya Tebliğ kapsamında kurulacak tesisin kapasite/ekspertiz raporunda hesaplanan yıllık enerji ihtiyacının en az %51’ini, en fazla %110’unu karşılayacak şekilde projelendirilmesi halinde hibe desteğinden faydalandırılır.  
  5. Elde edilen enerjinin, mevcut veya Tebliğ kapsamında kurulacak tesisteki enerji ihtiyacının %110’unu aşması durumunda elde edilen toplam enerji ile tesiste ihtiyaç duyulan enerji oranlanarak hibe ödemesi yapılır. Bu oranların dışında kalan kısımlar ayni katkı olarak karşılanır. 
  6. Kurulu güç; mevcut trafo üzerinden değil işletmeye ait kapasite/ekspertiz raporundaki mevcut makinelerin çalışma süreleri ve güçleri üzerinden hesaplanır. 
  7. Tesise ait son enerji faturaları ile makine ekipmanların aktif çalışma süreleri il müdürlüğü tarafından kapasite/ekspertiz raporunun teyidinde kullanılabilir. 
  8. Elde edilen enerjinin ulusal şebekeye bağlanması şarttır. 
  9. Başvuru sahipleri lisanssız elektrik üretimi yatırımlarında bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almalıdır. Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu hibe sözleşmesi aşamasında; bağlantı ve sistem kullanım anlaşması nihai raporda sunulmalıdır. (Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu; ilgili dağıtım şirketinin teknik değerlendirme sonucu projeye olumlu görüş vermesidir. Bu mektupta bağlantı noktası, hat mesafesi ve hattın türü gibi maliyet ve bütçe belirleyecek bilgiler yer almaktadır.) 
  10. Tebliğ kapsamında bulunan konularla ilgili tarımsal faaliyetlere yönelik yapılmış ve/veya yapılacak tesislerde,  
    1. Toplu basınçlı sulama sistemleri için, sulama kooperatifleri ve sulama kooperatifleri üst birliklerinin sulama hizmetlerinin gerektirdiği elektrik enerjisini temin etmek amaçlı güneş ve rüzgâr enerjisinden elektrik üreten tesislerin yapımı  
    2. Kapalı ortamda bitkisel üretim kayıt sistemine kayıtlı mevcut yüksek tünel/seralarda kullanılmak üzere yenilenebilir enerji kaynaklarından jeotermal ve biyogazdan ısı ve/veya elektrik üreten tesisler güneş ve rüzgâr enerjisinden elektrik üreten tesislerin yapımı hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
  11. Jeotermal enerji kaynağı için kiralama yapılabilir. Kiralama süresi başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az 7 (yedi) yılı kapsamalıdır. Kiralama bedeli ise hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. Tesisin bulunduğu parselde yer alan jeotermal nakil hattı hibe desteği kapsamında olup parsel dışındaki nakil hattı hibe desteği kapsamı dışındadır. 
  12. Yenilenebilir enerji ile ilgili Tebliğ ve uygulama rehberinde belirtilen kriterlere uyulması şartı ile hibe ödemeleri bağlantı anlaşmasında belirtilen kurulu güç üzerinden yapılır. 
    1. Başvuruya esas projenin bir ünitesi yenilenebilir enerji üretimi ünitesi ise uygulamanın herhangi bir aşamasında, mücbir sebepler kapsamında projede öngörülen kurulu gücün %51’in altına düşmesi ve bu durumun da resmî belgelerle ispat edilmesi halinde yenilenebilir enerji üretimi ünitesine ait giderler hibeye esas proje tutarından düşürülerek yatırımın geri kalan kısmı hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 
    2. Bağlantı anlaşmasında belirtilen gücün, bağlantı izni ve ruhsatı veren kurumdan kaynaklanan sebeplerle, projede öngörülen kurulu gücün %51’inin altına düşmesi ve bu durumun da ilgili kurumdan alınacak resmî belgelerle ispat edilmesi halinde, gerekçeleriyle birlikte tespit tarihinden itibaren 1 (bir) ay içerisinde faydalanıcının talep etmesi, il müdürlüğünün mevzuata uyarlığını inceleyerek il proje yürütme biriminin uygun rapor düzenlemesi ve il müdürünün raporu onaylaması halinde gerekli belgeler Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlüğün de talebin mevzuata uyarlığını tespit ederek talebi uygun görmesi halinde sözleşme feshedilir ve faydalanıcının teminatı iade edilir. 
  13. Yaylacı ve göçer faaliyetleri kapsamında arı, büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği ile bitkisel üretim yapan aile işletmelerinin kendi enerji taleplerini karşılamak amacıyla 5 kW ya kadar off-grid sistem (PV’ler aracılığıyla üretilen fazla enerjiyi akülerde depolayan, şebekeye bağlı olmayan solar fotovoltaik sistemler) hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 

1) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistemlerde bağlantı anlaşması istenmez. İl proje yürütme birimi, işletmelerin şebekeden bağımsız (off-grid) yenilenebilir enerji üretim sistemi için proje kontrol ve kabul yetkisine sahiptir. 

2) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistemlerde yatırım yapılacak yerin ilgili kuruluş tarafından statik onayı verilmiş çatı üstü ya da arazi olmasında bir engel yoktur.

Free Email Signature Generator

KIRSAL KALKINMA YATIRIM PROGRAMI KAPSAMINDA TASARRUFLU TARIMSAL SULAMA SİSTEMLERİNE YÖNELİK YATIRIMLARIN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2026/10)

3 Nisan 2026 CUMA Resmî Gazete Sayı : 33213

TEBLİĞ

Tarım ve Orman Bakanlığından:

KIRSAL KALKINMA YATIRIM PROGRAMI KAPSAMINDA TASARRUFLU TARIMSAL SULAMA SİSTEMLERİNE YÖNELİK YATIRIMLARIN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2026/10)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı; tarımsal üretimde suyun etkin ve verimli kullanılmasını sağlamak için geliştirilen tasarruflu tarımsal sulama tekniklerinin üreticiler tarafından kullanımının yaygınlaştırılarak daha kaliteli ve pazar isteklerine uygun üretim yapılmasını sağlamak ve kırsal alanda üreticilerin gelir düzeyini artırmak amacıyla tasarruflu tarımsal sulama sistemlerinin desteklenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, Kırsal Kalkınma Yatırım Programı çerçevesinde tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik yatırımlar için yapılacak hibe ödemelerine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Tebliğ, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi ile 31/12/2025 tarihli ve 10802 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Kırsal Kalkınma Desteklerine İlişkin Karar hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Tebliğde geçen;

a) Ayni katkı: Başvurusu yapılan yatırımın tamamının gerçekleştirilmesi için hibeye esas proje tutarı dışında tamamı faydalanıcı tarafından karşılanan/karşılanacak tutarı,

b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

c) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünü,

ç) Başvuru: Bu Tebliğ kapsamında tasarruflu tarımsal sulama sistemleri alımları için yapılan başvuruyu,

d) Başvuru sahibi: Başvuru yapan gerçek ve tüzel kişileri,

e) Faydalanıcı: Bu Tebliğ kapsamında proje hazırlayıp başvuruda bulunan ve/veya başvurusu kabul edilerek hibe sözleşmesi imzalayan gerçek ve tüzel kişileri,

f) Genç girişimci: Başvuru tarihi itibarıyla, 18 yaşını doldurmuş, 41 yaşından gün almamış gerçek kişiyi,

g) Genel Müdürlük: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

ğ) Hibe sözleşmesi: Faydalanıcı ile il müdürlüğü arasında imzalanan ve hibeden yararlanma esasları ile tarafların yetki ve sorumluluklarını düzenleyen sözleşmeyi,

h) Hibeye esas proje tutarı: Bu Tebliğde belirtilen kriterleri sağlayan ve hibe sözleşmesinde üst sınırı belirlenen hibe desteği verilecek uygun maliyetler toplamını,

ı) İl müdürlüğü: Bakanlık tarım ve orman il müdürlüğünü,

i) İl proje yürütme birimi: İl düzeyinde Programın tanıtımından, başvuruların alınmasından, projelerin değerlendirilmesinden ve uygulamasından, ödeme icmal tablolarının veya listelerinin hazırlanmasından, onaylanmasından ve tamamlanan projelerin izlenmesinden sorumlu olan, yapılacak iş ve işlemleri il müdürlüğü adına yürüten, ilgili şube müdürü ve proje kontrol görevlileri ile gerektiğinde il müdürlüğü ve diğer kamu kurumu personelinin valilik oluruyla görevlendirilmesi ile oluşturulan en az üç kişilik birimi,

j) Program: Kırsal Kalkınma Yatırım Programını,

k) Proje: Hibe desteğinden yararlanabilmek için belirlenmiş nitelikleri sağlayan gerçek ve tüzel kişilerin başvuru konusu olan parsele ait tarımsal sulama projesi dispozisyona göre hazırlanmış projeyi,

l) Proje kontrol görevlisi: Proje kapsamında resmî kontrol yetkisi verilen personeli,

m) Proje toplam tutarı: Bu Tebliğ kapsamında, hibeye esas proje tutarı ile tamamı faydalanıcı tarafından karşılanan ayni katkı ve referans fiyat farkı tutarlarının toplamını,

n) Referans fiyat: Uygulama yılı itibarıyla Referans Fiyat Komisyonu tarafından tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik yatırımlar için belirlenen ve Bakanlık internet sitesinde liste halinde yayımlanan fiyatı veya bu listede yer almaması halinde il müdürlükleri tarafından belirlenen fiyatı,

o) Referans fiyat farkı: Başvuruda yer alan hibeye esas proje tutarını oluşturan her bir kalemin, o kalem için tespit edilen referans fiyatlardan yüksek olan kısımlarının toplamını,

ö) Referans Fiyat Komisyonu: Referans fiyatları belirlemek için Genel Müdürlük tarafından oluşturulacak komisyonu,

p) Resmî kontrol: Kırsal Kalkınma Desteklerine İlişkin Karar, bu Tebliğ ve uygulama rehberi kapsamındaki faaliyetlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için proje kontrol görevlilerinin verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim, gerekirse analiz ve benzeri kontrolleri,

r) Su kısıtı: 31/12/2024 tarihli ve 32769 sayılı beşinci mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere Ödeme Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2024/39)’in 6’ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen havzaları,

s) Tasarruflu tarımsal sulama sistemleri: Bitkilerin normal gelişmeleri için ihtiyaç duydukları su miktarının tabii yağışlarla karşılanamayan kısmının gereken zamanda, miktarda ve kontrollü olarak bitkiye verilmesi amacıyla sulama suyunun kaynaktan alınması, iletilmesi ve dağıtılması için gerekli yapı, araç, makine ve ekipman gibi unsurların bir ya da birkaçından oluşan sistemleri,

ş) Tedarikçi: Bu Tebliğ kapsamında faydalanıcı tarafından yapılacak satın alımlara makine, ekipman ve malzeme sağlayan, faydalanıcı ile uygulama sözleşmesi imzalayan bağımsız kişi ve kuruluşları,

t) Uygulama rehberi: Bu Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinde; uygulama esas ve usullerine ilişkin detayları belirlemek amacıyla, başvuru sahibi, faydalanıcı, tedarikçi ve Programın yürütülmesinden sorumlu Bakanlık merkez ve taşra personelinin kullanımı için Genel Müdürlük tarafından hazırlanan rehberi,

u) Uygulama sözleşmesi: Bu Tebliğ kapsamında yapılacak satın almalarda faydalanıcı ile tedarikçi arasında yapılacak akdi,

ü) Uygulama yılı: 1/1/2026-31/12/2026 tarihleri arasında, Programa ilişkin başvuru ve uygulamanın yapılacağı yılı,

v) Veri giriş sistemi: “www.tarimorman.gov.tr” internet adresi üzerinden ulaşılan başvuruların ve veri girişlerinin yapıldığı sistemi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Görev, Yetki ve Sorumluluklar

Genel Müdürlüğün görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 5- (1) Bu Tebliğ kapsamında Genel Müdürlük;

a) Program ile ilgili olarak mevzuat çalışmalarını yürütür, tebliğ ve uygulama rehberini hazırlar ve yayımlanmasını sağlar.

b) Program kapsamında yıllık yatırım programı ve bütçe teklifi hazırlıkları ile bu tekliflerin Bakanlığın ilgili birimlerine iletilmesi ve kabulü için gerekli çalışmaları yapar.

c) Program kapsamında il müdürlüğü tarafından onaylanan ödemelerin tahakkuk işlemlerini yapar ve Banka aracılığıyla ödenmek üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderir.

ç) Program kapsamında yapılacak çalışmaların, idari, mali, hukuki, mühendislik, çevresel ve teknik uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesine destek verir.

d) Programın etkin bir şekilde yürütülebilmesi için izleme, istatistiki çalışma ve gerektiğinde kontrol işlemlerini yapar veya yaptırır.

e) Programın yürütülmesinde görevli personele yönelik değerlendirme toplantıları veya eğitim programlarının hazırlanmasını ve düzenlenmesini sağlar.

İl müdürlüğünün görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 6- (1) Bu Tebliğ kapsamında il müdürlüğü;

a) Program kapsamında yapılacak çalışmaların, idari, mali, mühendislik, çevresel ve teknik uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesini ve il bazında uygulanmasını, izlenmesini, sekretaryasını ve koordinasyonunu sağlar.

b) Başvuruların amaçlarına uygun olarak yapılmasından, uygulamaların bu Tebliğde, uygulama rehberinde ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinin sağlanmasından, uygulamaya yönelik olarak düzenlenecek tüm belgelerin onaylanmasından ve birer suretinin muhafazasından sorumludur. İhtiyaç duyulduğunda Genel Müdürlükçe istenen belgeleri gönderir.

c) Veri giriş sistemine girilen her türlü bilgiden sorumludur. Bu Tebliğ kapsamında yapılacak bütün çalışmalara esas teşkil etmek üzere istenilen bilgileri ivedilikle ve zamanında veri giriş sistemine girer.

ç) Bünyesinde il proje yürütme birimini oluşturur.

İl proje yürütme biriminin görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 7- (1) İl proje yürütme birimi;

a) Başvuru sahiplerine, başvuruların hazırlanması konusunda ihtiyaç duyulduğunda gerekli bilgilendirmeyi yapar.

b) Bu Tebliğ ve uygulama rehberinde yer alan esaslara göre başvuruları inceleyerek değerlendirir, hibe sözleşmelerini düzenler, uygulamaları takip eder, izler, ödeme taleplerini inceleyerek uygun olanları il müdürlüğünün onayından sonra Genel Müdürlüğe gönderir.

c) Başvuruların incelenmesi ve değerlendirilmesinde gerek duyulması halinde bu birime konu ile ilgili teknik personel il müdürlüğü bünyesinden veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarından görevlendirilebilir.

ç) Yatırımları beş yıl boyunca yerinde kontrol eder ve bu kontrolü tutanağa bağlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yatırım Konuları, Proje Tamamlanma Süresi ve

Başvuru Sahipleri

Yatırım konuları ve uygulama illeri

MADDE 8- (1) Program kapsamında hibe desteği verilecek tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik 81 ilde uygulanacak yatırım konuları şunlardır:

a) Tarla içi sistemler:

1) Damla sulama.

2) Yağmurlama.

3) Mikro yağmurlama.

4) Yüzey altı damla sulama.

b) Mekanik büyük sistemler:

1) Center pivot/Lineer sulama sistemleri.

2) Tamburlu sulama sistemleri.

c) Yenilenebilir enerji ve teknoloji odaklı sistemler:

1) Güneş enerjili sulama (sulama sistemleri+panel).

2) Akıllı sulama/otomasyon sistemleri (sensör, kontrol, uzaktan yönetim).

Proje tamamlanma süresi

MADDE 9- (1) Kabul edilen başvurulara ilişkin olarak başvuru sahibi ile il müdürlüğü arasında hibe sözleşmesinin imzalanmasından sonra, alımı yapılan makine, ekipman ve malzemelerin yetmiş beş gün içerisinde tarlada montajının tamamlanmış olması gerekir. Süresi içerisinde başvuru dosyasında yer alan projeye uygun olarak alımı ve tarlada montajı yapılan tasarruflu tarımsal sulama sistemlerinin yerinde tespit işlemleri yapılır ve faydalanıcının ödeme talebi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde il proje yürütme birimince tutanağa bağlanır.

Başvuru sahiplerinde aranacak özellikler ve sorumluluklar

MADDE 10- (1) Başvuru sahibinin, Bakanlık kayıt sistemlerine kayıtlı olması ve ödemenin yapıldığı tarihten itibaren beş yıl boyunca kayıtlı olma halinin devam etmesi gerekir.

(2) Programa;

a) 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda tanımlanmış kolektif, limited ve anonim şirket şeklinde kurulmuş olan şirketler, ana sözleşmelerinde tarımsal üretim yapabileceklerinin belirtilmesi şartı ile tüzel kişi olarak başvurabilir.

b) Gerçek kişiler ve (a) bendinde belirtilen şirketler, kendilerine ait veya en az beş yıl süreyle noter onaylı kira sözleşmesi sunmaları halinde, kiralık araziler için başvuru yapabilirler.

c) Sulama kooperatifleri, tarımsal kalkınma kooperatifleri, tarım kredi kooperatifleri ve sulama birlikleri ana sözleşmelerinde tarımsal üretim yapabileceklerinin yer alması ve kendilerine ait arazilerde veya on yıl ve üzeri noter onaylı kira sözleşmesi bulunması şartıyla kamu arazilerinde, tüzel kişi olarak başvuru yapabilirler.

(3) İkinci fıkrada belirtilen tüzel kişiler, başvuruları ile birlikte, onaylanmış ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmış en son ana sözleşmelerini sunmak zorundadır.

(4) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularında başvuru yapılan yıl dâhil olmak üzere son beş yılda bireysel sulamaya ilişkin hibe desteği alınan yer için bu Tebliğ kapsamında tekrar başvuru yapılamaz. Ancak parselin bir kısmı için daha önce hibe desteği alınması halinde, parselin kalan kısmı için bu Tebliğde belirtilen şartları sağlamak koşulu ile başvuru yapılabilir.

(5) Faydalanıcılar, hibeye esas proje tutarının hibe desteği verilecek oran dışında kalan katkı payını ve ayni katkıyı kendi öz kaynaklarından temin etmekle yükümlüdür.

(6) Satın almanın, başvuru dosyasında yer alan projeye uygun olarak yapılması, bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilip belgelendirilmesi ve belgelerin muhafazasından faydalanıcılar sorumludur.

(7) Başvuru yapılan yıl dâhil olmak üzere, son beş yıllık dönemde yürürlüğe giren düzenlemeler ile bu Tebliğin yayımlandığı tarihten sonra aynı konuda yayımlanacak tebliğler kapsamında tasarruflu tarımsal sulama sistemi yatırımı faiz/kâr payı desteğinden yararlananlar faiz/kâr payı desteğine konu olan aynı parsel için hibe başvurusu yapamazlar. Ancak, parselin bir kısmı için daha önce faiz/kâr payı desteği alınması halinde, parselin kalan kısmı için bu Tebliğde belirtilen şartları sağlamak koşulu ile başvuru yapılabilir.

(8) Faydalanıcılar, hibe sözleşmesi akdinden sonra, satın almayı bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yapar.

(9) Faydalanıcı, hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış tasarruflu tarımsal sulama sisteminin mülkiyetini, yerini ve amacını ödemenin yapıldığı tarihten itibaren beş yıl süreyle değiştiremez.

(10) Başvuran tüzel kişiler idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olmalıdır. Tüzel kişilerin idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olduklarına dair taahhütnameyi, gerçek kişilerin ise kamu hizmeti yapmadıklarına dair taahhütnameyi başvuru ekinde sunmaları gerekir.

(11) Hibe desteklemelerinden, kamu görevlileri ve kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kaynaklarından finansman sağlayan veya bağlantısı olan gerçek veya tüzel kişiler yararlanamaz.

(12) Daha önce yürürlüğe konulan destekleme tebliğleri kapsamında hibe sözleşmesi imzalayan faydalanıcılardan yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle son üç yıl içinde sözleşmesi feshedilenler hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(13) Başvuru sırasında ve sözleşme yapılmadan önce başvuru sahibinin iflas etmiş veya projenin tasfiye halinde olması, başvuru sahibinin kısıtlı veya malvarlığının mahkemece idare ediliyor olması, iş veya faaliyetlerini askıya almış olması, malvarlığıyla alakalı tedbir kararı veya bu doğrultuda açılmış bir dava bulunması hallerinde hibe başvurusu reddedilir.

(14) Faydalanıcının; kamu haklarından mahrum olması veya hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, görevi kötüye kullanma, rüşvet, irtikap, nitelikli zimmet, sahtecilik, ihaleye fesat karıştırma, hileli iflas suçlarının birinden veya 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan ve organize veya örgütlü suçlardan dolayı hüküm giymiş bulunması, millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen terör örgütlerine aidiyeti, iltisaklı veya irtibatı olması veya tutuklu bulunması veya 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 102’nci, 103 üncü ve 104 üncü maddelerinde düzenlenen suçlardan adli sicil kaydı olması veya 5237 sayılı Kanunun Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler başlıklı Dördüncü Kısmının üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci bölümlerinde yer alan suçların birinden veya ülkenin mali çıkarlarına zarar verici herhangi bir suçtan dolayı hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı olması halinde hibe başvurusu reddedilir.

(15) Başvuru aşamasında, proje uygulama sırasında ve uygulama sonrası dönemde Kamu İhale Kurumu yasaklılar listesinde olanlar hibe başvurusunda bulunamazlar. Başvuru sahibi gerçek ve tüzel kişilerin Kamu İhale Kurumu yasaklı listesinde olmadıklarına dair resmî belgeyi başvuru ekinde sunmaları gereklidir.

(16) 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununa göre vadesi geçmiş vergi borcu ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu bulunanlar hibe desteğinden faydalanamaz. Başvuru sahibi gerçek ve tüzel kişilerin vadesi geçmiş prim/vergi borcu olmadığına dair resmî belgeyi başvuru ekinde sunmaları gereklidir.

(17) Faydalanıcılar, başvurularında 14/9/2023 tarihli ve 32309 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Hibe Desteği Tutarı, Oranı ve Hibe Desteği Verilecek Gider Kalemleri

Hibeye esas proje tutarı ve destekleme oranı

MADDE 11- 

(1) Bu Tebliğ kapsamında kabul edilen başvurularda, hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas proje tutarının, KDV dâhil %50’si ile %70’ine kadar değişen oranlarda hibe desteği verilir.

(2) Tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik yatırımlar kapsamında kullanılacak bütçenin en az %20’si kadın ve genç girişimciler tarafından gerçekleştirilecek yatırımlar için kullanılır. Kadın ve genç girişimcilerden yeterli sayıda uygun başvuru olmaması ve ayrılan bütçenin kullanılamaması halinde, ayrılan bu bütçe diğer faydalanıcılar için kullanılır.

(3) Birinci derece tarımsal amaçlı örgütler, kadınlar ve gençler tarafından gerçekleştirilen başvurular öncelikli olarak değerlendirilir.

(4) Konu bazında verilecek hibe oranları şunlardır:

a) Tarla içi damla sulama sistemleri için %50.

b) Tarla içi yağmurlama sulama sistemleri için %50.

c) Tarla içi mikro yağmurlama sulama sistemleri için %60.

ç) Tarla içi yüzey altı damla sulama için %70.

d) Center pivot/Lineer sulama sistemleri ve Tamburlu sulama sistemleri için %60.

e) Güneş enerjili sulama (sulama sistemleri+panel) için %60.

f) Akıllı sulama/otomasyon sistemleri (sensör, kontrol, uzaktan yönetim) için %70.

g) Tarımsal açıdan yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı ilan edilen olduğunun tespit edildiği havzalarda yapılacak başvurularda tüm konular için %70.

(5) Hibe başvuru formunda belirtilen hibeye esas proje tutarının, başvuru değerlendirme aşamasında tespit edilen referans fiyatlar içinde kalan kısmı, hibe sözleşmesinde hibeye esas proje tutarı olarak belirlenir. Referans fiyatları aşan kısmı ise referans fiyat farkı olarak belirlenir ve tamamı faydalanıcı tarafından karşılanır.

(6) Hibeye esas proje tutarı 10.000.000 TL’yi geçemez. Satın alma bedelinin, bu miktarı aşması halinde, aşan kısım faydalanıcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır.

(7) Hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas proje tutarı üst limit niteliğindedir. Hibenin nihai tutarı fiili gerçekleşmeler sonucunda ortaya çıkar.

Hibe desteği kapsamındaki proje gider esasları

MADDE 12- (1) Tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik alım giderleri, aşağıda belirtilen hususlar çerçevesinde hibe desteği kapsamında değerlendirilir:

a) Faydalanıcılar tarafından, bu Tebliğ kapsamında yapılacak tüm satın almalar, tedarikçilerle yapılacak uygulama sözleşmesi kapsamında yapılır ve hibeye esas proje tutarını oluşturan gider kalemleri, her bir kalem için belirlenmiş olan referans fiyatı ve hibe sözleşmesinde belirtilen tutarı aşamaz. Projede yer alan gider kalemlerinin incelenmesi sonucu, hibe desteği verilen gider kalemleri kapsamında olmaması nedeniyle uygun kabul edilmeyen kalemlerin olması halinde, bu kalemler hibeye esas bütçeden çıkarılarak ayni katkı kapsamına alınır, gider kalemlerinin referans fiyatları geçmesi halinde ise referans fiyatın üzerindeki tutar ayni katkı kapsamına alınır. Proje tutarı, hibe sözleşmesi öncesi il proje yürütme biriminin referans fiyat karşılaştırması sonucu uygun bulduğu miktar, metraj ve birim fiyat üzerinden revize edilir ve hibe sözleşmesi imzalanır.

b) Yerinde teslim ve montaj giderlerinin satın alma bedeli içinde olacak şekilde fatura düzenlenmesi halinde, toplam tutar hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Yerinde teslim ve montaj giderleri, faturada ayrı kalemler olarak faturalandırılması halinde ise hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(2) Faydalanıcılara aşağıda yer alan tasarruflu tarımsal sulama sistemleri için belirtilen deneme ve kontrollerin yapılması şartıyla, hibe desteği ödemesi yapılır:

a) Tarla içi yağmurlama, mikro yağmurlama, damla sulama ve yüzey altı damla sulama sistemi kurulması ile güneş enerjili sulama sistemleri kurulması başvuruları kapsamında; güneş paneli, pompa, filtre, kontrol ünitesi, ana ve yan dallara ait borular, bağlantı ekipmanı, vanalar, damlatıcı ve yağmurlama ekipmanı gibi sadece tarla içinde kullanılan malzemelerin başvuruya ait parsellerde sisteminin çalıştırılması, eksiksiz montaj kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi.

b) Center pivot, lineer ve tamburlu sistem yağmurlama sulama makinelerinin; yerinde çalıştırılıp, kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi.

c) Güneş enerjili sulama sistemleri kurulması başvuruları kapsamında; güneş paneli, pompa, filtre, kontrol ünitesi, ana ve yan dallara ait borular, bağlantı ekipmanı, vanalar, damlatıcı ve yağmurlama ekipmanı gibi sadece tarla içinde kullanılan malzemelerin başvuruya ait parsellerde sisteminin çalıştırılması, eksiksiz montaj kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi.

ç) Akıllı sulama sistemleri kurulması başvuruları kapsamında; sensörler, tam otomatik filtreler, karıştırıcılı gübre tankları, debi kontrollü gübreleme pompaları, solenoid vanalar, meteoroloji istasyonları ve kontrol sistemleri gibi sadece tarla içinde kullanılan malzemelerin başvuruya ait parsellerde sisteminin çalıştırılması, eksiksiz montaj kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi.

(3) Faydalanıcılar tarafından sürekli çalıştırılan veya düzenli ya da dönüşümlü olarak işe alınmış kişiler ile kamu çalışanları ve kamu kurumları tedarikçi olamaz.

(4) Başvurularda belirtilecek gider kalemlerine ait tutarlar piyasa fiyat araştırmalarına dayandırılır ve keşifleri ayrıntılı olarak belirtilir. Hibe sözleşmesine bağlanan hibeye esas proje tutarı ve malzeme miktarları hibe sözleşmesi süresince arttırılamaz.

(5) Başvuru kapsamında satın alınması planlanan makine, ekipman ve malzeme ile ilgili teknik bilgiler, şartname şeklinde düzenlenerek başvuru ekinde sunulur.

(6) Hibeye esas proje tutarının hibe desteği kısmı, kamu kaynakları kullanılarak karşılandığı için faydalanıcılar tarafından sağlanması gereken katkı payının finansmanında hiçbir şekilde kamu kaynakları kullanılamaz.

(7) Tasarruflu tarımsal sulama sistemleri kapsamında gerçekleştirilecek alımlar Genel Müdürlük tarafından merkezi ihale ile yapılabilir.

Hibe desteği kapsamında karşılanmayacak giderler

MADDE 13- (1) Hibe desteği verilmeyecek olan giderler şunlardır:

a) Her türlü borç ödemeleri.

b) Faizler.

c) Başka bir kamu kaynağından finanse edilen harcama ve giderler.

ç) Kur farkı giderleri.

d) Makine ve ekipman kira bedelleri.

e) Nakliye giderleri.

f) Bankacılık giderleri.

g) Denetim giderleri.

ğ) İade alınan veya alınacak vergiler.

h) İkinci el/kullanılmış makine, ekipman ve malzeme giderleri.

ı) Eğitim giderleri.

i) Üretim tarihi, başvuru yapılan yıl dâhil olmak üzere son iki yıldan önce olan tasarruflu tarımsal sulama sistemleri alım giderleri.

j) Faturası olmayan ve başvuru tarihinden önce veya sözleşmede belirtilen proje tamamlanma tarihinden sonra faturalanmış giderler.

k) Uygulama rehberinde belirtilen ve faydalanıcıların tedarikçilerden temin edeceği teknik belgeler içinde yer alan belgelerden eksiği bulunan satın alma giderleri.

l) Tarlaya montajı yapılmayan ve/veya eksik teslim edilen tasarruflu tarımsal sulama sistemi giderleri.

m) Proje hazırlama giderleri.

(2) Tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine yönelik satın almalarda, bent gibi su alma yapısı inşası, yeni kuyu açılması, enerji nakil hattı, depolama tesisi gibi yapım işleri ve su kaynağından sulama alanına kadar sadece iletim hattı yapılması hibe desteği kapsamı dışındadır. Hibe başvurularında, tarla içi sulama sistemi ile su kaynağından sulama alanına kadar olan su iletim hattı birlikte projelendirildiği durumlarda, su iletim hattı maliyeti toplam maliyetin %20’sini aşamaz, aşması halinde artan kısım faydalanıcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır.

(3) 8 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendi, (b) bendinin (1) numaralı alt bendi, (c) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen yatırım konuları kapsamında yer alan makinelere ilişkin olarak; başvurusuna ait teknik projelendirme esasları ve arazi büyüklüğü uygulama rehberinde belirlenen kriterlere uygun olmayan ve/veya yatırıma konu arazinin mülkiyetine sahip olmayan faydalanıcıların yapacakları başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. Ancak bu fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla kamu arazilerinde on yıl ve üzeri kiralama veya tahsis yapılması halinde başvuru yapılabilir. Kira sözleşmesi yerine tahsis belgesi bulunması halinde, bu belgeler ilgili mevzuata göre alınır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Başvurular, Değerlendirme ve Değerlendirme Nihai Kararı

Başvuru şekli, yeri ve zamanı

MADDE 14- (1) Başvuru dosyası, uygulama rehberinde yer alan başvuru formu ve eklerine uygun olarak hazırlanır.

(2) Başvuruya esas projeler, 18/12/1991 tarihli ve 91/2526 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük hükümlerine göre yetkili ziraat mühendisleri tarafından hazırlanır.

(3) Su kaynağı çeşidine göre alınması gereken izin belgeleri şunlardır:

a) Yerüstü su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak su kaynağı kullanım izni/tahsis belgesi.

b) Yeraltı su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak yeraltı suyu kullanma belgesi.

(4) 20/7/1961 tarihli ve 5/1465 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Yeraltı Suları Tüzüğünün 16 ncı maddesi kapsamında yeraltı suyu kullanma belgesi alınmış olan kuyular hariç, kişilere ait kuyular için sadece tek bir başvuru yapılabilir. Kuyu kiralanmasıyla yapılan başvurulara hibe desteği verilmez. Ancak kiralanan arazi içinde arazi sahibi adına yeraltı suyu kullanma belgesi olan kuyu mevcut ise kullanımı kabul edilir. Satın alınan arazilerde bulunan kuyular için yapılacak başvurularda, arazinin yeni sahibi adına yeraltı suyu kullanma belgesi alınması gerekir.

(5) Sulama birlikleri veya sulama kooperatifleri tarafından işletilen toplu tasarruflu tarımsal sulama sistemlerinde yer alan hidrantların birden fazla çiftçiye tahsis edilmesi halinde, sulama birliği veya sulama kooperatifinden su kullanım izin belgesi alınması şartıyla aynı hidrant için birden fazla başvuru yapılabilir.

(6) Başvuru sahipleri, birden fazla parsel için başvuru yapabilir. Bu başvurular birden fazla parsel ve birden fazla yatırım konusu içerebilir. Farklı parseller için yapılacak başvurularda, bu Tebliğ ve uygulama rehberinde belirlenen gerekli proje kriterlerinin sağlanmış ve su kaynağına ilişkin gerekli izin belgelerinin her bir parsel için alınmış olması gerekir. Her parsel için ayrı proje ve keşfi hazırlanır ve bu keşifler bir icmal ile birleştirilerek başvuru bütçesi oluşturulur. Ancak bitişik parseller için tek proje hazırlanıp başvuru yapılabilir. Başvurular, başvuru yapılan parsellerin bulunduğu ilde yapılır.

(7) Su kaynağı çeşidine göre alınması gerekli izin belgelerinin uygulama rehberinde belirtilen şartlarda temin edilmesi gerekir.

(8) Tarım arazileri üzerinde yapılacak güneş enerjisi sistemleri içeren projeler için, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında alınan izin belgesi, başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenir. Uygulama rehberinde belirtilen istisnalar hariç, yapılacak başvurularda yatırım yeri izinlendirmeye tabi değil ise izin gerektirmediğine dair il müdürlüğünden alınan yazının başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi zorunludur.

(9) Bu Tebliğ kapsamında yapılacak başvurular; uygulama rehberinde belirtilen tarihler arasında ve başvuru dosyası içeriğine uygun şekilde yapılır.

Başvuracaklara sağlanacak bilgi

MADDE 15- (1) Bu Tebliğ kapsamında başvuru yapacaklar, başvuru konusunda il proje yürütme birimlerine müracaat ederek ihtiyaç duyulan bilgileri edinebilirler.

(2) İl proje yürütme birimlerince verilecek bilgiler, başvuru hazırlanmasında karşılaşılacak sorulara cevap vermekle sınırlıdır. Bu bilgi, başvurunun kabul edilmesi konusunda bir taahhüt niteliği taşımaz.

(3) İl proje yürütme birimlerinin, başvuru sahiplerine başvuru dosyası hazırlama yükümlülüğü yoktur.

(4) Başvuru sahipleri, uygulama rehberi ve içinde yer alan başvuru formları ile bilgilendirici dokümanları il müdürlüğü veya Genel Müdürlük internet sayfasından temin ederler.

(5) İl müdürlükleri tarafından düzenlenecek çalıştay, bilgilendirme toplantıları veya internet sayfası vasıtasıyla ilgililere bilgi aktarılabilir.

Başvuruların idari yönden incelenmesi

MADDE 16- (1) Başvurunun idari yönden incelenmesi il proje yürütme birimi tarafından yapılır.

(2) İl müdürlükleri öncelikli olarak başvuru evraklarını, başvuru sahibinin bu Tebliğde belirtilen niteliklere sahip olup olmadığı yönünden inceler. Teslim edilen belgelerin eksiksiz olması, bu belgelerin içeriklerinin uygun olduğu anlamına gelmez. Başvuru belgelerinin içeriklerinin uygunluk kontrollerinde, uygunluk kriterlerini sağlamayan hususlar tutanağa bağlanarak başvuru reddedilir.

Başvuruların teknik inceleme ve değerlendirilmesi

MADDE 17- (1) İl proje yürütme birimi tarafından, başvuru ekinde yer alan ve formatı uygulama rehberinde bulunan projenin teknik açıdan incelenmesi ve değerlendirilmesinde; başvuru sahibi tarafından alımı talep edilen tasarruflu tarımsal sulama sisteminin su kaynağı, arazi koşulları ve tarımsal üretim planlanması ile üretim desenine uygunluğu ve teknik özellikleri incelenir.

(2) Başvuru belgelerinin teknik açıdan incelenmesi ve değerlendirilmesinde uygunluk kriterlerini sağlamayan hususlar ve eksik başvurular bir tutanağa bağlanarak başvuru reddedilir.

Değerlendirme nihai kararı

MADDE 18- (1) Program kapsamında başvuruların yapıldığı her il için Genel Müdürlük tarafından tahsis edilen ödenek miktarı kadar başvuruya hibe desteği sağlanır, değerlendirme nihai kararı söz konusu ödenek esas alınarak verilir. İllere tahsis edilecek ödenek tutarı, uygulama rehberinde belirtilen kriterler ve tarımsal üretim planlanması dikkate alınarak başvuru sayısı ve talep edilen hibe miktarına göre bütçe imkânları çerçevesinde belirlenir.

(2) Başvuruların, idari yönden değerlendirilmesi ile teknik açıdan incelenmesi sonucunda uygun görülen başvurulara ait hibe tutarının, illere tahsis edilmiş ödenek tutarını geçmemesi halinde asıl başvuru sahibi listesi hazırlanır. Uygun görülen başvurulara ait hibe tutarının, illere tahsis edilmiş ödenek tutarından fazla olması halinde, uygulama rehberinde formatı ve içeriği verilen başvuru değerlendirme kriterleri tablosu düzenlenerek puanlama yapılır. Yapılan puanlama sonuçlarına göre asıl ve yedek başvuru sahibi listeleri hazırlanır. Hazırlanan bu listeler il müdürlüğünün onayı ile kesinleşir.

(3) Başvuruyu reddetme ya da hibe verme kararı il müdürlüğünün yetkisindedir.

Değerlendirme sonuçlarının açıklanması

MADDE 19- (1) Son başvuru tarihi mesai bitimine kadar teslim edilen başvurular otuz gün içerisinde il proje yürütme birimi tarafından incelenerek değerlendirilir. Değerlendirme kriterlerine ve ödenek durumuna göre; asıl, reddedilen ve yeterli ödenek tahsis edilememesi halinde, yedek başvuru sahipleri listeleri hazırlanarak onaya sunulur ve onay süresi beş günü geçemez. Onaylanan asıl ve varsa yedek başvuru listeleri beş gün süresince il müdürlüğü internet sitesinde ve duyuru panolarında ilan edilir, başvuru sahiplerine ayrıca yazılı tebligat yapılmaz.

(2) Asıl listedeki başvuru sahiplerinden değerlendirme sonuçlarının yayımlanmasının son gününden itibaren on gün içerisinde hibe sözleşmesi imzalamayan başvuru sahiplerinin yerine, varsa yedek listeden puan sıralamasına göre uygun sayıda başvuru sahibi belirlenerek il müdürlüğü internet sitesinde ve duyuru panolarında beş gün süre ile ilan edilir, başvuru sahiplerine ayrıca yazılı tebligat yapılmaz.

ALTINCI BÖLÜM

Hibe Sözleşmesi, Uygulama ve Hibe Desteği Ödemesi

Hibe sözleşmesi

MADDE 20- (1) Başvuruları kabul edilen başvuru sahipleri, değerlendirme sonuçları il müdürlüğü internet sitesinde ve duyuru panolarında yayımlandıktan sonra, il müdürlüğü ile on gün içerisinde hibe sözleşmesi imzalamak zorundadır. Hibe sözleşmesinin imzalanacağı son günün tatil gününe denk gelmesi halinde, takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar hibe sözleşmesi imzalanabilir. Hibe sözleşmesi, il müdürlüğü ile başvuru sahipleri veya noterden vekâlet verdiği kişi arasında akdedilir. Hibe sözleşmesi içerik ve şekli, Genel Müdürlük tarafından bu Tebliğ çerçevesinde hazırlanan uygulama rehberinde belirtilir.

(2) Yedek listeden belirlenen başvuru sahipleri, yedek liste değerlendirme sonuçlarının yayımlanmasından itibaren on gün içerisinde il müdürlüğü ile hibe sözleşmesi imzalamak zorundadır. Hibe sözleşmesinin imzalanacağı son günün tatil gününe denk gelmesi halinde, takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar hibe sözleşmesi imzalanabilir.

(3) Hibe sözleşmesi, il müdürlüğü ile faydalanıcı arasında iki adet olarak akdedilir. Taraflarca imzalanmış hibe sözleşmesinin bir adedi il müdürlüğü, bir adedi de faydalanıcı tarafından muhafaza edilir.

(4) Süresi içerisinde hibe sözleşmesi imzalamayan başvuru sahipleri hibe desteğinden yararlandırılmazlar.

(5) Gerçek kişilerin başvurularında başvuru sahibinin, hibe sözleşmesini imzalamadan önce veya sözleşme imzalandıktan sonra vefat etmesi ve yasal mirasçılarının talep etmesi halinde, başvuruda aranan koşulları sağlaması şartıyla hibe başvurusu veya hibe sözleşmesi tadil edilerek uygulamalara devam edilir.

Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi

MADDE 21- (1) Faydalanıcının bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi şartlarına aykırı hareket etmesi halinde, il müdürlüğü hibe sözleşmesini fesheder.

Satın alma usul ve esasları

MADDE 22- (1) Faydalanıcılar, yatırımın uygulamasında yapacakları her türlü satın almayı, başvuruda belirttikleri ve başvuru ekinde sundukları teknik şartnameye uygun olarak yapar.

(2) İl proje yürütme birimi onayı olmaksızın başvuruya ait proje unsurları değiştirilemez. Ancak başvuruya ait proje unsurlarında teknik bir gerekçe ile değişiklik yapılması gerektiği halde, proje tamamlanma süresi içinde faydalanıcı bu durumu gösteren belgeler ve dilekçe ile il müdürlüğüne başvurur. İl proje yürütme birimi on gün içerisinde değişiklik talebini inceler, değişikliğin uygun görülmesi halinde, hibe sözleşmesinde belirtilen hibeye esas proje tutarı ile bu tutara ilişkin sözleşme ekindeki malzeme miktarını aşmaması ve puanlamayı etkilememesi kaydıyla faydalanıcı ile il müdürlüğü arasında hibe sözleşmesi ek metni düzenlenerek değişiklik yapılabilir.

(3) Referans fiyat listesinde bulunmayan veya metraj gerektiren tasarruflu tarımsal sulama sistemi için, fiyat tespitlerini il proje yürütme birimi bir rapora bağlayarak hazırlar.

(4) Satın almadan sonra fatura tutarının hibe sözleşmesinde belirtilen hibeye esas proje tutarının altında olması halinde, faturada belirtilen tutar için hibe sözleşmesinde belirtilen oranda hibe ödemesi yapılır. Fatura tutarının hibeye esas proje tutarının üzerinde olması halinde ise aradaki fark faydalanıcı tarafından ayni katkı ile karşılanır. Hibenin nihai tutarı, fiili gerçekleşme ve tahakkuklar sonrasında ortaya çıkar.

(5) Faydalanıcı, satın aldığı tasarruflu tarımsal sulama sistemlerinin başvuru yaptığı parselde montajının tamamlanmasından sonra alıma ait faturayı kestirir ve tedarikçi ile uygulama rehberinde örneği yer alan makine, ekipman ve malzeme teslim tutanağını düzenler.

Hibe desteği ödeme talebi

MADDE 23- (1) Faydalanıcılar, satın almalara ait fiili gerçekleşmelerden sonra ödeme taleplerini, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş fatura ve uygulama rehberinde yer alan ödeme talep formu ekinde istenilen belgeler ile birlikte satın alma tarihinden itibaren on gün içerisinde, son gününün tatil gününe denk gelmesi halinde takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar, il müdürlüğüne teslim eder.

(2) Satın almalarla ilgili faturanın ve ödeme dekontunun tarihi, hibe sözleşmesinin taraflarca imzalandığı tarih ile bu Tebliğde belirtilen proje tamamlanma süresi içerisinde olmak zorundadır. Fatura tarihinin hibe sözleşmesinin imzalandığı tarihten önceki bir tarih olması ve/veya proje tamamlanma süresini aşması ve/veya ödeme talebinin süresi içinde yapılmaması halinde, il müdürlüğünce hibe sözleşmesi feshedilir. Hibe sözleşmesinde belirtilen durum ve mücbir sebepler haricinde, hibe sözleşmesine ilişkin süre uzatımı ve askıya alma söz konusu değildir.

(3) İl proje yürütme birimi; faydalanıcının ödeme talebi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde başvuruya ait parselde montaj kontrollerini yaparak tespit tutanaklarını düzenler.

(4) Bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesine uygun olarak alımı yapılan ve tespit işlemleri tamamlanan faydalanıcıların ödeme taleplerine ait veriler, il müdürlüklerindeki yetkili kişilerce veri giriş sistemine girilir. İl müdürlüğü onaylı olmak üzere, veri giriş sisteminden alınan ödemeye esas faydalanıcı listesi iki nüsha, ilçe detayında icmal tablosu ise bir nüsha şeklinde düzenlenir. Düzenlenen ödemeye esas faydalanıcı listesinin bir nüshası Genel Müdürlüğe gönderilir, bir nüshası il müdürlüğünde muhafaza edilir. Onay sorumluluğu il müdürlüklerine ait olan ödemeye esas faydalanıcı listesi, Genel Müdürlüğün ilgili birimlerince ödemesi yapılmak üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderilir ve ödeme tutarı Banka aracılığı ile faydalanıcının hesabına aktarılır.

(5) İl müdürlükleri, ödeme işleminden sonra faydalanıcıların banka bilgilerinde ve ödenecek rakamda hata tespit ederse, yetkili kişilerce “hata düzeltme” başlığı altında doğru bilgiler, uygulama yılı itibarıyla ödemelerin son ayı olan aralık ayının en geç yirmisine kadar, Genel Müdürlüğe tablo halinde gönderilir. Genel Müdürlük bu hata düzeltmelerini tek liste halinde Bankaya yazı ile bildirir.

Hibe desteği ödemeleri

MADDE 24- (1) Hibe desteği ödemeleri için gerekli finansman, bütçenin ilgili harcama kaleminden tahsis edilerek karşılanır.

(2) Hibe ödemesi, faydalanıcının gerçek kişi olması halinde; T.C. kimlik numarasına, tüzel kişi olması halinde; vergi numarasına göre faydalanıcı adına Bankadaki hesaba gönderilir.

(3) Hibe ödemeleri, Türk lirası olarak yapılır.

(4) Ödeme talebiyle birlikte, faydalanıcılar tarafından 6183 sayılı Kanuna göre vergi dairelerince verilecek vadesi geçmiş vergi borcu olmadığına dair güncel belge ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair güncel belgenin ibraz edilmesi gerekir.

(5) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

(6) Bu Tebliğle belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilenler il müdürlüklerinin internet sitelerinde ilan edilerek 5488 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi gereğince beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmaz.

Programdan sağlanan malların mülkiyeti

MADDE 25- (1) Faydalanıcı, hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış tasarruflu tarımsal sulama sisteminin mülkiyetini, yerini ve amacını ödemenin yapıldığı tarihten itibaren beş yıl boyunca değiştiremez. Bu amaçla, il müdürlükleri yatırımları 5488 sayılı Kanun ve 5403 sayılı Kanun hükümlerine göre beş yıl boyunca yılda en az bir kere olmak üzere sulama sezonunda yerinde kontrol eder ve bu kontrolü tutanağa bağlar.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Denetim

MADDE 26- (1) Bu Tebliğ kapsamında yapılan tüm işlemler Bakanlık tarafından denetlenir. Bu denetimler sırasında yapılan işlemlere ait talep edilen tüm bilgi ve belgeler il müdürlüğü tarafından Genel Müdürlüğe sunulur.

(2) Program kapsamındaki kaynakların usulsüz kullanılması, israfı veya heba edilmesi halinde, ilgililer hakkında gerekli inceleme ve soruşturma Bakanlıkça yapılır.

Programın uygulanmasına ilişkin yayınlar

MADDE 27- (1) Bu Tebliğin genel uygulama usul ve esaslarına açıklık getirmek, destek sağlamak amacı ile Genel Müdürlük tarafından uygulama rehberi ve veri giriş sistemi üzerinden duyurular yayımlanır. Uygulama rehberi, yıl içinde oluşan ihtiyaçlar çerçevesinde güncellenebilir ve bu yayınlar uygulamada dikkate alınır.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 28- (1) 25/2/2021 tarihli ve 31406 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Bireysel Sulama Sistemlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2021/7) yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİÇİ MADDE 1- (1) 28 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Bireysel Sulama Sistemlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2021/7) kapsamında hibe desteğinden faydalanmış olan yatırımlara ait devam eden iş ve işlemler, projenin izleme süresi tamamlanıncaya kadar hibe sözleşmesinin imzalandığı tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine tabidir.

Yürürlük

MADDE 29- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 30- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

KIRSAL KALKINMA YATIRIM PROGRAMI ÇERÇEVESİNDE YAPILACAK DESTEKLEMELER HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2026/9)

3 Nisan 2026 CUMA Resmî Gazete Sayı : 33213

TEBLİĞ

Tarım ve Orman Bakanlığından:

KIRSAL KALKINMA YATIRIM PROGRAMI ÇERÇEVESİNDE YAPILACAK DESTEKLEMELER HAKKINDA TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: 2026/9)

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı; mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi ile kırsal alanda alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması, kırsal ekonomik altyapının güçlendirilmesi, tarımsal faaliyetler için geliştirilen yeni teknolojilerin üreticiler tarafından kullanımının yaygınlaştırılması, veri temelli üretim ve akıllı tarım uygulamalarının desteklenmesi, yürütülmekte olan kırsal kalkınma çalışmalarının etkinliklerinin artırılması ve yeni teknoloji içeren kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, Kırsal Kalkınma Yatırım Programı çerçevesinde tarımsal amaçlı örgütler, kadın ve genç girişimciler öncelikli olmak üzere gerçek ve tüzel kişilerin tarıma dayalı faaliyetlerine yönelik uygulayacakları yatırımlar ve dijitalleşme, yapay zekâ tabanlı karar destek sistemleri, sensör sistemleri, akıllı tarım teknolojileri ve tarımsal platform çözümleri gibi konularda yapılacak yatırımlar için yapılacak hibe ödemelerine ilişkin hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Tebliğ; 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi ile 31/12/2025 tarihli ve 10802 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Kırsal Kalkınma Desteklerine İlişkin Karar hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Tebliğde geçen;

a) Ayni katkı: Başvurusu yapılan yatırımın tamamının gerçekleştirilmesi için hibeye esas proje tutarı dışında tamamı faydalanıcı tarafından karşılanacak tutarı,

b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

c) Bakıcı evi: Hayvan yetiştiriciliği ve su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlarda çalışanların barınma ihtiyacına yönelik yapılacak yapıyı,

ç) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünü,

d) Faydalanıcı: Bu Tebliğ kapsamında proje hazırlayıp başvuruda bulunan ve/veya başvurusu kabul edilerek hibe sözleşmesi imzalayan gerçek ve tüzel kişileri,

e) Genç girişimci: Başvuru tarihi itibarıyla 18 yaşını doldurmuş, 41 yaşından gün almamış gerçek kişiyi,

f) Genel Müdürlük: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

g) Hastalıktan ari işletme: 17/8/2024 tarihli ve 32635 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvancılık Desteklemeleri Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2024/23)’nin 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (ö) bendinde tanımlanmış olan işletmeyi,

ğ) Hibe sözleşmesi: Faydalanıcı ile il müdürlüğü arasında imzalanan ve hibeden yararlanma esasları ile tarafların yetki ve sorumluluklarını düzenleyen sözleşmeyi,

h) Hibeye esas proje tutarı: Bu Tebliğde belirtilen kriterleri sağlayan hibe desteği verilecek uygun maliyetler toplamını,

ı) İl müdürü: Bakanlık il tarım ve orman müdürünü,

i) İl proje değerlendirme komisyonu: Vali yardımcısı başkanlığında; Bakanlık il müdürü ve il müdür yardımcısı, il özel idaresi genel sekreteri/sekreter yardımcısı, çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürü/il müdür yardımcısı, ticaret il müdürü, sanayi ve teknoloji il müdürü/il müdür yardımcısı ile ihtiyaç duyulması halinde proje konusuna göre belirlenen diğer ilgili üniversite, sivil toplum kuruluşu ve kamu kurumu temsilcileri arasından seçilen en az beş kişiden oluşturulan ve bu Tebliğ kapsamında bulunduğu ilde yapılan proje başvurularını değerlendiren komisyonu,

j) İl proje yürütme birimi: İl düzeyinde programın tanıtımından, projelerin uygulamasından, ödeme icmal tablolarının veya listelerinin hazırlanmasından, onaylanmasından ve tamamlanan projelerin izlenmesinden sorumlu olan, yapılacak iş ve işlemleri il müdürlüğü adına yürüten, ilgili şube müdürü, proje kontrol görevlileri ile gerektiğinde il müdürlüğü, ilçe müdürlükleri ve diğer kamu kurumu personelinin valilik oluruyla görevlendirilmesi ile oluşturulan en az üç kişilik birimi,

k) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerini,

l) İlerleme raporu: Hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra faydalanıcı tarafından hazırlanarak dört ayda bir il müdürlüğüne teslim edilen iş gerçekleşme raporunu,

m) İzleme süresi: Nihai ödemenin yapıldığı tarihten itibaren beş yıllık süreyi,

n) Kapalı ortamda bitkisel üretim ünitesi: İçerisinde bitkinin gereksinim duyduğu ışık, ısı, nem, hava akışı, karbondioksit (CO2), bitki besin maddeleri gibi çevre koşullarının yapay yollarla kısmen ya da tamamen oluşturulup denetim altında tutulduğu, aynı üreticinin tasarrufunda bulunan yüksek tünel, sera, çadır ile betonarme, çelik, plastik ve benzeri yapı elemanları kullanılarak yatay veya dikey olarak inşa edilmiş birbirinden bağımsız kapalı üretim ortamını,

o) Kapasite artırımına yönelik yatırım: Faal olan, ilgili mevzuat gereği alınması gereken yasal izin ve ruhsatlar başvuru sahibi adına olmak üzere yasal izinleri alınmış, Kırsal Kalkınma Yatırım Programı kapsamında yer alan yatırım konularında faaliyet gösteren yatırımı,

ö) Kırsal alan: Köy, belde, kırsal mahalle, kırsal yerleşik alan ya da Türkiye İstatistik Kurumu tarafından kır veya orta yoğun kent olarak tanımlanmış yerleşim birimlerinden herhangi birini,

p) Kırsal mahalle: 15/4/2021 tarihli ve 31455 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırsal Mahalle ve Kırsal Yerleşik Alan Yönetmeliği kapsamında belirlenen mahalleyi,

r) Kırsal yerleşik alan: Kırsal Mahalle ve Kırsal Yerleşik Alan Yönetmeliği kapsamında belirlenen alanı,

s) Merkez proje değerlendirme komisyonu: İl proje değerlendirme komisyonu tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda teklif edilen proje başvurularını, bu Tebliğde yer alan esaslar doğrultusunda ve üretim planlaması kapsamında değerlendiren, yatırım bütçelerini belirleyen, il bazında dağılımını yapan, referans fiyat listelerini oluşturan ve Genel Müdürlükçe aralarında ilgili genel müdür yardımcısı ve daire başkanının bulunduğu en az beş kişiden oluşturulan komisyonu,

ş) Mikro, küçük ve orta ölçekli işletme: 24/5/2023 tarihli ve 7297 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde tanımlanmış olan işletmeleri,

t) Modernizasyon/otomasyona yönelik yatırım: Faal olan, başvuru sahibi adına ilgili mevzuat gereği ruhsat ve yasal izinleri alınmış, Kırsal Kalkınma Yatırım Programı kapsamında yer alan yatırım konularında faaliyet gösteren tesislerde teknoloji yenilemeyi, modernizasyonu ve otomasyonu kapsayan yatırımı,

u) Mücbir sebep: Taraflardan birinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmesine engel teşkil edebilecek nitelikte olan deprem, yangın, sel gibi doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, savaş, ayaklanma, kısmi veya genel seferberlik ilanı gibi kişilerin önceden öngörebilmelerine olanak bulunmayan ve bu nedenle önüne geçilmesi mümkün olmayan, dış etkiler sonucu meydana gelen ve ayrıca kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilecek belgelerle belgelendirilebilen istisnai bir durum veya olayı,

ü) Nihai rapor: Faydalanıcı tarafından yatırıma ait tüm uygulamaların tamamlanmasını takiben son ödeme talebi evrakı ile birlikte hazırlanıp il müdürlüğüne teslim edilen raporu,

v) Ödeme icmal tablosu: Yalnız bir yatırıma ait olan o dönemin inşaat ödemeleri ile makine, ekipman ve malzeme ödemelerini kapsayan tabloyu,

y) Program: Kırsal Kalkınma Yatırım Programını,

z) Program kapsamında hibe desteği verilecek tarımsal amaçlı örgütler: 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş olup Bakanlık görev alanında faaliyette bulunan tarımsal amaçlı kooperatifleri, 18/4/1972 tarihli ve 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu, 15/5/1957 tarihli ve 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu kapsamında kurulan birlik ve alt birlikleri, 1/6/2000 tarihli ve 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanuna göre kurulmuş kooperatifler ile 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre kurulan ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri ile bunların üst birliklerini, 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununun ilgili maddelerine göre kurulan birliklerin iktisadi işletmelerini, 8/3/2011 tarihli ve 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu kapsamında kurulan sulama birliklerini,

aa) Proje: Hibe desteğinden yararlanabilmek için belirlenmiş nitelikleri sağlayan gerçek ve tüzel kişilerin başvuru konusu olan tesise ait gerçekleştirecekleri vaziyet planı ile tesisin ihtiyaçlarına göre elde edilen verilere dayanılarak hazırlanan ve yapı aplikasyon projesi/mimari proje, peyzaj projesi, statik proje, mekanik tesisat projesi, makine yerleşim planı ve elektrik tesisat projeleri ile maliyet hesapları dâhil her türlü ayrıntıyı içeren ve ilgili meslek odalarına kayıtlı teknik personel tarafından onaylanmış projeyi,

bb) Proje kontrol görevlisi: Bakanlık tarafından proje kapsamında resmî kontrol yetkisi verilen personeli,

cc) Proje toplam tutarı: Katma Değer Vergisi (KDV) dâhil olmak üzere Program kapsamında hibeye esas proje tutarı ile tamamı faydalanıcı tarafından karşılanacak ayni katkı tutarlarının toplamını,

çç) Referans fiyat: Genel Müdürlükte merkez proje değerlendirme komisyonu, il müdürlüklerinde ise oluşturulan referans fiyat komisyonu tarafından belirlenerek listeler halinde yayımlanan makine ve ekipman fiyatı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı inşaat ve tesisat birim fiyatlarını, anılan Bakanlığın listesinde yer almaması halinde diğer kamu kurum ve kuruluşları poz listelerinde yer alan birim fiyatları,

dd) Referans fiyat komisyonu: İl müdürlüklerinde il müdür yardımcısı başkanlığında en az üç kişiden oluşturulan komisyonu,

ee) Resmî kontrol: Bu Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin bu Tebliğ hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için il proje yürütme biriminin gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim ve benzeri kontrolleri,

ff) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistem: İşletmenin öz tüketimi için kullanılacak, şebekeye bağlı olmayan güneş enerjisi sistemini,

gg) Tamamlamaya yönelik yatırım: Belli bir tarımsal ürünün işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması ile tarımsal üretime yönelik, ilgili mevzuat gereği alınması gereken yasal izin ve ruhsatları başvuru sahibi adına alınmış, inşaatı yarım kalmış tesislerin inşaatının tamamlanması ve gerekli makine ve ekipmanının alımını ya da inşaatı tamamlanmış ancak üretime geçmemiş tesislerin makine ve ekipman alımlarını içeren yatırımı,

ğğ) Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi/Organize tarım bölgesi (TDİOSB/OTB): 25/11/2017 tarihli ve 30251 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgeleri Yönetmeliğinde tanımlanmış olan bölgeleri,

hh) Tarımsal üretime yönelik yatırımlar: Büyükbaş, küçükbaş, kanatlı hayvan kesimhaneleri ve yetiştiriciliği ile su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar, kapalı ortamda bitkisel üretim tesisi yapımı ve kültür mantarı üretimine yönelik yatırım tesislerini,

ıı) Tarımsal ürün: Bitkisel ve hayvansal ürünler ile su ürünleri alanında elde edilen her türlü işlenmemiş ham ürünleri,

ii) Tatbikat projesi: Başvuru konusu olan tesisin ihtiyaçlarına göre arazi ve zemin etütleri yapılmış, statik projesinin tüm inşai ölçülerini, tesisat projesinin inşaatı etkileyen bütün elemanlarını, imalat detaylarına uygun ölçü ve karakterde mimari elemanlarını, detaylarla ilgili referanslarını ve tüm çizim detaylarını içeren, gerekli bütün ölçülerin, malzemelerin ve teknik özelliklerinin yer aldığı, yapı aplikasyon projesi/mimari proje, peyzaj projesi, statik proje, mekanik tesisat projesi, makine yerleşim planı ve elektrik tesisat projeleri ile maliyet hesapları dâhil her türlü ayrıntıyı içeren ve ilgili meslek odalarına kayıtlı teknik personel tarafından onaylanmış projeyi,

jj) Tedarikçi: Program kapsamında hibe sözleşmesi akdedilen faydalanıcılar tarafından yapılacak satın alımlara makine ve ekipman sağlayan kişi ve kuruluşları,

kk) Uygulama rehberi: Bu Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinde; uygulama esas ve usullerine ilişkin detayları belirlemek amacıyla, başvuru sahibi, faydalanıcı, yüklenici/tedarikçi ve Programın yürütülmesinden sorumlu Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı personelinin kullanımı için Genel Müdürlük tarafından hazırlanan rehberi,

ll) Uygulama sözleşmesi: Faydalanıcılar ile proje kapsamında satın aldıkları makine, ekipman ve malzeme ile inşaat yapım işlerini sağlayan yükleniciler/tedarikçiler arasında yapılacak sözleşmeyi,

mm) Veri giriş sistemi: “www.tarimorman.gov.tr” internet adresi üzerinden ulaşılan başvuru sistemini,

nn) Yatırım niteliği: Yeni tesis, tamamlama, kapasite artırımı ve modernizasyonu/otomasyonu,

oo) Yeni tesis: Uygulama rehberi yayımlanma tarihi itibarıyla yasal izin ve ruhsatları alınmamış veya alınmış olsa dahi inşaat ile ilgili herhangi bir faaliyette bulunulmamış, temelden yapılacak inşaat işleri ile makine ve ekipman alımını kapsayan ve belirli bir tarımsal ürün grubunun işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması ve/veya tarımsal üretim amaçlı yatırım tesisini,

öö) Yenilenebilir enerji: Jeotermal, biyogaz, güneş ve rüzgâr enerjisini,

pp) Yüklenici: Program kapsamında hibe sözleşmesi imzalanan faydalanıcılar tarafından satın alınacak makine, ekipman ve malzeme ile inşaat yapım işlerini sağlayan bağımsız gerçek ve tüzel kişiyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Görev, Yetki ve Sorumluluklar

Genel Müdürlüğün görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 5- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki aşağıda belirtilen çalışmalar Bakanlık adına Genel Müdürlük tarafından yürütülür. Genel Müdürlük;

a) Program ile ilgili olarak mevzuat çalışmalarını yürütür, tebliğ ve uygulama rehberini hazırlar ve yayımlanmasını sağlar.

b) Programın tanıtımını ve faydalanıcıların bilgilendirilmesini sağlar. Program kapsamında yapılacak çalışmaların, idari, mali, mühendislik, çevresel ve teknik uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesine destek verir.

c) Program ile ilgili olarak yıllık yatırım programı ve bütçe teklifi hazırlıkları, bu tekliflerin ilgili Bakanlık birimlerine iletilmesi ve kabulü için gerekli çalışmaları yapar.

ç) Program kapsamında il müdürlüğü tarafından onaylanan hak edişlerin tahakkuk işlemlerini yapar ve Banka aracılığıyla ödenmek üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderir.

d) Programın etkin bir şekilde yürütülebilmesi için izleme, istatistiki çalışma ve gerektiğinde kontrol işlemlerini yapar veya yaptırır.

e) Programın yürütülmesinde görevli personele yönelik değerlendirme toplantıları veya eğitim programlarının hazırlanmasını ve düzenlenmesini sağlar.

f) Bünyesinde merkez proje değerlendirme komisyonunu oluşturur.

g) Merkez proje değerlendirme komisyonu, il proje değerlendirme komisyonunca değerlendirmesi yapılan başvuruları genel değerlendirme kriteri açısından inceler, tüm proje başvurularının nihai puanlarını belirler.

İl müdürlüğünün görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 6- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki aşağıda belirtilen çalışmalar il müdürlüğü tarafından yürütülür. İl müdürlüğü;

a) Başvuru sahiplerine, başvuruların hazırlanması konusunda ihtiyaç duyulduğunda gerekli bilgilendirmeyi yapar. Programın tanıtımını ve faydalanıcıların bilgilendirilmesini sağlar.

b) Bakanlık adına bu Tebliğde ve bu Tebliğe dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuatta belirtilen sorumlulukların idari, mali, hukuki, mühendislik ve çevresel uygulamalarla uyumlu bir şekilde yerine getirilmesini ve program kapsamında yapılacak tüm çalışmaların il bazında uygulanmasını, izlenmesini, sekretaryasını ve koordinasyonunu sağlar.

c) Veri giriş sistemine girilen her türlü bilgiden sorumludur. Bu Tebliğ kapsamında yapılacak bütün çalışmalara esas teşkil etmek üzere istenilen bilgileri ivedilikle ve zamanında veri giriş sistemine girer.

ç) Projelerin; bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinin sağlanmasından, uygulamaya yönelik olarak düzenlenecek tüm belgelerin onaylanmasından ve birer suretinin muhafazasından sorumludur. Talep edildiğinde bu belgeleri Genel Müdürlüğe gönderir.

İl proje değerlendirme komisyonu ve il proje yürütme biriminin görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 7- (1) İl proje değerlendirme komisyonunun görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:

a) Başvuruların, bu Tebliğe ve uygulama rehberine uygun olarak il düzeyinde değerlendirilmesinden sorumludur.

b) Program kapsamında alınan hibe başvurularının idari uygunluğu ile başvuru sahiplerinin ve projelerin uygunluğunu kontrol eder, başvuruları proje değerlendirme kriterleri açısından inceler, tüm proje başvurularının puanlarını tespit eder, değerlendirme raporlarını ve sonuç tablolarını hazırlar, program teklif listelerini belirler.

(2) İl proje yürütme biriminin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:

a) İl düzeyinde programın tanıtımı, projelerin uygulanması ve tamamlanan projelerin izlenmesi ile 5488 sayılı Kanun, 5996 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuata göre kontrol, izleme, gözetim, denetim, doğrulama, tetkik, belge kontrolü, fiziksel kontrol ve yerinde kontrol ile ilgili olarak yapılacak iş ve işlemleri il müdürlüğü adına yürütür.

b) İl düzeyinde proje hazırlanması aşamasında potansiyel başvuru sahiplerini program hakkında ve proje başvurularının hazırlanması konusunda bilgilendirir.

c) Hibe sözleşmesi imzalanmadan önce; başvuru aşamasında veri giriş sistemine girişi yapılan bilgi ve belgelerle hibe sözleşmesi ve eklerinin uyumunu bu Tebliğ ve uygulama rehberinde yer alan esaslara göre uygunluğunu inceler. İnceleme sonucunu bir rapora bağlar, hibe sözleşmelerini düzenler ve hibe sözleşmesi imzalamaya yetkili il müdürüne sunar.

ç) Projelerin uygulamasını bu Tebliğ, uygulama rehberi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda kontrol eder, izler ve değerlendirir. Ödeme taleplerini inceleyerek uygun olanları il müdürlüğünün onayından sonra Genel Müdürlüğe gönderir.

d) Yatırımları izleme süresi boyunca yerinde kontrol eder ve bu kontrolü tutanağa bağlar. İzleme sürecine tabi proje sayısı; yüz adet ve daha az olan il müdürlükleri yılda en az iki kere, yüz adetten fazla olan il müdürlükleri ise yılda en az bir kere projelerin yerinde kontrolünü gerçekleştirir.

(3) İl proje yürütme biriminde görevli personel, il proje değerlendirme komisyonunda görevlendirilemez.

(4) İl proje değerlendirme komisyonu teşkil edilirken her bir asıl üye için bir yedek üye görevlendirilir.

Uygulama sorumluluğu

MADDE 8- (1) İl müdürlükleri, faydalanıcılarca gerçekleştirilecek projelerin amaçlarına uygun olarak yapılmasından, uygulamaların bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinin izlenmesinden, uygulamaya yönelik olarak düzenlenecek tüm belgelerin kontrolünden, onaylanmasından ve birer suretinin muhafazasından sorumludur.

(2) Faydalanıcılar, yatırımların proje amaçlarına uygun olarak yapılmasından, uygulamaların bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinden, doğru olarak belgelendirilmesinden, belgelerin muhafazasından ve izleme sürecinde il müdürlüğünce istenecek bilgi ve belgelerin süreleri içinde temininden sorumludur.

(3) Faydalanıcılar, projenin uygulanmasına ilişkin hesaplara ait kayıtları düzenli olarak tutmak ve saklamakla yükümlüdürler.

(4) Faydalanıcılar tarafından gerçekleştirilecek projelerin faaliyetlerini bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak sürdürmeleri şarttır. Mücbir sebepler dışında izleme süresi içerisinde faydalanıcıların; hibe desteği aldıkları tesislerinin faaliyetini sürdürmediklerinin, tesislerinin ve/veya makine ve ekipmanın mülkiyetini değiştirdiklerinin, tesislerini ve/veya makine ve ekipmanı başkalarına kiraladıklarının, projenin amacını ve bu Tebliğde belirtilen istisnai durum haricinde makine ve ekipmanın yerini değiştirdiklerinin, bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine aykırı hareket ettiklerinin veya izleme süresi bitmiş olsa dahi ödemenin haksız yere yapıldığının tespit edilmesi halinde, ödenen hibe, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan faizi ile birlikte, anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yatırım Konuları ve Genel Hususlar

Yatırım konuları

MADDE 9- (1) Program kapsamında mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler için hibe desteği verilecek yatırım konuları şunlardır:

a) Tarımsal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırım konularında;

1) Bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar,

2) Hayvansal ürünlere yönelik yatırımlar,

3) Çelik silo konusuna yönelik yatırımlar,

4) Soğuk hava deposu konusuna yönelik yatırımlar.

b) Tarımsal üretime yönelik yatırım konularında;

1) Kapalı ortamda bitkisel üretime yönelik yatırımlar,

2) Büyükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

3) Küçükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

4) Kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

5) Kültür mantarı üretimine yönelik yatırımlar,

6) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar,

7) Kanatlı hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar,

8) Yağmur hasadı için jeomembran gölet yapımına yönelik yatırımlar.

c) Su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında;

1) Denizlerde yetiştiriciliğe yönelik yatırımlar,

2) İç sularda yetiştiriciliğe yönelik yatırımlar,

3) Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinde yetiştiriciliğe yönelik yatırımlar.

ç) Hayvansal ve bitkisel orijinli gübre işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırım konularında;

1) Hayvansal orijinli gübre yatırımları,

2) Bitkisel orijinli gübre yatırımları.

d) Tarımsal amaçlı örgütler için ortak makine parkı yatırımları,

e) Arı yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

f) Tarımda dijitalleşme, veri yönetimi, sensör ve nesnelerin interneti (IoT) tabanlı akıllı tarım uygulamalarına yönelik yatırımlar,

g) Yapay zekâ tabanlı karar destek sistemleri ve üretim izleme teknolojilerine yönelik yatırımlar,

ğ) Tarımda robotik kullanımı, otomasyon ve görüntü işleme sistemlerinin kullanımına yönelik yatırımlar,

h) (f), (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilenler dışında kalan diğer tarımsal bilişim sistemlerinin kullanımına yönelik yatırımlar,

ı) İpek böceği yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

i) Bu fıkrada yer alan yatırım konularında faaliyet gösteren tesislerin ve tarımsal amaçlı örgütlerin sulama hizmetlerinin gerektirdiği enerji ihtiyacının karşılanmasında kullanılmak üzere yenilenebilir enerji kaynakları kullanımına yönelik yatırımlar.

(2) Bu Tebliğ kapsamında belirtilen yatırım konularında gerçekleştirilecek projeler, kırsal alanda uygulanması şartıyla hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

Uygulama illeri

MADDE 10- (1) 81 ilde; bu Tebliğde belirtilen yatırım konularından tümü veya bir kısmı, EK-4’te yer alan illerin sektörel önceliklerine ve üretim planlamasına göre Bakanlıkça belirlenerek uygulama rehberi ile başvuru öncesinde ilan edilir ve hibe desteği kapsamında başvurular kabul edilir.

Genel hususlar

MADDE 11- (1) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularından il bazında hangilerinin uygulanacağı Bakanlıkça belirlenerek başvuru öncesinde uygulama rehberinde ilan edilir.

(2) 5200 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre kurulan birliklerin ilgili mevzuata göre kurulan iktisadi işletmelerinin, hibe desteğinden faydalanabilmesi için iktisadi işletmenin bağlı olduğu birliğin genel kurulu tarafından Program kapsamında proje uygulanacağına dair karar alınmış olması ve bu kararın başvuruda sunulması gerekir.

(3) Çelik silo ve soğuk hava deposu konularında yeni tesis, modernizasyon/otomasyon ve tamamlamaya yönelik yatırım başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(4) Kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yeni tesis ve modernizasyon/otomasyona yönelik yatırım başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(5) Tarımda dijitalleşme, veri yönetimi, sensör ve nesnelerin interneti (IoT) tabanlı akıllı tarım uygulamalarına yönelik yatırımlar, yapay zekâ tabanlı karar destek sistemleri ve üretim izleme teknolojilerine yönelik yatırımlar, tarımda robotik kullanımı, otomasyon ve görüntü işleme sistemlerinin kullanımına yönelik yatırımlar ve bunların dışında kalan diğer tarımsal bilişim sistemlerinin kullanımına yönelik yatırımlarla ilgili modernizasyon/otomasyona yönelik yatırım başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Bu fıkrada belirtilen yatırım konularında hibe desteği kapsamında değerlendirilecek gider kalemlerinden herhangi birinin diğer yatırım konularında yapılacak başvurular kapsamında alınmak istenmesi halinde ise başvuru yapılan konunun kodu ve niteliği kullanılır.

(6) Kanatlı hayvan yetiştiriciliği konusunda kapasite artırımı ve modernizasyon/otomasyona yönelik yatırım başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen illerde ise tüm yatırım niteliklerinde kanatlı eti üretimine yönelik başvuru yapılabilir.

(7) Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği konusunda; tarımsal üretim planlaması kapsamında tarımsal açıdan yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlık tarafından tespit edildiği 31/12/2024 tarihli ve 32769 beşinci mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere Ödeme Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2024/39)’in 6’ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen havzalarda, yeni tesis ve tamamlamaya yönelik yatırım başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. Ancak yatırım yerinin tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde yer alması halinde, tüm yatırım niteliklerinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(8) Tarımsal üretim planlaması kapsamında yer alan illerde, tarımsal üretim planlamasında belirtilen ürünlere yönelik sunulan projeler artı puan verilerek öncelikli olarak değerlendirilir.

(9) Tarımsal üretim planlaması kapsamında tarımsal yer altı su kısıtı olmayan, mera vasfı ve kaba yem üretim potansiyeli yüksek olan ve süt veya besi havzası oluşturmak amacıyla planlama bölgesi illeri olarak belirlenen iller uygulama rehberinde belirtilir.

(10) Tarımsal üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen iller uygulama rehberinde belirtilir.

(11) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar konusunda kesimhane bulunmayan iller hariç, yeni tesis ve tamamlamaya yönelik yatırım başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(12) Kanatlı hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar konusunda tarımsal üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen illerde tüm niteliklerde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Planlı üretim bölgesi olarak belirlenenler dışında kalan illerde ise yalnızca kapasite artırımı ve modernizasyon/otomasyona yönelik yatırım başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(13) Değerlendirme sonucunda uygun kabul edilen başvurularda, aldığı puana bakılmaksızın öncelikle, yatırım yeri tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde bulunan projelere ilin bütçesi gözetilerek hibe desteği verilir. İlin bütçesi dâhilinde uygun kabul edilen diğer projeler puan sıralaması göz önünde bulundurularak hibe desteğinden faydalandırılır. Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinin bulunduğu iller EK-3’te yer almaktadır.

(14) Kabuk kırılma işlemine tabi tutulmuş sert kabuklu meyveler hariç, tarımsal ürünlerin işlenmesi kapsamında, başka bir yatırım tesisinde ilk işlemesi yapılan mamul ürünün ikincil işlenmesine, paketlenmesine ve depolanmasına yönelik yatırımlar hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(15) Yurt dışında üretimi yapılan ürünlerin işlenmesine, paketlenmesine ve depolanmasına yönelik yatırımlar hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(16) Un, yem ve kütlü pamuk konusunda sadece kapasite artırımı ve modernizasyon/otomasyona yönelik yatırım başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilir. 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde ise yem konusunda tüm niteliklerde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(17) Çay ve fındık konusunda sadece yaş çay ve fındık üretiminin yapıldığı illerdeki başvurular kabul edilir.

(18) Su ürünleri konusunda yeni tesis ve tamamlamaya yönelik yatırım başvurusunda bulunan faydalanıcıların, ön izin belgesi almak için il müdürlüğüne vermiş oldukları kayda girmiş dilekçenin bir nüshasını başvuru aşamasında sunmaları gerekir. Su ürünleri üretimine yönelik uygulanan projelerin hibe ödemesinin yapılması için 29/6/2004 tarihli ve 25507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği gereği, tesisin onaylı projesindeki yatırımların tamamlanması ve üretime başlamasından sonra tesis adına düzenlenmesi gereken su ürünleri yetiştiricilik belgesinin faydalanıcı tarafından il müdürlüğüne ibraz edilmesi gerekir.

(19) Faydalanıcılar bu Tebliğ kapsamında ülke genelinde sadece bir adet proje başvurusunda bulunabilirler. Tarımsal amaçlı örgütlerin tüzel kişi olarak proje başvurusunda bulunmaları, ortaklarının tüzel kişi veya bireysel olarak farklı yatırım konularında başvuru yapmalarına engel teşkil etmez.

(20) Bir aile tarafından yönetilen ve işletilen, ağırlıklı olarak ailesel işgücüne dayalı tarım, gıda ve ormancılık ürünlerine yönelik üretim faaliyetlerini kapsayan, gelirin önemli bir kısmının tarımsal faaliyetten sağlandığı mikro işletme büyüklüğüne kadar olan işletmeler Program kapsamında aile işletmesi olarak kabul edilir.

(21) Bütün başvurularda başvuruya esas yatırım konusunun hibe desteği kapsamında değerlendirilebilmesi ve hibe desteğinden yararlanılabilmesi için, alınmış veya alınacak olan yasal izin ve ruhsatların mutlaka başvuru konusu ile uyumlu olması gerekir. 2/11/1985 tarihli ve 18916 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamında muaf tutulan izin ve ruhsatlar başvuruda aranmaz.

(22) Tarımsal üretim planlaması kapsamında ailelerin zati ihtiyaçlarının karşılanmasında belirlenen ölçekteki işletmelerin yapacakları başvurular, tarımsal yer altı su kısıtı olduğu tespit edilen yerler hariç, tüm yatırım niteliklerinde hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(23) Ortak makine parkı yatırımları için sadece tarımsal amaçlı örgütler hibe desteğinden faydalanabilir.

(24) Kiralanmış bir mülk üzerinde yapılacak yatırımlar da hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Kiralama süresinin, başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az yedi yılı kapsaması ve faydalanıcının hibe sözleşmesi imzalanması aşamasında noter onaylı kira sözleşmesini ibraz etmesi gerekir. Nihai rapor aşamasında, inşai faaliyet içeren projelerde tapu üzerine işlenecek üst hakkı şerhi, diğer projelerde ise üst hakkı veya kiralamanın tapuya şerh edilme şartı aranır. Kira sözleşmesi yerine tahsis/kullanma izin/irtifak hakkı belgesi bulunması halinde, bu belgeler ilgili mevzuata göre alınır.

(25) Kiralanmış bir mülk üzerinde yapılacak yatırımlarda 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında alınması gereken inşaat ile ilgili belgeler mülk sahibi adına olabilir.

(26) Yatırım yeri hisseli ise; hissedarlardan birisinin başvuruda bulunması halinde, diğer hissedarların faydalanıcıya muvafakat verdiklerini, sahibi oldukları arsa üzerinde inşaat yapılmasına rızaları olduğunu ve tesis faaliyete geçtikten sonra en az yedi yıl süreyle tesisin faaliyetine engel olabilecek ölçüde başka bir tesis kurmayacaklarını beyan ettikleri taahhütnamenin başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi, noter onaylı taahhütnamenin ise hibe sözleşmesi aşamasında sunulması zorunludur.

(27) Mevcut kapalı ortamda bitkisel üretim tesislerinde ve tarımsal amaçlı örgütlerin sulama hizmetlerinin gerektirdiği elektrik enerjisini temin etmek amaçlı yenilenebilir enerji üretim tesisi konulu başvurularda teknik gerekçelerinin açıklanması ve ilgili mevzuata aykırı olmaması şartıyla güneş enerjisi panelleri, mülkiyeti veya kullanım hakkı başvuru sahibine ait olmak üzere yatırım yerine bitişik birden fazla parselde yer alabilir. Bu durumda, enerji nakil hattı faydalanıcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır.

(28) Tarım arazileri üzerinde yapılacak yatırımlar için, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında alınan izin belgesi, başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenir. Uygulama rehberinde belirtilen istisnalar hariç, yapılacak başvurularda yatırım yeri izinlendirmeye tabi değil ise, izin gerektirmediğine dair il müdürlüğünden alınan yazının başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi zorunludur.

(29) Büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında yapılan başvurularda, 18/3/2010 tarihli ve 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu ile 5996 sayılı Kanun hükümlerine göre zorunlu olan biyogüvenlik tedbirleri de hibe kapsamında değerlendirilir.

(30) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa göre kurulmuş serbest bölgelerde yapılacak yatırımlar için başvuru kabul edilmez.

(31) Bir projenin/tesisin bölümler/üniteler şeklinde yapılmasına yönelik olarak hazırlanan farklı projelerle ayrı ayrı başvuru yapılması halinde, hiçbir başvuru hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(32) Proje uygulaması ile ilgili mevzuat gereği alınması gerekli izin, ruhsat ve denetim işleri ile yapılması zorunlu olan tüm işlemlerin yerine getirilmesinden faydalanıcılar sorumludur. İlgili mevzuat gereği alınması gerekli başvuru konusu ve yatırım niteliği ile ilgili yasal izin ve ruhsatlar, Bakanlık kayıt sistemine kayıtlı olduğuna dair belgeler, demirbaş kayıt listesi, yatırıma ait fotoğraflar ile uygulama rehberinde belirtilen belgelerin başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi ve hibe sözleşmesi ekinde il müdürlüğüne sunulması, tesis tamamlandıktan sonra alınması gerekli başvuru konusu ve yatırım niteliği ile ilgili izin, ruhsat ve diğer dokümanların ise en geç nihai rapor ekinde sunulması zorunludur. Faydalanıcının, ilgili mevzuat gereğince alınması gerekli izin ve ruhsatları ilgili kurumdan kaynaklanan sebeplerle hibe sözleşmesi aşamasında sunamaması ve bu durumu belgelendirmesi halinde, faydalanıcıya, il müdürlüğünün uygun görüşü ile söz konusu belgeleri temin ederek hibe sözleşmesi imzalaması için yirmi iş günü ek süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek süre içinde faydalanıcının ilgili mevzuat gereği alınması gerekli yasal izin ve ruhsatları alamaması halinde, hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(33) Hibe sözleşmesi öncesi, faydalanıcının satın alma işleri ile ilgili yüklenici/tedarikçilerden kaynaklanan sorunlar nedeniyle satın alma işlemlerinin gerçekleştirilmesi için ek süre talep etmesi halinde, il müdürlüklerince yapılacak inceleme sonucu durumu uygun mütalaa edilenler için projelerin bu Tebliğde belirtilen son tamamlanma tarihlerini geçmemeleri şartı ile hibe sözleşmesi imzalaması süresine ek olarak yirmi iş günü süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek süre içinde satın alma esaslarına uygun işlem gerçekleştirilemez ise hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(34) Faydalanıcının, alınması gerekli izin ve ruhsatlar ile satın alma işlerinin her ikisi için de ek süre talep etmesi halinde, verilecek ek süre otuz iş gününü geçemez.

(35) Hibe sözleşmesinde yer alan hususlardan herhangi birinde değişiklik olması durumunda ek hibe sözleşmesi imzalanır.

(36) Tüzel kişi ortaklarının sermaye pay oranı değişiklik talebi, yalnızca hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra yapılabilir. Bu talep sorumlulukların aynı şekilde devam etmesi koşulu ile il müdürlüğünün uygun görüşü kapsamında Genel Müdürlükçe değerlendirilir. Hibe sözleşmesi imzalanan tüzel kişi ortaklarından en az birinin sermaye pay oranı yatırımın izleme süresi sonuna kadar toplamda %51’in altında olamaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Başvuru Sahipleri

Başvuru sahiplerinde aranacak özellikler

MADDE 12- (1) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularını gerçekleştirmek üzere hazırlanacak proje başvuruları gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılır.

(2) Başvuru sahiplerinin; kapasite artırımı ve modernizasyon/otomasyona yönelik yatırım başvurularında son başvuru tarihinden önce, yeni tesis ve tamamlamaya yönelik yatırım başvurularında ise en geç nihai rapor aşamasında, Bakanlıkça belirlenen başvuru konusu ile ilgili kayıt sisteminde kayıtlı olması ve izleme süresi sonuna kadar kayıtlı olma durumunun devam etmesi gerekir.

(3) Son başvuru tarihinden önce kurulan; 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda tanımlanmış kollektif, limited ve anonim şirketler ile tarımsal amaçlı örgütler tüm yatırımlar için tüzel kişi olarak başvurabilirler.

(4) Üçüncü fıkrada belirtilen kuruluşlar, kuruluş tüzüklerinde/ana sözleşmelerinde belirtilen faaliyet alanları ile ilgili yatırım konularına başvurabilirler.

(5) Üçüncü fıkrada belirtilen kuruluşların, proje başvurusu, hibe sözleşmesi imzalanması ve uygulamaların gerçekleştirilmesi konularında son başvuru tarihinden önce yetkili kurullarından karar almış ve bu kararın alındığına dair belgeyi proje başvurularında ibraz etmiş olmaları gerekir.

Hibe desteğinden faydalanamayacaklar

MADDE 13- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki hibe desteklemelerinden, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kaynaklarından finansman sağlayan veya bağlantısı olan gerçek ve tüzel kişiler yararlanamaz. Başvuru sahiplerinin, başvuru aşamasında idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olduklarına dair taahhütnameyi sunmaları gerekir.

(2) Hibe sözleşmesi imzalayan ancak bu Tebliğ kapsamındaki başvuruların alınmaya başladığı tarihe kadar yatırımını nihai rapora bağlayamayan ve/veya önceki tebliğler kapsamında hibe desteğinden yararlanmış ancak projesi fesih sürecinde bulunanlar hibe desteğinden faydalanamazlar.

(3) Tarımsal amaçlı örgütler hariç, daha önce Bakanlığın vermiş olduğu yatırım bazlı hibe desteklerinden faydalanmış olanlar kendilerine ödemenin yapıldığı tarihten bu Tebliğin yayımlandığı tarihe kadar iki yılını tamamlamamış ise bu Tebliğ kapsamındaki desteklemeden tekrar faydalanmak için başvuruda bulunamazlar/faydalanamazlar. Başvuru yapılması/hibe desteği alınması halinde, başvuru reddedilir/hibe sözleşmesi feshedilir. Bireysel sulama sistemleri veya tasarruflu tarımsal sulama sistemleri konusunda hibe desteği almış olan faydalanıcılar için ise bu kısıt uygulanmaz.

(4) Tarımsal amaçlı örgütler hariç, tüzel kişi ortaklarının gerçek kişi olması halinde ortaklar gerçek kişi olarak hibe desteğinden faydalanamazlar. Ayrıca tüzel kişi ortaklarının tüzel kişi olması halinde de tüzel kişi ortaklar ayrı olarak hibe desteğinden faydalanamazlar. Gerçek ve/veya tüzel kişilerin hibe başvurusunda bulunmaları halinde, oluşturdukları ya da oluşturacakları farklı tüzel kişiler/ortaklar ayrıca hibe desteğinden faydalanamazlar. Bu fıkrada anılan gerçek/tüzel kişilerin sonraki dönemlerde yapacakları başvurular için bu Tebliğde belirtilen süre kısıtları uygulanır.

(5) İl özel idaresi ve belediye gibi kamu kurum ve kuruluşları, bunların vakıf ve birlik benzeri teşekkülleri ile içinde bulundukları ortaklıkların başvuruları Program kapsamında değerlendirilmez.

(6) 6183 sayılı Kanuna göre vadesi geçmiş vergi borcu ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu bulunanlar hibe desteğinden faydalanamaz.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Hibeye Esas Proje Tutarları ve Giderleri

Hibeye esas proje tutarı ve destekleme oranı

MADDE 14- 

(1) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularında hibeye esas proje tutarı; 30.000.000 Türk lirası üst limitini geçemez.

(2) Hibeye esas proje tutarı alt limiti 100.000 Türk lirasıdır. Bu limitin altındaki başvurular kabul edilmez.

(3) Aile işletmesi faaliyetleri kapsamında yapılacak başvurularda hibeye esas proje tutarı en fazla 8.000.000 Türk lirasıdır.

(4) Başvuruların kabul edilmesi halinde; Katma Değer Vergisi (KDV) dâhil hibeye esas proje tutarının %50’si ile %70’ine kadar ve EK-2’de belirtilen şekildeki oranlarda hibe desteği verilir. Faydalanıcılar hibeye esas proje tutarının hibe desteği verilecek oran dışında kalan katkı payını ve ayni katkıyı kendi öz kaynaklarından temin etmekle yükümlüdür.

(5) Hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas tutar üst limit niteliğindedir. Hibenin nihai tutarı fiili gerçekleşmeler sonucunda ortaya çıkar.

(6) Hibeye esas tutarın hibe desteği kısmı kamu kaynakları kullanılarak karşılandığı için faydalanıcılar tarafından sağlanması gereken katkı payının finansmanında ayrıca kamu kaynakları kullanılamaz.

(7) Proje toplam tutarının; bu maddede belirlenen hibeye esas proje tutarını aşması durumunda, artan kısma ait işlerin faydalanıcılar tarafından ayni katkı olarak finanse edilmesi ve proje tamamlanma süresi içerisinde tamamlanması gerekir. Bu durumun hibe başvurusu ile beraber taahhüt edilmesi şarttır.

Hibe desteği kapsamındaki proje gider esasları

MADDE 15- (1) Bu Tebliğ kapsamında hibe desteği verilecek proje giderlerinin;

a) Faydalanıcı ile imzalanan hibe sözleşmesinden sonra ve proje tamamlanma süresi içerisinde gerçekleştirilmesi,

b) Hibe sözleşmesi ekinde sunulan tatbikat projesinde belirtilmiş olması ve hibe desteği verilecek proje giderleri kapsamında yer alması,

c) Hibe sözleşmesi ekinde sunulan proje bütçesi tablosundaki hibeye esas proje giderlerinin, bu Tebliğde belirtilen limitlerin içerisinde kalması,

ç) Hibe desteği kapsamındaki giderlerin Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde ve hibe sözleşmesinde belirtilen esaslara uygun olması ve belgelere dayandırılması,

gerekir.

Gider kalemleri

MADDE 16- (1) Bu maddede belirtilen gider kalemleri, bu Tebliğde belirtilen esaslar çerçevesinde, ilgili bölümlerde belirtilen istisnalar geçerli olmak kaydıyla hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(2) Yatırım uygulamalarına ait; inşaat işleri alım giderleri ile makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine hibe desteği verilir.

(3) Faydalanıcılar tarafından, proje kapsamında satın alınacak ve hibe desteği verilecek tüm makine, ekipman ve malzeme alımları ile inşaat işleri bu Tebliğ ve bu Tebliğe dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuatta belirtilen esaslara uygun olarak yapılmış satın alımlar sonucunda belirlenen yüklenicilerle/tedarikçilerle yapılacak sözleşmeler kapsamında sağlanır.

(4) Projeyi oluşturan tüm gider kalemlerinin yeni ve kullanılmamış olması gerekir.

(5) Hibeye esas proje tutarını oluşturan, hibe desteği verilecek proje giderleri mutlaka teknik projeye ve piyasa etütlerine dayandırılır ve proje başvurularında ayrıntılı olarak belirtilir.

(6) Başvuru aşamasında projede yer alan ancak hibeye esas gider kalemleri kapsamında değerlendirilmeyen giderler, hibe sözleşmesi aşamasında ayni katkıya aktarılması şartıyla hibe sözleşmesi imzalanır.

(7) Başvuruda bütçelendirilen inşaat, makine ve ekipman kalemlerinden bu Tebliğ, uygulama rehberi, hibe sözleşmesi ve/veya teknik şartnamelere uygun olarak temin edilmeyen ve/veya uygun harcama kapsamında kabul edilmeyen kalemler, ikinci el alımı olmamak ve uygulama rehberinde belirtilen kriterlere uymak şartı ile projenin amacına uygun olarak ayni katkı ile tamamlandığı takdirde, hibe desteği kapsamında kabul edilen kalemlerden çıkarılıp başlangıçta belirlenen hibeye esas tutardan düşülerek hibe ödemesi yapılabilir.

(8) Faydalanıcı, hibeye esas proje giderlerinden inşaat işleri ile makine ve ekipman alımlarını tek bir alım ya da farklı alımlar şeklinde gerçekleştirebilir.

(9) Yenilenebilir enerji olarak jeotermal kaynağın kullanılacağı yatırımlarda jeotermal kuyu için hibe desteği verilmez.

(10) Yenilenebilir enerji kaynakları kullanımına yönelik yatırım konularında yapılacak başvurularda; üretilecek yenilenebilir enerji miktarının, mevcut veya bu Tebliğ kapsamında kurulacak tesisin kapasite/ekspertiz raporunda hesaplanan yıllık enerji ihtiyacının en az %51’ini, en fazla %110’unu karşılayacak şekilde projelendirilmesi halinde, hibe desteğinden faydalandırılır. Elde edilen enerjinin, mevcut veya bu Tebliğ kapsamında kurulacak tesisteki enerji ihtiyacının %110’unu aşması durumunda elde edilen toplam enerji ile tesiste ihtiyaç duyulan enerji oranlanarak hibe ödemesi yapılır. Bu oranların dışında kalan kısımlar ayni katkı olarak karşılanır.

(11) Yenilenebilir enerji olarak biyogaz, güneş ve rüzgâr enerjisi kullanılarak elektrik üretilecek bütün yatırım konularında enerjinin ulusal şebekeye bağlanması şarttır. Hibe ödemeleri, kapasite/ekspertiz raporunda hesaplanan yıllık enerji ihtiyacının en az %51’inin, en fazla %110’unun karşılanması amacıyla bağlantı sözleşmesinde belirtilen kurulu güç üzerinden yapılır.

(12) Bağlantı sözleşmesinde belirtilen kurulu gücün, bağlantı izni ve ruhsatı veren kurumdan kaynaklanan sebeplerle projede %51’in altına düşmesi ve bu durumun da resmî belgelerle tespit edilmesi halinde, yenilenebilir enerji üretim tesisi başvurularında hibe sözleşmesi, teminat faydalanıcıya iade edilerek feshedilir. Yenilenebilir enerji üretimi, başvuruya esas yatırım projesinin bir ünitesi ise, projede enerji ünitesine ait giderler hibeye esas proje tutarından düşürülerek yatırımın geri kalan kısmı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

İnşaat işleri alım giderleri

MADDE 17- (1) Program kapsamında hibe desteği verilecek inşaat işleri alım giderleri, projenin faaliyete geçmesi için elzem olan inşaat işlerini kapsar.

(2) İnşaatın yapılma yöntemi ile kullanılacak teknolojiyi açıklayan, inşaat işleriyle doğrudan ilgili malzeme, işçilik, makine ve ekipman kullanım veya iş makinesi giderlerini kapsayan ve gider türü, ölçü birimi, miktar, birim fiyat ve tutar ayrıntılarını da içeren taslak yapım şartnameleri proje başvuru ekinde sunulur.

(3) Yeni tesis ve tamamlamaya yönelik yatırım başvurularında, yatırım konusu üretim alanı dışında ihtiyaç duyulan idareye ait personel odaları, yatakhane, yemekhane, teşhir ve satış reyonu, bekçi kulübesi, bahçe duvarı, çit, tesis bahçesinin düzenlenmesi gibi bölümler ve bunlara ait giderler idari alan olarak ve hibeye uygun harcamalar kapsamında değerlendirilir. Bu harcamaların toplamı hibeye esas inşaat giderinin %15’ini, her yapı için kazı, dolgu ve reglaj işleri yapının toplam hibeye esas inşaat giderinin %6’sını ve alansal olarak idari alan, toplam inşaat alanının %30’unu aşamaz. Başvuruda sunulan projede bu oranların aşılmış olması halinde, hibe sözleşmesi imzalanması aşamasında bütçe revizyonu yapılarak aşan kısımlar ayni katkı kapsamına alınır.

(4) Hayvan yetiştiriciliği ve su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar için yapılacak bakıcı evi dışında mesken ve benzeri yapıları kapsayan proje başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

Makine, ekipman ve malzeme alım giderleri

MADDE 18- (1) Program çerçevesinde yapılacak makine, ekipman ve malzeme alımları, üretimi de içeren bir proje bütününün parçası olduğu takdirde hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(2) Makine ve ekipman alımlarında, proje sahasına teslim giderleri ile montaj giderleri makine ekipman alımı ile aynı faturada bulunmaları ve hibe sözleşmesi aşamasında belirtilen hibeye esas tutarı aşmaması durumunda uygun harcama kapsamında değerlendirilerek hibe desteğinden yararlandırılır. Ayrı faturalandırılmaları durumunda ise sadece makine ve ekipman alım bedeline hibe desteği verilir.

(3) Makine ve ekipman teknik şartnamesi; makine ve ekipmanın projedeki kullanım amacı ve üretimdeki gerekliliği belirtilerek proje başvuru ekinde sunulur.

(4) Makine, ekipman ve malzeme alım giderleri kapsamında, demirbaş eşya, mobilya, mefruşat alımı gibi giderler ve tesis tamamlandıktan sonra tesisin işletilmesine yönelik hammadde veya malzeme gibi işletme giderlerine hibe desteği verilmez.

(5) Tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılacak başvurular hariç kendi yürür makineler hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(6) Trafo satın alımları hibe desteği kapsamında değildir.

(7) Yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji üreten tesisler hariç enerji nakil hattı satın alımları hibe desteği kapsamında değildir. Yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji üreten tesisler için ise enerji nakil hattı satın alımları hibeye esas proje tutarının en fazla %15’i ile sınırlıdır.

(8) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistemler hibe desteği kapsamındadır. Üretilen enerjinin ulusal şebekeye bağlanması şart değildir. Bu fıkrada belirtilen hibe desteği sadece aile işletmesi faaliyetleri ile yaylacı ve göçer faaliyetleri kapsamında arı yetiştiriciliği, bitkisel üretim, büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliğini kapsar. Makine, ekipman ve malzeme alımlarına ek olarak işletmelerin enerji talebini karşılamak amacıyla 5 kW’a kadar şebekeden bağımsız (off-grid) sistem için projelendirme yapılabilir. Yatırım uygulama alanı dışında kalan kablolama işlemleri uygun harcama olarak kabul edilmez.

(9) Akıllı tarım uygulamaları ve tarımsal bilişim sistemleri ile ilgili hibe desteği kapsamında kabul edilecek gider kalemleri uygulama rehberinde belirtilir.

(10) Yeni tesis niteliğindeki başvurular dışında jeneratör satın alımları hibe desteği kapsamında değildir.

(11) Makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine ait teknik şartnameyi, metraj ve keşfi, makine yerleşim planını ve bina büyüklüğü ile alınan makinelerin uyumlu ve üretim aşamalarında gerekli olduğuna dair raporu hazırlayan ve tasdik eden kişilerin ilgili meslek odalarına kayıtlı olmaları şarttır.

(12) Makine ve ekipman alımını içeren başvurular için talep edilen makine ekipmanların alımı Genel Müdürlük tarafından merkezi ihale ile yapılabilir.

Hibe desteği kapsamında karşılanmayacak giderler

MADDE 19- (1) Uygun olmayan ve hibe desteği kapsamı dışında kalan giderler şunlardır:

a) Her türlü borçlanma giderleri.

b) Faizler.

c) Başka bir kaynaktan finanse edilen harcama ve giderler.

ç) Kira giderleri.

d) Kur farkı giderleri.

e) Arazi, arsa ve bina alım bedelleri.

f) Binanın yakıt, su, elektrik ve aidat giderleri.

g) Ayrı faturalandırılmış nakliye ve montaj giderleri.

ğ) Bankacılık giderleri.

h) Denetim giderleri.

ı) İade alınan veya alınacak vergiler.

i) İkinci el/kullanılmış makine ve ekipman alım giderleri.

j) Proje yönetim ve danışmanlık giderleri.

k) Makine tamir ve parça alım giderleri.

l) Sarf malzemeleri.

m) Makine kullanım eğitimi giderleri.

n) Mücbir sebepler hariç bu Tebliğ ile belirlenen proje tamamlanma süresi içinde gerçekleştirilmeyen giderler.

(2) Program kapsamında hibe sözleşmesi imzalanmadan önce yapılan harcamalar karşılanmaz. Ayrıca hibe sözleşmesi imzalanmayan projelerle ilgili yapılan hiçbir harcamadan dolayı Bakanlık herhangi bir sorumluluk üstlenmez ve bu harcamalar karşılanmaz.

(3) Bu Tebliğ ile Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilmeyen, belgelendirilmeyen ve ibraz edilmeyen her türlü satın alma gideri, hibeye esas gider kapsamında olsa dahi hibe desteğinden karşılanmaz.

Ayni katkılar

MADDE 20- (1) Faydalanıcılardan veya iş birliği yaptığı kişi ve kuruluşlardan herhangi biri tarafından hibe sözleşmesi öncesi edinilmiş arazi, bina, makine ve ekipman, ayni katkı olarak dahi proje yatırım tutarına dâhil edilmez.

(2) Hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra faydalanıcılar tarafından, hibeye esas proje giderleri dışında kendi kaynakları kullanılarak bina, malzeme, makine ve ekipman ile işgücüne yönelik olarak yapılacak herhangi bir katkı, proje tamamlanma süresi içerisinde tamamlanması koşulu ile ayni katkı olarak değerlendirilir. Ancak uygulamalar sırasında bu katkıların tamamının faydalanıcı tarafından, hibeye esas proje giderlerine yönelik kullanımlar yapılmadan önce veya eşzamanlı olarak gerçekleştirilmesi zorunludur. Başvuru sahipleri, bu hususları başvuru aşamasında sunacakları taahhütnamede belirtirler.

(3) Ayni katkılar, hibeye esas proje giderleri kapsamında öngörülmüş satın alımlardan bağımsız alımlar veya gerçekleşmeler şeklinde yapılabilir.

(4) Başvuru aşamasında ayni katkı olarak taahhüt edilen işlerin projede öngörülen nitelik ve nicelikte gerçekleştirilmesi şarttır. Ayni katkıda fiziki gerçekleşme esas alınır, ayni katkıda gösterilen inşaat işleri ile makine ve ekipman alımlarıyla hibeye esas harcama giderleri için satın almanın birlikte yapılması durumunda satın alma sonrası oluşacak tutarda azalma söz konusu olur ise aradaki fark hibeye esas proje tutarından düşülür.

(5) Yapılacak ayni katkılar, faydalanıcının yapmakla yükümlü olduğu katkı payının yerine ikame edilemez.

ALTINCI BÖLÜM

Proje Başvuruları

Başvuru zamanı

MADDE 21- (1) Başvuru zamanı Bakanlıkça yayımlanacak olan uygulama rehberinde ilanen duyurulur.

Başvuru yapacaklara sağlanacak teknik destek

MADDE 22- (1) Başvuru yapacak gerçek ve tüzel kişiler, program konusunda il proje yürütme biriminden ihtiyaç duydukları bilgiyi alabilirler.

(2) İl proje yürütme birimlerince verilecek bilgi, proje hazırlanmasında karşılaşılacak sorulara cevap vermekle sınırlı olup projenin kabul edilmesi konusunda bir taahhüt niteliği taşımaz.

(3) İl proje yürütme birimleri, faydalanıcılara kesinlikle proje hazırlayamaz.

(4) Başvuru sahipleri, programa ait uygulama rehberi ile içinde yer alan başvuru formlarını ve bilgilendirici dokümanları il müdürlüğü veya “www.tarimorman.gov.tr” internet adresinden temin edebilirler.

(5) Bakanlık tarafından düzenlenecek eğitim, çalıştay, bilgilendirme toplantıları ve benzeri etkinlikler “www.tarimorman.gov.tr” internet adresi aracılığıyla duyurulur.

Başvuru adresi

MADDE 23- (1) Başvurular “www.tarimorman.gov.tr” internet adresinden yapılır.

Başvuru şekli

MADDE 24- (1) Proje başvurusu;

a) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularını gerçekleştirmek amacıyla hazırlanır.

b) Bu Tebliğde belirtilen niteliklere sahip gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılır.

c) Bu Tebliğ, yürürlükte bulunan ilgili mevzuat ve Genel Müdürlük tarafından hazırlanan uygulama rehberi hükümlerine uygun olarak hazırlanır.

(2) Bu Tebliğde belirtilen usul ve esaslara göre hazırlanan başvuru dosyasının girişi, veri giriş sistemi üzerinden yapılır.

(3) Bakanlık bilgi sistemlerinde herhangi bir aksaklık olması halinde Genel Müdürlük gerekli önlemleri alır.

(4) Veri girişi yapılan belge ve dokümanlarla ilgili olarak il proje değerlendirme komisyonu tarafından hatalı olduğu bildirilenler için uygulama rehberinde belirtilen şekilde düzeltme/tamamlatma yapılabilir. Bunun dışında hiçbir belge ve/veya dokümanda düzeltme yapılamaz ve tamamlatılamaz.

(5) Başvuru şekline ilişkin bu Tebliğde yer almayan diğer hususlar Bakanlıkça yayımlanan uygulama rehberinde açıklanır.

YEDİNCİ BÖLÜM

Proje Başvurularının Değerlendirilmesi ve Hibe Sözleşmesi

Başvuruların il düzeyinde değerlendirilmesi

MADDE 25- (1) Program kapsamında, başvurusu alınan projelerin incelenmesi ve ilk değerlendirmeleri bu bölümde belirtilen kriterlere göre il proje değerlendirme komisyonu tarafından yapılır. Başvuruların, bu Tebliğe ve uygulama rehberine uygun olarak il düzeyinde değerlendirilmesinden il proje değerlendirme komisyonu sorumludur.

(2) İl proje değerlendirme komisyonunun oluşturulma ve çalışma şekli valilik tarafından son başvuru tarihinden önce belirlenir ve taraflara duyurulur.

(3) İl proje değerlendirme komisyonuna, değerlendirme sürecinde gerekli tüm teknik ve lojistik desteğin verilmesi, tabloların düzenlenmesi, proje özetlerinin hazırlanması, verilerin muhafazası gibi konularda çalıştırılması amacı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarından personel görevlendirilebilir.

(4) İl proje değerlendirme komisyonu, başvuruları bu Tebliğ ve uygulama rehberinde belirtilen kriterlere göre inceler.

(5) İl proje değerlendirme komisyonu, son başvuru tarihini takiben yapılacak ilk toplantıda belirlenecek kriterlere göre veri giriş sistemi üzerinden değerlendirmeye başlar ve değerlendirmelerini, son başvuru tarihini takiben en geç yirmi beş iş günü içerisinde tamamlar.

(6) İl proje değerlendirme komisyonunun ihtiyaç duyması halinde teknik alt komisyonlar oluşturularak projenin mevzuat ve maliyetler açısından uygunluğu inceletilir. Oluşturulan alt komisyon il proje değerlendirme komisyonu ile eş zamanlı olarak projelerin incelemesini tamamlar.

(7) Başvurular değerlendirilirken tarımsal üretim planlaması, başvuru sahibinin niteliği, yatırım yerinin karakteristiği, yatırım yerinin mülkiyeti, yatırım niteliği, yatırımın sektörel önceliği, başvuru sahibinin daha önce hibeden yararlanma durumu gibi kriterler göz önüne alınır.

(8) Başvurular, EK-1/A’da belirtilen değerlendirme kriterlerine göre değerlendirilir ve değerlendirme puanlarına göre en büyükten en küçüğe doğru sıralanarak teklif listeleri hazırlanır. Aynı puanı alan başvurular kendi aralarında sıralanırken başvuru zamanı daha önce olan üst sıraya alınır. Değerlendirme sonuç tablosu ve program teklif listelerinin veri giriş sistemi üzerinden alınan çıktısı, il proje değerlendirme komisyonunca imzalanarak Elektronik Belge Yönetim Sistemi üzerinden Genel Müdürlüğe gönderilir.

(9) Genel değerlendirme raporu, değerlendirme sonuç tablosu ve Program teklif listelerinin çıktıları ile başvuru dosyaları, 18/10/2019 tarihli ve 30922 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre il müdürlüklerinde muhafaza edilir.

Başvuruların Genel Müdürlük düzeyinde değerlendirilmesi

MADDE 26- (1) İllerden gelen teklif listeleri merkez proje değerlendirme komisyonunca EK-1/B’de yer alan genel değerlendirme kriteri gözetilerek puanlanır ve veri giriş sistemi üzerinde nihai puan belirlenir.

(2) Başvurular, aldıkları nihai puana göre en büyükten en küçüğe doğru sıralanır, teklif listeleri hazırlanır. Genel değerlendirme raporu, değerlendirme sonuç tablosu ve program teklif listelerinin veri giriş sistemi üzerinden alınan çıktısı, merkez proje değerlendirme komisyonunca imzalanarak Genel Müdürlük onayına sunulur.

Hibe başvurusunun reddedilme nedenleri

MADDE 27- (1) Değerlendirme komisyonları tarafından değerlendirme kriterlerine göre yapılan inceleme sonucu alınan proje başvurularının reddedilme kararı, tüm projelerle ilgili Genel Müdürlük onayı alındıktan sonra il müdürlüğü tarafından uygulama rehberinde belirtilen şekilde başvuru sahiplerine bildirilir.

(2) Başvuruyu reddetme kararının aşağıdaki gerekçelere dayanması zorunludur:

a) Başvurunun müracaat tarihinden sonra yapılması.

b) Başvuru sahibinin ve/veya projenin bu Tebliğ ve bu Tebliğe dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuatta belirtilen şartlara sahip olmaması.

c) Başvuruya konu faaliyetin program kapsamında olmaması.

ç) Projenin başvuruda belirtilen yatırım konusuna ait konu kodu ile uyumlu olmaması.

d) Projenin uygulama süresinin öngörülen azami süreyi aşması.

e) Hibeye esas proje tutarının ve talep edilen hibe desteğinin duyurulmuş olan azami miktarı aşması.

f) Projenin teknik olarak uygulanmasının mümkün olmaması ve yatırım konusu ile uyumsuz olması.

g) Projenin başvuruda sunulan bilgi ve belgelerle uyumsuz olması.

ğ) Bütün yatırım konularında;

1) 22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu ve/veya 18/12/1981 tarihli ve 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu ve/veya 5403 sayılı Kanun kapsamında konulan şerhler gibi kamu kurum ve kuruluşları tarafından konulan şerhler için ilgili kurumdan yatırım yapılmasında sakınca olmadığına dair belge alınmış yatırım yerleri ile organize sanayi bölgesi, tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi ve ihtisas küçük sanayi sitesi tarafından yatırım yerlerine konulan ipotek veya şerhler,

2) Organize sanayi bölgelerinin ve tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinin kuruluşunda kullanılan krediler nedeniyle konulan ipotek ve şerhler,

3) Bu Tebliğ kapsamında yapılacak başvurular için yatırım yerinin kiralanmış olması durumunda kira sözleşmeleri nedeniyle yatırım yerlerine konulan şerhler,

hariç olmak üzere, yatırım yerinin tapu kaydında ipotek, haciz, ihtiyati tedbir ve yatırımın sürdürebilirliğini etkileyebilecek şerhler bulunması ve/veya hakkında açılmış dava olması.

h) Kapasite artırımı ve modernizasyon/otomasyona yönelik yatırım başvurularında, mevcut tesisin faaliyeti ile ilişkili olarak bankalarca başvuru sahibi adına daha önce kullandırılan kredi nedeniyle konulan ipotek için ilgili bankadan geri ödemelerin düzenli yapıldığına dair belge almış olanlar ile Program kapsamında daha önce hibe desteğinden yararlanmış olan tesisler için sözleşmeleri gereği konulan şerhler hariç, yatırım yerinin ipotekli, şerhli, icraya verilmiş ve/veya hakkında açılmış dava olması.

ı) Başvurunun veri giriş sistemi üzerinden yapılmamış olması.

i) Başvurunun bu Tebliğ ve uygulama rehberinde belirtilen usul ve esaslara göre hazırlanmamış veya gerçekleştirilmemiş olması.

j) Hibeye esas proje tutarının bu Tebliğde belirtilen limitlerin dışında olması.

k) Başvuru sırasında ve sözleşme yapılmadan önce başvuru sahibinin iflas etmiş veya projenin tasfiye halinde olması, başvuru sahibinin işlerinin mahkemelerce idare ediliyor olması, alacaklılarıyla herhangi bir düzenlemeye girmiş olması, iş veya faaliyetlerini askıya almış olması, bu meselelerle ilgili bir dava veya takip konusu bulunması veya yürürlükteki mevzuat ve düzenlemelerde yeri olan bir prosedür dolayısı ile bunlara benzer bir durumda olması.

l) Faydalanıcının; kamu haklarından mahrum olması veya hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, görevi kötüye kullanma, rüşvet, irtikap, nitelikli zimmet, sahtecilik, ihaleye fesat karıştırma, hileli iflas suçlarının birinden veya 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan ve organize veya örgütlü suçlardan dolayı hüküm giymiş bulunması, millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olması veya tutuklu bulunması veya 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 102 nci, 103 üncü ve 104 üncü maddelerinde düzenlenen suçlardan adli sicil kaydı olması veya 5237 sayılı Kanunun Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler başlıklı Dördüncü Kısmının üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci bölümlerinde yer alan suçların birinden veya ülkenin mali çıkarlarına zarar verici herhangi bir suçtan dolayı hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı olması.

m) Program/il bütçesinin yetersiz olması.

n) Program kapsamında farklı gerçek/tüzel kişilerce hazırlanmış olsa dahi aynı yatırım alanlarında birbirleri ile ortak ekonomik ve/veya çıkar ilişkileri bulunan veya birbirlerini tamamlayan projelerle müracaat edilmesi.

o) Birbirleriyle birebir aynı olan, kopya projeler ile başvuruda bulunulması.

ö) Başvuru sahiplerinin gerçeğe aykırı beyanda bulunduklarının tespit edilmesi.

p) Üretime yönelik olmayan, araştırma geliştirme projeleri ile başvuruda bulunulması.

r) Başvuru sahibi hakkında iflas, konkordato veya tasfiye kararı alınmış olması, mal varlığı ya da işlerinin atanmış kayyum veya vasi tarafından idare ediliyor olması.

s) Başvuru sahibinin Bakanlık tarafından destek dışı işletmeler kapsamına alınmış olması.

ş) Bir önceki başvuru dönemi kapsamında hibe sözleşmesi imzalamaya asıl olarak hak kazanan, ancak hibe sözleşmesi imzalamamış kişi olması.

t) Program kapsamında daha önce hibe sözleşmesi feshedilmiş, ancak almış olduğu hibenin geri ödemesini yapmamış kişi olması.

u) Yatırım yerinin 3218 sayılı Kanuna göre kurulmuş serbest bölgelerden birinde olması.

Nihai değerlendirme kararı ve bütçelerin belirlenmesi

MADDE 28- (1) Nihai değerlendirme, bu maddede belirtilen hususlar dikkate alınarak merkez proje değerlendirme komisyonunca yapılır.

(2) Yatırım bütçeleri, merkez proje değerlendirme komisyonu tarafından Bakanlığın destekleme politikaları doğrultusunda belirlenir.

(3) Program kapsamında kullanılacak bütçenin en az %20’si kadın ve genç girişimciler, %30’u aile işletmeleri tarafından gerçekleştirilecek yatırımlar için kullanılır. Yeterli sayıda uygun başvuru olmaması ve kullanılamaması durumunda ayrılan bu bütçeler diğer faydalanıcılar için kullanılır.

(4) 28/11/2023 tarihli ve 32383 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Amaçlı Örgütlerin Derecelendirilmesine İlişkin Yönetmelik hükümlerince sınıflandırılmış birinci derece tarımsal amaçlı örgütler, kadınlar ve gençler tarafından gerçekleştirilen başvurular öncelikli olarak değerlendirilir.

(5) İllerin tarım alanları, hayvan varlıkları, Bakanlık kayıt sisteminde yer alan işletme sayıları, ilde kabul edilen projelerin toplam tutarı ve tarımsal üretim planlaması dikkate alınarak illerin katsayıları hesaplanır. Bu katsayılara göre illerin bütçeleri belirlenir. Ancak deprem, yangın, sel gibi doğal afetler veya mücbir sebepler nedeniyle zarar gören illerin bütçeleri katsayılar dikkate alınmadan belirlenebilir.

(6) Tarımsal üretim planlaması kapsamında illere verilecek bütçe yalnızca planlama konusunda uygulanacak projelere tahsis edilir.

(7) Program kapsamında başvuruların yapıldığı her il için Genel Müdürlük tarafından tahsis edilen bütçenin izin verdiği sayıda başvuruya hibe desteği sağlanır.

(8) İlin bütçesinin tüm başvuruları karşılaması durumunda; varsa artan bütçeleri toplanır ve bütçesi yetersiz olan illere katsayısı oranında dağıtılır. Bu işleme, Programa ayrılan bütçe bitinceye kadar devam edilir.

(9) İl bazında bütçe dağılımı yapıldıktan sonra Programa ek bütçe aktarılması ve hibe sözleşmesi imzalamayan veya sözleşmesi feshedilen faydalanıcılar nedeniyle bütçe oluşması durumunda bu bütçe deprem, yangın, sel gibi doğal afetler veya mücbir sebepler nedeniyle zarar gören illere ya da tarımsal üretim planlaması kapsamında bütçe ihtiyacı bulunan illere Genel Müdürlükçe tahsis edilebilir.

(10) İlin bütçesinin tüm başvurular için yeterli olmaması durumunda; uygun olarak kabul edilen projeler il proje değerlendirme komisyonu ile merkez proje değerlendirme komisyonunun vermiş olduğu toplam puana göre en büyükten en küçüğe doğru sıralanır. İlin bütçe imkânları dâhilinde en yüksek puan alan projeden başlanarak projeler sırayla Programa alınır. Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanan faydalanıcılardan, sözleşme imzalamayanlar ve/veya projeyi uygulamaktan vazgeçenler ve/veya hibe sözleşmesi feshedilenler olması halinde; Genel Müdürlükçe ilin bütçesi dâhilinde oluşturulan yedek listede bulunan faydalanıcılar sırası ile proje son tamamlanma tarihi gözetilerek hibe sözleşmesi imzalamaya davet edilir. Yedek proje seçiminde bu Tebliğde belirtilen projelerin son tamamlanma tarihine üç ay kala inşai faaliyet içermeyen projelere öncelik verilir.

(11) Nihai değerlendirme kararı Genel Müdürlüğün onayı ile kesinleşir.

(12) Bakanlığın bir başvuruyu reddetme ya da hibe vermeme kararı kesindir.

Değerlendirme sonuçlarının açıklanması

MADDE 29- (1) Kesinleşen değerlendirme sonuçları Genel Müdürlükçe il müdürlüklerine veri giriş sistemi üzerinden veya yazılı olarak bildirilir. Ayrıca başvurunun yapıldığı il müdürlüğünün resmî internet adresinde yayımlanarak ilan edilir.

(2) İl müdürlükleri sonuçları, başvuru sahiplerine uygulama rehberinde belirtilen şekilde bildirir.

Hibe sözleşmesi

MADDE 30- (1) Hibe sözleşmesi, il müdürlüğü ile hibe başvuru sahibi arasında iki adet olacak şekilde imzalanır. Hibe sözleşmesini imzalamaya il müdürlüğü adına il müdürü yetkilidir. Hibe sözleşmesinin taraflarca imzalanmış metninin bir adedi ve ekleri il müdürlüğü, bir adedi ve ekleri de faydalanıcı tarafından muhafaza edilir.

(2) Hibe sözleşmesinin içeriği ve formatı Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde tüm taraflara önceden duyurulur.

(3) Başvuru sahipleri, hibe sözleşmesi aşamasında veri giriş sistemi üzerinden girişleri yapılan bilgi ve belgeler ile hibe sözleşmesi aşamasında sunulması gereken diğer belgeleri de kapsayacak dosyayı il müdürlüğüne sunarlar. Sunulan bilgi ve belgelerin imzalı/paraflı olması gerekir.

(4) Başvuru sahibi tarafından hibe sözleşmesi imzalama aşamasında teslim edilen belgelerin ve yatırım yerinin/tesisin il müdürlükleri tarafından uygun bulunması halinde hibe sözleşmesi imzalanır.

(5) Başvuru sahiplerinin hibe kaynaklarından yararlanabilmeleri için hibe sözleşmesi aşamasında sunulması gereken dokümanları tamamlayarak hibe sözleşmesini imzalamaları ön koşuldur.

(6) Başvuru sahipleri, kendilerine yapılan bildirimi takip eden yirmi iş günü içerisinde il müdürlüklerine hibe sözleşmesi ve eki dokümanları ile projeye esas evrakı teslim etmek zorundadır. İl proje yürütme birimince proje sahasında, projeye esas dosya ve evrak üzerinde en fazla yirmi iş günü içinde yapılacak inceleme sonrasında, bu Tebliğe ve başvuru evrakına göre uygunluğu tespit edilen projeler için başvuru sahipleri ile il müdürlüğü arasında yer tespit tutanağı düzenlenir. Yer tespitini takip eden beş iş günü içerisinde il müdürlüğü ile hibe sözleşmesi imzalamayan başvuru sahiplerinin proje başvuruları ve bunlara ilişkin değerlendirme sonuçları iptal edilir. İl proje yürütme birimince yapılan inceleme sonucunda uygun olmadığı tespit edilen projeler için hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(7) Hibeye esas proje tutarını oluşturan gider kalemleri, her bir kalem için belirlenmiş olan referans fiyatları geçemez. Projede yer alan gider kalemlerinin incelenmesi sonucu, hibe desteği verilen gider kalemleri kapsamında olmaması nedeniyle uygun kabul edilmeyen kalemlerin olması durumunda, bu kalemler hibeye esas bütçeden çıkarılarak ayni katkı kapsamına alınır, gider kalemlerinin referans fiyatları geçmesi durumunda ise referans fiyatın üzerindeki tutar ayni katkı kapsamına alınır. Proje tutarı, hibe sözleşmesi öncesi il proje yürütme biriminin referans fiyat karşılaştırması sonucu uygun bulduğu miktar, metraj ve birim fiyat üzerinden revize edilir ve hibe sözleşmesi imzalanır.

(8) Programa alınan projelerde bu Tebliğde yer alan hibe başvurusunun reddedilme nedenlerinden herhangi birinin hibe sözleşmesinin imzalanmasından önce tespit edilmesi halinde söz konusu başvuru sahipleri ile hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(9) Hibe sözleşmesi imzalanmadan önce yatırımına başlayan başvuru sahibi ile hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(10) Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanan başvuru sahibinin sözleşme imzalamadan vefat etmesi halinde yasal mirasçıları talep ederlerse, başvuruda aranan koşulları sağlaması ve diğerlerinden muvafakat alması şartıyla içlerinden biriyle hibe sözleşmesi imzalanır.

(11) Hibe sözleşmesi devredilemez. Ancak gerçek kişi başvurularında başvuru sahibinin, hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra vefat etmesi halinde, yasal mirasçıları talep ederlerse, hibe sözleşmesi tadil edilerek başvuruda aranan koşulları sağlaması ve diğerlerinden muvafakat alması şartıyla içlerinden biriyle uygulamalara devam edilir.

Hibe sözleşmelerinde teminat alınması

MADDE 31- (1) Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanmış faydalanıcılar, hibeye esas proje tutarının %3’ü tutarında süresiz limit dâhilinde banka teminat mektubunu hibe sözleşmesi imzalanmadan önce il müdürlüğüne verir. İl müdürlüğü tarafından teyidi alındıktan sonra teminat mektubu muhafaza edilmek üzere, defterdarlık muhasebe müdürlüğüne teslim edilir. Teminatın nakit olarak verilmesi halinde hibeye esas proje tutarının %3’ü tutarındaki nakit teminat defterdarlık muhasebe müdürlüklerinin hazine tahsilat hesabına yatırılıp il müdürlüklerinin kurumsal koduyla ilgisine göre 330/430-Alınan Depozito ve Teminatlar hesabına kaydedilerek muhasebe işlem sürecinin yürütülmesi sağlanır.

(2) Teminat mektuplarının toplam tutarı, hibeye esas proje tutarının %3’ünden az olmamak kaydı ile birden fazla bankadan teminat mektubu alınabilir.

(3) Nihai raporun onaylanması ve son ödemenin gerçekleşmesini takiben faydalanıcının, vadesi geçmiş vergi borcu ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair ilgili kurumlardan aldığı güncel belgeler ile birlikte il müdürlüğüne müracaat etmesi halinde, teminat mektubu veya hesaba yatırılan tutar kendisine iade edilir.

(4) Hibe sözleşmesinin mücbir sebepler kapsamında feshedilmesi halinde teminat mektubu veya hesapta bulunan miktar faydalanıcıya iade edilir; hibe sözleşmesindeki taahhütlerin faydalanıcının kusuru üzerine yerine getirilmemesinden kaynaklı fesih hallerinde faydalanıcıya iadesi gerçekleştirilmemiş teminat mektubu veya hesapta bulunan miktar Hazineye irat kaydedilir.

(5) Teminat mektubu sunulan yatırımların feshedilmesi halinde, faydalanıcının teminat mektubunda yer alan miktarı nakit olarak ödediği takdirde teminat mektubu faydalanıcıya iade edilir.

Hibenin nihai tutarı

MADDE 32- (1) Hibe tutarı, hibe sözleşmesinde belirtilir ve bu tutar üst limit niteliğindedir. Hibeye esas proje tutarını oluşturan gider kalemlerinin her biri için talep edilen tutar, o kalem için belirlenen referans fiyatı geçemez. Satın almadan sonra fatura tutarının hibe sözleşmesinde belirtilen hibeye esas proje tutarının altında olması durumunda faturada belirtilen tutar için hibe sözleşmesinde belirtilen oranda hibe ödemesi yapılır. Fatura tutarının hibeye esas proje tutarının üzerinde olması durumunda ise aradaki fark faydalanıcı tarafından ayni katkı ile karşılanır. Hibenin nihai tutarı, fiili gerçekleşmeler ve tahakkuklar sonrasında ortaya çıkar.

(2) Hibe miktarı, bu Tebliğde belirtilen tutar ve oranı kesinlikle aşamaz.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Satın Alma, Kontrol ve Ödemeler, Proje Uygulamaları ve Yatırımın İzlenmesi

Satın alma

MADDE 33- (1) Faydalanıcılar, hibe kapsamında yapacakları inşaat işleri ile makine, ekipman ve malzeme satın alma işlemlerinde bu Tebliğde ve uygulama rehberinde belirtilen kurallara uygun hareket ederler.

(2) Faydalanıcılar, veri giriş sistemine girdikleri ve ekledikleri tüm belgeleri kapsayan başvuru dosyalarını ve ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleştirdikleri inşaat işleri ile makine, ekipman ve malzeme alımlarına ilişkin satın alma belgelerinin aslı ve bir suretini hibe sözleşmesi imzalanmadan önce; sipariş mektuplarının aslı ve bir suretini ise hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra ilgili il müdürlüğüne elden teslim ederler. Faydalanıcılar, alımların gerçekleştirileceği yüklenicilere/tedarikçilere ait vadesi geçmiş vergi borcu ve Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair güncel belge ile yetkili mercilerden alınacak ihaleden yasaklı olmadıklarına dair güncel belgeyi de satın alma dosyasında ibraz etmek zorundadır.

(3) Bakanlık, faydalanıcı ve yüklenici/tedarikçi arasında taraf değildir. Faydalanıcılar, hibe sözleşmesi hükümleri ve proje tekliflerine uygun olarak yaptıkları satın almalarla ilgili olarak uygulama sözleşmesi kapsamındaki işlerinin ifasındaki kusurları nedeniyle yüklenicilerle/tedarikçilerle yaptıkları sözleşmelerin noter kanalı ile iptal edilmesi halinde, kalan işlerin ifası için il müdürlüğünün onayını almak suretiyle başka bir yükleniciden/tedarikçiden satın almayı gerçekleştirebilirler. Bu Tebliğ kapsamında uygulanacak iş ve işlemlerden dolayı, Bakanlığın faydalanıcı ve yüklenici/tedarikçi arasında taraf olmama hükmüne istinaden faydalanıcı, projenin yürütülmesi esnasında sebep olabileceği her türlü zarar konusunda, üçüncü taraflara karşı tek başına sorumlu olmayı kabul eder.

(4) Genel Müdürlük gerekli görmesi halinde, satın alma belgelerini kabul ve/veya reddi yönünden inceler.

Proje tamamlanma süresi

MADDE 34- (1) Faydalanıcıların hibe desteği kapsamında uygulayacakları projeler için hibe sözleşmesi imzalanma son tarihi başvuru yapılan takvim yılının kasım ayının son iş günü olup projelerin tamamlanma süreleri bir sonraki takvim yılının haziran ayının son iş günüdür.

(2) Faydalanıcılar, ilgili mevzuat gereği alınması gerekli yasal izin ve ruhsatları proje son tamamlanma tarihinden sonraki yirmi iş günü içerisinde teslim edebilirler. Ancak bu durumda faydalanıcıların proje tamamlanma tarihinden önce ilgili idareye eksiksiz ve uygun olarak başvuru yapmış olduğuna dair belgeleri il müdürlüğüne nihai rapor aşamasında sunması gerekir. İlgili kurum tarafından başvurunun incelenmesi neticesinde faydalanıcıdan kaynaklı bir eksiklik/uygunsuzluk tespit edilmesi ve/veya yasal izin ve ruhsatın alınamaması halinde proje tamamlanmamış olarak kabul edilir ve fesih işlemi uygulanır.

(3) Projenin son tamamlanma tarihi itibarıyla ikinci fıkrada belirtilen hükümler saklı kalmak kaydıyla nihai rapor ve eklerinin uygun olarak teslim edilmemesi halinde, il müdürlüklerince fesih işlemi uygulanır.

Proje harcamalarının kontrolü ve ödemeler

MADDE 35- (1) Hibe ödemesi yapılabilmesi için hibe sözleşmesi imzalanması ve proje uygulamalarının bu Tebliğ ve bu Tebliğe dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuatta belirtilen hükümler doğrultusunda gerçekleştirilmesi şarttır.

(2) Faydalanıcıların proje kapsamındaki ödemelerini katılım bankaları da dâhil olacak şekilde ülkemizde faaliyet gösteren banka şubelerindeki hesaplarından havale veya EFT ile yapmaları zorunludur.

(3) Faydalanıcılar, tesisin inşaat işleri ile makine ve ekipman montajının tamamlanmasından ve deneme üretimine geçilmesinden sonra nihai raporunu sunar. Faydalanıcılar, projeye ait fiili gerçekleşmelerden sonra ödeme taleplerini, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş fatura ve uygulama rehberinde yer alan Ödeme Talep Formu ekinde istenen belgeleri nihai rapor ile birlikte projenin son tamamlanma tarihine kadar il müdürlüğüne teslim ederler. Satın almalara ait ödeme ayrıntıları uygulama rehberinde belirlenir.

(4) Faydalanıcılar, projelerindeki bütçe ve iş planı çerçevesinde gerçekleştirdikleri inşaat işleri ile makine ve ekipman alımlarına ait ödeme taleplerini ve belgelerini il müdürlüğüne teslim ederler.

(5) İl müdürlüğüne teslim edilen nihai rapor ile ödeme belgeleri; on iş günü içerisinde ilgili mevzuat, hibe sözleşmesi ve proje amaçlarına uygunluğu açısından kontrol edilir ve yerinde tespit yapılarak tespit tutanakları düzenlenir. Ödeme belgeleri onaylandıktan sonra bu belgelere ait bilgilerin veri giriş sistemine girişi yapılır ve hak ediş bilgilerini içeren veri giriş sistemi çıktısı onaylanarak üst yazı ekinde Genel Müdürlüğe gönderilir. İl müdürlüklerince gönderilen hak edişlerden uygun bulunanların yer aldığı ödemeye esas liste Genel Müdürlükçe hazırlanıp ödemesi yapılmak üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderilir ve ödeme tutarı Banka aracılığı ile faydalanıcının hesabına aktarılır.

(6) Nihai rapor ve eklerinin tamamlanmaması veya tamamlanmış olsa dahi il müdürlüğü tarafından uygun bulunmaması halinde ödeme yapılmaz.

(7) Ara ödeme bir defaya mahsus yapılır. Ara ödeme talebi için hazırlanan ödemeye esas icmalde belirtilen hibeye esas proje tutarı, hibe sözleşmesinde belirtilen toplam hibeye esas proje tutarının %50’sinden fazla olamaz. İnşai faaliyetlerin tamamının gerçekleştirilmiş olması halinde, inşaat kalemi için bu oran dikkate alınmaz. Ara ödeme yapılabilmesi için faydalanıcının ara ödeme tutarı kadar ve süresiz limit dâhilinde banka teminat mektubunu il müdürlüğüne sunması gerekir.

(8) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yatırımlarına yönelik olarak proje sunan faydalanıcılara, proje bir bütün olarak bitirilmeden ve taahhüt edilen hayvan varlığı temin edilmeden nihai ödeme yapılmaz.

(9) Faydalanıcının inşaat ile ilgili ayni katkısı gerçekleşmeden hibe ödemesi talep edilemez ve inşaat bir bütün olarak tamamlanmadan makine, ekipman ve malzeme alımı ile ilgili hibe ödemesi yapılmaz. Ayrıca makine, ekipman ve malzeme alım ödemeleri, satın almalar bazında tek ödeme evrakı düzenlenerek talep edilir. Faydalanıcının makine, ekipman ve malzeme alımı için taahhüt ettiği ayni katkı yerine getirilmeden makine, ekipman ve malzeme alımı için hibe desteği talep edilemez.

(10) Satın almalarla ilgili faturanın ve ödeme dekontunun tarihi, hibe sözleşmesinin taraflarca imzalandığı tarih ile bu Tebliğde belirtilen proje tamamlanma süresi içerisinde olmak zorundadır. Fatura tarihinin hibe sözleşmesinin imzalandığı tarihten önceki bir tarih olması ve/veya proje tamamlanma süresini aşması ve/veya ödeme talebinin süresi içinde yapılmaması durumunda il müdürlüğünce hibe sözleşmesi feshedilir. Hibe sözleşmesinde belirtilen durumlar ve mücbir sebepler haricinde hibe sözleşmesine ilişkin süre uzatımı ve/veya sözleşmenin askıya alınması söz konusu değildir.

(11) Ayni katkıların son ödeme talebinden önce faydalanıcı tarafından gerçekleştirilmiş olması gerekir. Aksi halde hibe ödemesi yapılmaz ve hibe sözleşmesi feshedilir, daha önce yapılmış ödeme olması halinde 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan faizi ile birlikte geri alınır.

(12) Asıllarına uygunluğu onaylanmış ödeme ile ilgili eklerin bir sureti il müdürlüğü tarafından muhafaza edilir. Genel Müdürlük gerekli görmesi halinde ödeme ile ilgili belgeleri incelenmek üzere ister.

(13) Program kapsamında, Bakanlıkça ve faydalanıcılarca yapılacak her türlü ödeme ve teminat ödemeleri Türk lirası olarak yapılır.

(14) 30/6/2007 tarihli ve 26568 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği Seri: A Sıra No:1 hükümleri gereğince, faydalanıcı tarafından her ödemede ve teminatın iadesi aşamasında 6183 sayılı Kanuna göre vergi dairelerince verilecek vadesi geçmiş vergi borcu olmadığına dair güncel belge ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair güncel belgenin ibraz edilmesi gerekir.

Proje uygulamalarının ve yatırımın izlenmesi

MADDE 36- (1) Faydalanıcılar, hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra, projeyi hibe sözleşmesi hükümlerine göre il müdürlüğünün bilgisi dâhilinde süresi içerisinde uygulamaya başlar.

(2) Proje uygulamalarının ve yatırımın kontrolü ve izlenmesi, il proje yürütme birimlerince yapılır. Gerek duyulması halinde il proje yürütme birimlerinde ilgili kamu kurumu personeli de görev alabilir.

(3) Proje uygulamalarının ve yatırımın kontrolü, izlenmesi ve denetimi ihtiyaç duyulduğunda Genel Müdürlükçe de yapılır.

(4) Faydalanıcılar, proje ve yatırım ile ilgili gelişmeleri içeren ilerleme raporlarını dört ayda bir il müdürlüğüne vermekle yükümlüdürler.

(5) Proje uygulamalarının ve yatırımın bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmediğinin tespiti halinde, bu durum tutanağa bağlanır. İl müdürlüğü tarafından tutanak tarihinden itibaren yedi iş günü içerisinde faydalanıcılara uygulamaların hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmesi konusunda ihtar yazısı yazılır.

(6) İhtar yazısının karşı tarafa tebliğ tarihini izleyen yirmi beş iş günü içerisinde projenin bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmediğinin tespit edilmesi halinde il müdürlüğü hibe sözleşmesinin fesih işlemini başlatır. Ancak izleme süresi içerisinde olmak şartıyla, tespit edilen eksikliğin/uygunsuzluğun yirmi beş iş günü içerisinde bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun hale getirilmesinin mümkün olmadığı ve faydalanıcının talep ettiği durumlarda, eksikliğin/uygunsuzluğun nevine göre altı ayı geçmemek üzere Genel Müdürlükçe ek süre belirlenmesi için il proje yürütme birimi raporu ile Genel Müdürlüğe bildirilir. Ayrıca verilecek ek süre kadar izleme süresi uzatılır. Ek süre verilen hususta tekrar eksiklik/uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda fesih işlemi uygulanır.

(7) Proje uygulamaları ve yatırımın takibi/izlenmesi sürecindeki iş ve işlemler, Kırsal Kalkınma Desteklerine İlişkin Karar, bu Tebliğ, uygulama rehberi ve il müdürlüğü ile faydalanıcı arasında imzalanmış olan hibe sözleşmesi hükümleri çerçevesinde yürütülür.

Projede değişiklik yapılması

MADDE 37- (1) Hibe sözleşmesi öncesi uygulama rehberinde belirtilen kurallar çerçevesinde projenin konusu ve amacı değişmediği, kapasitesinde azalma olmadığı takdirde; il müdürlüğünün uygun görüşü doğrultusunda projede değişiklik yapılabilir.

(2) Hibe sözleşmesine bağlanan hibeye esas proje tutarı, uygulama sürecinde artırılamaz.

(3) Hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra projenin konusu ve amacı değişmediği, kapasitesinde azalma olmadığı takdirde; il proje yürütme biriminin düzenlediği rapor sonrasında Genel Müdürlüğün uygun görüşü doğrultusunda mücbir sebep kapsamında ya da bu Tebliğde ve uygulama rehberinde yer alan esaslara göre projede değişiklik yapılabilir.

(4) Yapılacak değişiklikler; bu Tebliğ ve bu Tebliğe dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuata aykırı olamaz.

Hibe sözleşmesinin feshedilme nedenleri

MADDE 38- (1) Faydalanıcıların bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine aykırı hareket ettiklerinin ve kendilerine yapılan ihtar ile verilecek süre sonunda da proje uygulamalarının uygun yürütülmediğinin tespiti durumunda hibe sözleşmesi feshedilerek teminat Hazineye irat kaydedilir ve yapılan hibe ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır.

(2) Ayrıca faydalanıcının aşağıda belirtilen fiil veya durumlarla karşı karşıya olması halinde Bakanlık önceden tebliğ etmeksizin hibe sözleşmesini feshedebilir:

a) Projenin, bu Tebliğde belirtilen proje tamamlanma süresi içerisinde tamamlanmaması.

b) Hibe başvurusunun reddedilme nedenlerinden herhangi birinin hibe sözleşmesi sonrası tespit edilmesi.

c) Projenin son tamamlanma tarihi itibarıyla nihai rapor ve eklerinin tam ve uygun olarak teslim edilmemesi.

ç) Satın almalarla ilgili fatura ve ödeme dekontu tarihinin, hibe sözleşmesi imza tarihinden önceki bir tarih olması ve/veya verilecek ek süreler hariç bu Tebliğde belirtilen proje tamamlanma süresini aşması ve/veya ödeme talebinin süresi içinde yapılmaması.

d) Ayni katkının son ödeme talebinden önce gerçekleştirilmemiş olması.

e) Faydalanıcılar arasında ortak ekonomik ilişki/çıkar çatışması olduğunun tespit edilmesi.

f) Faydalanıcının; iflas etmesi veya tasfiye halinde olması, işlerinin mahkemelerce idare ediliyor olması, alacaklılarla herhangi bir düzenlemeye girmiş olması, haciz veya icra işlemlerine tabi tutulması, iş veya faaliyetlerini askıya almış olması, bu meselelerle ilgili bir dava veya takip konusu olması veya ulusal mevzuat ve düzenlemelerde yeri olan bir prosedür dolayısı ile bunlara benzer bir durumda olması.

g) Faydalanıcının; kamu haklarından mahrum olması veya hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, görevi kötüye kullanma, rüşvet, irtikap, nitelikli zimmet, sahtecilik, ihaleye fesat karıştırma, hileli iflas suçlarının birinden veya 3713 sayılı Kanun kapsamına giren suçlardan ve organize veya örgütlü suçlardan dolayı hüküm giymiş bulunması, millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olması veya tutuklu bulunması veya 5237 sayılı Kanunun 102 nci, 103 üncü ve 104 üncü maddelerinde düzenlenen suçlardan adli sicil kaydı olması veya 5237 sayılı Kanunun Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler başlıklı Dördüncü Kısmının üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci bölümlerinde yer alan suçların birinden veya ülkenin mali çıkarlarına zarar verici herhangi bir suçtan dolayı hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı olması.

ğ) Hibe sözleşmesi vasıtasıyla sağlanan hibeyi kullanmak için yanlış veya eksik beyanlarda bulunulması ya da gerçeği yansıtmayan raporlar sunulması.

h) Hibe sözleşmesi ile sağlanan hibeyi kullanmak için sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenlenmesi ve kullanılması.

ı) Bakanlıktan yazılı izin alınmadan tüzel kişilik sermaye payı oranı değişikliği yapılması ve/veya yapılan isim değişikliğinin Bakanlığa bildirilmemiş olması.

i) İzleme süresi boyunca, hibe sözleşmesi imzalanan tüzel kişi ortaklarından en az birinin sermaye pay oranının toplamda en az %51 olmaması.

j) Faydalanıcının hibe sözleşmesi sonrasında kendisine hibe ödemesi yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın projeyi uygulamaktan vazgeçmesi.

k) Faydalanıcının üçüncü taraflara Bakanlıktan alacağı ödemelere ve bu ödemelerle alımı yapılacak makine, ekipman ve inşaat işlerine karşılık temlik vermesi.

l) Proje kapsamında alımı yapılan/yapılacak makine, ekipman ve inşaat işlerinin farklı bir projenin unsuru olarak gösterilmesi.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Denetim ve Yaptırımlar

Denetim

MADDE 39- (1) Program kapsamında yapılan tüm işlemler Bakanlık tarafından denetlenir. Bu denetimler sırasında yapılan işlemlere ait talep edilen tüm bilgi ve belgeler il müdürlüğünce Genel Müdürlüğe sunulur.

(2) Genel Müdürlük, gerek duyulması halinde, Program kapsamında hibe desteği verdiği tesislerin denetimini gerçekleştirebilir.

Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi

MADDE 40- (1) Faydalanıcı, projeyi bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi koşullarına uygun olarak icra etmediği takdirde Bakanlığın ödemeleri yapmama ve/veya hibe sözleşmesini feshetme hakkı saklıdır. Bu durumda Bakanlık, ayrıca hibe miktarını azaltabilir ve/veya hibe kaynaklarından ödenmiş olan meblağların tamamen veya kısmen geri ödenmesini talep edebilir.

(2) Bakanlığın projeyi mücbir sebepler dışında feshetmesi durumunda yapılan hibe ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır.

(3) Hibe sözleşmeleri bu Tebliğde belirtilen istisnalar dışında devredilemez.

(4) Gerçek kişi olarak hibe desteği almaya hak kazanmış olan faydalanıcının izleme süresi içerisinde niteliğini yeni kurulacak bir tüzel kişiliğe dönüştürme talebine, en az %51 hissesi izleme süresi sonuna kadar kendisinde kalmak şartıyla il müdürlüğünün uygun görüşü ve Genel Müdürlüğün onayı ile izin verilebilir. Ancak bu yeni durumda yatırımın izleme süresi yedi yıl olarak uygulanır. Faydalanıcı nihai rapordan önce niteliğini gerçek kişiden tüzel kişiliğe dönüştüremez.

(5) Faydalanıcı, mücbir sebepler hariç hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış tesisin ve/veya makine ve ekipmanın mülkiyetini, yerini ve amacını izleme süresi sonuna kadar değiştiremez, kapasitesini azaltamaz, başkalarına kiralayamaz. Ancak, inşai faaliyet içermeyen yalnızca makine ve ekipman alımı gerçekleştirilmiş yatırımlar için, faydalanıcının var olan tesisin kapasitesinde artış sağlamak amacıyla izleme süresinin bir yılını tamamlamış ve yine kırsal alanda olmak şartıyla aynı il içerisinde, aynı konuda faaliyet gösterecek farklı bir tesiste devam etmeyi ve hibe desteği almış olduğu makine ekipmanların tamamını bu tesise taşımayı istemesi halinde yer değişikliğine izin verilir. Yapılacak değişiklik, projenin konusunda ve amacında değişikliğe neden olamayacağı gibi değerlendirme kriterleri açısından herhangi bir puan azalmasına neden olamaz. Yer değişimi yapılacak tesis üzerine temlik hakkının yasaklanması veya ödenen hibe miktarı kadar izleme süresinin sonuna kadar geçerli banka teminat mektubunun verilmesi halinde, hibe sözleşmesi yenilenir ve kalan izleme süreci yeni tesis üzerinden devam eder.

(6) Çelik silo konusunda proje uygulayan faydalanıcılar, izleme süreleri içinde lisanslı depoculuk konusunda yeni şirket kurmaları halinde, faydalanıcının yeni kurulan şirketteki hisse oranının en az %51 olması şartıyla başvuru sahibinin niteliğinde değişiklik yapılabilir. Faydalanıcının, yeni kurulacak bir tüzel kişiliğe dönüştürme talebine, en az %51 hissesi izleme süresi sonuna kadar kendisinde, birden fazla ortağı bulunan tüzel kişilerde ise başvuru aşamasındaki ortaklardan en az birinde kalmak şartıyla il müdürlüğünün uygun görüşü ve Genel Müdürlüğün onayı ile izin verilebilir. Ancak bu yeni durumda yatırımın izleme süresi yedi yıl olarak uygulanır. Faydalanıcı nihai rapordan önce niteliğini gerçek kişiden tüzel kişiliğe dönüştüremez.

(7) Farklı gerçek/tüzel kişiler tarafından aynı veya farklı yatırım alanlarında kurulan işletmelerin başvuru aşamasında birbirleriyle ortak ekonomik ilişkileri tespit edilmemiş olsa dahi, projelerin uygulama sırası veya uygulama sonrası dönemde fiziki olarak birleştirilmesi, yatırım alanlarında ortak kullanımlar ya da muhasebe kayıtlarında görülen birleşme veya ortaklıklar tespit edilmesi durumunda, ilgili tüm sözleşmeler feshedilerek hibenin geri alım süreci başlatılır.

Haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 41- (1) Bu Tebliğle belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere ödemeye sebep olanlar ile ödemelerden haksız yere yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullananlar hakkında gerekli idari işlemler yapılarak hukuki ve cezai süreç başlatılır.

(2) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

(3) Destekleme ödemelerinden idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç haksız yere yararlandığı tespit edilenler 5488 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi gereğince beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmaz.

Diğer hükümler

MADDE 42- (1) Faydalanıcı, faydalanıcının birinci derecede yakınları, faydalanıcılar tarafından çalıştırılan kişiler, kamu çalışanları, kamu kurumları ile kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar, makine, ekipman ve malzeme alımları ile inşaat işleri için yüklenici/tedarikçi olamazlar. Aynı zamanda satın almaya davet edilen yüklenici/tedarikçi firmaların ortağı ya da hissedarı da olamazlar. Benzer şekilde yüklenici/tedarikçi firmaların hissedarları, birinci derece yakınları ve yükleniciye/tedarikçiye ait şirketlerde çalışanlar da faydalanıcı firmaların ortağı ya da hissedarı olamazlar. Aksi halde hibe ödemesi yapılsa dahi ikinci fıkrada belirtilen usulde yapılan hibe ödemesi geri alınır.

(2) Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanıp mücbir sebepler ve/veya bu Tebliğde izin verilen istisnalar dışında uygulama veya izleme süresi içerisinde yatırımın yerini ve mülkiyetini değiştiren, faaliyetine son veren, hibe sözleşmesi hükümlerine aykırı hareket eden ve fesih işlemi uygulanan gerçek kişiler ve tüzel kişiler ile ortakları fesih işleminin uygulandığı tarihten itibaren üç yıl süresince Program kapsamındaki hibe desteklerinden faydalanamazlar. Ancak fesih işlemi uygulanmış tüzel kişiliğin ortaklarının tamamının değişmesi ve yeni ortaklar ile ikinci dereceye kadar akrabalık bulunmaması halinde, bu fıkra hükümleri söz konusu tüzel kişiliğe iki yıl olarak uygulanır.

(3) Bu Tebliğ kapsamında hibe sözleşmesi imzalamaya asıl olarak davet edilen faydalanıcının hibe sözleşmesi imzalamaması durumunda, bir sonraki başvuru döneminde yapacağı başvuru hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

ONUNCU BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Diğer desteklerden yararlanma

MADDE 43- (1) Başvuruya esas proje için bu Tebliğ kapsamında verilecek hibe desteği dışında, hiçbir kamu kurum ve kuruluşunun desteklerinden yararlanılamaz.

Programın uygulanmasına ilişkin yayınlar

MADDE 44- (1) Bu Tebliğ gereği, Programın genel uygulama usul ve esaslarına açıklık getirmek, destek sağlamak amacıyla Genel Müdürlük tarafından çıkarılan uygulama rehberi Bakanlık resmî internet adresinde, bilgilendirme ve açıklamalar ise başvuru sayfasında yayımlanır.

(2) Bu Tebliğde yer almayan hususlar uygulama rehberinde açıklanır. Uygulama rehberi, yıl içinde oluşan ihtiyaçlar çerçevesinde güncellenebilir.

(3) Bu Tebliğde ve uygulama rehberinde yer almayan hususlarda; ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Genel Müdürlüğün görüş ve talimatları geçerlidir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 45- (1) 20/2/2025 tarihli ve 32819 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2024/43) yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİÇİ MADDE 1- (1) 45 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2024/43)’e göre devam eden iş ve işlemler için mezkur Tebliğ uygulanmaya devam olunur.

Yürürlük

MADDE 46- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 47- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

KIRSALDA BEREKET KÜÇÜKBAŞA DESTEK PROJESİ KRİTER VE BAŞVURU ŞARTLARI

KIRSALDA BEREKET KÜÇÜKBAŞA DESTEK PROJESİ KRİTER VE BAŞVURU ŞARTLARI

Tarım ve Orman Bakanlığı, küçükbaş hayvan varlığını artırmak, kırsal üretimi güçlendirmek, hayvancılıkta sürdürülebilirliği desteklemek, gençler ve kadınların üretime daha fazla katılımı ve meraya dayalı üretimi daha karlı hale getirmek amacıyla “Kırsalda Bereket Küçükbaşa Destek Projesi”ni hayata geçiriyor.

Proje kapsamında, Hayvancılık Genel Müdürlüğü (HAYGEM) koordinasyonunda Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’ne (TİGEM) ait küçükbaş hayvanlar üreticilere verilecektir.

1- PROJENİN AMACI:

Ülkemizde küçükbaş üretimi yapan işletme sayısını ve anaç hayvan sayısını artırarak daha fazla materyalin ülkemiz kaynakları ile karşılanması, böylece kırmızı et arzında sürdürülebilirliği ve yeterliliği sağlamak amaçlanmaktadır. Bu amaçla proje kapsamında hak sahibi olan kişilere 95 (doksan beş) baş dişi ve 5 (beş) baş erkek küçükbaş hayvan TİGEM tarafından temin edilecektir.

2- PROJEYE BAŞVURU ŞARTLARI:

  1. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gerçek kişiler,
  2. Projeye işletmesi olan veya olmayan herkes başvurabilir. Hâlihazırda küçükbaş yetiştiriciliği yapanlarda 31.12.2025 tarihli alınan TÜRKVET yedeğine göre en fazla 105 dişi anaç (450 gün ve üzeri yaştaki) küçükbaş hayvan olma şartı aranır. 106 ve üzeri dişi anaç küçükbaş hayvanı olan işletmeler başvuru yapamaz. İşletmesi olmadığı halde başvuruda bulunan ve hak sahibi olan kişiler, kendilerine TİGEM tarafından hayvan alımı ile ilgili bilgilendirme yapıldıktan sonra 5 iş günü içerisinde başvuruda bulundukları yerde istenilen kapasitede işletme açmak zorundadır.
  3. Her yetiştirici yalnızca 1 (bir) işletmesi için başvuru yapabilecektir.
  4. Aynı haneden sadece 1 (bir) yetiştirici başvuru yapabilir.
  5. Başvuru esnasında ikamet belgesi aranmaz. Başvuru sahibi hak sahibi olup, hayvanlarını teslim aldığında başvuru yaptığı işletmenin bulunduğu il/ilçe de ikamet etmek zorundadır.
  6. Projeye kiralık işletme ile başvuracaklarda noter onaylı en az 3 yıllık kira sözleşmesi aranır.
  7. Kamu kurum ve kuruluşları, tüzel kişilikler, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personeller, 18 yaşından küçükler ve 5488 sayılı Kanun kapsamında cezalandırılmış olanlar bu projeye başvuramaz.
  8. Uzman eller ve genç çiftçi projesinden yararlananlar bu projeye başvuramazlar.
  9. Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesinde asil hak sahibi olarak TİGEM listesinde yer alan yetiştiriciler (Ek-1 dilekçesi verenler) hayvanını teslim almış olsun veya olmasın bu projeye başvuramazlar.
  10. Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesinden hayvan temin etmemiş olan yedek hak sahipleri bu projeye başvuru yapabileceklerdir. İki projeden birinde hayvan almak için TİGEM tarafından çağrıda bulunulduğunda diğer projedeki hak sahipliğinden feragat etmek zorundadır.
  11. 31.12.2025 tarihli TÜRKVET kayıt sistemi yedeğinde büyükbaş işletme sahibi olup aile işletmesi statüsü dışında olan yetiştiriciler (1-20 baş üstü sığır + manda) projeye başvuramaz.
  12. Yetiştiriciler hak sahibi oldukları ve TİGEM tarafından iletişime geçildiği takdirde kredi başvurusu için bankaya müracaat ettiğinde / nakit almak isteyenler için hayvanlarını TİGEM işletmesine almaya gitmeden önce ilgili İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden kapasite raporu alınarak bankaya / TİGEM işletmesine teslim etmesi gerekecektir. 

Küçükbaş işletme kapasitesi; 13 (on üç) ay ve üzeri 95 baş dişi, 13 (on üç) ay ve üzeri 5 baş erkek, 0-6 aylık 100 baş kuzu/oğlak ve mevcut hayvanlarına yetecek kadar işletme kapasitesi olmalıdır.

  1.  Yetiştiriciler bu projeden yalnızca bir kez yararlandırılır.

3- BAŞVURU YERİ VE ŞEKLİ:

  1. Proje başvuruları başvuru sahibinin işletmesinin bulunduğu / işletmesini açacağını beyan ettiği yerdeki İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine başvuru dilekçesi (Ek-1) ve ekleri ile başvuru sahibince veya noter onaylı vekili tarafından yapılacaktır.
  2. Başvurular 01.04.2026 tarihinde başlayıp, 30.04.2026 mesai bitiminde sona erer.
  3. Başvuru sahibi, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne verdiği bilgi ve belgelerin doğru olduğunu, yanıltıcı bilgi vermediğini kabul ve taahhüt eder.
  4. Başvuru sırasında dilekçe ekinde bulunan başvuru formu (Ek-2) doldurulur. Formda beyan ettiği bilgileri doğrulayıcı belgeler, başvuru sahibince İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine verilir.
  5. Başvuruların Hayvancılık Proje Başvuru Sistemine girişleri İl/İlçe müdürlüklerince yapılacaktır.
  6. Başvuru süresi sonunda, tüm başvuruların yazılım sistemine girişlerinin yapılmasına, askı-itiraz süreçlerinin bitmesine ve itirazların değerlendirilmesine müteakip il/ilçe listeleri alınarak il müdürlüklerine gönderilir.
  7. İl müdürlükleri belirtilen takvim doğrultusunda ildeki başvuru listesini alarak HAYGEM’e gönderir.
  8. HAYGEM tarafından ülke genelinde yapılan başvurular il bazında puan sırasına göre listelenerek TİGEM’e gönderilir.

4- BAŞVURU ESNASINDA İSTENEN BELGELER

  1. Başvuru dilekçesi ve formu (EK-1 ve EK-2)
  2. Nüfus Cüzdanı fotokopisi
  3. Varsa Veteriner Hekim / Ziraat Mühendisi / Gıda Mühendisi diploma veya çıkış belgesi fotokopisi
  4. Varsa Gazi (kendisi) / engelli (kendisi) / birinci derece şehit yakını (annesi, babası, eşi, çocuğu) olduğuna dair belge.
  5. Varsa başvuru sahibinin küçükbaş hayvancılık ile ilgili Eğitim Belgesi / Sertifika / Diploma.

Bakanlığımız web sitesinden “Tarım Orman Akademi” ücretsiz alacağınız katılım belgesi / sertifika geçerlidir.

5- BAŞVURULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ:

  1. İl Müdürlüklerince hazırlanan başvuru sahiplerinin listeleri, Hayvancılık Genel Müdürlüğünce incelenir ve tüm ülkede yapılan başvurulara il bazında puan sıralaması yapılır. Başvuran yetiştiricilerin değerlendirilmesi 100 puan üzerinden yapılır.
  2. Başvuru sahibinin yaş hesaplamasında 31.12.2025 tarihi itibari ile doldurmuş olduğu yaş esas alınacaktır. Genç kriterinden yararlanmak için 31.12.2025 tarihi itibari ile 41 yaşından gün almamış olması gerekmektedir.
  3. Kadın yetiştiricilerimize ilave puan verilecektir.
  4. Gazi (kendisi) / engelli (kendisi) / birinci derece şehit yakını (annesi, babası, eşi, çocuğu) olanlara ilave puan verilecektir.
  5. Birinci Derece Tarımsal Amaçlı Örgüt üyeliği olanlara ilave puan verilecektir.
  6. Veteriner Hekim / Ziraat Mühendisi / Gıda Mühendisi olanlara ilave puan verilecektir.
  7. Küçükbaş hayvancılık ile ilgili eğitim sertifikasına sahip olanlara ilave puan verilecektir.
  8. 31.12.2025 tarihi itibari ile aile işletmesi olan işletmelere (Mevcudunda toplam anaç koyun/keçi sayısı 1-100 baş hayvan varlığına sahip işletmeler için) ilave puan verilecektir.
  9. 31.12.2025 tarihi itibari ile sahip olduğu dişi anaç (450 gün ve üzeri yaştaki) küçükbaş hayvan sayısına göre ilave puan verilecektir.
  10. 31.12.2025 tarihi itibari ile TÜRKVET sistemine küçükbaş hayvan sürüsü olarak kayıtlılık sürelerine göre ilave puan verilecektir.
  11. 31.12.2025 tarihi itibari ile TÜRKVET sistemine küçükbaş hayvan sürüsü olarak aktiflik durumuna ilave puan verilecektir.
  12. 2025 Yılı ÇKS deki Tarım Arazisi Verilerine (Dikili Tarım arazisi hariç) göre ilave puan verilecektir.
  13. Uygulanacak projenin hak sahibi sayısı ve yıllık bütçesi, başvuru sayıları göz önüne alınarak TİGEM tarafından belirlenir.
  14. Başvuru sahibinin küçükbaş hayvancılık ile ilgili Eğitim Belgesi / Sertifika: Bakanlığın MEB, İŞKUR, KOSGEB ile birlikte düzenlediği küçükbaş hayvancılık konusunda alınmış olan eğitim sertifikası, mesleki yeterlilik belgesi ve/veya Üniversite/ Yüksekokullardan diploma veya çıkış belgesi olmalıdır. Mesleki yeterlilik belgesi yetki alınmış tarımsal amaçlı örgütlerden veya yetkili kurumdan alınmış olmalıdır. Geçerli olan belgeler ile ilgili İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinden bilgi alınabilir.
  15. HAYGEM tarafından oluşturulan iller bazında puanlama sıralaması yapılmış liste, TİGEM’e gönderilir.
  16. Hak sahibi olanların hayvanları alacağı fiyat ve teslimat yeri TİGEM tarafından belirlenerek kişilere duyurulur.
  17. TİGEM tarafından dağıtım yapılan işletme ve hayvan listeleri, Hayvancılık Genel Müdürlüğüne, Bankaya ve ilgili İl Müdürlüğüne bildirilir.
  18. Başvuru sahibinin beyan ettiği evrakların gerçeğe aykırı olması ve/veya yanlış, eksik olması halinde başvuru değerlendirilmeye alınmaz.
  19. HAYGEM ve TİGEM tarafından her il için belirlenen ırklar haricindeki hayvan ırkı talepleri değerlendirmeye alınmayacaktır.
  20. Puanların eşit olması halinde başvuru sahibi aşağıdaki sıraya göre önceliklendirilir.
    1. – Kadın olması,
    2. – Doğum tarihine göre daha genç olması,
    3. – İşletmenin (küçükbaş hayvan sürüsü) açılış tarihinin önce olması,
    4. – e-belge sistemine göre başvuru tarihi ve saati daha erken olması.

6- PROJENİN SÜRESİ:

Hayvancılık yol haritasında açıklanan 2024-2028 hedefleri ve eylemleri kapsamında 2026-2028 yıllarında uygulanacaktır.

7- İŞ AKIŞ ŞEMASI

  1. HAYGEM Tarafından belirlenen takvim çerçevesinde İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine başvuru yapılacaktır. (Başvuru başlangıç tarihi 01.04.2026)
  2. İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine son başvuru tarihi 30.04.2026 mesai bitimidir.
  3. Askı süreci sonunda yapılan itirazlar değerlendirilecek ve nihai başvuru listeleri ilçe müdürlüklerinden il müdürlüklerine, il müdürlüklerinden HAYGEM’e gönderilecektir. HAYGEM tarafından gerekli kontroller yapılarak hazırlanan başvuru listelerinin, il bazında puanlama sıralaması yazılım sistemi aracılığıyla yapılır ve TİGEM’e gönderilir.
  4. TİGEM tarafından puan sırasına göre hak sahipleri bilgilendirilerek, hayvan teslim edilmesine yönelik işlemler başlatılır.
  5. Hayvanların tesliminden sonra ilk 12 (on iki) ay, 3 (üç) aylık 4 (dört) dönem halinde kontroller yapılacak olup sonraki 12 (on iki) ay ise 6 (altı) aylık 2 (iki) dönem halinde kontrolleri yapılacaktır. 2 (iki) yıl içerisinde mücbir sebep dışında hayvanların satılması durumunda noter onaylı vermiş olduğu taahhütnamedeki işlemler yapılacaktır. Yetiştirici proje kapsamında temin ettiği hayvanlara başvuru yaptığı işletmede/işletmeyi açacağını beyan ettiği il/ilçe/köyde ki işletmesinde bakmak zorundadır. Kendi adına başka bir işletmesi dahi olsa mücbir sebepler dışında işletme değişikliği yapamayacaktır.

8- PROJE FİNANSMANI:

  1. Proje kapsamında hak sahibi olan kişilere 95 (doksan beş) baş dişi ve 5 (beş) baş erkek küçükbaş hayvan TİGEM tarafından temin edilecektir.
  2. Projede hak kazanan kişiler Ziraat Bankası Temel Hayvancılık Kredisi kullanabilecektir. Bu süreç hak sahiplerinin açıklanmasına müteakip olarak Ziraat Bankası tarafından değerlendirilecektir.
  3. Proje kapsamında teslim edilecek dişi ve erkek küçükbaş hayvan fiyatları, hayvanların teslim tarihindeki TİGEM’in sayfasında bu projeye mahsusen yayınlanan satış fiyatları üzerinden gerçekleşecek ve hak sahipleri hayvan bedellerini peşin veya kredi ile ödeyebilecektir.
  4. Hak sahiplerine hayvanları 1 (bir) yıllık TARSİM sigortaları yapılmış olarak verilecektir. Daha sonraki 1 (bir) yıllık sigorta gideri hak sahibi tarafından karşılanacaktır.
  5. İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerimizin denetimlerinde tespit edilen hayvanlar için oluşturulan icmal HAYGEM tarafından TİGEM’e gönderilecek ve hayvan tesliminden sonraki ayda başlamak üzere, 12 (on iki) ay boyunca, 3 (üç) ayda bir hayvan başına 150 TL olacak şekilde toplamda 450 TL bakım ve besleme gideri bedeli ödemesi ilgili ayda yine TİGEM tarafından yapılacaktır.

9- DİĞER HUSUSLAR

  1. Engelli Durumunu gösterir belge süreli ise başvuru tarihindeki geçerliliği aranacaktır.
  2. Birinci derece Tarımsal Amaçlı Örgüt Üyeliği Belgesi: Üyesi olduğu Tarımsal Amaçlı Örgüt tarafından tanzim edilecektir.
  3. Proje başvuruları için 15 TL döner sermaye ücreti alınacaktır.
  4. Hak sahibince hayvanların Bakanlık Kayıt Sistemine (TÜRKVET) işletmesi adına kaydedildiği tarih itibariyle 2 yıl içerisinde mücbir sebep dışında satılması durumunda, noter onaylı olarak hayvanlarını alacağı TİGEM işletmesine vermiş olduğu taahhütnamedeki işlemler yapılacaktır.

KIRSALDA BEREKET KÜÇÜKBAŞA DESTEK PROJESİ 2026-2028 YILI UYGULAMA TAKVİMİ

Uygulanan İş

Başlangıç Tarihi

Bitiş Tarihi

Başvuru dilekçesi ve başvuru formu ile müracaatların alınması (İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü)

01.04.2026

30.04.2026

Başvuruların il/ilçe müdürlüklerince sisteme kaydedilmesi sonrası oluşturulan listelerin askıya çıkarılması ve askıdan indirilmesi.

05.05.2026

12.05.2026

Askı sürecince yapılan itirazların değerlendirilmesi, eksik veya hatalı girişlerin il/ilçe müdürlüklerince düzeltilmesi.

05.05.2026

15.05.2026

Nihai listelerin Bakanlık yazılım sisteminden alınıp onaylanarak il müdürlüklerine gönderilmesi

16.05.2026

18.05.2026

İl müdürlüklerinin Bakanlık yazılım sisteminden alınan il listesini onaylayarak HAYGEM’e göndermesi.

19.05.2026

20.05.2026

HAYGEM tarafından ülke genelinde yapılan başvurular örnekleme metodu ile incelenir, inceleme neticesinde gerekli işlemler yapılır. HAYGEM tarafından yazılım sistemi aracılığıyla il bazında puan sıralaması yapılarak TİGEM’e gönderilmesi.

21.05.2026

29.05.2026

TİGEM tarafından puan sırasına göre hak sahipleri bilgilendirilerek, hayvan teslim edilmesine yönelik işlemler başlatılır.

2026 yılının ikinci yarısı

2026-2027-2028

Hayvanların tesliminden sonraki ay başlamak üzere ilk yıl 3 (üç) ayda bir, ikinci yıl 6 (altı) ayda bir, ayın ilk haftası il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerince yerinde kontroller yapılarak denetim formu doldurulması ve yazılım sistemine girişlerinin yapılması, icmallerin alınarak HAYGEM tarafından TİGEM’e gönderilmesi.

2026 yılının ikinci yarısı

2026-2027-2028-2029-2030

 

Mülkiyeti Maliye Hazinesi Adına Kayıtlı Bazı Taşınmazlar ile Üzerindeki Yapıların Özelleştirme Kapsam ve Programına Alınması, Satış, Kiralama, Gelir Ortaklığı Modeli ve İşin Gereğine Uygun Sair Hukuki Tasarruflar, Mülkiyetin Gayri Ayni Hakların Tesisi veya İşletme Hakkının Verilmesi Yöntemlerinden Biri ya da Birkaçının Birlikte Uygulanarak Özelleştirilmesi, Özelleştirme İşlemlerinin 31/12/2028 Tarihine Kadar Tamamlanması, Özelleştirilmesinden Elde Edilecek Gelirin, Giderler Düşüldükten Sonra Millî Savunma Bakanlığınca Bina, Tesis, Lojman Yapımında ve Stratejik Hedef Planı Yılı Programında Yer Alan İnşaat Programındaki Faaliyetler ile Bakanlıkları Yatırım Programında Kullanılmak Üzere Hazineye Aktarılması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11106)

26 Mart 2026 PERŞEMBE Resmî Gazete   Sayı: 33205

CUMHURBAŞKANI KARARI

Karar Sayısı: 11106

 

Mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı olan ve ekli listede belirtilen muhtelif (54 adet) taşınmazlar ile üzerindeki yapıların;

  1.  Özelleştirme kapsam ve programına alınmasına,
  2.  Satış, kiralama, gelir ortaklığı modeli ve işin gereğine uygun sair hukuki tasarruflar, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi veya işletme hakkının verilmesi yöntemlerinden biri ya da birkaçının birlikte uygulanarak özelleştirilmesine,
  3.  Özelleştirme işlemlerinin 31/12/2028 tarihine kadar tamamlanmasına,
  4.  Özelleştirilmesinden elde edilecek gelirin, giderler düşüldükten sonra Millî Savunma Bakanlığınca bina, tesis, lojman yapımında ve Stratejik Hedef Planı Yılı Programında yer alan inşaat programındaki faaliyetler ile Bakanlıları yatırım programında kullanılmak üzere Hazineye aktarılmasına,

4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun 3’üncü maddesi ile 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 8’inci maddesi gereğinde karar verilmiştir. 

 

25 Mart 2026

 

Recep Tayyip ERDOĞAN

CUMHURBAŞKANI

 

25/3/2026 TARİHLİ VE 11106 SAYILI CUMHURBAŞKANI KARARININ EKİ

 

Özelleştirme Kapsam ve Programına Alınacak Taşınmaz Listesi

Sıra

İl

İlçe

Mahalle/Köy

Ada

Parsel

1

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

57

1

2

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

57

2

3

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

57

3

4

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

57

4

5

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

57

5

6

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

57

6

7

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

57

7

8

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

57

8

9

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

57

9

10

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

57

10

11

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

57

11

12

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

57

12

13

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

58

1

14

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

58

2

15

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

58

3

16

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

58

4

17

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

58

5

18

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

58

6

19

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

58

7

20

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

58

8

21

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

58

9

22

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

58

10

23

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan

58

11

24

Ankara

Elmad

Hasanoğlan

58

12

25

Ankara

Elmadağ

Hasanoğlan-Bahçelievler

210420

3

26

Ankara

zılcahamam

Kemalpaşa-İmar

607

1

27

Ankara

Mamak

Karşıyaka/Lalahan

186

15

28

Aydın

Didim

Akyeniköy

2157

21


 

Özelleştirme Kapsam ve Programına Alınacak Taşınmaz Listesi

Sıra

İl

İlçe

Mahalle/Köy

Ada

Parsel

29

Balıkesir

Bandırma

Paşakonak

2297

60

30

  • Bolu

Merkez

Karacasu

193

23

31

Hatay

İskenderun

Akçay

o

283

32

Hatay

İskenderun

Akçay

o

409

33

Hatay

İskenderun

Akçay

o

411

34

İstanbul

Başakşehir

İkitelli-1

o

2125

35

İstanbul

Beşiktaş

Dikilitaş

1463

128

36

İstanbul

Beşiktaş

Dikilitaş

1463

333

37

İstanbul

Büyükçekmece

Karaağaç

256

2

38

İstanbul

Büyükçekmece

Karaağaç

258

5

39

İstanbul

Çekmeköy

Ömerli

8

10

40

İzmir

Karşıyaka

Aksoy

100

56

41

Kayseri

Melikgazi

Anbar

10064

10

42

Kayseri

Melikgazi

Aydınlıkevler

1553

701

43

Kayseri

Kocasinan

Sümer

1607

3547

44

Kırklareli

Lüleburgaz

İstiklal

1165

3

45

Kocaeli

İzmit

Yenidoğan

4409

11

46

Kocaeli

İzmit

Yenidoğan

4411

12

47

Malatya

Yeşilyurt

Yeşiltepe

o

4344

48

Malatya

Yeşilyurt

Yeşiltepe

o

4377

49

Muğla

Fethiye

Cumhuriyet

478

l

50

Tekirdağ

Çorlu

Nusratiye

684

50

51

Tekirdağ

Süleymanpaşa

Yavuz

434

2

52

Yalova

Çiftlikköy

Taşköprü

303

2

53

Yalova

Çiftlikköy

Taşköp

337

l

54

Yalova

Çiftlikköy

Taşköprü

338

1

 

TARIM ARAZİLERİNİN KULLANIMININ ETKİNLEŞTİRİLMESİNİN DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN KARAR

7 Mart 2026 CUMARTESİ Resmi Gazete                                   Sayı: 33189

CUMHURBAŞKANI KARARI

Karar Sayısı: 11004

Ekli “Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesinin Desteklenmesine İlişkin Karar”ın yürürlüğe konulmasına, 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi gereğince karar verilmiştir.

6 Mart 2026

Recep Tayyip ERDOĞAN

CUMHURBAŞKANI

TARIM ARAZİLERİNİN KULLANIMININ ETKİNLEŞTİRİLMESİNİN DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN KARAR

Amaç ve kapsam

MADDE 1- 

(1) Bu Kararın amacı; tarım arazilerinin kullanımının etkinleştirilmesi için işlenmeyen, nadasa ayrılan ve işlemeli tarıma uygun olmayan alanlar öncelikli olmak üzere, uygun tarımsal üretim yöntemlerinin kullanılması suretiyle bitkisel üretimin artırılmasına yönelik yatırım projelerinin desteklenmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.

  1. Bu Karar, Tarım ve Orman Bakanlığına (Bakanlık) bağlı İl Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından hazırlanan ve Bakanlıkça onaylanan bitkisel üretimin geliştirilmesi ve tarımsal hasılanın artırılmasına yönelik yatırım projelerine ilişkin Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS)’ne kayıtlı olan arazilerdeki hibe desteklerini kapsar.
  2. Hibe destekleri l/l/2026-31/12/2026 tarihlerini kapsar.

Destekleme konuları ve hibe oranları

MADDE 2- 

(1) Bu Karar kapsamında aşağıda belirtilen konuları içeren projelere hibe desteği verilir.

  1. İşlenmeyen veya nadasa bırakılan arazileri, uygun münavebe planı ve ekim yöntemleri kullanmak suretiyle tarımsal üretime kazandırmak.
  2. İklim değişikliğini dikkate alarak, uygun çeşitlerle öncelikle yağlı tohumlu bitkiler, baklagil ve hububat ile sebze üretimini geliştirmek.
  3. İşlemeli tarıma uygun olmayan arazilerde, katma değeri yüksek bitki türlerinin üretimini artırmak.

ç)          Doğal ekolojilerinde var olan bitki türlerinin aşılama, çeşit değişimi ve benzeri teknik uygulamalarla birim alandan elde edilen verimini artırmak.

  1. Yatırım konularına göre Bakanlığın hibe oranları, birinci fıkrada belirtilen destekleme konuları için proje toplam bedelinin azami yüzde 75’i olarak uygulanır. Diğer kamu kurum ve kuruluşları ve üretici örgütleri ile proje kapsamında iş birliği yapılabilir.
  2. Bu Karar kapsamında sağlanacak hibe desteklerinden gerçek veya tüzel kişiler yararlanır.

Finansman ve ödemeler

MADDE 3- (1) Bu Karar uyarınca yapılacak ödemeler, 2026 Yılı Kamu Yatırım Programı kapsamında Bakanlığın Bitkisel Üretimi Geliştirme Projesinin alt projesi olan Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Alt Projesine tahsis edilen sermaye transferleri ödeneğinden karşılanır.

Desteklerden yararlanamayacak olanlar

MADDE 4- 

(1) Bu Karar kapsamındaki hibe desteklemelerinden kamu kurum ve kuruluşları ile ortaklıkları yararlanamaz.

  1.  Diğer kamu kurum ve kuruluşlarından aynı konuda hibe desteği alan yatırımlar, Bakanlık tarafından yapılan doğrudan destekler hariç olmak üzere, bu Karar kapsamında desteklenmez.
  2. 28/8/2024 tarihli ve 8859 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile üretim planlaması kapsamına alınan ürünlerin mezkur Kararın eki listede yer alan tarım havzaları dışında yetiştirilmesi durumunda bu Karar kapsamındaki ilgili destekleme konusundan destek verilmez.
  3. Bu Karar kapsamında aynı arazi için iki yıl üst üste destek verilmez. Denetim ve cezai hükümler

MADDE 5- 

(1) Bu Karar kapsamında yürütülecek iş ve işlemleri yapmaya Bakanlık yetkilidir.

  1. Haksız yere yapılan destekleme ödemelerine ilişkin projede hibe olarak desteklenen kısmın bedeli, desteklemenin yapıldığı tarih itibariyle 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler ile destekten yararlananlar geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.
  2. Bu Karar ile belirtilen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen üreticiler, beş yıl süreyle hiçbir tarımsal destekleme programından yararlandırılmazlar.

Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar

MADDE 6- 

(1) Bu Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.

Yürürlük

MADDE 7- 

(I) Bu Karar 1/1/2026 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 8- 

(1) Bu Karar hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

KIRSALDA BEREKET KÜÇÜKBAŞA DESTEK PROJESİ BAŞLIYOR

KIRSALDA BEREKET KÜÇÜKBAŞA DESTEK PROJESİ BAŞLIYOR

Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından kamuoyuna açıklanan Kırsalda Bereket Küçükbaş Hayvancılığa Destek Projesi, kırsalda üretimi güçlendirmek, aile işletmelerini büyütmek, gençlerimizi ve kadınlarımızı üretime daha fazla dâhil etmek ve meraya dayalı üretimi daha kârlı hale getirmek amacıyla hayata geçirilmektedir.

Projenin Temel Yaklaşımı

Bu uygulamada yalnızca sayı artışı hedeflenmemekte; verim, uyum ve sürdürülebilirlik esas alınmaktadır. Dağıtımlar, ülkemizin bölgesel yetiştiricilik gerçekleri dikkate alınarak; yöre, iklim ve mera yapısına uygun damızlık küçükbaş ırkları üzerinden planlanacaktır. Dağıtılacak ırklar ile dağıtım bölgeleri/illeri ve başvuru şartlarına ilişkin nihai çerçeve HAYGEM tarafından belirlenecek ve ilan edilecektir.

Kurumsal İş Birliği

Proje; TİGEM’in damızlık güvencesi ve Ziraat Bankası’nın finansman imkânları ile yürütülecektir. Proje kapsamında dağıtılacak hayvanlar, TİGEM işletmelerinde yetiştirilen hayvanlardan temin edilecektir.

Kapsam ve Takvim

– Proje uygulaması 2026–2028 yıllarını kapsayan 3 yıllık bir programdır.

– Program boyunca toplam 150 bin baş küçükbaş hayvan dağıtımı öngörülmektedir.

– Dağıtılacak hayvanlar TİGEM işletmelerinde yetiştirilen en az 6, en fazla 18 aylık hayvanlardan olacaktır.

– Hak sahibi her üreticiye 95 dişi + 5 erkek olmak üzere toplam 100 baş küçükbaş hayvan temin edilecektir.

Kimler Başvurabilir?

– Projeye belirlenecek üst sınırdan daha az hayvana sahip olanların yanı sıra hali hazırda hayvancılık yapmayan kişiler de başvuru yapabilecektir.

Kadın ve gençler ile meslek mensupları (Veteriner Hekim, Ziraat Mühendisi, Gıda Mühendisi) önceliklendirilecektir.

Başvuru Başlangıç Tarihi ve Süreç

Başvurular Nisan 2026 tarihinde başlayacaktır. Değerlendirmeler sonucunda yılın ikinci yarısından itibaren hayvan dağıtımlarına başlanması planlanmaktadır.

Sağlanan Destekler

Projeden hak kazanan üreticiler için özet destek unsurları aşağıdaki gibidir:

1. Kredi desteği (Ziraat Bankası)

Hak sahibi üreticiler, Ziraat Bankası’ndan %100 faiz indirimine kadar Temel Hayvancılık Kredisi kullanabilecektir. Geri ödemeler 2 yıla kadar ödemesiz, devamında toplam 5 yıl veya 7 yıl vade seçenekleriyle planlanabilecektir.

2. TARSİM sigortası

Hak sahibi üreticilerin projeyle edindikleri küçükbaş hayvanları 1 yıllık olarak TARSİM kapsamında sigortalanacaktır.

3. Bakım-besleme desteği

Hayvan teslimini takip eden aydan itibaren 12 ay boyunca; hayvan başına 150 TL, en fazla 100 baş için aylık azami 15.000 TL yıllık toplamda 180.000 TL bakım- besleme desteği ödenecektir.

Duyurular ve Resmî Bilgilendirme

Dağıtım yapılacak iller/bölgeler, dağıtılacak yöreye uygun ırklar, başvuru usul ve esasları ile değerlendirme takvimi, Bakanlığımız ilgili birimlerince (HAYGEM koordinasyonunda) ayrıca ilan edilecektir.

2026 YILI SÜBVANSİYONLU TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

2026 YILI SÜBVANSİYONLU TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

30 Aralık 2023 Tarih ve 32415 Sayılı Resmî Gazete

CUMHURBAŞKANI KARARI

MADDE 7.- Mevcut işletmelerin satın alınmasına yönelik kredilerde de, salın alınacak işletmenin faaliyet konusu itibarıyla aşağıdaki tabloda belirtilen indirim oranları ve kredi üst limitleri dikkate alınır.

SÜBVANSİYONLU KREDİLERLE İLGİLİ OLARAK;

30/12/2023 tarihli ve Karar sayısı: 8039 Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar çerçevesinde sübvansiyonlu kredi konuları ile ilgili proje çizmekte, fizibilite yazmakta ve kredi takibi işlemlerini yapmaktayız. İstenilen belgelerle ilgili firmamızı arayabilir daha geniş bilgi için web sitemizi ziyaret edebilirsiniz.

Saygılarımızla…

2026 YILI SÜBVANSİYONLU TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

Uygulamaya ilişkin esaslar

MADDE 3-

(1) Tarımsal üretime yönelik finansman ihtiyacının uygun koşullarda karşılanması amacıyla Banka ve TKK kredi kullandıranına ilişkin usul, esas ve kriterlerine uygun olmak koşuluyla, bu Kararda belirtilen usul, esas, limit ve oranlar dikkate alınarak Banka ve TKK tarafından, Bankaca tarım kredilerine uygulanmakta olan cari faiz oranlarından, kredi konuları itibarıyla EK-l’de belirtilen oranlarda indirim yapılmak ve kredi üst limitleri aşılmamak suretiyle,

1/1/2024-31/12/2026 talihleri arasında (bu tarihler dâhil) Hazine faiz destekli tarım kredisi kullandırılabilir.

Özellikli indirim kriterleri

MADDE 4-

(1) Kararlar kapsamında kredi/finansmandan faydalanacak olan faydalanıcılar, aşağıdaki fıkralarda belirtilen özellikli kriterleri sağlamaları halinde, üretim konuları için belirlenen taban indirim oranlarına ilave olarak, şartlarını sağladıkları özellikli kriter indirim oranlarından da yararlandırılır.

(2) Planlı üretim özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için; Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik kapsamında Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu tarafından belirlenen üretim planlaması ile ilgili koşulların yerine getirilmesi gerekir. Bu kapsamda;

a) Bitkisel üretim için;

1) Bakanlık Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu tarafından planlama kapsamına alınan ve Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen havzalardaki ürünleri üreten faydalanıcılar bu indirim kriterinden yararlandırılır.

2) Planlama kapsamında olup havza ürün deseninde yer almayan ürünleri üreten faydalanıcılar, üretim yaptıkları parseller için özellikli indirim kriterinden yararlandırılmaz.

b) Hayvansal üretim için; Bakanlık Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu tarafından belirlenen kırmızı et, çiğ süt, beyaz et üretimine yönelik;

1) Süt havzası planlama bölgesi olarak belirlenen Amasya, Çorum, Tokat, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Muş, Erzurum ve Tunceli illerinde,

2) Besi havzası planlama bölgesi olarak belirlenen Ağrı, Ardahan, Artvin, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkari, Iğdır, Kars, Malatya, Muş, Sivas, Şırnak, Tunceli ve Van illerinde,

3) Küçükbaş hayvancılık alanında bütün illerde,

4) Etlik piliç yetiştiriciliğinde planlama bölgesi olarak belirlenen Adana, Hatay, Osmaniye, Kilis, Kahramanmaraş, Gaziantep, Adıyaman, Malatya, Elazığ, Bingöl Samsun, Sinop, Çorum, Amasya, Tokat, Ordu ve Giresun illerinde, üretim yapan faydalanıcılar planlı üretim özellikli kriterinden yararlandırılır.

c) Su ürünleri üretimi için; Bakanlık Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu tarafından belirlenen türlerde,

1) Balıkçı gemileri adına SUBİS üzerinden düzenlenmiş “Özel Avcılık İzni” almış su ürünleri avcılığı faaliyetlerinde bulunan faydalanıcılar,

2) Su ürünleri yetiştiriciliği tesisleri adına düzenlenmiş su ürünleri yetiştiricilik belgeleri olan faydalanıcılar, planlı üretim özellikli kriterinden yararlandırılır.

(3) Sözleşmeli üretim özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için, Bakanlıkça yayımlanan “Tip Sözleşmeler” ile sözleşmeli üretim yapmaları ve Sözleşmeli Üretim Yönetim Sistemine kayıtlı olması şartı aranır.

(4) Atıl işletme alımı özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için, kredi/finansman ile satın alınacak hayvancılık işletmesinin asgari bir yıl gayri faal olması gerekir. Bir yıllık süre, işletmeye kayıtlı son hayvanın işletmeden çıkış tarihi esas alınarak belirlenir. Hayvan çıkış tarihinin belirlenmesinde güncel HBS kayıtları esas alınır.

(5) Kendi yemini üretme/mera kullanımı özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için;

a) Büyükbaş hayvancılık faaliyetlerinde işletmedeki hayvan başına asgari bir dekar, küçükbaş hayvancılık faaliyetlerinde ise her on hayvan başına bir dekar yem bitkisi üretimi bulunması,

b) Ek-2 listede yer alan yem bitkilerinden ve/veya ÇKS’de yemlik amaçlı üretildiği belirtilen bitkisel ürünlerden olması,

c) Mera kullanan faydalanıcıların bu hususu il/ilçe müdürlüklerinden alacakları belgeyle ibraz etmeleri,

ç) Süt sığırcılığında asgari ekiliş miktarının belirlenmesinde sağmal hayvan sayısının esas alınması, gerekir.

(6) Yurt içinde doğan hayvan alımı/kullanımı özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için, kredi/finansmanla yeni alınacak hayvanların veya işletmedeki mevcut hayvanların yurt içinde doğmuş olması gerekir.

(7) Yurt içinde doğan veya genomik testten geçmiş hayvan alımı/kullanımı özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için, kredi/finansmanla yeni alınacak hayvanların veya işletmedeki mevcut hayvanların, kredi/finansmana konu edilen hayvanların tamamının yurt içinde doğmuş olması veya tamamının genomik damızlık değer tespitinin yapıldığını gösteren Bakanlıkça onaylı belgenin ibraz edilmesi gerekir.

(8) Kadın çiftçi/girişimci ve/veya genç çiftçi/girişimci özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için;

a) Gerçek kişi faydalanıcıların kredi/finansman kullandıkları tarihte 40 yaşını aşmamış (41 yaşından gün almamış) ve/veya kadın olmaları ve kendi adlarına tarımsal üretim faaliyetinde bulunmaları/bulunacak olmaları,

b) Tüzel kişi faydalanıcıların ortaklarının asgari %51 hisseye sahip olanlarının, gerçek kişilerde aranan şartı sağlaması ve bu şartı sağlayan ortağın/ortakların, kredi/finansman vadesi boyunca ortaklığının devam etmesi,

c) Yatırım kredi/finansmanının dilimler halinde kullandırılması durumunda ilk kredi/ finansman diliminin kullandırıldığı tarihte yukarıdaki kriterlerin sağlanması, gerekir.

(9) Yenilenebilir/atık enerji kullanımı özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için, işletmenin enerji ihtiyacının yenilenebilir enerji kaynakları kullanılarak sağlanması ve/veya başka bir faaliyetin sonucu olarak ortaya çıkan atık enerjinin (yüksek ısılı buhar, atık sıcak su ve benzeri) işletmede kullanılabilir enerjiye dönüştürülmesi suretiyle karşılanması gerekir.

(10) Organize tarım bölgesi yatırımları özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için, Organize Tarım Bölgeleri Tüzel Kişiliği tarafından düzenlenmiş arsa tahsis sözleşmesi ibraz edilmesi ve üretim konusuna ilişkin faaliyetin söz konusu arsa sınırlarında gerçekleşmesi gerekir.

(11) Birinci derece tarımsal amaçlı örgüt özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için Bakanlık tarafından yayınlanan Birinci Derece Tarımsal Amaçlı Örgüt Listesinde yer alması gerekir.

(12) Bakanlık ıslah programlarından elde edilen koç ve teke alımı/kullanımı özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için damızlık koç ve tekenin satın alındığını gösteren teslim tesellüm belgesi ile Damızlık Bilgi Formunun ibraz edilmesi gerekir.

(13) AB onaylı süt çiftliği özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için, AB Onaylı Süt Çiftliği Sertifikası ibraz edilmesi gerekir.

(14) Gezginci arıcılık özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için; Bakanlıkça verilen Veteriner Sağlık Raporu ve/veya Arı Konaklama Belgesinin ibraz edilmesi gerekir.

(15) Damızlık yetiştiriciliği özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için;

a) Yatırım kredi/finansmanı kullanacak damızlık kanatlı işletmelerinin kredi/finansman kullandırımının gerçekleşmesini takiben; yeni damızlık kümes kurulumlarında Damızlık Kanatlı İşletmeleri Faaliyet Onay Belgesi, yeni kuluçkahane (damızlık amaçla civciv çıkaran) kurulumlarında ise Kuluçkahane İşletmeleri Faaliyet Onay Belgesinin ibraz edileceğine dair taahhütnamenin verilmesi gerekir.

b) Damızlık kanatlı hayvanlar ve damızlık yumurtalar için damızlık büyük ebeveyn/ damızlık ebeveyn olduklarını gösteren veteriner sağlık sertifikası ve/veya faturasının ibraz edilmesi gerekir.

c) İşletme kredi/finansmanı kullanacak damızlık kanatlı işletmelerince Bakanlıktan alınmış “Damızlık Kanatlı İşletmeleri Faaliyet Onay Belgesi”, kuluçkahane (damızlık amaçla civciv çıkaran) işletmelerince “Kuluçkahane İşletmeleri Faaliyet Onay Belgesi”nin ibraz edilmesi gerekir.

(16) Bakanlık tarafından geliştirilen yerli hat kullanımı özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için, işletme kredi/finansmanında yerli hatlara ait faturanın ibraz edilmesi, yatırım kredi/finansmanlarında ise kredi/finansman kullandırımının gerçekleşmesini takiben yerli hatlara ait faturanın ibraz edileceğine dair taahhütname verilmesi gerekir.

(17) Su ürünleri yetiştirme özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için, 11 inci maddede su ürünleri yetiştiriciliği ile ilgili belirlenen şartların sağlanması ve Bakanlıkça onaylanan proje ve/veya Bakanlıkça verilen su ürünleri yetiştiricilik belgesinin ibraz edilmesi gerekir.

(18) Avcılık amaçlı gemi tam boyu 12 metreden küçük özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için, balıkçı gemilerine ait “Balıkçı Gemileri İçin Su Ürünleri Ruhsat Tezkeresinde” gemi tam boy uzunluğunun 12 metreden küçük olması gerekir.

(19) Av araçlarının markalanmış olması/Balıkçı Gemileri İzleme Sistemi bulunması özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için, işletme ya da yatırım kredi/finansmanı kullanacakları balıkçı gemileri adına SUBİS’te kayıtlı markalanmış av araçlarının bulunduğuna ve/veya çalışır ve işler vaziyette Balıkçı Gemileri İzleme Sistemi (BAGİS Cihazı) bulunduğuna dair il/ilçe müdürlüğünden alınan onaylı yazının ibraz edilmesi gerekir.

(20) Kooperatif ortağı/birlik üyesi özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için, su ürünleri konusunda faaliyet gösteren tarımsal amaçlı kooperatif ortağı veya üretici birliği üyesi olunması gerekir.

(21) Yurt içi sertifikalı tohum, fide, fidan kullanımı özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için;

a) Yurt içinde üretilen sertifikalı tohumu kullanarak bitkisel üretim yapılması ve/veya

b) Yurt içinde üretilen sertifikalı/standart belgeli çilek fidesi ve standart olarak üretilen yem bitkileri ve yemeklik dane baklagil tohumları ve bitki pasaportu bulunan sebze fideleri ile üretim yapılması ve/veya

c) Yurt içinde üretilen sertifikalı/standart meyve/asma fidanları ile bağ/bahçe tesis edilmesi,

ç) Üretim konusuna göre; kullanılan tohum ve fidana ait sertifikanın, çilek fidesine ait sertifika veya standart çilek fidesi belgesinin ve sebze fidesine ait bitki pasaportunun ibraz edilmesi,

d) Üretim konusuna göre; düzenlenen faturalar üzerinde tohum ve fidana ait sertifika tarihi ve numaranın, çilek fidesinde sertifika veya standart çilek fidesi belgesine ait tarih ve numaranın, sebze fidesinde ise operatör numarası ve bitki pasaportu numarasının yazılı olması, gerekir.

(22) Organik tarım/iyi tarım/biyolojik mücadele/biyoteknik mücadele uygulamaları özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için;

a) Organik tarım uygulamalarında;

1) 1/12/2004 tarihli ve 5262 sayılı Organik Tarım Kanunu ile 18/8/2010 tarihli ve 27676 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik dahilinde, organik veya geçiş sürecinde, organik tarımsal ürün veya girdi üretilmesi ve,

2) Organik tarım faaliyetine ilişkin statüsü organik veya geçiş sürecinde olan ve OTBİS’te kayıtlı bireysel veya üretici gurubu içinde organik tarım faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerin Bakanlık il müdürlüklerinden OTBİS’e kayıtlı olduklarına dair alınan resmî belgenin ibraz edilmesi ve,

3) Üretim dönemi sonunda düzenlenen sertifikanın ibraz edilmesi, gerekir.

b) İyi tarım uygulamalarında;

1) 7/12/2010 tarihli ve 27778 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyi Tarım Uygulamaları Hakkında Yönetmelik esasları dahilinde bireysel (gerçek veya tüzel kişilik) veya grup (üretici örgütü veya müteşebbis) sertifikasyonu kapsamında iyi tarım uygulamaları kriterlerine uygun faaliyette bulunulması ve,

2) Bireysel sertifikasyon kapsamında faaliyet gösteren üreticilerin kontrol ve sertifikasyon kuruluşu kontrolünde iyi tarım uygulamaları faaliyetlerinde bulunduklarına dair söz konusu kuruluşlar ile yaptıkları sözleşmeyi ibraz etmesi ve,

3) Grup sertifikasyonu kapsamında (üretici örgütü veya müteşebbis) iyi tarım uygulamaları faaliyetinde bulunan üreticilerin; bağlı oldukları grubun kontrol ve sertifikasyon kuruluşu ile yaptığı sözleşme ile grup, üretici örgütü ise, üretici örgütünün idari organına verdikleri iyi tarım uygulamaları faaliyetinde bulunacaklarına ilişkin taahhütnameyi; grup, müteşebbis çatısı altında bir araya gelen üreticiler ise müteşebbis ile yaptıkları sözleşmeyi ibraz etmesi,

4) Üretim dönemi sonunda düzenlenen sertifikanın ibraz edilmesi, gerekir.

c) Biyolojik mücadele/biyoteknik mücadele uygulamalarında; biyolojik mücadele/ biyoteknik mücadele ürünlerinin, bitkisel üretimde en az bir dekar kapalı ortamda kullanılmış olması, kullanılan BKÜ’nün Bakanlık tarafından ruhsatlandırılmış olan ürünlere ait faturalarının ibraz edilmesi gerekir.

(23) Entegre ve Kontrollü Ürün Yönetimi (EKÜY) özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için, EKÜY kapsamında üretim yapan faydalanıcıların il/ilçe müdürlüklerinden alacakları EKÜY ile ilgili resmî belge ve/veya sertifikayı ibraz etmeleri gerekir.

(24) Yağmur suyu hasadı özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için; işletmenin sulama suyu ihtiyacının, kısmen veya tamamen yağışlardan elde edilen su ile karşılanabilmesi için, kapalı ortam bitkisel üretim projesi içinde yağmur suyu hasadına ilişkin sistemin yer alması gerekir.

(25) Basınçlı sulama sistemi kullanımı özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için, 21 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen sulama sistemlerinden bir veya birkaçının kullanılıyor olması gerekir.

(26) Yurt içinde üretilen makine alımı özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için, kredi/finansmanla alınacak makine ve ekipmanların yurt içinde kurulu fabrikalarda/tesislerde üretiliyor olması gerekir. Yurt dışından demonte olarak getirilip yalnızca monte edilmek suretiyle satılan makine ve ekipmanlar bu kapsamda değerlendirilmez.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

HAYVANSAL ÜRETİM

Sütçü ve Kombine Sığır Yetiştiriciliği

Sütçü ve Kombine Sığır Yetiştiriciliği

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

18,50

60.000.000

50

50

Planlı Üretim

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

11,10

11,10

20

20

Sözleşmeli Üretim

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

18,50

12,95

0

15

Atıl İşletme Alımı

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

14,80

18,50

10

0

Kendi yemini üretme/mera kullanımı

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

18,50

16,65

0

5

Yurt içinde doğan veya genomik testten geçmiş hayvan alımı/kullanımı

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

16,65

5

5

Kadın çiftçi/girişimci ve/veya Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş)

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

12,95

15

15

Yenilenebilir/atık enerji kullanımı

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

16,65

5

5

Organize tarım bölgesi yatırımları

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

12,95

15

15

Birincil derecede tarımsal amaçlı örgüt

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

14,80

10

10

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

100

100

(1) Kararlar kapsamında sütçü ve kombine sığır yetiştiriciliği üretim konusunda kredi/finansmandan yararlanabilmek için; faydalanıcıların elli baş ve üzeri kapasitede manda veya damızlık sığır işletmesi kurmaları ya da işletme kapasitelerini elli baş ve üzerine çıkarmaları gerekir.

(2) Sığır yetiştiriciliği için kullandırılacak olan yatırım kredisi/finansmanı, sütçü ırklardan (Jersey, Holstein-SA/Siyah Alaca ve Avrupa kırmızıları) ve kombine ırklardan (Montbeliard, Brown Swiss ve Simental) ile manda alımları, barınak yapımı ve tadilatı, süt sağım ünitesi ve süt soğutma tankı, tam otomatik süt sağım makineleri (sağım robotları), yem hazırlama ünitesi, balya makinesi, çayır biçme makinesi, silaj makinesi, hayvan yatağı, travay, gübre yönetimi ile ilgili altyapı ve alet-ekipman alımı, kurulu işletmelerin münferit alet-ekipman alımları ile diğer yatırım giderlerini kapsar.

(3) Kredi/finansman ile temin edilecek sığırların Bakanlık kayıt sistemlerine kayıtlı, ilk yavrusuna gebe veya ilk doğumunu yapmış ve azami otuz altı aylık yaşta olması gerekir. Kredi/finansman ile temin edilecek damızlık mandaların ise Bakanlık kayıt sistemlerine kayıtlı, ilk yavrusuna gebe veya en fazla ilk doğumunu yapmış ve azami kırk sekiz aylık yaşta olması gerekir.

(4) Damızlık düve yetiştiriciliği faaliyeti bulunan işletmelerde işletme kredisi/finansmanı ile temin edilecek damızlık sığırlar, HBS’ye kayıtlı, damızlık belgesine sahip, dört-on beş aylık yaş aralığında olmalıdır. Bu faaliyet kapsamında kredi/finansman ile temin edilecek mandalar HBS’de kayıt altına alınmış, on iki-yirmi dört aylık yaş aralığında olmalıdır.

(5) Bu kapsamda işletme ve/veya yatırım kredisi/finansmanı kullandırılabilmesi için, hayvan alımı amacıyla kredi/finansman kullandırılmasa dahi işletmeye alınacak hayvanların belirtilen nitelikleri taşıması gerekir. Kurulu işletmelerin hayvan alımı dışındaki işletme ve/veya yatırım kredisi/finansmanı taleplerinde ise hayvanların yaşı dışındaki diğer tüm kriterler aranır.

(6) Yalnızca işletme kredisi/finansmanı taleplerinin değerlendirilmesinde, işletmedeki hayvanlar için damızlık belgesi yerine, ilgili Damızlık Birliği tarafından onaylanmış kulak küpe numaralarının yer aldığı veri tabanı kayıtları esas alınarak işlem yapılabilir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

Büyükbaş Hayvan Besiciliği

Büyükbaş Hayvan Besiciliği

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

18,50

40.000.000

50

50

Planlı Üretim

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

11,10

11,10

20

20

Sözleşmeli Üretim

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

18,50

12,95

0

15

Atıl İşletme Alımı

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

14,80

18,50

10

0

Kendi yemini üretme/mera kullanımı

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

18,50

16,65

0

5

Yurt içinde doğan hayvan alımı/kullanımı

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

18,50

16,65

0

5

Kadın çiftçi/girişimci ve/veya Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş)

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

12,95

15

15

Yenilenebilir/atık enerji kullanımı

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

16,65

5

5

Organize tarım bölgesi yatırımları

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

12,95

15

15

Birincil derecede tarımsal amaçlı örgüt

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

14,80

10

10

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

100

100

(1) Kararlar kapsamında büyükbaş hayvan besiciliği üretim konusunda kredi/finansmandan yararlanabilmek için; faydalanıcıların manda dâhil olmak üzere elli baş ve üzeri kapasitede besi sığırcılığı işletmesi kurmaları veya işletme kapasitesini elli baş ve üzerine çıkarmaları gerekir.

(2) Büyükbaş hayvan besiciliği için yatırım kredi/finansmanı, barınak yapımı ve tadilatı, yem hazırlama ünitesi, balya makinesi ve çayır biçme makinesi, travay, tartı sistemi, gübre yönetimi ile ilgili altyapı ve alet-ekipman alımı, kurulu işletmelerin münferit alet-ekipman alımlarını ve diğer yatırım giderlerini kapsar.

(3) İşletme kredisi/finansmanı ile temin edilecek hayvanların azami yirmi aylık yaşta, erkek ve HBS’de kayıtlı olmaları gerekir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

 

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

Küçükbaş Hayvancılık

Küçükbaş Hayvancılık

37,00

9,25

37,00

9,25

37,00

9,25

37,00

9,25

9,25

50.000.000

75

75

Planlı Üretim

37,00

1,85

37,00

1,85

37,00

1,85

37,00

1,85

1,85

20

20

Sözleşmeli Üretim

37,00

3,70

37,00

3,70

37,00

3,70

37,00

9,25

3,70

0

15

Atıl İşletme Alımı

37,00

9,25

37,00

9,25

37,00

9,25

37,00

5,55

9,25

10

0

Kendi yemini üretme/mera kullanımı

37,00

7,40

37,00

7,40

37,00

7,40

37,00

9,25

7,40

0

5

Kadın çiftçi/girişimci ve/veya Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş)

37,00

3,70

37,00

3,70

37,00

3,70

37,00

3,70

3,70

15

15

Yenilenebilir/atık enerji kullanımı

37,00

7,40

37,00

7,40

37,00

7,40

37,00

7,40

7,40

5

5

Bakanlık ıslah programlarından elde edilen koç/teke alımı/kullanımı

37,00

7,40

37,00

7,40

37,00

7,40

37,00

7,40

7,40

5

5

Organize tarım bölgesi yatırımları

37,00

3,70

37,00

3,70

37,00

3,70

37,00

3,70

3,70

15

15

Birincil derecede tarımsal amaçlı örgüt

37,00

5,55

37,00

5,55

37,00

5,55

37,00

5,55

5,55

10

10

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

100

100

(1) Kararlar kapsamında küçükbaş hayvancılık üretim konusunda kredi/ finansmandan yararlanabilmek için küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinde; faydalanıcıların koyunda en az iki yüz elli baş, keçide en az yüz baş kapasiteye sahip işletme kurmaları ya da mevcut kapasitelerini belirtilen kapasitelere veya üzerine çıkarmaları, küçükbaş hayvan besiciliğinde ise iki yüz elli baş ve üzeri kapasitede besi işletmesi kurmaları veya işletme kapasitesini iki yüz elli baş ve üzerine çıkarmaları gerekir.

(2) Küçükbaş hayvan yetiştiriciliği ve besiciliği için yatırım kredisi/finansmanı; barınak yapımı ve tadilatı, yem hazırlama ünitesi, hayvan yıkama makinesi, kırkım makinesi, balya makinesi, çayır biçme makinesi, silaj makinesi, tartı sistemi, kurulu işletmelerin münferit alet-ekipman alımları, diğer yatırım giderleri ile küçükbaş hayvan yetiştiriciliği için süt sağım ünitesi, süt soğutma tankı alımlarını kapsar. Küçükbaş hayvan besiciliği için erkek hayvan alımı işletme kredisi/finansmanı kapsamında, dişi hayvan alımı yatırım kredisi/finansmanı kapsamında değerlendirilir.

(3) Küçükbaş hayvan yetiştiriciliği amacıyla temin edilecek dişi hayvanların HBS’de kayıtlı ve altı-yirmi dört aylık yaşta, küçükbaş hayvan besiciliği amacıyla temin edilecek erkek hayvanların ise HBS’de kayıtlı ve en az üç aylık yaşta olmaları gerekir.

(4) Küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinde 25 koyun/keçi için 1 damızlık koç/teke olacak şekilde, HBS’de kayıtlı ve on iki-yirmi dört aylık yaştaki koç/teke alımları yatırım kredisi/finansmanı kapsamında değerlendirilir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

Hastalıktan Ari Hayvan Yetiştiriciliği

Hastalıktan Ari Hayvan Yetiştiriciliği

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

11,10

11,10

80.000.000

70

70

Sözleşmeli üretim

37,00

5,55

37,00

5,55

37,00

5,55

37,00

11,10

5,55

0

15

AB onaylı süt çiftliği

37,00

9,25

37,00

9,25

37,00

9,25

37,00

9,25

9,25

5

5

Yurt içinde doğan veya genomik testten geçmiş hayvan alımı/kullanımı

37,00

9,25

37,00

9,25

37,00

9,25

37,00

9,25

9,25

5

5

Kadın çiftçi/girişimci ve/veya Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş)

37,00

5,55

37,00

5,55

37,00

5,55

37,00

5,55

5,55

15

15

Yenilenebilir/atık enerji kullanımı

37,00

9,25

37,00

9,25

37,00

9,25

37,00

9,25

9,25

5

5

Organize tarım bölgesi yatırımları

37,00

5,55

37,00

5,55

37,00

5,55

37,00

5,55

5,55

15

15

Birincil derecede tarımsal amaçlı örgüt

37,00

7,40

37,00

7,40

37,00

7,40

37,00

7,40

7,40

10

10

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

100

100

(1) Kararlar kapsamında hastalıktan ari hayvan yetiştiriciliği konusunda kredi/finansmandan yararlanabilmek için, Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Sağlık Sertifikasının ibraz edilmesi gerekir. Bu sertifika, kredi/finansman vadesi boyunca her yıl yenilenmelidir.

(2) Hastalıktan ari hayvan yetiştiriciliği için kullandırılacak olan yatırım kredisi/finansmanı, sütçü ırklardan (Jersey, Holstein-SA/Siyah Alaca ve Avrupa kırmızıları), kombine ırklardan (Montbeliard, Brown Swiss ve Simental) ve etçi ırklardan (Charolais, Aberdeen-Angus, Limousin, Brangus, Hereford ve benzeri) sığır alımları ile, barınak yapımı ve tadilatı, süt sağım ünitesi ve süt soğutma tankı, tam otomatik süt sağım makineleri (sağım robotları), yem hazırlama ünitesi, balya makinesi, çayır biçme makinesi, silaj makinesi, hayvan yatağı, travay, gübre yönetimi ile ilgili altyapı ve alet-ekipman alımı, kurulu işletmelerin münferit alet-ekipman alımları ile diğer yatırım giderlerini kapsar.

(3) Bu kredi/finansmandan faydalanılarak alınacak hayvanların, geçerliliği olan Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Sağlık Sertifikasına sahip işletmelerden veya yurt dışından hastalıktan ari ülke/bölge/işletmelerden temin edilmesi gerekir.

(4) Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Sağlık Sertifikasına sahip olmayan ve içinde hayvan bulunmayan mevcut işletmeler/yeni kurulacak işletmelerin kredi/finansman ile alınacak hayvanları; geçerliliği olan Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Sağlık Sertifikasına sahip olan işletmelerden veya yurt dışından hastalıktan ari ülke/bölge/işletmelerden temin edeceklerine dair taahhütname verir. Ayrıca hastalıktan ari işletme koşullarını sağladığına dair il/ilçe müdürlüklerinden alınacak resmî yazının da ibraz edilmesi gerekir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

Arıcılık

Arıcılık

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

18,50

10.000.000

50

50

Sözleşmeli üretim

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

18,50

12,95

0

15

Gezginci arıcılık

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

14,80

10

10

Kadın çiftçi/girişimci ve/veya Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş)

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

12,95

15

15

Birincil derecede tarımsal amaçlı örgüt

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

14,80

10

10

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

85

100

(1) Kararlar kapsamında arıcılık üretim konusunda kredi/finansmandan; Bakanlık Arıcılık Kayıt Sistemine kayıtlı, asgari elli adet arılı kovanı olan işletmeler, mevcut arılı kovan sayısını elli ve üzerine çıkarmak isteyen işletmeler ile Bakanlıktan bombus arısı yetiştiriciliği ön izinli veya izinli işletmeler yararlanabilir.

(2) Arıcılık kapsamında kullandırılacak yatırım kredisi/finansmanı; arılı kovan, polen kapanlı yeni kovan (boş), elektrikli çit sistemi, bal süzme makinesi, bal dolum ve paketleme makinesi, polen kurutma ve temizleme, kek hazırlama makineleri alımı, arı zehri toplama makinesi/aparatı, iki yüz adet ve daha fazla sayıda arılı kovan ile gezginci arıcılık yapan faydalanıcılar için jeneratör, arıcı barakası veya karavanı alımı, yüz adet ve daha fazla sayıda arılı kovana sahip ana arı üretimi yapmak isteyen arıcılara; ana arı üretimi için jeneratör, çiftleştirme kovanı veya kutusu (en az bin adet) ve arıcı barakası veya karavanı alımını, bombus arısı yetiştiricileri için; bina yapımı ve tadilatı, raf sistemleri, ilgili alet-ekipman alımı ve diğer yatırım giderlerini kapsar.

(3) Arıcılık faaliyetleri kapsamında kullandırılacak işletme kredisi/finansmanı; arıcılık malzemeleri (maske, körük, el demiri, pürmüz, mahmuz, çıta delme ve biz ve benzeri ) şeker, temel petek, kek, ruhsatlı arı ilacı alımı, gezginci arıcılık yapan arıcılara işçilik dahil arı nakliye giderleri, ana arı üretimi yapan işletmelere ise şeker, temel petek, kek, ana arı üretim malzemeleri (larva transfer kaşığı, yüksük kalıbı, zımba tabancası, mum cezvesi, larva çantası, ana arı nakliye kafesi ve ana arı ızgarası ve benzeri ) ile polen, şeker, plastik kap ve ambalaj malzemesi gibi bombus arısı üretimine yönelik alımları kapsar.

(4) Arıcılık (bal arısı) kredi/finansmanında, Arıcılık Kayıt Sistemine kaydedilmiş kovan ve sayılarını gösterir belgenin ibraz edilmesi gerekir.

(5) Bombus arısı yetiştiriciliği kredi/finansmanında, il müdürlüğünden alınacak ön izinli ya da izinli olduğuna dair yazının ibraz edilmesi gerekir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

Kanatlı Sektörü

Kanatlı Sektörü

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

18,50

20.000.000

25

50

Planlı üretim

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

20,35

11,10

20

20

Sözleşmeli üretim

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

27,75

12,95

0

15

Damızlık Yetiştiriciliği

37,00

9,25

37,00

9,25

37,00

9,25

37,00

18,50

9,25

25

25

Atıl işletme alımı

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

24,05

18,50

10

0

Kadın çiftçi/girişimci ve/veya Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş)

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

22,20

12,95

15

15

Yenilenebilir/atık enerji kullanımı

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

25,90

16,65

5

5

Bakanlık tarafından geliştirilen yerli hat kullanımı

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

24,05

14,80

10

10

Birincil derecede tarımsal amaçlı örgüt

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

24,05

14,80

10

10

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

100

100

(1) Karar kapsamında kanatlı hayvancılık üretimi konusunda kredi/finansmandan yararlanabilmek için; etlik piliç yetiştiriciliğinde en az on bin adet, kaz, ördek, hindi yetiştiriciliğinde en az bin adet, bıldırcın yetiştiriciliğinde en az iki bin adet, deve kuşu yetiştiriciliğinde en az elli adet kapasiteye sahip işletme kurmaları veya işletmeyi bu kapasiteye çıkarmaları gerekir. Kuluçkahane için bin adet ve üzeri kapasitede işletme kuran veya kurulu işletme kapasitesini asgari bu seviyeye çıkaran faydalanıcılara kredi/finansman kullandırılabilir.

(2) Yumurta tavukçuluğunda, işletme kredi/finansmanından en az yedi bin beş yüz adet ve üzeri kapasiteye sahip olan işletmeler yararlanır. Yatırım kredisi/finansmanı ise tesislerin bakım, onarım, modernizasyon ve makine ekipman alımı/yenilenmesi ve benzeri yatırımlarını kapsar. Yumurta tavukçuluğunda toplam kümes kapasitesi en az yedi bin beş yüz adet olan işletmelerin kapasitesini en fazla yüz bin adete kadar artırmak için işletme ve yatırım kredi/finansmanı kullandırılabilir.

(3) Kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırım kredisi/finansmanı; yumurta tavukçuluğunda yeni işletme kurulumu dışında kümes, kuluçkahane (ticari amaçla civciv çıkaran), gübre işleme tesisi, yem deposu/silosu, yumurta işleme ünitesi/tesisi, yumurta tasnif ünitesi/tesisi, yumurta paketleme ünitesi/tesisi yapımı ve tadilatlarını, biyogüvenlik amacıyla yapılacak harcamaları, ilgili alet-ekipman-makine alımı ve diğer yatırım giderlerini kapsar.

(4) Kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik işletme kredisi/finansmanı; ruhsatlı kanatlı üretim işletmelerinden yetiştirilmek üzere alınacak ticari civciv ve yarka alımı ile bu hayvanların yem ve diğer işletme giderlerini kapsar.

(5) Karar kapsamında işletme kredisi/finansmanı kullanacak kuluçkahane işletmelerinin Kuluçkahane İşletmeleri Faaliyet Onay Belgesine sahip olmaları gerekir.

(6) Karar kapsamında kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırım ve işletme kredisi/finansmanı kullanacak kanatlı işletmeleri ile kuluçkahane (ticari amaçla civciv çıkaran) işletmelerinin aynı gerçek kişi ya da aynı tüzel kişiliğe ait olma zorunluluğu bulunmaz, gerçek ya da tüzel kişiler sadece kanatlı işletmesi ya da sadece kuluçkahane (ticari amaçla civciv çıkaran) sahibi olabilirler.

(7) Damızlık etlik tavuk yetiştiriciliğinde ve damızlık yumurtacı tavuk yetiştiriciliğinde on bin adet, Bakanlık tarafından geliştirilmiş yerli hatlarla yapılacak damızlık yumurtacı tavuk yetiştiriciliği ile damızlık etlik tavuk yetiştiriciliğinde bin adet, damızlık hindi yetiştiriciliğinde beş bin adet, damızlık kaz, ördek veya bıldırcın yetiştiriciliğinde bin adet, damızlık deve kuşu yetiştiriciliğinde yüz adet, kuluçkahane işletmesi için bin adet ve üzeri kapasitede işletme kurulması veya kurulu işletmelerinin asgari bu kapasiteye çıkarılması gerekir.

a) Damızlık kanatlı yetiştiriciliği yatırım kredisi/finansmanı; damızlık kümes, kuluçkahane (damızlık amaçla civciv çıkaran) işletmesi, gübre işleme ünitesi/tesisi, yem deposu/silosu yapımı ve tadilatlarını, ilgili alet-ekipman ve makine alımını, biyogüvenlik amacıyla yapılacak harcamalar ile diğer yatırım giderlerini kapsar.

b) Damızlık kanatlı yetiştiriciliği işletme kredisi/finansmanı; yetiştirilmek üzere alınacak kuluçkalık damızlık yumurta, damızlık civciv ve damızlık yarka alımı ile bu hayvanların yem, ilaç ve diğer işletme giderlerini kapsar.

c) Yatırım ve işletme kredisi/finansmanı kullanacak damızlık kanatlı işletmeleri ile damızlık amaçla civciv çıkaran kuluçkahane işletmelerinin aynı gerçek kişi ya da aynı tüzel kişiliğe ait olma zorunluluğu bulunmaz, gerçek ya da tüzel kişiler sadece damızlık kanatlı işletmesi ya da sadece damızlık amaçla civciv çıkaran kuluçkahane işletmesi sahibi olabilirler.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

Su Ürünleri Sektörü

 

 

Su Ürünleri Sektörü

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

18,50

40.000.000

50

50

Planlı üretim

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

11,10

11,10

20

20

Sözleşmeli üretim

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

18,50

12,95

0

15

Su ürünleri yetiştirme

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

14,80

10

10

Kadın çiftçi/girişimci ve/veya Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş)

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

12,95

15

15

Yenilenebilir/atık enerji kullanımı

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

16,65

5

5

Avcılık amaçlı gemi tam boyu 12 metreden küçük

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

14,80

10

10

Av araçlarının markalanmış olması/Balıkçı Gemileri İzleme Sistemi bulunması

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

14,80

10

10

Kooperatif ortağı/Birlik üyesi

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

14,80

10

10

Organize tarım bölgesi yatırımları

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

12,95

15

15

Birinci derecede tarımsal amaçlı örgüt

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

14,80

10

10

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

100

100

(1) Kararlar kapsamında su ürünleri sektörü üretim konusunda kredi/finansmandan yararlanabilmek için;

a) Su ürünleri yetiştiriciliği faaliyetinde bulunan faydalanıcıların,

1) Yatırım kredisi/finansmanı başvurularında projelerinin Bakanlık tarafından onaylanmış olması gerekir. Yatırım kredisi/finansmanı; projede yer alan kafes ve havuz gibi her türlü su ürünleri yetiştiricilik sistemleri ve/veya kuluçkahane kurulması veya bu sistemlerin kapalı devre üretim sistemine dönüştürülmesi dahil modernizasyonları, alet-ekipman, malzeme alımı, gemi ve barç alımı ile bakım/onarımı, hidrolik yükleme ve boşaltma aparatı, soğuk muhafaza ünitesi yapımı ile buz makinesi alımı gibi konuları kapsar.

2) İşletme kredisi/finansmanı, Bakanlıkça verilen Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesine ve/veya Su Ürünleri Kuluçkahane Belgesine sahip faydalanıcıların işletme giderlerini kapsar.

3) Su ürünleri yetiştiriciliği yapacak faydalanıcılara kullandırılacak yatırım kredisi/finansmanında Bakanlıkça onaylanan projeler, işletme kredisi/finansmanında ise Bakanlıkça verilen Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesinde ve/veya Su Ürünleri Kuluçkahane Belgesinde belirtilen kapasite esas alınır.

b) Su ürünleri avcılığı faaliyetinde bulunan faydalanıcıların,

1) Bakanlıkça ruhsat tezkeresi düzenlenmiş balıkçı gemileri için; jeneratör, soğuk muhafaza odası yapımı ile her türlü soğutucu sistemler, buz makinesi alımı, balık ağları ile diğer av araç ve gereçlerinin alımı, Bakanlıkça belirlenen özellikleri taşıyan gemi takip cihazları ile elektronik kayıt defteri cihazlarının alımı, mevcut balıkçı gemilerinin modernizasyonu, mevcut balıkçı gemilerinden geçerli ruhsata sahip olan balıkçı gemisi satın alımı, mevcut ruhsatla ruhsata uygun veya boy uzatma hakkı kapsamında yeni gemi inşası gibi konulardaki taleplerine yatırım kredisi/finansmanı kullandırılır.

2) İşletme kredisi/finansmanı başvurularında ise, bakım/onarım, yakıt işçilik ve benzeri giderler ile takip ve kayıt cihazları için ihtiyaç duyulan işletme giderlerine yönelik talepleri değerlendirilir.

3) Boy uzatma hakkının kullanılmasına yönelik yatırım kredisi/finansmanı taleplerinde, faydalanıcılarca geminin boy uzatma hakkının bulunduğuna dair Bakanlık il/ilçe müdürlüklerince onaylanmış yazı ile başvuruda bulunulur, yatırımın tamamlanmasını müteakip yeni ruhsat tezkeresinin ibraz edilmesi gerekir.

4) Yatırım kredi/finansmanında (münferit alet-ekipman alımları hariç) ve işletme kredisi/finansmanında Bakanlıkça verilen Su Ürünleri Ruhsat Tezkeresinde belirtilen tam boy uzunluğu esas alınır.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

TEMEL HAYVANSAL ÜRETİM 300.000 TL’ye kadar olan krediler (300.000 TL dahil)

300.000 TL’ye kadar olan krediler (300.000 TL dahil)

37,00

0,00

37,00

0,00

37,00

0,00

37,00

0,00

0,00

10.000.000

100

100

300.000 TL’nin Üzerindeki krediler

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

18,50

50

50

Planlı üretim

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

11,10

11,10

20

20

Sözleşmeli üretim

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

18,50

12,95

0

15

Atıl işletme alımı

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

14,80

18,50

10

0

Kendi yemini üretme/mera kullanımı

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

18,50

16,65

0

5

Yurt içinde doğan hayvan alımı/kullanımı

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

16,65

5

5

Kadın çiftçi/girişimci ve/veya Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş)

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

12,95

15

15

Yenilenebilir/atık enerji kullanımı

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

16,65

5

5

Birinci derecede tarımsal amaçlı örgüt

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

14,80

10

10

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

100

100

(1) Temel hayvansal üretim konu başlığı altında, Kararlarda belirtilen hayvansal üretim konularında (su ürünleri dahil) yer almakla birlikte; ilgili konu başlığı altında belirtilen kapasite, ırk ve yaş şartı gibi teknik kriterleri taşımayan hayvansal üretim ve Kararlarda belirtilmeyen diğer hayvansal üretim konularında faaliyet gösteren faydalanıcıların kredi/finansman talepleri Katılım Bankası, Banka ve TKK tarafından değerlendirilir.

(2) Bu kapsamdaki işletme kredi/finansmanlarının belirli bir kısmı (münhasır kredi/finansman limiti) ayni olarak tahsis edilir. Münhasır kredi/finansman limiti, kullandırılacak kredi/finansmanın Kararda yer alan kademe tutarına kadar olan kısmı üzerinden (indirim oranlarından bağımsız olarak) kredi/finansman tutarının %70’i olarak belirlenir ve bu tutar akaryakıt, veterinerlik hizmeti, yem, ilaç, aşı ve benzeri tarımsal girdilerin alımına yöneliktir. TARSİM primine ve hayvan alımına ilişkin kullandırılan işletme kredi/finansmanları, nakdi olarak kullandırılabilir ve kademe tutarının %30’u olarak belirlenen nakdi kredi/finansman kapsamında değerlendirilmez.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

KAPALI ORTAMDA BİTKİSEL ÜRETİM

KAPALI ORTAMDA BİTKİSEL ÜRETİM

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

18,50

100.000.000

50

50

Sözleşmeli üretim

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

18,50

12,95

0

15

Yurt içi sertifikalı tohum/fide/fidan kullanımı

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

14,80

10

10

Organik tarım/iyi tarım/biyolojik mücadele/biyoteknik mücadele uygulamaları

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

18,50

16,65

0

5

Kadın çiftçi/girişimci ve/veya Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş)

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

12,95

15

15

Yenilenebilir/atık enerji kullanımı

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

11,10

11,10

20

20

Entegre ve Kontrollü Ürün Yönetimi

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

18,50

14,80

0

10

Yağmur suyu hasadı

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

14,80

18,50

10

0

Organize tarım bölgesi yatırımları

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

12,95

15

15

Birinci derecede tarımsal amaçlı örgüt

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

14,80

10

10

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

100

100

(1) Kararlar kapsamında kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yatırım kredi/finansmanı kullandırımında; Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi Yönetmeliğine uygun olarak;

a) En az on dekar büyüklüğündeki seralarda bitkisel üretim yaptığı il/ilçe müdürlüğünce tespit edilerek KOBÜKS’te/ÖKS’de kayıt altına alınan işletmelerin modernizasyonu ile en az on dekar büyüklüğünde sera kuracak ya da mevcut serasının ölçeğini asgari on dekar ve üzerine çıkaracak,

b) Tamamen yapay ışık ile fotosentez sağlanan ve üretim yüzey alanı (katmanların toplam alanı) toplamda en az beş dekar büyüklüğündeki kapalı bitkisel üretim ünitelerinde bitkisel üretim yaptığı il/ilçe müdürlüğünce tespit edilerek KOBÜKS’te/ÖKS’de kayıt altına alınan işletmelerin modernizasyonu ile en az beş dekar üretim yüzey alanına sahip kapalı ortamda bitkisel üretim ünitesi kuracak veya mevcut kapalı ortam bitkisel üretim ünitesi ölçeğini asgari beş dekar ve üzerine çıkaracak,

c) Mantar yetiştiriciliğine yönelik üretim yüzey alanı (katmanların toplam alanı) toplamda en az beş dekar büyüklüğündeki mantar üretim tesisi ve bu tesisin kapasitesine uygun kompost hazırlama ünitesi yatırımları ve modernizasyonu ile en az beş dekar büyüklüğündeki sadece mantar üretim tesisi ve modernizasyonu ya da mevcut mantar tesisinin ölçeğini asgari beş dekar ve üzerine çıkaracak, faydalanıcıların il/ilçe müdürlüklerince onaylanan Ek-1’de yer alan Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Projeleri Uygunluk Formuna göre başvuruları değerlendirilir.

(2) Kararlar kapsamında kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda işletme kredisi/ finansmanı kullandırımında; Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi Yönetmeliğine uygun olarak;

a) En az on dekar büyüklüğündeki seralarda bitkisel üretim yaptığı,

b) Tamamen yapay ışık ile fotosentez sağlanan ve üretim yüzey alanı (katmanların toplam alanı) toplamda en az beş dekar büyüklüğündeki kapalı bitkisel üretim ünitelerinde bitkisel üretim yaptığı,

c) Üretim yüzey alanı (katmanların toplam alanı) toplamda en az beş dekar büyüklüğündeki kapalı ortam üretim ünitesinde mantar yetiştiriciliği yaptığı,

il/ilçe müdürlüğünce tespit edilerek KOBÜKS’te/ÖKS’de kayıt altına alınan faydalanıcıların başvuruları değerlendirilir.

(3) Yeni kurulacak işletmelerin başvuruları ve özlük bilgileri ile işletmeye ait yapısal bilgiler, projenin tamamlanmasının ardından, başvuru sahibinin ilave beyanı aranmaksızın il/ilçe müdürlüğü tarafından kontrol edilerek KOBÜKS’e/ÖKS’ye kaydedilir. Üretim ile ilgili bilgilerin kaydında faydalanıcının beyanı esas alınır.

(4) Kapalı ortamda bitkisel üretim ünitesinde süs bitkisi üretimi ile ilgili işletme ve yatırım kredisi/finansmanı talepleri 16 ncı maddenin birinci fıkrası hükümleri esas alınarak değerlendirilir.

(5) Kapalı ortamda bitkisel üretim ünitesinde tıbbi ve aromatik bitkiler üretimi ile ilgili işletme ve yatırım kredi/finansmanı talepleri 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri esas alınarak değerlendirilir.

(6) Kapalı ortamda bitkisel üretim ünitesinde muz yetiştiriciliği ile ilgili işletme ve yatırım kredisi/finansmanı talepleri 18 inci maddenin ikinci fıkrası hükümleri esas alınarak değerlendirilir.

(7) Kapalı ortamda bitkisel üretimde sadece mantar kompostu hazırlama ünitesi ile ilgili işletme ve yatırım kredi/finansmanı talepleri 18 inci maddenin birinci fıkrası hükümleri esas alınarak değerlendirilir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

Yem Bitkisi Üretimi

Yem Bitkisi Üretimi

37,00

9,25

37,00

9,25

37,00

9,25

37,00

9,25

9,25

20.000.000

75

75

Planlı üretim

37,00

1,85

37,00

1,85

37,00

1,85

37,00

1,85

1,85

20

20

Sözleşmeli üretim

37,00

3,70

37,00

3,70

37,00

3,70

37,00

9,25

3,70

0

15

Yurt içi sertifikalı tohum, fide, fidan kullanımı

37,00

5,55

37,00

3,70

37,00

5,55

37,00

9,25

5,55

0

10

Basınçlı sulama sistemi kullanımı

37,00

5,55

37,00

5,55

37,00

5,55

37,00

9,25

5,55

0

10

Kadın çiftçi/girişimci ve/veya Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş)

37,00

3,70

37,00

3,70

37,00

3,70

37,00

3,70

3,70

15

15

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

100

100

(1) Kararlar kapsamında yem bitkisi üretim konusunda kredi/finansmandan yararlanabilmek için faydalanıcıların tek yıllık, çok yıllık yem bitkileri ve yapay çayır mera tesisi oluşturmak amacıyla;

a) Kaba yem üretimi için yem bitkileri ekilişi yaparak hasat etmeleri veya edecek olmaları,

b) Toplam ekiliş alanının en az on dekar olması,

c) Yapay çayır mera tesisleri için ilin ekolojisine uygun olarak hazırlanmış projenin il müdürlüğünce onaylanması,

ç) ÇKS’de kayıtlı olması ve Ek-2’de yer alan Yem Bitkileri Ürün Listesinde bulunması,

gerekir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

Yurt İçi Sertifikalı Tohum, Fide, Fidan Üretimi

Yurt İçi Sertifikalı Tohum, Fide, Fidan Üretimi

37,00

0,00

37,00

0,00

37,00

0,00

37,00

0,00

0,00

80.000.000

100

100

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

100

100

(1) Kararlar kapsamında yurt içi sertifikalı tohum, fide, fidan üretimi konusunda kredi/finansmandan yararlanabilmek için faydalanıcıların aşağıdaki üretim konularında;

a) Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği kapsamında Yetkilendirilmiş Tohumculuk Kuruluşu Belgesine sahip olması ve sertifikasyon sistemi dahilinde yurt içi sertifikalı tohum, fide, fidan veya doku kültürü ile tohumluk üretimi yapması ve/veya sözleşmeli üretim yapması,

b) 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu hükümlerine göre tohumluk üretim, sertifikasyon, pazarlama konularında, standart veya sertifikalı olarak tohum (hibrit tohum dahil), sebze fidesi, çilek fidesi, tohumluk patates, meyve fidanı, asma fidanı veya meyve/asma üretim materyali üretimi yapması/yapacak olması, gerekir.

(2) Yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşlarının, sertifikasyon sürecinde yer alan hasat sonrası tohum alımı, tohum çıkarma, işleme, temizleme, ilaçlama, sertifikalandırma, etiketleme, ambalajlama, depolama, ısı ve nem kontrollü depo yatırımları gibi faaliyetler işletme ve yatırım kredi/finansmanına konu edilebilir. Bu fıkra kapsamındaki makine-ekipman alımlarında zirai kredilendirme belgesi veya deney raporu aranmaz.

(3) Yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşlarının tohumluk üretimi ile ıslah-araştırma ve geliştirme sürecinde ihtiyaç duydukları sera yatırımları, tohum test laboratuvarları, biyoteknoloji laboratuvarları, iklimlendirme sistemleri, sulama sistemleri kapsamında kullanılan alet-ekipmanlar ve diğer altyapı hizmetleri işletme ve yatırım kredi/finansmanına konu edilebilir.

(4) Sebze tohumu ve standart olarak üretilen yem bitkileri ve yemeklik dane baklagil tohumları üretimi hariç, bu madde kapsamındaki taleplerde onaylı tohumluk beyannamesi alınır.

(5) Meyve/asma üretim materyali (bir nolu damızlık ünitesi, iki nolu damızlık ünitesi, üç nolu damızlık ünitesi kurulması) ile çilek fidesi (ön temel blok, temel blok, sertifikalı blok kurulması) üretimine yönelik işletme ve yatırım kredisi/finansmanında damızlık ünitelerinin/blokların kurulmasına dair Bakanlık tarafından verilen yetki belgesinin ibraz edilmesi gerekir.

(6) Üretim sezonu sonunda üretilen tohum, fide ve fidanlar için düzenlenen sertifika ibraz edilmesi gerekir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

Süs Bitkisi, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Üretimi

Süs Bitkisi, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Üretimi

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

18,50

30.000.000

50

50

Sözleşmeli Üretim

37,00

14,80

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

18,50

12,95

0

15

Basınçlı sulama sistemi kullanımı

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

18,50

14,80

0

10

Kadın çiftçi/girişimci ve/veya Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş)

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

12,95

15

15

Organize tarım bölgesi yatırımları

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

12,95

15

15

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

80

100

(1) Kararlar kapsamında süs bitkisi, konusunda kredi/finansmandan yararlanabilmek için süs bitkisi üreticilerinin;

a) Yurt içinde süs bitkisi (dış mekân, iç mekân, kesme çiçek ve soğanlı yumrulu bitkiler, doğal çim bitkisi ve doğal rulo çim) ve süs bitkisi çoğaltım materyali (fidan, fide, çelik, soğan, yumru, doku kültürü, tohum ve benzeri) elde etmek amacıyla üretim yapması,

b) Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği esaslarına göre Süs Bitkisi Üretici Belgesini, Süs Bitkileri Üretim İşletmesi Kapasite Raporunu ve Yetkilendirilmiş Tohumculuk Kuruluşu Belgesini ibraz etmesi gerekir.

(2) Yurt içinde Ek-3’te yer alan listede belirtilen tıbbi ve aromatik bitki üretimini yapan, ÇKS’de kayıtlı olan faydalanıcılara Kararlar kapsamında kredi/finansman kullandırılabilir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

MEYVE YETİŞTİRİCİLİĞİ ve BAĞCILIK

 

 

Meyve Yetiştiriciliği ve Bağcılık

37,00

9,25

37,00

9,25

37,00

9,25

37,00

9,25

9,25

40.000.000

75

75

Planlı üretim

37,00

1,85

37,00

1,85

37,00

1,85

37,00

1,85

1,85

20

20

Sözleşmeli üretim

37,00

3,70

37,00

3,70

37,00

3,70

37,00

9,25

3,70

0

15

Yurt içi sertifikalı tohum, fide, fidan kullanımı

37,00

5,55

37,00

5,55

37,00

5,55

37,00

5,55

5,55

10

10

Basınçlı sulama sistemi kullanımı

37,00

5,55

37,00

5,55

37,00

5,55

37,00

9,25

5,55

0

10

Organik tarım/iyi tarım/biyolojik mücadele/biyoteknik mücadele uygulamaları

37,00

7,40

37,00

7,40

37,00

7,40

37,00

9,25

7,40

0

5

Kadın çiftçi/girişimci ve/veya Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş)

37,00

3,70

37,00

3,70

37,00

3,70

37,00

3,70

3,70

15

15

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

100

100

(1) Kararlar kapsamında meyve yetiştiriciliği ve bağcılık üretim konusunda kredi/finansmandan yararlanabilmek için; faydalanıcıların aynı parsel veya bitişik parseller üzerinde üzümde en az on dekar, diğer meyve türlerinde en az yirmi beş dekar ve üzerinde yeni kapama meyve bahçesi tesis etmeleri ya da mevcut meyve bahçesi ve/veya üzüm bağını belirtilen asgari işletme büyüklüğüne çıkarmaları gerekir.

(2) Bu kapsamda kullandırılacak yatırım kredisi/finansmanı, arazinin tesviyesi ve drenajı ile ilgili altyapı harcamaları, fidan alımı, gölgeleme, sisleme, don ve dolu önlemeye yönelik makine ve ekipmanların alımı, kendi üretim kapasitesi ile sınırlı olmak kaydıyla boylama ve paketleme tesisi yatırımlarına ilişkin harcamalar ile diğer yatırım giderlerini kapsar.

(3) Muz yetiştiriciliğine yönelik olarak yeni yatırım kredisi/finansmanı kullandırılmaz, işletme kredi/finansmanında ise özellikli kriter indirim oranları uygulanmaz.

(4) Meyve bahçesi/bağ alanlarında yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımlarında, Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik kapsamında Ek-4’te yer alan il/ilçe müdürlüğü tarafından onaylı Meyve Bahçesi Uygunluk Formunun ibraz edilmesi gerekir. 2024 yılı öncesinde tesis edilen meyve bahçelerinde bu belge istenmez.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

 

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

TEMEL BİTKİSEL ÜRETİM

 

 

300.000 TL’ye kadar olan krediler (300.000 TL dahil)

37,00

0,00

37,00

0,00

37,00

0,00

37,00

0,00

0,00

10.000.000

100

100

300.000 TL’nin üzerindeki krediler

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

18,50

50

50

Planlı üretim

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

11,10

11,10

20

20

Sözleşmeli üretim

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

18,50

12,95

0

15

Yurt içi sertifikalı tohum, fide, fidan kullanımı

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

14,80

10

10

Basınçlı sulama sistemi kullanımı

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

18,50

14,80

0

10

Organik tarım/iyi tarım/biyolojik mücadele/biyoteknik mücadele uygulamaları

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

16,65

37,00

18,50

16,65

0

5

Kadın çiftçi/girişimci ve/veya Genç çiftçi/girişimci (≤ 40 yaş)

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

12,95

15

15

Birinci derecede tarımsal amaçlı örgüt

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

37,00

14,80

14,80

10

10

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

100

100

(1) Temel bitkisel üretim konu başlığı altında, Kararlarda belirtilmeyen bitkisel üretim konularında faaliyette bulunan faydalanıcılar ile Kararlarda belirtilen bitkisel üretim konularında yer almakla birlikte, bu Tebliğde belirtilen kapasitelere ve/veya kriterlere uymayan koşullarda üretim yapan, Bakanlığın ilgili kayıt sistemlerine kayıtlı faydalanıcıların kredi/finansman talepleri değerlendirilir.

(2) Muz yetiştiriciliğine yönelik olarak yeni yatırım kredi/finansmanı kullandırılmaz, işletme kredi/finansmanında ise özellikli kriter indirim oranları uygulanmaz.

(3) Meyve bahçesi/bağ alanlarında yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımlarında, Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik kapsamında Ek-4’te yer alan il/ilçe müdürlüğü tarafından onaylı Meyve Bahçesi Uygunluk Formunun ibraz edilmesi gerekir. 2024 yılı öncesinde tesis edilen meyve bahçelerinde bu belge istenmez.

(4) Bu kapsamdaki işletme kredi/finansmanlarının belirli bir kısmı (münhasır kredi/finansman limiti) ayni olarak tahsis edilir. Münhasır kredi/finansman limiti, kullandırılacak kredi/finansmanın Kararda yer alan kademe tutarına kadar olan kısmı üzerinden (indirim oranlarından bağımsız olarak) kredi/finansman tutarının %70’i olarak belirlenir ve bu tutar akaryakıt, gübre, tohum, fide, ilaç ve benzeri tarımsal girdilerin alımına yöneliktir. TARSİM primine ilişkin kullandırılan işletme kredi/finansmanları, nakdi olarak kullandırılabilir ve kademe tutarının %30’u olarak belirlenen nakdi kredi/finansman kapsamında değerlendirilmez.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

TARIM MAKİNELERİ (Traktör ayrık)

TARIM MAKİNELERİ (Traktör ayrık)

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

18,50

37,00

10.000.000

50

0

Yurt içinde üretilen makine alımı

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

9,25

37,00

25

0

Birincil derecede tarımsal amaçlı örgüt

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

14,80

37,00

10

0

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

85

0

(1) Kararlar kapsamında, 9/10/2020 tarihli ve 31269 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım Makineleri ve Tarım Teknolojisi Araçlarının Deney ve Denetim Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre deney raporu esas alınarak kredi/finansman kullandırılabilir. Ayrıca, kredi uygunluk belgesi ve zirai kredilendirme belgesi geçerlilik süresi devam eden tüm tarımsal mekanizasyon araçları için de kredi/finansman kullandırılabilir.

(2) Tarımsal amaçlı sabit sistemler için sabit süt sağım tesisleri, tam otomatik süt sağım makineleri (sağım robotları), sabit güneş enerjisi sistemleri, lineer ve center pivot sulama sistemleri, sera ısıtıcıları için işletme bazında deney raporu esas alınarak kredi/finansman kullandırılabilir.

(3) Zirai mücadele alet ve makinelerinde ise 9/6/2021 tarihli ve 31506 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Zirai Mücadele Alet ve Makineleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat esas alınarak kredi/finansman kullandırılabilir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

Traktör Desteği

TRAKTÖR

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

27,75

37,00

2.000.000

25

0

Yurt içinde üretilen makine alımı

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

18,50

37,00

25

0

Birincil derecede tarımsal amaçlı örgüt

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

24,05

37,00

10

0

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

60

0

(1) Kararlar kapsamında, Tarım Makineleri ve Tarım Teknolojisi Araçlarının Deney ve Denetim Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre deney raporu esas alınarak kredi/finansman kullandırılabilir. Ayrıca, kredi uygunluk belgesi ve zirai kredilendirme belgesi geçerlilik süresi devam eden traktörler için de kredi/finansman kullandırılabilir. Traktör kredi/finansmanı kullandırılabilmesi için faydalanıcıların faaliyet konuları arasında; bitkisel üretim veya küçükbaş, büyükbaş hayvancılık ve kanatlı üretimi konularından en az birinin bulunması şartı aranır.

(2) Kredi/finansman kapsamında alınacak ikinci el traktörlerde sekiz yaş ve altı olması şartı aranır.

(3) Kredi/finansman kapsamında sıfır ve ikinci el traktör alımlarında;

a) Faydalanıcının kredi/finansman başvurusunda bulunduğu üretim faaliyetiyle ilgili, Bakanlık kayıt sisteminde en az 2 yıl/2 üretim yılı kayıtlı olması şartı aranır. Bakanlık kayıt sistemlerine ilk defa kendi mülkiyetinde bulunan araziler ve hayvancılık işletmeleri ile kayıt yaptıran faydalanıcılar için bu şart aranmaz.

b) Traktör kredi/finansmanı kullanan üreticilere 5 yıl içerisinde yeni bir traktör kredi/finansmanı kullandırılmaz.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

BASINÇLI SULAMA SİSTEMİ YATIRIMI

Basınçlı Sulama Sistemi Yatırımı

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

9,25

37,00

15.000.000

75

0

Yurt içinde üretilen makine alımı

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

0,00

37,00

25

0

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

100

0

(1) Kararlar kapsamında, faydalanıcıların, su kaynağından alınan suyun tarla içine dağıtılması amacıyla damla, yüzey altı damla, yağmurlama veya mikro yağmurlama sulama sistemleri kurulması ve bu sistemlerin otomasyonuna ilişkin teknolojik sistemler (akıllı sulama sistemleri, akıllı otomasyon sistemleri ve benzeri sistemler) ile hareketli sulama makineleri (dairesel hareketli, doğrusal ve tamburlu sistem yağmurlama sulama makineleri ve benzeri) konusundaki kredi/finansman talepleri değerlendirilir.

(2) Basınçlı sulama sistemi kullanan/kullanacak faydalanıcıların, basınçlı sulama sistemlerinde kullanılmak üzere elektrik temini, derin kuyu açılması, derin kuyu teçhizatı ve suyun kaynağından tarlaya taşınmasına ilişkin kredi/finansman talepleri, bu kapsamda değerlendirilir.

(3) Basınçlı sulama sistemlerini kullanmayan faydalanıcıların, tarımsal sulama/derin kuyu/suyun tarlaya taşınmasına yönelik kredi/finansman talepleri (çeltik üretimi hariç) bu Tebliğ kapsamında değerlendirilmez.

(4) Basınçlı sulama sistemlerinde kullanılmak üzere su temini maksadıyla, kazılar ve kuyular açılmasına yönelik yatırım kredi/finansmanı; öncelikle 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında izin alınan arazilerde, 16/12/1960 tarihli ve 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun esaslarına göre DSİ’den alınan arama belgesi ile açılan kazılar ve kuyular için kullandırılır.

(5) Projeye ilişkin kredi/finansman talebi uygun bulunan her başvuru için faydalanıcı iki adet Ek-5’te yer alan Basınçlı Sulama Sistemi Bilgi Formunu düzenleyerek ibraz eder. Formun bir adedi Banka, Katılım Bankası veya TKK tarafından uygulamanın yapıldığı il/ilçe müdürlüğüne gönderilir.

(6) Tarım Makineleri ve Tarım Teknolojisi Araçlarının Deney ve Denetim Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre deney raporu esas alınarak sulama makineleri ve ataşmanları için yatırım kredi/finansmanı kullandırılabilir. Ayrıca, kredi uygunluk belgesi ve zirai kredilendirme belgesi geçerlilik süresi devam eden sulama makineleri ve ataşmanları için de kredi/finansman kullandırılabilir. Basınçlı sulama sistemleri içinde kullanılan tarımsal amaçlı güneş enerji sistemleri için Tebliğin 30 uncu maddesinin birinci fıkrasındaki hükümler geçerlidir.

(7) Kararlar kapsamında faydalanıcıların basınçlı sulama konusunda kredi/finansman kullanabilmeleri için;

a) Faydalanıcıya ait güncel ÇKS belgesini,

b) Ek-6’da yer alan Sulama Projesi Dispozisyonuna uygun olarak, 18/12/1991 tarihli ve 91/2526 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük hükümlerine göre yetkili ziraat mühendisleri tarafından hazırlanmış, Bakanlık il/ilçe müdürlüklerince onaylanmış basınçlı sulama projesini,

c) Su kaynağı çeşidi; yer üstü ve yer altı su kaynağı olan başvurular için ilgili kurumdan alınacak su kullanım izin/tahsis belgesini, ayrıca yer altı suyu kullanımlarında DSİ’den alınacak kuyu ruhsatını,

ç) Sulama sisteminin elektrik kullanımını gerektirmesi durumunda ilgili elektrik idaresinden abonelik yapıldığına dair belgeyi,

ibraz etmesi gerekir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

TARIM MAKİNELERİ PARKI

TARIM MAKİNELERİ PARKI

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

9,25

37,00

20.000.000

75

0

Yurt içinde üretilen makine alımı

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

0,00

37,00

25

0

Birinci derecede tarımsal amaçlı örgüt

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

5,55

37,00

10

0

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

100

0

 (1) Tarımsal üreticilere ücret karşılığı hizmet vermek üzere, tarımsal faaliyetlerden asgari olarak toprak işleme, ekim-dikim, söküm-bakım, ilaçlama, hasat işlemlerini gerçekleştirebilmek için yeterli ve uygun makine parkı kurarak faaliyet gösteren/gösterecek tarımsal amaçlı örgütler ve diğer tüzel kişilere bu kapsamda yatırım kredisi/finansmanı kullandırılabilir.

(2) Tarımsal üreticilere faaliyetleri ile ilgili olarak toprak işleme, ekim, dikim, söküm, hasat ve benzeri konularda makinelerle yapılan işlerde hizmet vermek üzere yukarıda belirtilen tüzel kişiler tarafından makine parkı oluşturmak amacıyla; hizmet verilmesi öngörülen yerde mevcut potansiyel için yeterli ve uygun ölçüde ve sayıda traktör, biçerdöver, diğer hasat makineleri, çayır biçme makinesi, balya makinesi, silaj makinesi, silaj paketleme makinesi, zirai mücadele alet ve makineleri, pulluk, kültüvatör, patoz, mibzer gibi mekanizasyon araçlarının alımına yönelik yatırım kredi/finansmanı bu kapsamda değerlendirilir.

(3) Tarımsal makine ve ekipmanların üretimi ve/veya alım satımı, ticareti konusunda faaliyet gösteren kişilerle bu kişilerin hisse payına bakılmaksızın ortağı olduğu tüzel kişiler bu kapsamda kredi/finansmandan yararlandırılmaz.

(4) Yalnızca tek bir işleme (örneğin yalnızca ekim, yalnızca hasat, yalnızca ilaçlama gibi) yönelik makine alımları bu kapsamda değerlendirilmez. Diğer taraftan asgari olarak toprak işleme, ekim-dikim, söküm-bakım, ilaçlama, hasat makinelerinden bir veya birkaçına sahip olan tarımsal amaçlı örgütlerin, parkın oluşması için gereken makinelere veya mevcut parkta bulunan makinelere yönelik ilave alım yapılması bu kapsamda değerlendirilir.

(5) Bu madde kapsamında yalnızca yeni ve kullanılmamış tarımsal mekanizasyon araçlarının alımı için kredi/finansman kullandırılabilir.

(6) Bu madde kapsamında kredi/finansman kullandırılacak tarım makinelerinin, Tarım Makineleri ve Tarım Teknolojisi Araçlarının Deney ve Denetim Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre deney raporu, zirai mücadele alet ve makinelerinin ise Zirai Mücadele Alet ve Makineleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre ruhsatı, esas alınarak kredi/finansman kullandırılabilir. Ayrıca, kredi uygunluk belgesi ve zirai kredilendirme belgesi geçerlilik süresi devam eden tarım makineleri parkı için de kredi/finansman kullandırılabilir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

Arazi Alımı (BİRLEŞTİRME)

Arazi Alımı

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

27,75

37,00

10.000.000

25

0

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

25

0

 (1) Dağınık ve parçalı arazilerin birleştirilmesi suretiyle tarımsal işletmelerin ekonomik ölçeğe kavuşturulmasının sağlanmasına yönelik olarak, tarımsal üretim ya da tarımsal yatırım yapmak amacıyla, hisseli tarım arazilerindeki hisselerinin diğer hissedarlar tarafından satın alınması ya da hisseli olup olmadığına bakılmaksızın bitişik tarım arazilerinin satın alınmasına yönelik kredi/finansman talepleri Banka, Katılım Bankası ve TKK’nın kendi iç mevzuatına uygun olmak kaydıyla değerlendirilir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

 

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

Lisanslı depoculuk yatırımları

Lisanslı depoculuk yatırımları

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

18,50

37,00

150.000.000

50

0

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

50

0

 (1) Lisanslı depoculuk yatırımları için aşağıdaki kriterler aranır:

a) Kararlar kapsamında, 5300 sayılı Kanun ile 12/4/2013 tarihli ve 28616 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliği hükümleri kapsamında kurulmuş/kurulacak lisanslı depo işletmelerine inşaat yatırımları (depo, silo ve benzeri) ile makine-ekipman (elevatör, kantar, fan, jeneratör, forklift, vinç, soğuk hava-iklimlendirme ve havalandırma üniteleri, depo içi bölmeler-raf sistemleri, bilgi işlem sistemleri ve benzeri) alımlarına yönelik yatırım kredisi/finansmanı kullandırılabilir. Kapasite artışları ve yenilemeler de bu kapsamda değerlendirilir.

b) Kredi/finansman başvurusunda, yeni kurulacak işletmelerden Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliği kapsamında kuruluş izni, kurulu işletmelerden ise faaliyet izni ve depoculuk lisansı istenir. Kurulacak işletmelerde ise faaliyet izni ve depoculuk lisansı, yatırımın tamamlanmasını müteakip ibraz edilmesi gerekir. Söz konusu evrakların ibraz edileceğine dair müteşebbislerden taahhütname alınır.

c) Depolanacak ürüne ilişkin piyasa yapısının, lisanslı depo kurulmasını gerektirecek nitelik ve düzeyde bulunması durumunda; ekonomik ihtiyaç ve etkinlik şartlarına uygun lisanslı depo yatırımı yaparak, depolarını ve işletmeciliğini Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğüne uzun süre ile kiralayan gerçek/tüzel kişilerin lisanslı depo yatırımları da Kararlar kapsamında değerlendirilir.

ç) Kamu kurum ve kuruluşları da lisanslı depo yatırımları ile ilgili olarak bu kapsamda kredi/finansmandan yararlanabilir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

Elüs Karşılığı Kredi

Elüs Karşılığı Kredi

37,00

0,00

37,00

0,00

37,00

0,00

37,00

37,00

0,00

15.000.000

0

100

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0

100

(1) Kararlar kapsamında, Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) karşılığı kredi/finansman kullanımında aşağıdaki kriterler esas alınır:

a) ÇKS’ye kayıtlı olarak üretimini yaptıkları tarımsal ürünlerini lisanslı depolara bizzat teslim ederek ELÜS alan faydalanıcılar ile ortaklarının/üyelerinin ÇKS’ye kayıtlı olarak ürettikleri ürünlerini lisanslı depolara teslim ederek ELÜS alan tarımsal amaçlı örgütlere, ELÜS karşılığı kredi/finansman kullandırılabilir.

b) Lisanslı depoya teslim edilecek ürünün/ürünlerin, ilgili üretim dönemine ilişkin ÇKS’de kayıtlı olması gerekir.

c) Tarımsal amaçlı örgütler tarafından lisanslı depoya teslim edilerek karşılığında ELÜS alınan ürün miktarının, tarımsal amaçlı örgütlerin ortaklarının/üyelerinin ilgili üretim dönemine ilişkin ÇKS’de kayıtlı üretim alanları ile uyumlu miktarda olması gerekir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-10,50 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

Soğuk hava deposu yatırımları

Soğuk hava deposu yatırımları

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

18,50

37,00

40.000.000

50

0

Organize tarım bölgesi yatırımları

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

12,95

37,00

15

0

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

65

0

(1) Kararlar kapsamında, meyve ve sebzelerin korunması ve saklanması amacıyla yapılacak soğuk hava depoları ile mevcut soğuk hava depolarının modernizasyonu amacıyla yapılacak harcamalar için kredi/finansman kullandırılabilir.

(2) Sebze ve meyvelerin toptan ve perakende ticareti ile iştigal eden kişilerin bu ticari faaliyetleri ile ilgili olarak yaptıracakları soğuk hava deposu yatırımları bu kapsamda değerlendirilmez.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

Tarımsal Ürünlerin İşlenmesi

Tarımsal Ürünlerin İşlenmesi

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

18,50

30.000.000

50

50

Organize tarım bölgesi yatırımları

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

37,00

12,95

12,95

15

15

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

65

65

(1) Birincil üretim faaliyetleri ile elde edilen ham bitkisel, hayvansal ve su ürünlerinin ambalajlanması dahil olmak üzere işlenmesine yönelik olarak üçüncü fıkrada belirtilen faaliyet alanlarındaki yatırımlar bu kapsamda değerlendirilir. Ayrıca bu kapsamdaki ürünlerin işlenmesi ile açığa çıkacak atık ve artıklardan Gıda Kodeksi Mevzuatına uygun yeni ürünlerin elde edilmesine ilişkin benzer yatırımlar da değerlendirilebilir.

(2) Bu kapsamdaki kredi/finansmandan yararlanacak gerçek ve tüzel kişi işletmelerin “mikro işletme” veya “küçük işletme” ölçeğinde olması gerekir. Tarımsal amaçlı örgütler söz konusu ölçek sınırlamasından muaftır.

(3) Aşağıdaki konularda faaliyet gösteren veya gösterecek olan gerçek ve tüzel kişilere işletme ve yatırım kredisi/finansmanı kullandırılabilir:

a) Süt işleme ve süt ürünleri üretimi.

b) Meyve ve sebze işlenmesi/kurutma/dondurma ve işlenen/kurutulan/dondurulan ürünlerin ambalajlaması.

c) Meyve suyu ve konsantresi üretimi.

ç) Salça, turşu, konserve, reçel, marmelat, pekmez, pestil ve benzeri üretimi.

d) Zeytin işleme ve ambalajlama, zeytinyağı üretimi.

e) Su ürünleri işleme, ambalajlama, balık tütsüleme, kurutma.

f) Tıbbi aromatik bitkilerin işlenmesi ve ambalajlaması.

g) Organik tarımsal ürünlerin işlenmesi ve ambalajlaması.

(4) Yatırım kredisi/finansmanı, yeni tesis yapımı, mevcut tesislerin kapasite artışı ve makine ekipman alımına yönelik olarak kullandırılabilir.

(5) Üçüncü fıkrada ambalajlama işlemi belirtilmeyen konularda faaliyet gösteren faydalanıcılara, faaliyetlerinin devamı niteliğindeki ambalajlama işlemlerine yönelik kredi/finansmanı kullandırılabilir.

(6) Üçüncü fıkrada belirtilen konularda faaliyet gösteren faydalanıcıların, faaliyetlerinin devamı niteliğindeki soğuk zincir gerektiren depolama ve taşıma süreçlerine yönelik tesis, makine, ekipman ve araç yatırımları bu kapsamda değerlendirilir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

Sözleşmeli üretim (üretim yaptıran gerçek/tüzel kişi)

Sözleşmeli Üretim

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

37,00

18,50

#########

0

50

Planlı üretim

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

11,10

37,00

37,00

11,10

0

20

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0

70

(1) Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde, üreticilerin tarımsal ve hayvansal girdilerini temin etmek ve ürün almayı garanti etmek suretiyle tarımsal üretim yaptıran gerçek ve tüzel kişilere işletme kredi/finansmanı kullandırılabilir. Sözleşmeli üretim yaptıran kişilerle, sözleşmeli üretim yapan kişilere aynı üretim konusu için mükerrer kredi/finansman kullandırılmaz.

(2) Bu madde kapsamında kredi/finansmandan yararlanacakların Bakanlıkça yayımlanan “Tip Sözleşmeler” ile sözleşmeli üretim yapmaları ve Sözleşmeli Üretim Yönetim Sistemine kayıtlı olması şartı aranır. Ancak tip sözleşmesi yayımlanmayan sözleşmeli üretim için kendi aralarında meri mevzuata göre akdedilen sözleşmeler de bu madde kapsamında değerlendirilir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

TARIMSAL ELEKTRİK BEDELİ (Değişik: RG-18.08.2022-31927) 

Tarımsal Elektrik Bedeli

37,00

0,00

37,00

0,00

37,00

0,00

37,00

37,00

0,00

5.000.000

0

100

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0

100

(Ek: RG-15/9/2022-31954) 

(1) 1163 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren tarımsal sulama kooperatifleri ve 6172 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren sulama birlikleri ile gerçek ya da tüzel kişi tarımsal üreticilerine ait elektrik perakende satış şirketi/elektrik toptan satış şirketi/elektrik dağıtım şirketince düzenlenmiş tarımsal faaliyetler/sulama tarifesine tabi elektrik fatura ödemeleri, üretim konusu ayrımı yapılmaksızın bu kapsamda değerlendirilir.

(2) Tarımsal sulama kooperatifleri ve sulama birlikleri ile gerçek ya da tüzel kişi tarımsal üreticilerin yeni faturalarını ödemek amacıyla bu kredi/finansmandan yararlanabilmesi için birikmiş/normal ödeme günü geçmiş/ödenmemiş/taksitlendirilmemiş tarımsal elektrik borcunun bulunmaması ve taksitlendirilerek ödenen/ödenecek borçları varsa bununla ilgili gecikmiş taksitinin bulunmaması gerekir. Ayrıca Katılım Bankası tarafından sadece tüketilmemiş elektrik bedeli finanse edilebilir.

(3) Bu madde kapsamında kredi/finansman kullanacaklarda TARSİM şartı aranmaz.

(4) İl müdürlükleri tarafından tarımsal sulamada kullanılan elektrik tüketimine ilişkin diğer tarımsal desteklerden yararlanılmadığına ilişkin yazı alınarak Banka, Katılım Bankası ve TKK’ya ibraz edilmesi gerekir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

TARIMSAL YENİLENEBİLİR ENERJİ YATIRIMLARI

TARIMSAL YENİLENEBİLİR ENERJİ YATIRIMLARI

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

9,25

37,00

15.000.000

75

0

Yurt içinde üretilen makine alımı

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

0,00

37,00

25

0

Organize tarım bölgesi yatırımları

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

3,70

37,00

15

0

Birincil derecede tarımsal amaçlı örgüt

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

37,00

5,55

37,00

10

0

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

100

0

(1) Tarım Makineleri ve Tarım Teknolojisi Araçlarının Deney ve Denetim Esaslarına İlişkin Yönetmelik kapsamında, tarımsal amaçlı yapılar ile müştemilatların, enerji ihtiyacını karşılamak üzere yapılacak olan yenilenebilir enerji sistemleri için deney raporu esas alınarak yatırım kredisi/finansmanı kullandırılabilir. Bu kredi/finansmanın kullandırılabilmesi için Bakanlıkça yürütülmekte olan meri mevzuat kapsamında izin alınması gerekir.

a) Tarımsal faaliyette bulunan üreticilerin, Kararlarda belirtilen üretim konularında kendi üretim kapasiteleriyle uyumlu olmak kaydıyla, enerji ihtiyaçlarını yenilenebilir enerji kaynaklarından üretmek için gerekli olan sistem kurulumu için kredi/finansman talepleri bu kapsamda değerlendirilir.

b) Sulama birliklerinin, sulama tesislerinin elektrik ihtiyaçlarını, güneş enerjisi kaynağından üretmek için gerekli olan alet-ekipman alımı ve tesis kurulumu konularındaki kredi/finansman talepleri Kararlar kapsamında değerlendirilir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

BİYO-TARIM YATIRIMLARI

BİYO-TARIM YATIRIMLARI

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

18,50

15.000.000

50

50

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

50

50

 (1) Biyolojik ve/veya biyoteknik mücadelede kullanılan BKÜ, mikrobiyal gübre, aminoasit içeren organik gübre, organik ve organomineral gübre, biyogaz atığından üretilen fermente gübre üretim tesis ve yatırımları bu kapsamda değerlendirilir.

(2) Biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele ürünlerinin yerli üretim yatırımları kapsamında; biyolojik mücadele uygulamalarında faydalı böcek ve/veya biyoteknik mücadele uygulamalarında tuzak ve/veya feromon preparatlarının, üretim tesisinin ilk kurulumu veya mevcut tesislerde kapasite geliştirmesi için kredi/finansman kullandırılabilir. Faydalanıcının;

a) Üretim tesisinin ilk kurulumunda, üretilmesine karar verilen ürünün BKÜ kapsamında biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele uygulama ürünleri olarak ruhsata tabi olduğunu gösterir Bakanlıktan alınan belgeyi,

b) Üretim tesisinde yapılacak olan kapasite artırımı için Bakanlıktan alınmış BKÜ üretim izni belgesini,

ibraz etmesi gerekir.

(3) Mikrobiyal gübre, aminoasit içeren organik gübre, organik ve organomineral gübre, biyogaz atığından üretilen fermente gübre üretim tesis ve yatırımları için kredi/finansman kullandırılabilir. Faydalanıcının;

a) Üretim tesisinin ilk kurulumunda, üretilmesine karar verilen ürünün 23/2/2018 tarihli ve 30341 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve Mikrobiyal Kaynaklı Gübrelere Dair Yönetmelik kapsamında bulunduğuna dair Bakanlıktan alınan belgeyi,

b) Üretim tesisinde yapılacak olan kapasite artırımı için Bakanlıktan alınmış Gübre Üretim İzni Belgesini,

ibraz etmesi gerekir.

TARIMSAL KREDİ FAİZ ORANLARI

İndirim oranı (%)

Vade Süresi

İşletme Kredileri

Yatırım Kredileri

Limit

0-12 ay

1-4 yıl

4 yıldan uzun

Yatırım Dönemi (*)

İşletme Dönemi

Kredi Konusu

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Cari Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyonlu Faiz Oranı (%)

Sübvansiyona Konu Kredi Üst Limiti (TL)

Yatırım Kredisi

İşletme Kredisi

TARIMSAL AR-GE

TARIMSAL AR-GE

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

37,00

18,50

18,50

10.000.000

50

50

Uygulanabilecek En Yüksek İndirim Oranı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

50

50

(1) Bakanlık tarafından uygulanan Araştırma ve Geliştirme Destek Programı kapsamında desteklenen proje sahibi tarımsal Ar-Ge firmalarının yatırım ve işletme kredi/finansmanı bu kapsamda değerlendirilir.

(2) 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında Ar-Ge ve Tasarım Merkezi belgesine sahip firmalar ve 5553 sayılı Kanun kapsamında Tarımsal Araştırma Kuruluş Yetki Belgesi alan tohumculuk firmaları ile 26/6/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında olan girişimcilere yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullandırılabilir.

Kredi/Finansmandan yararlanamayacak olanlar

MADDE 38-

(1) Bakanlık ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının faiz/kâr payı desteği niteliğindeki desteklerinden faydalanmış olanlara bu Kararlar kapsamında aynı konuda kredi/finansman kullandırılmaz. Kredi/finansman kullanacak faydalanıcılardan; kredi/finansmanı amacı dışında veya gerçeğe aykırı beyanlarla kullanmadıklarına, Bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca sağlanan faiz/kâr payı desteği niteliğindeki desteklerden yararlanmadıklarına, bu desteklerden yararlandıklarının tespiti halinde bu Kararlar kapsamındaki faiz/kâr payı desteğinin iptal edileceğini kabul ettiklerine dair taahhütname alınır.

(2) Bu Tebliğde yer alan kredi/finansman konularından, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve lisanslı depoculuk yatırımlarına yönelik kredi/finansman uygulamaları dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları yararlanamazlar.

(3) Bu Tebliğ ile belirlenen teknik kriterlerin sağlanmış olması, Banka, Katılım Bankası ve TKK tarafından kredi/finansman kullandırılacağı anlamını taşımaz.

Tarım Kredilerine Uygulanan Faiz ve Komisyon Oranları

1 – Faiz İndirimli (Sübvansiyonlu) Tarım Kredileri

 

A – Değişken Faizli Krediler

Kredi Türü / Vadesi

Faiz Oranı

Komisyon Oranı (%)

Müşteri

Firma

1. Yıl

Dönemsel Komisyon

A1- İşletme Kredileri/Yatırım Kredileri

Vadesi 1 Yıl veya Daha Kısa Olan Krediler (1-365 gün)

37,00

1,00

 

 

Vadesi 1 – 4 Yıl Olan Krediler (1-1460 gün)

37,00

1,00

1,00

 

Vadesi 4 Yıldan Uzun Olan krediler (1461 gün veya üzeri)

37,00

1,00

1,00

 

A2 – Tarımsal Sulama Kredisi (Modem Basınçlı Sulama Sistemleri/Protokollü) (Derinkuyu, Elektrik Hariç)

Vadesi 1 yıl veya Daha Kısa Olan Krediler (1-365 gün)

37,00

1,00

 

1,00

Vadesi l – 4 Yıl Olan Krediler (366-1460 gün)

37,00

1,00

 

1,00

Vadesi 4 Yıldan Uzun Olan krediler (1461 gün veya üzeri)

37,00

1,00

 

1,00

B – Sabit Faizli Eşit Taksit Ödemeli Krediler

Kredi Türü / Vadesi

Faiz Oranı (Aylık) (%)

Komisyon Oranı (%)

Kaskosu Bankamızca Yapılanlar

Kaskosu Bankamızca Yapılmayanlar

Müşteri

Firma

Traktör kredisi

2,68

2,76

1,00

1,00

İkinci El Traktör Kredisi

2,68

2,76

1,00

 

Mekanizasyon Kredisi

2,68

2,76

1,00

1,00

Biçerdöver Kredisi

2,68

2,76

1,00

1,00

Küçük Ekipman Kredisi

2,68

2,76

1,00

 

Birlikte Ekipman Kredisi

2,68

2,76

1,00

 

*Tarım sektörüne yönelik kredilerde gecikme faizi olarak akdi ve cari faiz oranlarından yüksek olanının %30 fazlasıdır. Cari faiz oranı 1 yıl ya da daha kısa vadeli sübvansiyonsuz değişken faizli kredilere uygulanan faiz oranıdır.

*Bakanlar Kurulu/Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında sübvansiyonlu olarak kullandırılan ve/veya ertelenen kredilerden erken kapama komisyonu alınmamaktadır.

İSTENİLEN BELGELER

Gerçek Kişiler

  • Tarımsal Kredi Başvuru Formu 
  • Nüfus cüzdanı fotokopisi,
  • Çiftçi Belgesi/ÇKS Belgesi,
  • Bilanço esasına göre faaliyet gösteren işletmelerden son üç yıla ait bilanço ve gelir tablosu, yeni kurulan işletmelerden ise kuruluş veya son yıla ait bilanço/gelir tablosu,
  • Tarımsal işletmesini tevsik edici belgeler (tapu kaydı, kira kontratı, v.b)
  • Krediye karşılık gösterilecek teminatlara ilişkin belgeler,
  • Hisseli işletmelerde diğer hissedarlardan alınacak şube yetkilileri huzurunda imzalanmış muvafakatname,
  • Kiralık arazilerde yapılacak yatırımlarda mal sahibinden alınacak şube yetkilileri huzurunda imzalanmış muvafakatname,
  • Yatırım Teşvik Belgesi ve Global Liste (varsa),
  • Tarımsal üretim faaliyet konusuna göre istenecek belgeler

Tüzel Kişiler

  • Tarımsal Kredi Başvuru Formu 
  • Çiftçi Belgesi/ÇKS Belgesi,
  • Tüzel kişilik ana sözleşmesinin (varsa değişikliklerin) yayımlandığı Ticaret Sicili Gazetesi, şirket statüsü dışında kalan tüzel kişilerden, tüzel kişiliğin hukuki durumuna göre yetkili organlarından alınan kararlar,
  • Oda kayıt belgesi,
  • Vergi levhası,
  • Tüzel kişiliği temsile yetkili kişilerin temsil yetkisine ilişkin kararlar ve noter onaylı imza sirküleri,
  • Yeni kurulan tüzel kişilikler için kuruluş ve/veya son yıla ait, diğerlerinde ise en az son üç yıla ait bilanço ve gelir tablosu,
  • Tarımsal işletmesini tevsik edici belgeler (tapu kaydı, kira kontratı, v.b)
  • Krediye karşılık gösterilecek teminatlara ilişkin belgeler,
  • TCMB sorgusuna ilişkin beyanname-taahhütname,
  • Hesap Durumu Belgesi,
  • Hisseli işletmelerde diğer hissedarlardan alınacak şube yetkilileri huzurunda imzalanmış muvafakatname,
  • Kiralık arazilerde yapılacak yatırımlarda mal sahibinden alınacak şube yetkilileri huzurunda imzalanmış muvafakatname,
  • Yatırım Teşvik Belgesi ve Global Liste (varsa)
  •