IPARD III Programı 2025 yılı Çağrı Takviminin Şubat ayı içerisinde yayınlanması planlanmaktadır.

Proje seçimine esas sıralama kriterlerinde değişiklik yapılması öngörülmekte olup resmi onay sürecinin tamamlanmasını müteakip bilgilendirme yapılacaktır.

2025 Yılı Çağrı Takvimi kapsamında yapılması planlanan proje başvurularının hazırlık aşamasında bu hususların dikkate alınması önem arz etmektedir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

T.C.

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI TARIM REFORMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

 

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ KAPSAMINDA BİREYSEL SULAMA SİSTEMLERİNİN DESTEKLENMESİ

 

UYGULAMA REHBERİ

 

TEBLİĞ NO         : 2021/7

YIL                       : 2025

ETAP NO             : 19

 

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ KAPSAMINDA BİREYSEL SULAMA SİSTEMLERİNİN DESTEKLENMESİ 2021/7 NOLU TEBLİĞ 2024 YILI (19. ETAP) UYGULAMA REHBERİ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

I- AMAÇ, KAPSAM, YASAL DAYANAK

Bu Uygulama Rehberi; 25 Şubat 2021 tarihli 31406 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Bireysel Sulama Sistemlerinin Desteklenmesi Hakkındaki 2021/7 sayılı Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinde, uygulama esas ve usullerine ilişkin detayları belirlemek amacıyla, başvuru sahibi, yatırımcı, tedarikçi ve programın yürütülmesinden sorumlu Bakanlık merkez ve taşra personelinin kullanımı için Tebliğin 27. Maddesine istinaden Genel Müdürlük tarafından hazırlanmıştır.

II- TANIMLAR    

1- 

Bu Uygulama Rehberinde geçen;

a) Ayni katkı: Başvurusu yapılan yatırımın tamamının gerçekleştirilmesi için hibeye esas mal alım tutarı dışında tamamı yatırımcı tarafından karşılanan/karşılanacak miktarı,

b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

c) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ‘ni ,

ç) Başvuru: Tebliğ kapsamında bireysel sulama sistemi alımları için yapılan başvuruyu,

d) Başvuru sahibi: Başvuru yapan gerçek ve tüzel kişileri,

e) Deney Raporu: Bakanlıkça yetki verilen kurumlar tarafından laboratuvar ve uygulama sahasında kontrol ve deneylere tabi tutulan bireysel sulama sistemi ve unsurlarının tarım tekniğine ve mevcut standartlara uygunluğunu belgeleyen raporu,

f) Genel Müdürlük: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

g) Hibe sözleşmesi: Başvuru sahibi veya yetkilendirdiği kişi ile il müdürlüğü arasında imzalanan ve hibeden yararlanma esasları ile tarafların yetki ve sorumluluklarını düzenleyen sözleşmeyi,

ğ) Hibeye esas mal alım tutarı: Tebliğde belirtilen kriterleri sağlayan ve hibe sözleşmesinde üst sınırı belirlenen hibe desteği verilecek uygun  maliyetler toplamını,

h) İl müdürlüğü: Bakanlık il müdürlüklerini 

ı) İl proje yürütme birimi: İl düzeyinde programın tanıtımından başvuruların alınmasından, projelerin uygulamasından, ödeme icmal tablolarının veya listelerinin hazırlanmasından, onaylanmasından ve tamamlanan projelerin izlenmesinden sorumlu olan, yapılacak iş ve işlemleri il müdürlüğü adına yürüten, ilgili şube müdürü ve proje kontrol görevlileri ile gerektiğinde il müdürlüğü ve diğer kamu kurumu personelinin valilik oluruyla görevlendirilmesi ile oluşturulan en az üç kişilik birimi,

i) İzleme Süresi: Nihai ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 2021/7 numaralı tebliğin 8. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen yatırım konularında 5 (beş) yıl, (d), (e), (f), (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilen yatırım konularında ise 10 (on) yıl süreyi, 

j) Mal alımları: Bireysel sulama sistemi alımlarını,

k) Mücbir sebep: Taraflardan birinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmesine engel teşkil edebilecek nitelikte olan deprem, yangın, sel gibi doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, savaş, ayaklanma, kısmi veya genel seferberlik ilanı gibi kişilerin önceden öngörebilmelerine olanak bulunmayan ve bu nedenle önüne geçilmesi mümkün olmayan, dış etkiler sonucu meydana gelen, kamu kurum ve kuruluşları tarafından belgelendirilebilen istisnai bir durum veya olayı,

l) Program: Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Bireysel Sulama Sistemlerinin Desteklenmesini,

m) Referans fiyat: Uygulama yılı itibarıyla Referans Fiyat Komisyonu tarafından bireysel sulama sistemleri için belirlenen ve Bakanlık internet sitesinde liste halinde yayınlanan  fiyatı veya bu listede yer almayan bireysel sulama sistemleri için İl Proje Yürütme Birimi tarafından belirlenen fiyatı,

n) Referans fiyat farkı: Başvuruda yer alan hibeye esas mal alım tutarını oluşturan her bir kalemin, o kalem için tespit edilen referans fiyatlardan yüksek olan kısımlarının toplamını,

o) Referans Fiyat Komisyonu: Referans fiyatları belirlemek için Genel Müdürlükçe oluşturulacak komisyonu,

ö) Tebliğ: 25 Şubat 2021 tarihli 31406 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan  2021/7 sayılı Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Bireysel Sulama Sistemlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliği,

p) Tedarikçi: Tebliğ kapsamında yatırımcı tarafından yapılacak satın alımlara mal sağlayan, yatırımcı ile uygulama sözleşmesi imzalayan bağımsız kişi ve kuruluşları,

r) Toplam mal alım tutarı: Tebliğ kapsamında, hibeye esas mal alım tutarı ile tamamı yatırımcı tarafından karşılanan ayni katkı ve referans fiyat farkı tutarlarının toplamını,

s) Uygulama Rehberi: Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinde; uygulama esas ve usullerine ilişkin detayları belirlemek amacıyla, başvuru sahibi, yatırımcı, tedarikçi ve Programın yürütülmesinden sorumlu Bakanlık merkez ve taşra personelinin kullanımı için Genel Müdürlük tarafından hazırlanan güncel rehberi,

ş) Uygulama sözleşmesi: Tebliğ kapsamında yapılan mal alımlarında yatırımcı ile tedarikçi arasında yapılacak akdi,

t) Uygulama yılı: 30/1/2021–31/12/2025 tarihleri arasında, Programa ilişkin başvuru ve uygulamanın yapılacağı her bir yılı,

u) Veritabanı: Tebliğ kapsamında yürütülen iş ve işlemlerin izlenmesinde yardımcı olan, il müdürlükleri tarafından yetkilendirilen personelce veri girişlerinin yapılabildiği internet ortamında çalışan yazılım sistemini, (https://hibedestek.tarimorman.gov.tr)

ü) Yatırımcı: Tebliğ kapsamında, başvuruda bulunan ve hibe sözleşmesi imzalayan başvuru sahiplerini,

v) Kredi Uygunluk Belgesi : 09.10.2020 tarihli ve 31269 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Tarım Makineleri ve Tarım Teknolojisi Araçlarının Deney ve Denetim Esaslarına İlişkin Yönetmelik” esaslarına göre alınmış belgeyi, 

y) Proje kontrol görevlisi: Proje kapsamında resmi kontrol yetkisi verilen personeli

z) Resmî kontrol : Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar ve Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımlarının Desteklenmesine İlişkin Karar, bu Tebliğ ve Uygulama Rehberi kapsamındaki faaliyetlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için proje kontrol görevlilerinin, verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim ve gerekirse analiz ve benzeri kontrolleri,

aa) Sulama Projesi: Hibe desteğinden yararlanabilmek için belirlenmiş nitelikleri sağlayan gerçek ve tüzel kişilerin başvuru konusu olan parsele ait bireysel sulama projesi dispozisyona göre hazırlanmış projeyi,

 ifade eder.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

III-UYGULAMA BİRİMLERİ GÖREV VE SORUMLULUKLARI

1- Genel Müdürlük;

a) Program ile ilgili olarak Tebliğ ve Uygulama Rehberini hazırlar. 

b) Program kapsamında yıllık yatırım programı ve bütçe teklifi hazırlıkları ile bu tekliflerin Bakanlığın ilgili birimlerine iletilmesi ve kabulü için gerekli çalışmaları yapar.

c) Program kapsamında il müdürlüğü tarafından onaylanan ödemeleri tahakkuk işlemlerini takiben ödenmek üzere Bankaya gönderir.

ç) Program kapsamında yapılacak çalışmaların, idari, mali, mühendislik, çevresel ve teknik uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesine destek verir.

d) Programın etkin bir şekilde yürütülebilmesi için izleme, istatistiki çalışma ve gerektiğinde kontrol işlemlerini yapar.

e) Programın yürütülmesinde görevli personele yönelik değerlendirme toplantıları veya eğitim programlarını hazırlar ve düzenler.

f) Su tasarrufu sağlayan sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması için ulusal veya uluslararası kuruluşlar, kamu kurumları, Veri tabanına girilen her türlü bilgiden il müdürlükleri sorumludur. İstatistiki açıdan yapılacak çalışmalara esas teşkil etmek üzere il müdürlükleri istenilen bilgileri ivedilikle ve zamanında veri tabanına girerler.

3- İl Proje yürütme birimi;

a) Başvuru sahiplerine, başvuruların hazırlaması konusunda ihtiyaç duyulduğunda gerekli bilgilendirmeyi yapar,

b) Tebliğ ve güncel Uygulama Rehberinde yer alan esaslara göre başvuruları inceleyerek değerlendirir, hibe sözleşmelerini düzenler, uygulamaları takip eder, izler, ödeme taleplerini inceleyerek uygun olanları il müdürlüğünün onayından sonra Genel Müdürlüğe gönderir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

IV-YATIRIM KONULARI, UYGULAMA İLLERİ, YATIRIMIN TAMAMLANMA SÜRESİ VE BAŞVURU SAHİPLERİNDE ARANAN ÖZELLİKLER

1-Yatırım konuları ve uygulama illeri

Bu program aşağıdaki 9 dokuz  adet yatırım konusunu kapsar;

a) Tarla içi damla sulama sistemi kurulması,

b) Tarla içi yağmurlama sulama sistemi kurulması,

c) Tarla içi mikro yağmurlama sulama sistemi kurulması,

ç) Tarla içi yüzey altı damla sulama sistemi kurulması,

d) Lineer veya Center Pivot sulama sistemi kurulması,

e) Tamburlu sulama sistemi kurulması,

f) Güneş enerjili sulama sistemi kurulması,

g) Tarımsal sulama amaçlı güneş enerji sistemleri,

ğ) Akıllı sulama sistemleri.

Bu program kapsamındaki yatırım konuları başvuru yapılan tüm illerde uygulanır.

2-Yatırımların tamamlanma süresi

Kabul edilen başvurulara ilişkin olarak başvuru sahibi ile il müdürlüğü arasında hibe sözleşmesinin imzalanmasından sonra, IV-1. Maddede geçen (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen yatırım konularında 45 (kırkbeş) gün, (d), (e), (f), (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilen yatırım konularında ise 60 (altmış) gün içerisinde, alımı yapılan malzemelerin tarlada montajının tamamlanmış olması gerekir. Süresi içerisinde yatırımcılar tarafından başvuru dosyasında yer alan projeye uygun olarak alımı ve tarlada montajı gerçekleştirilen bireysel sulama sisteminin tespit işlemleri, yatırımcının ödeme talebi tarihi itibarıyla en geç 45 (kırk beş) gün içerisinde il proje yürütme birimince tutanağa (yerinde tespit tutanağı) bağlanır. 

Süresi içerisinde yatırımcılar tarafından tamamlanmayan veya başvuru dosyasında yer alan projeye uygun olarak alımı ve tarlada montajı gerçekleştirilmeyen bireysel sulama sistemi için, İl Müdürlüğünce bir tutanak ile tespiti yapılarak hibe sözleşmesi tek taraflı olarak fesih edilir.

3-Başvuru Sahiplerinde aranan özellikler ve sorumlulukları

Başvuru sahipleri Bakanlık Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS)/Tarımsal Üretim Kayıt Sistemine (TÜKAS) kayıtlı olmalıdır ve bu kayıtlı olma durumu izleme süresi boyunca güncel olarak devam etmelidir. Her il için tek bir başvuru yapılabilecek olup, bu başvurular birden fazla parsel ve birden fazla yatırım konusunu içerebilir. Birden fazla parsel için yapılacak başvurularda her bir parsel için ayrı ayrı olmak üzere, Tebliğ ve bu Uygulama Rehberinde belirlenen gerekli proje kriterlerini sağlamalı ve su kaynağına ilişkin gerekli izin belgeleri bulunmalıdır. Her parsel için ayrı proje ve keşif hazırlanacak olup, bu keşifler bir icmal ile birleştirilerek başvuru bütçesi oluşturulacaktır. Ancak, sınırları bitişik parseller için, su kaynağı yeterliliği ve diğer koşulları sağlamak şartı ile tek bir proje ve keşif hazırlanabilir.

Başvurular, başvuru yapılan parsellerin bulunduğu ildeki Tarım ve Orman Bakanlığı İl Müdürlüğüne  yapılacaktır. 

13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda tanımlanan kolektif şirket, limited şirket ve anonim şirket şeklinde kurulmuş olan şirketler, ana sözleşmelerinde tarımsal üretim yapabileceklerinin belirtilmesi şartı ile tüzel kişilik olarak başvurabilirler.  

Gerçek kişiler ve yukarıda belirtilen şirketler kendilerine ait arazilerde veya IV-1. maddede yer alan (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen yatırım konularında en az 5 (beş) yıl ve üzeri süreyle, (d), (e) , (f) (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilen yatırım konularında en az 10 (on) yıl ve üzeri süreyle noter onaylı kira sözleşmesi yaparak başvuru yapabilirler. Kiralama süresi izleme süresini kapsamalıdır.

Sulama kooperatifleri, tarımsal kalkınma kooperatifleri, tarım kredi kooperatifleri ve sulama birlikleri de ana sözleşmelerinde tarımsal üretim yapabileceklerinin yer alması şartıyla, kendilerine ait arazilerde veya kamu arazilerinden 10 (on) yıl ve üzeri noter onaylı kira sözleşmesi yaparak tüzel kişilik olarak başvuru yapabilirler. Bu kuruluşlar, başvuruları ile birlikte, onaylanmış ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmış en son ana sözleşmelerini vermek zorundadır. 

Ancak; IV-1. maddede yer alan (ç), (d), (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilen yatırım konuları (yüzey altı damla sulama tesisi, lineer sulama tesisi ve center pivot sulama sistemi kurulumu) kapsamında yer alan tesislere ilişkin olarak; başvurusuna ait teknik projelendirme esasları ve arazi büyüklüğü güncel Uygulama Rehberinde belirlenen kriterlere uygun olmayan ve/veya yatırıma konu arazinin mülkiyetine sahip olmayan yatırımcılar, bu yatırım konusuna başvuru yapamaz. Bu fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla kamu arazilerinde 10 (on) yıl ve üzeri noter onaylı kira sözleşmesi veya tahsis yapılması halinde başvuru yapabilirler.

Kırsal kalkınma destekleri kapsamında, izleme süresince daha önce bireysel sulamaya ilişkin hibe desteği alınan parsel için başvuru yapılamaz. 2024 yılı öncesi hibe desteği alanlar için geçmiş etaplara ait çıkarılan tebliğ ve uygulama rehberi doğrultusunda işlem yapılır.

Ancak, parselin bir kısmı için daha önce hibe desteği alınması halinde parselin kalan kısmı için yukarıdaki şartları sağlamak koşulu ile başvuru yapılabilir. Bu durumda daha önce alınan hibe desteğine ilişkin bilgiler ve bu  kapsamda alınan malzemeler proje detayında ve boru yerleşim/makine yerleşim planında belirtilerek her iki projenin uyumluluğu denetlenecektir. Toplulaştırma Alanı ilan edilen arazilerde, arazi toplulaştırma işleminin tamamlanmasını müteakip, arazilerin yeni durumlarının ilgili Tapu Müdürlüklerinde tescili tamamlandıktan sonra başvuru yapılabilir.

Başvuru sahipleri, projelerinin kabul edilmesi halinde, hibe sözleşmesinde yer alacak hibeye esas mal alım tutarının % 50’si oranındaki katkı payını, ayni katkıyı, referans fiyat farkını ve toplam mal alım tutarına ait KDV’nin tamamını kendi öz kaynaklarından (başka bir kamu kaynağı kullanmadan) temin etmekle yükümlü ve sorumludurlar.

Mal alımlarının, başvuru dosyasında yer alan projeye uygun olarak yapılması, uygulamaların Tebliğ, güncel Uygulama Rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilip, belgelendirilmesi ve belgelerin muhafazasından yatırımcılar sorumludur.

Başvuru yapılan yıl dahil olmak üzere son beş yıllık dönemde yürürlüğe giren T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları hakkındaki tebliğler ve bu tebliğin yayından sonra aynı konuda çıkacak tebliğler kapsamında modern basınçlı sulama kredilendirme konularından yararlananlar kredilendirmeye konu olan aynı parsel için hibe başvurusu yapamazlar. Ancak, parselin bir kısmı için daha önce kredi desteği alınması halinde parselin kalan kısmı için yukarıdaki şartları sağlamak koşulu ile başvuru yapılabilir. Ancak bu durumda daha önce alınan kredi desteğine ilişkin, bilgiler ve bu  kapsamında alınan malzemeler proje detayında ve boru yerleşim/makine yerleşim planında belirtilerek her iki projenin uyumluluğu gösterilecektir.

Başvuran tüzel kişiler idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olmalıdır. Tüzel kişilerin idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olduklarına dair taahhütnameyi, gerçek kişilerin ise kamu hizmeti yapmadıklarına dair taahhütnameyi başvuru ekinde sunmaları gerekmektedir. Başvuru sahiplerinin kamudan bağımsız olduğuna dair taahhütname ve SGK Hizmet Döküm Belgesi başvuru ekinde sunulmalıdır.

Hibe desteklemelerinden, kamu görevlileri ile kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kaynaklarından finansman sağlayan veya bağlantısı olan gerçek veya tüzel kişiler yararlanamaz.

Önceki tebliğler kapsamında hibe sözleşmesi imzalayan yatırımcılardan mücbir sebep harici yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle son 3 yıl içinde sözleşmesi feshedilenler hibe başvurusunda bulunamazlar. 

Yatırımcı, kamu haklarından mahrum olması, hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, görevi kötüye kullanma, rüşvet, irtikap, nitelikli zimmet, sahtecilik, hileli iflas suçu işlemiş olması, milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olması, tutuklu bulunması, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırması, Devlet sırlarını açığa vurması, Devletin şahsiyetine karşı işlenmiş suçlardan kesin hüküm ve/veya idari bir karar olması veya ülkenin mali çıkarlarına zarar verici herhangi bir suçtan dolayı kesinleşmiş mahkûmiyeti olması hallerinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan ve organize veya örgütlü suçlardan dolayı hükümlü bulunanlar ve Türk Ceza Kanunu’nun 102’nci, 103’üncü ve 104’üncü maddelerinde düzenlenen suçlardan adli sicil kaydı olanlar hibe başvurusunda bulunamaz. 

Başvuru aşamasında, proje uygulama sırasında ve uygulama sonrası dönemde Kamu İhale Kurumu yasaklılar listesinde olanlar hibe başvurusunda bulunamazlar. 

Yatırımcılar, hibe sözleşmesi akdinden sonra, teklif ve kabul edilen mal alımını hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yapar.

30/6/2007 tarihli ve 26568 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği (Seri: A Sıra No: 1) gereğince Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu ile vadesi geçmiş vergi borcu bulunan yatırımcılar hibe desteğinden faydalanamazlar. (Borcu ilgili kurumlarca yapılandırılanlar hariç)

BEŞİNCİ BÖLÜM

V-UYGULANACAK HİBE DESTEĞİ TUTARI, ORANI VE HİBE DESTEĞİ VERİLECEK MAL ALIMI GİDER ESASLARI

1- Hibe desteği tutarı ve oranı

Tebliğ kapsamında kabul edilen başvurularda, hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas mal alım tutarının KDV hariç % 50’sine hibe yoluyla destek verilir. Hibe başvuru formunda (EK-2) belirtilen hibeye esas mal alım tutarının, başvuru değerlendirme aşamasında tespit edilen referans fiyatlar içinde kalan kısmı, hibe sözleşmesinde hibeye esas mal alım tutarı olarak belirlenir. Referans fiyatları aşan kısmı ise referans fiyat farkı olarak belirlenir ve tamamı yatırımcı tarafından karşılanır.

Hibeye esas mal alım tutarı 3.000.000.- TL’yi geçemez. Mal alım bedellerinin, bu miktarı aşması durumunda aşan kısım yatırımcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır.

Hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas mal alım tutarı üst limit niteliğindedir. Hibenin nihai tutarı fiili gerçekleşmeler sonucunda ortaya çıkar.

Başvuru bütçeleri KDV hariç hazırlanır.

2- Hibe desteği verilecek uygun mal alımı giderlerine ilişkin şartlar 

IV-1. maddede yer alan yatırım konularına ilişkin bireysel sulama sistemlerinin alım giderleri aşağıda belirtilen hususlar çerçevesinde hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

Yatırımcılar tarafından, Tebliğ kapsamında satın alınacak tüm mal alımları, tedarikçilerle yapılacak uygulama sözleşmesi kapsamında sağlanır. Sözleşme koşullarını yatırımcı ile tedarikçi beraber belirleyeceğinden, uygulama sözleşmesi için standart bir format bulunmamaktadır. Ancak söz konusu sözleşme asgari, Türk Lirası cinsinden olacağını, satın alınacak bireysel sulama sistemi unsurlarının teknik şartnamelerde belirtilen özellikleri taşıyacağını ve teslim tarihi gibi bilgileri içermelidir. 

Yerinde teslim ve montaj giderleri, mal alım bedeli içinde olacak şekilde mal alım faturası düzenlenmesi durumunda, toplam tutar hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Mal alım giderleri ile yerinde teslim ve montaj giderlerinin faturada ayrı kalemler olarak faturalandırılması durumunda sadece mal alım bedeli hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

Yatırımcılara, aşağıda yer alan bireysel sulama sistemi grupları için belirtilen deneme ve kontrollerin yapılması şartıyla, hibe desteği ödemesi yapılır.

1) Tarla içi yağmurlama, mikro yağmurlama, damla sulama ve yüzey altı damla sulama sistemi kurulması ile güneş enerjili sulama sistemleri kurulması başvuruları kapsamında; güneş paneli, pompa, filtre, kontrol ünitesi, sayaç, vantuz, manometre, ana ve yan dallara ait borular, bağlantı ekipmanı, vanalar, damlatıcı ve yağmurlama ekipmanı gibi tarla içinde kullanılan malzemelerin başvuruya ait parselde eksiksiz montaj kontrollerinin yapılması, sistemin çalıştırılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi,

2) Center pivot, lineer ve tamburlu sistem yağmurlama sulama makinelerinin; yerinde (başvuruya ait parsellerde) çalıştırılıp, kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi.

Yatırımcılar ve ortakları tarafından sürekli çalıştırılan veya düzenli ya da dönüşümlü olarak işe alınmış kişiler ile kamu çalışanları ve kamu kurumları tedarikçi olamaz. 

Başvuru sahipleri, başvuru dosyasında yer alan projelerinde kullanılacak malzemelere ait teknik şartnameyi ihtiyaç duydukları malzeme cinsine ve kalitesine göre belirler. Bu kapsamda, başvurularda belirtilecek mal alım tutarlarını oluşturan birim fiyatlar teknik şartname çerçevesinde piyasa fiyat araştırmalarına dayandırılmalı ve keşifleri ayrıntılı olarak belirtilmelidir. 

Hibe sözleşmesi başvuru sahiplerince belirlenen ve beyan edilen birim fiyatlar ve Bakanlıkça belirlenen başvuru süresi sona erdikten sonra açıklanan referans fiyatlara göre Hibe sözleşmesine bağlanan mal alım tutarları ve malzeme miktarları hibe sözleşmesi süresince artırılamaz. 

Ancak uygulamada gerçekleşen ve fatura edilen fiyatlar hibe sözleşmesi birim fiyatlarından düşük ise ödemede bu fiyatlar dikkate alınır.

Sözleşmenin gerçekleştirilmesi sırasında olabilecek değişikler projenin hibeye esas tutarının %5 ini geçmeyecek şekilde olmak kaydıyla, tesisin teknik ve ekonomik olarak çalışmasını engellememeli ve proje bütünlüğünü bozmamalıdır.

Başvuru kapsamında satın alınması planlanan mal ile ilgili teknik bilgiler, şartname şeklinde düzenlenerek başvuru ekinde sunulur.

Mal alım tutarının hibe desteği kısmı, kamu kaynakları kullanılarak karşılandığı için yatırımcılar tarafından sağlanması gereken katkı payının finansmanında hiçbir şekilde kamu kaynakları kullanılamaz.

3) Tarımsal sulama amaçlı güneş enerji sistemleri, kurulması başvuruları kapsamında; güneş paneli, pompa, filtre, kontrol ünitesi, gibi kullanılan malzemelerin başvuruya ait parsellerde sisteminin çalıştırılması, eksiksiz montaj kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi ve kurulum için gerekli izinlerin alınması,

4) Akıllı sulama sistemleri kurulması başvuruları kapsamında; sensörler, tam otomatik fitreler, karıştırıcılı gübre tankları, debi kontrollü gübreleme pompaları, solenoid vanalar, meteoroloji istasyonları ve kontrol sistemleri gibi sadece tarla içinde kullanılan malzemelerin başvuruya ait parsellerde sisteminin çalıştırılması, eksiksiz montaj kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi.

Başvuru sahipleri, karşılamaları gereken ayni katkıyı, kamu tarafından sübvanse edilen krediler hariç olmak üzere diğer kredi türlerini kullanarak karşılayabilirler.

3-Hibe desteğine uygun olmayan mal alım giderleri

1-Hibe desteği verilmeyecek olan giderler şunlardır:

a) Her türlü borç ödemeleri,

b) Faizler,

c) Başka bir kamu kaynağından finanse edilen harcama ve giderler,

ç) Kur farkı giderleri,

d) Makine ve ekipman kira bedelleri,

e) Nakliye giderleri,

f) Bankacılık giderleri,

g) Denetim giderleri,

ğ) KDV ve ÖTV’de dâhil iade alınan veya alınacak tüm vergiler,

h) İkinci el/kullanılmış mal alım giderleri,

ı) Eğitim giderleri,

j-Üretim tarihi, son 2 (iki) yıldan önce olan bireysel sulama sistem unsurlarının alım giderleri

j) Faturası olmayan ve başvuru tarihinden önce veya sözleşmede belirtilen mal alımının tamamlanma tarihinden sonra faturalanmış giderler,

k) Güncel Uygulama Rehberinde belirtilen ve Yatırımcıların Tedarikçilerden Temin Edeceği Teknik Belgeler içinde yer alan belgelerden eksiği bulunan satın alma giderleri,

l) Tarlaya montajı yapılmayan ve/veya eksik teslim edilen bireysel sulama sistemi giderleri.

m) Proje hazırlama giderleri hibe desteği kapsamında değildir.

Bireysel sulama sistemlerine yönelik mal alımlarında, bent gibi su alma yapısı inşası, yeni kuyu açılması, enerji nakil hattı, depolama tesisi gibi yapım işleri ve su kaynağından sulama alanına kadar sadece iletim hattı yapılması, hibe desteği kapsamı dışındadır. Hibe başvurularında, tarla içi sulama sistemi ile su kaynağından sulama alanına kadar olan su iletim hattı birlikte projelendirildiği durumlarda, su iletim hattı maliyeti, toplam maliyetin % 20’sini aşamaz. Aşması durumunda artan kısım yatırımcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır. Su iletim hattına ait maliyetin % 20 dahilinde olan kısmı ve bu oranı aşan kısmı ayrı ayrı keşiflendirilerek, toplam proje keşfi ekinde verilmelidir. Birden fazla parselde başvuru yapıldığı durumlarda bitişik parseller için % 20 şartı birlikte aranmalıdır. Birbirinden bağımsız parsellerde proje yapıldığı durumlarda ise her bir parsel için iletim hattı maliyetlerinin % 20 şartı ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Güneş enerjili sulama sistemi kurulmasına ilişkin başvurularda, sulama projesinin yanında güneş enerjisi kurulumuna ilişkin  proje de yer almalıdır.

2-Lineer (Doğrusal Hareketli) veya Center Pivot (Dairesel Hareketli) sistemlerde: 

a) Başvuru yapılacak parsel içerisinde, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü (projelendirilen parsel alanı) 20 da. ve üzerinde olmalıdır. Birden fazla parselde başvuru yapıldığı durumlarda, bitişik parseller tek parsel gibi değerlendirilmeli, birbirinden bağımsız parsellerde başvuru yapıldığı durumlarda ise her bir parsel için 20 dekar şartı ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Proje için belgelenen su kaynağı, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü için yeterli miktarda olmalıdır.

b) Sistemin çalışacağı kısımda, seçilen parselin kısa kenar uzunluğu proje hesaplamaları için seçilen makineye ait öngörülen modelin kataloğunda belirtilen minimum ıslatma genişliğinden az olamaz. Buna ilişkin katalog aslı veya il müdürlüğü veya başvuru kabul personeli tarafından onaylanmış fotokopisi proje ekinde verilmelidir.

Center Pivot Sistemlerin çalışacağı kısımda, seçilen parselin En / Boy oranı 1 / 1,5’den fazla olamaz. Bu durumda aynı yatırım konusu içindeki diğer makine ile taşınan hareketli yağmurlama sulama sistemlerine başvuru yapabilir.

3- Tamburlu sistemlerde:

a) Başvuru yapılacak parsel içerisinde, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü (projelendirilen parsel alanı ) tamburda bulunan PE ana boru çapı ve uzunluğu da dikkate alınarak en küçük parsel 20 dekardan daha az olamaz. Bir veya birden fazla parsel için yapılan başvurularda, toplam proje alanının her bir 250 dekarlık kısmı için tek bir tamburlu sulama makinası için başvuru yapılabilir. Proje için belgelenen su kaynağı, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü için yeterli miktarda olmalıdır. 

b) Seçilen parselin kısa kenar uzunluğu proje hesaplamaları için seçilen makineye ait öngörülen modelin kataloğunda belirtilen minimum ıslatma genişliğinden az olamaz. Buna ilişkin katalog aslı veya il müdürlüğü başvuru kabul personeli tarafından onaylanmış fotokopisi proje ekinde verilmelidir.

4- Akıllı sulama sistemlerinde:

Başvuru yapılacak parsel içerisinde, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü (projelendirilen parsel alanı) 100 da. ve üzerinde olmalıdır. Birden fazla parselde başvuru yapıldığı durumlarda, bitişik parseller tek parsel gibi değerlendirilmeli, birbirinden bağımsız parsellerde başvuru yapıldığı durumlarda ise her bir parsel için 100 dekar şartı ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Proje için belgelenen su kaynağı, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü için yeterli miktarda olmalıdır.

Ayrıca; yukarıdaki tüm makine ile taşınan hareketli yağmurlama sulama sistemlerinde (Lineer sistem, Center Pivot sistem ve Tamburlu sistem) geçerli olmak üzere, başvuru yapılacak parsel içerisinde sistemin çalışacağı arazide (projelendirilen parsel alanı), bu makineler için kataloglarında belirlenen üst limiti geçmemek şartı ile toprak işlemeli tarım yapılan alanlarda %12’nin üzerinde, toprak işlemesiz tarım yapılan alanlarda %18 ’in üzerinde eğim olmamalıdır. Buna ilişkin kataloğun aslı veya il müdürlüğü başvuru kabul personeli tarafından onaylanmış fotokopisi proje ekinde yer almalıdır.

ALTINCI BÖLÜM

VI -BAŞVURULAR, DEĞERLENDİRME VE DEĞERLENDİRME NİHAİ KARAR

BAŞVURULAR

A-1. Başvuru Sahibinden İstenilecek Başvuru Belgeleri

Başvuru sahibinin statüsüne göre aşağıda yer alan belgeler başvuru dosyasında yer almalıdır.

2- Hibe Başvuru Formu (EK-2); Tebliğ ve güncel Uygulama Rehberi hükümlerine göre uygun olarak doldurulmuş belge.

3- Sulama Projesi (EK-18) ‘de yer alan dispozisyona göre hazırlanmış proje.

4- Basınçlı Sulama Sistemi Bilgi Formu (EK-4).

5- Başvuru sahibine ait ÇKS/ TÜKAS’a kayıtlı olduğuna dair belge

6- Teknik Şartname; Başvuru kapsamında alımı yapılacak, bireysel sulama sistemine ilişkin olarak marka model belirtilmeden ürünün tüm özelliklerini gösteren teknik şartname başvuru sahipleri tarafından hazırlanarak başvuru evrakları içinde verilecektir. (Sulama sistemlerinde kullanılan boru ve boru ek parçaları için teknik şartname olarak, boru cinsi, boru çapı (Ø), basınç sınıfı (PN), et kalınlığı (mm/mil.), damlatıcı debisi (L/h), damlatıcı aralığı (cm) gibi bilgilerden gerekli olanlar belirtilecektir.) IV-1. Maddede yer alan (d) ve (e) bendinde belirtilen yatırım konuları kapsamında yer alan makine ile taşınan hareketli yağmurlama sulama sistemlerine (Lineer sistem, Center Pivot sistem veya Tamburlu sistem) ilişkin olarak kataloglardan edinilen bilgileri içeren teknik şartname.

7- Nüfus Cüzdanı Fotokopisi; Gerçek kişi veya Tüzel kişilik adına yetkilendirilen kişiye ait olan belge.

8- Yetkili Kurul Kararı; Tüzel kişiliğin başvurusu için alınan karar.

9- İmza Sirküleri; Tüzel kişiliklerde yetkilendirilen kişiye ait.

10- Varsa; Genç Çiftçi / İyi Tarım Uygulayıcısı / Organik Tarım Müteşebbisi olduğuna dair Sertifika sureti / Şehit ve Gazilerin 1. derece yakını veya Gazi olduğunu gösteren belge.  

11- Toprak Fiziksel Analiz Raporu; Bünye Sınıfı, Tarla Kapasitesi, Solma Noktası, Hacim Ağırlığı, İnfiltrasyon Hızı/ hidrolik iletkenlik bilgilerini içeren rapor.

12- Sulama Suyu Analiz Raporu.

13- Su Kaynağı “Kullanım İzin / Tahsis Belgesi” veya “ Yeraltı Suyu Kullanma Belgesi”.

14- Muvafakatname; Hisseli arazi başvuruları için.

15- Ticaret Sicil Gazetesi; Tüzel kişilik başvuruları için, kuruluş ana sözleşmesinde tarımsal faaliyette bulunabileceğine dair ifadeyi içeren.

16- Başvuruda Verilecek Taahhütnameler; 

a) Güneş Enerjili Sulama Sistemleri başvuruları için projenin tamamlanmasından sonra hibe desteği kapsamında tesis edilen güneş enerjisi üreten sistemden elektrik şebekesine bağlantı yapılmayacağına dair taahhütname,

b) Mikro yağmurlama ve yüzey altı sulama sistemi için başvuru aşamasında yatırımın gerçekleştirileceği alanda, henüz bağ/meyve bahçesi tesis edilmemiş ise en geç ödeme talebi tarihi itibarıyla bağ/meyve bahçesinin tesis edileceğine dair taahhütname,

c) Başvuru sahibinin başvurusunun kabul edilmesi halinde, proje kapsamında satın alacağı uygun teknik özelliklere sahip malzemeleri, uygun belgelere sahip tedarikçilerden temin edeceğine ve bu belgelerin tamamını ödeme talebi ile birlikte vereceğine dair taahhütname.

d) Sebze üretimi için tarla içi mikro yağmurlama sistemleri başvurularında, sebze üretimine uygun proje yapıldığına ve projenin gerçekleştirilmesinden sonra sebze üretimi yapılacağına dair taahhütname.  

e) Hisseli araziler için yapılan başvurularda hissedarların muvafakatine dair taahhütname.

17- Arazi Tahsisine Dair Resmi Belge Onaylı Sureti; Arazi Mülkiyeti “tahsisli” başvurular için.

18- Noter onaylı kira sözleşmesi; Arazi kiralayarak yapılacak başvurular için, arazi kiralama belgesinin noter onaylı sureti, 

19- Adli Sicil Kaydı; Başvuru sahibi gerçek kişi ise kendisi, 

Başvuru sahibi anonim şirket ise yönetim kurulu üyeleri 

Başvuru sahibi limited şirket ise şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler 

Başvuru sahibi limited şirket ve şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi yok ise şirket ortakları 

Başvuru sahibi kollektif şirket ise şirket ortakları adına istenilecektir.

Başvuru sahibi, kamu haklarından mahrum olması, hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, görevi kötüye kullanma, rüşvet, irtikap, nitelikli zimmet, sahtecilik, hileli iflas suçu işlemiş olması, milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olması, tutuklu bulunması, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırması, Devlet sırlarını açığa vurması, Devletin şahsiyetine karşı işlenmiş suçlardan kesin hüküm ve/veya idari bir karar olması veya ülkenin mali çıkarlarına zarar verici herhangi bir suçtan dolayı kesinleşmiş mahkûmiyeti olması hallerinde hibe başvurusunda bulunamaz.

20- Projeyi hazırlayan yetkiliden istenecek belgeler; 

a-Sulama projesini hazırlayan yetkili Ziraat Mühendisine ait onaylı diploma sureti veya e-devlet sisteminden alınmış mezuniyet belgesi, 

b- Başvuruya esas projeler, 18/12/1991 tarihli ve 91/2526 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük hükümlerine göre yetkili ziraat mühendislerince hazırlanmış olmalıdır.

A-2. Yatırımcıların Tedarikçilerden Temin Edeceği Teknik Belgeler

Başvuru kapsamında alımı yapılacak, bireysel sulama sistemine ilişkin olarak aşağıda yer alan belgelerin yatırım konusuna göre belirtilen hususlar çerçevesinde yatırımcılar tarafından ödeme talebi ile birlikte verilmesi gerekmektedir. 

1) Üretici firmanın ürün hakkında vereceği firma garanti belgesi.

2) TSE Hizmet Yeri Yeterlilik Belgesi (Center pivot, tamburlu veya lineer sistem yağmurlama sulama yatırım konusu başvuruları için)

3) Kredi Uygunluk Belgesi veya Deney Raporu: Güneş enerjili sulama sistemleri başvurularında panel, invertör ve elektrik üretimi ile ilgili diğer parçalar hariç olmak üzere; damla sulama, yüzey altı damla sulama, yağmurlama sulama, mikro yağmurlama sulama sistemleri için alınacak; boru, pompa, filtre, gübre tankı ve yağmurlama başlıkları ile Center pivot, tamburlu veya lineer sistem yağmurlama sulama yatırım konusu başvuruları için gereklidir.

4) Yatırımcının proje kapsamında alımını yaptığı bireysel sulama sisteminin, başvuru dosyası ile birlikte verdiği teknik şartnameye uygunluğunu gösteren katalog veya üretici firmalardan temin edeceği teknik özellikleri içerir belgeler. 

5) Türkçe Bakım ve Kullanma Kılavuzu (Sulama sistemlerinde kullanılan boru ve boru ek parçaları için istenmeyecektir.)

6) CE Belgesi (Tedarikçiler hareketli parça içeren ürünlerinde CE işaretinin şartlarını karşılamak ve ürünlerine iliştirmek zorundadır. Ürüne ait uygunluk beyanı dosyası ve teknik dosya gerek görülmesi halinde istenebilecektir.) 

A-3 Başvuru şekli, yeri ve zamanı

Başvurular, IV-1. maddede yer alan bireysel sulama sistemi alımlarını gerçekleştirmek amacıyla, güncel Uygulama Rehberinde yer alan başvuru formu (EK-2) ve eklerine uygun olarak hazırlanır. Birden fazla parsel için başvuru yapılacaksa her bir parsel için başvuru formu ayrı ayrı düzenlenir tek proje dosyası olarak sunulur. Başvurular süresi içerisinde veri tabanı üzerinden kayıt altına alınarak yapılır. 

Başvuru dosyası içerisinde yer alan belgeler: 

Teslim Alma Belgesi (Ek 1)

Ek 1 de yer alan tüm belgeler dosyada yer almalıdır. 

Aşağıdaki belgeler veri tabanına yüklenecektir.

Teslim Alma Belgesi (EK-1)

Hibe başvuru formu (EK -2)

Sulama Projesi Dispozisyonuna uygun (EK-18)

Basınçlı Sulama Sistemi Bilgi Formu (EK- 4)

Bakanlık Kayıt Sistemi Belgesi

Toprak Fiziksel Analiz Raporu

Sulama Suyu Analiz Raporu

Su Kaynağı Kullanım İzin/Tahsis Belgesi veya Yeraltı Suyu Kullanım Belgesi

Başvuru için su kaynağı çeşidine göre alınması gerekli izin belgeleri ve bu belgelere ilişkin şartlar (birden fazla parsel için başvuru yapılacaksa her bir parsel için bu şartlar sağlanarak belgelenmelidir);

a) Yerüstü su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak “Su Kaynağı Kullanım İzni/Tahsis Belgesi”,

b) Yeraltı su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak “Yeraltı Suyu Kullanma Belgesi”,

c) 20/7/1961 tarihli ve 5/1465 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Yeraltı Suları Tüzüğünde yer alan komşu hakkı başlığı kapsamında yeraltı suyu kullanma belgesi alınmış olan kuyular hariç, kişilere ait kuyular için sadece bir başvuru yapılabilir. Kuyu kiralanmasıyla yapılan başvurulara hibe desteği verilmez. Ancak kiralanan arazi içinde arazi sahibi adına yeraltı suyu kullanma belgesi olan kuyu mevcut ise kabul edilir. Satın alınan arazilerde bulunan kuyular için yapılacak başvurularda,  arazinin yeni sahibi adına yeraltı suyu kullanma belgesi alınması gerekir. 

ç) Sulama birlikleri veya sulama kooperatifleri tarafından işletilen toplu basınçlı sulama sistemlerinde yer alan hidrantların birden fazla çiftçiye tahsis edilmesi durumunda, sulama birliği veya sulama kooperatifinden su kullanım izin belgesi alınması şartıyla aynı hidrant için birden fazla başvuru yapılabilir. Alınacak su kullanım izin belgesinde su tahsisi yapılan parselin, parsel numarası, su alınan hidrantın numarası ve projeye esas tahsis edilecek debi miktarı belirtilmelidir. Ancak, tahsis edilen debilerin toplamı, her bir hidrant için toplu basınçlı sulama sisteminin projesinde belirtilen debinin üzerinde olması durumunda bu belgeler uygun görülmez. (Sulama kooperatifleri ve sulama birliklerine ait açık kanal sulama sistemlerinden su tahsis edilmesi durumunda ise sulama kooperatifi veya sulama birliğinden alınacak su kullanma izin belgesinde su tahsisi yapılan parselin, parsel numarası, söz konusu parselin sulama şebekesinde yer aldığı ve su alınan kanalının numarası, çeşidi (ana kanal, tersiyer, sekonder vb.) ve projeye esas tahsis edilecek debi miktarı belirtilmelidir. Ancak, kanal çeşidine göre bu kanaldan tahsis edilen debilerin toplamı, her bir kanal için toplu sulama sisteminin projesinde belirtilen debinin üzerinde olması durumunda bu belgeler uygun görülmez. 

d) Su kaynağı keson kuyu olan başvurularda kuyu ruhsatı şartı aranmayacaktır. Ancak başvuru sahibi DSİ’nin verdiği keson kuyu olduğuna dair resmi yazıya istinaden jeoloji mühendisi ve il proje yürütme birimi elemanlarınca   kuyuya ait debinin tespit edilerek tutanağa bağlanması yeterli olacaktır. 

e) Yerüstü su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak Su Kaynağı Kullanım İzni / Tahsis Belgesi veya yeraltı su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak Yeraltı Suyu Kullanma Belgesinde uygun görülen debilerle, keson kuyularda ölçülerek tespit edilen debiler, sulama projelerinde hesaplama sonucunda bulunan sezonluk toplam sulama suyu ihtiyacını karşılayacak miktarda olmalıdır. Söz konusu debileri karşılamayan sulama projeleri uygun görülmeyecektir.

Uygulama Rehberi kapsamında yapılacak başvurular; 9 Ocak 2024 tarihinde başlayıp 22 Şubat 2024 tarihinde sona erecektir. Bu süre içinde başvuru sahipleri tarafından dosya halinde tek nüsha olarak elden il müdürlüğüne teslim edilir. Ayrıca, güncel Uygulama Rehberinde formatı ve içeriği belirlenen ve başvuru sahibi tarafından imzalanan dosya teslim alma/dosya iade belgesi (EK-1) başvuru esnasında iki nüsha olarak dosya ile birlikte verilir. 

Dosyayı teslim alan başvuru kabul personeli tarafından yapılan, başvuru sahibinin statüsüne göre belgelerin “var/yok” kontrolünde; başvuru belgelerinin eksiksiz olması durumunda, başvuruya ait bilgiler veri tabanına girilir. 

Başvuruya ait bilgiler veri tabanına yüklenerek başvuru numarası alınır. 

Başvuru sahibi ve başvuru kabul personeli tarafından imzalanan ve başvuru tarihini içeren dosya teslim alma/dosya iade belgesine (EK-1) başvuru numarası verilir ve “Dosya iade” kısmının üstü çizilerek bir nüshası başvuru sahibine teslim edilir. Başvuru belgelerinin eksik olması durumunda başvuru kabul edilmeyerek, başvuru sahibi ve başvuru kabul personeli tarafından imzalanan ve başvuru tarihini içeren dosya teslim alma/dosya iade belgesine (EK-1) başvuru numarası verilmez ve “Dosya teslim alma” kısmının üstü çizilir ve dosya iade belgesinin bir nüshası başvuru sahibine verilerek başvuru dosyası iade edilir. Başvuru sahibi tarafından eksik belgeler tamamlanarak başvuru süresi içinde yeniden başvuru yapılabilecektir. Başvuru Belgesinde yer alan belgelerin mevcudiyeti, bu belgelerin içeriklerinin uygun olduğu anlamına gelmez. Başvuru son gününün tatil gününe denk gelmesi halinde, takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar başvuru yapılabilir. 

Başvuru süresi tamamlandıktan sonra İl Müdürlüğünce hazırlanacak, ilin bütününü içeren ve veri tabanında oluşturulan Başvuru Listesi EK-5 – [TABLO-1] Bakanlığa gönderilir 

A-4. Başvuracak yatırımcılara sağlanacak bilgi

Tebliğ kapsamında başvuru yapacaklar, başvuru konusunda il proje yürütme birimlerine müracaat ederek ihtiyaç duyulan bilgileri alabilirler.

İl proje yürütme birimlerince verilecek bilgiler, başvuru hazırlanmasında karşılaşılacak sorulara cevap vermekle sınırlı olacaktır. Bu bilgi, başvurunun kabul edilmesi konusunda bir taahhüt niteliği taşımaz.

İl proje yürütme birimlerinin, başvuru sahiplerine başvuru dosyası hazırlama sorumluluğu yoktur.

Başvuru sahipleri, güncel Uygulama Rehberi ve içinde yer alan başvuru formları ile bilgilendirici dokümanları il müdürlüğü veya Genel Müdürlük internet sayfasından temin edebilirler.

İl müdürlükleri tarafından düzenlenecek çalıştay, bilgilendirme toplantıları veya internet sayfası vasıtasıyla ilgililere bilgi aktarılabilir.

B-1. Başvuruların idari yönden incelenmesi

Başvurunun idari yönden incelenmesi il proje yürütme birimi tarafından yapılır. Gerektiğinde bu birime konu ile ilgili ilave personel il müdürlüğünce görevlendirilebilir.

İl müdürlükleri öncelikli olarak başvuru evraklarını, başvuru sahibinin Tebliğin 10 uncu maddesinde belirtilen niteliklere sahip olup olmadığı yönünden inceler. Teslim alma belgesinde (EK-1) yer alan belgelerin var olması, bu belgelerin içeriklerinin uygun olduğu anlamına gelmez.  Başvuru evraklarının içeriklerinin uygunluk kontrollerinde, uygunluk kriterlerini sağlamayan hususlar olması halinde bir tutanağa bağlanarak başvuru reddedilir. 

B-2. Başvuruların teknik inceleme ve değerlendirilmesi

İl proje yürütme birimi tarafından, başvuru ekinde yer alan ve formatı güncel Uygulama Rehberinde bulunan sulama projesinin teknik açıdan değerlendirilmesi ve incelemesinde, başvuru sahibi tarafından alımı talep edilen bireysel sulama sisteminin su kaynağı, arazi koşulları ve üretim desenine uygunluğu ve teknik özellikleri araştırılır. Gerektiğinde bu birime konu ile ilgili teknik personel il müdürlüğü bünyesinden veya diğer kamu kurumlarından görevlendirilebilir.

Başvuru evraklarının teknik açıdan değerlendirilmesi ve incelenmesinde uygunluk kriterlerini sağlamayan hususlar ve eksik başvurular olması halinde bir tutanağa bağlanarak başvuru reddedilir.

C-1. Değerlendirme nihai kararı 

Program kapsamında başvuruların yapıldığı her il için Genel Müdürlük tarafından tahsis edilen ödenek miktarı kadar başvuruya puan sıralamasına göre hibe desteği sağlanır. Değerlendirme nihai kararı söz konusu ödenek esas alınarak verilir. İllere tahsis edilecek ödenek tutarı, iller bazında toplam başvuru sayısı ve talep edilen hibe miktarına göre bütçe imkânları çerçevesinde, Türkiye İstatistik Kurumunun belirlemiş olduğu illerin tarım alanı, tarımsal üretim değeri, tarımsal işletme sayısı ile Bakanlık kayıt sistemlerine  kayıtlı çiftçi sayısı, dikkate alınarak illerin katsayısı hesaplanır. Bu nihai katsayılar dikkate alınarak İllerin yaklaşık bütçesi belirlenir. IV-1. maddede yer alan (f), (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilen yatırım konularına, (a), (b), (c), (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen yatırım konularına aynı parselde birlikte başvurulmadığı durumlarda bütçe önceliği IV-1. maddenin (a), (b), (c), (ç), (d) ve (e ) bentlerinde belirtilen yatırım konularındadır. Her il için Genel Müdürlük tarafından tahsis edilen ödenek öncelikle IV-1. maddenin  (a), (b), (c), (ç), (d) ve (e ) bentlerinde belirtilen yatırım konularına tahsis edilecek, arta kalması durumunda ise IV-1. maddenin (f), (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilen yatırım konularına tahsis edilecektir.

Başvuruların, idari, teknik ve ekonomik açılardan incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde uygun görülen başvurular için  veri tabanından proje numarası alınır. Uygun görülen başvurulara ait hibe tutarının, illere tahsis edilmiş ödenek tutarını geçmemesi durumunda uygun görülen başvurular için asil başvuru sahibi listesi EK-6 – [TABLO-2] hazırlanır. Uygun görülen başvurulara ait hibe tutarının, illere tahsis edilmiş ödenek tutarından fazla olması durumunda ise, güncel Uygulama Rehberinde formatı ve içeriği verilen Başvuru Değerlendirme Kriterleri Tablosu (EK-3) düzenlenerek puanlama yapılır. Yapılan puanlama sonuçlarına göre asil EK-6 – [TABLO-2] ve yedek EK-7 – [TABLO-2a] başvuru sahibi listeleri hazırlanır. Hazırlanan bu listeler il müdürlüğünün teklifi Genel Müdürlüğün onayı ile kesinleşir.

C-2. Değerlendirme sonuçlarının açıklanması

Son başvuru tarihi mesai bitimine kadar teslim edilen başvurular en fazla 30 (otuz) günde il proje yürütme birimi tarafından incelenerek değerlendirilir. Değerlendirme kriterlerine ve ödenek durumuna göre asil EK-6 – [TABLO-2], reddedilen EK-9 – [TABLO-2c] ve yeterli ödenek tahsis edilememesi durumunda yedek EK-7 – [TABLO-2a] başvuru sahipleri listeleri hazırlanarak onaya sunulur, onay süresi 5 günü geçemez. Onaylanan asil EK-6 – [TABLO-2] ve varsa yedek EK-7 – [TABLO-2a] başvuru sahibi listeleri 5 (beş) iş günü süresince il müdürlüğü internet sitesinde ve duyuru panolarında yayımlanır, onaylanan asil ve yedek başvuru sahipleri ile reddedilen başvuru sahiplerine ayrıca yazılı tebligat yapılmaz.

Asil listedeki EK-6 – [TABLO-2] başvuru sahiplerinden değerlendirme sonuçlarının yayınlanmasının son gününden itibaren 10 (on) günlük süre içerisinde hibe sözleşmesi imzalamayan başvuru sahiplerinin yerine, varsa yedek EK-7 – [TABLO-2a] listeden puan sıralamasına göre gerekli sayıda başvuru sahibi belirlenerek, yedek listeden hibe desteği almaya hak kazanan başvuru sahibi listesi EK-8 – [TABLO-2b] oluşturulur. Oluşturulan liste il müdürlüğü internet sitesinde ve duyuru panolarında 5 (beş) gün süresince yayımlanır, bu başvuru sahiplerine ayrıca yazılı tebligat yapılmaz.

İl Müdürlüğünce hazırlanacak, ilin bütününü içeren ve veri tabanında oluşturulan asil EK-6 – [TABLO-2], reddedilen EK-9 – [TABLO-2c] ve yeterli ödenek tahsis edilememesi durumunda yedek EK-7 – [TABLO-2a] başvuru sahibi listelerinin birer sureti Bakanlığa gönderilir.

YEDİNCİ BÖLÜM

VII-HİBE SÖZLEŞMESİ, UYGULAMA VE HİBE DESTEĞİ ÖDEMESİ

1-Hibe sözleşmesi

Asil listedeki EK-6 – [TABLO-2] başvuru sahipleri, değerlendirme sonuçlarının il müdürlüğü internet sitesinde ve duyuru panolarında yayınlanmasının son gününden itibaren 10 (on) gün içerisinde, il müdürlüğü ile hibe sözleşmesi imzalamak zorundadır. Bu süre hiçbir şekilde uzatılamaz. Hibe sözleşmesi, başvuru sahibi veya noterden vekalet verdiği kişi tarafından imzalanabilir. Hibe sözleşmesinin imzalanacağı son günün tatil gününe denk gelmesi halinde, takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar hibe sözleşmesi imzalanabilir. Hibe sözleşmesi, il müdürlüğü ile başvuru sahipleri veya noterden vekalet verdiği kişi arasında akdedilir. Hibe sözleşmesi (EK-10) içerik ve formatı, Genel Müdürlük tarafından Tebliğ çerçevesinde hazırlanan güncel Uygulama Rehberinde yer alır.

Yedek listeden hibe desteği almaya hak kazanan başvuru sahipleri EK-8 – [TABLO-2b], yedek liste değerlendirme sonuçlarının yayınlanmasından itibaren 10 (on) gün içerisinde il müdürlüğü ile hibe sözleşmesi imzalamak zorundadır. Hibe sözleşmesinin imzalanacağı son günün tatil gününe denk gelmesi halinde takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar hibe sözleşmesi imzalanabilir.

Başvuru sahibinin başvuruda belirlediği hibeye esas mal alım tutarının, sözleşmede yer alacak referans fiyat farkı tutarı ve hibeye esas mal alım tutarı miktarları, başvuru süresinin bitiminden sonra Bakanlık ve/veya Genel Müdürlük resmi internet sitesinde yayınlanan referans fiyat listeleri yardımıyla belirlenir. Sözleşmede yer alacak hibeye esas mal alım tutarı üst limitleri ifade eder ve bu tutarın tespitinde kullanılan fiyatlar referans fiyatın üzerinde olamaz. Referans fiyat listesinde olmayan veya metraj gerektiren bireysel sulama sisteminin hibe sözleşme değerini belirlemekte il proje yürütme birimi yetkilidir.

Hibe sözleşmesi, il müdürlüğü ile yatırımcı arasında iki adet olarak akdedilir. Taraflarca imzalanmış hibe sözleşmesinin bir adedi il müdürlüğünde, bir adedi de yatırımcı tarafından muhafaza edilir.

Süresi içerisinde hibe sözleşmesi imzalamayan başvuru sahipleri hibe desteğinden yararlandırılmazlar. 

Gerçek kişilerin başvurularında başvuru sahibinin, hibe sözleşmesini imzalamadan önce veya sözleşme imzalandıktan sonra vefat etmesi halinde, yasal mirasçılarının talep etmesi durumunda başvuru koşullarının sağlanması koşulu ile hibe başvurusu veya hibe sözleşmesi tadil edilerek uygulamalara devam edilir. 

Tadil edilen hibe sözleşmesine ilişkin bilgiler veri tabanına girilir ve taraflarca imzalanan hibe sözleşmesinin güncellenen sayfaları tarayıcıdan geçirilerek veri tabanındaki ilgili kısma eklenir. Söz konusu güncellemenin yapılmasının gerektiği hallerde öncelikle Genel Müdürlüğün ilgili birimine resmi yazı ile bilgi verilmesi gerekmektedir.

İl müdürlüğü tarafından veri tabanında oluşturulan, asil listeden hibe sözleşmesi imzalayan yatırımcıların listesi EK-6 – [TABLO-2] ve varsa yedek listeden hibe sözleşmesi imzalayan yatırımcıların listesinin EK-12 – [TABLO-3a] bir sureti Genel Müdürlüğe gönderilir.

2-Bireysel sulama sistemi alımlarında yükümlülüklerin yerine getirilmemesi

Yatırımcı, Tebliğ, güncel Uygulama Rehberi ve hibe sözleşmesi koşullarına uygun olarak hareket etmediği takdirde, il müdürlüğü hibe sözleşmesini fesih eder. Fesih işleminin gerçekleşmesi için, feshe neden olan ve yatırımcı tarafından ihlal edilen hususlar belirtilerek hibe sözleşmesinin ilgili maddesine göre sözleşmenin tek taraflı feshine ilişkin sözleşme makamı olan İl Müdüründen “ Fesih Onayı” alınır. Daha sonra fesih gerekçeleri ile birlikte alınan bu fesih onayı yatırımcıya tebliğ edilerek fesih işlemi tamamlanır. Sözleşmenin feshine ilişkin bilgiler veri tabanına girilir.

Hibe sözleşmesi koşullarına uygun olarak hareket etmediği için hibe sözleşmesi fesih edilen yatırımcılar, hibe sözleşmesi hükümlerine göre 3 (üç) yıl süreyle bireysel sulama sistemlerinin desteklenmesi kapsamında hibe desteğinden yararlanamaz. 

3-Mal alım usul ve esasları

Yatırımcılar, yatırımın uygulamasında yapacakları her türlü mal alımını başvuruda belirlediği ve ekinde verdiği teknik şartnameye uygun olarak yapar. Güneş enerjili sulama sistemlerinde enerji üretimine ilişkin parçalarla ilgili   teknik şartname güncel Uygulama Rehberinin çeşitli hükümler başlığı altında belirtilen teknik özelliklere uygun olmalıdır. 

İl proje yürütme birimi onayı olmaksızın başvuruya ait proje unsurları değiştirilemez.   Ancak, başvuruya ait proje unsurlarında teknik bir gerekçe ile değişiklik yapılması gerektiği takdirde mal alım süresi içinde yatırımcı durumu gösterir belgeler ve dilekçe ile il müdürlüğüne başvurur. İl proje yürütme birimi 10 (on) gün içerisinde değişiklik talebini inceler, değişikliğin uygun görülmesi halinde, hibe sözleşmesinde belirtilen hibeye esas mal alım tutarı ile bu tutara ilişkin sözleşme ekindeki malzeme miktarını aşmaması ve puanlamayı etkilememesi kaydıyla yatırımcı ile il müdürlüğü arasında hibe sözleşmesi ek metni düzenlenerek değişiklik yapılabilir.

Referans fiyat listesinde yer alan sınırlamalar dikkate alınmak şartı ile, Referans fiyat listesinde bulunmayan veya metraj gerektiren bireysel sulama sistemi için, fiyat tespitlerini il proje yürütme birimi bir rapora bağlayarak hazırlar. Fatura kalemlerinin veya bedelinin referans fiyattan fazla olması durumunda, sadece referans fiyatın % 50’si üzerinden hibe desteği ödenir. Ancak, bireysel sulama sisteminin hibeye esas yatırım tutarı referans fiyatın altında olduğunda malın satın alımında gerçekleşen fiyat üzerinden kesilen fatura kalemlerinin veya bedelinin KDV hariç % 50’sine hibe desteği sağlanır. 

Ödeme talebi ile birlikte ibraz edilmesi gereken fatura tutarı, en az gerçekleşen mal alım tutarı kadar olmalıdır. Faturada, malzeme birim fiyatlarının referans fiyatlardan yüksek olması halinde, referans fiyatlar, düşük olması halinde ise faturada belirtilen fiyatlar ödemede dikkate alınır. 

Yatırımcı, satın aldığı bireysel sulama sisteminin, başvuru yaptığı parselde montajının tamamlanmasından sonra alıma ait faturayı kestirir ve güncel Uygulama Rehberinde örneği yer alan Mal Teslim Tutanağını (EK-15) düzenletir.

Mal alımı kapsamında yüklenicilerle yapılacak uygulama sözleşmeleri ve bunlara ait ödemeler Türk Lirası olarak yapılır. Tedarikçilerle yapılacak uygulama sözleşmelerinde fiyatların artırılamayacağı belirtilir. 

Satın alınacak yağmurlama sulama makineleri, bireysel sulama sistemi unsurlarına (pompa, filtre, gübre tankı) ait,  model, üretim yılı, şase ve seri numarası gövdeye işlenmiş ve görülebilecek bir yerde olmalıdır. 

4-Hibe desteği ödeme talebi

Yatırımcılar, mal alımlarına ait fiili gerçekleşmelerden sonra ödeme taleplerini, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş fatura ve güncel Uygulama Rehberinde yer alan Ödeme Talep Formu (EK-16) ekinde istenilen belgeler ile birlikte mal alım süresini takiben 10 (on) gün içerisinde, son gününün tatil gününe denk gelmesi halinde takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar, il müdürlüğüne teslim eder.

Yatırımcı tarafından sunulan belgeler tam ve uygun değilse, tespit edilen eksiklikleri bildiren bir yazı ekinde ödeme talebi iade edilir. Yatırımcılar belirtilen eksiklikleri tamamladıktan sonra süresi içinde tekrar ödeme talebinde bulunabilir.

Kabul edilen başvurulara ilişkin olarak başvuru sahibi ile il müdürlüğü arasında hibe sözleşmesinin imzalanmasından sonra, IV-1. Maddede yer alan (a), (b), (c) ve (ç) bentlerindeki yatırım konularında 45 (kırk beş) gün, (d), (e) , (f), (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilen yatırım konularında ise 60 (altmış) gün içerisinde, alımı yapılan malzemelerin tarlada montajının tamamlanmış olması gerekir. Fatura tarihinin bu süreyi aşması ve/veya ödeme talebinin süresi içinde yapılmaması durumunda il müdürlüğünce hibe sözleşmesi feshedilir. Hibe sözleşmesinde belirtilen durum ve mücbir sebepler haricinde hibe sözleşmesine ilişkin süre uzatımı ve askıya alınma söz konusu değildir.

Yatırımcı tarafından verilen ödeme talebi ve eklerinin uygun görülmesi halinde, kopyaların aslına uygunluğu onaylanır ve aslı yatırımcıya iade edilir. İl proje yürütme birimi, yatırımcının ödeme talebi tarihinden itibaren 45 (kırk beş) gün içerisinde 5488 sayılı Tarım Kanunu ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümlerine göre bireysel sulama sisteminin başvuruya ait parselde montaj kontrollerini yaparak tespit tutanaklarını (EK-17) düzenler. Tutanakta, alınan bireysel sulama sisteminin Tebliğ, güncel Uygulama Rehberi ve hibe sözleşmesindeki hususlara uygun olup olmadığı, teknik özelliklere, sunulan projeye ve faturaya uyumlu olup olmadığı belirtilir. Faturada mutlaka yazılı olması gereken şase ve seri numarası tespit tutanağında teyit edilmelidir. Tespit Tutanağı (EK-17) düzenlendikten sonra ödeme talebine ilişkin gerekli bilgiler veri tabanına girilerek, ödeme icmaline dahil edilir. Ödeme talebi formu, tespit tutanağı (ekindeki malzeme listesi dahil) ve fatura görüntüleri sisteme yüklenmelidir.

Hibe sözleşmesine uygun olarak mal alımı yapan ve tespit işlemleri tamamlanan yatırımcıların ödeme taleplerine ait veriler il müdürlüklerindeki yetkili kişilerce, veri tabanına girilir. İl müdürlüğü tarafından, veri tabanından alınan ödemeye esas yatırımcı listesi EK-13 – [TABLO-4] iki nüsha, ilçe detayında icmal tablosu EK-14 – [TABLO-5] ise bir nüsha şeklinde düzenlenir. Düzenlenen ödemeye esas yatırımcı listesi EK-13 – [TABLO-4] bir nüshası Genel Müdürlüğe gönderilir, bir nüshası da il müdürlüğünde muhafaza edilir. Onay sorumluluğu il müdürlüklerine ait olan ödemeye esas yatırımcı listesi EK-13 – [TABLO-4], Genel Müdürlüğün ilgili birimlerince banka ödeme formatına dönüştürülür. 

İl müdürlükleri, ödeme işleminden sonra yatırımcıların banka bilgilerinde ve ödenecek rakamda hata tespit ederse, yetkili kişilerce “Hata Düzeltme” başlığı altında doğru bilgiler, uygulama yılı itibarıyla ödemelerin son ayı olan Aralık ayının ilk haftasına kadar Genel Müdürlüğe tablo halinde gönderir. Genel Müdürlük bu hata düzeltmelerini tek liste halinde ödeme yapan Bankaya yazı ile bildirir.

5-Hibe desteği ödemeleri

Ödemeler bütçe serbestliği çerçevesinde yapılır. 

Her parsele ait ödemeye ilişkin veriler sisteme ayrı ayrı girilmelidir. 

Hibe ödemesi, yatırımcı gerçek kişi ise T.C. kimlik numarasına, tüzel kişi ise vergi numarasına göre yatırımcı adına Bankadaki hesaba gönderilir. 

Hibe ödemeleri, Türk Lirası olarak yapılır.

Ödemeyle birlikte, yatırımcılar tarafından, vergi dairelerinden alınacak veya il müdürlüğü tarafından internet ortamından çıkartılacak vadesi geçmiş vergi borcu olmadığına dair belge ile tüzel kişiliği haiz yatırımcılar tarafından bunlara ilaveten Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair belgenin ibraz edilmesi gerekir.

Maliye Bakanlığı ve ilgili kurumlar tarafından taksitlendirilmesi gerçekleşenler hariç olmak üzere vadesi geçmiş vergi borcu olan yatırımcılara hibe ödemesi yapılmaz. 

Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte, anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar. Haksız ödemenin tahsili için gerekli işlemler il müdürlüğünce yürütülür.

Tebliğle belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen yatırımcılar il müdürlüklerinin internet sitelerinde ilan edilerek, 5 (beş) yıl süreyle 5488 sayılı Tarım Kanununun 23 üncü maddesi gereğince hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar. 

6-Programdan sağlanan malların mülkiyeti 

 Yatırımcı, hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış bireysel sulama sisteminin mülkiyetini, yerini ve amacını izleme süresince değiştiremez. Bu amaçla, il müdürlükleri proje uygulamalarını 5488 sayılı Tarım Kanunu ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümlerine göre yerinde  yılda en az bir kere olmak üzere sulama sezonunda yatırımları yerinde kontrol eder ve tutanağa bağlar. 

Hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış bireysel sulama sisteminin mülkiyetinin, yerinin ve amacının değiştirildiği tespit edilmesi durumunda, il müdürlüğü hibe sözleşmesini fesih eder. Fesih işleminin gerçekleşmesi için, feshe neden olan ve yatırımcı tarafından ihlal edilen hususlar belirtilerek hibe sözleşmesinin ilgili maddesine göre sözleşmenin tek taraflı feshine ilişkin sözleşme makamı olan İl Müdüründen “ Fesih Onayı “ alınır. Daha sonra fesih gerekçeleri ile birlikte alınan bu fesih onayı yatırımcıya tebliğ edilerek fesih işlemi tamamlanır. Sözleşmenin feshine ilişkin bilgiler veri tabanına girilir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

VIII-UYGULAMAYA İLİŞKİN ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

A-Çeşitli Hükümler

1) Bakanlığımızca yetkilendirilmiş ve ilgili analiz parametrelerinden yetkili laboratuvarlar tarafından (tadlab.tarbil.gov.tr) yapılmış, toprakta fiziksel analiz (Bünye Sınıfı, Tarla Kapasitesi, Solma Noktası, Hacim Ağırlığı, İnfiltrasyon hızı/hidrolik iletkenlik bilgilerini içeren) ve sulama suyu analiz raporlarının başvuru ile beraber ibraz edilmesi gerekir. Toprak analizlerinde ada, parsel numarası veya mevkii belirtilmelidir, Toprak örneği alınırken ürün çeşidine göre (tek yıllık, dikili ve çok yıllık vb.) en az 0-30,30-60 cm’den  az olmamak kaydı ile örneğin alınmasına  dikkat edilmelidir. Sulama suyu analizlerinde kaynak adı, ada, parsel numarası veya mevkii belirtilmelidir. Sulama suyu analiz raporları başvuru yılı dahil son 5 (beş) yıl içinde alınmış olmalıdır. Kamu kurumları tarafından yapılmış toplu basınçlı sulama projelerinin sulama sahası içerisinde yer alan parseller için yapılan başvurularda, toplu basınçlı sulama projesi içerisindeki toprak fiziksel analizleri yapılış tarihine bakılmaksızın o parsel için geçerli sayılır. Su kaynağı çeşidi Kamu kurumları tarafından yapılmış “su depolama yapısı” olan (baraj, gölet) veya “yerüstü” / “yeraltı” su kaynağı olan başvurularda, su kaynağı için su analiz raporu istenilmeyecektir. Sulama suyu kalitesi T₁A₁(C₁S₁), T₁A₂(C₁S₂), T₂A₁(C₂S₁) ve T₂A₂(C₂S₂) dışında olan projelere ve su kaynağı olmayan arazilere hibe desteği verilmez.

Pompajlı sulamalarda manometrik yükseklik (hm) dikkate alınarak motor pompa hesabı yapılacaktır. 

Sulama tesisi boru hatlarının karayolu, demiryolu, sit alanı, ekili dikili, mera ve zeytinlik alanları ile orman arazisi gibi yerlerden geçmesi söz konusu ise ilgili kurumdan alınacak geçişe ilişkin izin belgesi başvuru dosyasına eklenecektir.

Başvuru yapılan parselin tasarruf şeklini (kendi malı, kira, tahsis) belirten  başvuru sahibi adına düzenlenmiş Bakanlıkça Belirlenen Kayıt Sistemi belgesinin ibrazı zorunludur. 

Tebliğ kapsamında başvuru sahipleri, birden fazla parsel için başvuru yapabilir. Her il için tek bir başvuru yapılacak olup, bu başvurular birden fazla parsel ve birden fazla yatırım konusu içerebilir. Farklı parseller için yapılacak başvurularda, Tebliğ ve bu Güncel Uygulama Rehberinde belirlenen gerekli proje kriterleri sağlanmalı ve su kaynağına ilişkin gerekli izin belgeleri her bir parsel için bulunmalıdır. Her parsel için ayrı proje ve keşif hazırlanacak olup, bu keşifler bir icmal ile birleştirilerek başvuru bütçesi oluşturulacaktır. Ancak bitişik parseller için tek proje hazırlanıp başvuru yapılabilir. Başvurular; başvuru yapılan parsellerin bulunduğu ilde yapılacaktır.

Teklif edilen bireysel sulama sistemi ve buna ait malzeme miktarı ile kapasitesi, başvuru yapılan parsel/parseller alanının ihtiyacının üstünde olamaz. Tarla içi yağmurlama sulama sistemleri taşınabilir veya yarı sabit sistem olarak projelenecektir. Yarı sabit yağmurlama sulama projelerinde, sadece ana hatlar toprak altına döşenmek şartıyla sabit hat olarak değerlendirilecek, lateral boru hatları ise taşınabilir hatlar olarak değerlendirilecektir. Yağmurlama sulama sistemlerinde sabit olarak projelenen lateraller hibe desteği kapsamı dışındadır. Yağmurlama ve yüzey altı damla sulama sistemlerinde toprak altına döşenecek ana hatların kazı işçiliği yatırımcılar tarafından karşılanacak ve ayni katkı olarak proje bütçesinde yer alacaktır. Söz konusu işçilik giderleri, hibeye esas proje tutarı içerisinde değerlendirilmeyecektir. Başvurular yatırım konusuna göre sistemde kullanılacak gerekli tüm unsurları içermelidir. Örneğin sadece ana hat, sadece lateral hattı, sadece gübre tankı veya bunlardan bir kaçına hibe desteği verilmez.

Başvuru yapılan parseller için kadastro kaydına uygun, köşe koordinatlarının işlendiği ölçekli boru/makine yerleşim planı ile bunlara göre hazırlanmış malzeme metrajı ve keşif EK-18’de yer alan örnek Sulama Projesi Dispozisyonuna uygun olarak başvuru ekinde verilmelidir. 

Basınçlı sulama sistemi kurulması projeleri, 24/01/1992 tarihli ve 21121 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük” hükümlerine göre yetkili ziraat mühendisleri tarafından hazırlanmalı ve onaylanmalıdır. Projeyi hazırlayarak onaylayan ziraat mühendisinin diploma onaylı sureti veya e-devlet sisteminden alınmış mezuniyet belgesi proje başvurusuna eklenmelidir. Ayrıca proje hazırlayacak ziraat mühendisleri, başvuru belgeleri ile birlikte Ziraat Mühendisleri Odasına üye olmak zorunda olup, Oda Üyelik belgesi ile birlikte , Serbest Müşavirlik, Mühendislik Tescil Belgesi ve Büro Tescil Belgesi de sunmak zorundadırlar.

Tarlada montajı yapılmayan ve eksik teslim edilen bireysel sulama sistemine hibe desteği verilmeyecektir. Sulama sistemi kurulmasında kullanılacak borularda çeşitlerine göre aşağıdaki bilgiler boru üzerinde fabrikasyon baskılı olarak yer almalıdır. Bu bilgileri içermeyen borular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. 

1. Ana hatlarda veya iletim hatlarında kullanılacak PVC-U veya PE borularda;

i. Firma adı ve/veya marka veya model, 

ii. Üretim tarihi, 

iii. Boru çapı (Ø),

iv. Basınç sınıfı (PN).

2. Yağmurlama sulama lateral boru hatlarında kullanılacak borularda; 

1. Firma adı ve/veya marka veya model,

2. Üretim tarihi, 

3. Boru çapı (Ø).

3. Yüzey üstü ve yüzey altı damla sulama lateral boru hatlarında kullanılacak borularda; 

i. Firma adı ve/veya marka veya model, 

ii. Üretim tarihi, 

iii. Boru çapı (Ø),

4. Et kalınlığı (mm veya mil),

i. Damlatıcı debisi (L/h),

ii. Damlatıcı aralığı (cm).

Sulama sisteminin özellikleri dikkate alınarak, “Basınçlı Sulama Sistemi Bilgi Formu” (EK-4) eksiksiz olarak doldurulmalı ve Hibe Başvuru Formu (EK-2) ekinde teslim edilmelidir. 

Başvuru sahipleri bu Uygulama Rehberinde belirtilen yatırım konularından başvuru yapabilir. Yüzey altı damla sulama başvuruları sadece bağ ve meyve ağaçları sulaması için yapılabilir. Tarla içi mikro yağmurlama sistemleri ağaç altı sulama sistemleri olduğundan, bu kapsamda meyve bahçeleri için hazırlanan projeler için başvuru yapılabilir. Ancak, uygun proje şartı ile sebze üretimi için yapılan başvurular da kabul edilir. Başvuru aşamasında yatırımın gerçekleştirileceği alanda henüz meyve bahçesi tesis edilmemiş ise en geç ödeme talebi tarihi itibarıyla meyve bahçesinin tesis edileceğine dair taahhütname başvuru sahibi tarafından başvuru belgeleri ile beraber verilir. Ayrıca sebze üretimi için yapılan başvurularda projenin gerçekleştirilmesinden sonra sebze üretimi yapılacağına dair taahhütname başvuru sahibi tarafından başvuru belgeleri ile beraber verilir. 

Tarla içi ifadesi tarım arazileri için kullanılmış olup, seralar tarımsal yapı niteliğinde olduğundan bu kapsamda değerlendirilmeyecektir .

6. Tarla içi  yüzey altı damla sulama sistemi kurulması başvurularında;

a) Sadece meyve ağaçları ve bağ sulaması için başvuru yapılabilir.

b) Her bir sulama ünitesinde yeteri kadar sayaç, vantuz, tahliye vanası ve manometre olmalıdır.

c) Kullanılacak damla sulama borularının garanti süreleri ve taahhütleri belirlenmelidir. 

d) Boru; et kalınlığı 16 mm çapındaki damla sulama borusu için en az 1 mm, 20 mm çapındaki damla sulama borusu için en az 1,1 mm olmalıdır.

e) 16 mm çapındaki damla sulama borusu en az 2 atm basınca 20 mm çapındaki damla sulama borusu ise en az 3 atm basınca dayanıklı olmalıdır.

f) Damla sulama boruları anti sifon özelliğine sahip olmalıdır.

7. Sulama Amaçlı Güneş enerji sistemlerine başvurularında;

2021/7 Numaralı Tebliğ ve buna bağlı Güncel Uygulama Rehberinde de verildiği gibi sulama amaçlı güneş enerjisi başvuru konusu 2 adet olup yatırımcılarımız; rehberde yer alan yatırım konularından f) Güneş enerjili sulama sistemi kurulması ve g) Tarımsal sulama amaçlı güneş enerji sistemleri, olarak başvurabilmektedirler.

Yatırım konularının f) bendinin Güneş enerjili sulama sistemleri kurulması için başvuran yatırımcılarımız, parselinde hibe desteği almak istedikleri Uygulama Rehberinin IV. maddenin a, b, c, ç, d ve e bentlerindeki yatırım konuları ile birlikte sulama sistemini çalıştıracak gerekli enerjiyi sağlayacak güneş enerjisi panelleri ile birlikte başvurabilirler. Bu durumda sulama projesi ve güneş enerjisi projesi ayrı ayrı hazırlamak zorundadırlar.

Yatırım konularından g) bendinin Tarımsal Sulama Amaçlı Güneş Enerji Sistemleri için başvuracak yatırımcılar ise daha önce basınçlı sulama sistemleri ile ilgili hibe desteği alan yatırımcılarımız ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi kullanarak basınçlı sulama sistemi kurmuş olan yatırımcılarımız ve kendi imkanları ile arazisinde sulama sistemi kuran yatırımcılarımız sadece sulama sistemlerini çalıştıracak enerjiyi sağlayan güneş enerji panelleri kurmak için hibe desteği talebinde bulunabilirler. Bu durumda ise sadece güneş enerji sistemi projesi sunmak zorundadırlar. Proje ile birlikte arazilerinde kullandıkları pompaya ait bilgi ve belgeleri il müdürlüğüne ibraz etmeleri gerekir. Ayrıca su kullanım izin belgesi için;

Rehberin Altıncı bölümün A.3. bendinde yer alan a) Yerüstü su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak “Su Kaynağı Kullanım İzni/Tahsis Belgesi”, b) Yeraltı su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak “Yeraltı Suyu Kullanma Belgesi”ni ibraz edeceklerdir.

Rehberin IV. bölümün f) ve g) bentlerinde başvuracak yatırımcılar güneş enerjisi ile ilgili başvurular, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümlerine göre çıkarılan yönetmelik ve genelge kapsamında gerekli izinleri alınarak iş ve işlemler yürütülür. 

Güneş enerjili sulama sistemlerine ilişkin,  bu Uygulama Rehberinde geçen hususlara ilave olarak; sisteme ilişkin panel, inverter üniteleri ve sistemin diğer parçalarında aranacak teknik özellikler aşağıda belirtilmiştir.

B-1.Panellere ilişkin teknik özellikler;

1. Kullanılacak paneller kendi içinde, inverterler kendi içinde aynı marka, tip ve model olacaktır. Güneş enerjisi sisteminde kullanılacak FV panellerin üretim tarihi ile güneş enerjisi sisteminin kurulum tarihi arasındaki süre 12 ay (on iki ay) dan fazla olmayacaktır.
2. Sistem içerisinde kullanılacak tüm cihazlar, yeni ve kullanılmamış olacak, üzerlerinde marka, model ve imal tarihini gösteren işaret, yazı, rakam vs. türünden bilgiler bulunacaktır.

Kullanılan panellerin hepsi aynı tipte ve güçte olmalıdır. Farklı model ve güçlerdeki paneller aynı sistem içinde kullanılmayacaktır.

ç) FV paneller işletmeye alındıktan 10 yıl sonra nominal gücün % 90’ını, 25 yıl sonra %80’ini verebilmelidir.

3.  FV panellerin negatif güç toleransı % -5’ten küçük olmamalıdır.
4. Panellerin bağlantı kutusu IP65 suya dayanıklılık standardını sağlamalı, konektörler orijinal MC3 ya da SMK tipi olmalıdır.
5. FV panelleri -20°C / +40°C ortam sıcaklığı ile  -40°C / +85°C modül çalışma sıcaklığında ve % 0 ile % 85 bağıl nem oranında sorunsuz çalışabilmelidir.
6. FV Modüller “CE” belgeli, IEC 61215, IEC 61730-1 ve IEC 61730-2 standartlarına uygunluk sertifikalı olacaktır.

ğ) FV Modüllerin üzerine etki edebilecek rüzgâr, kar, buz taşıma ve emme dayanımlarının IEC 61215 Edition 2 standardına uygun olacaktır.

B-2.İnverter ve DC kontrol Ünitelerine ilişkin teknik özellikler;

1. İnverter IP65 suya dayanıklılık standardını sağlamalıdır.
2. Verim en az %95, Euro Verimi en az %97 olmalıdır.
3. Üretici tarafından verilen ürün garantisi minimum 5 sene olmalıdır.

ç) İnverter DC ters polarite ve AC kısa devre korumalı olmalıdır.

4. IEC 62103 standartlarında koruma sınıfı I,  IEC 60664 yüksek gerilim kategorisine göre  koruma sınıfı III olmalıdır.
5. İnverterler IEC 61000, IEC 55022,  EN 50178 standartlarına uygun olmalı ve CE belgesi taşımalıdır.
6. Kontrol ünitesi CE belgeli ve 2006/42/EC, 2004/108/EC, 2006/95/EC standartlarına uygun olmalıdır.
7. İnverter ve DC kontrol ünitelerinin maksimum güç noktası (MPPT) takip özelliği olmalıdır.

B-3.Sistemin diğer parçalarına ilişkin teknik özellikler;

1.  Sistemde kullanılacak malzemeler ile kumanda ve güç kablolarında TSE, IEC standartlarına ve ISO 9000 serisine uygunluk ve CE belgeli olmalıdır.
2. Fotovoltaik enerji kabloları yüksek sıcaklık ve ısıya dayanıklı UV dirençli çift izoleli halojensiz, nominal kablo kesiti TÜV tarafından onaylanmış, IEC 60228 ve IEC 60287 standardına uygun olarak üretilmiş olmalıdır.
3. AC kablolar TSE belgesine sahip ve TS IEC 60502 standardına uygun üretilmiş olmalıdır.

ç) AC kabloların maksimum çalışma sıcaklığı en az 70 C^o olmalıdır.

4.  FV- solar kablo ve Solar kablo- inverter bağlantılarında MC4 tipi erkek ve dişi tip konektörler kullanılacaktır. Konektörler özel bağlantı (kuplaj) elemanları ve soketler -40^oC ile 90^oC arası işletme sıcaklığına uygun IP67 koruma sınıfına haiz Yüksek akıma uygun TÜV onaylı olmalıdır.
5. DC minyatür devre kesiciler (MCB) IEC 60947-2 standardına uygun üretilmiş olmalıdır.
6. Sistem bir bütün olarak en az (10) yıl garantili olmalıdır.
7.  İzleme süresince sistemden elektrik şebekesine bağlantı yapılmayacaktır. 
8. 2021/7 numaralı Tebliğ kapsamında bireysel sulama sistemlerinin desteklemesi,  Bu Uygulama Rehberi kapsamında yapılacak başvurular; 9 Ocak 2024 tarihinde başlayıp 22 Şubat 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilir. Başvurusu, sözleşmesi, tesisi ve ödemesi bir sonraki yıla aktarılamaz. 

B-4.Veri tabanı

Veri tabanına yapılacak veri girişlerinde il müdürlüklerince dikkat edilmesi gereken hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) Veri tabanında yer alan bilgiler eksiksiz ve doğru bir şekilde doldurulur.

b) Tüm ödemeler T.C. kimlik numarası veya vergi numarası üzerinden yapılacağı için yatırımcının gerçek kişi ise nüfus kimlik belgesi,  tüzel kişi ise Maliye Bakanlığından alınmış vergi numarasını gösteren bir belge (Vergi Levhası, Vergi Kimlik Kartı vb.)  üzerinden bu numaralar kontrol edilir, bir kopyası da  yatırımcının dosyasına eklenerek veri tabanına girişi yapılır.

c) Veri tabanında yapılan duyurular resmi niteliktedir. Ayrıca resmi yazı beklenmeden ivedilikle yerine getirilir.

ç) Veri tabanında yer alan duyuru, mesaj bölümleri ile iletişimin daha etkin sağlanabilmesi için  verimli şekilde kullanılır.

d) Veri tabanında parasal alanlar tanımlandığı için tutar yazılırken ayrıca “TL” ibaresi veya herhangi bir işaret bırakılmamasına dikkat edilir.

e) Veri tabanının bütünlüğünün sağlanması açısından tüm girişler yapıldıktan sonra mevcut bilgilere ilişkin, eksik bilginin olup olmadığını, biçimsel olarak ve yazı kurallarına göre inceleyip kontrol edecek yetkili bir kişi görevlendirilir.

f) Veri tabanına girilen bilgilerde kullanılan kelime, kısaltma ve birimler yazım kurallarına göre yapılır.

Örnek olarak; 

Yanlış Giriş : “ABC LİMİTED ŞİRKETİ”

Doğru Giriş: “Abc Ltd. Şti.”  (İlk harf büyük, kısaltmalar arası boşluk,)

Yanlış giriş : “  SELİM HAKKI” 

Doğru giriş: “Selim HAKKI” (İlk harf büyük, soyadı tamamı büyük, başlangıçta boşluk yok)

Yanlış Giriş : “Alan: 10.800 m²” / “Alan: 1.8 hektar” / “Alan: 10.8 dekar” ( alan büyüklükleri dekar olarak ve küsuratı yuvarlanıp tamsayı olarak Veri Tabanına girilecektir. m² veya hektar olarak girilmeyecek ve küsuratlı girilmeyecektir. Doğru Giriş : “Alan: 11 dekar” 

g) Birden fazla parsel içeren başvurular için sisteme yapılan veri girişlerinde her parsel  için yapılan giriş değerleri ile oluşan toplam miktar ve tutarlar kontrol edilmelidir.

B-5. Projelerin Uygunluğu ;

a) Bu tebliğ ve uygulama rehberi kapsamındaki desteklemeye tabii Bireysel Sulama Sistemlerinin kurulacağı yerlerin bilinmesi önemlidir. Bu nedenle başvuru yapılan yere ait koordinatlı çizimlerin ve alana ait köşe koordinat listeleri proje dosyasında yer almalıdır. Proje dosyasında koordinatlı olarak tesis kurulacak yerlerin gösterilmediği başvurular uygun görülmeyecektir.

b) Sulama projelerinin hazırlanmasında 50 dekara kadar olan kısmı için toprağın infiltrasyon değerinin belirlenmesinde laboratuvarlarca onaylanmak şartıyla, hidrolik iletkenlik ve/veya bünyesine uygun olmak koşulu ile belirlenebilir. 50 dekarın üzerindeki alanlarda ise arazi koşullarında infiltrasyon deneyinin tespit edilmesi gerekmektedir.

c) Sulama projelerinde yeni teknolojilerin kullanılması sağlanmalıdır.