KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

Resmî Gazete Tarihi: 27.03.2025 Resmî Gazete Sayısı: 32854

KIRSAL KALKINMA PROGRAMI YÖNETİM OTORİTESİNİN GÖREVLERİ İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) kapsamında kırsal kalkınma programının hazırlanması, hazırlanan kırsal kalkınma programı ile ilgili uygulamaların etkin, verimli ve doğru bir şekilde yönetilmesi, izlenmesi, değerlendirilmesi, raporlanması, koordinasyonu, tedbirlerin seçimi, tanıtımı tedbirlerin denetlenebilirliği ve doğrulanabilirliği ve Programa ilişkin değişiklikler ile ilgili faaliyetleri yürütmekten sorumlu olan IPARD Yönetim Otoritesinin görevleri ile çalışma usul ve esaslarını belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2-

(1) Bu Yönetmelik; 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili, Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 497 nci maddesine ve 11/12/2022 tarihli ve 7424 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA III) Çerçevesinde Türkiye Cumhuriyeti’ne Yapılacak Birlik Mali Yardımının Uygulanmasına İlişkin Özel Düzenlemeler Hakkında Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması ve 6/4/2023 tarihli ve 7048 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla onaylanan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPARD III) Kırsal Kalkınma Programı Kapsamında Türkiye Cumhuriyeti’ne Yapılacak Birlik Mali Yardımının Yönetimi ve Uygulanmasına İlişkin Hükümleri Tesis Eden Sektörel Anlaşma hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3-

(1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

b) Bağımsız değerlendirici: Program uygulamalarının ve etkilerinin objektif olarak değerlendirilmesi amacıyla IPARD Yönetim Otoritesi tarafından hizmet alımı yöntemiyle görevlendirilen ve bu görevlendirme dışında Programın uygulanışında herhangi bir görevi, sorumluluğu ve menfaat ilişkisi bulunmayan gerçek veya tüzel kişiliği haiz değerlendiricileri,

c) Çağrı: Program kapsamında desteklenecek tedbirler, takvimi, bütçesi belli olan proje kabul dönemini,

ç) Denetim Otoritesi: Katılım Öncesi Yardım Aracına ilişkin oluşturulan yönetim ve kontrol sistemlerinin etkin ve doğru bir şekilde işlediğine dair doğrulamayı yapmakla sorumlu olan Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığını,

d) Görünürlük ve İletişim Faaliyetleri Planı: Program hakkında bilgilendirme ve tanıtım için hazırlanan planı,

e) IPARD: Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma tematik önceliğini,

f) IPARD Yönetim Otoritesi: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

g) IPARD Yönetim Otoritesi Başkanı: Tarım Reformu Genel Müdürünü,

ğ) İç Denetim Başkanlığı: Bakanlık İç Denetim Başkanlığını,

h) İzleme Komitesi: İlgili kamu kurum ve kuruluşları, gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri ve sivil toplum kuruluşlarının Program ve destekleri ile ilgili, izleme, değerlendirme süreçlerine katkı ve katılımlarını sağlamak üzere oluşturulan Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma Programı İzleme Komitesini,

ı) Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA): Avrupa Birliğinin katılım öncesi mali desteğini,

i) Katılım Öncesi Yardım Aracı İzleme Komitesi: Katılım Öncesi Yardım Ulusal Koordinatörü ile Avrupa Komisyonunu temsilcisinin eş başkanlığında, Ulusal Yetkilendirme Görevlisi, Ulusal Programlama Uyum Koordinatörü, Merkezi Finans ve İhale Birimi, IPARD Yönetim Otoritesi de dahil olmak üzere yönetim otoritesi ve sektör sorumlusu kurumlar, ara kurumlar ve TKDK temsilcilerinden oluşan ve temel görevi katılım öncesi mali yardımların etkinliği ve kalitesinin sağlanmasının yanında bu kapsamda yürütülen tüm uygulamaların finansman anlaşmaları ve Stratejik Cevap Belgesinde belirlenen hedeflere uygunluğunun temini olan komiteyi,

j) Katılım Öncesi Yardım Aracı Programlama Çerçevesi: IPA III yararlanıcısı ülkelerinin 2021-2027 Çok Yıllı Mali Çerçeve süresince Avrupa Birliği fonlarının kullanımına ilişkin kapsayıcı stratejik belgesini,

k) Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA III) Stratejik Cevap Belgesi: Türkiye’nin IPA III mali yardımını kullanarak IPA III Programlama Çerçevesinde tanımlanan genel ve özel hedeflere uyum sağlamasına yönelik planını,

l) Katılım Öncesi Yardım Ulusal Koordinatörü: Katılım Öncesi Yardım Aracı kapsamındaki bileşenlere yönelik genel koordinasyonu sağlamakla sorumlu Avrupa Birliği Başkanını,

m) Komisyon: Avrupa Komisyonunu,

n) Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması: 11/12/2022 tarihli ve 7424 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA III) Çerçevesinde Türkiye Cumhuriyeti’ne Yapılacak Birlik Mali Yardımın Uygulanmasına İlişkin Düzenlemeler Hakkında Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşmasını,

o) Mutabakat zaptı: IPARD Yönetim Otoritesi ile TKDK arasında imzalanan Program kapsamında yapılacak işbirliği ve görev paylaşımı konusundaki belgeyi,

ö) Program: Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma tematik önceliği (IPARD) kapsamında hazırlanan Kırsal Kalkınma Programını,

p) Sektörel Anlaşma: 6/4/2023 tarihli ve 7048 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPARD III) Kırsal Kalkınma Programı Kapsamında Türkiye Cumhuriyeti’ne Yapılacak Mali Yardımın Yönetimi ve Uygulanmasına İlişkin Hükümleri Tesis Eden Sektörel Anlaşmayı,

r) Tedbir: Program kapsamında yer alan destekleme konularını,

s) TKDK: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunu,

ş) Ulusal Yetkilendirme Görevlisi: Katılım Öncesi Yardım Aracı kapsamındaki yönetim ve kontrol sistemlerinin etkin işleyişi ile muhasebe biriminin başkanı olarak Türkiye’de Avrupa Birliği fonlarının mali yönetiminden ve bu çerçevede yapılan işlemlerin mevzuata ve usulüne uygunluğundan bütünüyle sorumlu Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

IPARD Yönetim Otoritesi ve Görevleri

IPARD Yönetim Otoritesi

MADDE 4-

(1) IPARD Yönetim Otoritesi Tarım Reformu Genel Müdürlüğüdür. IPARD Yönetim Otoritesinin Program kapsamındaki görevleri, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü bünyesinde görevlendirilen Avrupa Birliği Yapısal Uyum Yönetim Otoritesi Daire Başkanlığı tarafından yürütülür.

IPARD Yönetim Otoritesinin görevleri

MADDE 5-

(1) IPARD Yönetim Otoritesi, Programın mali yönetim prensibine uygun olarak hazırlanmasından, yönetilmesinden ve uygulamaların izlenmesinden sorumludur. Bu amaçla IPARD Yönetim Otoritesi;

a) TKDK ile mutabık kalınarak uygulanacak tedbirleri seçer, seçilen tedbirlere göre programı hazırlar ve uygulamalar sonucunda ihtiyaç duyulan Program değişikliklerine ilişkin çalışmaları yürütür.

b) Program uygulamalarının Programın kriterlerine uygun olarak gerçekleştirilmesini ve Program kapsamındaki işlemlerin Avrupa Birliği ile yapılan anlaşmalara, ilgili Avrupa Birliği mevzuatına ve ulusal mevzuata uygunluğunu gözetir.

c) Programın uygulama sürecinin etkin bir şekilde izlenmesi ve değerlendirilmesi için bilgi ve raporlama sistemi kurulmasını, işletilmesini ve güncellenmesini sağlar.

ç) Program uygulamalarının izlenmesi ve değerlendirmesine dair çalışmaları yürütür.

d) İzleme Komitesinin çalışmalarına yardımcı olur, koordinasyon ve sekretarya görevini yürütür.

e) Program uygulamalarına ilişkin yıllık ve nihai uygulama raporlarıyla ilgili çalışmaları TKDK ile işbirliği içerisinde yürütür.

f) Program ile ilgili bilgilendirme ve tanıtım faaliyetlerini yürütür.

g) Teknik destek tedbiri kapsamında öngörülen faaliyetleri yürütür.

ğ) IPARD Yönetim Otoritesinin görevlerine ilişkin usulsüzlüklere yönelik yapılan başvuruları, alınan tedbirleri, Ulusal Yetkilendirme Görevlisi ve Denetim Otoritesine bildirir.

h) Yerel kırsal kalkınma stratejilerinin hazırlanması ve uygulanması tedbiri kapsamında öngörülen faaliyetleri yürütür.

ı) Tarım-çevre-iklim ve organik tarım tedbiri kapsamında öngörülen faaliyetleri yürütür.

i) Program altında çıkılacak her bir çağrı kapsamında hangi tedbirlerden ilana çıkılacağından, çağrı ilanının tarihinden, bütçesinden ve uygunluk koşullarının belirlenmesinden TKDK ile mutabık kalarak karar verilmesinden sorumludur.

j) TKDK ile işbirliği içinde Program için tanımlanacak tedbirlerin, kontrol edilebilirliği ve doğrulanabilirliğinden sorumludur.

k) Politika amaçlarına veya kaynakların kullanımına yönelik TKDK çalışma düzenlemelerindeki temel değişiklikler için görüş verilmesinden sorumludur.

l) İhtiyaç duyulması halinde bu fıkradaki görevlerin bir kısmını başka bir kurum/kuruluşa yaptırır. Bu durumda, söz konusu görevlerin düzgün ve etkin bir şekilde yerine getirilmesini, yönetilmesini ve denetlenmesini sağlamak üzere her türlü tedbiri alır ve IPARD Yönetim Otoritesinin yaptırılan görevlerin yönetimindeki ve yerine getirilmesindeki tam sorumluluğu, sağlam mali yönetim ilkesi gereği devam eder.

(2) IPARD Yönetim Otoritesi, görevleri ile ilgili konularda Türkiye ile Avrupa Birliği arasında imzalanan ikili anlaşmalar ve ilgili diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda gerekli çalışmaları yapar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

IPARD Yönetim Otoritesinin Çalışma Usul ve Esasları

Programın hazırlanması

MADDE 6-

(1) Program; IPARD Yönetim Otoritesi tarafından, Avrupa Birliğinin katılım öncesi kırsal kalkınmaya yönelik olarak sağladığı kaynaklarının kalkınma plan ve programları ile ulusal stratejiler doğrultusunda diğer iç ve dış kaynaklı kırsal kalkınma program, faaliyet ve destekleri ile Avrupa Birliği tarafından sağlanan diğer kaynaklarla tutarlı ve uyumlu bir şekilde ve ilgili kurumlarla işbirliği içinde hazırlanır.

(2) Program hazırlık çalışmaları, Bakanlıkça belirlenen ilgili kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve Komisyon ile koordineli bir şekilde yürütülür.

(3) Hazırlanan Program, Komisyona gönderilir.

Tedbirlerin seçimi

MADDE 7-

(1) Başvuru çağrı ilanına çıkılmadan önce, çağrının ilan tarihi, bütçesi ve hangi tedbirlerden çıkılacağına; IPARD Yönetim Otoritesinin ya da TKDK’nin teklifiyle IPARD Yönetim Otoritesi ve TKDK’nin mutabakatı sonucunda karar verilir.

Programın izlenmesi

MADDE 8-

(1) Programın uygulanmasının etkinliği, etkililiği ve kalitesi, Programda öngörülen hedefler ve göstergeler doğrultusunda izlenir.

(2) Programın uygulanmasına yönelik mali ve istatistiki bilgiler ile izleme verileri ve diğer gerekli bilgiler, TKDK ile yapılan mutabakat zaptı çerçevesinde ve IPARD Yönetim Otoritesi tarafından işletilen bilgi ve raporlama sistemi kullanılarak TKDK’den temin edilir.

(3) Programın izlenmesi çalışmaları İzleme Komitesi ile işbirliği halinde yürütülür. Program uygulamalarına ilişkin kaydedilen ilerlemeler, Katılım Öncesi Yardım Aracı İzleme Komitesine ve Komisyona rapor edilir.

Programın değerlendirilmesi

MADDE 9-

(1) Program uygulamalarının değerlendirilmesi, Programın amaç ve hedeflerine bağlı olarak, Komisyon ile işbirliği halinde belirlenen izleme ve değerlendirme kriterleri ve göstergeleri çerçevesinde IPARD Yönetim Otoritesi sorumluluğunda bağımsız değerlendiriciler tarafından gerçekleştirilir.

(2) Program uygulamalarının değerlendirilmesi sırasında, kaynakların kullanım düzeyi, uygulamaların etkililiği ile verimliliği ve Programda belirlenen öncelikler üzerindeki sosyoekonomik etki gözetilir.

(3) Programın stratejisini, Program uygulamalarının kalitesini, etkinliğini, etkililiğini ve tutarlılığını geliştirmek ile Program hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını tespit etmek amacıyla, ön değerlendirme, nihai değerlendirme ve Komisyon tarafından uygun bulunması halinde ara değerlendirme gerçekleştirilir.

(4) Ön değerlendirme; programlama kalitesinin yükseltilmesini ve bütçe kaynaklarının uygun şekilde tahsisini ve verimliliğini sağlamak amacıyla Program hazırlığı sırasında yapılır.

(5) Program için değerlendirme planı; Katılım Öncesi Yardım Ulusal Koordinatörü ile istişare halinde hazırlanır. Değerlendirme planı, Komisyonun Programı kabul etmesini müteakip en geç bir yıl içinde İzleme Komitesine sunulur. Değerlendirme planı kapsamında ulaşılan sonuçlar her yıl İzleme Komitesine rapor edilir ve raporun bir nüshası Denetim Otoritesine gönderilir. Plan kapsamında gerçekleştirilen faaliyetlerin özeti yıllık uygulama raporuna eklenir.

(6) Komisyonun uygun bulması halinde, bütçe uygulaması görevlerinin verilmesini takip eden üçüncü yılda bir ara değerlendirme yapılır. Ara değerlendirme raporu, bu fıkrada belirtilen yılın 31 Aralık günü itibarıyla İzleme Komitesine ve Komisyona sunulur ve değerlendirme raporundaki önerilerin takibi hakkında Komisyon bilgilendirilir.

(7) Nihai değerlendirme en geç Program uygulama dönemini takip eden ilk yılın sonunda yapılır ve en geç söz konusu yıl sonunda rapor tamamlanarak Komisyona sunulur.

Raporlama

MADDE 10-

(1) Yıllık uygulama raporu, Programın uygulanmasına ilişkin faaliyetleri içerir ve TKDK ile istişare edilerek 30 Haziran tarihine kadar hazırlanır. Yıllık uygulama raporları, bir önceki takvim yılını kapsar ve Programın tüm uygulama dönemini içeren kümülatif mali verileri, izleme verilerini ve bir önceki takvim yılına ait diğer verileri içerir.

(2) Program uygulamalarıyla ilgili nihai uygulama raporu hazırlanır. Nihai uygulama raporu, Program kapsamındaki uygun harcamaların ödenmesi için belirlenen en son tarihi takip eden altı ay içinde sunulur. Nihai uygulama raporu, Programın tüm uygulama dönemini kapsar ve son yıllık uygulama raporunu da içerebilir.

(3) Yıllık uygulama raporları ve nihai uygulama raporu, İzleme Komitesi tarafından incelendikten ve onaylandıktan sonra, Komisyona sunulmak üzere Katılım Öncesi Yardım Ulusal Koordinatörüne ve raporların birer nüshası da Denetim Otoritesine ve Ulusal Yetkilendirme Görevlisine sunulur.

(4) Yıllık uygulama raporları ve nihai uygulama raporu;

a) Programın uygulanmasına ilişkin genel uygunluk koşullarında, özellikle temel sosyoekonomik eğilimlerdeki, ulusal, bölgesel veya sektörel politikalardaki değişiklikleri ve gerektiğinde bu değişikliklerin Program yardımı ile diğer Avrupa Birliği mali araçlarından gelen yardımlar arasındaki tutarlılık açısından sonuçlarını,

b) Uygun olduğu hallerde, sonuç göstergelerinin değerlerindeki değişiklikler de dâhil olmak üzere mali veriler, ortak ve programa özgü göstergeler ile nicel hedef değerlere atıf yapılmak suretiyle, Programın amaçlarına erişilmesiyle ilgili öncelik ve tedbirlerin uygulanmasındaki ilerlemeyi,

c) Mali taahhütler ve tedbir başına harcamaya ilişkin bilgileri ve değerlendirme planıyla ilgili olarak da gerçekleştirilmiş faaliyetlerin özetini,

ç) Programın uygulamasında karşılaşılan önemli sorunların özetini ve yapılan düzenlemelere ilişkin tavsiyeler de dâhil olmak üzere gerçekleştirilen eylemleri, her tedbir için yapılan doğrulamaların sonuçlarının ve tespit edilen usulsüzlüklerin özetini, teknik destek tedbirinden sağlanan faydayı, yerel birimlerin daha geniş katılımı ile Programın tanıtımı için atılan adımları ve Avrupa Birliği fonlarının Türkiye Cumhuriyeti’nde mevcut bulunan finansmanını tamamladığını gösteren verileri,

d) Tüm katılım öncesi Avrupa Birliği yardımının eşgüdümünü sağlamak için atılan adımları,

e) Tedbir ve/veya sektör başına yapılan Avrupa Birliği harcamaları ile ulusal ve toplam harcamaları gösteren mali tabloları,

f) Görünürlük ve iletişim faaliyetleri planının uygulanması için yürütülen faaliyetlerin açıklamasını,

içerir.

(5) Komisyonun yıllık uygulama raporu hakkında değerlendirmede bulunması halinde, bu değerlendirmeler doğrultusunda gerçekleştirilen eylemler hakkında Komisyon üç ay içerisinde bilgilendirilir.

Koordinasyon

MADDE 11-

(1) IPARD Yönetim Otoritesi, Program uygulamalarını izlemek için gerekli belgeleri İzleme Komitesine sunarak Komitenin çalışmalarına yardımcı olur. Bu kapsamda gerekli koordinasyonu sağlar.

(2) IPARD Yönetim Otoritesi, İzleme Komitesinin sekretarya hizmetlerini yürütür. Bu çerçevede aşağıdaki çalışmalar yapılır:

a) İzleme Komitesinin çalışmaları için ihtiyaç duyulan tüm belge, materyal, rapor, analiz ve teklifler hazırlanır, tercümeleri yapılır/yaptırılır ve elektronik ortamda ve/veya yazılı olarak İzleme Komitesi üyelerine gönderilir.

b) İzleme Komitesi toplantılarının hazırlıkları, toplantıların düzenlenmesi ve toplantı tutanaklarının hazırlanması ile ilgili çalışmalar yapılır.

c) İzleme Komitesi çalışmalarına yönelik belgelerin, oturumlarda yapılan konuşmaların ve alınan kararların arşivi tutulur.

ç) İzleme Komitesi kararlarının uygulanması sağlanır ve sonuçları hakkında ilgili taraflara bilgi verilir.

d) İzleme Komitesi çalışmalarının tanıtımı ve duyurusu yapılır.

e) İzleme Komitesi toplantılarında tartışma ve karar alma sürecine üyelerin etkin bir şekilde katılımını sağlamak amacıyla ihtiyaç duyulan çeviri, tercüme gibi teknik ve lojistik hizmetler sağlanır.

f) Programın teknik destek tedbiri kapsamında gerçekleştirilen çalışma ziyaretleri ile seminerler konusunda raporlar hazırlanır ve İzleme Komitesine sunulur.

g) Katılım Öncesi Yardım Aracı İzleme Komitesinin çalışmalarına katılım ve bilgi sağlanır.

ğ) Program uygulamalarında kaydedilen gelişmeler, uygulamada yaşanan sorunlar, Programın izleme ve değerlendirme sonuçları ve tanıtım faaliyetleri ile ilgili bilgiler İzleme Komitesine bildirilir.

Program hakkında bilgilendirme ve tanıtım faaliyetleri

MADDE 12- (1) Program hakkında bilgilendirme ve tanıtım faaliyetleri, IPARD Yönetim Otoritesi, TKDK ve Komisyon ile işbirliği halinde hazırlanan Görünürlük ve İletişim Faaliyetleri Planı kapsamında gerçekleştirilir. Görünürlük ve İletişim Faaliyetleri Planında, Avrupa Birliğinin programdaki rolü ve katkısı kamuoyuna duyurulur.

(2) Görünürlük ve İletişim Faaliyetleri Planı, İzleme Komitesinin değerlendirmesine sunulur ve onayı alınır.

(3) Bilgilendirme ve tanıtım faaliyetlerinin, Katılım Öncesi Yardım Aracının tanıtım gerekliliklerine uygun olarak yürütülmesi sağlanır. Bu faaliyetlerin yürütülmesi sırasında TKDK ile işbirliği yapılır.

(4) Bilgilendirme ve tanıtım faaliyetleri, Görünürlük ve İletişim Faaliyetleri Planı kapsamında TKDK ile imzalanan mutabakat zaptı çerçevesinde uygulanır.

(5) Görünürlük ve İletişim Faaliyetleri Planı çerçevesinde yapılan bilgilendirme ve tanıtım faaliyetleri ile ilgili olarak İzleme Komitesi bilgilendirilir.

Program değişikliği

MADDE 13-

(1) Programda değişiklik önerileri;

a) IPA III Programlama Çerçevesi ve Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA III) Stratejik Cevap Belgesi,

b) İzleme ve değerlendirme sonuçları,

c) Program uygulama sonuçları ve yıllık raporlar,

ç) İzleme Komitesinin önerileri,

d) IPARD Yönetim Otoritesi ve TKDK’nin önerileri,

e) Programda uygulanması planlanan tedbirlerin geliştirilmesi,

f) Programa yeni tedbirler ve/veya sektörler eklenmesi,

g) Avrupa Birliği müktesebatı ve ilgili mevzuat değişiklikleri,

çerçevesinde IPARD Yönetim Otoritesi tarafından hazırlanır.

(2) Değişiklik önerileri, değişiklik tekliflerine ilişkin İzleme Komitesinin onayının alınmasını müteakip Komisyona, Katılım Öncesi Yardım Ulusal Koordinatörüne ve Ulusal Yetkilendirme Görevlisine gönderilir.

(3) Programa ilişkin değişiklik önerilerinin Komisyon tarafından kabul edilmesinin ardından ilgili merciler bilgilendirilir.

Teknik destek tedbiri

MADDE 14-

(1) Programda yer alan teknik destek tedbiri kapsamında yürütülecek faaliyetler için her yıl eylem planı hazırlanır ve İzleme Komitesinin onayına sunulur.

(2) Tedbir faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için yapılacak kamu alımlarında Komisyon tarafından onaylanan satın alma kuralları uygulanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Personel

MADDE 15-

(1) Bu Yönetmelikte belirlenen iş ve işlemleri yerine getirmek üzere konusunda deneyimli ve yeterli sayıda personel, IPARD Yönetim Otoritesi Başkanının teklifi üzerine Bakanlıkça görevlendirilir.

Akreditasyon

MADDE 16-

(1) Akreditasyon çalışmaları, Komisyon ile yapılan ikili anlaşmalarda belirlenen akreditasyon kriterleri çerçevesinde IPARD Yönetim Otoritesi tarafından yürütülür. Bakanlık bu konuda gerekli her türlü tedbiri alır.

Çalışmalarda iş birliği

MADDE 17-

(1) IPARD Yönetim Otoritesi, görev ve sorumlulukların etkin, etkili, zamanında ve verimli bir şekilde yerine getirilmesi için Bakanlık birimleri, ihtiyaca göre Bakanlıkça belirlenen ilgili kamu kurum/kuruluşları ve sivil toplum kuruluşları ile gerekli işbirliği, uyum ve koordinasyon içerisinde çalışmalarını yürütür.

Denetim

MADDE 18-

(1) Katılım Öncesi Yardım Aracının yönetim ve kontrol mekanizmalarının işlerliği ve etkinliği, Denetim Otoritesi tarafından ve Bakanlık İç Denetim Başkanlığı tarafından denetlenir. IPARD Yönetim Otoritesi denetim sırasında istenen her türlü bilgi, belge, kayıt, rapor ve bilgi sistemlerini sunmak ve bu bilgileri denetime hazır bulundurmak zorundadır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 19-

(1) 8/9/2016 tarihli ve 29825 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırsal Kalkınma Programı Yönetim Otoritesinin Görevleri ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce başlamış ve devam eden iş ve işlemler hakkında, 19 uncu madde ile yürürlükten kaldırılan Kırsal Kalkınma Programı Yönetim Otoritesinin Görevleri ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanmaya devam eder.

Yürürlük

MADDE 20-

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 21-

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

 

IPARD III PROGRAMI 2025 YILI ÇAĞRI TAKVİMİ

IPARD III PROGRAMI 2025 YILI ÇAĞRI TAKVİMİ YAYIMLANDI

TARIM VE ORMAN BAKANI YUMAKLI: “2025 YILI İÇERİSİNDE TOPLAM 188 MİLYON AVRO TUTARINDA HİBE DESTEĞİ İÇİN 5 FARKLI TEDBİRDEN BAŞVURU ÇAĞRI İLANINA ÇIKILACAK

İLKİ NİSAN SONUNCUSU İSE EYLÜL’DE ÇIKILACAK ÇAĞRI DÖNEMLERİNDE KIRSAL ALANLARDA YAKLAŞIK 300 MİLYON AVRO TUTARINDA YATIRIMIN DAHA ÜLKE EKONOMİSİNE KAZANDIRILMASI VE BİNLERCE KİŞİYE DE YENİ İSTİHDAM SAĞLANMASI HEDEFLENİYOR

Tarım ve Orman Bakanlığının ilgili kuruluşu Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) tarafından 2025 yılında çıkılacak çağrılara ilişkin takvim açıklandı. Bakan İbrahim Yumaklı, 2025 yılı içerisinde toplam 188 milyon avro tutarındaki hibe desteği için 5 farklı tedbirden başvuru çağrı ilanına çıkılacağını bildirdi.

Bakan Yumaklı, yaptığı yazılı açıklamada, TKDK’nın, Türkiye ve Avrupa Birliği (AB) tarafından ortaklaşa finanse edilen IPARD Programı kapsamında, hayvansal üretimden bitkisel üretime, el sanatlarından kırsal turizme, yenilenebilir enerjiden makine parklarına kadar birçok sektörde girişimcilere hibe desteği sağladığını anımsattı.

IPARD Programı’nın 2011 yılından beri uygulandığını belirten Yumaklı, bu kapsamda bugüne kadar 25 bin 845 tesis ve projeye toplam 1,9 milyar avro hibe desteği verildiğinin altını çizdi.  Bu hibeler vesilesiyle yaklaşık 4 milyar avro tutarında yatırımın ülkeye kazandırıldığına ve 100 bini aşkın kişiye de istihdam sağlandığına dikkati çeken Yumaklı, şu bilgileri aktardı:

“Türkiye, IPARD I ve IPARD II Programları fon kullanım oranlarının başarısı bakımından AB’ye aday ülkeler arasında ilk sırada yer aldı. IPARD kapsamında en fazla desteklenen projelerin sektörel dağılımı; 13 bin 312 proje ile bitkisel üretimin çeşitlendirilmesi işlenmesi ve pazarlanması, 2 bin 832 proje ile arıcılık, bin 601 proje ile süt üreten tarımsal işletmeler, bin 305 proje ile kırmızı et üreten tarımsal işletmeler ve bin 290 proje ile yenilenebilir enerji tesisleri şeklinde sıralanıyor.

Türkiye ve AB arasında yapılan görüşmeler neticesinde geçen yıl uygulanmaya başlanan IPARD III Programı’nın coğrafi kapsamı ise genişletilerek 42 ilden 81 ile yaygınlaştırılmıştı. Bu program döneminde Türkiye’nin ulusal katkı oranı yüzde 25’ten yüzde 50’ye yükseltilmek suretiyle, 2024 yılından itibaren yedi yıl süreyle uygulanacak olan IPARD-III Programı’nın toplam bütçesi 555 milyon avrodan 785 milyon avroya çıkarılmıştı.

Yine bu Program döneminde, başvuru inceleme süreçlerinin hızlandırılması ve girişimcilere kolaylık sağlanması amacıyla ilk kez yıllık çağrı takvimi yayımlanmış ve geçen yıl mart ayı içerisinde kamuoyu ile paylaşılmıştı.”

5 BİN- 3 MİLYON AVRO ARALIĞINDA HİBE DESTEĞİ SAĞLANIYOR

Yumaklı, IPARD III Programı’nın 2024 yılı tüm başvuru çağrı ilanlarının, kamuoyuna duyurulan yıllık çağrı takvimi doğrultusunda tamamlandığını vurguladı.

IPARD III Programı kapsamında yatırımlara yüzde 50-75 oranlarında hibe destek sağlandığına işaret eden Yumaklı, “Desteklenen sektöre göre değişmekle birlikte desteklenecek projelerin bütçe sınırları ise 5 bin avro ile 3 milyon avro arasında değişiklik gösteriyor. TKDK tarafından kadınların ve gençlerin tarım ve kırsal alanlarda daha etkin bir şekilde yer almasını teşvik etmek ve bu kesimin ülkeye sağlayacağı ekonomik katkıyı artırmak amacıyla pozitif ayrımcılık da uygulanıyor. Bu minvalde, kadın ve gençlerin yatırımlarını öne çıkarmak için proje seçiminde ilave puan veriliyor. Genç yatırımcılar (40 yaş altı) için ek hibe oranı sağlanıyor” ifadelerini kullandı.

2025 YILINDA 188 MİLYON AVRO IPARD HİBE DESTEĞİ

TEDBİR

ÇAĞRI İLANI

BAŞVURU DÖNEMİ

DESTEK BÜTÇESİ (Avro)

M5

LEADER Yaklaşımı Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması

NİSAN

HAZİRAN

50.000.000

M7

Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme

HAZİRAN

TEMMUZ

42.000.000

M1

Tarımsal İşletmelerin Fiziki Varlıklarına Yönelik Yatırımlar

AĞUSTOS

EYLÜL

43.000.000

M4

Tarım-Çevre, İklim ve Organik Tarım Biyoçeşitlilik-Toy Kuşu Popülasyonunun Geliştirilmesi

AĞUSTOS

EYLÜL-ŞUBAT

3.000.000

M3

Tarım ve Balıkçılık Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması ile İlgili Fiziki Varlıklara Yönelik Yatırımlar

EYLÜL

EKİM

50.000.000

TOPLAM

188.000.000

Başvuru sahiplerinin projelerinin ön hazırlıklarını rahatça yapabilmeleri amacıyla TKDK tarafından 2025 yılında çıkılacak hibe çağrı ilanlarına ilişkin ‘IPARD III Programı 2025 Yılı Çağrı Takvimi’nin yayımlandığını bildiren Bakan Yumaklı, bu kapsamda 2025 yılı içerisinde toplam 188 milyon avro tutarında hibe desteği için 5 farklı tedbirden başvuru çağrı ilanına çıkılacağına dikkati çekti.

Yumaklı, çağrı ilanı takvimine ilişkin şu bilgileri paylaştı:

“İlk olarak LEADER Yaklaşımı- Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması tedbiri kapsamında nisan ayında çağrı ilanı yayımlanacak ve başvurular haziranda alınacak. Toplam destek bütçesi 50 milyon avro olacak. Çiftlik Faaliyetlerinin Geliştirilmesi ve İş Geliştirme tedbiri kapsamında haziranda ilana çıkılacak, temmuzda müracaatlar alınacak ve 42 milyon bütçe ayrılacak. Tarımsal İşletmelerin Fiziki Varlıklarına Yönelik Yatırımlar kapsamında ağustosta ilana çıkılıp eylülde müracaatlar alınacak ve 43 milyon avro bütçesi olacak.

Tarım-Çevre, İklim ve Organik Tarım-Biyoçeşitlilik-Toy Kuşu Popülasyonunun Geliştirmesi kapsamında yine ağustosta ilana çıkılacak, eylül-şubat döneminde başvurular alınacak ve 3 milyon avro bütçe ayrılacak.

Son olarak Tarım ve Balıkçılık Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması ile ilgili Fiziki Varlıklara Yönelik Yatırımlar kapsamında ise eylülde ilana çıkılıp müracaatlar ekimde alınacak ve 50 milyon avro bütçesi olacak.

Böylelikle IPARD III Programı’nın sadece 2025 yılında çıkılacak bu çağrı dönemlerinde kırsal alanlarda yaklaşık 300 milyon avro tutarında yatırımın daha ülke ekonomisine kazandırılması ve binlerce kişiye de yeni istihdam sağlanması hedefleniyor.”

TARIM ARAZİLERİNİN KULLANIMININ ETKİNLEŞTİRİLMESİNİN DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN KARAR

19 Mart 2025 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı: 32846

TARIM ARAZİLERİNİN KULLANIMININ ETKİNLEŞTİRİLMESİNİN DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN KARAR

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Kararın amacı; tarım arazilerinin kullanımının etkinleştirilmesi için işlenmeyen, nadasa ayrılan ve işlemeli tarıma uygun olmayan alanlar öncelikli olmak üzere, uygun tarımsal üretim yöntemlerinin kullanılması suretiyle bitkisel üretimin artırılmasına yönelik yatırım projelerinin desteklenmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir,

(2) Bu Karar, Tarım ve Orman Bakanlığına (Bakanlık) bağlı İl Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından hazırlanan ve Bakanlıkça onaylanan bitkisel üretimin geliştirilmesi ve tarımsal hasılanın artırılmasına yönelik yatırım projelerine ilişkin hibe desteklerini kapsar.

(3) Hibe destekleri 1/1/2025-31/12/2025 tarihlerini kapsar.

Destekleme konuları ve hibe oranları

MADDE 2-

(1) Bu Karar kapsamında aşağıda belirtilen konuları içeren projelere hibe desteği verilir.

a) İşlenmeyen veya nadasa bırakılan arazileri, uygun münavebe planı ve ekim yöntemleri kullanmak suretiyle tarımsal üretime kazandırmak,

b) İklim değişikliğini dikkate alarak, uygun çeşitlerle öncelikle yağlı tohumlu bitkiler, baklagil ve hububat ile sebze üretimini geliştirmek.

c) İşlemeli tarıma uygun olmayan arazilerde, katma değeri yüksek bitki türlerinin üretimini artırmak.

ç) Doğal ekolojilerinde var olan bitki türlerinin aşılama, çeşit değişimi ve benzeri teknik uygulamalarla birim alandan elde edilen verimini artırmak.

(2) Yatırım konularına göre Bakanlığın hibe oranları, birinci fıkrada belirtilen destekleme konuları için proje toplam bedelinin azami yüzde 75’i olarak uygulanır. Diğer kamu kurum ve kuruluşları ve üretici örgütleri ile proje kapsamında işbirliği yapılabilir.

(3) Bu Karar kapsamında sağlanacak hibe desteklerinden gerçek veya tüzel kişiler yararlanır.

Finansman ve ödemeler

MADDE 3-

(1) Bu Karar uyarınca yapılacak ödemeler, 2025 Yılı Yatırım Programı kapsamında Bakanlığın Bitkisel Üretimi Geliştirme Projesinin alt projesi olan Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Alt Projesine tahsis edilen sermaye transferleri ödeneğinden karşılanır.

Desteklerden yararlanamayacak olanlar

MADDE 4-

(1) Bu Karar kapsamındaki hibe desteklerinden kamu kurum ve kuruluşları île ortaklıkları yararlanamaz.

(2) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarından aynı konuda hibe desteği alan yatırımlar, Bakanlık tarafından yapılan doğrudan destekler hariç olmak üzere, bu Karar kapsamında desteklenmez.

(3) 28/8/2024 tarihli ve 8859 Sayılı Cumhurbaşkanı Karan ile üretim planlaması kapsama alınan ürünlerin mezkûr Karann eki listede yer alan tarım havzaları dışında yetiştirilmesi durumunda bu Karar kapsamındaki ilgili destekleme konusundan destek verilmez.

Denetim ve cezai hükümler

MADDE 5-

(1) Bu Karar kapsamında yürütülecek iş ve işlemleri yapmaya Bakanlık Yetkilidir.

(2) Haksız yere yapılan destekleme ödemelerine ilişkin projede hibe olarak desteklenen kısmın bedeli, desteklemenin yapıldığı tarih itibarıyla 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler ile destekten yararlananlar geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

(3) Bu Karar ile belirtilen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen üreticiler, beş yıl süreyle hiçbir tarımsal destekleme programından yararlandırılmazlar.

Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar

MADDE 6-

(1) Bu Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.

Yürürlük

MADDE 7-

(1) Bu Karar 1/1/2025 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 8-

(1) Bu Karar hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

 

MİLLİ EMLAK GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 421)

Resmî Gazete Tarihi: 19.03.2025 Resmî Gazete Sayısı: 32846 

MİLLİ EMLAK GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 421)

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı, düzenleyici ve denetleyici kurumlar hariç olmak üzere genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin elinde bulunan ihtiyaç fazlası taşınırların, kapsamdaki diğer kamu idarelerine bedelsiz devredilmesi ile devredilemeyecek taşınırların belirlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 45 inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,

b) Birim değeri: Taşınırın kayıtlı değerini,

c) İhtiyaç fazlası taşınırlar: Zorunlu veya öngörülemeyen sebeplerle ortaya çıkan ve yapılan araştırma ve değerlendirmeler sonucunda kamu idaresinin merkez ve merkez dışı birimleri itibarıyla kullanım imkânı olmadığı anlaşılan taşınırları,

ç) Taşınır: Çeşitleri ile kod numaraları, Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen Taşınır Kod Listesinde gösterilen taşınırları,

ifade eder.

Bedelsiz devir şartları

MADDE 4-

(1) Kamu idareleri, ihtiyaç duydukları taşınırları öncelikle diğer idarelerdeki ihtiyaç fazlası taşınırlardan karşılamak suretiyle temin ederler.

(2) Bu kapsamda kayıtlara alınış tarihi itibarıyla beş yılını tamamlamış ve idarece kullanılmasına ihtiyaç duyulmayan taşınırlar, bu taşınıra ihtiyaç duyan idarelere bedelsiz devredilebilir.

(3) Ancak;

a) Kamu idarelerince yürütülen veya desteklenen projelerin gerçekleştirilmesi için edinilen araştırma ve geliştirme amaçlı taşınırlar ile Yükseköğretim Kurumlarınca öğretim üyesi yerleştirme programları çerçevesinde temin edilen taşınırların,

b) Kamu idarelerince yürütülen ve yönetilen ulusal bilişim sistemleri çerçevesinde edinilerek ilgili sisteme dâhil idarelerin kullanımına tahsis edilen taşınırların,

c) Uluslararası organizasyonların gerçekleştirilmesi için alınan taşınırların,

ç) İlgili mevzuatla verilen görev ve yetkiye dayanılarak diğer idarelere verilmek üzere temin edilen taşınırların,

d) Devredilmediği takdirde kullanım imkânı veya ihtiyacı kalmayan ya da zorunlu sebeplerle devredilmesi gereken tüketim malzemelerinin,

e) Mahkeme kararıyla müsaderesine karar verilenler ile idari yaptırımla mülkiyeti kamuya geçen taşınırların,

f) Hurdaya ayrılan taşınır ya da taşınıra ait parçalardan diğer kamu idarelerinin eğitim ve öğretim faaliyetlerinde temrinlik malzeme olarak kullanılabilecek taşınırların,

bedelsiz devrinde beş yıl şartı aranmaz.

(4) Cumhurbaşkanlığınca kamu idarelerine ve kamu idarelerince Cumhurbaşkanlığına yapılacak devirler herhangi bir şarta bağlı olmaksızın gerçekleştirilir.

(5) Devredilmeleri halinde daha etkin, verimli ve ekonomik kullanılacağı veya görev ve yetki alanları itibarıyla devirlerinin daha faydalı olacağı anlaşılan taşınırlar, devreden idarenin muvafakati ve devralmak isteyen idarenin talebi üzerine Bakanlığın uygun görüşü ile herhangi bir şarta bağlı kalmaksızın bedelsiz devredilebilir.

Taşıt ve iş makinelerine ilişkin hususlar

MADDE 5-

(1) Esas olarak taşıt ve iş makineleri, ihtiyaç fazlası taşınıra konu edilmez ve devredilmez.

(2) Kamu idarelerince ihtiyaç duyulmadığından diğer idarelere bedelsiz devredilmesinde yarar görülen taşıt ve iş makinelerinin devri;

a) Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin karşılıklı teklif ve talebi üzerine,

b) Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile mahalli idareler arasındaki devirlerde ilgili kamu idaresinin teklif veya talebi ve ilgili mahalli idarenin meclis kararıyla,

c) Sosyal güvenlik kuruluşlarında ilgili Bakanlığın teklifi üzerine,

ç) Belediyeler, il özel idareleri ve mahalli idare birliklerinde meclis kararı, bunlara bağlı kuruluşlarda ise yetkili karar organlarının kararı üzerine,

Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmak kaydıyla Bakanlıkça yapılır.

(3) Taşıtların devrinde, 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununun taşıt teminine ilişkin hükümleri uygulanır.

(4) Kamu idarelerince araştırma ve geliştirme amacıyla yürütülen veya desteklenen projelerin gerçekleştirilmesi için edinilen ve proje çalışmalarının tamamlanmasından sonra sözleşme hükümlerine dayanılarak idareye devredilen taşıt ve iş makinelerinin diğer kamu idarelerine devrinde de bu madde hükmü uygulanır.

Devir işlemleri

MADDE 6-

(1) Kamu idareleri, 4 üncü maddenin üçüncü fıkrasının (d) bendi kapsamındaki tüketim malzemeleri hariç olmak üzere tespit etmiş oldukları ihtiyaç fazlası taşınırlarının girişlerini Hazine ve Maliye Bakanlığının (Muhasebat Genel Müdürlüğü) internet sitesinin ilgili bölümünde yer alan taşınır bilişim sistemini kullanmak suretiyle gerçekleştirirler.

(2) Taşınıra ihtiyaç duyan kamu idareleri söz konusu sistemi kullanarak ihtiyaç duydukları taşınıra ilişkin sorgulama işlemini gerçekleştirirler.

(3) İhtiyaç fazlası taşınırı talep eden kamu idaresi söz konusu sistem üzerinden taşınır talebini gerçekleştirir.

(4) Devrine karar verilen taşınır için EK-1’de yer alan Taşınır Devrine İlişkin Protokol iki nüsha olarak düzenlenir ve söz konusu taşınır gerekli işlemler yapıldıktan sonra devredilir veya devralınır.

(5) Taşınırların;

a) Kamu idareleri arasında bedelsiz devrinde 50.000 TL’ye (50.000 TL dâhil),

b) Aynı kamu idaresine bağlı harcama birimleri arasındaki devrinde 200.000 TL’ye (200.000 TL dâhil),

kadar olan işlemler harcama yetkilisinin onayı ile bu limitler dışındaki işlemler ise üst yöneticinin onayı ile gerçekleştirilir. Bu limitler kuruluş merkezleri ile büyükşehir belediyesi bulunan illerde 3 kat olarak uygulanır ve her takvim yılı başında Bakanlıkça yeniden belirlenir.

(6) Kamu idaresinin ihtiyaç duymaması nedeniyle devredeceği taşınıra, devralacak idarece ihtiyaç duyulmalı ve kullanılmasında yarar görülmelidir.

(7) İhtiyaç fazlası taşınırlar, devralacak idareye bakım, onarım ve taşıma giderleri yönünden ekonomik olmayan malî külfetler getirmemelidir. Devralmak isteyen idare açısından bakım, onarım ve taşıma giderleri nedeniyle devri ekonomik olmayan ve kullanılmasında fayda görülmeyen taşınırlar devredilemez.

(8) Devredilecek taşınırların devralacak idare tarafından taşınması esastır; ancak zorunlu durumlarda devreden idare tarafından da taşıtılabilir.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 7-

(1) Bu Tebliğde hüküm bulunmayan hallerde 9/10/2024 tarihli ve 9014 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Yürürlük

MADDE 8-

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 9-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.

Eki için tıklayınız.

TIBBİ SÜLÜK YILLIK İHRACAT KOTASININ TAHSİSİ VE CITES BELGESİ DÜZENLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2021/50)

Resmî Gazete Tarihi: 31.12.2021 Resmî Gazete Sayısı: 31706

TIBBİ SÜLÜK YILLIK İHRACAT KOTASININ TAHSİSİ VE CITES BELGESİ DÜZENLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2021/50)

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Tebliğin amacı, tıbbi sülüğün yıllık ihracat kotasının tahsisi ve kullandırılması için yapılan iş ve işlemler ile tıbbi sülüğün ihracatına yönelik CITES Belgesi düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Tebliğ, tıbbi sülüğün yıllık ihracat kotasının tahsisi ve kullandırılması amacıyla yapılan iş ve işlemler ile tıbbi sülüğün ihracatına yönelik CITES Belgesi düzenlenmesine ilişkin uygulamaları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Tebliğ, 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununun 25 inci maddesi ile 27/9/1994 tarihli ve 4041 sayılı Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme ile Eklerine Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanunla uygun bulunarak, 27/4/1996 tarihli ve 96/8125 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES)’ye ve 27/12/2001 tarihli ve 24623 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmenin Uygulanmasına Dair Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Tebliğde geçen;

  1. Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
  2. CITES: 27/9/1994 tarihli ve 4041 sayılı Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme ile Eklerine Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanunla uygun bulunarak, 27/4/1996 tarihli ve 96/8125 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmeyi,
  3. CITES Belgesi: 27/12/2001 tarihli ve 24623 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmenin Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinde tanımlanan I, II ve III sayılı listelerde yer alan bir türe ait örneğin ihracat, ithalat, yeniden ihracat ve denizden girişinde, yönetim merciileri tarafından düzenlenen, bu kapsamda yapılan işlemler sırasında taraf devletlerin yönetim merciileri ve gümrük idarelerince aranan sözleşme hükümlerine uygun formatta düzenlenen formu,

ç) Genel Müdürlük: Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünü,

  1. GTİP: Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu numarasını,
  2. KEP: Resmi yazışmaların elektronik ortamda mevzuata uygun, uluslararası standartlarda ve teknik olarak güvenli bir şekilde yapılmasına olanak sağlayan sistemi,
  3. Kota: Genel Müdürlükçe ilan edilen, Türkiye’den yıllık olarak ihraç edilebilecek tıbbi sülüğün azami miktarını,
  4. SUBİS: Su ürünleri avcılık ve yetiştiriciliğine ilişkin her türlü işlemlerin yürütüldüğü ve verilerin kayıt altına alındığı web tabanlı su ürünleri bilgi sistemini,

ğ) TÜBİTAK: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunu,

  1. Tıbbi sülük: Hirudinadea ailesindeki Hirudo türlerini, ifade eder.

İhracat kota miktarı

MADDE 5 –

(1) Tıbbi sülüğün yıllık ihracat kota miktarı, TÜBİTAK ve Genel Müdürlükçe oluşturulan komisyon marifetiyle belirlenir ve Genel Müdürlük internet adresinde ilan edilir.

(2) Yıllık ihracat kota miktarı ilan edilmeyen sülük türlerinin ticari amaçlı ihracatına izin verilmez.

Başvuru

MADDE 6 –

(1) Tıbbi sülük ihraç etmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler, her yıl Aralık ayı içerisinde bir sonraki yılın ihracat kotası için Genel Müdürlüğe şahsen veya KEP adresi ile başvuruda bulunurlar. Postayla başvuru kabul edilmez.

İhracat kotası müracaatlarında istenen belgeler

MADDE 7 –

(1) İhracat kotası başvurusunda bulunanlardan aşağıdaki belgeler istenir:

  1. Ek-1’de yer alan Tıbbi Sülük İhracat Kotası Talep Dilekçesi.
  2. Bir önceki yılda gerçekleştirilen tıbbi sülük ihracat miktarını gösteren gümrük onaylı belgelerin sureti. (Kota için ilk defa müracaat edenlerden istenmez.)

Doğadan toplanan tıbbi sülük ihracat kotasının dağıtımı

MADDE 8 –

(1) Yıllık ihracat kota miktarının firmalara dağıtımı, Genel Müdürlükçe oluşturulan komisyon marifetiyle ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen kriterlere göre yapılarak Genel Müdürlük internet adresinde ilan edilir.

  1. İhracat kotasının firmalara dağıtımında aşağıdaki kriterler esas alınır:

Kotanın Hesaplanmasında Esas Alınan Kriterler

Puan

Alınan Puan

1) Firmanın son dört yılda yapmış olduğu tıbbi sülük ihracat miktarı

0-99 kg

1

A

100-249 kg

2

250-499 kg

3

500-999 kg

4

1000 kg ve üzeri

5

2) Firmanın son dört yıldaki toplam ihracat miktarının, firmaya son dört yılda tahsis edilen toplam kota miktarına oranı

İhracat Miktarı/Kota Miktarı

B

FİRMANIN TOPLAM PUANI

A+B

 

  1. Firmanın ihracat kotası aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

a) Firma Kotası=(Firmanın toplam puanı/Firmaların puanları toplamı)X Yıllık kota miktarı.

  1. Firmalara tahsis edilen ihraç kotaları tahsis edildiği yıl için geçerli olup bir sonraki yıla ve üçüncü şahıslara devredilemez.

Tahsis edilen kotanın kullanım esasları

MADDE 9 

(Değişik: RG-18/3/2025-32845)

  1. Tıbbi sülük toplanması ve özel ürün menşe belgesi düzenlenmesi 11/8/2024 tarihli ve 32629 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2024/20)’deki esaslara göre yapılır.
  2. Satış bildirimi düzenlemesine ilişkin aşağıdaki esaslara uyulması zorunludur:
  3. SUBİS’te kaydı olmayan firmaların il müdürlüklerince kaydı yapılarak, kullanıcı adı ve şifre verilir.
  4. Firma, her bir özel ürün menşe belgesindeki tıbbi sülük için ayrı bir satış bildirimi düzenler.

CITES Belgesi başvurusu

MADDE 10 –

(1) CITES Belgesi düzenlenmesine ilişkin başvurularda aşağıdaki esaslara uyulması zorunludur:

  1. Tıbbi sülük ihracatı 27/2/2011 tarihli ve 27859 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Dış Ticaretine İlişkin Tebliğ (Dış Ticaret: 2011/1)’deki GTİP’e göre yapılır. Bu GTİP’ler dışındaki müracaatlar kabul edilmez.
  2. Tıbbi sülük ihracatı yapacak olanlar, CITES Belgesi talebi için (Değişik ibare: RG-18/3/2025- 32845) https://citesbasvuru.tarimorman.gov.tr/ internet adresinden Bakanlığa başvuru yapar.
  3. Tahsis edilen kota kapsamındaki başvurularda aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
  4. Ek-2’deki dilekçe ve ekleri ile birlikte düzenlenmiş olan satış bildiriminde belirtilen tıbbi sülük miktarına uygun olarak Genel Müdürlüğe müracaat edilerek CITES Belgesi düzenlenmesi talebinde bulunulur.
  5. Genel Müdürlüğe müracaat esnasında sundukları özel ürün menşe belgelerinin onay tarihi ile müracaat tarihi arasında en fazla on beş gün olabilir.
  6. Talep edilmesi halinde birden fazla satış bildirimi için tek bir CITES Belgesi düzenlenebilir.

ç) Firmaya tahsis edilen ihracat kota miktarı dolduğunda CITES Belgesi düzenlenmez.

  1. Yetiştiricilik yolu ile elde edilen tıbbi sülük ihracatı başvurularında Ek-2’deki dilekçe ve ekleri ile birlikte Genel Müdürlüğe müracaat edilerek CITES Belgesi düzenlenmesi talebinde bulunulur.

Tahsis edilen kotanın iptali

MADDE 11–

(1) Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmenin Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükmü gereğince;

  1. Bakanlığa geçersiz veya sahte belge ibrazı,
  2. Yasadışı yollardan, CITES Belgesi olmaksızın veya geçersiz CITES Belgesi ile tıbbi sülük ihracat, ithalat, yeniden ihracat ya da denizden girişinin yapılması,
  3. CITES Belgesinde tahrifat yapılması,

durumlarında firmalara tahsis edilen kota iptal edilir. Bu firmalar, bir sonraki yıl için kota talebinde bulunamazlar.

İdari yaptırımlar

MADDE 12 –

(1) Bu Tebliğ hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında Su Ürünleri Kanununun 36 ncı maddesi gereğince işlem yapılır.

Yetki

MADDE 13       

(1) Bu Tebliğin uygulanması sırasında karşılaşılan durumların çözüme

kavuşturulmasında ve sonuçlandırılmasında Genel Müdürlük yetkilidir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 14 –

(1) 28/11/2020 tarihli ve 31318 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Sülük (Hirudo Verbana) 2021 Yılı İhracat Kotasının Tahsisi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2020/38) yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 15 –

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 16 –

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

 

Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin

Tarihi

Sayısı

31/12/2021

31706

Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin

Tarihi

Sayısı

1.

18/3/2025

32845

 

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ KAPSAMINDA TARIMA DAYALI YATIRIMLARIN DESTEKLENMESİ 2025 BAŞVURU DÖNEMİ UYGULAMA ESASLARI (SON BAŞVURU TARİHİ UZATILDI)

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ KAPSAMINDA TARIMA DAYALI YATIRIMLARIN DESTEKLENMESİ 2025 BAŞVURU DÖNEMİ UYGULAMA ESASLARI

Başvurular 24/2/2025 tarihinde başlayıp 21/4/2025 tarihi saat 23:59’da sona erecektir.

 Bu Tebliğde belirtilen tarıma dayalı ekonomik yatırım konularında hibeye esas proje tutarı; yeni tesis niteliğindeki başvurularda 20.000.000 Türk Lirası, kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda 18.000.000 Türk Lirası, kapasite artırımı, teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda 16.000.000 Türk Lirası üst limitini geçemez. Hibeye esas proje tutarı alt limiti 8.000.001 Türk Lirasıdır. Bu limitin altındaki başvurular kabul edilmez.

 Bu Tebliğde belirtilen kırsal ekonomik altyapı yatırım konularında hibeye esas proje tutarı 8.000.000 Türk Lirası üst limitini geçemez. Hibeye esas proje tutarı alt limiti 100.000 Türk Lirasıdır. Bu limitin altındaki başvurular kabul edilmez.

Başvuruların kabul edilmesi halinde; hibeye esas proje tutarının %50’sine hibe yoluyla destek verilir. Yatırımcılar hibeye esas proje tutarının %50’si oranındaki katkı payını, ayni katkıyı ve toplam tutara ait Katma Değer Vergisi (KDV)’nin tamamını kendi öz kaynaklarından temin etmekle yükümlüdürler.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

  1. YATIRIM KONULARI VE YATIRIM KONULARI HAKKINDA HUSUSLAR
    1. GENEL HUSUSLAR
  2. Yatırım konularına ilişkin hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kapasiteler uygulama rehberinde verilen tabloda belirtilmiştir.
  3. Proje uygulaması ile ilgili ulusal mevzuat gereği alınması gerekli izin, ruhsat, denetim işleri ve uygulamalarda yapılması zorunlu olan tüm işlemlerin yerine getirilmesinden yatırımcılar sorumludur. İlgili mevzuat gereği alınması gereken izin ve ruhsatlar hibe sözleşmesi ekinde; yapı kullanma izin belgesi, sistem kullanım anlaşması, ÇED raporu, çevre izin lisansı veya çevre izin belgesi, süt sağım ünitesi için deney raporu, elektrik enerjisi üretilecekse elektrik sistem kullanım anlaşması ve işletmenin faaliyete geçmesinden sonra alınabilecek izin ve ruhsatlar nihai rapor ekinde; diğer bütün izin ve ruhsatlar hibe sözleşmesi ekinde sunulmak zorundadır. Ancak, yatırımcının, ilgili mevzuat gereği alınması gereken izin ve ruhsatları ilgili kurumdan kaynaklanan sebeplerle hibe sözleşmesi aşamasında sunamaması ve bu durumu belgelendirmesi halinde, yatırımcıya, il müdürlüğünün uygun görüşü ile söz konusu belgeleri temin ederek hibe sözleşmesi imzalaması için 20 (yirmi) iş günü ek süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek süre içinde yatırımcının ilgili mevzuat gereği alınması gerekli yasal izin ve ruhsatları alamaması halinde hibe sözleşmesi imzalanmaz.
  4. Hibe sözleşmesi öncesi, yatırımcının satın alma işleri ile ilgili yüklenici/tedarikçilerden kaynaklanan sorunlar nedeniyle satın alma işlemlerinin gerçekleştirilmesi için ek süre talep etmesi halinde, il müdürlüklerince yapılacak inceleme sonucu durumu uygun mütalaa edilenler için projelerin bu Tebliğde belirtilen son tamamlanma tarihlerini geçmemeleri şartı ile hibe sözleşmesi imzalaması süresine ek olarak 20 (yirmi) iş günü süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek süre içinde satın alma esaslarına uygun işlem gerçekleştirilemez ise hibe sözleşmesi imzalanmaz.

ç) Yatırımcının, alınması gerekli izin ve ruhsatlar ile satın alma işlerinin her ikisi için de ek süre talep etmesi halinde verilecek ek süre 30 (otuz) iş gününü geçemez.

  1. Yatırım konuları özelinde belirtilen kapasiteler dışında projelendirilen başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
  2. Canlı materyal alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
  3. Kendi yürür makineler için tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılacak başvurularda;
  4. Projenin bir parçası olması,
  5. Projedeki zorunluluğunun belirtilmesi,
  6. Tarımsal amaçlı örgütün faaliyet alanında kullanılması,
  7. Tarımsal amaçlı örgüt üye sayısının en az 500 olması (Kooperatiflerde ise en az 200 ortağı bulunması),
  8. Üretim kapasitesinin gerektirmesi ve kapasitesi ile uyumlu olması halinde frigorifik araç ile üretim konusuyla alakalı taşımada kullanılmak üzere pikap ve taşıma römorku alımı uygulama rehberinde belirtilen referans fiyatlar gözetilerek hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Bu başvurularda;
  9. Sunulan projenin yalnızca kendi yürür makine alımını içermesi halinde proje, hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
  10. İl proje değerlendirme komisyonu tarafından; sunulan proje kapsamında alınacak aracın kooperatif faaliyetlerine uygun olmadığı, kapasitesinin veya teknik özelliklerinin gereklilikten fazla olduğu kanaatine varılırsa proje reddedilir. Bu nedenle başvuru sahibinin faaliyet alanı, kapasite ve gereksinim gibi özelliklerini gözeterek proje sunması esastır.
  11. İl proje yürütme birimi; il proje değerlendirme komisyonunun projeyi kabulünden sonra araçla ilgili teknik özellikleri ve gereksinimleri kontrol etmekle yükümlüdür. Uyumsuzluk tespit edilmesi durumunda projede revizyona gidilerek işlemlere devam edilir.
  12. İl referans fiyat komisyonu; proje kapsamında alınacak araç için yatırımcının talep ettiği hibeye esas tutarın uygunluğunun kontrol edilmesinden (aracın teknik özellikleri göz önünde bulundurularak) sorumludur. Yatırımcının talep ettiği tutarın söz konusu araç için fazla olduğunun tespit edilmesi durumunda projede revizyona gidilerek yeni bir hibeye esas tutar belirlenir ve bu tutar üzerinden hibe sözleşmesi imzalanır.
  13. Alınacak aracın fiyatının, teknik özellikleri nedeniyle uygulama rehberinde belirtilen referans fiyatın üzerinde olması durumunda referans fiyatı aşan miktar yatırımcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır.
  14. Yatırımcı, kendi yürür makineye dair ulusal mevzuat gereği alınması gereken yasal izin ve ruhsatların tamamlanması sonrasında ödeme talebinde bulunabilir. Ödeme talebinin uygunluğunun kontrolü ve kabulünden il proje yürütme birimi sorumludur. Bu kapsamda il proje yürütme birimi gerek duyması halinde yatırımcıdan bilgi ve belge talep edebilir. Yatırımcı, bu bilgi ve belgeleri il müdürlüğüne sunmakla yükümlüdür.
    1. YATIRIM KONULARINA İLİŞKİN ÖZEL HUSUSLAR
  15. Tarımsal üretim planlaması kapsamında yer alan illerde, tarımsal üretim planlamasında belirtilen ürünlerde sunulan projeler artı puan verilerek öncelikli olarak değerlendirilir.
  16. Tarımsal üretim planlaması kapsamında su kısıtı olmayan, mera vasfı ve kaba yem üretim potansiyeli yüksek olan ve süt havzası oluşturmak amacıyla Planlama Bölgesi illeri olarak belirlenen Amasya, Bingöl, Bitlis, Çorum, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Muş, Tokat ve Tunceli illerinde tarımsal üretim planlamasında belirtilen konularda sunulan projeler artı puan verilerek öncelikli olarak değerlendirilir.
  17. Tarımsal üretim planlaması kapsamında su kısıtı olmayan, mera vasfı ve kaba yem üretim potansiyeli yüksek olan ve besi havzası oluşturmak amacıyla Planlama Bölgesi illeri olarak belirlenen Ağrı, Ardahan, Artvin, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkâri, Iğdır, Kars, Malatya, Muş, Sivas, Şırnak, Tunceli ve Van illerinde tarımsal üretim planlamasında belirtilen konularda sunulan projeler artı puan verilerek öncelikli olarak değerlendirilir.

ç) Tarımsal üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen Adana, Adıyaman, Amasya, Bingöl, Çorum, Elazığ, Gaziantep, Giresun, Hatay, Kilis, Kahramanmaraş, Malatya, Ordu, Osmaniye, Samsun, Sinop ve Tokat illerinde tarımsal üretim planlamasında belirtilen konularda sunulan projeler artı puan verilerek öncelikli olarak değerlendirilir.

  1. Kapalı ortamda bitkisel üretim, bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar, büyükbaş hayvan yetiştiriciliği ve hayvansal ürünlere yönelik yatırımlarda, değerlendirme sonucunda uygun kabul edilen başvurularda, aldığı puana bakılmaksızın öncelikle yatırım yeri tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde bulunan projelere hibe desteği verilir. İlin bütçesi dahilinde uygun kabul edilen diğer projeler puan sıralaması göz önünde bulundurularak hibe desteğinden faydalandırılır. Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinin bulunduğu iller Tebliğin ekinde yer almaktadır.
  2. Aynı projede farklı konular kapsamındaki ürün ya da ürün gruplarının işlenmesi ve paketlenmesine yönelik proje teklifi yapılamaz. Örneğin, sütün işlenmesine yönelik faaliyette bulunan bir işletmede meyve, sebze gibi başka bir ürünün işlenmesi ya da paketlenmesi için proje başvurusu yapılamaz. Ancak ilgili mevzuata uygun olması koşuluyla soğuk hava depolarında farklı ürün ya da ürün gruplarının depolanmasına yönelik proje başvuruları kabul edilir.
  3. Tütün birim kooperatiflerinin, birliklerinin ve bunların üst birliklerinin iştigal konularında başvuruda bulunmaları halinde, Tütün Mamullerinin Üretim ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında üretim tesisi kurulmasındaki şartları sağlaması koşuluyla alınan Sarmalık Kıyılmış Tütün Mamulü Üretim Tesisi Kurma Uygunluk Belgesinin mevcut tesisin yapı kullanım izni ile uyumlu olduğu kabul edilir.
  4. Yatırımın sadece makine ve ekipman alımını içermesi durumunda, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu’nun geçici 16 ncı maddesine göre İmar Barışı kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Bakanlığın yetkilendirdiği kuruluşlardan 5403 sayılı Kanunda tarım arazisi olarak tanımlanan yerler dışında kalan arazilerde ve sadece mevcut yapıları belgeleme maksadıyla alınmış “Yapı Kayıt Belgesi” kabul edilecektir. Makine ve ekipman alımı yanında yapı ruhsatı gerektirmeyen inşaat işleri olması durumunda, ilgili kurumlardan alınacak yapı ruhsatının alınmasına gerek olmadığına dair resmi yazı da başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmelidir.

ğ) Yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurular hariç traktör kullanımı gerektiren makine ve ekipman alımlarında başvuru sahibinin alınacak makine ve ekipmanın kullanımını sağlayacak güçte traktörü olduğuna dair ruhsat başvuru aşamasında sunulmalıdır. Yatırımcının başvuruda taahhüt etmesi şartıyla yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda ise ödeme talebinden önce ruhsat sunulmalıdır. Aksi takdirde ödeme yapılmaz.

  1. Doğal yapılar, depo kapsamında kabul edilmez.

ı) 200 adet ve daha fazla sayıda arılı kovan ile gezginci arıcılık veya 100 adet ve daha fazla sayıda arılı kovana sahip ana arı üretimi yapan üreticiler için arıcı barakası veya karavanı alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Arıcı barakası; demonte sökülüp takılabilen yapıda olmalıdır. Hibeye esas tutar arıcı barakası için 150.000 Türk Lirasını; arıcı karavanı için ise 300.000 Türk Lirasını aşamaz.

  1. Yatırımcılar tarıma dayalı ekonomik yatırımlar ile kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında hayvan yetiştiriciliğine yönelik tarımsal sabit yatırım konularında sundukları proje kapsamında kapasiteleri oranında izoleli portatif hayvan barınağı amaçlı bir adet çadır alımı için başvuru yapabileceklerdir:
  2. Çadırlar tüm zeminlere (toprak, beton, kilitli taş, hatıl beton) kurulabilir olmalıdır.
  3. Çadır; yan yüksekliği en az 2 metre ve orta yüksekliği en fazla 6 (altı) metre, metal aksamın tamamı demonte iskelet geçmeli (kilit) sistemli olarak imal edilmiş, bağlantılı, makaslı ve iki makas arası mesafesi en az 2 metre olan, makasları zemine çelik dübeller ile sabitlenebilen özellikte olmalıdır. Çadırın alın kısımları (ön ve arka kapılarda bulunan) gövde malzemesi ile aynı özellikte olmalıdır.
  4. Dış brandası birinci kalitede en az 1100 denye ve m2 ağırlığı en az 650 gram olmalıdır. Branda aksamı alev-yürümez, anti bakteriyel, UV katkılı ve su, nem, rutubet vb. olumsuz şartlardan uzun süre etkilenmeyen, astarı hava ve nem geçiren özellikte olmalıdır.
  5. Bir yüzü folyolu mineral şilte yalıtım (5 cm), sudan ve nemden etkilenmeyen demontede kopma ve dağılma yapmayan termal yalıtım, bizofol hava kabarcıklı (aba) yalıtım veya yay teknolojisi ile üretilmiş 500 gr/m2 keçe yalıtım malzemelerinden birisi iklim ve coğrafya şartlarına göre tercih edilmelidir.
  6. Her 10 metrede 1 adet mahya baca sistemi veya metal baca havalandırması olmalıdır.
  7. Traktör giriş-çıkışları için kapı bulunmalıdır.
  8. Çadır ölçeklerine uygun sayıda, çadırın ön ve arka kısmında veya yan kısımlarında sineklikli branda kapaklı pencereler olmalıdır.
  9. Çadır alımlarında hibeye esas yatırım bedeli 1 m2 çadırın referans fiyatı (makaslı montaj dahil) 1.350 (bin üç yüz elli) Türk Lirası olarak hesaplanacaktır.
  10. Kırsal ekonomik altyapı yatırımları küçükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik sunulan proje kapsamında 1 (bir) adet karavan alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Karavan alımı için başvuru sahibinin en az 250 (iki yüz elli) baş hayvan mevcudu olması/taahhüt etmesi ve hayvanlarını yılın belirli bir döneminde ikamet ettiği adresten farklı bir yerde uzun süreli olarak konaklattığını belgelemesi gerekmektedir. Hibeye esas tutar karavan için 300.000 Türk Lirasını aşamaz ve alınacak karavanın ok uzunluğu dahil toplam uzunluğu 5 (beş) metreyi geçemez.
  11. Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında tarımsal amaçlı örgütler tarafından mobil olmayan hayvan gölgeliği (gölgelik file veya çelik konstrüksiyon) alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
    1. TARIMA DAYALI EKONOMİK YATIRIM KONULARI
      1. Tarımsal Ürünlerin İşlenmesi, Paketlenmesi ve Depolanmasına Yönelik Yatırımlar
  12. Tıbbi ve aromatik bitkilere yönelik yatırımlar
  13. Başvurular için konu kodu TÜİ-A olmalıdır.
  14. Tıbbi ve aromatik bitkilerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  15. Destek kapsamında olan tıbbi aromatik bitkiler: 

Adaçayı, alıç, aloe vera, altın otu, anason, aronya, aslanpençesi, aspir, biberiye, civanperçemi, çakşır, çemen, çobançantası, çörekotu, çöven, dağ çayı, defne, dereotu, devedikeni, domuz turpu, ebegümeci, ekinezya, eşek hıyarı, fesleğen, geven, goji berry, göl soğanı, gümüş düğme, hardal, haşhaş, hatmi, hint yağı, hodan, hünnap, ıhlamur, ısırgan otu, kapari/kebere, karaasma, karabuğday, karahindiba, kekik, kırmızı biber, kısa mahmut, kimyon, kişniş, kuşburnu, kuzukulağı, lavanta, maydanoz, mayıs papatyası, melek otu, Meryem ana, mersin, meyankökü, nane, nezle otu, oğul otu, öksürük otu, pelin, pire otu, rezene, safran, salep, sarı kantaron, sarımsak, sumak, şerbetçiotu, şeker otu, şevketi bostan, üzerlik otu, vanilya, yaban mersini, yağ gülü, yüksükotu, zencefil ve zerdeçaldır.

  1. Bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar
  2. Başvurular için konu kodu TÜİ-B olmalıdır.
  3. Bitkisel ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  4. Meyve ve/veya sebze kurutma tesisi projelerinin iklimlendirme unsurlarını içermesi şarttır.
  5. Zeytinyağı konusunda;
  6. Yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda yapılması planlanan tesisin, iki fazlı sistem üretim prosesini içermesi ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Zeytinyağı Tesislerinde Oluşan Atık Suların Yönetiminde Uyulması Gereken Teknik Hususlar konulu 2015/10 sayılı genelgesindeki hususlara uygun olması ön koşuldur.
  7. İki fazlı tesisler için kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular ya da üç fazlı tesislerin iki fazlı sisteme dönüştürülmesine yönelik kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular kabul edilecektir.
  8. Un ve yem konularında; kapasite artırımı için depolama tesisi [çelik silo (konik/düz)] yapımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde proje başvurusu yapılabilir. Ancak 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde un ve yem konusunda tüm niteliklerde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  9. Kütlü pamuk konusunda; sadece kütlü pamuğu lif ve çiğit olarak ayırarak çırçırlama işini yapan makinelerle çırçır randımanının yükseltilmesi amacına yönelik teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde proje sunulabilecektir.
  10. Çayın işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik olarak sadece Artvin, Giresun, Ordu, Rize ve Trabzon illerinde yapılacak başvurular kabul edilir.
  11. Hayvansal ürünlere yönelik yatırımlar
  12. Konu kodu TÜİ-C olmalıdır.
  13. Alt konu bazında belirtilen istisnalar hariç hayvansal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  14. Yatırımcılar ödeme/nihai ödeme için talepte bulunduklarında; proje sonucu yapılan tesis, yürürlükte olan mevzuatla [11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu (Süt toplama merkezleri hariç), 25902 sayılı ve 10/8/2005 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, 27/12/2011 ve 28155 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği ile yatırım konusuyla ilgili diğer mevzuat] uyumlu olmalıdır.
  15. Yatırımcılar mevcut işletmeleri için kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde başvuruda bulunmuşlarsa yukarıda belirtilen mevzuata uygun olarak hazırlanmış mevcut belgelerini başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklemeleri gerekmektedir.
  16. Bu konu başlığı altında ayrıca aşağıdaki konular da yer alır:

c.1. Kırmızı et ve kanatlı eti parçalama ile mamul madde üretimine yönelik yatırımlar

  1. Sunulacak proje; sadece kırmızı etin, sadece kanatlı etinin veya kanatlı ve kırmızı etin birlikte işlendiği, parçalandığı, paketlendiği ve depolandığı tesisi içerebilir.
  2. Sunulan projede parçalama tesisi; kapasite kısıtları tablosunda belirtilen kapasiteye sahip olmalıdır veya başvuru sahibi, sunduğu proje kapsamında belirtilen bu kapasite limitlerine nihai rapor aşamasında ulaşacağını taahhüt etmelidir.
  3. Sunulan projede et işleme konusunda; ısıl işlem, fermentasyon, tütsüleme, tuzlama, kürleme, emülsifiye etme, olgunlaştırma, marinasyon, kurutma, ekstrakte etme, ekstrüzyon veya bunların kombinasyonlarının ilk ürüne uygulanması gerekmektedir.
  4. 2. Su ürünlerinin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırımlar
  5. Yeni veya mevcut bir işletmede balık ve su ürünleri işleyen tesisin kurulması için inşaat işleri ile su ürünlerinin taze, soğuk/donmuş muhafazası ve/veya şoklanması için, kesme, iç organ alma, pul kazıma, yıkama, sınıflandırma, kalibrasyon/boylama, temizleme/ayıklama, sterilizasyon sistemleri için, işleme amacına (konserveleme, tütsüleme/fümeleme, salamura etme, filetolama) yönelik sistemler ile tartma, ambalajlama, paketleme, vakum paketleme ve etiketleme sistemleri için gerekli makine ve ekipman alımı hibe desteği kapsamındadır.
  6. Gıda amaçlı kullanılmayan su ürünleri ile ilgili yatırım başvuruları kabul edilmez.
  7. Filetolama, dondurma, tütsüleme/fümeleme, tuzlama/salamura etme, konserveleme, taze muhafaza, kurutma ve soğutma işlemleri ile marinasyon yapacak tesisler hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  8. Hamsi, alabalık, levrek ve çipura için; balık unu ve yağı üretimi yapan tesisler de hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  9. Surimi, deniz salyangozu, midye ve kurbağa bacağı gibi ürünleri işleyen tesisler de hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  10. 3. Büyükbaş ve küçükbaş hayvanların derileri ile küçükbaş hayvanların yapağılarının işlenmesine yönelik yatırımlar
  11. Büyükbaş ve/veya küçükbaş hayvanların derileri ile yapağılarının işlenmesine yönelik proje başvuruları yatırım yerinin organize sanayi bölgesi olması şartıyla hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  12. Deri işleme için yapılacak proje başvuruları, yüzülmüş ve koruma işlemleri dışında işlem görmemiş derilerin, tuzlu yaş veya kuru (hava kurusu, tuzlu kuru, don kurusu) ham olarak işlendiği yatırım tesislerini kapsamaktadır.

c.4. Süt ve süt ürünlerine yönelik yatırımlar

c.4.1. Süt ve süt ürünlerinin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırımlar

  1. Mevcut işletmede üretim sırasında oluşan peynir altı suyunun süt ürünü olarak değerlendirilerek ekonomik değerinin artırılması için yapılacak proje başvuruları da kabul edilecektir.

c.4.2. Süt toplama merkezleri

  1. Yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  2. Hem mevcut bir süt işleme tesisi olan yatırımcılar hem de mevcut işletmesi olmadığı halde sadece süt toplama merkezleri kuracak olan yatırımcılar proje başvurusunda bulunabilirler.
  3. Başvuru sahiplerinin mevcut süt işleme tesisi için kuracakları süt toplama merkezinin/merkezlerinin toplam kapasitesi mevcut işletmenin kapasite/ekspertiz raporunda belirtilen günlük süt işleme kapasitesinden fazla olamaz.
  4. Süt toplama merkezlerinde çiğ sütün toplanması, süzülmesi, soğutulması ve uygun şartlar altında depolanması ön koşuldur.
  5. Bu tesislerde süt; günlük toplanacaksa +8°C’den, günlük toplanmayacaksa +6°C’den yüksek olmayan sıcaklıklarda muhafaza edilmelidir.
  6. Çiğ süt toplamada kullanılan tankların en az 1000 L/gün kapasitede olması, yeni olması, otomatik temizleme sistemine sahip olması, sıcak su kaynağının sağlanması, süt kamyonuna süt transferini sağlamak için entegre olmuş süt pompasına sahip olması ve tankların yüzeylerinin, “Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği” ve “Gıda Hijyeni Yönetmeliği” hükümlerine uygun, bakımlı, kolay temizlenebilir, gerektiğinde dezenfekte edilebilir olması gerekir. Ayrıca sütün kabulü sırasında değer tespiti yapacak makine ve ekipmanlar hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  7. Çiğ süt toplamada kullanılan tesisin yeri/yerleri ile tankın konacağı parselin/parsellerin mülkiyeti proje sahibine ait olmalı veya başvuruların başladığı tarihten itibaren en az 7 (yedi) yıllık kira sözleşmesi bulunmalı, başvuru sahibi bu belgeleri başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklemeli ve hibe sözleşmesi aşamasında noter onaylı kira sözleşmesini il müdürlüğüne sunulmalıdır. Elektrik ve su tesisatları abonelikleri başvuru sahibi adına olmalıdır.
  8. Tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılacak başvurularda parsel/parseller ve abonelikler ortaklarının adına kayıtlı olabilir. Bu takdirde ortakların tesisin kendi adlarına kayıtlı parselde/parsellerde kurulmasına, başvuruların başladığı tarihten itibaren en az 7 (yedi) yıl süresince faaliyet göstermesine ve aboneliklerle ilgi tüm harcamaların kendilerince karşılanacağına dair rızalarının olduğu noter onaylı muvafakatname hibe sözleşmesi aşamasında il müdürlüğüne sunulmalıdır.
  9. Mevcut faal işletmeler için yapılacak başvurularda, projelendirilecek süt toplama tesisi/tesisleri, işletmenin bulunduğu il sınırları içinde olmalıdır. Tüzel kişi başvurularında, tüzel kişiliğin ana sözleşmesi ve/veya tüzüklerinde bu faaliyet alanı belirtilmiş olmalıdır.

c.5.Arı ürünlerinin işlenmesine yönelik yatırımlar

  1. Arı ürünlerinin (bal, polen, arı sütü, propolis vb.) işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

Tarımsal ürünlerin depolanması

  1. Tarımsal ürünlerin depolanmasına yönelik başvurularda sadece çelik silo ve soğuk hava deposu yapımına yönelik yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

ç. Çelik silo

  1. Niteliği yeni tesis olan başvurularda konu kodu TÜİ-Ç olmalıdır.
  2. Mevcut bir tesisin bir ünitesi olarak yapılacak çelik silo başvurularında; yatırımın niteliği teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon, konu kodu ise TÜİ-B olmalıdır.
  3. Teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde sadece yenilenebilir enerji üretimi hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  4. Mevcut tesise ait yapı kullanma izin belgesinin başvuru ekinde sunulması gerekmektedir.
  5. Çelik silo inşaatı yapı ruhsatına tabi ise yapı ruhsatı hibe sözleşmesi aşamasında sunulmalıdır.

d. Soğuk hava deposu

  1. Tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılan başvurular hariç, soğuk hava depolarında soğutma ünitesinin yer aldığı alanlar kapasite kısıtları tablosunda belirtilen kapasitede olmalıdır.
  2. Tarımsal amaçlı örgütler için üyelerinin su ürünleri yetiştiriciliği konusunda faaliyet göstermeleri halinde, üretim kapasiteleri oranında soğuk hava deposu yapımı ve buzlama makinesi alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir.
  3. Niteliği yeni tesis olan başvurularda konu kodu TÜİ-D olmalıdır.
  4. Soğuk hava deposu, mevcut bir tesisin bir ünitesi olarak yapılıyor ise; yatırımın niteliği teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon; konu kodu ise bitkisel ürün işleyen tesisler için TÜİ-B, hayvansal ürün işleyen tesisler için TÜİ-C, su ürünleri yetiştiriciliği konusunda tarımsal amaçlı örgütlerce yapılacak tesisler için yatırım konusunun kodu SÜİ-A, SÜİ-B ya da SÜİ-C olmalıdır.
  5. Soğuk hava deposu konusunda teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde sadece yenilenebilir enerji üretimi, soğuk hava deposu ekipmanları ile soğuk hava deposunda depolanan ürünlerin pazara sevki öncesi tasnifi ve kasalanması için kullanılacak makine ve ekipmanların alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  6. Yeni tesis niteliğinde yapılan başvurularda da soğuk hava deposunda depolanan ürünlerin pazara sevki öncesi tasnifi ve kasalanması için kullanılacak makine ve ekipmanların alımına yönelik gider kalemleri destek kapsamında yer alır.
    1. Tarımsal Üretime Yönelik Sabit Yatırımlar
  7. Kapalı Ortamda Bitkisel Üretime Yönelik Yatırımlar
  8. İklimlendirme, sulama ve gübreleme sistemli modern yeni seralar; iklime bağlı çevre koşulları denetlenerek içerisinde kültür bitkileri ile bunların tohum, fide ve fidanlarının ekonomik olarak üretilmesi, yetiştirilmesi, sergilenmesi ve korunmasını olanaklı kılan, uygun bir bitki gelişimi için ideal koşulları sağlamayı ve yıl boyunca üretim yapmayı amaçlayan, üzeri ışık geçirebilen bir malzeme ile kaplı, içinde hareket edilebilen, iklimlendirme (ısıtma- soğutma-sisleme vb.), otomasyon sistemleri ve sulama sistemine sahip modern örtüaltı ünitelerini içeren tarımsal yapılardır.
  9. Bu kapsamda iklimlendirme, sulama ve gübreleme sistemini de içeren yeni tesis niteliğinde modern seraların yapımı ya da teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde iklimlendirme, sulama ve/veya gübreleme sistemi ile yenilenebilir enerji kullanımına yönelik başvuru yapılabilir.
  10. Sera başvurularında; kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması ve kapasite artırımı niteliğindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
  11. Mevcut seraların sadece enerji ihtiyacının yenilenebilir enerji kaynağından karşılanmasına yönelik başvuruda bulunulması halinde hibe başvuru formunda yatırımın niteliği teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon, konu kodu ise YEÜ olmalıdır. Yenilenebilir enerji ile birlikte sulama, gübreleme, havalandırma, iklimlendirme sistemlerinin veya bu sistemlerden eksik olanın da bütçelendirilmesi halinde konu kodu TÜY-A olmalıdır.
  12. Yenilenebilir enerji kullanılan seralar;
  13. Yeni sera projesi başvurularında, yenilenebilir enerji kaynağı da (jeotermal, biyogaz, güneş ve rüzgâr) uygun harcama kapsamında değerlendirilir.
  14. Yenilenebilir enerji kaynağı olarak güneş enerjisi kullanılan sera projelerinde; güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesisinin başvuruya esas projede bulunması zorunludur.
  15. Tesis/proje, elektrik piyasasında lisanssız elektrik üretimine ilişkin mevzuat hükümlerine göre projelendirilmelidir.
  16. Yenilenebilir enerji kaynaklı sera başvurularında yenilenebilir enerji kaynağı jeotermal veya biyogaz ise bu kaynakların seranın sadece ısı ihtiyacını karşılaması yeterlidir.
  17. Modern sera başvurularında yeni tesisler için hibe kapsamında kabul edilecek dekar başı maliyet;

S Topraklı seralarda en fazla 910.000 TL/daa

S Topraksız seralarda en fazla 1.000.000 TL/daa

S Topraksız, sislemeli, cam seralarda en fazla 1.200.000 TL/daa

S Topraksız, sislemeli ve su kültürü (Hidroponik) kullanan seralarda örtü malzemesine bakılmaksızın en fazla 1.350.000 TL/daa olmalıdır.

  1. Dekar başı maliyet; sulama, gübreleme, havalandırma, iklimlendirme unsurlarının birlikte projelendirildiği teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde başvuru yapılması durumunda dekar başı maliyetlerin %45’ini; serada eksik olan sulama, gübreleme ve havalandırma ekipmanlarından her biri için %15’ini aşamaz.
  2. Modern seralarda yeni tesis kapsamında yapılacak yatırımlarda yenilenebilir enerji üretim ünitesinin projelendirilmesi zorunlu değildir. Ancak yenilenebilir enerji üretimi de projelendirilmiş ise hibeye esas proje tutarı başvuru yılı için belirlenen üst limit içinde kalmak kaydı ile yenilenebilir enerji ünitesinin maliyeti, dekar başına maliyetlerin en fazla %45’ine kadar bütçelendirilebilir. Yenilenebilir enerji üretim ünitesi içermeyen ancak kamu kaynaklı jeotermal enerji kullanılacak modern seralarda bu enerjinin serada kullanımı sağlayan unsurlar dekar başı maliyetin en fazla %15’i olacak şekilde hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  3. 4/7/2019 tarihli ve 7181 sayılı Tapu Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 10 uncu maddesi ile 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunun 27 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki tarımsal amaçlı seralarda ruhsat şartı aranmayacaktır. Yeni tesis kapsamında yapılacak yatırımlarda, il müdürlüğünden alınan uygun görüş ile ruhsat vermeye yetkili idarece verilecek, etüt ve projelerin fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olduğuna dair yazı, hibe sözleşmesi aşamasında sunulmalıdır.
  4. Mevcut faal bir serada gerçekleştirilecek projelerde seranın örtüaltı kayıt sistemine kayıtlı olduğuna dair belgenin başvuru aşamasında veri giriş sitemine yüklenmesi gerekmektedir. Niteliği yeni tesis olan başvurularda ise seranın nihai rapor aşamasında örtüaltı kayıt sistemine kayıtlı olması gerekmektedir. Yatırımın niteliğine bakılmaksızın nihai rapor aşamasında seranın yürürlükte olan ulusal mevzuat hükümlerine uygun olması gerekmektedir.
  5. Büyükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar
  6. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu TÜY-B olmalıdır.
  7. Büyükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırım konusunda tarımsal üretim planlaması kapsamında tarımsal açıdan yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlığımızca tespit edildiği 26/9/2024 tarihli ve 32674 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere Ödeme Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2024/31)’in 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (yyyy) bendinde belirtilen havzalarda yapılacak başvurular hariç tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Yatırım yerinin Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesinde yer alması halinde ise su kısıtı olan yerlerden birinde olmasına bakılmaksızın tüm yatırım niteliklerinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Su kısıtı olan havzalarda yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde yapılan başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
  8. İşletmede elde edilen gübrenin depolanması için sızdırmaz bir depoya yer verilmelidir. Depo hacmi hesaplanırken 11/2/2017 tarihli ve 29976 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sularda Tarımsal Faaliyetlerden Kaynaklanan Nitrat Kirliliğinin Önlenmesine Yönelik İyi Tarım Uygulamaları Kodu Tebliği (Tebliğ No: 2016/46) ile Tebliğin uygulamasına ilişkin düzenlemelerde yer alan hususlar dikkate alınacaktır.
  9. Gübre deposu hesabında işletmenin mimari projede belirtilen kurulu kapasitede barındıracağı toplam hayvan sayısı esas alınır. Gübre deposu hacmi; işletmedeki ön gübre deposu, sıvı gübre deposu (varsa) ve katı gübre depo hacimlerinin toplamını ifade eder.
  10. Canlı hayvan alımı hibe kapsamında değildir.
  11. Başvuru sahibinin kendisine ait olan veya nihai rapor aşamasında edineceğini taahhüt edeceği hayvan varlığı proje kapasitesinin %50’sinden az olamaz. Var olan hayvan sayısı bilgisi ve/veya taahhütname başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenir.
  12. Yatırımcının başvuru aşamasında taahhüt ettiği hayvan varlığı izleme süresi boyunca %50’nin altına düşemez ve izleme süresi sonunda başvuru aşamasında taahhüt edilen proje kapasitesinin en az %90’ına ulaşılması gerekmektedir. İzleme süresi boyunca ve il proje yürütme birimi tarafından yapılacak son kontrolde taahhüt edilen/mevzuatta belirtilen proje kapasitesine ulaşılmadığının tespiti halinde hibe sözleşmesi hükümlerince fesih işlemleri başlatılır.
  13. Tarımsal üretime yönelik sabit yatırımlar kapsamında sunulan projelerde ek olarak kesimhane bulunamaz, bu şekilde projelendirilmiş yatırım başvuruları reddedilir.

b.1. Damızlık hayvan (sığır/manda) yetiştiriciliği

  1. Tesisin, kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda başvuru aşamasında, yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda ise nihai rapor aşamasında Bakanlık Soy Kütüğü Sistemine kayıtlı olması gerekmektedir.
  2. Damızlık büyükbaş hayvanlardan süt üretimi için yapılan sabit yatırım proje başvurularında sürü projeksiyonunun yer alması zorunludur. Sürü projeksiyonu, sunulan proje için taahhüt sayılır.

Damızlık hayvan (sığır/manda) yetiştiriciliği için ahır projelerinde zorunlu alanlar

  1. Anaç/Sağmal Hayvan Bölmesi: Yem yolu ve yemlik dahil duraklı veya duraksız sistemde, beher hayvan başına net 10-15 m² aralığında yaşam alanı planlanmalıdır.
  2. Sağımhane: Kapasiteye uygun olacak şekilde sağımhane, süt soğutma ve depolama alanı planlanmalıdır.
  3. Doğumhane: Büyükbaş (Etçi ve sütçü damızlık) hayvan işletmelerinde her 25 sağmal hayvan başına 16-20 m² aralığında alan düşecek şekilde doğum bölmesi planlanmalıdır.
  4. Revir: Büyükbaş (Etçi ve sütçü damızlık) hayvan işletmelerinde her 50 hayvan başına 16-20 m² aralığında alan olacak şekilde revir planlanmalıdır.
  5. Buzağı bölmesi veya kulübeleri için sağmal inek sayısının en fazla %20 oranı gözetilerek buzağı başına 2-3 m² aralığında alan planlanmalıdır.
  6. Genç hayvan bölmeleri toplam alanı anaç hayvanlar için ayrılan alanın en az %60’ı kadar olmalıdır. Aynı oranda gezinti alanı da ayrıca planlanabilir.
  7. Kapalı ahırlarda pencere alanları ve havalandırma bacaları: Kapalı ahırlarda taban alanının en az %5’i oranında pencere planlanmalıdır. İşletme çatısında ahır taban alanının en az %1’i oranında havalandırma bacaları/boşlukları planlanmalıdır.
  8. İşletmenin ana giriş kapısında ve ahırların girişinde dezenfeksiyon alanı (çukuru) bulunmalıdır.
  9. Kapasiteye uygun gübre ve yem deposu olmalıdır. Kaba yem depoları sundurma olarak da projelendirilebilir.
  10. Damızlık büyükbaş hayvanlardan süt üretimi için yapılacak yeni tesis başvurularında, ahır ve sabit süt sağım ünitesi birlikte projelendirilmelidir.

Damızlık hayvan (sığır/manda) yetiştiriciliği için ahır projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu olmayan alanlar

Proje içeriğinde yer verilmesi koşuluyla, beher hayvan başına en fazla 7 m² gezinti alanı da ayrıca planlanabilir.

Silaj çukuru, buzağı bakım ünitesi hibe desteği kapsamında değerlendirilecek olup zorunlu olmayan alanlardır.

Damızlık hayvan (sığır/manda) yetiştiriciliği için ahır projelerinde zorunlu ekipmanlar

  1. Gübre yönetimi için; gübre sıyırıcısı, gübre karıştırıcısı, gübre pompası.
  2. Süt üretimi için; bilgisayarlı sürü yönetimine sahip sağım ünitesi veya komple sistem süt sağım ünitesi, süt soğutma ve depolama tankı (Sütü en az 2 (iki) gün depolayacak kapasitede olacaktır).
  3. Sürü yönetimi için; başvuru aşamasında taahhüt edilen hayvan varlığı üzerinden belirlenen kapasiteyle orantılı; mastitis tespit cihazı, kızgınlık tespit sistemi, ineklerde doğum takip sistemi, üreme ve tohumlama takibi, muayene, aşı ve tedavi işlemleri, süt takibi sistemleri. (Sürü yönetim sistemi, komple bir yazılım ve donanım olabileceği gibi ayrı cihazların tek yazılım üzerinden izlenebileceği farklı izleme sistemlerinden oluşabilir.)
  4. Yem üretimi için; yem karma (sabit/hareketli/elektrikli/şaftlı), yem kırma/ezme makinesi (elektrikli/şaftlı).
  5. Otomatik suluk.

Damızlık (sığır/manda) hayvan yetiştiriciliği için ahır projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu olmayan ekipmanlar

Otomatik süt sağım robotu, otonom buzağı besleme robotu, otonom yem itme robotu, otonom gübre sıyırma robotu, ısıtma ve soğutma için klimalar, hayvan bakım aracı (travay), padok (Rulo/tabaka yatak, yatak durak demiri/yatak demir sistemleri ve/veya yemlik kilidi), gübre seperatörü, sıvı gübre tankeri, havalandırma ve serinletme fanları, otomatik hayvan kaşıma fırçası (kaşağı), balya makinesi ve silaj makinesi, yemleme bandı (konveyör)/elektrikli raylı yem karma-dağıtma makinesi, kantar hibe desteği kapsamında değerlendirilecek olup zorunlu olmayan ekipmanlardır. Bu ekipmanlar dışında projede yer alan makine ve ekipman alımları ayni katkı ile karşılanacaktır.

b.2. Büyükbaş besi yetiştiriciliği

Büyükbaş besi ahırı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu alanlar

  1. Büyükbaş besi ahırı projelerinde besilik beher hayvan başına yem yolu ve yemlik dahil duraklı veya duraksız sistemde net 10-15 m² aralığında alan planlanmalıdır.
  2. Büyükbaş besi işletmelerinde her 50 hayvan başına 16-20 m² aralığında revir planlanmalıdır.
  3. İşletmenin ana giriş kapısında ve ahırların girişinde dezenfeksiyon alanı (çukuru) bulunmalıdır.
  4. Kapasiteye uygun gübre ve yem deposu bulunmalıdır. Kaba yem depoları sundurma olarak da projelendirilebilir.

Büyükbaş besi ahırı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu ekipmanlar

  1. Gübre yönetimi için; gübre sıyırıcısı, gübre karıştırıcısı ve gübre pompası.
  2. Yem üretimi için; yem karma makinesi (sabit/hareketli/elektrikli/şaftlı), yem kırma/ezme makinesi (elektrikli/şaftlı).
  3. Otomatik suluk.

Büyükbaş besi ahırı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu olmayan ekipmanlar

  1. Hayvan bakım aracı (travay), padok (Rulo/tabaka yatak, yatak durak demiri/yatak demir sistemleri ve/veya yemlik kilidi), havalandırma ve serinletme fanları, otomatik hayvan kaşıma fırçası (kaşağı), gübre seperatörü, balya makinesi, silaj makinesi, kantar, sıvı gübre tankeri, yemleme bandı (konveyör)/elektrikli raylı yem karma-dağıtma makinesi, ısıtma ve soğutma için klimalar; zorunlu olmayan ekipmanlardır.
  2. Bu ekipmanların dışında projede yer alan makine ve ekipman alımları ayni katkı ile karşılanacaktır.

c. Küçükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar

  1. Konu kodu TÜY-C olmalıdır.
  2. Bu konuda yapılacak proje başvurularında et ve süt üretimi konusunda koyun/keçi yetiştiriciliğine yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe kapsamında değerlendirilir.
  3. Ayrı bölümlerde yer alması şartıyla, koyun ve keçi yetiştiriciliği aynı tesiste projelendirilebilir.
  4. Sunulacak projede sürü projeksiyonu yer almalıdır. Başvuru sahibinin kendisine ait olan veya nihai rapor aşamasında edineceğini taahhüt edeceği hayvan varlığı proje kapasitesinin %40’ından az olamaz. Var olan hayvan sayısı ve taahhütname başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenir.
  5. Yatırımcının başvuru aşamasında taahhüt ettiği hayvan varlığı izleme süresi boyunca %40’ın altına düşemez ve izleme süresi sonunda başvuru aşamasında taahhüt edilen proje kapasitesinin en az %85’ine ulaşılması gerekmektedir. İzleme süresi boyunca ve il proje yürütme birimi tarafından yapılacak son kontrolde taahhüt edilen/mevzuatta belirtilen proje kapasitesine ulaşılmadığının tespiti halinde hibe sözleşmesi hükümlerince fesih işlemleri başlatılır.
  6. Canlı hayvan alımı hibe kapsamında değildir.

Küçükbaş ağıl yapımı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu alanlar

  1. Koyun ve keçi ağılı projelerinde; yem yolu, yemlik ve hayvan servis yolları hariç beher hayvan başına en az 2 m2, en fazla 3 m2 alan, her 10 hayvan başına en az 2,5 m² alan düşecek şekilde doğum bölmesi, her 50 hayvan başına en az 2 m² alan düşecek şekilde revir bölmesi, koyun/keçi için ayrılan alanın en az %60’ı kadar kuzu/oğlak bölmesi ve işletme veya ağıl girişlerinde dezenfeksiyon alanı planlanmalıdır. Entansif küçükbaş hayvancılık tesislerinde gerek görülürse, yaşam alanı kadar da gezinti alanı projelendirilebilir.
  2. Kapasitesi 500 baştan büyük olan başvurularda yıkama ünitesi planlanması zorunlu olup daha az kapasitedeki işletmeler için isteğe bağlı bütçelendirilebilir.

Küçükbaş ağıl yapımı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu olmayan alanlar

Yem deposu, gübre deposu, soğutma sistem odası ve kapasitesi 500 baştan küçük olan proje başvurularında yıkama ünitesi yapımı isteğe bağlı olup zorunlu olmayan alanlardır. Kaba yem depoları sundurma olarak da projelendirilebilir.

Küçükbaş ağıl yapımı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu ekipmanlar

Kapasitesi 500 baştan büyük olan proje başvurularında; otomatik suluk, seyyar/sabit süt sağım ünitesi ve süt soğutma tankı zorunlu ekipmanlar olup bu ekipmanlar, daha az kapasitedeki işletmeler için isteğe bağlı bütçelendirilebilir.

Küçükbaş ağıl yapımı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu olmayan ekipmanlar

Gübre sıyırıcı, gübre karıştırıcı, gübre pompası, süt soğutma ve depolama tankı (sütü en az 2 (iki) gün depolayacak kapasitede), yemlik, kantar, yem kırma-ezme makinesi (sabit/hareketli/elektrikli/şaftlı), yem karma makinesi (sabit/hareketli/elektrikli/şaftlı), yemleme bandı (konveyör)/elektrikli raylı yem karma-dağıtma makinesi, balya makinesi, silaj makinesi, koyun kırkma makinesi ile kapasitesi 500 baştan küçük olan proje başvurularında; otomatik suluk, süt soğutma tankı ve seyyar/sabit süt sağım ünitesi zorunlu olmayan ekipmanlardır. Bu ekipmanların dışında projede yer alan makine ve ekipman alımları ayni katkı ile karşılanacaktır.

ç. Kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar

  1. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu TÜY-Ç olmalıdır.
  2. Bu konuda yapılacak proje başvurularında, üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen illerde kanatlı eti üretimine yönelik başvurular dışında sadece kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular hibe kapsamında değerlendirilir.
  3. Uygulama rehberinde verilen kapasite tablosunda belirtilen kapasiteler dışında projelendirilmiş başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
  4. Kültür mantarı üretimine yönelik yatırımlar
  5. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu TÜY-D olmalıdır.
  6. Kültür mantarı konusunda tüm yatırım niteliklerindeki kapalı ortamda bitkisel üretim tesislerine yönelik başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  7. Kültür mantarı üretimine yönelik sabit yatırımlar mantar üretim tesisi ve bu tesisin kapasitesine uygun kompost hazırlama ünitesi ile birlikte projelendirilebileceği gibi sadece mantar üretim tesisi olarak da projelendirilebilir.
  8. Yeni tesis olarak tek başına kompost hazırlama ünitesine hibe desteği verilmez. Ancak mevcut bir mantar üretim tesisi için yapılacak kompost hazırlama ünitesi için kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde başvuruda bulunulabilir.
  9. Kültür mantarı üretimine yönelik sabit yatırımlarda;
  10. İnşaat giderleri,
  11. Ranza sistemi,
  12. Isıtma ve soğutma için yüksek watt gücüne sahip klimalar,

ç) Havalandırma fanları,

  1. Soğutma ve nemlendirmeyi sağlayan petekler,
  2. Sisleme makinesi,
  3. Zaman ayarlı aydınlatma sağlayan elektrik ünitesi,
  4. Su basımı için su motor ve pompa düzeneği,

ğ) Termometre ve kompost ölçümünü sağlayan çubuk termometre cihazları,

  1. Sabit raflar,

ı) Paketleme ünitesi,

  1. Tartım için dijital kantar

hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir.

  1. Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar
  2. Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar konusunda Tebliğin ekinde belirtilen illerde yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde yapılan başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. Diğer illerde tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  3. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu TÜY-E olmalıdır.
  4. Faal kesimhanelerinin parçalama ve paketleme ünitesi için proje başvurusunda bulunulabilir. Bu durumda konu kodu TÜİ-C (Hayvansal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması) olmalıdır. Sunulan projeler, sakatat temizleme ve/veya işleme, et parçalama, ambalajlama ve/veya paketleme ile depolama ünitelerini içermelidir.
  5. Sunulan projelerde; kasaplık büyükbaş ve küçükbaş hayvanların kesimini takiben etlerin ve sakatatların içerisinde muhafaza edileceği, üretim kapasitesiyle orantılı soğuk hava deposu ve/veya şoklama ünitesinin bulunması zorunludur. Soğuk hava deposu ve/veya şoklama ünitesi, tesisin yapılacağı parselde yer alması ve tesis ile bir bütünlük arz etmesi halinde hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  6. Kanatlı hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar
  7. Kanatlı kesimhanelerine yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  8. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu TÜY-F olmalıdır.
  9. Kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki proje uygulamalarının sonunda, uygulama rehberinde belirtilen kapasitelere sahip olması gerekmektedir.
  10. Sunulan projelerde; kasaplık kanatlı hayvanların kesimini takiben etlerin ve sakatatların içerisinde muhafaza edileceği, üretim kapasitesiyle orantılı soğuk hava deposu ve/veya şoklama ünitesinin bulunması zorunludur. Soğuk hava deposu ve/veya şoklama ünitesi, tesisin yapılacağı parselde yer alması ve tesis ile bir bütünlük arz etmesi halinde hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  11. Faal kanatlı kesimhanelerinin parçalama ve paketleme ünitesi için proje başvurusunda bulunulabilir. Bu durumda konu kodu TÜİ-C (Hayvansal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması) olmalıdır. Sunulan projeler, sakatat temizleme ve/veya işleme, et parçalama, ambalajlama ve/veya paketleme ile depolama ünitelerini içermelidir.
    1. Tarımsal Üretime Yönelik Sabit Yatırımlara İlişkin Özel Hususlar
  12. Büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği konusunda, projenin sadece makine ve ekipman alımını içermesi durumunda mevcut/faal olan işletmenin bu uygulama esaslarında belirtilen zorunlu alan ve/veya makine ve ekipman kriterlerine haiz olması gerekmez. Ancak proje tamamlandığında alınması gereken yasal izin ve ruhsatlardan yatırımcı sorumludur.
  13. Büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvanların etlerinin işlenmesinde hammadde karkas ettir.
  14. Büyükbaş, küçükbaş, kanatlı hayvan ve örtüaltı yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında yapılacak tesislerin; Sularda Tarımsal Faaliyetlerden Kaynaklanan Nitrat Kirliliğinin Önlenmesine Yönelik İyi Tarım Uygulamaları Kodu Tebliğinde (Tebliğ No: 2016/46) yer alan kapasite ve yapım standartlarına; ayrıca Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından 9/7/2015 tarihli ve 24239 sayılı yazı ile il müdürlüklerine gönderilen 2015/13 No.lu talimatta belirtilen ticari etlik ve yumurtacı kanatlı işletmelerin biyogüvenlik talimatına uygun olması gerekmektedir.
    1. Yenilenebilir Enerji Kaynakları Kullanımına Yönelik Yatırımlar
  15. Bu başvurularda konu kodu YEÜ olmalıdır.
  16. Tebliğ kapsamındaki tüm yatırım konularında kapasite artırımı ya da teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde başvuru yapılan proje sadece yenilenebilir enerji üretimi konusunda bütçelendirilmişse konu kodu YEÜ olmalıdır. Yenilenebilir enerji ile birlikte makine ve ekipman alımı ile inşaat işlerinin de bütçelendirilmesi halinde ise konu kodu; yatırım konusunun kodu (TÜİ-B, TÜİ-C, TÜY-A, TÜY-B vb.) olmalıdır.
  17. Tebliğde yer alan yatırım konularıyla uygunluk gösteren işletmeler, tesisin öz tüketimine ait elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla yenilenebilir enerji tesislerinin kurulumu için kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde başvuru yapabilirler.

ç) Yenilenebilir enerji kullanılacak bütün yatırım konularında yenilenebilir enerji üretimi mevcut veya Tebliğ kapsamında kurulacak tesisin kapasite/ekspertiz raporunda hesaplanan yıllık enerji ihtiyacının en az %51’ini, en fazla %110’unu karşılayacak şekilde projelendirilmesi halinde hibe desteğinden faydalandırılır.

  1. Elde edilen enerjinin, mevcut veya Tebliğ kapsamında kurulacak tesisteki enerji ihtiyacının %110’unu aşması durumunda elde edilen toplam enerji ile tesiste ihtiyaç duyulan enerji oranlanarak hibe ödemesi yapılır. Bu oranların dışında kalan kısımlar ayni katkı olarak karşılanır.
  2. Kurulu güç; mevcut trafo üzerinden değil işletmeye ait kapasite/ekspertiz raporundaki mevcut makinelerin çalışma süreleri ve güçleri üzerinden hesaplanır.
  3. Tesise ait son enerji faturaları ile makine ekipmanların aktif çalışma süreleri il müdürlüğü tarafından kapasite/ekspertiz raporunun teyidinde kullanılabilir.
  4. Elde edilen enerjinin ulusal şebekeye bağlanması şarttır.

ğ) Başvuru sahipleri için lisanssız elektrik üretimi yatırımlarında yapılması gereken ilk iş; bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunun alınmasıdır. Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu, hibe sözleşmesi aşamasında; bağlantı ve sistem kullanım anlaşması nihai raporda sunulmalıdır (Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu; ilgili dağıtım şirketinin teknik değerlendirme sonucu projeye olumlu görüş vermesidir. Bu mektupta bağlantı noktası, hat mesafesi ve hattın türü gibi maliyet ve bütçe belirleyecek bilgiler yer almaktadır.).

  1. Tebliğ kapsamında bulunan konularla ilgili tarımsal faaliyetlere yönelik yapılmış ve/veya yapılacak tesislerde, toplu basınçlı sulama sistemleri için, sulama kooperatifleri ve sulama kooperatifleri üst birliklerinin sulama hizmetlerinin gerektirdiği elektrik enerjisini temin etmek amaçlı güneş ve rüzgâr enerjisinden elektrik üreten tesislerin yapımı ile 3 dekardan küçük olmaması şartıyla örtüaltı kayıt sistemine kayıtlı mevcut modern seralarda kullanılmak üzere; yenilenebilir enerji kaynaklarından jeotermal ve biyogazdan ısı ve/veya elektrik üreten tesisler ile güneş ve rüzgâr enerjisinden elektrik üreten tesislerin yapımı, hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

ı) Jeotermal enerji kaynağı için kiralama yapılabilir. Kiralama süresi başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az 7 (yedi) yılı kapsamalıdır. Kiralama bedeli ise hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. Tesisin bulunduğu parselde yer alan jeotermal nakil hattı hibe desteği kapsamında olup parsel dışındaki nakil hattı hibe desteği kapsamı dışındadır.

  1. Yenilenebilir enerji ile ilgili Tebliğ ve uygulama rehberinde belirtilen kriterlere uyulması şartı ile hibe ödemeleri bağlantı anlaşmasında belirtilen kurulu güç üzerinden yapılır.
  2. Başvuruya esas projenin bir ünitesi yenilenebilir enerji üretimi ünitesi ise uygulamanın herhangi bir aşamasında, mücbir sebepler kapsamında projede öngörülen kurulu gücün %51’in altına düşmesi ve bu durumun da resmî belgelerle ispat edilmesi halinde yenilenebilir enerji üretimi ünitesine ait giderler hibeye esas proje tutarından düşürülerek yatırımın geri kalan kısmı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  3. Bağlantı anlaşmasında belirtilen gücün, bağlantı izni ve ruhsatı veren kurumdan kaynaklanan sebeplerle, projede öngörülen kurulu gücün %51’inin altına düşmesi ve bu durumun da ilgili kurumdan alınacak resmi belgelerle ispat edilmesi halinde, gerekçeleriyle birlikte tespit tarihinden itibaren 1 (bir) ay içerisinde yatırımcının talep etmesi, il müdürlüğünün mevzuata uyarlığını inceleyerek il proje yürütme biriminin uygun rapor düzenlemesi ve il müdürünün raporu onaylaması halinde gerekli belgeler Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlüğün de talebin mevzuata uyarlığını tespit ederek talebi uygun görmesi halinde sözleşme feshedilir ve yatırımcının teminatı iade edilir.
    1. Su Ürünleri Yetiştiriciliğine Yönelik Yatırımlar
  4. Su ürünleri yetiştiriciliği konusunda tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  5. Sadece kuluçkahane yapımı da hibe kapsamında değerlendirilecektir.
  6. Yeni tesis niteliğindeki başvurularda jeneratör hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

ç) Denizlerde yetiştiricilik konusunda yapılacak proje başvurularında;

  1. Konu kodu SÜİ-A olmalıdır.
  2. Bu yatırımlar; çipura, levrek, granyöz, istiridye, midye ve alabalık türleri üretimi ve yetiştirilmesi amacıyla yapılan sabit yatırımları kapsamaktadır.
  3. İç sularda yetiştiricilik konularında yapılacak proje başvurularında;
  4. Konu kodu SÜİ-B; yatırım yerinin tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinde olması durumunda ise SÜİ-C olmalıdır.
  5. Bu yatırımlar; iç sularda alabalık türleri, yayın balığı, mersin balığı, sazan, tilapya, karabalık, makro ve mikro algler, karides, kara salyangozu; toprak havuzlarda ise alabalık, çipura, levrek, sarıağız, minekop, fangri, mercan, sinagrit, sivriburun karagöz, eşkine, sargoz, mırmır, sarıkuyruk, trança üretimi ve yetiştirilmesi amacıyla yapılan sabit yatırımları ve balıkçı barınaklarını kapsamaktadır.
  6. Destekleme kapsamında yapılacak üretimin midye ve istiridye yetiştiriciliği hariç entansif (tamamen dıştan yemlemeye dayalı yoğun yetiştiricilik) olması gerekmektedir.
  7. Su ürünleri yetiştiriciliğinde kullanılan sular için filtrasyon ekipmanları, oksijenlendirme sistemleri, tesislerden çıkan suların arıtılması için kullanılması gereken ekipmanlar ve özellikle toprak havuzlarda ve kapalı devre sistemde su ürünleri yetiştiriciliği yapılan tesislerde enerji kurulum sistemleri hibe kapsamında değerlendirilecektir.
  8. Tam kapalı devre sisteme (Üretimde kullanılan suyun, mekanik ve biyolojik araçlar serisi kullanılarak dışkı ve yem artıklarının uzaklaştırılması, kalite ve kimyasal yapı bakımından oksijence zenginleştirilmesi, karbondioksitin uçurulması, ozon ve/veya UV ile muamele gibi bazı işlemlere tabi tutulduktan sonra yetiştiricilik sisteminde tekrar kullanımı esasına dayanan, daha az su kullanımı, birim hacimden daha yüksek verim, daha iyi büyüme ve yemden daha fazla yararlanmayı sağlayan, yer ve tür serbestisi olan ve daha az çevresel etki ile ürün alabilmeyi temin eden tam kontrollü sistem) yönelik su ürünleri üretimi de hibe kapsamında değerlendirilecektir.
  9. Bu kapsamda sunulan projelerin çevre koruma ve etkin atık yönetimi konusundaki Bakanlık mevzuatı ve ulusal mevzuata uygun olması gerekmektedir.
  10. Ağ kafeslerde balık yetiştiriciliği için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kalemler

Kafes, kafes ağı, kafes bağlantı elemanları (şamandıra, kolektör, halat, çakar, flaşör, zincir kilidi, zincir, çapa, radansa), kuş ağı kulesi, ağ yıkama makineleri, su kalitesi ölçüm cihazı, balık nakil tankı, tüp dolum kompresörü, balık boylama makinesi, boyut ölçme cihazı, balık gözlem aynası, buzlama makinesi, balık pompası, platformlara ve en az 10 metre boyunda ruhsatlı teknelere hidrolik yükleme ve boşaltma aparatı, aşılama makinesi ve ekipmanları, mikroskop, otomatik yemleme makinesi, ısı ve ışık yalıtımlı yem deposu, insansız sualtı aracı hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlardır.

  1. Karada su ürünleri yetiştiricilik tesisleri için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kalemler

İnşaat gideri olarak havuz yapımı, kuluçka dolabı, buzlama makinesi, balık nakil tankı, balık boylama makinesi, balık yetiştirme tankı, balık pompası, su dağıtım sistemi (boru, vana), su kalitesi ölçüm cihazı, su filtrasyon, oksijenlendirme ve geri kazanım sistemleri ve elektrik sistemleri, güneş enerjisi panelleri, aşılama makinesi ve ekipmanları, mikroskop hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlardır. Ayrıca 300.000 Türk Lirasını aşmamak üzere baraka tarzı betonarme veya ahşap depolama alanı da hibe desteği kapsamında değerlendirilir. İdari bina inşaat giderleri hibe desteği kapsamında değerlendirilmemektedir.

  1. Kuluçkahaneler için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kalemler

İnşaat gideri olarak havuz yapımı, kuluçka dolabı, yavru tankı, su filtrasyon, oksijenlendirme ve geri kazanım sistemleri, balık boylama makinesi, balık pompası, su dağıtım sistemi (boru, vana), balık nakil tankı ve elektrik sistemleri, güneş enerjisi panelleri, yumurta seçme makineleri, dezenfeksiyon makineleri, markalama makinesi, mikroskop hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlardır. İdari bina inşaat giderleri hibe desteği kapsamında değerlendirilmemektedir.

  1. Midye ve istiridye yetiştiriciliği için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kalemler

Platform için (HDPE boru sistemi, şamandıra, çapa, zincir, zincir kilit takımı, halka kolektör, şamandıralı çakar fener, çapa gergi şamandırası, halat), file, midye/istiridye ekim makinesi, midye/istiridye hasat makinesi, midye/istiridye yıkama ve boylama makinesi, midye/istiridye tutunma halatı, istiridye büyütme sepeti, su kalitesi ölçüm cihazı, tüp dolum kompresörü, buzlama makinesi, platformlara ve en az 10 metre boyunda ruhsatlı teknelere hidrolik yükleme ve boşaltma aparatı, mikroskop hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlardır.

  1. Kapalı devre sistem için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kalemler

İnşaat giderleri, mekanik filtrasyon cihazı, hassas filtrasyon cihazı, biyolojik filtre, protein ayrıştırıcı, UV ve ozon sterilizasyonu, su sıcaklığı ısıtma ve soğutma sistemi, oksijen ve sıcaklık, ph ölçüm, kontrol ve dağıtım sistemi, desatürasyon sistemi, defosforizasyon sistemi, denitrifikasyon sistemi, atık tutma sistemi, balık yetiştirme tankları, su dağıtım sistemi (boru, vana), güneş enerjisi panelleri, aşılama makinesi ve ekipmanları, mikroskop hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlardır.

  1. Hayvansal ve Bitkisel Orijinli Gübre İşlenmesi, Paketlenmesi ve Depolanmasına Yönelik Yatırımlar
  1. Solucan gübresi başvuruları ve kimyasal katkı içeren gübre üretimine yönelik başvurular hibe desteği kapsamı dışındadır.
  2. Hayvansal ve bitkisel orijinli gübrelerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurulara hibe desteği verilmektedir. Ancak yeni tesis veya kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması kapsamındaki hibe başvurularında sunulan projede işleme ve paketleme üniteleri mutlaka birlikte yer almalıdır; sadece işleme veya sadece paketleme tesisi projelendirildiğinde başvuru uygun kabul edilmez.
  3. Hayvansal ve bitkisel orijinli gübrelerin her biri için tek başvuru yapılabileceği gibi iki konuyu birlikte içeren başvuru da yapılabilir. Bu durumda, iki konudan kapasitesi yüksek olanın konu kodu ile giriş yapılır.
  4. Hayvansal orijinli gübre işlenmesi:
  5. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu HOG-A olmalıdır.
  6. Hayvansal orijinli gübreler, hayvanların dışkıları ile yataklıklarının artıklarından elde edilen gübrelerdir (Ahır gübresi veya çiftlik gübresi).
  7. Bitkisel orijinli gübre işlenmesi:
  8. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu HOG-B olmalıdır.
  9. Bitkisel orijinli gübreler, tarımsal amaçlı yetiştirilen bitkilerin kendisinden ya da işlenmesi sonrası elde edilen yan ürünlerden elde edilen gübrelerdir (Sera veya budama atıkları vb.).
    1. KIRSAL EKONOMİK ALTYAPI YATIRIM KONULARI
      1. Aile İşletmeciliği Faaliyetlerinin Geliştirilmesine Yönelik Altyapı Yatırımları

a. Bitkisel ve Hayvansal Ürünlerin İşlenmesi, Paketlenmesi ve Depolanmasına Yönelik Yatırımlar

  1. Konu kodu AİFG-A olmalıdır.
  2. Bu başlık altında alt konular bazında belirtilen istisnalar hariç tüm yatırım niteliklerindeki başvurular kabul edilecektir.
  3. Yatırımcının birincil üretimini yaptığı ürünlerin işlenmesine yönelik işleme tesisleri, soğuk hava deposu, soğuk oda, soğuk hava deposunda kullanılacak plastik kasalar, şoklama ünitesi, çelik silo ve paketleme üniteleri uygun harcama kapsamındadır. Yapılacak tesisin kapasitesi yatırımcının birincil üretim kapasitesinin üzerinde olabilir.

a.1 Bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar

  1. Bitkisel ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  2. Meyve ve/veya sebze kurutma tesisi projelerinin iklimlendirme unsurlarını içermesi şarttır.
  3. Sadece bitkisel üretim konusunda faaliyet gösteren başvuru sahipleri tarafından yapılacak başvurularda sisleme, don önlemeye yönelik makine ve ekipmanlar ile don ve dolu önleme ile gölgelemeye yönelik file ve/veya plastik/polimer örtü, hasat filesi alımı, kendi üretim kapasitesi ile sınırlı olmak kaydıyla boylama ve paketleme tesisi yatırımlarına ilişkin harcamalar uygun harcama kapsamında değerlendirilir. File ve plastik/polimer örtü alımlarında kuruluma ait yapı ekipmanlarını içerecek şekilde bütçelendirme yapılabilir.
  4. Bitkisel ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda projenin bir parçası olarak sunulmak ve yatırımcının birincil üretim kapasite ile uyumlu olmak kaydıyla hasat ve yerden toplama makineleri hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Tek başına hasat ve yerden toplama makineleri alımına yönelik proje sunulması halinde hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
  5. Tek parça (en az üç dekarlık) kivi ve benzeri bahçeler ile bağ tesislerine kordon telli terbiye sistemli/askı destek sistemi için proje başvurusunda bulunulabilir. Proje kapsamında ihtiyaç duyulan girdiler listesi güncel uygulama rehberinde verilmiştir.
  6. Zeytinyağı konusunda;
  7. Yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda yapılması planlanan tesisin, iki fazlı sistem üretim prosesini içermesi ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Zeytinyağı Tesislerinde Oluşan Atık Suların Yönetiminde Uyulması Gereken Teknik Hususlar konulu 2015/10 sayılı Genelgesindeki hususlara uygun olması ön koşuldur.
  8. İki fazlı tesisler için kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular ya da üç fazlı tesislerin iki fazlı sisteme dönüştürülmesine yönelik kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular kabul edilecektir.
  9. Un ve yem konularında;
  10. Kapasite artırımı için depolama tesisi [çelik silo (konik/düz)] yapımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde proje başvurusu yapılabilir.
  11. 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde un ve yem konusunda tüm niteliklerde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  12. Kütlü pamuk konusunda; sadece kütlü pamuğu lif ve çiğit olarak ayırarak çırçırlama işini yapan makinelerle çırçır randımanının yükseltilmesi amacına yönelik kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde proje sunulabilecektir.
  13. Çayın işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik olarak sadece Artvin, Giresun, Ordu, Rize ve Trabzon illerinde yapılacak başvurular kabul edilir.

a.2 Hayvansal ürünlere yönelik yatırımlar

  1. Hayvansal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  2. Hibeden faydalanan yatırımcılar ödeme için talepte bulunduklarında; proje sonucu yapılan tesis, yürürlükte olan mevzuat ve/veya sözleşme sonrası yayımlanmış mevzuatla [5996 sayılı Kanun, 6331 sayılı Kanun, 2872 sayılı Kanun (Süt toplama merkezleri hariç), 25902 sayılı ve 10/8/2005 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, 27/12/2011 ve 28155 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği ile yatırım konusuyla ilgili diğer mevzuat] uyumlu olmalıdır.
  3. Yatırımcılar mevcut işletmeleri için kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde başvuruda bulunmuşlarsa yukarıda belirtilen mevzuata uygun olarak hazırlanmış mevcut belgelerini veri giriş sistemine yüklemeleri gerekmektedir.

a.3 Süt ve süt ürünlerine yönelik yatırımlar

  1. Süt ve süt ürünlerinin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  2. Proje, uygulama sonunda gerekli olan ulusal izin ve ruhsatlara sahip olmalıdır.
  3. Mevcut işletmede üretim sırasında oluşan peynir altı suyunun süt ürünü olarak değerlendirilerek ekonomik değerinin artırılması için yapılacak proje başvuruları da kabul edilecektir.

a.4 Süt toplama merkezlerine yönelik yatırımlar

  1. Yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  2. Hem mevcut bir süt işleme tesisi olan yatırımcılar hem de mevcut işletmesi olmadığı halde sadece süt toplama merkezleri kuracak olan yatırımcılar proje başvurusunda bulunabilirler.
  3. Başvuru sahiplerinin mevcut süt işleme tesisi için kuracakları süt toplama merkezinin/merkezlerinin toplam kapasitesi mevcut işletmenin kapasite/ekspertiz raporunda belirtilen günlük süt işleme kapasitesinden fazla olamaz.
  4. Süt toplama merkezlerinde çiğ sütün toplanması, süzülmesi, soğutulması ve uygun şartlar altında depolanması ön koşuldur.
  5. Bu tesislerde süt; günlük toplanacaksa +8°C’den, günlük toplanmayacaksa +6°C’den yüksek olmayan sıcaklıklarda muhafaza edilmelidir.
  6. Çiğ süt toplamada kullanılan tesisin yeri/yerleri ile tankın konacağı parselin/parsellerin mülkiyeti proje sahibine ait olmalı veya başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az 7 (yedi) yıllık kira sözleşmesi bulunmalı, başvuru sahibi bu belgeleri başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklemeli ve hibe sözleşmesi aşamasında noter onaylı kira sözleşmesini il müdürlüğüne sunmalıdır. Elektrik ve su tesisatları abonelikleri başvuru sahibi adına olmalıdır.
  7. Çiğ süt toplamada kullanılan, süte temas edecek tankların en az 250 L/gün kapasitede olması, yeni olması, otomatik temizleme sistemine sahip olması, entegre sıcak su kaynağı ile süt kamyonuna süt transferini sağlamak için entegre süt pompasına sahip olması ve kullanılacak tankların yüzeylerinin, “Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği” ve “Gıda

Hijyeni Yönetmeliği” hususlarına uygun, bakımlı, kolay temizlenebilir, gerektiğinde dezenfekte edilebilir olması gerekir. Ayrıca sütün kabulü sırasında değer tespiti yapacak makine ve ekipmanlar hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

  1. Tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılacak başvurularda parsel/parseller ve abonelikler ortaklarının adına kayıtlı olabilir. Bu taktirde ortakların tesisin kendi adlarına kayıtlı parselde/parsellerde kurulmasına, başvuruların başladığı tarihten itibaren en az 7 (yedi) yıl süresince faaliyet göstermesine ve aboneliklerle ilgi tüm harcamaların kendilerince karşılanacağına dair rızalarının olduğu noter onaylı muvafakatname hibe sözleşmesi aşamasında il müdürlüğüne sunulmalıdır.
  2. Projelendirilecek süt toplama tesisi/tesisleri:

S Faaliyette bulunan işletmeler için;

  1. İşletmelerin kurulu bulunduğu il sınırları,
  2. Tüzel kişi başvurularında tüzel kişiliğin ana sözleşmesi ve/veya tüzüklerinde belirtilmiş olan faaliyet alanları,
  3. Süt işleme ile ilgili mevcut işletmesi bulunmayan ancak süt toplama amaçlı yeni tesis kuracak tarımsal amaçlı örgütler için ana sözleşmeleri ve/veya tüzüklerinde belirtilmiş olan faaliyet alanları, içerisinde olmalıdır.
  4. Tarımsal Ürünlerin Depolanmasına Yönelik Yatırımlar (Çelik Silo ve Soğuk Hava Deposu)
  5. Yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  6. Yeni tesis niteliğindeki başvurularda konu kodu AİFG-B olmalıdır.
  7. Mevcut bir tesisin bir ünitesi olarak yapılacak başvurularda yatırımın niteliği teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon; konu kodu ise AİFG-A olmalıdır.
  8. Çelik silo konusunda;
  9. Mevcut tesise ait yapı kullanma izin belgesinin başvuru ekinde sunulması gerekmektedir.
  10. Yapı ruhsatı hibe sözleşmesi aşamasında sunulmalıdır.
  11. Teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde sadece yenilenebilir enerji üretimi hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  12. Soğuk hava deposu;
  13. Soğuk hava deposu konusunda teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde sadece yenilenebilir enerji üretimi, soğuk hava deposu ekipmanları ile soğuk hava deposunda depolanan ürünlerin pazara sevki öncesi tasnifi ve kasalanması için kullanılacak makine ve ekipmanların alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  14. Yeni tesis niteliğinde yapılan başvurularda da soğuk hava deposunda depolanan ürünlerin pazara sevki öncesi tasnifi ve kasalanması için kullanılacak makine ve ekipmanların alımlarına yönelik gider kalemleri destek kapsamında yer alır.
  15. Tarımsal amaçlı örgütler için üyelerinin su ürünleri yetiştiriciliği konusunda faaliyet göstermeleri halinde, üretim kapasiteleri oranında soğuk hava deposu yapımı ve buzlama makinesi alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir.
  16. Tarımsal Üretime Yönelik Sabit Yatırımlar
  17. Başvurular için konu kodu AİFG-C olmalıdır.

c.1. Tarımsal üretime yönelik ahır ve ağıl yatırımları

  1. Tüm niteliklerde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Ancak büyükbaş hayvan yetiştiriciliği konusunda tarımsal üretim planlaması kapsamında tarımsal açıdan yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlığımızca tespit edildiği 26/9/2024 tarihli ve 32674 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere Ödeme Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2024/31)’in 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (yyyy) bendinde belirtilen havzalarda yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde yapılan başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
  2. Başvuru sahibinin kendisine ait olan veya nihai rapor aşamasında edineceğini taahhüt edeceği hayvan varlığı büyükbaş hayvan yetiştiriciliği için proje kapasitesinin %50’sinden, küçükbaş hayvan yetiştiriciliği için proje kapasitesinin %40’ından az olamaz. Var olan hayvan sayısı bilgisi ve/veya taahhütname başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenir.
  3. Yatırımcının başvuru aşamasında taahhüt ettiği hayvan varlığı izleme süresi boyunca büyükbaş hayvan yetiştiriciliği için %50’nin, küçükbaş hayvan yetiştiriciliği için ise %40’ın altına düşemez ve izleme süresi sonunda başvuru aşamasında taahhüt edilen proje kapasitesinin büyükbaş hayvan yetiştiriciliği için en az %90’ına, küçükbaş hayvan yetiştiriciliği için ise en az %85’ine ulaşılması gerekmektedir. İzleme süresi boyunca ve il proje yürütme birimi tarafından yapılacak son kontrolde taahhüt edilen/mevzuatta belirtilen proje kapasitesine ulaşılmadığının tespiti halinde hibe sözleşmesi hükümlerince fesih işlemleri başlatılır.
  4. Bu konu başlığı altında yapılacak yatırımlar için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek alanlar, tarıma dayalı ekonomik yatırım konularında belirtilen alanlar olup bu alanların tamamının projede yer alması zorunlu değildir. Ancak tesis tamamlandığında alınması gerekli yasal izin ve ruhsatlardan yatırımcı sorumlu olup bu hususta proje kapasitesi ve hayvan sayısına göre zorunlu olarak bulunması gereken alanlar projede planlanmalıdır.
  5. Damızlık hayvan yetiştiriciliği projelerinde hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlar: Gübre yönetimi için; gübre sıyırıcısı, gübre karıştırıcısı, gübre pompası, süt üretimi için; bilgisayarlı sürü yönetimine sahip sağım ünitesi veya komple sistem süt sağım ünitesi, seyyar süt sağım makinesi, süt soğutma ve depolama tankı (Sütü en az 2 (iki) gün depolayacak kapasitede olacaktır.), sürü yönetimi için; başvuru aşamasında taahhüt edilen hayvan varlığı üzerinden belirlenen kapasiteyle orantılı; mastitis tespit cihazı, kızgınlık tespit sistemi, ineklerde doğum takip sistemi, üreme ve tohumlama takibi, muayene, aşı ve tedavi işlemleri, süt takibi sistemleri, yem üretimi için; yem karma (sabit/hareketli/elektrikli/şaftlı), yem kırma/ezme makinesi (elektrikli/şaftlı), suluk, otomatik süt sağım robotu, otonom buzağı besleme robotu, otonom yem itme robotu, otonom gübre sıyırma robotu, ısıtma ve soğutma için klimalar, hayvan bakım aracı (travay), padok (Rulo/tabaka yatak, yatak durak demiri/yatak demir sistemleri ve/veya yemlik kilidi), gübre seperatörü, sıvı gübre tankeri, havalandırma ve serinletme fanları, otomatik hayvan kaşıma fırçası (kaşağı), balya makinesi ve silaj makinesi, yemleme bandı (konveyör)/elektrikli raylı yem karma-dağıtma makinesi, kantar hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir.
  6. Büyükbaş besi yetiştiriciliği projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlar: Gübre yönetimi için; gübre sıyırıcısı, gübre karıştırıcısı ve gübre pompası, yem üretimi için; yem karma makinesi (sabit/hareketli/elektrikli/şaftlı), yem kırma/ezme makinesi (elektrikli/şaftlı), suluk, hayvan bakım aracı (travay), padok (Rulo/tabaka yatak, yatak durak demiri/yatak demir sistemleri ve/veya yemlik kilidi), havalandırma ve serinletme fanları, otomatik hayvan kaşıma fırçası (kaşağı), gübre seperatörü, balya makinesi, silaj makinesi, kantar, sıvı gübre tankeri, yemleme bandı (konveyör)/elektrikli raylı yem karma-dağıtma makinesi, ısıtma ve soğutma için klimalar hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir.
  7. Küçükbaş hayvan yetiştiriciliği projelerinde; yem deposu, gübre deposu, soğutma sistem odası ve yıkama ünitesi yapımı isteğe bağlı olup zorunlu olmayan alanlardır. Suluk, seyyar/sabit süt sağım ünitesi ve süt soğutma tankı, gübre sıyırıcı, gübre karıştırıcı, gübre pompası, süt soğutma ve depolama tankı, yemlik, kantar, yem kırma-ezme makinesi, yem karma makinesi, yemleme bandı (konveyör)/elektrikli raylı yem karma-dağıtma makinesi, balya makinesi, silaj makinesi, koyun kırkma makinesi isteğe bağlı bütçelendirilebilir. Kaba yem depoları sundurma olarak da projelendirilebilir.
  8. Alınacak makine ve ekipmanlar, işletmenin kapasitesi ile uyumlu olması koşuluyla hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  9. Ayrı bölümlerde yer alması şartıyla, koyun ve keçi yetiştiriciliği aynı tesiste projelendirilebilir.
  10. . Kapalı ortamda bitkisel üretime yönelik yatırımlar
  11. Bu başlık altında sadece yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon yatırım niteliğindeki başvurular kabul edilecektir.
  12. Modern sera konusunda ekonomik yatırımlar kapsamında belirtilen kriterler geçerlidir.
  13. Yüksek tünel; mahya yüksekliği 4,5 metreye kadar olan, bağımsız veya bloklar halinde yapılabilen, konstrüksiyonunda galvaniz profil ve/veya galvaniz boru kullanılarak inşa edilmiş; meyve, sebze ve süs bitkisi yetiştiriciliğinin yapıldığı tesistir.
  14. Yüksek tünelde süs bitkisi yetiştiriciliği; dış mekân, iç mekân, kesme çiçek ve soğanlı yumrulu bitki yetiştiriciliğini kapsar.
  15. Yüksek tünel inşasında kullanılan konstrüksiyon ve diğer yapı elemanları, altyapı işleri, beton işleri, örtü malzemesi ve ekipmanları hibeye esas proje giderleri olarak değerlendirilir.
  16. Yeni tesis yatırım niteliğindeki yüksek tünel başvuruları; sulama sistemleri ve gübreleme sistemini bir bütün olarak içermelidir.
  17. Örtüaltı Kayıt Sistemi Yönetmeliğine uygun olarak ÖKS’ye kayıt yaptırılması gerekir. ÖKS kayıt belgesi nihai rapor ekinde il müdürlüğüne sunulur.
  18. Projelendirilmek istenildiği taktirde tesisin ısıtma sistemi; katı yakıtlı bir sistem olabileceği gibi yenilenebilir enerji sistemlerini de içerebilir. Hibeye esas proje giderleri arasında, ısıtma sisteminin yanında izolasyon sistemleri ve ısı pompası da uygun giderler kapsamında kabul edilir.
  19. Hâlihazırda üretim yapılan yüksek tünelde yenilenebilir enerji, sulama sistemleri, otomasyon sistemleri (havalandırma), gübreleme sistemleri, ısıtma sistemleri, ısı perdesi ve sera örtüsü, tesisin tarımsal üretim kapasitesiyle uyumlu olması şartıyla hibe kapsamında değerlendirilir. Örtü malzemesi olarak en az 36 ay ömürlü malzeme kullanılmalıdır.
  20. Teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda ısıtma sistemi olarak yenilenebilir enerji üretim kaynakları projelendirildiğinde dekar başı maliyet, yüksek tünelde dekar başı maliyetin en fazla %30’u; yenilenebilir enerji üretim hariç otomasyon sistemleri (havalandırma), sulama sistemleri, gübreleme sistemi, ısıtma sistemi, ısı perdesi ve sera örtüsü bir bütün olarak projelendirildiğinde ise dekar başı maliyet, ısıtma sistemi bulunmayan ya da katı yakıtlı yüksek tünelde dekar başı maliyetin en fazla %60’ı olmalıdır. Sulama, gübreleme ve havalandırma ekipmanlarından herhangi birini içeren mevcut tesisler için teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda tesiste eksik olan sulama, gübreleme ve havalandırma ekipmanlarından herhangi biri için başvuruda bulunulabilir. Bu durumda her bir ekipman için dekar başı maliyetin en fazla %15’i olmalıdır.
  21. Yüksek tünelde dekar başı maliyet:
  22. Isıtma sistemi kullanılmadığında en fazla 650.000 TL/daa
  23. Isıtma sistemi olarak katı yakıtlı bir sistem kullanıldığında en fazla 690.000 TL/daa 
  24. c) Isıtma sistemi olarak yenilenebilir enerji üretim kaynakları kullanıldığında en fazla 800.000 TL/daa’dır.
  25. Yüksek tünel için özel pozlar ve referans fiyatlar uygulama rehberinde yer almaktadır.
  26. . Yağmur hasadı için jeomembran gölet yapımına yönelik yatırımlar
  27. Yeni tesis niteliğinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  28. Bu kapsamda yapılacak başvurular; tarımsal kullanım amaçlı olarak yüzey akışı sularını depolayan ve su bütçesi üzerinde baskı oluşturmayan, kazı yeri 2 m derinliğinde, topografik koşullara göre 9,5-12 m genişlik ve/veya uzunluk olacak şekilde 100 m3 su alacak havuz boyutlarına sahip yağmur hasadı sistemlerinin uygulanması ve yaygınlaştırılması projelerini kapsamaktır.
  29. Başvuruda sunulması zorunlu izin ve ruhsatlar, başvuru sahibi ile ilgili bilgi ve belgeler, plan, proje, raporlar ve maliyet konuları uygulama rehberinde verilmiştir.

ç. Kültür Mantarı Üretimine Yönelik Yatırımlar

  1. Konu kodu AİFG-Ç olmalıdır.
  2. Bu başlık altında tüm yatırım niteliklerindeki kapalı ortamda bitkisel üretim tesislerine yönelik başvurular kabul edilecektir.
  3. Kültür mantarı yetiştiriciliğine yönelik gerekli makine ekipmanların alımı uygun harcama kapsamında değerlendirilir.
  4. En az 2 kat ranza veya diğer sistemlerin uygulandığı, sırt pompası, sulama sistemi, birer adet vantilatör, aspiratör, higrometre ve termometre içeren tesis yapımına yönelik projeler hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  5. Kültür mantarı üretimine yönelik sabit yatırımlar mantar üretim tesisi ve bu tesisin kapasitesine uygun kompost hazırlama ünitesi ile birlikte projelendirilebileceği gibi sadece mantar üretim tesisi olarak da projelendirilebilir.
  6. Yeni tesis olarak tek başına kompost hazırlama ünitesine hibe desteği verilmez. Ancak mevcut bir mantar üretim tesisi için yapılacak kompost hazırlama ünitesi için kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde başvuruda bulunulabilir.

d. Yenilenebilir Enerji Tesisleri Yapımına Yönelik Yatırımlar

  1. Proje sadece yenilenebilir enerji üretimi konusunda bütçelendirilmişse konu kodu AİFG-D olmalıdır.
  2. Bu başlık altında kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyonu yatırım niteliğindeki başvurular kabul edilecektir.
  3. Yenilenebilir enerji kaynağı kullanılacak bütün yatırım konularında yenilenebilir enerji üretimi, mevcut veya Tebliğ kapsamında kurulacak yeni tesisin kapasite/ekspertiz raporunda hesaplanan yıllık enerji ihtiyacının en az %51’ini en fazla %110’unu karşılayacak şekilde projelendirilmesi halinde hibe desteğinden faydalandırılır.
  4. Tesise ait son enerji faturaları ile makine ekipmanların aktif çalışma süreleri il müdürlüğü tarafından kapasite/ekspertiz raporunun teyidinde kullanılabilir.
  5. Elde edilen enerjinin, mevcut veya Tebliğ kapsamında kurulacak yeni tesisteki enerji ihtiyacının %110’unu aşması durumunda elde edilen toplam enerji ile tesiste ihtiyaç duyulan enerji oranlanarak hibe ödemesi yapılır. Bu oranların dışında kalan kısımlar ayni katkı olarak karşılanır.
  6. Başvuruya esas yatırım projesinin bir ünitesi yenilenebilir enerji üretimi ünitesi ise mücbir sebepler kapsamında, uygulamanın herhangi bir aşamasında, projede öngörülen kurulu gücün %51’in altına düşmesi ve bu durumun da resmi belgelerle ispat edilmesi halinde, yenilenebilir enerji üretimi ünitesine ait giderler hibeye esas proje tutarından düşürülerek yatırımın geri kalan kısmı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  7. Bağlantı anlaşmasında belirtilen gücün, bağlantı izni ve ruhsatı veren kurumdan kaynaklanan sebeplerle, projede öngörülen kurulu gücün %51’in altına düşmesi ve bu durumun da ilgili kurumdan alınmış resmi belgelerle ispat edilmesi halinde, gerekçeleriyle birlikte tespit tarihinden itibaren 1 (bir) ay içerisinde yatırımcının talep etmesi, il müdürlüğünün mevzuata uyarlılığını inceleyerek il proje yürütme biriminin uygun rapor düzenlemesi ve İl Müdürünün de raporu onaylaması halinde, gerekli belgeler Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlüğün de talebin mevzuata uyarlılığını tespit ederek talebi uygun görmesi halinde sözleşme tasfiye edilir ve yatırımcının teminatı iade edilir.
  8. Kurulu güç mevcut trafo üzerinden değil işletmeye ait kapasite/ekspertiz raporundaki mevcut makinelerin çalışma süreleri ve güçleri üzerinden hesaplanır.
  9. Elde edilen enerjinin ulusal şebekeye bağlanması şarttır.
  10. Jeotermal enerji kaynağı için kiralama yapılabilir. Kiralama süresi başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az 7 (yedi) yılı kapsamalıdır. Kiralama bedeli ise hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. Tesisin bulunduğu parselde yer alan jeotermal nakil hattı hibe desteği kapsamında olup parsel dışındaki nakil hattı hibe desteği kapsamı dışındadır.
  11. Ayrıca yenilenebilir enerji tesisi projesi, yaylacı ve göçer faaliyetleri kapsamında büyükbaş veya küçükbaş hayvan yetiştiriciliği veya arıcılık ve arı ürünleri üretimi ile bitkisel üretim yapan küçük ölçekli aile işletmelerinin kendi enerji taleplerini karşılamak amacıyla 5 kW ya kadar off-grid sistem (PV’ler aracılığıyla üretilen fazla enerjiyi akülerde depolayan, şebekeye bağlı olmayan solar fotovoltaik sistemler) kurulmasını içerebilir.
    1. Arıcılık ve Arı Ürünlerine Yönelik Yatırımlar
  12. Başvurular için konu kodu AÜİP olmalıdır.
  13. Bu başlık altında yeni tesis, kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyonu niteliğindeki başvurular kabul edilecektir.
  14. Ayrıca şebekeden bağımsız solar fotovoltaik (off-grid) sistemler konusunda proje kabulü yapılacaktır.
  15. Arıcılık yatırımları kapsamında,
    • Bal ve diğer arı ürünlerinin üretimine yönelik 30 (otuz) ile 500 (beş yüz) kovan aralığındaki işletmeler,
    • Ana arı üretimine yönelik yatırımlar,
    • Bal ve diğer arı ürünlerinin işlenmesi ve paketlenmesine yönelik tesisler desteklenecektir.
  16. Bu konu başlığı altında; arı ürünlerinin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması için müştemilat inşası, arıcılıkla ilgili ekipman alımı, çiftlik içerisinde balın işlenmesi ve paketlenmesi için işleme ve paketleme hatları satın alınması veya mevcut hatların modernizasyonu, lisanslı üreticiler tarafından ana arıların üretilmesi için yetiştirme istasyonlarının kurulması ve donatılması, işleme ve paketlemeye yönelik tesis kurulumlarında tesisin öz tüketimi için yenilenebilir enerji üretimi amacıyla inşaat işleri ile makine ve ekipman alımları destek kapsamındadır.
  17. Hibe desteği kapsamında kovan alımı yapılan projelerde arılı kovan sayısı nihai rapor aşamasında başlangıçta taahhüt edilen sayının en az %20’si, izleme süresi sonunda ise %100’ü olmalıdır.
  18. Sadece arıcılık için proje başvurusunda bulunan yatırımcılar;

o Başvuru aşamasında AKS (Arıcılık Kayıt Sistemi)’ye kayıtlı olduğunu gösteren belge sunmalıdır. Başvuru sahibinin proje sunduğu il ile AKS’de kayıtlı olduğu il aynı olmalıdır.

o Kendi enerji taleplerini karşılamak amacıyla 5 (beş) kW’a kadar off-grid sistem kurulumunu içeren yenilenebilir enerji üretim sistemi başvurusu yapabilir.

  1. Bal ve diğer arı ürünlerinin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması için yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon yatırım niteliğinde proje sunulması halinde yatırım yerinin mülkiyeti yatırımcıya ait olmalı ya da yatırım yeri kiralanmış ise, kiralama süresi başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az 7 (yedi) yılı kapsamalıdır.
  2. İşletme kapasitesine uygun olmak şartıyla, hibe kapsamında değerlendirilen makine, ekipman ve malzemeler uygulama rehberinde belirtilmiştir.
  3. Fondan arı yemi makinesi sadece tarımsal amaçlı örgütler için hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir.
  4. Arı kolonisi alımları hibe desteği kapsamında değildir.
  5. Ödeme aşamasında yatırımcının AKS’ye kaydedilmiş güncel kovan sayılarını gösterir belge istenir.
    1. Bilişim Sistemleri ve Eğitimi Yatırımları (Akıllı Tarım Uygulamaları)
  6. Başvurular için konu kodu BSY olmalıdır.
  7. Bu başlık altında uygulama rehberinde yer alan akıllı tarım uygulamaları ile tarımsal bilişim ve çiftlik bilgi sistemi uygulamaları konularında, mevcut tesislerin teknoloji yenileme ve/veya modernizasyonu niteliğindeki başvurular kabul edilecektir.
  8. Zirai insansız hava araçları sadece tarımsal amaçlı örgütler için hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir.
  9. Destek kapsamındaki gider kalemleri uygulama rehberinde belirtilmiştir.
    1. El Sanatları (Zanaatkȃrlık) ve Katma Değerli Ürünlere Yönelik Yatırımlar
  10. Başvurular için konu kodu ESKÜ olmalıdır.
  11. Bu konuda, işletme binaları ve üretim tesisleri; yerel gıdalar ve tarımsal ürünlerin üretilmesi, işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması konularında yeni tesis, kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyonu niteliğindeki başvurular kabul edilecektir.
  12. İşletmenin öz tüketimi için yenilenebilir enerji üretimine yönelik yatırımlar hibe desteği kapsamındadır.
  13. Bitkisel ürünlerin birincil üretimi bu kapsamda değerlendirilmez.
  14. Destek kapsamındaki zanaatkârlık (el sanatları) faaliyetleri ve ürünleri ile katma değerli ürünler uygulama rehberinde belirtilmiştir.
    1. İpek Böceği Yetiştiriciliğine Yönelik Yatırımlar
  15. Başvurular için konu kodu İPY olmalıdır.
  16. Bu başlık altında yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular kabul edilecektir.
  17. Üretim amaçlı yapılacak tesis, üretilen kozaların depolanması ve kurutulması için gerekli alanı da içeren 3 ve/veya daha fazla katlı kerevet ile besleme yapılabilecek şekilde olmak üzere tekli besleme evlerinde minimum 2,80 metre, toplu besleme evlerinde minimum 3,20 metre tavan yüksekliğine ve tekli besleme evlerinde en az 100 m2 toplu besleme evlerinde en az 500 m2 brüt alana sahip olmalıdır.
  18. İpek böceği yetiştirilecek dut bahçelerinin kurulumu ve beslenme evi yapımı da hibe desteği kapsamındadır.
  19. Makine ekipman alımları, ısıtma/soğutma/havalandırma sistemleri ile sulama sistemleri de hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  20. İpek böcekçiliği projesinin tamamlanmasından sonra nihai rapor ekinde İKS (İpek Böcekçiliği Kayıt Sistemi) kayıt belgesinin sunulması gerekmektedir.
    1. Su Ürünleri Yetiştiriciliğine Yönelik Yatırımlar
  21. Başvurular için konu kodu SÜY olmalıdır.
  22. Bu başlık altında iç sularda ve toprak havuzlarda üretim faaliyetlerini içeren tüm yatırım niteliklerindeki başvurular kabul edilecektir.
  23. Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar kapsamında iç sularda ve toprak havuzlarda yetiştiricilik konusunda hibe desteği verilen türler bu başlık altında da hibe desteği verilecek türler olarak kabul edilir.
  24. Hibeye esas bütçe kapsamında değerlendirilecek kalemler Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar kapsamında karada su ürünleri yetiştiricilik tesisleri, kuluçkahaneler ile kapalı devre sistem için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlar başlıkları altında belirtilmiştir.
    1. Tarımsal Amaçlı Örgütler İçin Makine Parkı Yatırımları
  25. Başvurular için konu kodu MP olmalıdır.
  26. Yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  27. Tarımsal amaçlı örgütler için ortak ihtiyaçlarına hizmet edecek makine parkları yatırımları konusunda yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde proje kabulü yapılacaktır. Birincil ve ikincil üretim yatırımlarını kapsayan makine ekipmanlar uygun harcama kapsamındadır.
  28. Makine ve ekipmanın muhafazası için bina inşası ile hizmet verilmesi öngörülen yerde mevcut potansiyel için yeterli sayıda ve uygun ölçüde makine ekipman alımına yönelik proje sunulabilir.
  29. Projede yer alan inşaat işleri ile makine ve ekipman alımları, başvuru yapan üretici örgütünün faaliyet alanlarıyla ilgili olmalıdır.
  30. Bu kapsamda verilecek desteklerle, makine ekipmanların üretici örgütü tarafından ortaklara kiralanması suretiyle ortakların müşterek kullanımının sağlanmasını amaçlamaktadır. Üretici örgütünün kendi bünyesinde sabit olarak tesis edeceği ve/veya kullanacağı makine ekipmanlar destek kapsamında olmayacaktır.
  31. Bu konu başlığı altında balya makineleri, biçer/biçer bağlar, biçerdövere montajlı sap toplamalı saman makineleri, çayır biçme makineleri, çekilir tip harman makineleri, kuluçka dolabı (inkübasyon kabini su ürünleri), mısır silaj makineleri, ot silaj makineleri, pnömatik ekim makineleri, silaj paketleme makineleri, taş toplama, üniversal ekim makineleri (sıraya ekim makineleri), yem karma ve dağıtma makineleri, çay hasat makineleri hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  32. Kahverengi kokarca ile mücadele kapsamında alınacak zirai mücadele alet, makine ve ekipman alımları hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  33. Makine parkı yatırımlarında tarımsal amaçlı örgütün her 21 (yirmi bir) üyesi için en fazla 1 (bir) adet makine ekipman alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
    1. Tıbbi ve Aromatik Bitkilere Yönelik Yatırımlar
  34. Başvurular için konu kodu TABY olmalıdır.
  35. Bu başlık altında, tıbbi ve aromatik özelliği olan bitkilerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması için tüm yatırım niteliklerindeki başvurular kabul edilecektir.
  36. Lavanta, biberiye, kekik gibi tıbbi ve aromatik bitkisel ürün ekimi olan çiftçilere; kapasite kısıtları tablosunda belirtilen üretim alanı ve miktarda yağ işleme kapasiteleri olması koşuluyla veya nihai rapor aşamasında bu kapasiteye ulaşacaklarını başvuru sırasında taahhüt etmeleri şartı ile üretimleriyle orantılı bir adet distilasyon kazanı, soğutucu eşanjörü, su separatörü, yağlı su toplama tankı, yakıt tankı ve su pompası satın alımları ile tesis inşası konusunda hibe desteği verilecektir. Nihai rapor ekinde ulaşılan kapasite ile ilgili olarak kapasite/ekspertiz raporu ibraz edilmelidir.
  37. Destek kapsamında olan tıbbi aromatik bitkiler: Adaçayı, alıç, aloe vera, altın otu, anason, aronya, aslanpençesi, aspir, biberiye, civanperçemi, çakşır, çemen, çobançantası, çörekotu, çöven, dağ çayı, defne, dereotu, devedikeni, domuz turpu, ebegümeci, ekinezya, eşek hıyarı, fesleğen, geven, goji berry, göl soğanı, gümüş düğme, hardal, haşhaş, hatmi, hint yağı, hodan, hünnap, ıhlamur, ısırgan otu, kapari/kebere, karaasma, karabuğday, karahindiba, kekik, kenevir, kırmızı biber, kısa mahmut, kimyon, kişniş, kolza (kanola), kuşburnu, kuzukulağı, lavanta, maydanoz, mayıs papatyası, melek otu, Meryem ana, mersin, meyankökü, nane, nezle otu, oğul otu, öksürük otu, pelin, pire otu, rezene, safran, salep, sarı kantaron, sarımsak, sumak, şerbetçiotu, şeker otu, şevketi bostan, üzerlik otu, vanilya, yaban mersini, yağ gülü, yüksükotu, zencefil ve zerdeçaldır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

  1. GİDER KALEMLERİ
    1. HİBE DESTEĞİ VERİLEN GİDER KALEMLERİ

Projede yer alan gider kalemleri öncelikle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı inşaat ve tesisat birim fiyatları listelerinde yer almalı, anılan Bakanlığın listelerinde yer almaması halinde diğer kamu kurum ve kuruluşları pozları kullanılmalıdır. Bu listelerde bulunmayan pozlar için referans fiyat komisyonu tarafından belirlenen referans fiyatlar kullanılabilir. Gider kalemleri için uygulama rehberi ile belirlenmiş bir referans fiyat bulunmaması durumunda Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) referans fiyatları da kullanılabilir.

  1. İNŞAAT İŞLERİ ALIM GİDERLERİ
  1. İnşaat işleriyle ilgili mimari, statik, elektrik, sıhhi tesisat ve çevre düzenlemesine ait uygulama projeleri ile bu projelere ait metraj ve keşif özetlerinin imzalı suretlerinin incelenmek üzere hibe sözleşmesi ekinde sunulmuş olması gerekir. Bu uygulama projelerini hazırlayan kişinin ilgili meslek odasına kayıtlı olması şarttır.
  2. Bakıcı evi için hibeye esas tutar hayvan yetiştiriciliğine yönelik başvurularda 360.000 (üç yüz altmış bin), su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik başvurularda 300.000 (üç yüz bin) Türk Lirasını aşamaz.
  3. Yapılarda tüm alanların kullanım amacı belirlenmiş ve yatırım amacı ile uyumlu olmalıdır. Aksi durumda ilgili harcamalarda kesinti yapılabilir veya yapının tamamı hibe desteği dışında değerlendirilebilir.

ç) Projede idari alan planlanmış olması halinde bu alanın büyüklüğü yatırımın kapasitesi ve tam zamanlı çalışan sayısı ile orantılı olmalıdır. İhtiyaç fazlası büyüklükte planlama yapıldığının tespit edilmesi durumunda, ilgili binanın tamamı hibe desteği dışında değerlendirilecektir.

  1. Avan proje, başvuruya konu tesise ait vaziyet planı ile tesisin ihtiyaçlarına göre elde edilen verilere dayanılarak hazırlanan, konu ile ilgili proje müellifleri tarafından imzalanmış mimari proje ve makine yerleşim planı ile mimari projeye uygun inşaat, elektrik ve sıhhi tesisat yaklaşık maliyetleri ya da toplam inşaat alanının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının inşaat ve tesisat birim fiyatları ile hesaplanan yaklaşık maliyetin yer aldığı projedir.
  2. Avan proje ile başvurulması halinde başvuru aşamasında konu ile ilgili proje müellifleri tarafından imzalanmış mimari proje ve makine yerleşim planı sunulacaktır. Avan projede imzası bulunan konu ile ilgili proje müelliflerinin ilgili meslek odalarına kayıtlı olması zorunlu değildir. Ancak başvuru aşamasında konu ile ilgili proje müelliflerine ait diplomaların veri giriş sistemine yüklenmesi gerekir. Mimari projeye uygun inşaat, elektrik ve sıhhi tesisat yaklaşık maliyetleri ya da toplam inşaat alanının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının inşaat ve tesisat birim fiyatları ile hesaplanan yaklaşık maliyeti başvuru dosyasında bulunmalıdır. Bu projelerde onay şartı aranmaz.
  3. Tatbikat projesi ile başvurulması halinde; mimari, statik, elektrik, sıhhi tesisat vb. projeler ile bunların ayrıntılı metraj ve yaklaşık maliyetlerinin sunulmuş olması gerekir. Aşağıdaki hususları taşımayan proje evrakı reddedilecektir:
  4. Detaylı metraj cetveli ilgili odaya kaydı bulunan mühendis/mühendisler (Harcama kalemlerine göre inşaat mühendisi, mimar, elektrik mühendisi ya da makine mühendisi) tarafından imzalanmış, tarih atılmış ve kaşelenmiş olmalıdır. Mühendislere ait oda kayıt belgeleri başvuru aşamasında veri giriş sisteminin ilgili kısmına yüklenmelidir.
  5. Elektrik tesisat projeleri ve mekanik projeler ilgili odaya kaydı bulunan proje müellifi tarafından imzalanmış, tarih atılmış ve onaylanmış olmalıdır. Müelliflere ait oda kayıt belgeleri başvuru aşamasında veri giriş sisteminin ilgili kısmına yüklenmelidir.
    1. MAKİNE, EKİPMAN VE MALZEME ALIM GİDERLERİ
  6. Tatbikat projesi ile başvurulması halinde makine ve ekipman listesi ile yerleşim planı ilgili odaya kaydı bulunan proje müellifi tarafından imzalanmış ve kaşelenmiş olmalıdır. Müelliflere ait oda kayıt belgeleri başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmelidir.
  7. Makine ve ekipman ile ilgili düzenlenen teknik şartname başvuru aşamasında sunulur. Makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine ait teknik şartnameyi, metraj ve keşfi, makine yerleşim planını ve bina büyüklüğü ile alınan makinelerin uyumlu ve üretim aşamalarında gerekli olduğuna dair raporu hazırlayan ve tasdik eden kişilerin ilgili meslek odasına kayıtlı olmaları şarttır.
  8. Kamera sistemleri alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
    1. AYNİ KATKILAR
  9. Proje sahipleri tarafından taahhüt edilen ayni katkı, mutlaka bir iş karşılığı olmalı ve bütçe büyüklüğü ile birlikte iş kalemi olarak hibe başvuru formu bütçe tablolarında belirtilmelidir. Bu nedenle de hibe başvuru formu ve bütçe tablolarının ayni katkı bölümlerinde yapılması planlanan işler mutlaka ayrıntılı olarak belirtilmelidir.
  10. Yatırımcının inşaat ile ilgili ayni katkısı gerçekleşmeden ve inşaat bir bütün olarak tamamlanmadan makine, ekipman ve malzeme alımı ile ilgili hibe ödemesi talep edilemez. Yatırımcının makine, ekipman ve malzeme alımı için taahhüt ettiği ayni katkı yerine getirilmeden makine, ekipman ve malzeme alımı ile ilgili hibe desteği talep edilemez.

ALTINCI BÖLÜM

  1. BAŞVURU AŞAMASI
    1. BAŞVURU ZAMANI
  2. Başvurular 24/2/2025 tarihinde başlayıp 21/4/2025 tarihi saat 23:59’da sona erecektir.
  3. Son başvuru tarihi bitiminde veri giriş sistemi başvurular için veri girişine kapatılır.
  4. Yapılan başvurular son haliyle işleme alınır.

ç) Başvuru süresi içerisinde işlemleri tamamlanmayan başvurular kabul edilmeyecektir.

  1. Son başvuru tarih ve saatinden sonra sistem üzerinden girişi yapılmamış olup il müdürlüğüne elden getirilen başvuru dosyaları kabul edilmeyecektir.

HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ UYGULAMA TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2024/23)

Resmî Gazete Tarihi: 17.08.2024 Resmî Gazete Sayısı: 32635

HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ UYGULAMA TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2024/23)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı; ülkemiz hayvancılığının geliştirilmesi ve sürdürülebilirliğin sağlanması, hayvancılık politikalarının yürütülmesinde etkinliğin artırılması, üretim planlamasına katkı sağlanması, yerli üretimin teşvik edilmesi, üretim, verimlilik ve kalitenin artırılması, yerli hayvan genetik kaynaklarının yerinde korunması ve geliştirilmesi, kayıtların güncel tutulması, hayvan hastalıklarıyla mücadele ve sağlıklı hayvansal üretim için yetiştiricilerin desteklenmesidir.

(2) Bu Tebliğ, 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararda yer alan hayvancılık desteklemelerine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi ile 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Karara dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Aile işletmesi: Destekleme yılı son iş günü itibarıyla TÜRKVET kayıtlarında toplam sığır veya manda sayısı 1-20 baş, toplam anaç koyun/keçi sayısı 1-100 baş hayvan varlığına sahip işletmeleri,

b) Alt proje: Hayvan genetik kaynaklarını yerinde koruma ve geliştirme projesine bağlı ve Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen formata uygun olarak il düzeyinde yürütülen koruma ve ıslah projelerini,

c) Anaç koyun ve keçi: Destekleme yılı son iş günü itibarıyla TÜRKVET’ten aktarılan kayıtlarda 450 gün ve üzeri yaştaki dişi koyun ve keçiyi,

ç) Arıcılık Kayıt Sistemi (AKS): Arıcılık işletmelerinde kimliklendirilmiş arı kolonilerine ait tüm bilgilerin Bakanlık veri tabanında kayıt altına alındığı, izlendiği ve raporlandığı Bakanlık kayıt sistemini,

d) Arılı kovan: Yumurtlayan ana arısı bulunan ve üretim faaliyetlerinin sürdürüldüğü aktif dönemde en az 3-4’ü açık/kapalı yavrulu, 5-6 ve üzeri arılı çerçeve (eski tip kolonilerde çerçeve aranmaz) ihtiva eden bal arı kolonisini,

e) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

f) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünü,

g) Birinci derece tarımsal amaçlı örgütler: 28/11/2023 tarihli ve 32383 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Amaçlı Örgütlerin Derecelendirilmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında Bakanlıkça belirlenen tarımsal amaçlı örgütleri,

ğ) Birlik: Projeye katılan yetiştiricileri temsilen il damızlık manda/sığır/koyun keçi yetiştiricileri birliklerini,

h) Çoban (sürü yöneticisi): Millî Eğitim Bakanlığı veya Bakanlıkça düzenlenen (Mülga ibare: RG-4/11/2025-33067)[1] sürü yönetimi elemanı eğitim programını başarı ile tamamlayarak, sertifika veya kurs bitirme belgesi almaya hak kazanmış kişiyi,

ı) Damızlık kütüğü sınıfı: E-ıslah kayıtlarına göre Bakanlık talimatında belirlenen kıstaslar doğrultusunda, soy kütüğünde kayıtlı sığırların sınıflandırılmasını,

i) E-Islah: Islah amacıyla sığır cinsi hayvanların soy kütüğü ve verimlerine ilişkin kayıtların tutulduğu, izlendiği, raporlandığı kayıt sistemini,

j) Elit sürü: TAGEM tarafından yürütülen Halk Elinde Hayvan Islah Programı kapsamında, kontrollü çiftleştirme yapılan, ebeveyn ve verim kayıtları tutulan işletme sürülerini,

k) Enstitü: TAGEM’e bağlı araştırma enstitülerini,

l) Genomik değer tespiti: HAYGEM tarafından yürütülen Damızlık Değer Tespiti Projesi kapsamında genotiplendirilmesi yapılan hayvanların damızlık değerinin belirlenmesini,

m) Genomik test merkezi: HAYGEM tarafından yürütülen Damızlık Değer Tespiti (Genomik Seleksiyon) Projesi kapsamında Bakanlık tarafından yetkilendirilen genomik damızlık değerinin belirlenmesi amacıyla genotiplendirme yapılan test merkezini,

n) Gezginci arıcı: Farklı çiçeklenme dönemlerindeki bitkilerin nektar ve polenleri ile salgı kaynaklarından üst düzeyde faydalanmak ve kış şartlarından arılarını korumak maksadıyla kolonilerinin yerini değiştiren arıcıyı,

o) Halk Elinde Hayvan Islah Programı: TAGEM tarafından küçükbaş ve büyükbaş hayvanlarda yetiştirici şartlarında ülkesel düzeyde uygulanan ıslah projelerini,

ö) Hastalıktan ari işletme: Koruyucu tedbirlerin alınarak işletmedeki hayvanların sığır tüberkülozu ve sığır brusellozu hastalıkları yönünden ari olduğunun onaylandığı işletmeyi,

p) HAYGEM: Hayvancılık Genel Müdürlüğünü,

r) Hayvan pasaportu: 2/12/2011 tarihli ve 28130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği kapsamında Bakanlıkça belirlenen hayvana ait bilgileri içeren, il/ilçe müdürlüğü veya yetkilendirilmiş kurum veya kuruluş tarafından düzenlenen imzalı belgeyi,

s) Hayvancılık Destekleme Sistemi (HDS): Hayvancılık desteklemelerine esas iş ve işlemlerin yürütüldüğü sistemi,

ş) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünü,

t) İpek böceği kooperatifleri: S.S. Bursa Tarım Satış Kooperatifleri Birliğine bağlı kooperatifler ile faaliyet alanı kozadan flatürle ipek çekimi ve işleme olan S.S. Kulp Koza Üreticileri Üretim ve Pazarlama Kooperatifini,

u) İpekböcekçiliği Kayıt Sistemi (İKS): İpek böceği üretimine yönelik veri kaydının tutulduğu, izlendiği ve raporlandığı Bakanlık kayıt sistemini,

ü) İşletme: Hayvan ve hayvansal ürün elde etmek maksadıyla kurulan, hayvanların barındırıldığı, tutulduğu, bakım ve beslemesinin yapıldığı Bakanlık kayıt sistemine kayıtlı yerleri,

v) İşletme tescil belgesi: İşletmelere il veya ilçe müdürlüklerince verilen onaylı belgeyi,

y) İzole bölge: Bakanlıkça belirlenen ve yarıçapı en az 15 km olan yalnızca saf ırk, ekotip veya üretilecek hibritin baba hattını oluşturan kolonilerin bulunduğu yabancı kolonilerden arındırılmış ve dışarıdan arı girişine kapalı çiftleştirme bölgesi ve ırk muhafaza alanı,

z) Kadın veya genç çiftçi: Destekleme takvim yılı başlangıcı itibarıyla TÜRKVET’te üzerinde işletme kaydı bulunan; kadın yetiştiriciler ile aynı yılın son gününde 41 yaşından gün almamış yetiştiricileri,

aa) Karar: 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararı,

bb) Kesimhane: 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik ile 3/3/2018 tarihli ve 30349 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Küçük Kapasiteli Kesimhanelerin Genel ve Özel Hijyen Kurallarına Dair Yönetmelik kapsamında Bakanlıktan onay veya şartlı onay almış işletmeleri,

cc) Kırmızı Et Kayıt Sistemi (KES): Üreticilerin, kesimhanede kestirdiği hayvanlara ve karkaslarına ilişkin kayıtların tutulduğu, izlendiği, raporlandığı Bakanlık kayıt sistemini,

çç) Kozabirlik: 8/6/2012 tarihli ve 28317 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İpekböceği Yumurtası Üretimi ve Kontrolüne İlişkin Yönetmelik hükümleri kapsamında hastalıktan ari tohum üretimini gerçekleştiren S.S. Bursa Tarım Satış Kooperatifleri Birliğini,

dd) Küpe: Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği ile 2/12/2011 tarihli ve 28130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliğinde belirtilen şartlara ve TS 7808’e uygun olarak üretilen ve yazımı yapılan kimliklendirme aracını,

ee) Manda Islah Sistemi (MIS): Islah amacıyla manda türü hayvanların soy kütüğü ve verimlerine ilişkin kayıtların tutulduğu, izlendiği, raporlandığı kayıt sistemini,

ff) Manda ineği: En az bir kez doğum yapmış dişi mandayı,

gg) Onaylı süt çiftliği: Bakanlıkça belirlenen standartlarda süt ürettiğine dair sertifikalandırılan işletmeyi,

ğğ) Proje: Mastır plan formatında hazırlanan hayvan genetik kaynaklarını yerinde koruma ve geliştirme (Halk Elinde Hayvan Islahı) ülkesel projelerini,

hh) Proje lideri: TAGEM tarafından alt projelerin yürütülmesi amacıyla görevlendirilen kişiyi,

ıı) Proje uygulama esasları yönergesi: Hayvan genetik kaynaklarını geliştirme projelerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esasların belirlendiği, halk elinde hayvan ıslahı ülkesel projesi uygulama esasları yönergesini,

ii) Proje yürütme kurulu: Hayvan genetik kaynaklarını geliştirme (ıslah) projelerinde projenin işleyişi, idari ve desteklemeye esas konuların görüşülüp karara bağlandığı ve proje uygulama esasları yönergesinde görev ve sorumlulukları belirtilen kurulu,

jj) Resmî veteriner hekim: Bakanlıkça 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun uygulamasında görevlendirilen veteriner hekimi,

kk) Satış belgesi: Fatura/e-Fatura (düzenleyenin onayladığı çıktısı ve xml formatında, silinemez CD veya DVD’ye kayıtlı) veya müstahsil makbuzunu,

ll) Seçim komisyonu: Hayvan genetik kaynaklarını yerinde koruma projelerinde proje lideri ile enstitü temsilcisi, il veya ilçe müdürlüğü temsilcisinden oluşan komisyonu,

mm) Serbest veteriner hekim: 9/3/1954 tarihli ve 6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanuna göre mesleğini serbest olarak icra eden veteriner hekimleri,

nn) Sığır cinsi hayvan: Et üretimi, süt üretimi, damızlık veya diğer amaçlarla yetiştirilen Bison bison ve Bubalus bubalus türü hayvanlar dâhil her yaştaki sığır ve mandaları,

oo) Soy kütüğü: Hayvan ırklarına göre yetiştirme ve verim kayıtlarının tutulduğu, izlendiği, raporlandığı ve belgelendirildiği Bakanlık kayıt sistemini,

öö) Soy kütüğü sınıfı: E-ıslah kayıtlarına göre Bakanlık Talimatında belirlenen kıstaslar doğrultusunda, soy kütüğünde kayıtlı işletmelerin sınıflandırılmasını,

pp) Sözleşme: Hayvan genetik kaynakları yerinde koruma ve geliştirme (ıslah) projelerinde, yetiştirici/birlik ile enstitü ve/veya il müdürlüğü arasında proje uygulama esasları yönergesine göre yapılan sözleşmeleri,

rr) Süt verim ölçüm metodu: İşletmede, bir ineğin günlük süt veriminin bilgisayarlı sağım sistemi veya sağım sistemine bağlanılan süt ölçüm cihazı veya standart süt ölçüm kovası ile yapılan ölçümlerini,

ss) Taban sürü: TAGEM tarafından yürütülen Halk Elinde Hayvan Islah Programı kapsamında ana ve yavruya ait verim kayıtları tutulan sürüleri,

şş) TAGEM: Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğünü,

tt) Tarımsal amaçlı örgüt: Merkez Birliği düzeyinde örgütlenmiş, 5996 sayılı Kanuna göre kurulmuş ıslah amaçlı birlikleri, 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununa göre kurulmuş üretici birliklerini, Bakanlıkça kuruluşuna izin verilen ve 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş, hayvancılık faaliyeti yürüten tarımsal amaçlı kooperatiflerin merkez birliklerine ortak olan üst birlik ortağı kooperatifleri,

uu) Tiftik Kayıt Sistemi (TKS): Tiftik üreticilerinin ve tiftik satışına ilişkin kayıtların tutulduğu, izlendiği, raporlandığı Bakanlık kayıt sistemini,

üü) TÜRKVET: Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği ile Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği hükümlerine göre oluşturulan ve hayvancılık işletmelerinin, yetiştiricilerin ve sığır cinsi hayvanlar ile koyun ve keçi türü hayvanların kimliklendirilerek kayıt altına alındığı veri tabanını,

vv) Ulusal Küçükbaş Hayvan Islahı Bilgi Sistemi (UKIBS): Halk Elinde Hayvan Islahı Ülkesel Projesinde (Küçükbaş) alınan verilerin kayıt edildiği sistemi,

yy) Veteriner Bilgi Sistemi (VETBİS): Hayvancılık Bilgi Sisteminde (HBS) yer alan hayvan hastalıkları, aşı uygulamaları ve hayvan sağlığı desteklemelerine ait kayıtlar ve benzeri bilgilerin tutulduğu sistemi,

zz) Veteriner sağlık raporu: Hayvan ve hayvansal ürünlerin 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenen şartlara ve sağlık şartlarına uygun olduğunu gösteren, resmî veteriner hekim tarafından düzenlenen belgeyi,

aaa) Yerinde koruma: Sahip oldukları ırkın özelliklerini gösteren yerli evcil hayvan genetik kaynaklarının doğal yetiştirildikleri bölgede, aynı ırktan rastgele çiftleştirme yöntemi uygulanarak, yeterli büyüklükte sürü veya sürüler halinde korunmasını,

bbb) Yerleşim yeri ve diğer adres belgesi: Kişinin yerleşim yerini veya diğer adreslerini gösteren belgeyi,

ccc) Yetiştirici/üretici: Hayvancılık faaliyetiyle iştigal eden gerçek veya tüzel kişileri,

ççç) Yetiştirici temsilcisi: Hayvan genetik kaynaklarının yerinde korunması ve geliştirilmesi (Halk Elinde Hayvan Islahı) projelerinde yer alacak ve yetiştiricilerin yazılı muvaffakatı/taahhütnamesi ile onları temsil eden tüzel kişiliği,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Desteklemeye İlişkin Esaslar

Büyükbaş hayvancılık desteklemeleri

MADDE 4-

(1) Her bir destekleme yılı için buzağı/malak desteklemesi verilebilmesinin şartları şunlardır:

a) Buzağı/malağın TÜRKVET’te kayıtlı, destekleme yılı içinde ülkemizde doğmuş ve doğduğu işletme numarası ile cinsiyeti, ana kulak numarası ve doğum tarihi bilgilerinin mevcut olması gerekir.

b) Buzağı/malak TÜRKVET kayıtlarına göre en az 4 ay (120 gün) süreyle yaşamış olmak zorundadır.

c) Buzağı/malakların programlı aşıları (dişilerde brusella ve şap, erkeklerde şap) yapılmış ve VETBİS’e kaydedilmiş olmak zorundadır. Hastalıktan ari işletmelerde brusella aşı şartı aranmaz. Bakanlıkça belirlenen aşılarda güncelleme olması halinde, yapılması gereken aşılar, HAYGEM tarafından talimatla belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

ç) Her buzağı/malak için bir kez destekleme ödemesi yapılır. Çoklu doğumlarda her bir buzağı/malak desteklemeden faydalandırılır.

d) Destekleme ödemesi, HDS veri tabanına başvurusu girilen buzağı/malağın doğduğu işletme sahibine yapılır.

e) Destekleme ödemeleri, iki dönem halinde yapılır. Her iki dönemde destekleme şartlarını sağlamadığı için destekleme alamayan buzağı/malaklar, sonraki süreçte şartları sağlasa da destekleme kapsamına alınmaz.

f) Destekleme ödemesi yapılan buzağı/malağa, ilave destekleme şartlarının sonradan oluşması durumunda sonraki dönemlerde ilave ödemeler yapılmaz.

g) Destekleme sürecinde ilgili mevzuat kapsamında, buzağı/malakların küpelenmesi ve TÜRKVET’e kaydedilmesi; buzağıların E-Islaha, malakların MIS’a kaydettirilmesi, programlı aşılarının yaptırılması ve işletme bilgileri ile desteklemeye esas verilerin kayıt sistemlerinde güncellenmesinden yetiştiriciler, belgelerin düzenlenmesi ve veri girişlerinin zamanında yapılmasından ise görevli kişi, kurum ve kuruluşlar sorumludur.

(2) Birinci fıkrada belirtilen şartları sağlayarak temel büyükbaş desteğini hak eden buzağı/malaklara Kararda belirtilen katsayılarda ilave destek verilebilmesinin şartları şunlardır:

a) Kararda yayımlanan ve Tarımsal Üretim Planlama Kurulu tarafından süt havzası olarak belirlenen illerden Amasya, Çorum, Tokat, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Muş, Erzurum ve Tunceli illerinde doğan ve TÜRKVET’te sayılan sütçü ırkı ve bunların melezleri buzağılarına ve malaklara, besi havzası olarak belirlenen Ağrı, Ardahan, Artvin, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkâri, Iğdır, Kars, Malatya, Muş, Sivas, Şırnak, Tunceli ve Van illerinde doğan ve TÜRKVET’te sayılan kombine ırk, etçi ırkı ve bunların melezleri buzağılarına ve malaklara ilave destek verilir.

b) Suni tohumlama veya embriyo transferi sonucu doğan buzağı/malaklara ilave destek verilir.

c) Yerli sperma kullanımı ile suni tohumlamadan veya yerli embriyo transferi sonucu doğan buzağı/malaklara ilave destek verilir.

ç) Aile işletmelerinde doğan buzağı ve malaklara ilave destek verilir. Aynı veya farklı il/ilçelerde birden fazla işletmesi bulunan yetiştiricilerin toplam sığır veya manda sayısı, büyükbaş hayvancılık aile işletmesi desteği için tanımlanan sayıyı geçmesi halinde, bu desteklemeden yararlandırılmaz. (Ek cümle: RG-4/11/2025-33067)1 Aile işletmesi desteği alan toplam buzağı veya malak sayısı 10 başı geçemez.

d) Kadın veya genç çiftçilerin işletmelerinde doğan buzağı/malaklara ilave destek verilir.

e) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme yılı takvimi son günü itibarıyla TÜRKVET’ten alınan kayıtlarda, hastalıktan ari olarak tespit edilen ve il müdürlüğü tarafından HDS’de onaylanan işletmelerde doğan dişi buzağı/malaklara ilave destek verilir. Destekleme yılı son günü alınan kayıtlarda HDS’de ariliği askıda olan işletmeler, sonraki yılın 1 Temmuz tarihli TÜRKVET kayıtlarında arilik sertifikası iptal edilmeden yenilenmiş ve il müdürlüğü tarafından HDS’de tanımlanmış ise ari işletme ilave desteğinden yararlanır.

f) Destekleme yılı takvimi içinde doğan ve temel destek şartlarını sağlayan buzağı/malaklara hastalıktan ari işletmeler hariç en fazla 500 baş ile sınırlı olmak üzere temel ve ilave destek tutarları ödenir. İkinci dönemde, birinci dönemde destek alan buzağı/malak sayısı da dikkate alınarak ödeme yapılır. Gerçek veya tüzel kişilik adına farklı illerde birden fazla işletme olması durumunda, 500 baş sınırlaması her bir işletme numarası için ayrı uygulanır. Gerçek veya tüzel kişilik adına aynı il sınırları içerisinde birden fazla işletme olması durumunda, 500 baş sınırlaması aynı ildeki tüm işletmeleri kapsar.

g) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme yılı takvimi son günü itibarıyla, TÜRKVET’ten alınan kayıtlarda, AB onaylı süt çiftliği sertifikasına sahip olan ve il müdürlüğü tarafından HDS’de onaylanan işletmelerde doğan dişi buzağı/malaklara ilave destek verilir. Destekleme yılı takvimi son günü itibarıyla AB onaylı süt çiftliği sertifikası askıda olan işletmeler, sonraki yılın 1 Temmuz tarihli TÜRKVET kayıtlarında sertifikası yenilenmiş ve il müdürlüğü tarafından HDS’de tanımlanmış ise AB onaylı işletme ilave desteğinden yararlanır.

ğ) Destekleme yılı takvimi son günü itibarıyla birinci derece tarımsal amaçlı örgütlere üye olan yetiştiricilerin işletmesinde doğan buzağı ve malaklarına ilave destek verilir.

h) Soy kütüğüne kayıtlı olan buzağılara ilave destek verilebilmesinin şartları şunlardır:

1) Yetiştiriciler, destekleme müracaatını damızlık sığır yetiştiricileri birliği aracılığıyla yapmak zorundadır.

2) Buzağının, soy kütüğüne kayıtlı anadan suni tohumlama sonucu doğmuş ve yerli ırklar hariç anası kendi ırkı ile tohumlanmış veya embriyo transferi sonucu doğmuş olması gerekir. İşletmenin soy kütüğüne giriş tarihinden önce doğan buzağılar, ilave destekten faydalandırılmaz.

3) Buzağının doğduğu işletme, destekleme yılı Ekim ayının ilk günü öncesinde soy kütüğüne kaydedilmiş ve aynı yılın son günü itibarıyla kayıtlı olmak zorundadır.

4) İşletmede, Bakanlık veya Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliğinin talimatlarına uygun olarak, üçten az olmamak üzere soy kütüğünde bulunduğu sürenin (ay olarak) 2/3’ü oranında aylık süt ölçümü yapılmış olması gerekir.

5) Süt ölçüm tarihinde, işletmenin etçi ırk ve melezleri hariç inek sayısının en az % 60’ının süt ölçümü yapılmış ve süt verilerinin ölçüm tarihinden itibaren 120 gün içerisinde E-Islaha kaydedilmiş olması gerekir.

6) Süt verim ölçümleri, standart süt ölçüm aletleri veya sağım sistemi ile ölçülmeli, ölçümler süt kayıt defterine kaydedilmeli veya sağım sisteminden temin edilmiş olmalıdır. Askı veya hak ediş listelerinin hazırlanması aşamasında işletmenin süt verim ölçüm metodu E-Islahta tanımlanmış olmak zorundadır.

7) Süt ölçüm tarihinde, süt ölçümü yapılmış en az 10 ineğin en az yarısında aynı miktarda süt verim kaydı olması durumunda, işletmenin bu tarihteki süt ölçümü geçersiz sayılır.

8) Süt verim ölçümlerinin, talimatlara uygun olarak yapılmasından ve E-Islaha kaydettirilmesinden yetiştiriciler, yetiştiricilerin bilgilendirilmesinden, bildirilen süt verim ölçümlerinin zamanında E-Islaha kaydedilmesinden ve denetlemelerin yapılmasından Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliği ve il birlikleri sorumludur.

9) İşletmelerin soy kütüğü sınıfı, E-Islah kayıtlarından destekleme yılını takip eden yılın Ocak ayında birinci dönem askı listesi yayınlanmadan önce belirlenir, birinci ve ikinci dönem hak edişlerde geçerli olur. İşletmelerin soy kütüğü sınıfının belirlenmesi, itirazlar doğrultusunda veya ihtiyaç halinde birinci dönem hak ediş icmallerinin yayımlanması öncesi yenilenebilir.

ı) Suni tohumlama şartı aranan desteklerde, suni tohumlamanın, buzağının doğum tarihinden 210-295 gün öncesinde ülkemizde yapılmış ve bilgisinin E-Islah veri tabanına kaydedilmiş olması gerekir.

i) Genomik değer tespiti yapılmış, soy kütüğü ilave desteğini hakeden dişi buzağılara ilave destek verilebilmesinin şartları şunlardır:

1) Buzağının doğduğu işletmenin, destekleme yılını takip eden yılın Ocak ayında belirlenen soy kütüğü sınıfının A veya B olması gerekir.

2) Buzağının damızlık kütüğü sınıfının A veya B olması gerekir.

3) Buzağının ırkının Siyah-Alaca veya Simental olması gerekir.

4) Genomik değer tespitinin, buzağının doğduğu işletmede iken yapılması gerekir.

5) Genomik değer tespiti için usulüne uygun olarak DNA izolasyonuna esas örneklerin alınıp genomik test merkezine ulaştırılmasından ve sonuçların E-Islaha kaydından işletmenin bulunduğu ildeki Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği ve Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliği sorumludur.

6) Buzağının genomik damızlık değeri tespiti çalışmaları kapsamında, DNA izolasyonuna esas örneklerin genotiplendirilmesinin, Bakanlıkça yetkilendirilen genomik test merkezinde yapılmış olması gerekir.

7) Genomik test merkezi, destekleme kapsamında kendisine gelen DNA izolasyonuna esas örneklerin test ücreti ve uygulama yöntemini Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliğine bildirir.

8) Genotiplendirilmesi yapılan örneklere ait genomik damızlık değer tespiti, Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliğince yapılır ve düzenlenen belge onaylanmak üzere HAYGEM’e gönderilir.

9) Destekleme ödemesi, 1. dönem için destekleme (Değişik ibare: RG-4/11/2025-33067)1 yılı Ekim ayının son iş gününe, 2. dönem için ise takip eden yılın Mayıs ayının 15’ine kadar genomik test merkezine gelen kan örneklerinden genomik damızlık değer tespiti belirlenen buzağılar için yapılır.

j) Soy kütüğüne kayıtlı malak ilave desteklemesi verilebilmesinin şartları şunlardır:

1) Destekleme yılı içinde MIS’ta kayıtlı işletmedeki manda ineği ve malak sayısı dikkate alınır.

2) Malakların ana ve babası MIS’a kayıtlı olmak zorundadır.

3) Malakların doğduğu işletme, destekleme yılı sonu bitim tarihine kadar MIS’a kaydedilmiş olmak zorundadır.

4) Yetiştirici, damızlık manda yetiştiricileri birliği olan yerlerde birlik üyesi olmak ve birlik soy kütüğü yürütme yetkisi almış olmak zorundadır.

5) Destekleme yılında işletmede süt ölçümü yapılan ayda, manda inek sayısının en az 1/4’ünde asgari 5 ay süt ölçümü yapılmış ve MIS’a kaydedilmiş olması zorunludur.

6) Süt verimlerinin, standart süt ölçüm aletleri veya sağım sistemi ile ölçülmüş olması, ölçümlerin süt kayıt defterine kaydedilmesi veya sağım sisteminden temin edilebilmesi gerekir.

7) Ön soy kütüğüne kayıtlı malaklar bu desteklemeden yararlanamazlar.

(3) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) Buzağı desteği için yetiştiriciler;

1) Desteklemeyi hangi tarımsal amaçlı örgüt üzerinden almak istiyorlarsa almak istedikleri örgüt üzerinden, kooperatifler aracılığıyla almak isteyenler bölge veya il üst birlikleri üzerinden, soy kütüğü ilave desteklemesi için damızlık sığır yetiştiricileri il birlikleri üzerinden,

2) Herhangi bir örgüte üye olmayanlar ise doğrudan il/ilçe müdürlüklerine,

başvurularını yapabilirler.

b) Malak desteği için, damızlık manda yetiştiricileri birliğine üye olan yetiştiriciler birlikler aracılığıyla, üye olmayan yetiştiriciler ise il/ilçe müdürlüklerine yazılı olarak başvuruda bulunabilirler.

c) Yetiştiriciler aynı destek için yalnızca bir tarımsal amaçlı örgüt üzerinden başvuru yapabilir.

ç) Tarımsal amaçlı örgütler başvuru listelerini il/ilçe müdürlüklerine teslim eder.

d) Başvurular ile ilgili iş ve işlemler, HDS’de il/ilçe müdürlüklerince yürütülür. İl/ilçe müdürlükleri, il birlikleri tarafından kendilerine teslim edilen başvuruların ve birlik üyesi olmayan yetiştiricilerin başvuru dilekçelerinin HDS’ye zamanında ve doğru kayıt edilmesinden sorumludur.

e) Tarımsal amaçlı örgütler, kendilerinde başvuru dilekçesi bulunan üyelerinin başvurularından sorumludur. Tarımsal amaçlı örgüte üye olan yetiştiriciler, dilekçe ile üyesi bulundukları tarımsal amaçlı örgüte başvuru yapmak zorundadır. Tarımsal amaçlı örgütler, her ne sebeple olursa olsun üyesinin yazılı destekleme başvurusunu geri çeviremez. Tarımsal amaçlı örgütler, başvuru dilekçesi bulunmayan üyesi adına destekleme başvurusu yapamaz.

f) Gerçek veya tüzel kişilik adına birden fazla işletme olması durumunda, işletme sahibi her bir işletme numarası için ayrı destekleme başvurusu yapar.

g) Başvurular birinci dönem için, destekleme yılı Eylül ayının ilk iş gününde başlar, Aralık ayının ilk iş gününe kadar devam eder. İkinci dönem için ise bir sonraki yılın Nisan ayının ilk iş gününde başlar ve 15 Haziran tarihine kadar devam eder. Birinci dönemde başvurusu olan yetiştiriciler, ikinci dönem içinde başvuru yapmış sayılır. Birinci dönemde başvuru yapamayanlar ikinci dönemde başvuru yapabilir. Birinci dönemde başvuruda bulunduğu halde, eksikleri nedeniyle desteklemeden yararlanamayanlar, ikinci dönemde eksikliğin giderilmesi halinde desteklemeden yararlandırılır.

ğ) Başvurular destekleme yılı için geçerlidir. Süresi geçtikten sonra yapılan tüm başvurular geçersizdir.

(4) Buzağı ve malak destekleme başvurularının HDS’ye kaydedilmesi, icmallerin hazırlanması ve itirazların değerlendirilmesi aşağıdaki şekilde gerçekleştirilir:

a) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme başvuruları, birinci dönemin başvuru tarihi son gününden itibaren 30 gün içerisinde, ikinci dönemin başvuru tarihi son gününden itibaren 15 gün içerisinde HDS’de ilgili modüle il/ilçe müdürlükleri tarafından kaydedilir. Süresi içerisinde başvuru dilekçesi olduğu halde HDS’ye tanımlanmamış başvurular, birinci dönem için Şubat ayının ikinci haftasının son iş günü, ikinci dönem için Temmuz ayının son iş gününe kadar HDS’ye girilir.

b) Buzağı ve malak destekleme icmalleri HDS’de ayrı olarak hazırlanır.

c) İcmaller hazırlanırken buzağıların soy kütüğü ve genomik test ile suni tohumlama desteği için E-Islah veri tabanından, malak soy kütüğü ve suni tohumlama desteği için ise MIS veri tabanından yararlanılır.

ç) Birinci dönemde destekleme yılının ilk sekiz ayında doğan buzağı/malaklar için destekleme yılı takvimi son günü TÜRKVET, E-Islah ve MIS verileri, ikinci dönemde ise destekleme yılının tümünde doğan ve birinci dönemde destekleme alamayan buzağı/malaklar için sonraki yılın 1 Temmuz tarihli TÜRKVET, E-Islah ve MIS verileri esas alınarak hazırlanan icmal-1 askı listeleri il/ilçe müdürlüğünde askıya çıkarılır. Askı başlangıç ve bitimi tutanağa bağlanır.

d) Birinci dönem askı süreci sonrası icmal-2’lerin belirlenmesi için sonraki yılın 15 Şubat tarihli TÜRKVET, E-Islah ve MIS verileri, ikinci dönem ise askı süreci sonrası icmal-2’lerin belirlenmesi için sonraki yılın 1 Ağustos tarihli TÜRKVET, E-Islah ve MIS verileri esas alınır.

e) (Ek: RG-4/11/2025-33067)1 Askıya çıkarılan listelere itirazlar, il/ilçe müdürlüklerine yapılır. İtirazlar, askı süresi bitiminde il/ilçe müdürlüklerince değerlendirilerek karara bağlanır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise icmaller kesinleşmiş kabul edilir.

(5) Büyükbaş hayvancılık destekleri kapsamında buzağı/malak desteklemesinin; başvuru, icmal hazırlama, askı, itiraz, kesin icmal ve benzeri destekleme süreçlerine ait takvim, Karar kapsamında her yıl HAYGEM tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

Atık desteği

MADDE 5-

(1) Atık desteği verilebilmesinin şartları şunlardır:

a) Bakanlıkça belirlenen ve resmî veteriner hekim veya sorumluluğundaki yardımcı sağlık personeli ile Bakanlıkça yetki verilen veteriner hekim tarafından, yapılan aşı uygulamaları sonrasında oluşan atıklar için hayvan sahiplerine atık desteği ödemesi yapılır.

b) Atık desteği ödenebilmesi için atık yapan hayvanların, aşı uygulanan işletmede kayıtlı olması, aşılamanın üzerinden yetmiş iki saat geçmemiş olması, aşının VETBİS’e kaydedilmiş olması, atığın resmî veteriner hekim tarafından görülmesi ve atık tarihinin yılı içerisinde sisteme kaydedilmesi gerekir.

c) Bakanlıkça belirlenen aşı uygulamaları sonrasında atık oluştuğunda resmî veteriner hekim tarafından atık görülür ve sadece atık oluştuğuna dair tespit tutanağı tanzim edilir. Tespit tutanağına, atığın gerçekleştiği işletme numarası, hayvanın küpe numarası, hayvanın kaç aylık gebe olduğu, aşı ile ilgili bilgiler, aşılama tarihi ve aşılamadan ne kadar zaman sonra atık oluştuğu yazılmak zorundadır. (Ek cümle: RG-4/11/2025-33067)1 Tanzim edilen tespit tutanağının hayvan sahibi tarafından imzalanmış olması, destekleme başvurusu için yeterlidir.

ç) Bakanlıkça belirlenen aşı uygulamaları sonrasında oluşan atıklardan numune alınır. Alınan numune, bruselloz yönünden incelenmek üzere bölge Veteriner Kontrol Enstitü Müdürlüğüne gönderilir. Bakteriyolojik olarak bruselloz tespit edildiğinde atık yapan hayvan için hayvan hastalığı tazminatı ile ilgili işlemler uygulanır. Bruselloz tespit edilmez ise atık hayvan için destekleme ödemesi yapılır.

(2) Destekleme icmallerinin düzenlenmesine ilişkin esaslar şunlardır:

a) İl/ilçe müdürlüğünde görevli resmî veteriner hekimler tarafından VETBİS’e veri girişi yapılır ve onaylanır.

b) İlçe müdürlüğü, VETBİS’ten onaylanan veriler üzerinden ilçe icmallerini tanzim eder, onaylar ve e-belge üzerinden il müdürlüğüne gönderir.

c) İl müdürlüğü, ilçelerden gelen icmallerin kontrolünü yaparak VETBİS’ten il icmallerini tanzim eder, onaylar ve e-belge üzerinden HAYGEM’e gönderir.

ç) HAYGEM, gelen icmal listeleri ile VETBİS’ten alınan icmal listelerinin uyumunu kontrol eder.

d) Destekleme icmallerinin hazırlanması, gönderilmesi ve ödeme ile ilgili çalışma takvimi HAYGEM tarafından belirlenir.

Küçükbaş hayvancılık desteklemeleri

MADDE 6-

(1) Kuzu/oğlak desteği verilebilmesinin şartları şunlardır:

a) Desteklemeden yararlanacak kuzu ve oğlaklar; destekleme takvim yılı içerisinde doğmuş, küpelenmiş, TÜRKVET’e kayıtlı ve doğduğu işletmede en az 4 ay (120 gün) süreyle yaşamış olmak zorundadır. Destekleme kapsamındaki hayvanın 4 aylık (120 günlük) süre içerisinde doğduğu işletmeden, işletme sahibine ait farklı bir işletmeye nakledilmesi durumunda, sahip bilgisi değişmediği için desteklemeye ilişkin diğer şartların da sağlanması kaydıyla desteklemeden yararlanılabilir.

b) 5996 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi hükümlerine göre idari para cezası sonucunda işletmeye kayıt edilen kuzu ve oğlaklar destekleme kapsamına alınmaz.

c) Yetiştirici, damızlık koyun keçi yetiştiricileri birliğine üye olmalıdır. İl birliği olmayan illerde bu şart aranmaz.

ç) Kuzu ve oğlakların tümüne koyun-keçi vebası aşısı yapılmış ve VETBİS’e kaydedilmiş olmak zorundadır. Edirne, Kırklareli, Tekirdağ illeri ile İstanbul ve Çanakkale (Gökçeada dahil) illerinin Avrupa yakası ilçelerinde (Trakya) bulunan işletmelerde koyun-keçi vebası aşı şartı aranmaz. Bakanlıkça belirlenen aşılarda güncelleme olması halinde, yapılması gereken aşılar, HAYGEM tarafından talimatla belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

d) Her kuzu ve oğlak için bir kez destekleme ödemesi yapılır. Çoklu doğumlarda her bir kuzu ve oğlak desteklemeden faydalandırılır.

e) Destekleme ödemesi yapılan kuzu ve oğlağa, ilave destekleme şartlarının sonradan oluşması durumunda sonraki dönemlerde ilave ödemeler yapılmaz.

f) Destekleme ödemesi kuzu ve oğlağın doğduğu işletme numarası üzerinden, başvurusu HDS’ye girilen işletme sahibine yapılır.

g) Destekleme ödemeleri, (Değişik ibare: RG-4/11/2025-33067)1 üç dönem halinde yapılır. Her (Değişik ibare: RG-4/11/2025-33067)1 üç dönemde destekleme şartlarını sağlamadığı için destekleme alamayan kuzu ve oğlaklar, sonraki süreçte şartları sağlasa da destekleme kapsamına alınmaz.

ğ) Destekleme süreci içerisinde ve ilgili mevzuat kapsamında, kuzu ve oğlakların küpelenerek TÜRKVET’e kayıt edilmesi, aşıların yaptırılarak VETBİS’e kaydettirilmesi ve işletme bilgileri ile desteklemeye esas verilerin kayıt sistemlerinde güncellenmesinden yetiştiriciler, belgelerin düzenlenmesi ve veri girişlerinin zamanında yapılmasından ise görevli kişi, kurum ve kuruluşlar sorumludur.

h) Göçer hayvanlardan doğan kuzu ve oğlaklarda, doğduğu işletme göçer hayvan sevk kontrol noktası ise sahip işletme doğduğu işletme olarak kabul edilir.

ı) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme dönemlerinde, temel desteğe esas kuzu sayısı, destekleme yılı son günü (31 Aralık) itibarıyla TÜRKVET kayıtlarında yer alan kişiye ait toplam anaç koyun sayısının 1,5 katını geçemez. Destekleme takvim yılı başlangıcı itibarıyla üzerinde işletme kaydı bulunan; kadın yetiştiricilerin veya son takvim gününde 41 yaşından gün almamış yetiştiricilerin ilave desteğine esas dişi kuzu sayısı ise temel desteğe esas kuzu sayısının % 55’ini geçemez ve hazırlanacak icmallerde dişi kuzular öncelikli olarak gösterilir. Desteklemeye esas oğlak sayısı ise, 31 Aralık itibarıyla TÜRKVET kayıtlarında yer alan kişiye ait toplam anaç keçi sayısının 1,5 katını geçemez. Destekleme yılı son günü (31 Aralık) itibarıyla TÜRKVET kayıtlarında anaç koyun veya anaç keçi kaydı bulunmayan işletmeler, destekleme kapsamı dışında tutulur.

(2) TÜRKVET’e kayıtlı olan ve bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen şartları sağlayarak temel küçükbaş desteğini hak eden ve aşağıda belirtilen şartları taşıyan kuzu ve oğlaklara Kararda belirtilen katsayılarda ilave destekleme verilir:

a) Aile işletmesinde doğan tüm oğlaklara ve dişi kuzulara ilave destek verilir. Aynı veya farklı il/ilçelerde birden fazla işletmesi bulunan yetiştiricilerin anaç koyun keçi sayısı toplamı, küçükbaş hayvancılık aile işletmesi desteği için tanımlanan sayıyı geçmesi durumunda ilave desteklemeden yararlandırılmaz.

b) Yetiştirici, kadın veya genç çiftçi ise doğan tüm oğlaklara ve dişi kuzulara ilave destek verilir.

c) Birinci derece tarımsal amaçlı örgütlere üye olan yetiştiricilerin işletmelerinde doğan tüm oğlak ve kuzular için ilave destek verilir.

(3) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Başvurular birinci dönem için, destekleme yılı Eylül ayının ilk iş gününde başlar, Aralık ayının ilk iş gününe kadar devam eder. İkinci dönem için bir sonraki yılın Nisan ayının ilk iş gününde başlar ve 15 Haziran tarihine kadar devam eder. Üçüncü dönem için ise bir sonraki yılın Kasım ayının ilk iş günü başlar ve Kasım ayının üçüncü haftası son iş gününe kadar devam eder. Yetiştiriciler destekleme başvurusunu üyesi oldukları damızlık koyun keçi yetiştiricileri birliğine dilekçe ile yapar. Birinci dönemde başvurusu olan yetiştiriciler, ikinci ve üçüncü dönemler içinde başvuru yapmış sayılır. Birinci dönemde başvuru yapamayanlar ikinci veya üçüncü dönemlerde başvuru yapabilir. Birinci dönemde başvuruda bulunduğu halde, eksikleri nedeniyle desteklemeden yararlanamayanlar, ikinci veya üçüncü dönemlerde eksikliğin giderilmesi halinde desteklemeden yararlandırılır. Damızlık koyun keçi yetiştiricileri birliğinin bulunmadığı illerde başvurular, dilekçe ile il/ilçe müdürlüklerine yapılır.

b) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Süresi içerisinde başvuru dilekçesi olduğu halde HDS’ye tanımlanmamış başvurular, birinci dönem için Şubat ayının ikinci haftasının son iş günü, ikinci dönem için ise Temmuz ayının son iş gününe kadar HDS’ye girilir. Üçüncü dönem başvuru süresi geçtikten sonra yapılan tüm başvurular geçersizdir. Başvurular, destekleme yılı için geçerlidir.

c) Damızlık koyun keçi yetiştiricileri il birlikleri, kendilerinde başvuru dilekçesi bulunan üyelerinin başvurularına ait listelerin HDS’ye kaydedilmesi için il /ilçe müdürlüklerine eksiksiz olarak teslim edilmesinden sorumludur. Damızlık koyun keçi yetiştiricileri il birlikleri, her ne sebeple olursa olsun üyesinin yazılı destekleme başvurusunu geri çeviremez. Üyesinin destekleme başvuru dilekçesi bulunmayan il birlikleri, bu üyeleri adına başvuru yapamaz.

ç) İl/ilçe müdürlükleri, il birlikleri tarafından kendilerine teslim edilen başvuruların ve il birliği bulunmayan illerdeki yetiştiricilerin başvuru dilekçelerinin HDS’ye zamanında ve doğru kayıt edilmesinden sorumludur.

d) Damızlık koyun keçi yetiştiricileri birlikleri, başvurularını aldıkları yetiştiricilerin kişi, işletme ve hayvan bilgilerinin doğruluğunun (aktif/pasif durumu, vergi numarası, T.C. kimlik numarası, sahiplik bilgisi, anaç hayvan sayısı ve benzeri) kontrolünü TÜRKVET’ten yaparak hatalı veya eksik kayıtların olması durumunda il/ilçe müdürlüklerine bildirmek suretiyle TÜRKVET’te gerekli düzeltmelerin yapılmasını sağlar.

e) Göçer hayvancılık yapanlar hariç, farklı illerde birden fazla işletmesi olan yetiştiriciler, her bir işletmesinin bulunduğu ilde ayrı ayrı başvuruda bulunur. (Ek cümle: RG-4/11/2025-33067)1 Aynı ilde birden fazla işletmesi bulunan yetiştiricilerin tek başvuru yapması yeterlidir.

(4) Başvuruların değerlendirilmesi, itirazlar ve icmallerin hazırlanmasına dair usul ve esaslar şunlardır:

a) Destekleme başvuruları, birinci dönemin başvuru tarihleri son gününden itibaren 30 gün içerisinde, (Değişik ibare: RG-4/11/2025-33067)1 ikinci ve üçüncü dönemin başvuru tarihleri son gününden itibaren 15 gün içerisinde HDS’de ilgili modüle il/ilçe müdürlükleri tarafından kaydedilir.

b) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Birinci dönemde kuzu/oğlak desteği için destekleme takvim yılı son gün tarihli TÜRKVET verileri, ikinci dönemde sonraki yılın 1 Temmuz tarihli TÜRKVET verileri, üçüncü dönemde ise sonraki yılın 1 Aralık tarihli TÜRKVET verileri esas alınarak hazırlanan icmal-1 askı listesi, il/ilçe müdürlüğünde askıya çıkarılır. Askı başlangıç ve bitimi tutanağa bağlanır.

c) Askıya çıkarılan listelere itirazlar, il/ilçe müdürlüklerine yapılır. İtirazlar, askı süresi bitiminde il/ilçe müdürlüklerince değerlendirilerek karara bağlanır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise icmaller kesinleşmiş kabul edilir.

ç) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Kuzu/oğlak desteğinde icmal-2’ler hazırlanırken; birinci dönem için sonraki yılın 15 Şubat tarihli TÜRKVET verileri, ikinci dönem için sonraki yılın 1 Ağustos tarihli TÜRKVET verileri, üçüncü dönem için ise sonraki yılın 31 Aralık tarihli TÜRKVET verileri esas alınır.

d) Desteklemeye esas icmal-2’ler ilçeler tarafından oluşturularak onaylanır ve il müdürlüğüne gönderilir.

e) İl müdürlükleri tarafından ilçelerden gelen icmal-2’ler kontrol edilir. Ödemeye esas olmak üzere icmal-3 listesi onaylanarak HAYGEM’e gönderilir.

f) (Değişik ibare: RG-4/11/2025-33067)1 Üçüncü dönem itiraz döneminin bitiş tarihinden sonra TÜRKVET ve VETBİS’e yapılan kayıtlar destekleme yılı kapsamına alınmaz.

g) Küçükbaş hayvancılık destekleri kapsamında kuzu/oğlak desteklemesinin; başvuru, icmal hazırlama, askı, itiraz, kesin icmal ve benzeri destekleme süreçlerine ait takvim, Karar kapsamında her yıl HAYGEM tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

Sürü yöneticisi istihdamı desteği

MADDE 7- (1) (Değişik cümle: RG-4/11/2025-33067)1 Kuzu/oğlak desteklemesi kapsamında, en az 150 baş temel desteği hak eden kuzu/oğlağı bulunan, damızlık koyun keçi yetiştiricileri il birliğine üye ve birlik olmayan illerdeki işletmelere en fazla bir sürü yöneticisi için Kararda belirtilen katsayıda sadece 150 baş kuzu/oğlak üzerinden ilave destek ödenir.

a) Her bir işletme sadece bir çoban için desteklemeden yararlandırılır. Başvuru şartlarını taşıyan birden fazla işletmesi bulunan yetiştiriciler, her bir işletmesi için ayrı ayrı başvuruda bulunabilir.

b) Çobanın, destekleme yılı içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumu primlerinin en az beş ay süreyle yatırılmış olması gerekir. İl/ilçe müdürlüklerince, destekleme yılı için çobanın Sosyal Güvenlik Kurumu prim ödemelerine ilişkin; borçluluk durumu, borçlanma yapılandırması durumu ve aylık primlerinin uygun hizmet kodundan yatırılıp yatırılmadığı il/ilçe sosyal güvenlik müdürlüklerinden sorgulanır.

c) Başvuru yapan işletmede istihdam edilen çobanın, borçlanma yapılandırması yapanlar hariç olmak üzere, destekleme yılında 7 aydan fazla Sosyal Güvenlik Kurumu prim borcu bulunmaması gerekir.

ç) İşletmede istihdam edilen çoban, Sosyal Güvenlik Kurumu prim borcunu ödemek üzere yapılandırmış ise işletme sahibinin başvurusu kabul edilir, bir sonraki sene ve devam eden senelerde destekleme başvurusunda Sosyal Güvenlik Kurumu prim borcunu ödeme yapılandırması yaptırdığı halde taksitlerini ödemediği tespit edilirse prim borcu yapılandırılan yılın destekleme ödemesi geri alınır.

d) Destekleme başvurusunda bulunanlar, destek yılına ait Sosyal Güvenlik Kurumu primlerini 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun;

1) İstihdam edilen çoban için, çalıştığı işletme üzerinden aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi,

2) İşletme sahibi çoban için işletmesi üzerinden aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi,

3) İşletme sahibinin birinci dereceden yakını olan eşi, çocuğu ve anne-babası olan çoban için işletmesi üzerinden aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ya da (b) bendinin (4) numaralı alt bendi,

kapsamında yatırır.

e) Sosyal Güvenlik Kurumu sigorta primlerini, 5510 sayılı Kanun kapsamında 30 gün üzerinden tam zamanlı olarak yatırmayanlar, borçlanma yapılandırması yapanlar hariç destekleme yılında yedi aydan (210 gün) fazla Sosyal Güvenlik Kurumu prim borcu bulunanlar, işletme sahibi işletmesinde kendi çoban şeklinde başvuru yapmış olduğu halde fiilen çobanlık yapmayanlar, işletmede istihdam edildiği halde fiilen çobanlık yapmayanlar, muhtarlar, destekleme yılında muhtarlığı sona ermiş olup destek için uygun prim ödemesi yeterli bulunmayanlar, devlet memurları, emekliler ve on sekiz yaşından küçükler, destekleme kapsamında çoban olarak değerlendirilmez.

(2) Başvuru şekli, yeri ve zamanı:

a) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Küçükbaş hayvancılık desteğine başvuran yetiştiriciler, sürü yöneticisi (çoban) istihdamı desteğine de başvurmuş sayılır. Destekleme yılı içerisinde, bir işletme adına kayıt edilen çoban farklı bir işletme adına destek için kayıt edilemez.

b) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Sürü yöneticisi istihdamı ilave desteğinden yararlanmak isteyen yetiştiriciler, birinci dönem için bu fıkranın (c) bendinde yer alan belgeleri destekleme yılını takip eden yılın 5 Ocak tarihine kadar, ikinci dönem için 15 Haziran tarihine kadar, üçüncü dönem için ise Kasım ayının üçüncü haftası son iş gününe kadar il/ilçe müdürlüklerine teslim eder. İl/ilçe müdürlükleri, sürü yöneticisi istihdamı ilave desteğinden yararlanmak için evraklarını teslim eden yetiştiricilerin başvurularını; birinci dönem için 9 Ocak, ikinci dönem için 1 Temmuz, üçüncü dönem için ise 30 Kasım tarihine kadar HDS üzerinde onaylar. Küçükbaş hayvancılık desteği başvuru süresi içerisinde başvurmayanlar, destekleme kapsamında değerlendirilmez.

c) Sürü yöneticisi istihdamı ilave desteği için aşağıdaki belgeler istenir:

1) Çoban ve işletme sahibinin nüfus cüzdanı fotokopisi.

2) Sürü yöneticisi sertifikası.

3) Desteklemeden yararlanacak çobanın durumuna göre işletmede çoban istihdam ediliyor ise iş sözleşmesinin örneği, çoban işletme sahibi/işletme sahibinin birinci dereceden yakını ise işletme sahibinin taahhütnamesi.

4) Çobana ait sigorta primlerinin yatırıldığına dair Sosyal Güvenlik Kurumu il/ilçe müdürlükleri tarafından onaylanmış veya e-Devletten alınan kare (QR) kodlu Sigortalılık Hizmet Döküm Belgesi.

5) Çobana ait sigorta primleri ödemesine dair Sosyal Güvenlik Kurumu il/ilçe müdürlüklerinden alınan prim ödemelerini ve borçluluk durumunu bildiren onaylı belge.

6) Çobana ait sigorta primlerinin borçlanma yapılandırması yapılmışsa Sosyal Güvenlik Kurumu il/ilçe müdürlüklerinden alınan borçlanma yapılandırma durumunu ve borçlanma yapılandırması taksitlerinin ödenme durumunu gösteren onaylı belge.

ç) Sigorta primleri 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi üzerinden yatırılanların sigortalılık hizmet döküm belgesinde 6121.12 Çoban/Sürü Yönetim Elemanı (Küçükbaş Hayvan) kodunu haiz olmaları şartı aranır.

d) İl/ilçe müdürlüğünce düzenlenecek ek belgeler, https://www.tarimorman.gov.tr/HAYGEM adresinde başvuruların başlaması ile yayımlanır. Desteklemeye esas işlemler Bakanlık ilgili kayıt sistemleri üzerinden yürütülür.

e) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Başvuru zamanında desteklemeye esas istenen belgelerin temininden ve bilgilerin doğruluğundan işletme sahibi/çoban, kontrolünden il/ilçe müdürlükleri sorumludur.

(3) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Başvurular, icmallerin düzenlenmesi ve değerlendirilmesine dair usul ve esaslar şunlardır:

a) İl/ilçe müdürlükleri; işletmenin çobanına ait Sosyal Güvenlik Kurumu prim ödemesi durumunun, prim borçluluk durumunun ve primlerin uygun hizmet kodundan yatırılıp yatırılmadığının sorgulamasını, il/ilçe sosyal güvenlik müdürlüklerinden yapar.

b) İcmal hazırlama, askı, itiraz, ödeme süreçlerine ait takvim küçükbaş desteklemesi kapsamında yürütülür.

c) HDS’ye başvurusu kaydedilen yetiştiricilerden, sürü yöneticisi istihdamı desteği onayı sehven yapılamayanların onay işlemlerinde sistemi açıp kapatmaya HAYGEM yetkilidir.

Arıcılık desteği

MADDE 8-

(1) Temel arılı kovan destekleme şartları şunlardır:

a) AKS’ye kayıtlı, üretici/yetiştirici örgütlerine üye ve üye olmayan üreticiler, Karar kapsamında temel arıcılık desteklemesinden yararlandırılır.

b) Temel arıcılık desteklemesinden yararlanan üreticilerden; destekleme takvim yılı başlangıcı itibarıyla AKS’ye kayıtlı kadın üreticilere, son takvim gününde 41 yaşından gün almamış üreticilere, kayıtlı oldukları ilçe dışında yılda en az bir kere gezginci arıcılık yapan üreticilere ve birinci derece tarımsal amaçlı örgütlere üye olan üreticilere Kararda belirtilen katsayılarda ilave destekleme verilir.

c) Üreticiler en fazla bin adet arılı kovan için desteklemeden yararlandırılır.

(2) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) Desteklemeden faydalanmak isteyen üreticiler, destekleme takvim yılı Mayıs ayından itibaren, birlik üyeleri tarımsal amaçlı örgüte, üye olmayan üreticiler ise kayıtlı oldukları veya arılarının bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne başvuruda bulunurlar.

b) Birlikler, üyelerinin başvurularına ait listeleri HDS’ye kaydedilmesi için il/ilçe müdürlüklerine eksiksiz olarak teslim edilmesinden sorumludur.

c) İl/ilçe müdürlükleri; birlikler tarafından kendilerine teslim edilen listelerinin ve birlik üyesi olmayan üreticilerin başvuru dilekçelerinin HDS’ye zamanında ve doğru kayıt edilmesinden sorumludur.

ç) Başvurular hakkındaki takvim, HAYGEM tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

(3) Başvuruların değerlendirilmesi, itiraz ve icmallerin düzenlenmesine dair usul ve esaslar şunlardır:

a) Sabit ve gezginci üreticilerin, 23/5/2024 tarihli ve 32554 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Arıcılık Yönetmeliği hükümleri uyarınca Mayıs-Ekim ayları içerisinde koloni ve pasif kovan varlık tespitleri AKS’de yayımlanan Arılık ve Arılı Kovan Tespit Tutanağı ile yapılır ve veriler AKS’de desteklemeye esas olarak güncellenir.

b) Üreticinin kayıtlı olduğu il/ilçe müdürlüğü, başvuru ve arılı kovan tespit işlemleri yapılmış olan üreticilere destekleme onayı verir.

c) Arı nakil ve konaklama işlemlerini ilgili mevzuat hükümlerine göre yapmamış olan üreticilerin tespit ve desteklemeye esas güncelleme işlemi yapılmaz.

ç) İl/ilçe müdürlükleri tarafından AKS verileri üzerinden hazırlanan icmal-1 listesi, il/ilçe müdürlüğünde askıya çıkarılır. Askı başlangıç ve bitimi tutanağa bağlanır.

d) Askıya çıkarılan listelere itirazlar, il/ilçe müdürlüklerine yapılır. İtirazlar, askı süresi bitiminde il/ilçe müdürlüklerince değerlendirilerek karara bağlanır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise icmaller kesinleşmiş kabul edilir.

e) Desteklemeye esas icmal-2 listesi oluşturularak onaylanır ve il müdürlüğüne gönderilir.

f) İl müdürlükleri tarafından ilçelerden gelen icmal-2’ler kontrol edilir. Ödemeye esas olmak üzere icmal-3 listesi onaylanarak HAYGEM’e gönderilir.

g) İcmal hazırlama, askı, itiraz, kesin icmal ve benzeri destekleme süreçlerine ait takvim HAYGEM tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

İpek böceği desteği

MADDE 9-

(1) Temel ipek böceği destekleme şartları şunlardır:

a) İpek böceği tohumu üretim ve dağıtımı Kozabirlik tarafından yapılır.

b) İKS’ye kayıtlı ve ürettiği yaş kozayı ipek böceği kooperatiflerine satan üreticiler temel ipek böceği desteklemesinden faydalandırılır.

c) İpek böceği desteklemesinde İKS verileri esas alınır.

ç) Kozabirlik, yaş ipek böceği kozası üretimi yapılan bölgelerde kooperatif alım noktalarında, kooperatiflerin bulunmadığı yerlerde de açacağı geçici alım noktalarında, S.S. Kulp Koza Üreticileri Üretim ve Pazarlama Kooperatifi ise Kulp ilçesi alım noktası ve Diyarbakır ili dahilinde üretim yapılan bölgelerde oluşturulacak geçici alım noktalarında olmak üzere, içinde bulunulan yılın ürünü ve dağıtılan tohum kutu miktarı ile uyumlu olması kaydıyla kendisine getirilen yaş ipek böceği kozasının tamamını, ürün alım talimatı/ekspertiz usul ve esaslarına göre satın almakla yükümlü olduğundan, destekleme ödemelerine esas olacak tüm belgelerin düzenlenmesinden, istenmesi halinde ibraz edilmesinden ve teyidinden sorumludur ve beş yıl süreyle muhafaza etmekle yükümlüdür.

(2) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) Hastalıktan ari tohum üretimini Kozabirlik gerçekleştirir. İpek böceği yaş koza destekleme başvuru süreci, ipek böceği kooperatifleri tarafından destekleme yılı takvimi içerisinde tohum taleplerinin alınması ve ücretsiz tohum dağıtımı ile başlar.

b) Üretici, desteklemeye dair başvuru dilekçesini ürettiği yaş kozayı satacağı ipek böceği kooperatifine verir.

(3) Başvuruların değerlendirilmesi ve icmallerin düzenlenmesine dair usul ve esaslar şunlardır:

a) İpek böceği kooperatifi tarafından desteklemeye esas yaş kozanın İKS’ye veri kaydı yapılır.

b) İpek böceği kooperatifleri üretici başvuru listelerinin, HDS’ye kaydedilmesi için il /ilçe müdürlüklerine eksiksiz olarak teslim edilmesinden sorumludur.

c) İpek böceği kooperatifleri, İKS’den aldıkları “Desteklemeye Esas Yaş Koza Ürün Alım Bordrosu”nu onaylayarak, “Yaş Koza Desteklemesi Hak Ediş Belgesi”ni düzenlemek üzere ipek böceği kooperatifinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne gönderir.

ç) Veri girişi ve bilgilerin doğruluğundan Kozabirlik ve ipek böceği kooperatifleri sorumludur.

d) İl/ilçe müdürlükleri; ipek böceği kooperatifleri tarafından kendilerine teslim edilen başvuru listelerinin HDS’ye zamanında ve doğru kayıt edilmesinden sorumludur.

e) İpek böceği kooperatifleri tarafından ipek böceği yaş koza desteği başvurularına ait listeler, ipek böceği kooperatiflerinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğü tarafından kontrol edilerek, desteklemeye esas “Yaş Koza Desteklemesi Hak Ediş Belgesi” düzenlenir. Bu listeleri ilçe müdürlükleri il müdürlüğüne, il müdürlükleri de onaylayarak HAYGEM’e gönderir.

Besilik erkek sığır (karkas) desteklemesi

MADDE 10-

(1) Besilik erkek sığır desteklemesi, Bakanlık tarafından gerekli görülen hallerde, üretim maliyeti dikkate alınarak belirlenecek aylık kesim dönemleri itibarıyla uygulanır.

(2) Temel besilik erkek sığır desteklemesi şartları şunlardır:

a) Besilik erkek sığırlar, 12 aylık yaştan büyük, yurt içinde doğmuş, küpelenmiş, TÜRKVET’e kaydedilmiş ve destekleme yılı içerisinde mevzuata uygun kesimhanede kesilmiş olmak zorundadır. Bir yetiştirici her bir destekleme yılı içerisinde en fazla 200 baş sığırı için destekten yararlandırılır.

b) 1-20 baş arası büyükbaş hayvanı bulunan işletmelerin, Kararda belirtilen aile işletmesi ilave desteklemesinden, her bir destekleme yılı için en fazla 10 baş hayvanı yararlandırılır. Bu hayvanlar, besi süresini doğduğu işletmede tamamlamış olmak zorundadır.

c) Temel destek için kesimi yapılan sığırların asgari karkas ağırlığı 200 kg/baş olmak zorundadır. Kararda belirtilen ilave desteklemeden yararlanmak için, sütçü ırk ve melezleri en az 270 kg/baş, kombine ırk ve melezleri en az 300 kg/baş, etçi ırk ve melezleri en az 320 kg/baş olmak zorundadır.

ç) Kesimi yapılan sığırlar, kesim tarihi itibarıyla geriye dönük 90 günlük besi süresini TÜRKVET kayıtlarına göre, müracaatçının işletmesinde tamamlamış olmak zorundadır. Bu süre;

1) TÜRKVET’e ilk tanımlandığı işletmeden kesime sevk edilen sığırlarda, kesim tarihi ile TÜRKVET’e kayıt tarihi arasıdır.

2) 5996 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi hükümlerine göre idari para cezası sonucunda işletmeye kayıt edilen ve bu işletmeden kesime gönderilen sığırlarda, kesim tarihi ile TÜRKVET’e kayıt tarihi arasıdır.

3) Satış yoluyla ikinci, üçüncü işletmelere nakledildikten sonra kesime sevk edilen sığırlarda, kesim tarihi ile TÜRKVET’teki son işletmeye geliş tarihi arasıdır.

4) Destekleme şartlarını taşıyan kurbanlık hayvanların, geçici kurban satış yerinde geçen süreleri de besi süresine dahil edilir. Kurbanlık hayvanların destekten yararlanması için mevzuata uygun kesimhanede kesilmiş olması gerekir.

5) Başvuru sahibinin farklı işletmelerinde geçen süreler de besi süresine dâhil edilir.

d) Kesim bilgileri, Bakanlık veri tabanlarına kaydedilmiş olmak zorundadır.

e) Bakanlıkça mecburi kesime tabi tutulan erkek sığırlar ile kesim sonrası muayenede karkasın imhasına veya şarta tabi tüketimine izin verilen erkek sığırlar için destekleme ödemesi yapılmaz.

(3) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) Destekleme yapılacak aylık kesim dönemleri ve başvuru tarihleri, HAYGEM tarafından talimat ile bildirilir. Üreticiler, il/ilçe tarım orman müdürlüklerine veya kırmızı et üretici birliğinin olduğu yerlerde birliğe, TCKN/VKN, işletme numarası ve adres bilgilerinin yer aldığı dilekçe ile başvurur. Birlikler destekleme için başvuru yapan üreticilerden veri girişi ya da başka bir ad altında ücret talep edemez. Yılı içinde destekleme şartlarını taşıyan 6 baş ve üzeri sayıda hayvan kestiren üreticiler, desteklemeden faydalanmak için varsa üretim yaptıkları yerdeki kırmızı et üretici birliğine üye olmak zorundadır. Başvuru dilekçesi ekinde sunulacak belgeler şunlardır:

1) Kesim ücreti faturası/alındı makbuzu/kesilecek hayvan veya karkasının alım satımına ilişkin satış belgesinin aslı, e-fatura veya aslı/dip koçanı il/ilçe müdürlüğü tarafından görülerek onaylanmış suretleri.

2) TÜRKVET’ten alınmış kesim (düşüm) raporu.

b) (Değişik: RG-4/11/2025-33067)1 Birlikler ve il/ilçe müdürlükleri, başvuruların KES’e zamanında kaydedilmesinden sorumludur.

c) (Mülga: RG-4/11/2025-33067)1

(4) Başvuruların değerlendirilmesi, itiraz ve icmallerin düzenlenmesine dair usul ve esaslar şunlardır:

a) Kırmızı et üretici birlikleri tarafından Bakanlık ilgili kayıt sistemlerinden alınan icmale esas tablo ve üreticilere ait başvuru belgeleri ilgili il/ilçe müdürlüğüne teslim edilir. Listelerdeki bilgilerin doğruluğundan birlikler sorumludur.

b) İl/ilçe müdürlükleri Bakanlık kayıt sisteminden alınan veriler ve belgeler üzerinden gerekli kontrolleri yaparak desteklemeye esas icmal-1 listelerini düzenler.

c) İcmal-1 listeleri, il/ilçe müdürlüklerinde üreticilere ve birliklerine duyurulmak üzere tutanakla askıya çıkarılır.

ç) Askı süresinde icmal-1 listelerine yapılan itirazlar, il/ilçe müdürlüklerince değerlendirilerek sonuçlandırılır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise listelerdeki bilgiler doğru kabul edilir. Daha sonra yapılacak itirazlar değerlendirmeye alınmaz ve herhangi bir hak doğurmaz.

d) İtiraz süresi bitiminde ilçe müdürlükleri tarafından düzenlenen icmal-2 listeleri onaylanarak e-belge üzerinden il müdürlüğüne gönderilir.

e) İlçelerden gelen icmal-2’ler, il müdürlükleri tarafından kontrol edilerek ödemeye esas icmal-3 hazırlanıp onaylanarak e-belge üzerinden HAYGEM’e gönderilir.

f) HAYGEM, gelen icmal listeleri ile Bakanlık kayıt sistemlerinden alınan icmal listelerinin uyumunu kontrol eder.

(5) Besilik erkek sığır desteklemesi ile ilgili çeşitli hükümler şunlardır:

a) Bakanlık kayıt sistemlerine veri girişi/kontrol yapacak il sorumlularının şifre tahsisleri HAYGEM, ilçe sorumlularının şifre tahsisleri il müdürlüğü, veri giriş yetkisi verilen birlik sorumlularının şifre tahsisleri Türkiye Kırmızı Et Üreticileri Merkez Birliği tarafından yapılır. Merkez Birliği, HAYGEM’den uygun görüş almak şartıyla üye birliklerine Bakanlık ilgili kayıt sistemlerine veri giriş yetkisi verebilir. HAYGEM gerek gördüğünde birliklerin veri giriş yetkisini iptal edebilir.

b) Veri giriş yetkisi olmayan veya iptal edilen birliklere, üyelerinin alacağı destekleme tutarından, üretici örgütlerini güçlendirme adı altında kesinti yapılmaz.

c) Elektronik ortamda alınan e-Fatura, http://www.efatura.gov.tr internet adresinde bulunan e-Fatura görüntüleyici ile açılarak, mali mühür bulunup bulunmadığı ve alınan çıktısı ile uyumlu olup olmadığı kontrol edilir. Yapılan kontrolde uygun bulunmayanlar icmal listesinden çıkartılır. E-Fatura çıktısı, kontrolü yapan il/ilçe müdürlüğü Bakanlık kayıt sistemi sorumlu personeli tarafından imzalanır.

ç) İl/ilçe müdürlüklerince incelenen destekleme başvurularına ilişkin evraklar, muhafaza edilmek üzere ilgili tarımsal amaçlı örgüte iade edilir.

d) Destekleme başvurularının alınması, icmallerinin hazırlanması, askıya çıkartılması, gönderilmesi ve ödeme ile ilgili çalışma takvimi HAYGEM tarafından belirlenir.

e) (Ek: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme başvurusunda sunulan müstahsil makbuzlarının; kesim tarihinden itibaren 60 günlük süre içinde canlı hayvan veya karkas et olarak, avansa bağlı ödemelerde ise kesim tarihinden önceki 7 gün içinde canlı hayvan olarak düzenlenmiş olması gerekir.

f) (Ek: RG-4/11/2025-33067)1 Destekleme ödemesi tamamlandıktan sonra başvurulara ait bilgiler, KES’ten HDS’ye HAYGEM tarafından aktarılır.

Tiftik üretiminin desteklenmesi

MADDE 11-

(1) Tiftik üretiminin desteklenmesi şartları şunlardır:

a) Desteklemeden yararlanacak yetiştiricilerin işletmesi ve tiftiğin elde edildiği hayvanlar TÜRKVET’e kayıtlı olmak zorundadır.

b) Tiftik, Tiftik ve Yapağı Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (Tiftikbirlik) veya damızlık koyun keçi birliklerine ve 24/12/2011 tarihli ve 28152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnsan Tüketimi Amacıyla Kullanılmayan Hayvansal Yan Ürünler Yönetmeliği kapsamında onay almış, Bakanlığa kayıtlı yün işleme tesislerine satılmış olmak zorundadır.

c) Hayvan başına üretilen tiftiğin en fazla 2,5 kg’ı desteklemeden yararlandırılır.

ç) Tiftik desteklemesine esas miktarın, satış belgesi ile belgelenmesi gerekir. Müstahsil makbuzu/fatura üreticinin adı soyadı/unvanı, adresi, TCKN/VKN, tiftik miktarı, cinsi (oğlak, anamal, tali) fiyatı ve satış tarihi belirtilmiş olmak zorundadır.

d) Alım satım sözleşmesi kapsamında Kararda yer alan ilave destek ödemesinin yapılması için, üreticiler alım satıma ilişkin sözleşmeyi işletmenin TÜRKVET’e kayıtlı olduğu il/ilçede Bakanlık ilgili kayıt sistemlerine kaydettirir. Sözleşmede yer alması gereken zorunlu alanlar, HAYGEM internet sitesinde yayımlanır. Alım satıma ilişkin sözleşmenin satış belgesindeki tarihten önce Bakanlık ilgili kayıt sistemlerine kaydedilmesi gerekir.

(2) Başvuru yeri, şekli ve zamanı:

a) Yetiştirici başvurusunu, üretmiş olduğu tiftiğini Bakanlığa kayıtlı yün işleme tesisine satmış ise işletmesinin kayıtlı olduğu il/ilçe müdürlüğüne ve/veya tiftik satışını yaptığı Tiftikbirlik, bağlı kooperatifler veya damızlık koyun keçi yetiştiricileri birliklerine, dilekçe ile birlikte destekleme yılının Ekim ayı içerisinde yapar.

b) Tiftik alımı yapan Tiftikbirlik, bağlı kooperatifler veya damızlık koyun keçi yetiştiricileri birlikleri, başvuruda bulunan ve tiftiğini satın aldığı üreticilere ilişkin ilçe bazlı icmale esas tabloyu düzenler; başvuru evrakları ve satış belgeleri ile birlikte düzenledikleri tabloyu ilgili il/ilçe müdürlüklerine iletir.

(3) Başvuruların değerlendirilmesi ve icmallerin düzenlenmesine dair usul ve esaslar şunlardır:

a) Tiftikbirlik, bağlı kooperatifler veya damızlık koyun keçi yetiştiricileri birliklerinden gelen desteklemeye esas başvurular ile tiftiğini Bakanlığa kayıtlı yün işleme tesisine satan ve il/ilçe müdürlüğüne başvuran üreticilerin başvuruları, il/ilçe müdürlükleri tarafından satış yapılan tiftik miktarı ile 2024 yılı için 30 Mayıs tarihinde alınan TÜRKVET yedeği, diğer destekleme yılları için ise destekleme yılının Mayıs ayının son haftasında alınan TÜRKVET yedeğindeki işletmede bulunan hayvan sayıları yönünden kontrol edilir. Uygun bulunanların bilgileri Genel Müdürlükçe belirlenen süre içerisinde Bakanlık ilgili kayıt sistemlerine ve TKS’ye kaydedilerek icmal-1 düzenlenir.

b) Bakanlık ilgili kayıt sistemlerinden alınan icmal-1 listeleri, il/ilçe müdürlüklerinde çalışma takviminde belirlenen süreyle askıya çıkarılır. Askıya çıkarma tarihi ve saati ile askıdan indirme tarihi ve saati il/ilçe müdürlüğü tarafından tutanağa bağlanır.

c) Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise listelerdeki bilgiler doğru kabul edilir. Daha sonra yapılacak itirazlar değerlendirmeye alınmaz ve herhangi bir hak doğurmaz.

ç) Askı süresinde icmal-1 listelerine yapılan itirazlar, il/ilçe müdürlüklerince değerlendirilir.

d) İtirazların değerlendirilmesinden sonra kesinleşmiş icmal-1 listeleri ilçe müdürlüklerince onaylanarak il müdürlüğüne gönderilir.

e) İl müdürlükleri, Bakanlık ilgili kayıt sistemi veri tabanından ödemeye esas olan icmal-2 listesini alır, kontrol ederek uygun bulunması halinde onaylayarak HAYGEM’e gönderir.

f) Desteklemeye ilişkin başvuru dilekçesi, icmal hazırlama, askı, itiraz, kesin icmal ve benzeri destekleme süreçlerine ait takvim HAYGEM tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

Hayvan ve sürü sağlığı desteği

MADDE 11/A-

(Ek: RG-4/11/2025-33067)1

(1) Hayvan ve sürü sağlığı desteği verilebilmesinin şartları şunlardır:

a) Hayvan ve sürü sağlığı desteği; Bakanlık tarafından belirlenen veteriner biyolojik ürün ve hayvan tanımlama araçlarını, sığır cinsi ile koyun ve keçi türü hayvanlarına uygulattıran yetiştiricilere ödenir.

b) Veteriner biyolojik ürün ve hayvan tanımlama aracı uygulamalarının yapıldığı işletmelerin, TÜRKVET’te kayıtlı olması zorunludur.

c) Veteriner biyolojik ürün ve hayvan tanımlama aracı uygulamalarının resmi veteriner hekimler, veteriner sağlık teknikerleri/teknisyenleri ile il müdürlükleri tarafından protokolle ürün uygulama ve kayıt yetki devri yapılan gerçek kişiler ile tüzel kişiler adına uygulama yapan personel tarafından yapılması gerekir.

ç) Hayvanlara uygulanan veteriner biyolojik ürün ve tanımlama araçlarına ait bedeller ile bunlara ait uygulama ücretlerinin bir protokol kapsamında üçüncü kişiler tarafından ödendiği uygulamalar için hayvan ve sürü sağlığı desteği ödenmez.

(2) Hayvan ve sürü sağlığı desteği kapsamına giren veteriner biyolojik ürün ve hayvan tanımlama aracı uygulamaları ile bu uygulamalar karşılığında ödenecek birim destekleme miktarları, her destekleme dönemi için HAYGEM tarafından belirlenir ve HAYGEM’e ait internet sitesinden duyurulur.

(3) Hayvan ve sürü sağlığı desteği yıl içinde üçer aylık dört dönem halinde ödenir. HAYGEM tarafından gerekli görülmesi halinde dönem sayıları veya süreleri üzerinde değişiklik yapılabilir. Destekleme dönemleri, HAYGEM’e ait internet sitesinden duyurulur.

(4) Hayvan ve sürü sağlığı desteğine başvuru ve destekleme icmallerinin hazırlanması aşağıdaki şekilde gerçekleştirilir:

a) Veteriner biyolojik ürün ve hayvan tanımlama araçlarını hayvanlarına uygulattıran yetiştiriciler, TÜRKVET’ten alınarak tanımlama ve aşılama verilerinin işlenmesinde kullanılan kare kodlu belgenin ilgili bölümünü imzalamak sureti ile hayvan ve sürü sağlığı desteğine başvuru yapmış kabul edilirler.

b) Destek döneminin bitiş tarihini takiben 11 inci günde icmal-1 listesi, HDS üzerinden ilçe müdürlüklerinin kontrolüne açılır. Kontrolü tamamlanan liste askıya çıkarılır. İtiraz süresi sonunda askıdan indirilen liste kesinleşir ve onaylanarak il müdürlüklerine gönderilir.

c) İl müdürlüklerine gönderilen icmal-1 listeleri, il müdürlükleri tarafından HDS üzerinden alınan icmal-2 listesi ile karşılaştırılır, kontrolleri tamamlanan listeler onaylanarak HAYGEM’e gönderilir.

ç) HAYGEM’e gönderilen icmal-2 listeleri, HDS üzerinden alınan icmal-3 listesi ile karşılaştırılır, kontrolleri tamamlanan icmal-3 listesi desteğe esas liste olarak HDS’ye kaydedilir.

d) Hayvan ve sürü sağlığı desteğinin; dönemleri, icmal hazırlama, askı, itiraz, kesin icmal ve benzeri destekleme süreçlerine ait takvim HAYGEM tarafından belirlenerek internet sitesinde duyurulur.

Hayvan genetik kaynaklarının yerinde korunması ve geliştirilmesi desteği

MADDE 12-

(Değişik: RG-4/11/2025-33067)1

(1) Hayvan genetik kaynaklarının yerinde korunmasına ilişkin desteklemelere dair şartlar şunlardır:

a) Hayvansal üretimle iştigal eden, işletmesi ve hayvanları Bakanlık kayıt sistemine kayıtlı yetiştiricilere sözleşmede taahhüt ettikleri destekleme şartlarını yerine getirmeleri halinde ödeme yapılır. Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliğine Üye İl Birlikleri haricindeki yerinde koruma desteklemesinden yararlanacak yetiştirici, koruma yerinde ikamet eder ve destek aldığı türün farklı ırklarına ait erkek materyal bulunduramaz ve ipek böceği hariç herhangi bir melezleme yapamaz. Hayvancılıkla uğraşan yetiştiriciler arasından, çocuklarından en az birisi yanında olan, yetiştiricilik dışında bir işle uğraşmayan, tarımsal eğitim görmüş, büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliğini bir arada yapmayanlar tercih edilir.

b) Desteklemeden ilk defa yararlanmak isteyen yetiştiriciler ile destekleme yılı içerisinde koruma proje sözleşmesi sona erip projeye devam etmek isteyen yetiştiriciler bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren 45 gün içinde il/ilçe müdürlüklerine Ek-1’de yer alan dilekçe ve yerleşim yeri ve diğer adres belgesi ile koruma desteklemesinden yararlanmak üzere başvuruda bulunabilirler. İl müdürlüğü başvuru yapan yetiştiricilere ilişkin talepleri türlere ve ırklara göre birleştirerek TAGEM’e gönderir. Destekleme kapsamına alınacak yetiştiricilerin seçimini seçim komisyonu yapar. İl/ilçe müdürlükleri, başvuru yapanlar arasından seçim komisyonu tarafından seçilen hayvanların tür, ırk, cinsiyet, işletme ve sahiplik bilgisi açısından Bakanlık kayıtları ile uyumluluğunu kontrol eder. Gerekiyorsa bilgiler il/ilçe müdürlükleri tarafından, proje liderinin müracaatı tarihinden itibaren en geç 30 takvim günü içerisinde güncellenir. Projeye seçilen yetiştiriciler, proje gerekliliklerini yerine getireceğine dair içeriği ve süresi TAGEM’ce belirlenen sözleşmeyi imzalar.

c) Koruma kapsamında aşağıdaki tabloda belirtilen illerde, karşılarında gösterilen ırk ve sayıda hayvan/arılı kovan/kg yaş koza için destekleme ödemesi yapılır.

 Irk

İl

Toplam Desteklenecek Hayvan Sayısı (Baş/Arılı Kovan/Yaş Koza)

Boz Irk Sığırı

Edirne, Bursa, Balıkesir, Çanakkale, Kocaeli

2.500

Kilis Sığırı (Güney Anadolu Kırmızısı) 

Hatay, Şanlıurfa, Mersin, Gaziantep, Batman, Diyarbakır

3.000

Yerli Güney Sarısı Sığırı

Adana, Hatay, Diyarbakır, Kahramanmaraş, Şanlıurfa, Mersin, Osmaniye

4.000

Yerli Kara Sığırı

Ankara, Antalya, Çankırı, Konya, Karaman, Manisa, İzmir

4.000

Artlı Koyunu

Trabzon

2.000

Çepni Koyunu

Trabzon, Giresun

2.000

Dağlıç Koyunu

Afyonkarahisar, Konya

1.500

Gökçeada Koyunu

Çanakkale

1.500

Hemşin Koyunu

Artvin, Erzurum

1.000

Kıvırcık Koyunu

Kırklareli

1.000

Norduz Koyunu

Van

2.000

Of Koyunu

Trabzon, Rize

2.500

Sakız Koyunu

İzmir

1.000

Suruç Koyunu

Şanlıurfa

1.000

Ankara (Tiftik) Keçisi

Siirt, Kırıkkale, Bolu, Mardin, Şırnak

5.000

Halep (Şam) Keçisi

Gaziantep, Hatay, Adana, Mersin

2.000

Honamlı Keçisi

Antalya, Isparta, Konya

2.000

İspir Keçisi

Rize, Erzurum, Trabzon

3.000

Kaçkar Keçisi

Artvin, Rize

1.000

Kilis Keçisi

Kilis, Hatay

1.000

Mahalli Keçisi

Diyarbakır

1.000

Efe Arısı

Çanakkale

1.000

Kafkas Arısı

Ardahan, Artvin

12.000

Trakya Arısı

Kırklareli

10.000

Yığılca Arısı

Düzce

10.000

İpek böceği (Bursa Beyazı)

Bursa, Bolu, Eskişehir

150 (kg)

İpek böceği (Bursa Beyazı Alaca)

Bursa, Bolu, Eskişehir

150 (kg)

İpek böceği (Milas Sarısı)

Muğla

150 (kg)

Büyükbaş Hassas Koruma

Doğu Anadolu Kırmızısı Sığırı

Erzurum, Kars, Artvin, Ağrı, Bingöl, Van, Muş, Ardahan, Iğdır

1.000

Zavot Sığırı

Ardahan, Kars

1.000

Küçükbaş Hassas Koruma

Çine Çaparı Koyunu

Aydın

500

Kaçeli Koyunu

İzmir

500

Karagül Koyunu

Tokat, Amasya

500

Tuj Koyunu

Ardahan, Kars

500

Abaza Keçisi

Artvin

500

Norduz Keçisi

Van

500

Osmanlı (Gürcü) Keçisi

Ardahan

500

ç) Yerinde koruma esasları şunlardır:

1) Doğal yetiştirme ortamında koruma; (c) bendinde belirlenen illerde seçim komisyonunca uygun görülen ve son bir yılda ihbarı mecburi hayvan hastalıkları çıkmamış işletmeler tercih edilir. Ana yollardan ve yerleşim yerlerinden (il/ilçe merkezlerinden) uzak olan, koruma altına alınan ırk dışında ırklar ve melezleri bulunmayan işletmelerin aynı yerleşim yerinde olması tercih sebebidir.

2) Hassas koruma desteği kapsamında proje gerekliliklerini yerine getirmek şartıyla, Evcil Hayvan Genetik Kaynakları Danışma Kurulu Kararları doğrultusunda ve Bakanlık kayıt sistemi (TÜRKVET) ile saha taraması verilerinin değerlendirilmesi sonucunda; ırk popülasyonu 500 baş ve altına düşen Çine Çaparı koyunu, Kaçeli koyunu, Karagül koyunu, Tuj koyunu, Abaza keçisi, Norduz keçisi, Osmanlı (Gürcü) keçisi ile ırk popülasyonu 1.000 baş ve altına düşen Doğu Anadolu Kırmızısı sığırı ve Zavot sığır ırkı desteklenir. Hassas koruma desteği kapsamındaki ırkları yetiştiren yetiştiricilerin projede yer alan erkek ve dişi hayvan sayısı değişimi TAGEM tarafından değerlendirilir, durumun uygun görülmesi halinde cezai işlem uygulanmaz.

3) Koruma desteklemesinden yararlanan yetiştirici, proje lideri ile iş birliği halinde Bakanlık tarafından istenen kayıtları tutar, ölüm ve zorunlu kesime ait belgeleri muhafaza eder. Doğan yavrulardan proje liderinin onayladığı ırk özelliklerine sahip ve sağlıklı olanlar sürü yenilemesinde kullanılır. Korumaya alınan sürüde damızlıkta kullanılacak asgari erkek/dişi hayvan sayısı sözleşmede belirtilir. Bu sürü birden fazla yetiştiricinin iştiraki ile de oluşturulabilir. En az yetiştirici ile bu hayvan sayısının temin edilebileceği işletmelere öncelik verilir. Kafkas, Efe Trakya ve Yığılca arı ırkı için sadece önceden belirlenmiş izole bölgelerde yetiştiricilik yapanlardan en az 20 ve üzeri koloniye sahip yetiştiriciler projeye müracaat edebilir. Bal arılarında %10’a kadar kışlatma zararı normal kabul edilip proje liderince tutanak altına alınarak yerinde tespit edilen arılı kovan sayısı kadar destekleme ödemesi yapılır, ancak takip eden yılda arılı kovan sayısı sözleşmede belirtilen sayıya tamamlanır.

4) Koruma sürülerinde devir; sözleşme süresince yetiştirici proje liderinin uygun görmesi ve TAGEM’in onayı ile mevcut koruma sürüsünün tamamını ya da bir kısmını projede yer alan veya projeye devam etmeyi taahhüt eden başka bir yetiştiriciye devredebilir. Hayvanlarının tamamını ya da bir kısmını devretmek isteyen yetiştirici, dilekçe ile bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne müracaat eder. İlgili il müdürlüğü, uygun görüş için dilekçeyi resmî yazı ile TAGEM’e bildirir. TAGEM, devrin uygunluğuna ilişkin görüşüne başvurmak üzere ilgili proje liderine resmî yazı ile görüş sorar. Proje liderince uygun görülmesi halinde, devreden yetiştiricinin sözleşmesi feshedilerek, devralan yetiştirici ile devir aldığı yetiştiricinin sözleşmesindeki proje süresinden kalan süre kadar sözleşme imzalanır ve TAGEM’e bildirilir. Devralan yetiştiriciden, sözleşmede belirtilen proje sorumluluklarını yerine getirmemesi halinde, devreden yetiştiricinin/yetiştiricilerin sözleşme başlangıcından o güne kadar proje gereği ödenmiş tüm destekleme ödemeleri yasal faizi ile birlikte geri alınır.

5) Koruma sürüsünde, proje liderinin önerisi doğrultusunda akrabalı yetiştirmeye yol açmayacak yetiştirme modeli uygulanır ve her hayvan/kovan numaralandırılarak kayıt altına alınır.

6) Yetiştirici, dişi ve erkek hayvan ile arılı kovan sayısını sözleşmede belirtilenin altına düşüremez, sözleşmede belirtilen mücbir sebeplerden dolayı eksilen miktar proje liderinin önerisi doğrultusunda tamamlanır. Koruma altına alınan hayvanların bakım, besleme ve sağlık giderleri yetiştiriciye aittir. İl/ilçe müdürlüklerince proje kapsamındaki hayvanlara kimliklendirme ve koruyucu sağlık hizmetlerinde öncelik verilir.

d) Sözleşme, hakediş ve ödemelere ilişkin olarak bu bentte yer alan hükümler uygulanır. Enstitü Müdürlüğü ile yetiştirici arasında TAGEM tarafından hazırlanan sözleşme imzalanır. İpek böceği koruma projesi uygulanan illerde yetiştirici sözleşmesi yetiştiricinin ikamet ettiği il müdürlüğü ile yetiştirici arasında imzalanır. Sözleşme şartlarını yerine getirmeyen yetiştiriciye ödeme yapılmaz. Desteklenecek hayvan/arılı kovan/yaş koza miktarı, yetiştirici ile yapılan sözleşmede belirtilen hayvan sayısını/arılı kovan/yaş koza miktarını geçemez. Sözleşme süresi sona ermeden; sözleşmede belirtilen mücbir sebepler hariç, her ne sebeple olursa olsun projeden ayrılan yetiştiriciden, sözleşme süresince ödenen destek, yasal faizi ile geri alınır. Mücbir sebepten dolayı azalma durumunda ceza uygulanmaz. Bu durumda mevcut hayvan/arılı kovan sayısı kadar icmal hazırlanır. Takip eden dönemlerde sözleşmede belirtilen hayvan/arılı kovan sayısına tamamlanır. Koruma altına alınmış yerli sığır ve küçükbaş işletmelerine, halk elinde yerli sığır ve küçükbaş hayvan ıslahı projesine geçmek istemeleri halinde öncelik tanınır, bunlar hakkında koruma sözleşmesi sona erer ve herhangi bir cezai işlem uygulanmaz. Proje lideri, Ek-2’de yer alan desteklemeye esas müracaat formunu düzenleyerek Enstitü Müdürlüğü aracılığıyla il müdürlüğüne gönderir. İl müdürlüğü tarafından işletmeler ve hayvanlara ait bilgiler yerinde ve Bakanlık kayıt sisteminde ulusal küpe/kovan numarası bazında kontrol edilerek hazırlanan Ek-3’te yer alan il icmali komisyon tarafından imzalanarak yazılı ve elektronik (belgenet) ortamda TAGEM’e, bilgi amaçlı da ilgili enstitüye gönderilir.

e) İpek böceği koruma desteği kapsamında Bakanlık kayıt sistemlerine kayıtlı üretim yapan ve ipek böceği larvalarının üreticiye tesliminden önce (Nisan ayı içerisinde) müracaat eden ve müracaatları kabul edilen, TAGEM tarafından hazırlanan sözleşme şartlarını yerine getiren yetiştiricilere yaş koza kilogram başına ödeme yapılır. Yetiştiriciler bahsi geçen dönemde ilgili il/ilçe müdürlüğüne başvuru yapar, il/ilçe müdürlüğü gelen başvuruları değerlendirilmesi için TAGEM’e gönderir ve akabinde TAGEM’ce uygun görülen başvurular tespit yapılabilmesi için proje liderine gönderilir, uygun görülen yetiştiricilerle TAGEM tarafından hazırlanan sözleşme imzalanır. İpek böceğinden fizyolojik olarak yaş koza elde edildiği aylarda, proje lideri ve projenin yürütüldüğü ilin il tarım ve orman müdürlüğünce görevlendirilen bir temsilci ile proje kapsamındaki yetiştiricilerin elde ettikleri yaş kozalar tartılarak tutanak altına alınır ve bu Tebliğin yayımı tarihini takiben proje liderince, Ek-2’de yer alan desteklemeye esas müracaat formuna işlenerek ilgili il müdürlüğüne gönderilir. İl müdürlüğü tarafından Bakanlık kayıt sistemi ve tutanak bazında kontrol edilerek hazırlanan Ek-3’te yer alan il icmali, yazılı olarak ve elektronik ortamda TAGEM’e gönderilir.

(2) Hayvan genetik kaynaklarının yerinde geliştirilmesine (Halk Elinde Küçükbaş, Yerli Sığır ve Anadolu Mandası Islahı Projesi) ilişkin desteklemelere dair usul ve esaslar şunlardır:

a) Yeni başlatılacak alt projeler ile önceki yıllarda başlatılan ve devam edecek alt projeler aşağıdaki tabloda belirtilmiştir:

Irk ve Proje Sayısı

İl ve Proje Sayısı

Hayvan Sayısı (baş)

Akkaraman Koyunu (34)

Adana (1), Aksaray (2), Ankara (1), Bingöl (2), Çankırı (2), Çorum (3), Karaman (2), Kayseri (3), Kırşehir (2), Konya (4), Malatya (3), Niğde (6), Tokat (2), Yozgat (1)

214.200

Şavak Akkaraman Koyunu (16)

Elazığ (6), Erzincan (6), Tunceli (4)

100.800

Ankara (Tiftik) Keçisi (5)

Ankara (5) 

31.500

Bafra Koyunu (1)

Amasya (1)

6.300

Dağlıç Koyunu (1)

Afyonkarahisar (1)

6.300

Eşme Koyunu (1)

Uşak (1)

6.300

Güney Karaman Koyunu (Karakoyun) (4)

Mersin (4)

25.200

Hamdani Koyunu (4)

Siirt (2), Şırnak (1), Muş (1)

25.200

Hemşin Koyunu (6)

Ardahan (1), Artvin (5)

37.800

Honamlı Keçisi (3)

Antalya (1), Burdur (2)

18.900

İvesi Koyunu (12)

Adana (1), Gaziantep (2), Kilis (2), Mersin (4), Şanlıurfa (3)

75.600

Kangal Akkaraman Koyunu (9)

Sivas (9)

56.700

Karacabey Merinosu Koyunu (6)

Balıkesir (4), Çanakkale (1), Edirne (1)

37.800

Karayaka Koyunu (10)

Amasya (2), Giresun (1), Ordu (3), Tokat (2), Trabzon (2) 

63.000

Karakaş Koyunu (4)

Diyarbakır (4)

25.200

Karya Koyunu (3)

Aydın (1), Denizli (2)

18.900

Kıl Keçisi  (22)

Adana (3), Amasya (1), Antalya (1), Aydın (1), Bingöl (1), Burdur (1), Çanakkale (1), Çorum (1), Denizli (1), Edirne (1), Isparta (2), İzmir (1), Karaman (1), Mersin (3), Niğde (1), Tokat (1), Şırnak (1)

138.600

Kıvırcık Koyunu (5)

Aydın (1), Balıkesir (1), İzmir (1), Kırklareli (2)

31.500

Kıvırcık (Yalova Kıvırcığı) Koyunu (1)

Yalova (1)

6.300

Kilis Keçisi (4)

Gaziantep (2), Kilis (2)

25.200

Koçeri Koyunu (5)

Batman (5)

31.500

Maltız Keçisi (1)

Kırklareli (1)

6.300

Mahalli Keçisi (1)

Diyarbakır (1)

6.300

Morkaraman Koyunu (18)

Ağrı (4), Bingöl (7), Erzurum (4), Elazığ (2), Muş (1)

113.400

Artlı Koyunu (1)

Trabzon (1)

6.300

Orta Anadolu Merinosu Koyunu (7)

Ankara (2), Eskişehir (2), Karaman (2), Konya (1)

44.100

Pırıt Koyunu (2)

Isparta (2)

12.600

Pırlak Koyunu (4)

Afyonkarahisar (2), Antalya (1), Kütahya (1)

25.200

Ramlıç Koyunu (4)

Afyonkarahisar (2), Eskişehir (2)

25.200

Sakız Koyunu (2)

Çanakkale (1), İzmir (1)

12.600

Tahirova Koyunu (1)

Çanakkale (1)

6.300

Türk Saanen Keçisi (2)

Çanakkale (2)

12.600

Zom Koyunu (6)

Diyarbakır (4), Şanlıurfa (2)

37.800

Anadolu Mandası (20)

Afyonkarahisar (1), Amasya (1), Balıkesir (1), Bartın (1), Bitlis (1), Çorum (1), Diyarbakır (1), Düzce (1), Giresun (1), İstanbul (1), Kayseri (1), Kocaeli (1), Kütahya (1), Muş (1), Samsun (1), Sivas (1), Tokat (1), Yozgat (1), Zonguldak (1), Ordu (1)

35.000

Güney Anadolu Kırmızısı  (GAK) (2)

Batman (1), Diyarbakır (1)

6.000

Yerli Kara (1)

Ankara (1)

2.000

b) Yeni başlatılacak alt projeler için; başvuru yeri, şekli, zamanı, değerlendirilmesi ve sözleşmeye ilişkin hususlar şunlardır:

1) Projeye girmek isteyen yetiştiriciler il/ilçe müdürlüklerine başvurur. İl/ilçe müdürlükleri, müracaat edenler arasından proje lideri tarafından seçilen hayvanların ırk, cinsiyet, tür, işletme ve sahiplik bilgisi açısından Bakanlık kayıtları ile uyumluluğunu kontrol eder. Gerekiyorsa bilgileri günceller. Bu hayvanlara ait seçim tutanağı, proje lideri ve il müdürlüğünce imzalanarak onaylanmak üzere TAGEM’e gönderilir. Tutanağın TAGEM tarafından onaylanmasından sonra proje uygulama esasları yönergesi ekinde yer alan sözleşme imzalanır.

2) Projeye ilk kez dâhil olacak her bir yetiştiricinin sürüsünde en az bulunması gereken bir yaş ve üzeri anaç koyun/keçi sayısı; Maltız, Türk Saaneni keçileri ile Tahirova, Sakız ve Eşme koyunu için 40 baş, diğer ırklar için ise 100 baştır. Projenin ilk kez başlatılacağı illerdeki manda ve yerli sığır işletmesinde bulunması gereken anaç hayvan sayısı en az 3 baştır. Manda ve yerli sığırlar en az 18 aylık olmak zorundadır.

3) Halk Elinde Küçükbaş Hayvan Islahı Ülkesel Projesinde her alt proje; en fazla 6000 baş anaç, 300 baş erkek hayvandan oluşur ve elde aşım yöntemiyle kontrollü çiftleştirilen yeterli miktarda elit anaç koyun/keçi bulundurulabilir. Yeni başlayacak ve proje için yeterli hayvan materyali temininin güç olduğu ırklara ait alt projelerde 5000 baş anaç, 250 baş erkek hayvan materyalini tamamlamak şartıyla proje başlatılabilir ve proje sürecinde hayvan sayısı 6000 baş anaç, 300 baş erkek hayvana tamamlanır. Projedeki hayvan sayısının mümkün olduğunca az sayıda işletmeden tamamlanması ve seçilen işletmelerde uygun olan hayvanların tamamının projeye dâhil edilmesi esastır.

4) Manda ve yerli sığırlarda her alt proje, boğa dâhil en az 800 baş hayvandan oluşur. Devam eden projelerde bu sayı aranmaz. Ancak projedeki eksilen hayvanlar, öncelikle proje kapsamında doğan yavrular ile tamamlanır.

5) İl/ilçe müdürlüklerince proje kapsamındaki hayvanlara koruyucu sağlık hizmetleri ve ulusal küpeleme işlemlerinde öncelik verilir.

c) Destekleme ödemelerine ilişkin usul ve esaslar şunlardır:

1) Halk Elinde Hayvan Islahı Ülkesel Projesine dâhil olan ve proje yükümlülüklerini yerine getiren yetiştiricilerin hayvanları için destekleme ödemesi yapılır. Bu hayvanlardan proje gereği alınan verilerin, TAGEM tarafından belirlenen format ve süre içerisinde gönderilmesi zorunludur. Küçükbaş hayvanlardan proje gereği alınan verilerin “Ulusal Küçükbaş Hayvan Islahı Bilgi Sistemi (UKIBS)”ne kaydedilmesi zorunludur.

2) Proje Yürütme Kurulunda değerlendirilen alt projelere ait destek müracaatları kurulca belirlenen tarihe kadar proje lideri, desteklemeye esas müracaat formunu (Ek-4, Ek-6, Ek-8, Ek-12) düzenleyerek il müdürlüğüne teslim eder.

3) İl/ilçe müdürlükleri, proje liderinin müracaatı tarihinden itibaren en geç 45 takvim günü içerisinde işletmeler ve hayvanlara ait bilgileri yerinde ve Bakanlık kayıt sisteminde ulusal küpe bazında kontrol eder. Proje liderince damızlıklar seçildikten sonra il içi ve il dışı hayvan hareketlerine uygun, belgeli olarak işletmeden çıkan hayvanlar için bu belgelerin ibrazı, yerinde kontrol sayılır ve bu hayvanlar da desteklemeye dâhil edilir. Hazırlanan proje destekleme il icmali (Ek-5, Ek-7, Ek-9, Ek-13), elektronik ortamda, yazılı olarak TAGEM’e gönderilir.

ç) Islah programındaki; koyun/keçi ve yavruları için halk elinde ıslah desteğine ilişkin usul ve esaslar şunlardır:

1) Yavrularda; destekleme yılı içerisinde doğan, doğum ağırlığı dışında en az bir tartım verisi alınan kuzu/oğlak başına yılı içinde ödeme yapılır. Doğum kayıtları taban sürülerde; ana-yavru (doğan yavrunun doğum tarihi, cinsiyeti, ana-yavru kulak numaraları), elit sürülerde; ana-baba-yavru (doğan yavrunun doğum tarihi, cinsiyeti, ana-baba-yavru kulak numaraları) şeklinde olur.

2) Irklara ve bölgelere göre destekleme yılında doğan ve proje gereği alınması gereken verileri destekleme yılını takip eden yıla sarkan veya mevzuattan kaynaklanan sebeplerle ödemeleri destekleme yılını takip eden yıla sarkan hayvanlar için desteklemeye esas müracaat formunun destekleme yılını takip eden yılın Nisan ayının son haftasının son iş günü mesai bitimine kadar il müdürlüğüne teslim edilmesi halinde destekleme yılı bütçesinden ödeme yapılır. İl/ilçe müdürlükleri bu müracaatları da değerlendirir ve en geç 45 takvim günü içerisinde il müdürlüğü tarafından oluşturulan il icmali TAGEM’e gönderilir.

3) Koyun/keçilere; devam eden projelerde, destekleme yılı içerisinde doğum kaydı olan anaç koyun/keçiler ile destekleme yılında yeni başlayacak projelerde proje materyali olarak seçilen anaç koyun keçiler ve damızlık erkekler için ödeme yapılır.

d) Damızlık erkek materyal (koç/teke) desteği: Proje lideri koç/teke katımından önce damızlıkta kullanılacak tüm koç/teke listesini işletme esaslı olarak il/ilçe müdürlüğüne bildirir. Proje kapsamındaki işletmelerde, projede olsun veya olmasın tüm anaç materyal için projeden elde edilen koç/tekeler dışında erkek materyal kullanılamaz. Belirlenen erkek materyal dışında koç/teke kullanılması durumunda o yıl için proje kapsamındaki hiçbir destek ödenmez. Desteğe ilişkin diğer hususlar şunlardır:

1) Her yirmi anaç materyale bir damızlık erkek materyal oranından fazla olmamak üzere halen kullanılan koç/tekelere ödenir.

2) İşletmede projeye kayıtlı olmayan dişi materyal için projeden seçilen ve yirmi anaç materyale bir damızlık erkek materyal oranını geçmemek üzere kullanılan damızlık koç/tekelere ödenir.

3) Proje lideri tarafından bir sonraki dönemde kullanılmak üzere seçilen damızlık adayı erkek materyale, projede kayıtlı koç/tekelerin sayısı kadarına ödenir.

4) Elit ve/veya beş yıllık dönemini tamamlayan taban sürülerden işletme ihtiyacı ayrıldıktan sonra kalan hayvanların her işletme için %10 oranını geçmemek üzere damızlık adayı olarak seçilen erkek materyalden, aynı ırka ait alt projelerin yürütüldüğü işletmelere ve Bakanlık izni ile kurulan koç/teke istasyonlarına/merkezlerine, il içi ve/veya il dışı satışı yapılan hayvanlar için satışı yapan yetiştiriciye ödenir. Satışın belgelendirilmesine ilişkin hükümler TAGEM tarafından talimatla belirlenir. Bu kapsamda il müdürlüklerine müracaatı yapılan hayvanlar için ödeme yapılır.

5) Hayvan sayısı oranlarındaki küsuratlar en yakın rakama tamamlanır.

6) Damızlık erkek materyal (koç/teke) desteği, koyun/keçi ve yavru il icmali ile birlikte hazırlanır.

e) Manda ve yerli sığır desteğine ilişkin usul ve esaslar şunlardır:

1) Manda desteği: Proje gerekliliklerini yerine getirmek şartıyla, damızlık boğa, destekleme yılı içinde doğuran ve doğurmayan anaç manda ile destekleme yılı içerisinde bir yaşını dolduran (en az doğum, altı ay ve bir yaş canlı ağırlık verileri alınarak, damızlığa ayrılmak üzere seçilen) manda düvesi/tosunu için ödenir. Projelere yeni manda işletmesi alınması halinde destekleme yılı içinde Bakanlık kayıt sistemindeki (TÜRKVET) yavru kaydına göre doğuran/doğurmayan anaç manda üzerinden destek alır.

2) Destekleme yılı içinde ödemesi doğurmayan anaç manda üzerinden yapılan ve ödeme icmali düzenlendikten sonra destekleme yılında doğuran mandalar ile bir yaşını doldurmuş manda düve/tosun için fark ödemesi yapılır. Fark ödemesi için Ek-10’da yer alan desteklemeye esas müracaat formu, destekleme yılını takip eden yılın Şubat ayının ikinci haftasının son iş günü mesai tarihine kadar proje lideri tarafından il müdürlüğüne teslim edilir. İl müdürlükleri müracaatları değerlendirerek en geç 30 gün içerisinde Ek-11’de yer alan il icmalini düzenler ve TAGEM’e gönderir. Gerçek ve tüzel kişiliğe ait işletmelerde en fazla 500 baş mandaya kadar destekleme ödemesi yapılır.

3) Yerli sığır desteği: Proje gerekliliklerini yerine getirmek şartıyla Güney Anadolu Kırmızısı (GAK) ve Yerli Kara ırkı sığırlar (dişi/erkek) ile destekleme yılı içerisinde bir yaşını dolduran (en az doğum, altı ay ve bir yaş canlı ağırlık verileri alınarak damızlığa ayrılmak üzere seçilen) sığır düvesi/tosunu için ödeme yapılır.

4) Destekleme yılı içinde ödemesi yapılan ve icmal düzenlendikten sonra destekleme yılında bir yaşını doldurmuş düve/tosun için fark ödemesi yapılır. Fark ödemesi için Ek-14’te yer alan desteklemeye esas müracaat formu, destekleme yılını takip eden yılın Şubat ayının ikinci haftasının son iş günü mesai tarihine kadar proje lideri tarafından il müdürlüğüne teslim edilir. İl müdürlükleri müracaatları değerlendirerek en geç 30 gün içerisinde Ek-15’te yer alan il icmalini düzenler ve TAGEM’e gönderir. Gerçek ve tüzel kişiliğe ait işletmelerde en fazla 500 baş yerli sığıra kadar destekleme ödemesi yapılır.

5) Koruma altına alınmış yerli sığır ve küçükbaş hayvan işletmelerine, halk elinde yerli sığır ıslahı ve küçükbaş hayvan ıslahı projelerine geçmek istemeleri halinde öncelik tanınır ve bunlar hakkında herhangi bir cezai işlem uygulanmaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ödemeye İlişkin Esaslar

Üye yetiştiricilerden kesinti

MADDE 13-

(1) Tarımsal amaçlı örgütlere üyelik şartı aranan destekleme ödemelerinde, merkez birliğini kurmuş olan; 5996 sayılı Kanuna göre kurulmuş ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri ve/veya 5200 sayılı Kanuna göre kurulmuş üretici birlikleri ve/veya Bakanlıkça kuruluşuna izin verilen 1163 sayılı Kanuna göre kurulmuş tarımsal amaçlı kooperatif üyelerinin, hak ettikleri desteklerden hizmet bedeli olarak aşağıdaki tabloda belirtilen oranlarda “Çiftçi Örgütlerini Güçlendirme” adı altında sistem üzerinden kesinti yapılır. Kalan miktar yetiştirici/üreticilerin hesabına ödenir.

(Değişik tablo: RG-26/2/2025-32825) 

Destek Konusu

Oran (%)

Büyükbaş hayvancılık, küçükbaş hayvancılık, arıcılık, besilik erkek sığır desteği

Tarımsal amaçlı örgüt üyesi yetiştiricilerden %3 oranında kesinti il/ilçe birliklerine, bu bedelin içinden %5’i merkez birliğine 

Buzağı desteklemelerindeki suni tohumlama ve yerli sperma kullanımı destek tutarlarından yapılan % 3’lük kesintinin %30’u veri tabanı hizmetini sağlayan ilgili merkez birliğine, arıcılık desteğinden yapılan %3’lük kesintinin %25’i merkez birliğine

Kooperatifler üzerinden yapılan desteklemelerde tarımsal amaçlı örgüt üyesi yetiştiricilerden %3 oranında yapılan kesinti ortağı olduğu kooperatif birliğine, bu bedelin içinden %25’i kooperatif merkez birliğine

İpek böceği desteği

%20’si ücretsiz tohum sağlayan Kozabirliğe,

(2) Tabloda belirtilmeyen uygulamalar için oran, Bakanlıkça belirlenir. Birden fazla merkez birliğine üyeliği bulunan kooperatif üst/bölge birlikleri destekleme yılı için Çiftçi Örgütlerini Güçlendirme bedelinin ödeneceği merkez birliğine taahhütname verir. Bu taahhütnameler, merkez birliklerince destekleme yılı başında Bakanlığa gönderilir. Çiftçi Örgütlerini Güçlendirme bedeli merkez birliklerinden gelen liste ve taahhütnamelere göre ödenir.

(3) Bakanlıkça uygulanan Halk Elinde Hayvan Islahı Projelerinde verilerin toplanmasına ilişkin giderler projeye katılan yetiştiriciler tarafından, her proje için ayrı açılan proje hesabına yatıracakları ödemelerle karşılanır. Bu ödemelerden projedeki yetiştiricinin aldığı toplam desteğin, manda ve yerli sığır ıslah projelerinde %15’i, koyun/keçi ıslah projelerinde %20’si oranında kesinti yapılır. Bu hesaba ilişkin tüm harcamalar, Bakanlık talimatıyla belirlenir ve ilgili birlik/yetiştirici temsilcisi tüzel kişilik tarafından gerçekleştirilir. Proje kapsamındaki destek ödemeleri, birlik/yetiştirici temsilcisi üzerinden yetiştiricilere 7 iş günü içerisinde ödenir ve ödemeye ilişkin belgeler il müdürlüğüne gönderilir. Bu projelerden ayrıca, bu maddenin birinci fıkrasındaki hizmet bedeli kesilmez.

Ödemelerin aktarılması

MADDE 14-

(1) Desteklemeler için gerekli kaynak, bütçede hayvancılığın desteklenmesi için ayrılan ödenekten karşılanır. Bütçe imkanları çerçevesinde, Bakanlık tarafından Banka aracılığı ile ödenir.

(2) Bu Tebliğ kapsamında yapılan destekleme ödemeleri, kamu kaynağı niteliğinde olduğundan hak ediş sahibinin hesabına aktarılmadan önce haciz, icra ve temlik işlemlerine konu edilemez.

Desteklemelerden yararlanamayacak olanlar

MADDE 15-

(1) Bu Tebliğ kapsamında yapılan desteklemelerden kamu kurum ve kuruluşları yararlanamaz.

(2) Desteklemesi, müteakip yılda ödenecek işletmeler; 5488 sayılı Kanun kapsamında destekleme yılı takviminin son günü itibarıyla yasaklı ise desteklemelerden yararlandırılmaz.

Yetki ve denetim

MADDE 16-

(1) Destekleme ödemelerinin denetimini sağlayacak tedbirleri almaya Bakanlık yetkilidir. Bu amaçla yapılacak çalışmalarda gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ziraat odaları, kooperatifler ve birliklerin hizmetlerinden yararlanılır.

(2) Bu Tebliğin uygulamasında öngörülemeyen durumlar ve oluşabilecek sorunların çözümünde, ilgili Genel Müdürlükler talimat çıkarmaya yetkilidir.

(3) HAYGEM, bu Tebliğ kapsamında yapılan desteklemelerle ilgili duyuru yapabilir, başvuru formları veya uygulama evraklarına ilişkin örnekler oluşturabilir, bu duyuru ve örnekler, ilgili sistemler üzerinden veya HAYGEM internet sayfasında yayımlanır. Desteklemeye ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesinde yayımlanan bu formların kullanılması esastır.

(4) Bu Tebliğ kapsamındaki destekleme uygulamalarında illerde oluşacak problemlerin çözümünde il müdürlükleri yetkilidir. Bu amaçla, gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları, tarımsal amaçlı örgütler, ilgili oda ve birlikler ile işbirliği yapabilir.

(5) İl müdürlükleri, desteklemelerin mevzuat hükümlerine uygun olarak hak sahiplerine ödenmesi için gerekli ilave tedbirleri almaya yetkilidir.

(6) Tarımsal amaçlı örgütler, üyeleri adına Destekleme Başvurusu Hizmet Bedelini toplu olarak İl Müdürlüğü Döner Sermayesi İşletmesinin hesabına yatırarak, ilçe bazlı üretici listesini dekontla birlikte İl müdürlüğüne teslim eder. İl müdürlüğü tarafından, örgütlerce teslim edilen liste ve yatırılan Destekleme Başvurusu Hizmet Bedeli kontrol edilir ve üreticilerin bilgileri ilçe müdürlüklerine gönderilir.

(7) İl müdürlükleri, yılı içerisinde her destekleme kalemi için destekten yararlanacak yetiştirici/üreticinin rastgele örnekleme yöntemiyle en az %5’i oranındaki işletmede, desteklemelerin mevzuat hükümlerine uygun ve doğru olarak yapılmasına ilişkin denetim yapar.

(8) Hayvancılık desteklemelerinde, ortaya çıkabilecek sorunlara ilişkin konularda 27/5/2014 tarihli ve 29012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliği hükümlerine göre kurulan il/ilçe tahkim komisyonları yetkilidir. Hayvan genetik kaynaklarının yerinde geliştirilmesi (ıslah) konusunda ortaya çıkabilecek sorunların çözümünde Proje Yürütme Kurulu yetkilidir.

(9) İl/ilçe müdürlükleri, desteklemeler ile ilgili başvuru zamanı ve şartlarını, yerel imkânları da kullanarak duyurmaya yetkilidir.

(10) İl/ilçe müdürlüğü veya tarımsal amaçlı örgüt, destekleme başvurusu yapan gerçek kişilerin Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS) sorgulamalarını, desteklemelerin yürütüldüğü Bakanlık veri tabanları üzerinden başvuru tarihi itibarıyla yapar.

(11) Hayvancılık desteklemelerinde, tarımsal amaçlı örgütlere verilen yetki, görev ve sorumlulukları zamanında yerine getirmeyerek yetiştiricinin mağduriyetine sebep olan tarımsal amaçlı örgütler mağduriyetin giderilmesinden sorumludur.

(12) Hayvan genetik kaynaklarının yerinde geliştirilmesi (ıslahı) amaçlı desteklemelerde 5488 sayılı Kanunun 23 üncü maddesine göre yapılacak iş ve işlemler Proje Yürütme Kurulu tarafından değerlendirilip karara bağlanır, gereği il müdürlüklerince yerine getirilir.

(13) (Ek: RG-4/11/2025-33067)1 Hayvancılık desteklemelerinin kontrolü ve denetimi faaliyetleri kapsamında, gerekli görülen laboratuvar analizleri, Bakanlıkça yapılır.

Destekleme süreç takvimi

MADDE 17-

(1) Her bir destekleme konusu için başvuru, tespit, icmal hazırlama, askı süresi, itiraz, kesin icmal benzeri destekleme süreçlerine ait takvim, Karar kapsamında her yıl ilgili Genel Müdürlük tarafından belirlenerek internet sayfasında yayımlanır.

Haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 18-

(1) Bu Tebliğde belirtilen yetkili merciler, yetki alanına giren verilerin kayıt sistemine doğru girilmesinden, kendilerine ibraz edilen belgelerin kontrolünden ve kendi hazırladıkları belgelerden doğrudan sorumludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyerek haksız yere ödemeye neden olanlar ile ödemelerden haksız yere yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullanan ilgililer hakkında gerekli idari işlemler yapılarak hukuki ve cezai süreç başlatılır.

(2) Bu Tebliğ ile belirlenen destekleme ödemelerinden, idarî hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen üreticiler, beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar. Bunun takibinden il/ilçe müdürlükleri sorumludur.

(3) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

Sorumluluk ve arşivleme

MADDE 19- (1) Desteklemeden yararlanmak üzere bu Tebliğ gereği ibraz edilen bilgi ve belgelerin doğruluğundan öncelikle belgeyi ibraz eden ve yetkileri kapsamında onaylayan ve verileri giren kişi ve kurumlar sorumludur. Destekleme ödemesi yapılan belgeler istenildiğinde ibraz edilmek üzere, tarımsal amaçlı örgütler ve/veya ilgili birimler tarafından beş yıl süre ile saklanır.

(2) Destekleme başvuruları 2024 yılı için bu Tebliğin yayımı tarihinde, diğer yıllar için ilgili Genel Müdürlük tarafından internet sayfasında yayımlanan takvime uymak şartıyla destekleme yılı içerisinde tek tek veya toplu olarak yapılabilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yaptırımlar

MADDE 20-

(1) Bu Tebliğ kapsamında, istenen bilgi ve belgeleri zamanında ibraz etmeyenler ve Bakanlıkça yerine getirilmesi istenen iş ve işlemleri yerine getirmeyenler desteklemeden yararlandırılmaz.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 21-

(1) 26/11/2023 tarihli ve 32381 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvancılık Desteklemeleri Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2023/41) yürürlükten kaldırılmıştır.

Tamamlanamayan işlemler

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) 21 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Hayvancılık Desteklemeleri Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2023/41) hükümlerine göre başvuruları yapılmış ve sonuçlandırılamamış işlemler anılan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır.

Yürürlük

MADDE 22-

(1) Bu Tebliğ 1/1/2024 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 23-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

 

Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin

Tarihi

Sayısı

17/8/2024

32635

Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin

Tarihi

Sayısı

1.       

26/2/2025

32825

2.       

4/11/2025

33067

 

TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU 2021-2027 IPARD PROGRAMI (IPARD III DÖNEMİ) YEREL KALKINMA STRATEJİLERİNİN UYGULANMASI LEADER YAKLAŞIMI TEDBİRİ ÇAĞRI ÖN DUYURUSU

TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU 2021-2027 IPARD PROGRAMI (IPARD III DÖNEMİ) YEREL KALKINMA STRATEJİLERİNİN UYGULANMASI LEADER YAKLAŞIMI TEDBİRİ ÇAĞRI ÖN DUYURUSU

Bu duyuru, LEADER Yaklaşımı tedbiri kapsamında gerekli hazırlık çalışmalarının yapılabilmesi için potansiyel başvuru sahiplerine yönelik olup ön duyuru niteliği taşımaktadır.

LEADER Yaklaşımı tedbiri için 81 ilde TKDK tarafından başvuru çağrı ilanına çıkılması planlanmaktadır. Başvuru çağrı ilanı tarihinden önce kurulmuş olan Yerel Eylem Grubu başvuruları kabul edilecektir. Mevcut dernekler üzerinden başvuru yapacak Yerel Eylem Grupları için Yerel Kalkınma Stratejisi uygulamak üzere yapılacak tüzük değişikliği tarihi başvuru çağrı ilanı tarihinden önce olmalıdır.

IPARD-III Programı bütçesinden yapılacak ödemeler 2030 yılı sonu itibarıyla sona erecektir. Bu nedenle hazırlanacak Yerel Kalkınma Strateji süresi 2025-2030 yılları için 6 (altı) yılı kapsayacak şekilde planlanmalıdır. Ayrıca stratejilerin uygulama dönemi ve bütçe planlamalarının bu süre dikkate alınarak hazırlanması önem arz etmektedir.

LEADER Yaklaşımı tedbiri kapsamında, Yerel Eylem Gruplarının stratejilerinin uygulanmasına yönelik olarak gerçekleştirecekleri işletme giderleri, faaliyet ve projelere ilişkin harcamalar desteklenecektir. Tedbire ilişkin Yerel Eylem Grubu El Kitabı ve Yerel Kalkınma Stratejilerinin Hazırlanması konuları hakkında daha detaylı bilgiye https://ipard.tarimorman.gov.tr/LeaderTr adresinden ulaşılabilir. Bu kapsamda, söz konusu desteklerden faydalanmak isteyen potansiyel başvuru sahiplerinin ilgili linkteki rehberleri esas alarak dernek kurma ve yerel kalkınma stratejilerini hazırlamaya yönelik çalışmalarını tamamlaması gerekmektedir.

Bu ön duyuru, “Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması-LEADER Yaklaşımı” tedbiri için başvuru yapmak isteyen potansiyel başvuru sahiplerinin gerekli hazırlıkları yapmalarına yönelik olup 24 Mart 2025 tarihinden sonra resmi çağrı ilanı Kurumumuz internet sitesinde yayımlanacaktır. Bu nedenle tedbirden faydalanmak isteyen potansiyel başvuru sahiplerinin

Kurumumuz internet sitesini (www.tkdk.gov.tr) ve duyurularını takip etmesi önem arz etmektedir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

ÇİĞ SÜT DESTEĞİ VE SÜT PİYASASININ DÜZENLENMESİ UYGULAMA TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2024/53)

22 Şubat 2025 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı: 32821

ÇİĞ SÜT DESTEĞİ VE SÜT PİYASASININ DÜZENLENMESİ UYGULAMA TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2024/53)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı; çiğ süt üretimi ve kalitesi, üretim planlamasına katkı sağlanması ile uygulanan hayvancılık politikalarının etkinliğini artırmak suretiyle çiğ süt üretiminde sürdürülebilirliği sağlamak üzere üreticilerin desteklenmesidir.

(2) Bu Tebliğ, 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararda yer alan 2025-2026 Yıllarında Yapılacak Çiğ Süt Destekleme ödemelerine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi ile 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Karara dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) AB onaylı işletme: Bakanlıkça yapılan denetim sonrasında, Avrupa Birliği (AB) standartlarında sertifikalandırılan süt üreten çiftlikleri,

b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

c) Bakanlık Süt Kayıt Sistemi (BSKS): Üreticilerin sattığı sütün kayıt altına alındığı, destekleme ödemelerinin uygulandığı, izlendiği, raporlandığı, Bakanlıkça çiğ süt desteklemelerinde kullanılan kayıt sistemini,

ç) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünü,

d) Belge doğrulama web adresi: Hazine ve Maliye Bakanlığınca uygulanan ve Tarım Bilgi Sistemine (TBS) entegre edilen ve ibraz edilen satış belgelerinin doğruluğunun kontrolünün yapıldığı sistemi,

e) Birinci derece tarımsal amaçlı örgütler: 28/11/2023 tarihli ve 32383 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Amaçlı Örgütlerin Derecelendirilmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında Bakanlıkça belirlenen tarımsal amaçlı örgütleri, 

f) Çiğ süt: Çiftlik hayvanlarının meme bezlerinden salgılanan 40 ºC’nin üzerinde ısıtılmamış veya eşdeğer etkiye sahip herhangi bir işlem görmemiş, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, Türk Gıda Kodeksi yönetmelikleri ve ilgili mevzuatta belirtilen uygun sütü,

g) ESK: Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğünü,

ğ) Hastalıklardan ari işletme: Koruyucu tedbirlerin alınarak, işletmedeki hayvanların Sığır Tüberkülozu ve Sığır Brusellozu hastalıkları yönünden ari olduğunun onaylandığı işletmeyi,

h) HAYGEM: Hayvancılık Genel Müdürlüğünü,

ı) Hayvancılık Destekleme Sistemi (HDS): Hayvancılık desteklemelerine esas iş ve işlemlerin yürütüldüğü sistemi,

i) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe müdürlüklerini,

j) Kadın veya genç çiftçi: Destekleme takvim yılı başlangıcı itibarıyla BSKS ve TÜRKVET’te üzerinde işletme kaydı bulunan; kadın üreticiler ile destekleme takvim yılının son gününde 41 yaşından gün almamış üreticileri,

k) Karar: 25/7/2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararı,

l) Meslekî Yeterlilik Belgesi: 31/12/2025 tarihinden sonra çiğ süt toplama ve/veya depolama sorumlusu olarak çalışacak kişilerde 21/9/2006 tarihli ve 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Meslekî Yeterlilik Kurumunca ve/veya Meslekî Yeterlilik Kurumu tarafından akredite edilmiş tarımsal amaçlı örgütlerce ve/veya kurum ve kuruluşlarca meslekî yeterlilik eğitimine katılarak alınması zorunlu belgeyi,

m) Niteliğine göre çiğ inek sütü: Soğutulmuş çiğ sütü, şahıs tankında soğutulmuş çiğ sütü, soğutulmamış çiğ sütü,

n) Pazarlama şekline göre çiğ inek sütü: Tarımsal amaçlı örgüt veya üreticinin işletmesi üzerinden pazarlanan soğutulmuş çiğ sütü, soğutulmamış çiğ sütü,

o) Satış belgesi: Satılan süt miktarının litre olarak gösterildiği fatura/e-fatura/e-arşiv fatura/müstahsil makbuzu/e-müstahsil makbuzunu ve xml formatında, silinemez CD, DVD veya USB belleğe kayıtlı olan düzenleyenin onayladığı çıktısı e-faturalar/e-arşiv faturaları,

ö) Soğutulmuş çiğ süt: Süt soğutma tankları üzerinden pazarlanan çiğ inek sütünü,

p) Sözleşme: Alım satıma konu olan çiğ sütün, cinsi, miktarı, fiyatı, üretim şekli, teslim tarihi gibi hususları içeren ve 15/9/2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre süt işleme tesisi ile üretici veya üreticinin üyesi/ortağı bulunduğu tarımsal amaçlı örgüt ile süt işleme tesisi arasında imzalanan çiğ süt üretim sözleşmesini,

r) Süt işleme tesisi: 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren işletme onay belgesine sahip çiğ süt ve süt ürünleri işleme tesisini,

s) Tarım sigortaları (TARSİM): 14/6/2005 tarihli ve 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamına giren sigortaları,

ş) TÜRKVET: 2/12/2011 tarihli ve 28130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği ile 2/12/2011 tarihli ve 28130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği hükümlerine göre oluşturulan ve hayvancılık işletmelerinin, üreticilerin ve sığır cinsi hayvanlar ile koyun ve keçi türü hayvanların kimliklendirilerek kayıt altına alındığı veri tabanını,

t) Üretici: Piyasaya arz etmek/satış yapmak için süt üretmek amacıyla bir veya daha fazla çiftlik hayvanının bulundurulduğu tesis sahibi gerçek veya tüzel kişileri,

u) Tarımsal amaçlı örgüt: Merkez birliği düzeyinde örgütlenmesini tamamlamış ve kendi merkez birliğine üye/ortak olan 5996 sayılı Kanuna göre kurulmuş ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri ve/veya 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununa göre kurulmuş üretici birlikleri ve/veya 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş, kuruluşuna Bakanlıkça izin verilen, hayvancılık faaliyeti yürüten tarımsal amaçlı kooperatif üyeleri/ortaklarını,

ü) Veteriner Bilgi Sistemi (VETBİS): Hayvancılık Bilgi Sisteminde (HBS) yer alan hayvan hastalıkları, aşı uygulamaları ve hayvan sağlığı desteklemelerine ait kayıtlar ve benzeri bilgilerin tutulduğu sistemi,

v) Yerel perakendeci: Süt üreten hayvancılık işletmesi (il/ilçe müdürlüğünden çiğ süt arzı belgesi alan) merkez kabul edilerek hazır ambalajlı çiğ süt için 500 kilometrelik yarıçap içerisinde, hazır ambalajlı olmayan çiğ süt için 200 kilometrelik yarıçap içerisinde yer alan ve son tüketiciye sabit bir yerde konumlandırılmış otomatik satış makineleri veya bakkal, market ve benzeri yerlerde çiğ süt satan perakendeciyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Desteklemeye İlişkin Esaslar

Çiğ süt desteği

MADDE 4-

(1) Üretmiş olduğu çiğ sütü, süt işleme tesislerine, sözleşme ile satış belgesi karşılığında; kendisi, tarımsal amaçlı örgüt veya bunların %50’nin üzerinde paya sahip oldukları ortaklıkları, süt işleme tesisinin noter kanalı ile yetkilendirdiği onay belgesine sahip süt toplama merkezi vasıtasıyla satan ve BSKS veri tabanına aylık olarak kaydettiren bir tarımsal amaçlı örgüte üye/ortak olan üreticilere temel destek ödemesi yapılır.

(2) Hazırlanan ödeme icmalleri esas alınarak; manda, koyun, keçi sütü ile niteliğine ve pazarlama şekline göre inek sütüne, Bakanlığın belirleyeceği dönemler ve kriterler ile üretim maliyeti dikkate alınarak belirlenen birim tutarlar üzerinden temel destek belirlenir. Temel destek şartlarını sağlayan üreticilere aşağıda belirtilen katsayıların temel destek tutarı ile çarpımından elde edilen tutar ilave edilerek ödenir. (d), (e) ve (f) numaralı alt bentlerdeki şartları sağlayanlar, bu katsayıların sadece en yükseğinden yararlandırılır.

a) Destekleme amaçlı veri tabanlarında inek ve mandalardan günlük olarak en fazla toplam 430 litre, koyun ve keçilerden ise günlük olarak en fazla toplam 100 litre çiğ süt üreten ve süt işleme tesisine satan aile işletmelerinin sütü için ilave 0,3 katsayı.

b) Destekleme takvim yılı başlangıcı itibarıyla üzerinde BSKS ve TÜRKVET’te işletme kaydı bulunan; kadın üreticilerin veya destekleme takvim yılının son gününde 41 yaşından gün almamış üreticilerin ürettikleri süt için ilave 0,3 katsayı. Kadın üreticilerin veya destekleme takvim yılının son gününde 41 yaşından gün almamış üreticiler sadece gerçek kişileri kapsar.

c) Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu tarafından süt havzası olarak belirlenen Amasya, Çorum, Tokat, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Muş ve Tunceli illerinde üretilen süt için ilave 0,4 katsayı.

ç) Manda, koyun, keçi sütü için ilave 0,8 katsayı.

d) Çiğ sütü kendi tankında soğutarak direkt onaylı süt işleme tesisine satan üreticinin sütü için ilave 2 katsayı.

e) Birinci derece tarımsal amaçlı örgütlere üye/ortak olmak koşuluyla ve bu kapsamdaki tarımsal amaçlı örgütler üzerinden pazarlanan soğutulmuş çiğ süt için ilave 2 katsayı, tarımsal amaçlı örgütlere üye/ortak ve birinci derece olmayan tarımsal amaçlı örgütler üzerinden pazarlanan soğutulmuş çiğ süt için ilave 1,5 katsayı.

f) Hastalıktan ari işletmeler veya AB onaylı işletmelerde üretilen süt için ilave 3 katsayı.

(3) Üretmiş olduğu çiğ sütü, süt piyasasının düzenlenmesi uygulaması kapsamında, tarımsal amaçlı örgütler aracılığı ile süt ürününe çevirterek ESK’ye satan üreticiler desteklemeden yararlandırılır. Desteklemede, 1 kilogram süt ürünü eşdeğeri süt miktarı esas alınır. 

(4) 27/4/2017 tarihli ve 30050 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiğ Sütün Arzına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2017/20) kapsamına giren çiğ süt, hastalıktan ari işletmelerde üretilen çiğ süt ile AB onaylı sertifikalı çiftliklerde üretilen çiğ süt için, faaliyet alanında sütün arzı/satışı bulunan işletme kayıt belgesine sahip ve BSKS’ye kayıtlı yerel perakendecilere, işletme kayıt belgesine sahip BSKS’ye kayıtlı süt dolum tesislerine, süt işleme tesislerine sözleşme ve satış belgesi karşılığında satmaları şartıyla çiğ süt desteklemesinden yararlandırılır.

(5) Çiğ süt desteğinin başvuru yeri, şekli ve zamanına ilişkin şart ve kurallar şunlardır:

a) Desteklemeden yararlanmak isteyen üretici BSKS’ye veri girişi için yetkilendirilmiş bir tarımsal amaçlı örgüte üye/ortak ise bu tarımsal amaçlı örgüte; BSKS’ye veri girişi yetkisi bulunmayan bir tarımsal amaçlı örgüte üye ise örgüt aracılığı ile il/ilçe müdürlüklerine başvurur.

b) Tarımsal amaçlı örgütler, üye/ortakları adına toplu kestiği satış belgeleri ile birlikte çiğ sütün cinsi, miktarı, fiyatı, teslim tarihini içeren üye/ortakların listesini de düzenler.

c) 1/1/2025 tarihinden geçerli olmak üzere satılan çiğ sütlere ait satış belgesi sözleşmesi ve döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi, tarımsal amaçlı örgütlere teslim edilir. Teslim edilen sözleşmeler, sözleşme geçerlilik süresini kapsayan dönem başvurularında tekrar istenmez.

ç) Veri giriş yetkisi bulunmayan tarımsal amaçlı örgütler, kendilerine teslim edilen belgeleri, İcmal-1’e esas tabloları ve eklerini, BSKS’ye veri girişi için il/ilçe müdürlüklerine tutanak ile teslim eder.

d) Göçer hayvancılık yapan üreticiler, süt üretimi yaptığı ayda, ürettiği süt miktarının tespiti için gittikleri yerin il/ilçe müdürlüğüne başvurur. Tespit yaptırdığı aylara ilişkin desteklemeye esas satış belgelerini ve başvuru evraklarını göçer olarak gittiği il/ilçe müdürlüğüne teslim eder. Üreticinin başvuru evrakları, veri girişi için işletmesinin kayıtlı olduğu il/ilçe müdürlüğüne yazı ekinde gönderilir. Hayvan nakil işlemlerini ilgili mevzuat hükümlerine göre yapmamış olan göçer üreticilerin tespit işlemi yapılmaz.

e) Sözleşmenin onaylı bir örneği, üreticinin kendisi veya üyesi/ortağı olduğu tarımsal amaçlı örgüt tarafından çiğ süt üretiminin yapıldığı yerdeki Bakanlık il/ilçe müdürlüğüne dilekçe ekinde teslim edilir. Sözleşme bilgileri, Bakanlık il/ilçe müdürlükleri tarafından BSKS’ye kaydedilmiş olmalıdır. Satışı yapılan çiğ sütlere ait satış belgesi ile sözleşmelerin BSKS’de ilişkilendirilmesi yapılarak girişi yapılır.

f) Çiğ süt desteğinden yararlanacakların işletmesi ve sütün elde edildiği hayvanlar aynı işletme adına TARSİM ve TÜRKVET’te kayıtlı olmalıdır. Ayrıca tüm üreticiler işletmesinin bulunduğu ilçe bazında BSKS’ye kayıt edilmelidir.

g) BSKS’ye yeni kaydı yapılan üreticilerin kayıt tarihinden önceki satış belgeleri BSKS’ye kaydedilmez.

ğ) Döneminde başvurusunu ve evraklarını tamamlamayanlar desteklemeden yararlandırılmaz.

h) Destekleme döneminde her türlü denetim ve soruşturma nedeniyle veri giriş yetkisi iptal edilen tarımsal amaçlı örgüte üye/ortak üreticilerin; desteklemeye esas başvuru ve diğer tüm iş ve işlemleri varsa veri giriş yetkisi bulunan başka bir tarımsal amaçlı örgütçe yapılır, üyelerin/ortakların veri giriş yetkisi iptal edilen tarımsal amaçlı örgüt dışında herhangi bir üyeliği/ortaklığı yoksa esas başvuru ve diğer tüm iş ve işlemleri il/ilçe müdürlüğünce yürütülür.

(6) Veri girişi yapacak il/ilçe müdürlüklerince istenilecek belgeler şunlardır:

a) Tarımsal amaçlı örgütçe düzenlenmiş destekleme için başvuruda bulunan üye/ortakların listesi.

b) Başvuruda bulunan üye/ortaklardan ilgili destekleme dönemi için alınan başvuru dilekçeleri.

c) BSKS veri tabanı üzerinden yayımlanan ve/veya tarımsal amaçlı örgüt tarafından düzenlenen çiğ süt destekleme icmaline esas tablo.

ç) Satılan çiğ sütün cinsi, fiyatı, teslim tarihi ve miktarının gösterildiğini içeren üye/ortaklarının listesi, satılan süt miktarının litre olarak gösterildiği satış belgesi. 

d) Döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi. Tarımsal amaçlı örgütler, üyeleri adına destekleme başvurusu hizmet bedelini toplu olarak il müdürlüğü döner sermayesi işletmesinin hesabına yatırarak, ilçe bazlı üretici listesini dekontla birlikte il müdürlüğüne teslim eder. İl müdürlüğü tarafından, örgütlerce teslim edilen liste ve yatırılan destekleme başvurusu hizmet bedeli kontrol edilir ve üreticilerin bilgileri ilçe müdürlüklerine gönderilir.

(7) Veri girişi yapacak tarımsal amaçlı örgüt tarafından istenilecek belgeler şunlardır:

a) Başvuruda bulunan üyelerden ilgili destekleme dönemi için alınan başvuru dilekçeleri.

b) Satılan süt miktarının litre olarak gösterildiği satış belgesi.

c) Döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi.

(8) Üretmiş olduğu çiğ sütü, tarımsal amaçlı örgütler aracılığı ile süt ürünü olarak ESK’ye satan üreticilerden istenen belgeler şunlardır:

a) Tarımsal amaçlı örgüt ile ESK arasında yapılan sözleşme.

b) Tarımsal amaçlı örgüt tarafından sözleşme kapsamında kesilen satış belgesi.

c) Tarımsal amaçlı örgütün süt ürünü üretimi için anlaştığı, işletme onay belgesine sahip süt işleme tesisi ile yapmış olduğu sözleşme ve çiğ sütün süt ürününe çevrilmesine ilişkin satış belgesi.

ç) Tarımsal amaçlı örgütün sözleşme kapsamında ESK’ye sattığı süt ürünü satış belgesi.

d) Döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi.

(9) Çiğ Sütün Arzına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2017/20) kapsamındaki işletmeler, hastalıktan ari işletme belgeli süt üreten işletmeler ile AB onaylı işletmeler ürettikleri çiğ sütü, faaliyet alanında sütün arzı/satışı bulunan işletme kayıt belgesine sahip ve BSKS’ye kayıtlı yerel perakendecilere, işletme kayıt belgesine sahip BSKS’ye kayıtlı süt dolum tesislerine ve işletme kayıt belgesine sahip BSKS’ye kayıtlı süt işleme tesislerine tarımsal amaçlı örgüt vasıtasıyla veya kendisinin direkt satış belgesi karşılığında satmaları şartıyla, üyesi oldukları tarımsal amaçlı örgüte aşağıdaki belgeler ile başvuruda bulunurlar:

a) Başvuruda bulunanlardan ilgili destekleme dönemi için alınan başvuru dilekçeleri.

b) Hastalıklardan ari işletme belgesi veya AB onaylı işletme belgesi.

c) Yerel perakendeci ve dolum tesisi için çiğ sütün arzı için izin belgesi.

ç) Satılan süt miktarının litre olarak gösterildiği satış belgesi.

d) Döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi.

(10) Destekleme icmallerinin hazırlanması döneminde uyulacak esaslar şunlardır:

a) En fazla bir aylık olarak düzenlenen satış belgelerinin asılları veya nüshaları destekleme için esas alınır. Her ne suretle olursa olsun bunların fotokopileri veya onaylı suretleri dikkate alınmaz. Satış belgesi çıktılarında, işletme onay belge numarası, süt işleme tesisinin adı, adresi, üretici adı, soyadı, adresi ve teslim edilen sütün türü, litre olarak miktarı, litre fiyatı ve tutarı ile soğutma tankı üzerinden pazarlanmış ise “soğutulmuş çiğ süt” ibaresi, süt soğutma tankı sahibi, sorumlusu veya yetkilisinin adı, soyadı, imzası ve süt soğutma tankı kod numarası, süt işleme tesisi yetkilisinin imzası ve kaşesinin bulunması gerekir. Satış belgelerinde elektronik ortamda düzenlenen belgelerde imza kaşe aranmaz.

b) Çiğ Sütün Arzına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2017/20) kapsamına giren çiğ süt hastalıklardan ari işletmelerde üretilen çiğ süt ile AB onaylı sertifikalı çiftliklerde üretilen çiğ süt için en fazla bir aylık düzenlenen satış belgelerinin asılları veya nüshaları destekleme için esas alınır. Her ne suretle olursa olsun bunların fotokopileri veya onaylı suretleri dikkate alınmaz. Satış belgesi çıktılarında üretici adı, soyadı, adresi ve teslim edilen sütün türü, litre olarak miktarı, litre fiyatı ve tutarı yer alır. Süt dolum tesisi için; adı, adresi ile süt dolum tesisinin işletme kayıt ve kod numarası, yetkilisinin imzası ve kaşesi yer alır. Yerel perakendeciler için; işletme kayıt numarası yer alır. Süt işleme tesisi için; işletme onay belge numarası, süt işleme tesisinin adı, adresi, yetkilisinin imzası ve kaşesinin bulunması gerekir.

c) Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik kapsamındaki süt işleme tesisleri, süt toplama merkezleri, süt dolum tesisleri ve yerel perakendeciler ile ilgili bilgilerin BSKS’ye girilmesi ve güncellenmesinden, kayıt ve onay işlemlerini yürüten il müdürlükleri sorumludur. İşletme yetkilisi tarafından işletme onay belgesi, işletme vergi levhası, kapasite raporu ve imza beyanı/imza sirküleri dilekçe ekinde il/ilçe müdürlüğüne sunulur.

ç) İl müdürlükleri veri giriş yetkisi için başvuruda bulunanlardan fiziki, idari ve teknik altyapısı uygun görülen tarımsal amaçlı örgütleri HAYGEM’e bildirir. Bu örgütler HAYGEM tarafından BSKS’de tanımlanır.

(11) Destekleme icmallerinin hazırlanmasına ilişkin hususlar şunlardır:

a) Veri giriş yetkisi bulunan tarımsal amaçlı örgütler kendi üyelerinin İcmal-1’e esas tablolarını, aylar bazında hazırlar ve BSKS’ye veri girişini yapar.

b) Veri giriş yetkisi almış tarımsal amaçlı örgütlerin bulunmadığı yerlerde üreticinin İcmal-1’e esas tabloları, tarımsal amaçlı örgütlerce aylar bazında hazırlanır ve BSKS’ye girilmesi için il/ilçe müdürlüklerine teslim edilir. İcmal-1 listelerinin BSKS’ye veri girişleri il/ilçe müdürlüklerince yapılır.

c) BSKS’ye süt girişlerinin, üreticilerin üretimde bulundukları ilçe için il/ilçe müdürlükleri veya yetkilendirilmiş tarımsal amaçlı örgütlerce yapılması esastır.

(12) Destekleme icmallerinin il/ilçe müdürlüklerince incelenmesine ilişkin hususlar şunlardır:

a) Süt icmallerinin incelenmesinde; üreticilere ait satış belgelerinin uygunluğu, bunların BSKS veri tabanına doğru girilip girilmediği, satılan süt miktarının destekleme dönemindeki sağmal hayvan sayısı, ırkı ve laktasyon durumu ile uyumlu olup olmadığı, süt soğutma tanklarının kapasitesinin üzerinde kullanılıp kullanılmadığı dikkate alınır. Uygun olmayan hatalı belgeler, girişler ve hayvan sayısı ile süt miktarında uyumsuzluk olanlar ile soğutma tanklarının kapasitesinin üzerinde pazarlanan sütler icmal listesinden çıkartılır.

b) Elektronik ortamda alınan e-fatura, http://www.efatura.gov.tr internet adresinde bulunan e-fatura görüntüleyici ile açılarak, mali mühür bulunup bulunmadığı ve alınan çıktısı ile uyumlu olup olmadığı kontrol edilir. Yapılan kontrolde uygun bulunmayanlar icmal listesinden çıkartılır. E-fatura çıktısı, kontrolü yapan il/ilçe müdürlüğü BSKS sorumlu personeli tarafından imzalanır.

c) E-arşiv faturalar elektronik ortamda teslim edilir ve belge doğrulama web adresinden il/ilçe müdürlüklerince kontrol edilir.

ç) Elektronik ortamda düzenlenen ve elektronik sertifika ile imzalanan e-müstahsil makbuzunun üzerinde, Gelir İdaresi Başkanlığı sistemleri üzerinden sorgulanıp doğrulanabileceği karekoda veya barkoda yer verilmesi zorunludur.

d) İnceleme sonrasında işlemi yapılan sözleşme, satış belgeleri ve destekleme başvuru dilekçeleri ile İcmal-1’ler istenildiğinde ibraz edilmek üzere, il/ilçe müdürlüğü birim arşivlerinde beş yıl süre ile saklanır.

e) Hastalıktan ari işletmelerin süt giriş satış belgeleri, işletmenin ariliği bakımından TÜRKVET/VETBİS üzerinden il/ilçe müdürlüklerince kontrolü yapılır.

(13) Destekleme icmallerinin askıya çıkarılmasına ilişkin hususlar şunlardır:

a) Aylar bazında BSKS veri tabanına kaydedilen İcmal-1 listeleri, veri giriş dönemi bittikten sonra, il/ilçe müdürlüklerince askıya çıkartılmak üzere BSKS veri tabanından İcmal-2 listeleri şeklinde alınır. Alınan icmallerde tarımsal desteklemelerden men cezası alan üreticilerin bulunup bulunmadığının kontrolü yapılır.

b) İcmal-2 listeleri il/ilçe müdürlüklerinde, tarımsal amaçlı örgütlere ve üreticilere duyurulacak şekilde askıya çıkarılır.

c) Askıya çıkarma tarihi ve saati ile askıdan indirme tarihi ve saati il/ilçe müdürlüğü ile tarımsal amaçlı örgüt temsilcilerince tutanağa bağlanır ve güncel tarihle imzalanır.

ç) Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise listelerdeki bilgiler doğru kabul edilir. Daha sonra yapılacak itirazlar değerlendirmeye alınmaz ve herhangi bir hak doğurmaz.

d) Askı süresinde İcmal-2 listelerine yapılan itirazlar, il/ilçe müdürlüğünce değerlendirilir.

(14) Destekleme icmallerinin gönderilmesi ve ödemeye ilişkin hususlar şunlardır:

a) İtirazların değerlendirilmesinden sonra kesinleşmiş İcmal-2 listeleri ilçe müdürlüklerince onaylanarak il müdürlüğüne gönderilir.

b) İl müdürlükleri, ilçelerden gelen onaylanmış İcmal-2 listelerinin en az %10’unu hayvan sayıları ile satılan süt miktarlarının uyumlu olup olmadığı yönünden kontrol eder. Kontrol edilen İcmal-2 listeleri tutanak altına alınır, uyumsuzluğu tespit edilen varsa, İcmal-2 listeleri yeniden düzenlenir. Kontrolleri tamamlanan İcmal-2 listeleri, BSKS ve/veya HDS veri tabanında ödemeye esas olan İcmal-3 listesi şeklinde düzenlenir. Düzenlenen İcmal-3 listeleri il müdürleri tarafından onaylanarak HAYGEM’e gönderilir.

c) HAYGEM, gelen İcmal-3 listeleri ile HDS ve/veya BSKS’den alınan İcmal-3 listelerinin uyumunu kontrol eder.

ç) BSKS’de, satılan süt miktarının destekleme dönemindeki hayvan sayısı ile uyumlu olmadığı durumlarda satış belgeleri ödemeye dâhil edilmez.

d) Hayvan başına (kombine, sütçü, yerli sığır, koyun, keçi ve manda) il bazlı ortalama süt verimleri il müdürlüğünce raporlanır ve bununla ilgili olarak il tahkim komisyonu kararı alınır. Alınan karar HAYGEM’e gönderilir. HAYGEM tarafından uygun görülen il bazlı ortalama süt verim kayıtları BSKS’ye yüklenir. Etçi ırkların süt verimleri değerlendirilmeye alınmaz.

e) Ortalama süt verimin üzerinde olan ve başvuruda bulunan üreticilerin işletmesi için, il/ilçe müdürlüğünce üretimin yapıldığı aydaki güncel verilerin tespiti yapılıp tutanağa bağlanır. Tutanaklara istinaden en az bir aylık olacak şekilde il/ilçe tahkim komisyon kararı alınır. Tahkim komisyonu kararındaki ortalamanın üstünde süt verimine sahip işletmelerin, satış belgelerinin ödemeye dâhil edilmesi için il müdürlüğüne yazı ile bildirilir. İl/ilçe BSKS sorumlusu, söz konusu işletmeleri sistemde, ortalama verimin üzerinde olan işletme olarak işaretler ve ödeme dönemine ait il/ilçe tahkim komisyonu kararını PDF formatında sisteme yükler.

f) Ödeme listelerinin Bakanlıkça bankaya gönderilmesinden sonra kesinleşmiş İcmal-2 listeleri, tarımsal amaçlı örgüt bazında BSKS’den il/ilçe müdürlüklerince alınarak ilgili tarımsal amaçlı örgütlere gönderilir.

(15) Çiğ süt desteğine ilişkin diğer hususlar şunlardır:

a) Süt soğutma tankları, süt toplama merkezleri, yerel perakendeciler ve süt dolum tesislerinin yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygunluğunun tespiti il/ilçe müdürlüklerince yapılarak BSKS veri tabanına girişi sağlanır.

b) Süt işleme tesislerindeki soğutma tankları BSKS veri tabanına girilmez. Süt işleme tesislerindeki soğutma tanklarından, BSKS’de daha önceden kayıtlı olanlar sistemde pasif duruma getirilir. Süt işleme tesislerindeki soğutma tankları yeni numara verilen bir işletme olsa da BSKS veri tabanına girilmez.

c) İl/ilçe müdürlüklerince kontrol edilerek usulüne uygun çalıştırılmadığı tespit edilen süt soğutma tankları üzerinden pazarlanan sütler soğutulmuş olarak değerlendirilmez.

ç) Çiğ sütün, tarımsal amaçlı örgütler veya bunların %50’den fazla paya sahip oldukları 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na tabi ortaklıkları aracılığıyla pazarlanması halinde, üreticisi adına düzenlenmiş müstahsil makbuzlarının süt miktarları aylık toplamıyla bu müstahsil makbuzlarıyla ilişkili olan süt işleme tesisleri adına düzenlenmiş satış belgelerinin süt miktarları aylık toplamının uyumlu olması zorunludur. Gerçek usulde vergiye tabi olmayan üreticilerin süt girişleri müstahsil makbuzuyla yapılır.

d) Destekleme icmallerinin hazırlanması, askıya çıkartılması, gönderilmesi ve ödeme ile ilgili çalışma takvimi HAYGEM tarafından belirlenir.

e) Bu Tebliğde belirtilen icmallerin ve diğer eklerin örnekleri ile desteklemeye ilişkin yürütülecek çalışmalarla ilgili duyurular BSKS üzerinden yayımlanır.

f) İl/ilçe müdürlükleri ve yetkilendirilmiş tarımsal amaçlı örgütler, gerekli belgelerle yapılan başvuruların zamanında sisteme girilmesinden sorumludur. Başvuruları zamanında sisteme girmeyen tarımsal amaçlı örgütün veri giriş yetkileri, il müdürlüklerince yapılan kontrol ve görüşleri doğrultusunda iptal edilir.

g) İl/ilçe müdürlükleri ibraz edilen satış belgelerini Hazine ve Maliye Bakanlığının belge doğrulama web adresi üzerinden kontrol eder.

ğ) BSKS’de görev yapacak il sistem sorumlularının tahsisi Bakanlıkça, ilçe sistem sorumluları ile tarımsal amaçlı örgüt personelinin şifre tahsisi ise il sistem sorumluları tarafından yapılır. Personelin eğitimi ile konuya ilişkin diğer tedbirler Bakanlık, il/ilçe müdürlükleri ve tarımsal amaçlı örgütler tarafından alınır.

h) Birden çok tarımsal amaçlı örgüte üyeliği/ortaklığı bulunan üreticinin iş ve işlemleri, sözleşme ve satış belgelerini teslim ettiği tarımsal amaçlı örgüt üzerinden yapılır.

ı) Üreticilerin tarımsal amaçlı örgüt kanalı ile pazarlanan soğutulmuş çiğ süt desteğinden yararlanabilmeleri için; vergiye tabi üreticiler, tarımsal amaçlı örgüte sattığı sütü fatura ile diğerleri ise tarımsal amaçlı örgüt tarafından düzenlenmiş müstahsil makbuzuyla benzer şekilde tarımsal amaçlı örgüt de bu sütleri süt işleme tesisine kestiği fatura ile belgelemesi ve satış belgelerindeki çiğ sütün cinsinin, miktarının ve fiyatının uyumlu olması gerekir. Üretilen çiğ sütün, tarımsal amaçlı örgüt tarafından doğrudan toplanması ve akabinde soğutulmuş çiğ sütün direkt süt işleme tesisine satılmış olması gerekir.

i) Üreticilerin işletmesinde kendi adına bulunan şahıs soğutma tankında soğutulmuş çiğ süt desteğinden yararlanabilmeleri için; vergiye tabi üreticiler, işleme tesisine direkt olarak sattığı sütü kestiği fatura ile diğerleri ise işleme tesisi tarafından düzenlenmiş müstahsil makbuzuyla belgelemesi ve satış belgelerindeki çiğ sütün cinsinin, miktarının ve fiyatının uyumlu olması gerekir. Üretilen çiğ sütün, üreticinin işletmesinde kendi adına bulunan şahıs soğutma tankında soğutulmuş ve akabinde soğutulmuş çiğ sütün direkt süt işleme tesisine satılmış olması gerekir.

j) Çiğ süt desteği ve BSKS ile ilgili olarak yapılacak çalışma ve uygulama esasları HAYGEM tarafından belirlenir.

k) Çiğ süt destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen ve beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmayacak gerçek veya tüzel kişilerin ceza süreleri bitene kadar Çiftçi Kayıt Sisteminde destek dışı bırakılan işletmeler listesine alınmasından il/ilçe müdürlükleri sorumludur.

l) Destekleme ödemeleri ile ilgili olarak haklarında idari ve adli işlem başlatılan kooperatif üst/bölge birlikleri, yetiştirici birlikleri ve üretici birlikleri haklarındaki inceleme tamamlanıncaya kadar, il sistem sorumlularınca BSKS’de ödeme engelli tarımsal amaçlı örgüt olarak işaretlenir.

m) Satışı yapılan çiğ sütlere ait satış belgelerini tarımsal amaçlı örgüte dilekçe ile teslim edip, BSKS’ye veri girişini yaptıran ancak çiğ süt destekleme takvimi açıklanmadan önce ya da açıklandıktan sonra vefat eden üreticinin bu üretimler için desteklemeye esas şartları yerine getirmiş olması kaydıyla yasal mirasçısı tarafından veraset ilamı belgesinin bir sureti ile birden fazla mirasçısı bulunması halinde ise diğer mirasçılardan muvafakatname alan mirasçı destekleme başvurusu yapabilir.

n) Üreticilerin vefat tarihinden sonra adına düzenlenmiş olan satış belgeleri destekleme kapsamına alınmaz.

o) Desteklemeye ilişkin başvurularda hizmet bedelinin yatırıldığına dair işletmenin bulunduğu il/ilçe müdürlüğü döner sermaye işletmesinden alınan makbuz veya alındı belgesi üreticinin yaptığı ilk başvuru döneminde ibraz edilmelidir.

ö) İdari hata sonucu veya haksız ödendiği tespit edilerek geri tahsil edilen çiğ süt desteklemelerine ait bilgiler BSKS’ye il/ilçe müdürlükleri tarafından girilir. Geri ödeme belgeleri il/ilçe müdürlüklerinde muhafaza edilir.

p) 31/12/2025 tarihinden sonra çiğ süt toplama ve/veya depolama sorumlusu olarak çalışacak kişiler 5544 sayılı Kanun kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Meslekî Yeterlilik Kurumunca ve/veya Meslekî Yeterlilik Kurumu tarafından akredite edilmiş tarımsal amaçlı örgüt ve/veya kurum ve kuruluşlarca meslekî yeterlilik eğitimine katılarak Meslekî Yeterlilik Belgesi almak zorundadır. Söz konusu belgenin onaylı bir örneği BSKS’ye kaydedilmek üzere il/ilçe müdürlüğüne dilekçe ile teslim edilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ödemeye İlişkin Esaslar

Üye/ortak üreticilerden kesinti

MADDE 5-

(1) Merkez birliği düzeyinde örgütlenmesini tamamlamış ve kendi merkez birliğine üye/ortak olan, 5996 sayılı Kanuna göre kurulmuş ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri ve/veya 5200 sayılı Kanuna göre kurulmuş üretici birlikleri ve/veya 1163 sayılı Kanuna göre kurulmuş, kuruluşuna Bakanlıkça izin verilen, hayvancılık faaliyeti yürüten tarımsal amaçlı kooperatif üyeleri/ortaklarının hak ettikleri desteklerden aşağıdaki tabloda belirtilen oranlarda, çiftçi örgütlerini güçlendirme adı altında veri girişi yapanlara sistem üzerinden kesinti yapılır. Kalan miktar üreticilerin hesabına ödenir.

(2) Birden fazla merkez birliğine üyeliği bulunan kooperatif üst/bölge birlikleri destekleme yılı için çiftçi örgütlerini güçlendirme bedelinin ödeneceği merkez birliğine taahhütname verir. Bu taahhütnameler, merkez birliklerince destekleme yılı başında Bakanlığa gönderilir. Çiftçi örgütlerini güçlendirme bedeli, merkez birliklerinden gelen liste ve taahhütnamelere göre ödenir.

Kaynak aktarımı ve ödemeler

MADDE 6-

(1) Bu Tebliğde yer alan destekleme ödemeleri kamu kaynağı olduğundan hak sahibinin hesabına aktarılmadan önce haciz/icra, temlik ve benzeri işlemler yapılmaz.

(2) Bu Tebliğ kapsamındaki desteklemelerden yararlanmak için başvuran üretici Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS)/Vergi Daireleri Tam Otomasyon Projesi (VEDOP) sorgulamaları, desteklemelerin yürütüldüğü veri tabanları üzerinden, tarımsal amaçlı örgüt veya il/ilçe müdürlüğünce başvuru tarihi itibarıyla yapılır.

(3) Çiğ süt piyasasında istikrarın korunması amacıyla, Bakanlıkça alınacak Olur kapsamında çiğ süt piyasasında regülasyon uygulaması yürütülür. ESK tarafından gerçekleştirilen süt ürünü alım satımı neticesindeki fark, icmal karşılığında, 2025-2026 yılı destekleme bütçelerinin hayvancılık desteklemeleri kaleminden ESK’ye aktarılır. Maliyet bedeli ile satış bedeli arasındaki farkı gösteren ıslak imzalı ve onaylı icmaller, ESK tarafından oluşturulup HAYGEM’e gönderildikten sonra, bütçe işlemlerini müteakip ESK’nin hesabına aktarılır.

(4) Çiğ süt desteği ve süt piyasasının düzenlenmesi için gerekli kaynak, bütçede hayvancılığın desteklenmesi için ayrılan ödenekten karşılanır ve Bakanlık tarafından gerekli paranın aktarılmasını müteakip Banka aracılığı ile ödenir.

Yetki ve denetim

MADDE 7-

(1) İl/ilçe müdürlükleri, desteklemeler ile ilgili başvuru zamanı ve şartlarını, yerel imkânları da kullanarak duyurur.

(2) Destekleme ödemelerinin denetimini sağlayacak tedbirleri almaya, ihtiyaç halinde sektör paydaşları ile ilgili kriterler belirlemeye ve bu Tebliğin uygulamasında ortaya çıkan sorunlar ve öngörülmeyen durumlarda HAYGEM, genelge ve talimat çıkarmaya yetkilidir. Bakanlık genelgeleri ve talimatlarının uygulanmasında ve oluşacak problemlerin çözümünde, il müdürlükleri yetkilidir. Bu amaçla yapılacak çalışmalarda gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kooperatifler ile ilgili oda ve birliklerin hizmetlerinden yararlanılır.

(3) Destekleme ödemelerinin amacına uygun ve gerçek hak sahiplerine ödenmesi için, il müdürlüğü gerekli tedbirleri alır. Çiğ süt desteği için il müdürlükleri, ilçelerden gelen onaylanmış İcmal-2 listelerinin en az %10’unu hayvan sayıları ile satılan süt miktarlarının uyumlu olup olmadığı yönünden kontrol eder, kamu zararı tespiti durumunda, desteğin tamamı incelendikten sonra İcmal gönderilir.

(4) Çiğ süt desteğinde ortaya çıkabilecek sorunlara ilişkin konularda 27/5/2014 tarihli ve 29012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliği hükümlerine göre kurulan il/ilçe tahkim komisyonları yetkilidir.

(5) Çiğ süt desteğinde, tarımsal amaçlı örgütlere verilen yetki, görev ve sorumlulukları zamanında yerine getirmeyerek üreticinin mağduriyetine sebep olan tarımsal amaçlı örgütler mağduriyetin giderilmesinden sorumludur.

Desteklemelerden yararlanamayacak olanlar

MADDE 8-

(1) Aşağıda belirtilen kişi ve kuruluşlar bu Tebliğ kapsamındaki desteklemelerden yararlandırılmaz:

a) Bu Tebliğde belirlenen hükümlere uymayanlar.

b) Gerçeğe aykırı beyanda bulunan ve/veya belge ibraz edenler.

c) Kamu kurum ve kuruluşları.

Haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 9-

(1) Bu Tebliğde belirtilen yetkili merciler, yetki alanına giren verilerin kayıt sistemine doğru girilmesinden, kendilerine ibraz edilen belgelerin kontrolünden ve kendi hazırladıkları belgelerden doğrudan sorumludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyerek haksız yere ödemeye sebep olanlar ile haksız yere ödemelerden yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullananlar hakkında gerekli idari işlemler yapılarak hukuki ve cezai süreç başlatılır.

(2) Bu Tebliğ ile belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucunda düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen çiftçiler beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar. Bunun takibinden il/ilçe müdürlükleri sorumludur.

(3) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte mezkur Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

Sorumluluk ve arşivleme

MADDE 10-

(1) Desteklemeden yararlanmak üzere bu Tebliğ gereği tüm bilgi ve belgelerin doğruluğundan öncelikle bilgi ve belge sahibi ile belgeyi yetkileri kapsamında onaylayan ve verileri giren kişi ve kurumlar sorumludur. Destekleme ödemesi yapılan belgeler istenildiğinde ibraz edilmek üzere, il/ilçe müdürlüğü birim arşivlerinde beş yıl süre ile saklanır.

(2) Tarımsal amaçlı örgütler, üyelerinin işletme ve hayvan varlıkları ile ilgili güncellenen bilgilerinin takibi ve kontrolünden sorumludur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 11-

(1) 28/2/2023 tarihli ve 32118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiğ Süt Desteği ve Süt Piyasasının Düzenlenmesi Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2023/8) yürürlükten kaldırılmıştır.

Tamamlanamayan işlemler

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) 11 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Çiğ Süt Desteği ve Süt Piyasasının Düzenlenmesi Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2023/8) hükümlerine göre başvuruları yapılmış ve sonuçlandırılamamış işlemler, söz konusu Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır.

(2) Destekleme ödemelerinde kullanılan kayıt sistemlerinin Bakanlıkça yeniden oluşturulması halinde yürütülecek iş ve işlemler talimatla belirlenir.

Yürürlük

MADDE 12-

(1) Bu Tebliğ 1/1/2025 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 13-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ KAPSAMINDA TARIMA DAYALI YATIRIMLARIN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

Resmî Gazete Tarihi: 20.02.2025 Resmî Gazete Sayısı: 32819

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ KAPSAMINDA TARIMA DAYALI YATIRIMLARIN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: 2024/43)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı; kırsal alanda gelir düzeyinin yükseltilmesi, tarımsal üretim ve tarıma dayalı sanayi entegrasyonunun sağlanması için aile işletmeciliği faaliyetleri ile mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi, kırsal alanda alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması, kırsal ekonomik altyapının güçlendirilmesi, tarımsal faaliyetler için geliştirilen yeni teknolojilerin üreticiler tarafından kullanımının yaygınlaştırılması, yürütülmekte olan kırsal kalkınma çalışmalarının etkinliklerinin artırılması ve kırsal toplumda yerel kalkınma kapasitesinin oluşturulmasına katkı sağlanması için yeni teknoloji içeren yatırımların desteklenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, üretici örgütleri ile kadınlar ve genç girişimciler öncelikli olmak üzere gerçek ve tüzel kişilerin tarıma dayalı ekonomik ve kırsal ekonomik altyapı faaliyetlerine yönelik yatırımları için yapılacak hibe ödemelerine ilişkin hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğ; 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi ile 27/7/2020 tarihli ve 2800 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar ve Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımlarının Desteklenmesine İlişkin Karar hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Ayni katkı: Başvurusu yapılan yatırımın tamamının gerçekleştirilmesi için hibeye esas tutar dışında tamamı yatırımcı tarafından karşılanacak tutarı,

b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

c) Bakıcı evi: Hayvan yetiştiriciliği ve su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlarda çalışanların barınma ihtiyacına yönelik yapılacak yapıyı,

ç) Genç girişimci: Başvuru tarihi itibarıyla, 18 yaşını doldurmuş, 41 yaşından gün almamış gerçek kişiyi,

d) Genel Müdürlük: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

e) Gerçek kişi başvurusu ve yatırımı: Belirlenmiş nitelikleri taşıyan birey tarafından yapılacak başvuru ve gerçekleştirilecek yatırımı,

f) Hastalıktan ari işletme: Koruyucu tedbirlerin alınarak işletmedeki hayvanların sığır tüberkülozu ve sığır brusellozu hastalıkları yönünden ari olduğunun onaylandığı işletmeyi,

g) Hibe destek sistemi: Projelere ait iş ve işlemlerin yürütüldüğü online veri sistemini,

ğ) Hibe sözleşmesi: Yatırımcı ile il müdürlüğü arasında imzalanan ve hibeden yararlanma esasları ile tarafların yetki ve sorumluluklarını düzenleyen sözleşmeyi,

h) Hibeye esas proje tutarı: Bu Tebliğde belirtilen kriterleri sağlayan hibe desteği verilecek uygun maliyetler toplamını,

ı) İl koordinatörü: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu il koordinatörünü,

i) İl koordinatörlüğü: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu il koordinatörlüğünü,

j) İl proje değerlendirme komisyonu: Vali yardımcısı başkanlığında; Bakanlık il müdürü ve il müdür yardımcısı, il özel idaresi genel sekreteri/sekreter yardımcısı, çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürü/il müdür yardımcısı, ticaret il müdürü, sanayi ve teknoloji il müdürü/il müdür yardımcısı, ilden sorumlu il koordinatörü ile ihtiyaç duyulması halinde proje konusuna göre belirlenen diğer ilgili üniversite, sivil toplum kuruluşu ve kamu kurumu temsilcilerinden en az beş kişiden oluşturulan ve bu Tebliğ kapsamında ilinde yapılan proje başvurularını değerlendiren komisyonu,

k) İl proje yürütme birimi: İl düzeyinde programın tanıtımından, projelerin uygulamasından, ödeme icmal tablolarının veya listelerinin hazırlanmasından, onaylanmasından ve tamamlanan projelerin izlenmesinden sorumlu olan, yapılacak iş ve işlemleri il müdürlüğü adına yürüten, ilgili şube müdürü, proje kontrol görevlileri, ilden sorumlu il koordinatörlüğü personeli ile gerektiğinde il müdürlüğü ve diğer kamu kurumu personelinin valilik oluruyla görevlendirilmesi ile oluşturulan en az üç kişilik birimi,

l) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe müdürlüklerini,

m) İlerleme raporu: Hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra yatırımcı tarafından hazırlanarak dört ayda bir il müdürlüğüne teslim edilen iş gerçekleşme raporunu,

n) İzleme süresi: Nihai ödemenin yapıldığı tarihten itibaren beş yıllık süreyi,

o) Kapalı ortamda bitkisel üretim ünitesi: İçerisinde bitkinin gereksinim duyduğu ışık, ısı, nem, hava akışı, karbondioksit (CO2), bitki besin maddeleri gibi çevre koşullarının yapay yollarla kısmen ya da tamamen oluşturulup denetim altında tutulduğu, aynı üreticinin tasarrufunda bulunan yüksek tünel, sera, çadır ile betonarme, çelik, plastik ve benzeri yapı elemanları kullanılarak yatay veya dikey olarak inşa edilmiş birbirinden bağımsız kapalı üretim ortamını,

ö) Kapasite artırımına yönelik yatırım: Faal olan, yapı kullanma izin belgesi olan, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile işletme kayıt/onay belgesi ve benzeri yasal izin ve ruhsatlar başvuru sahibi adına olmak üzere yasal izinleri alınmış, Program kapsamında yer alan yatırım konularında faaliyet gösteren ve gerekli olması halinde en fazla %60’a kadar inşaat giderlerini kapsayan yatırımı,

p) Kırsal alan: Köy, belde, kırsal mahalle, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından kır veya orta yoğun kent olarak tanımlanmış yerleşim birimlerinden herhangi birini,

r) Kırsal mahalle: Köy veya belde belediyesi iken mahalleye dönüşen ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde bulunup sosyo-ekonomik durumu, şehir merkezine uzaklığı, belediye hizmetlerine erişebilirliği, mevcut yapılaşma durumu ve benzeri hususlar dikkate alınarak ilgili ilçe belediye meclisinin kararı ve teklifi üzerine büyükşehir belediye meclisinin en geç doksan gün içinde alacağı karar ile kırsal yerleşim özelliği taşıdığı tespit edilen mahalleleri,

s) Kısmen yapılmış yatırımların tamamlanmasına yönelik yatırım: Belli bir tarımsal ürünün işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması ile tarımsal üretime yönelik, yapı ruhsatı ya da yapı kullanma izin belgesi başvuru sahibi adına alınmış, inşaatı yarım kalmış tesislerin inşaatının tamamlanması ve gerekli makine ve ekipmanının alımını ya da inşaatı tamamlanmış ancak üretime geçmemiş tesislerin makine ve ekipman alımlarını içeren projeyi,

ş) Merkez proje değerlendirme komisyonu: İl proje değerlendirme komisyonu tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda teklif edilen proje başvurularını, bu Tebliğde yer alan esaslar doğrultusunda ve üretim planlaması kapsamında değerlendiren, yatırım bütçelerini belirleyen, illerin katsayılarını hesaplayarak bütçenin bu katsayı oranında il bazında dağılımını yapan, referans fiyat listelerini oluşturan ve Genel Müdürlükçe aralarında ilgili genel müdür yardımcısı ve daire başkanının bulunduğu en az beş kişiden oluşturulan komisyonu,

t) Mikro, küçük ve orta ölçekli işletme: 24/5/2023 tarihli ve 7297 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliğinde tanımlanmış olan işletmeleri,

u) Mücbir sebep: Taraflardan birinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmesine engel teşkil edebilecek nitelikte olan deprem, yangın, sel gibi doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, savaş, ayaklanma, kısmi veya genel seferberlik ilanı gibi kişilerin önceden öngörebilmelerine olanak bulunmayan ve bu nedenle önüne geçilmesi mümkün olmayan, dış etkiler sonucu meydana gelen ve ayrıca kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilecek belgelerle belgelendirilebilen istisnai bir durum veya olayı,

ü) Nihai rapor: Yatırımcı tarafından yatırıma ait tüm uygulamaların tamamlanmasını takiben son ödeme talebi evrakı ile birlikte hazırlanıp il müdürlüğüne teslim edilen raporu,

v) Ödeme icmal tablosu: Yalnız bir yatırıma ait olan o dönemin inşaat ödemeleri ile makine, ekipman ve malzeme ödemelerini kapsayan tabloyu,

y) Program: Kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesi programını,

z) Proje: Hibe desteğinden yararlanabilmek için belirlenmiş nitelikleri sağlayan gerçek ve tüzel kişilerin başvuru konusu olan tesise ait gerçekleştirecekleri vaziyet planı ile tesisin ihtiyaçlarına göre elde edilen verilere dayanılarak hazırlanan ve yapı aplikasyon projesi/mimari proje, peyzaj projesi, statik proje, mekanik tesisat projesi, makine yerleşim planı ve elektrik tesisat projeleri ile maliyet hesapları dâhil her türlü ayrıntıyı içeren ve ilgili meslek odalarına kayıtlı teknik personel tarafından onaylanmış projeyi,

aa) Proje kontrol görevlisi: Bakanlık tarafından proje kapsamında resmi kontrol yetkisi verilen personeli,

bb) Proje toplam tutarı: Program kapsamında hibeye esas proje tutarı ile tamamı yatırımcı tarafından karşılanacak ayni katkı tutarlarının toplamını,

cc) Referans fiyat: Genel Müdürlükte merkez proje değerlendirme komisyonu, il müdürlüklerinde ise oluşturulan referans fiyat komisyonu tarafından belirlenerek listeler halinde yayımlanan makine ve ekipman fiyatı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı inşaat ve tesisat birim fiyatlarını, anılan Bakanlığın listesinde yer almaması halinde diğer kamu kurum ve kuruluşları poz listelerinde yer alan fiyatları,

çç) Referans fiyat komisyonu: İl müdürlüklerinde il müdür yardımcısı başkanlığında en az üç kişiden oluşturulan komisyonu,

dd) Resmi kontrol: Bu Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin bu Tebliğ hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için il proje yürütme biriminin verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim ve benzeri kontrolleri,

ee) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistem: İşletmenin öz tüketimi için kullanılacak, şebekeye bağlı olmayan güneş enerjisi sistemini,

ff) Tarımsal amaçlı örgüt: 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş olup Bakanlık görev alanında faaliyette bulunan tarımsal amaçlı kooperatifleri, 18/4/1972 tarihli ve 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu, 15/5/1957 tarihli ve 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu kapsamında kurulan organizasyonları, 1/6/2000 tarihli ve 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanuna göre kurulmuş kooperatifler ile 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre kurulan ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri ile bunların üst birliklerini, 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununun ilgili maddelerine göre kurulan birlikleri,

gg) Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi (TDİOSB): 25/11/2017 tarihli ve 30251 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgeleri Yönetmeliğinde tanımlanmış olan bölgeleri,

ğğ) Tarımsal üretime yönelik sabit yatırımlar: Büyükbaş, küçükbaş, kanatlı hayvan ile su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar, kapalı ortamda bitkisel üretim tesisi yapımı ve kültür mantarı üretimine yönelik sabit yatırım tesislerini,

hh) Tarımsal ürün: Bitkisel ve hayvansal ürünler ile su ürünleri alanında elde edilen her türlü işlenmemiş ham ürünleri,

ıı) Tatbikat projesi: Başvuru konusu olan tesisin ihtiyaçlarına göre arazi ve zemin etütleri yapılmış, statik projesinin tüm inşai ölçülerini, tesisat projesinin inşaatı etkileyen bütün elemanlarını, imalat detaylarına uygun ölçü ve karakterde mimari elemanlarını, detaylarla ilgili referanslarını ve tüm detayları çizim teknikleri ile eksiksiz içeren, gerekli bütün ölçülerin, malzemelerin ve teknik özelliklerinin yer aldığı, yapı aplikasyon projesi/mimari proje, peyzaj projesi, statik proje, mekanik tesisat projesi, makine yerleşim planı ve elektrik tesisat projeleri ile maliyet hesapları dâhil her türlü ayrıntıyı içeren ve ilgili meslek odalarına kayıtlı teknik personel tarafından onaylanmış projeyi,

ii) Tedarikçi: Program kapsamında hibe sözleşmesi akdedilen başvuru sahipleri tarafından yapılacak satın alımlara makine ve ekipman sağlayan kişi ve kuruluşları,

jj) Teknoloji yenileme ve/veya modernizasyona yönelik yatırım: Faal olan, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile işletme kayıt/onay belgesi ve benzeri yasal izin ve ruhsatlar başvuru sahibi adına olmak üzere yasal izinleri alınmış, yapı kullanma izin belgesine sahip, Program kapsamında yer alan yatırım konularında faaliyet gösteren tesislerde teknoloji yenilemeyi kapsayan ve gerekli olması halinde en fazla %20’ye kadar inşaat giderlerini kapsayan yatırımı,

kk) Tüzel kişi başvurusu ve yatırımı: Belirlenmiş nitelikleri sağlayan bireylerin yasal olarak oluşturdukları ticari ortaklıklar tarafından yapılacak başvuru ve gerçekleştirilecek yatırımları,

ll) Uygulama rehberi: Bu Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinde; uygulama esas ve usullerine ilişkin detayları belirlemek amacıyla, başvuru sahibi, yatırımcı, yüklenici/tedarikçi ve programın yürütülmesinden sorumlu Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı personelinin kullanımı için Genel Müdürlük tarafından hazırlanan rehberi,

mm) Uygulama sözleşmesi: Yatırımcılar ile proje kapsamında satın aldıkları makine, ekipman ve malzeme ile inşaat yapım işlerini sağlayan yükleniciler/tedarikçiler arasında yapılacak sözleşmeyi,

nn) Veri giriş sistemi: “www.tarimorman.gov.tr” internet adresi üzerinden ulaşılan başvuru sistemini,

oo) Yapı kayıt belgesi: 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda tarım arazisi olarak tanımlanan yerler dışında kalan arazilerde ve sadece mevcut yapıları belgeleme maksadıyla, ilgili mevzuatı gereği aranan koşullar saklı kalmak şartı ile 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun geçici 16 ncı maddesi kapsamında alınan belgeyi,

öö) Yatırımcı: Bu Tebliğ kapsamında proje hazırlayıp başvuruda bulunan ve başvurusu kabul edilerek hibe sözleşmesi imzalayan gerçek ve tüzel kişileri,

pp) Yatırımın niteliği: Yeni tesis, kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması, kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyonu,

rr) Yeni tesis: Uygulama rehberi yayımlanma tarihi itibarıyla yapı ruhsatı alınmamış veya alınmış olsa dahi inşaat ile ilgili herhangi bir faaliyette bulunulmamış, temelden yapılacak inşaat işleri ile makine ve ekipman alımını kapsayan, hibeye esas proje tutarının en fazla %80’i inşaat giderlerinden oluşan ve belirli bir tarımsal ürün grubunun işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması ile tarımsal üretim amaçlı sabit yatırım tesisini,

ss) Yenilenebilir enerji: Jeotermal, biyogaz, güneş ve rüzgâr enerjisini,

şş) Yüklenici: Hibe sözleşmesi imzalanan yatırım projesi kapsamında yatırımcılar tarafından satın alınacak makine, ekipman ve malzeme ile inşaat yapım işlerini sağlayan bağımsız gerçek ve tüzel kişiyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Uygulama Birimlerinin Görev ve Sorumlulukları

Genel Müdürlük

MADDE 5-

(1) Bu Tebliğ kapsamındaki çalışmaları Bakanlık adına Genel Müdürlük yürütür. Genel Müdürlük;

a) Program ile ilgili olarak tebliğ ve uygulama rehberini hazırlar.

b) Programın tanıtımını ve yatırımcıların bilgilendirilmesini sağlar. Program kapsamında yapılacak çalışmaların, idari, mali, mühendislik, çevresel ve teknik uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesine destek verir.

c) Program ile ilgili olarak yıllık yatırım programı ve bütçe teklifi hazırlıkları, bu tekliflerin ilgili Bakanlık birimlerine iletilmesi ve kabulü için gerekli çalışmaları yapar.

ç) Program kapsamında il müdürlüğü tarafından onaylanan hak edişlerin tahakkuk işlemlerini yapar ve T.C. Ziraat Bankası aracılığıyla ödenmek üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderir.

d) Programın etkin bir şekilde yürütülebilmesi için izleme, istatistiki çalışma ve gerektiğinde kontrol işlemlerini yapar veya yaptırır.

e) Programın yürütülmesinde görevli personele yönelik değerlendirme toplantıları veya eğitim programlarının hazırlanmasını ve düzenlenmesini sağlar.

f) İl proje değerlendirme komisyonunca değerlendirmesi yapılan başvuruları genel değerlendirme kriteri açısından inceler, tüm proje başvurularının nihai puanlarını belirler.

İl müdürlüğü

MADDE 6-

(1) İl müdürlüğü;

a) Başvuru sahiplerine, başvuruların hazırlanması konusunda ihtiyaç duyulduğunda gerekli bilgilendirmeyi yapar. Programın tanıtımını ve yatırımcıların bilgilendirilmesini sağlar.

b) Program kapsamındaki çalışmaların Bakanlık adına bu Tebliğde belirtilen sorumlulukların idari, mali, hukuki, mühendislik ve çevresel uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesini ve program kapsamında yapılacak tüm çalışmaların il bazında uygulanmasını, izlenmesini, sekretaryasını ve koordinasyonunu sağlar.

c) Veri giriş sistemine girilen her türlü bilgiden sorumludur. Bu Tebliğ kapsamında yapılacak bütün çalışmalara esas teşkil etmek üzere istenilen bilgileri ivedilikle ve zamanında veri giriş sistemine girer.

ç) Projelerin; bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinin sağlanmasından, uygulamaya yönelik olarak düzenlenecek tüm belgelerin onaylanmasından ve birer suretinin muhafazasından sorumludur. Talep edildiğinde bu belgeleri Genel Müdürlüğe gönderir.

İl proje değerlendirme komisyonu ve il proje yürütme birimi

MADDE 7-

(1) İl proje değerlendirme komisyonu;

a) Program kapsamında alınan hibe başvurularının idari uygunluğu ile başvuru sahiplerinin ve projelerin uygunluğunu kontrol eder, başvuruları proje değerlendirme kriterleri açısından inceler, tüm proje başvurularının puanlarını tespit eder, değerlendirme raporlarını ve sonuç tablolarını hazırlar, program teklif listelerini belirler.

b) Başvuruların; bu Tebliğe ve uygulama rehberine uygun olarak il düzeyinde değerlendirilmesinden sorumludur.

c) İl proje değerlendirme komisyonu kurulurken her bir asıl üye için bir yedek üye görevlendirilir.

(2) İl proje yürütme birimi;

a) İl düzeyinde programın tanıtımı, projelerin uygulanması ve tamamlanan projelerin izlenmesi ile 5488 sayılı Kanun, 5996 sayılı Kanun ve diğer ilgili mevzuata göre kontrol, izleme, gözetim, denetim, doğrulama, tetkik, belge kontrolü, fiziksel kontrol ve yerinde kontrol ile ilgili olarak yapılacak iş ve işlemleri il müdürlüğü adına yürütür.

b) İl düzeyinde proje hazırlanması aşamasında potansiyel başvuru sahiplerini program hakkında ve proje başvurularının hazırlanması konusunda bilgilendirir.

c) Hibe sözleşmesi imzalanmadan önce; başvuru aşamasında veri giriş sistemine girişi yapılan bilgi ve belgelerle hibe sözleşmesi ve eklerinin uyumunu bu Tebliğ ve uygulama rehberinde yer alan esaslara göre uygunluğunu inceler. İnceleme sonucunu bir rapora bağlar, hibe sözleşmelerini düzenler ve hibe sözleşmesi imzalamaya yetkili il müdürüne sunar.

ç) Projelerin uygulamasını bu Tebliğ, yürürlükteki ilgili mevzuat ve bu amaçla Genel Müdürlük tarafından hazırlanan uygulama rehberi hükümleri doğrultusunda kontrol eder, izler ve değerlendirir. Ödeme taleplerini inceleyerek uygun olanları il müdürlüğünün onayından sonra Genel Müdürlüğe gönderir.

d) Yatırımları izleme süresi boyunca yılda en az iki kere yerinde kontrol eder ve bu kontrolü tutanağa bağlar.

(3) İl proje yürütme biriminde görevli personel, il proje değerlendirme komisyonunda görevlendirilemez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yatırım Konuları

Yatırım konuları

MADDE 8-

(1) Tarıma dayalı ekonomik yatırım konularında mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler için;

a) Tarımsal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırım konularında;

1) Tıbbi ve aromatik bitkilere yönelik yatırımlar,

2) Bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar,

3) Hayvansal ürünlere yönelik yatırımlar,

4) Çelik silo konusuna yönelik yatırımlar,

5) Soğuk hava deposu konusuna yönelik yatırımlar,

hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

b) Tarımsal üretime yönelik sabit yatırım konularında;

1) Kapalı ortamda bitkisel üretime yönelik yatırımlar,

2) Büyükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

3) Küçükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

4) Kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

5) Kültür mantarı üretimine yönelik yatırımlar,

6) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar,

7) Kanatlı hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar,

hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

c) Bu Tebliğ kapsamında bulunan konularla ilgili yenilenebilir enerji kaynakları kullanımına yönelik yatırımlar hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

ç) Su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında;

1) Denizlerde yetiştiricilik,

2) İç sularda yetiştiricilik,

3) Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinde yetiştiricilik,

hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

d) Hayvansal ve bitkisel orijinli gübre işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırım konularında;

1) Hayvansal orijinli gübre,

2) Bitkisel orijinli gübre,

tesisleri hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(2) Kırsal ekonomik altyapı yatırım konularında mikro ve küçük ölçekli işletmeler için;

a) Aile işletmeciliği faaliyetlerinin geliştirilmesine yönelik altyapı yatırımları,

b) Arıcılık ve arı ürünlerine yönelik yatırımlar,

c) Bilişim sistemleri ve eğitimi yatırımları,

ç) El sanatları ve katma değerli ürünlere yönelik yatırımlar,

d) İpek böceği yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

e) Su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

f) Tarımsal amaçlı örgütler için makine parkı yatırımları,

g) Tıbbi ve aromatik bitki yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

Uygulama illerinin yatırım konuları

MADDE 9-

(1) 81 ilde; bu Tebliğde belirtilen yatırım konularından tümü veya bir kısmı, illerin sektörel önceliklerine ve üretim planlamasına göre Bakanlıkça belirlenerek uygulama rehberi ile başvuru öncesinde ilan edilir ve hibe desteği kapsamında başvurular kabul edilir.

Genel hususlar

MADDE 10-

(1) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularından il bazında hangilerinin uygulanacağı Bakanlıkça belirlenerek başvuru öncesinde uygulama rehberinde ilan edilir.

(2) Tarımsal ürünlerin depolanmasına yönelik başvurularda sadece çelik silo ve soğuk hava deposu konularında ve yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(3) Kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(4) Kanatlı hayvan yetiştiriciliği konusunda üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen illerde kanatlı eti üretimine yönelik başvurular dışında sadece kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(5) Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği konusunda tarımsal üretim planlaması kapsamında tarımsal açıdan yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlık tarafından tespit edildiği 26/9/2024 tarihli ve 32674 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere Ödeme Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2024/31)’in 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (yyyy) bendinde belirtilen havzalarda yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde yapılan başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(6) Tarımsal üretim planlaması kapsamında yer alan illerde, tarımsal üretim planlamasında belirtilen ürünlerde sunulan projeler artı puan verilerek öncelikli olarak değerlendirilir.

(7) Tarımsal üretim planlaması kapsamında su kısıtı olmayan, mera vasfı ve kaba yem üretim potansiyeli yüksek olan ve süt veya besi havzası oluşturmak amacıyla Planlama Bölgesi illeri olarak belirlenen iller uygulama rehberinde belirtilir.

(8) Tarımsal üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen iller uygulama rehberinde belirtilir.

(9) Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği konusunda, yatırım yerinin tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde yer alması halinde tüm yatırım niteliklerinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(10) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar konusunda Ek-3’te belirtilen illerde yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde yapılan başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(11) Su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında yapılacak başvurular hariç yatırım yeri sadece tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi veya kırsal alanda ise başvuru yapılabilir.

(12) Kapalı ortamda bitkisel üretim, bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar, büyükbaş hayvan yetiştiriciliği ve hayvansal ürünlere yönelik yatırımlarda, değerlendirme sonucunda uygun kabul edilen başvurularda, aldığı puana bakılmaksızın öncelikle, yatırım yeri tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde bulunan projelere hibe desteği verilir. İlin bütçesi dâhilinde uygun kabul edilen diğer projeler puan sıralaması göz önünde bulundurularak hibe desteğinden faydalandırılır. Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinin bulunduğu iller Ek-2’de yer almaktadır.

(13) Kabuk kırılma işlemine tabi tutulmuş sert kabuklu meyveler hariç, tarımsal ürünlerin işlenmesi kapsamında, başka bir yatırım tesisinde ilk işlemesi yapılan mamul ürünün ikincil işlenmesine ve paketlenmesine yönelik yatırım teklifleri ile yurt dışında üretimi yapılan ürünlerin işlenmesine ve paketlenmesine yönelik yatırımlar hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(14) Un, yem ve kütlü pamuk konusunda sadece kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Ancak 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde un ve yem konusunda tüm niteliklerde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(15) Çay ve fındık konusunda sadece yaş çay ve fındık üretiminin yapıldığı illerdeki başvurular kabul edilir.

(16) Su ürünleri konusunda yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde proje sunan yatırımcıların, ön izin belgesi almak için il müdürlüğüne vermiş oldukları kayda girmiş dilekçenin bir nüshasını başvuru aşamasında sunmaları gerekir. Su ürünleri üretimine yönelik uygulanan projelerin hibe ödemesinin yapılması için 29/6/2004 tarihli ve 25507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği gereği, tesisin onaylı projesindeki yatırımların tamamlanması ve üretime başlamasından sonra tesis adına düzenlenmesi gereken su ürünleri yetiştiricilik belgesinin yatırımcı tarafından il müdürlüğüne ibraz edilmesi gerekir.

(17) Yatırımcılar bu Tebliğ kapsamında ülke genelinde sadece bir adet proje başvurusunda bulunabilirler. Tarımsal amaçlı örgütlerin tüzel kişi olarak proje başvurusunda bulunmaları, ortaklarının tüzel kişi veya bireysel olarak farklı yatırım konularında başvuru yapmalarına engel teşkil etmez.

(18) Bütün başvurularda başvuruya esas yatırım konusunun hibe desteği kapsamında değerlendirilebilmesi ve hibe desteğinden yararlanılabilmesi için, alınmış veya alınacak olan yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerinin ve/veya yapı kayıt belgesinin mutlaka başvuru konusu ile uyumlu olması gerekir. Ancak başvuru sahibinin yatırım yerinin bağlı olduğu belediyeden/il özel idaresinden alacağı yapı ruhsatı almasına gerek olmadığına dair yazıyı sunması halinde yapı ruhsatı istenmez. Ayrıca aile işletmeciliği faaliyetlerinin geliştirilmesine yönelik yatırımlarda kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde, inşai faaliyet içermeyen makine ve ekipman alımları için başvuru yapılması durumunda il/ilçe müdürlüklerinden alınacak kapasite bildirir belge sunulması halinde Yapı Ruhsatı ve Yapı Kullanım İzin/Yapı Kayıt Belgesi şartı aranmaz.

(19) Bakanlığın vermiş olduğu yatırım bazlı herhangi bir hibe desteğinden yararlanmış yatırımcılardan/tesislerden izleme süresinin bir yılını tamamlamış olanlar; kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde proje başvurusunda bulunabilirler. Tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılacak başvurular hariç yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda, yatırımcı, izleme süresi devam ederken aynı alt konuda tekrar başvuruda bulunamaz. Alt konular, Ek-4/A ve Ek-4/B’de yer alan sektörel bazda proje konusu ve kodları tablosunda belirtilir. Bu fıkrada belirtilen süre kısıtları mücbir sebep kapsamında fesih işlemi uygulanmış yatırımcılar için uygulanmaz.

(20) Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında makine parkları için sadece tarımsal amaçlı örgütler hibe desteğinden faydalanabilir.

(21) Kiralanmış bir mülk üzerinde yapılacak yatırımlar da uygun yatırımlardır. Kiralama süresinin, başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az yedi yılı kapsaması ve yatırımcının hibe sözleşmesi imzalanması aşamasında noter onaylı kira sözleşmesini ibraz etmesi gerekir. Nihai raporda ödeme talep dosyası ekinde üst hakkı veya kiralamanın tapuya şerh edilme şartı aranır. Kira sözleşmesi yerine tahsis/kullanma izin/irtifak hakkı belgesi bulunması halinde bu belgeler ilgili kurum ve kuruluşun bağlı oldukları mevzuata göre alınır.

(22) Yatırım yeri hisseli ise; hissedarlardan birisinin başvuruda bulunması halinde diğer hissedarların yatırımcıya muvafakat verdiklerini, sahibi oldukları arsa üzerinde inşaat yapılmasına rızaları olduğunu ve tesis faaliyete geçtikten sonra en az yedi yıl süreyle tesisin faaliyetine engel olabilecek ölçüde başka bir tesis kurmayacaklarını beyan ettikleri taahhütnamenin başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi, noter onaylı taahhütnamenin ise hibe sözleşmesi aşamasında sunulması zorunludur.

(23) Mevcut kapalı ortamda bitkisel üretim tesislerinde ve tarımsal amaçlı örgütlerin sulama hizmetlerinin gerektirdiği elektrik enerjisini temin etmek amaçlı yenilenebilir enerji üretim tesisi konulu başvurularda teknik gerekçelerinin açıklanması ve ilgili mevzuata aykırı olmaması şartıyla, güneş enerjisi panelleri, mülkiyeti veya kullanım hakkı başvuru sahibine ait olmak üzere yatırım yerine bitişik birden fazla parselde yer alabilir. Bu durumda enerji nakil hattı yatırımcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır.

(24) Tarım arazileri üzerinde yapılacak yatırımlar için 5403 sayılı Kanun kapsamında alınan izin belgesi, başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenir. Uygulama rehberinde belirtilen istisnalar hariç, yapılacak başvurularda yatırım yeri izinlendirmeye tabi değil ise izin gerektirmediğine dair il müdürlüğünden alınan yazının başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi zorunludur.

(25) Tarıma dayalı ekonomik yatırımlar başlığı altında büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında yapılan başvurularda, 18/3/2010 tarihli ve 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu ile 5996 sayılı Kanun hükümlerine göre zorunlu olan biyogüvenlik tedbirleri de hibe kapsamında değerlendirilir.

(26) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa göre kurulmuş serbest bölgelerde yapılacak yatırımlar için başvuru kabul edilmez.

(27) Tesisin birden fazla bölüme ayrılarak her bölüm için ayrı ayrı başvuru yapılması durumunda hiçbir başvuru hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(28) Büyük bir projenin bölümler/üniteler şeklinde yapılmasına yönelik olarak hazırlanan projelerde hiçbir başvuru hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(29) Proje uygulaması ile ilgili mevzuat gereği alınması gerekli izin, ruhsat ve denetim işleri ile yapılması zorunlu olan tüm işlemlerin yerine getirilmesinden yatırımcılar sorumludur. İlgili mevzuat gereği alınması gerekli başvuru konusu ve niteliği ile ilgili izin ve ruhsatlar hibe sözleşmesi ekinde, tesis tamamlandıktan sonra alınması gerekli başvuru konusu ve niteliği ile ilgili izin ve ruhsatlar ise en geç nihai rapor ekinde sunulmak zorundadır. Yatırımcının, ilgili mevzuat gereğince alınması gerekli izin ve ruhsatları ilgili kurumdan kaynaklanan sebeplerle hibe sözleşmesi aşamasında sunamaması ve bu durumu belgelendirmesi halinde, yatırımcıya, il müdürlüğünün uygun görüşü ile söz konusu belgeleri temin ederek hibe sözleşmesi imzalaması için yirmi iş günü ek süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek süre içinde yatırımcının ilgili mevzuat gereği alınması gerekli yasal izin ve ruhsatları alamaması halinde hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(30) Hibe sözleşmesi öncesi, yatırımcının satın alma işleri ile ilgili yüklenici/tedarikçilerden kaynaklanan sorunlar nedeniyle satın alma işlemlerinin gerçekleştirilmesi için ek süre talep etmesi halinde, il müdürlüklerince yapılacak inceleme sonucu durumu uygun mütalaa edilenler için projelerin bu Tebliğde belirtilen son tamamlanma tarihlerini geçmemeleri şartı ile hibe sözleşmesi imzalaması süresine ek olarak yirmi iş günü süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek süre içinde satın alma esaslarına uygun işlem gerçekleştirilemez ise hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(31) Yatırımcının, alınması gerekli izin ve ruhsatlar ile satın alma işlerinin her ikisi için de ek süre talep etmesi halinde verilecek ek süre otuz iş gününü geçemez.

(32) Hibe sözleşmesinde yer alan hususlardan herhangi birinde değişiklik olması durumunda ek hibe sözleşmesi imzalanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Başvuru Sahiplerinde Aranacak Özellikler ve Hibe Desteğinden Faydalanamayacaklar

Başvuru sahiplerinde aranacak özellikler

MADDE 11-

(1) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularını gerçekleştirmek üzere hazırlanacak proje başvuruları gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılır.

(2) El sanatları ve katma değerli ürünler hariç, başvuru sahibi gerçek ve tüzel kişilerin, Bakanlıkça belirlenen başvuru konusu ile ilgili kayıt sistemine kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda son başvuru tarihinden önce; yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda ise en geç nihai rapor aşamasında kayıtlı olması ve izleme süresi sonuna kadar kaydının devam etmesi gerekir.

(3) Tüm yatırımlar için son başvuru tarihinden önce kurulan;

a) 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda tanımlanan kollektif şirket, limited şirket ve anonim şirketler,

b) Tarımsal amaçlı örgütler,

tüzel kişi olarak başvurabilirler.

(4) Üçüncü fıkrada belirtilen kuruluşlar, kuruluş tüzüklerinde/ana sözleşmelerinde belirtilen faaliyet alanları ile ilgili yatırım konularına başvurabilirler.

(5) Üçüncü fıkrada belirtilen kuruluşların, proje başvurusu, hibe sözleşmesi imzalanması ve uygulamaların gerçekleştirilmesi konularında yetkili kurullarından son başvuru tarihinden önce karar almış ve bu kararın alındığına dair belgeyi proje başvurularında ibraz etmiş olmaları gerekir.

(6) Hibe desteklemelerinden, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kaynaklarından finansman sağlayan veya bağlantısı olan gerçek veya tüzel kişiler yararlanamaz. Başvuru sahiplerinin, başvuru aşamasında idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olduklarına dair taahhütnameyi sunmaları gerekir.

Hibe desteğinden faydalanamayacaklar

MADDE 12-

(1) Bu Tebliğde açıklanan gerçek ve tüzel kişi haricindekiler ve kamu görevi yürütenler, Devlet memurları, kamu işçileri veya Devlet üniversitelerinde görevli öğretim görevlileri hibe desteğinden faydalanamazlar.

(2) Hibe sözleşmesi imzalayan ancak başvuruların alınmaya başladığı tarihe kadar yatırımını nihai rapora bağlayamayan, önceki tebliğler kapsamında hibe desteğinden yararlanmış ancak projesi fesih sürecinde bulunan yatırımcılar hibe desteğinden faydalanamazlar.

(3) Tarımsal amaçlı örgütler hariç, tüzel kişi ortaklarının gerçek kişi olması halinde ortaklar gerçek kişi olarak hibe desteğinden faydalanamazlar. Ayrıca tüzel kişi ortaklarının tüzel kişi olması halinde de tüzel kişi ortaklar ayrı olarak hibe desteğinden faydalanamazlar. Gerçek ve/veya tüzel kişiler kendileri hibe başvurusunda bulunmaları halinde oluşturdukları ya da oluşturacakları farklı tüzel kişiler/ortaklar ayrıca hibe desteğinden faydalanamazlar. Bu fıkrada anılan gerçek/tüzel kişilerin sonraki dönemlerde yapacakları başvurular için bu Tebliğde belirtilen süre kısıtları uygulanır.

(4) İl özel idaresi ve belediye gibi kamu kurum ve kuruluşları, bunların vakıf ve birlik benzeri teşekkülleri ile içinde bulundukları ortaklıkların başvuruları Program kapsamında değerlendirilmez.

(5) 30/6/2007 tarihli ve 26568 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği Seri: A Sıra No: 1 gereğince 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre vadesi geçmiş vergi borcu ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu bulunan yatırımcılar hibe desteğinden faydalanamazlar.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Hibeye Esas Proje Tutarları

Hibeye esas proje tutarı ve destekleme oranı

MADDE 13-

(1) Bu Tebliğde belirtilen tarıma dayalı ekonomik yatırım konularında hibeye esas proje tutarı; yeni tesis niteliğindeki başvurularda 20.000.000 Türk Lirası, kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda 18.000.000 Türk Lirası, kapasite artırımı, teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda 16.000.000 Türk Lirası üst limitini geçemez. Hibeye esas proje tutarı alt limiti 8.000.001 Türk Lirasıdır. Bu limitin altındaki başvurular kabul edilmez.

(2) Bu Tebliğde belirtilen kırsal ekonomik altyapı yatırım konularında hibeye esas proje tutarı 8.000.000 Türk Lirası üst limitini geçemez. Hibeye esas proje tutarı alt limiti 100.000 Türk Lirasıdır. Bu limitin altındaki başvurular kabul edilmez.

(3) Başvuruların kabul edilmesi halinde; hibeye esas proje tutarının %50’sine hibe yoluyla destek verilir. Yatırımcılar hibeye esas proje tutarının %50’si oranındaki katkı payını, ayni katkıyı ve toplam tutara ait Katma Değer Vergisi (KDV)’nin tamamını kendi öz kaynaklarından temin etmekle yükümlüdürler.

(4) Hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas tutar üst limit niteliğindedir. Hibenin nihai tutarı fiili gerçekleşmeler sonucunda ortaya çıkar.

(5) Hibeye esas tutarın hibe desteği kısmı kamu kaynakları kullanılarak karşılandığı için yatırımcılar tarafından sağlanması gereken katkı payının finansmanında bu Tebliğde belirtilen katma değer vergisi istisnası ve faiz niteliğindeki destekler hariç, kamu kaynakları kullanılamaz.

(6) Proje bütçesi KDV hariç hazırlanır.

(7) Proje toplam tutarının; bu maddede belirlenen hibeye esas proje tutarını aşması durumunda, artan kısma ait işlerin yatırımcılar tarafından ayni katkı olarak finanse edilmesi ve yatırım süresi içerisinde tamamlanması gerekir. Bu durumun hibe başvurusu ile beraber taahhüt edilmesi şarttır.

ALTINCI BÖLÜM

Proje Giderleri

Hibe desteği kapsamındaki proje gider esasları

MADDE 14-

(1) Bu Tebliğ kapsamında hibe desteği verilecek proje giderlerinin;

a) Yatırımcı ile imzalanan hibe sözleşmesinden sonra gerçekleştirilmesi,

b) Hibe sözleşmesi ekinde sunulan tatbikat projesinde belirtilmiş olması ve hibe desteği verilecek proje giderleri kapsamında yer alması,

c) Hibe sözleşmesi ekinde sunulan proje bütçesi tablosundaki hibeye esas proje giderlerinin, bu Tebliğde belirtilen limitlerin içerisinde kalması,

ç) Başvuruda öngörülen yatırım süresi içerisinde gerçekleşmesi, hibe desteği kapsamındaki giderlerin Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde belirtilen esaslara uygun olması ve belgelere dayandırılması,

gerekir.

Gider kalemleri

MADDE 15

(1) Bu maddede belirtilen gider kalemleri, bu Tebliğde belirtilen esaslar çerçevesinde, ilgili bölümlerde belirtilen istisnalar geçerli olmak kaydıyla hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(2) Yatırım uygulamalarına ait;

a) İnşaat işleri alım giderlerine,

b) Makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine,

hibe desteği verilir.

(3) Yatırımcılar tarafından, proje kapsamında satın alınacak ve hibe desteği verilecek tüm makine, ekipman ve malzeme alımları ile inşaat işleri bu Tebliğ ve bu Tebliğe bağlı olarak hazırlanan mevzuatta belirtilen esaslara uygun olarak yapılmış satın alımlar sonucunda belirlenen yüklenicilerle/tedarikçilerle yapılacak sözleşmeler kapsamında sağlanır.

(4) Projeyi oluşturan tüm gider kalemlerinin yeni ve kullanılmamış olması gerekir.

(5) Hibeye esas proje tutarını oluşturan, hibe desteği verilecek proje giderleri mutlaka teknik projeye ve piyasa etütlerine dayandırılır ve proje başvurularında ayrıntılı olarak belirtilir.

(6) Başvuruda bütçelendirilen inşaat, makine ve ekipman kalemlerinden bu Tebliğ, uygulama rehberi ve/veya teknik şartnamelere uygun olarak temin edilmeyen ve uygun harcama kapsamında kabul edilmeyen kalemler, ikinci el alımı olmamak ve uygulama rehberinde belirtilen oranı aşmamak şartı ile projenin amacına uygun olarak ayni katkı ile tamamlandığı takdirde hibe desteği kapsamında kabul edilen kalemlerden çıkarılıp başlangıçta belirlenen hibeye esas tutardan düşülerek hibe ödemesi yapılabilir.

(7) Yatırımcı, hibeye esas proje giderlerinden inşaat işleri ile makine ve ekipman alımlarını tek bir alım ya da farklı alımlar şeklinde gerçekleştirebilir.

(8) Yenilenebilir enerji olarak jeotermal kaynağın kullanılacağı yatırımlarda jeotermal kuyu için hibe desteği verilmez.

(9) Yenilenebilir enerji olarak jeotermal, biyogaz, güneş ve rüzgâr enerjisi kullanılacak bütün yatırım konularında yenilenebilir enerji üretimi mevcut veya bu Tebliğ kapsamında kurulacak tesisin kapasite/ekspertiz raporunda hesaplanan yıllık enerji ihtiyacının en az %51’ini, en fazla %110’unu karşılayacak şekilde projelendirilmesi halinde hibe desteğinden faydalandırılır. Elde edilen enerjinin, mevcut veya bu Tebliğ kapsamında kurulacak tesisteki enerji ihtiyacının %110’unu aşması durumunda elde edilen toplam enerji ile tesiste ihtiyaç duyulan enerji oranlanarak hibe ödemesi yapılır. Bu oranların dışında kalan kısımlar ayni katkı olarak karşılanır.

(10) Yenilenebilir enerji olarak biyogaz, güneş ve rüzgâr enerjisi kullanılarak elektrik üretilecek bütün yatırım konularında enerjinin ulusal şebekeye bağlanması şarttır. Hibe ödemeleri, kapasite/ekspertiz raporunda hesaplanan yıllık enerji ihtiyacının en az %51’inin, en fazla %110’unun karşılanması amacıyla bağlantı sözleşmesinde belirtilen kurulu güç üzerinden yapılır.

(11) Bağlantı sözleşmesinde belirtilen kurulu gücün, bağlantı izni ve ruhsatı veren kurumdan kaynaklanan sebeplerle projede %51’in altına düşmesi ve bu durumun da resmî belgelerle tespit edilmesi halinde, yenilenebilir enerji üretim tesisi başvurularında hibe sözleşmesi, teminat yatırımcıya iade edilerek feshedilir. Yenilenebilir enerji üretimi, başvuruya esas yatırım projesinin bir ünitesi ise, projede enerji ünitesine ait giderler hibeye esas proje tutarından düşürülerek yatırımın geri kalan kısmı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

İnşaat işleri alım giderleri

MADDE 16-

(1) Program kapsamında hibe desteği verilecek inşaat işleri alım giderleri, projenin faaliyete geçmesi için kaçınılmaz olan inşaat işlerini kapsar.

(2) Yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda hibeye esas proje gideri sadece inşaat faaliyetinden ibaret olamaz. Ancak çelik silo, soğuk hava deposu ve kapalı ortamda bitkisel üretim tesisi yatırımları sadece inşaat faaliyetinden ibaret olabilir.

(3) İnşaat gideri, yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanmasına yönelik yatırımlarda hibeye esas proje tutarının %80’inden, kapasite artırımına yönelik yatırımlarda %60’ından, teknoloji yenileme ve/veya modernizasyona yönelik yatırımlarda ise %20’sinden fazla olamaz. Ancak çelik silo, soğuk hava deposu, kapalı ortamda bitkisel üretim tesisi, küçükbaş ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliği yatırımlarında bu kısıtlara uyulması zorunlu değildir.

(4) İnşaatın yapılma yöntemi ile kullanılacak teknolojiyi açıklayan, inşaat işleriyle doğrudan ilgili malzeme, işçilik, makine ve ekipman kullanım veya iş makinesi giderlerini kapsayan ve gider türü, ölçü birimi, miktar, birim fiyat ve tutar ayrıntılarını da içeren taslak yapım şartnameleri proje başvuru ekinde sunulur.

(5) Program kapsamında yapılacak yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda, yatırım konusu işleme alanı dışında ihtiyaç duyulan idareye ait personel odaları, yatakhane, yemekhane, teşhir ve satış reyonu, bekçi kulübesi, bahçe duvarı, çit, tesis bahçesinin düzenlenmesi gibi bölümler ve bunlara ait giderler idari alan olarak ve hibeye uygun harcamalar kapsamında değerlendirilir. Bu harcamaların toplamı hibeye esas inşaat giderinin %15’ini, her yapı için kazı, dolgu ve reglaj işleri yapının toplam hibeye esas inşaat giderinin %6’sını ve alansal olarak idari alan, toplam inşaat alanının %30’unu aşamaz.

(6) Hayvan yetiştiriciliği ve su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar için yapılacak bakıcı evi dışında mesken ve benzeri yapıları kapsayan proje başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

Makine, ekipman ve malzeme alım giderleri

MADDE 17-

(1) Program çerçevesinde yapılacak makine, ekipman ve malzeme alımları, üretimi de içeren bir proje bütününün parçası olduğu takdirde finanse edilir.

(2) Yeni tesis niteliğindeki başvurularda hibeye esas proje gideri sadece makine ve ekipman alım giderinden ibaret olamaz. Ancak su ürünleri yetiştiriciliği, arıcılık ve çadır alımı içeren hayvan yetiştiriciliği yatırımlarında hibeye esas proje gideri sadece makine ve ekipman alım giderinden ibaret olabilir.

(3) Kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması, kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki proje tekliflerinde hibeye esas proje tutarının tamamı makine ve ekipman alım giderinden ibaret olabilir.

(4) Makine ve ekipman alımlarında, proje sahasına teslim giderleri ile montaj giderleri makine alımı ile aynı faturada bulunmaları ve hibe sözleşmesi aşamasında belirtilen hibeye esas tutarı aşmaması durumunda uygun harcama kapsamında değerlendirilerek hibe desteğinden yararlandırılır. Ayrı faturalandırılmaları durumunda ise sadece makine ve ekipman alım bedeline hibe desteği verilir.

(5) Makine ve ekipman teknik şartnamesi; makine ve ekipmanın projedeki kullanım amacı ve üretimdeki gerekliliği belirtilerek proje başvuru ekinde sunulur.

(6) Makine, ekipman ve malzeme alım giderleri kapsamında, demirbaş eşya, mobilya, mefruşat alımı gibi giderler ve tesis tamamlandıktan sonra tesisin işletilmesine yönelik hammadde veya malzeme gibi işletme giderlerine hibe desteği verilmez.

(7) Tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılacak başvurular hariç kendi yürür makineler hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(8) Trafo satın alımları hibe desteği kapsamında değildir.

(9) Yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji üreten tesisler hariç enerji nakil hattı satın alımları hibe desteği kapsamında değildir. Yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji üreten tesisler için ise enerji nakil hattı satın alımları hibeye esas proje tutarının en fazla %15’i ile sınırlıdır.

(10) Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında şebekeden bağımsız (off-grid) sistemler de destek kapsamındadır. Bu faaliyet kapsamındaki yatırımların başvuru sahibinin statüsüne bakılmaksızın kırsal alanda olması gerekir. Üretilen enerjinin ulusal şebekeye bağlanması şart değildir. Bu destek sadece bitkisel üretim yapan aile işletmeciliği faaliyetleri ile yaylacı ve göçer faaliyetleri kapsamında arıcılık, büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliğini kapsar. Makine, ekipman ve malzeme alımlarına ek olarak işletmelerin enerji talebini karşılamak amacıyla 5 kW’a kadar şebekeden bağımsız (off-grid) sistem için projelendirme yapılabilir. Yatırım uygulama alanı dışında kalan kablolama işlemleri uygun harcama olarak kabul edilmez.

(11) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistemlerde bağlantı anlaşması istenmez. İl proje yürütme birimi, işletmelerin şebekeden bağımsız (off-grid) yenilenebilir enerji yatırımları için proje kontrol ve kabul yetkisine sahiptir.

(12) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistemlerde yatırım yapılacak yerin ilgili kuruluş tarafından statik onayı verilmiş çatı üstü ya da arazi olmasında bir engel yoktur.

(13) Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında akıllı tarım uygulamaları ile ilgili hibe desteği kapsamında kabul edilecek gider kalemleri uygulama rehberinde belirtilir.

(14) Yeni tesis niteliğindeki başvurular dışında jeneratör satın alımları hibe desteği kapsamında değildir.

(15) Makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine ait teknik şartnameyi, metraj ve keşfi, makine yerleşim planını ve bina büyüklüğü ile alınan makinelerin uyumlu ve üretim aşamalarında gerekli olduğuna dair raporu hazırlayan ve tasdik eden kişilerin ilgili meslek odalarına kayıtlı olmaları şarttır.

Proje kaynaklarından karşılanamayacak giderler

MADDE 18-

(1) Uygun olmayan ve hibe desteği kapsamı dışında kalan giderler şunlardır:

a) Her türlü borçlanma giderleri.

b) Faizler.

c) Başka bir kaynaktan finanse edilen harcama ve giderler.

ç) Kira giderleri.

d) Kur farkı giderleri.

e) Arazi, arsa ve bina alım bedelleri.

f) Binanın yakıt, su, elektrik ve aidat giderleri.

g) Ayrı faturalandırılmış nakliye ve montaj giderleri.

ğ) Bankacılık giderleri.

h) Denetim giderleri.

ı) KDV ve ÖTV dâhil iade alınan veya alınacak vergiler.

i) İkinci el/kullanılmış makine ve ekipman alım giderleri.

j) Proje yönetim ve danışmanlık giderleri.

k) Makine tamir ve parça alım giderleri.

l) Sarf malzemeleri.

m) Makine kullanım eğitimi giderleri.

n) Mücbir sebepler hariç bu Tebliğ ile belirlenen yatırım süreleri içinde gerçekleştirilmeyen giderler.

(2) Program kapsamında hibe sözleşmesi imzalanmayan projelerle ilgili yapılan hiçbir harcama karşılanmaz, bu giderlerden dolayı herhangi bir sorumluluk üstlenilmez.

(3) Bu Tebliğ ile Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilmeyen, belgelendirilmeyen ve ibraz edilmeyen her türlü satın alma gideri, hibeye esas gider kapsamında olsa dahi hibe desteğinden karşılanmaz.

Ayni katkılar

MADDE 19-

(1) Yatırımcılardan veya iş birliği yaptığı kişi ve kuruluşlardan herhangi biri tarafından hibe sözleşmesi öncesi edinilmiş arazi, bina, makine ve ekipman, ayni katkı olarak dahi proje yatırım tutarına dâhil edilmez.

(2) Hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra yatırımcılar tarafından, hibeye esas proje giderleri dışında kendi kaynakları kullanılarak bina, malzeme, makine ve ekipman ile işgücüne yönelik olarak yapılacak herhangi bir katkı, yatırım süresi içerisinde tamamlanması koşulu ile ayni katkı olarak değerlendirilir. Ancak uygulamalar sırasında bu katkıların tamamının, yatırımcı tarafından, hibeye esas proje giderlerine yönelik kullanımlar yapılmadan önce veya eşzamanlı olarak gerçekleştirilmesi zorunludur. Başvuru sahipleri, bu hususları başvuru aşamasında sunacakları taahhütnamede belirtirler.

(3) Ayni katkılar, hibeye esas proje giderleri kapsamında öngörülmüş satın alımlardan bağımsız alımlar veya gerçekleşmeler şeklinde yapılabilir.

(4) Başvuru aşamasında ayni katkı olarak taahhüt edilen işlerin projede öngörülen nitelik ve nicelikte gerçekleştirilmesi şarttır. Ayni katkıda fiziki gerçekleşme esas alınır, ayni katkıda gösterilen inşaat işleri ile makine ve ekipman alımlarıyla hibeye esas harcama giderleri için satın almanın birlikte yapılması durumunda satın alma sonrası oluşacak tutarda azalma söz konusu olur ise aradaki fark hibeye esas proje tutarından düşülür.

(5) Yapılacak ayni katkılar, yatırımcının yapmakla yükümlü olduğu katkı payının yerine ikame edilemez.

YEDİNCİ BÖLÜM

Proje Başvuruları

Başvuru zamanı

MADDE 20-

(1) Başvuru zamanı Bakanlıkça yayımlanacak olan uygulama rehberinde ilanen duyurulur.

Başvuracaklara sağlanacak teknik destek

MADDE 21-

(1) Başvuracak gerçek ve tüzel kişiler, program konusunda il proje yürütme biriminden ihtiyaç duydukları bilgiyi alabilirler.

(2) İl proje yürütme birimlerince verilecek bilgi, proje hazırlanmasında karşılaşılacak sorulara cevap vermekle sınırlı olup projenin kabul edilmesi konusunda bir taahhüt niteliği taşımaz.

(3) İl proje yürütme birimleri, yatırımcılara kesinlikle proje hazırlayamaz.

(4) Başvuru sahipleri, programa ait uygulama rehberi ile içinde yer alan başvuru formlarını ve bilgilendirici dokümanları il müdürlüğü veya “www.tarimorman.gov.tr” internet adresinden temin edebilirler.

(5) Bakanlık tarafından düzenlenecek eğitim, çalıştay, bilgilendirme toplantıları ve benzeri etkinlikler “www.tarimorman.gov.tr” internet adresi aracılığıyla duyurulur.

Başvurulacak adres

MADDE 22-

(1) Gerçek ve tüzel kişiler başvurularını “www.tarimorman.gov.tr” internet adresinden yaparlar.

Başvuru şekli

MADDE 23-

(1) Proje başvurusu;

a) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularını gerçekleştirmek amacıyla hazırlanır.

b) Bu Tebliğde belirtilen niteliklere sahip gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılır.

c) Bu Tebliğ, yürürlükte bulunan ilgili mevzuat ve Genel Müdürlük tarafından hazırlanan uygulama rehberi hükümlerine uygun olarak hazırlanır.

(2) Bu Tebliğde belirtilen usul ve esaslara göre hazırlanan başvuru dosyasının girişi veri giriş sistemi üzerinden yapılır.

(3) Bakanlık bilgi sistemlerinde herhangi bir aksaklık olması halinde Genel Müdürlük gerekli önlemleri alır.

(4) Veri girişi yapılan belge ve dokümanlarla ilgili olarak İl Proje Değerlendirme Komisyonu tarafından hatalı olduğu bildirilenler için uygulama rehberinde belirtilen şekilde düzeltme/tamamlatma yapılabilir. Bunun dışında hiçbir belge ve/veya dokümanda düzeltme yapılamaz ve tamamlatılamaz.

(5) Başvuru şekline ilişkin bu Tebliğde yer almayan diğer hususlar Bakanlıkça yayımlanan uygulama rehberinde açıklanır.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Proje Başvurularının Değerlendirilmesi

Başvuruların il düzeyinde değerlendirilmesi

MADDE 24-

(1) Program kapsamında, başvurusu alınan projelerin incelenmesi ve ilk değerlendirmeleri bu bölümde belirtilen kriterlere göre il proje değerlendirme komisyonu tarafından yapılır. Başvuruların, bu Tebliğe ve uygulama rehberine uygun olarak il düzeyinde değerlendirilmesinden il proje değerlendirme komisyonu sorumludur.

(2) İl proje değerlendirme komisyonunun oluşturulma ve çalışma şekilleri valilik tarafından son başvuru tarihinden önce belirlenir ve taraflara duyurulur.

(3) İl proje değerlendirme komisyonuna, değerlendirme sürecinde gerekli tüm teknik ve lojistik desteğin verilmesi, tabloların düzenlenmesi, proje özetlerinin hazırlanması, verilerin muhafazası gibi konularda çalıştırılması amacı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarından personel görevlendirilebilir.

(4) Belge ve dokümanların yüklenmesinin ardından, il proje değerlendirme komisyonu, başvuruları bu Tebliğ ve uygulama rehberinde belirtilen kriterlere göre inceler.

(5) Değerlendirmeye; son başvuru tarihini takiben yapılacak ilk toplantıda belirlenecek kriterlere göre veri giriş sistemi üzerinden başlanır. Komisyon, bu değerlendirmeleri son başvuru tarihini takiben en geç yirmi beş iş günü içerisinde tamamlar ve görevi sona erer.

(6) İl proje değerlendirme komisyonunun ihtiyaç duyması halinde teknik alt komisyonlar oluşturularak projenin mevzuat ve maliyetler açısından uygunluğu inceletilir. Oluşturulan alt komisyon il proje değerlendirme komisyonu ile eş zamanlı olarak projelerin incelemesini tamamlar.

(7) Başvurular değerlendirilirken tarımsal üretim planlaması, başvuru sahibinin niteliği, yatırım yerinin karakteristiği, yatırım yerinin mülkiyeti, yatırımın niteliği, yatırımın sektörel önceliği, başvuru sahibinin daha önce hibeden yararlanma durumu gibi kriterler göz önüne alınır.

(8) Değerlendirme kriterleri Ek-1/A ve Ek-1/B’de belirtilmiştir. Başvurular, değerlendirme puanlarına göre en büyükten en küçüğe doğru sıralanarak teklif listeleri hazırlanır. Aynı puanı alan başvurular kendi aralarında sıralanırken başvuru zamanı daha önce olan üst sıraya alınır. Değerlendirme sonuç tablosu ve program teklif listelerinin veri giriş sistemi üzerinden alınan çıktısı, il proje değerlendirme komisyonunca imzalanarak Elektronik Belge Yönetim Sistemi üzerinden Genel Müdürlüğe gönderilir.

(9) Genel değerlendirme raporu, değerlendirme sonuç tablosu ve Program teklif listelerinin çıktıları ile başvuru sahiplerince girişi yapılan başvuru dosyaları, 18/10/2019 tarihli ve 30922 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre il müdürlüklerinde muhafaza edilir.

Başvuruların Genel Müdürlük düzeyinde değerlendirilmesi

MADDE 25-

(1) İllerden gelen teklif listeleri merkez proje değerlendirme komisyonunca Ek-1/C’de yer alan genel değerlendirme kriteri gözetilerek puanlanır ve veri giriş sistemi üzerinde nihai puan belirlenir.

(2) Başvurular, aldıkları nihai puana göre en büyükten en küçüğe doğru sıralanır, teklif listeleri hazırlanır. Genel değerlendirme raporu, değerlendirme sonuç tablosu ve program teklif listelerinin veri giriş sistemi üzerinden alınan çıktısı, merkez proje değerlendirme komisyonunca imzalanarak Genel Müdürlük onayına sunulur.

Hibe başvurusunun reddedilme nedenleri

MADDE 26-

(1) Değerlendirme komisyonları tarafından değerlendirme kriterlerine göre yapılan inceleme sonucu alınan proje başvurularının reddedilme kararı, tüm projelerle ilgili Genel Müdürlük onayı alındıktan sonra il müdürlüğü tarafından uygulama rehberinde belirtilen şekilde başvuru sahiplerine bildirilir.

(2) Başvuruyu reddetme kararının aşağıdaki gerekçelere dayanması zorunludur:

a) Başvurunun müracaat tarihinden sonra yapılması.

b) Başvuru sahibinin bu Tebliğde belirtilen şartlara sahip olmaması.

c) Başvuruya konu faaliyetin program kapsamında olmaması.

ç) Projenin başvuruda belirtilen yatırım konusuna ait konu kodu ile uyumlu olmaması.

d) Projenin uygulama süresinin öngörülen azami süreyi aşması.

e) Hibeye esas proje tutarının ve talep edilen katkının duyurulmuş olan azami miktarı aşması.

f) Projenin teknik olarak uygulanmasının mümkün olmaması ve yatırım konusu ile uyumsuz olması.

g) Başvuru formu içindeki bütçelemeye dair hususların birbirleri ile tutarsız olmaları.

ğ) Projenin başvuruda sunulan bilgi ve belgelerle uyumsuz olması.

h) Bütün yatırım konularında;

1) 22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu ve/veya 18/12/1981 tarihli ve 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu ve/veya 5403 sayılı Kanun kapsamında konulan şerhler için ilgili kurumdan yatırım yapılmasında sakınca olmadığına dair belge alınmış yatırım yerleri ile organize sanayi bölgesi, tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi ve ihtisas küçük sanayi sitesi tarafından yatırım yerlerine konulan ipotek veya şerhler,

2) Organize sanayi bölgelerinin ve tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinin kuruluşunda kullanılan krediler nedeniyle konulan ipotek ve şerhler,

3) Bu Tebliğ kapsamında yapılacak başvurular için yatırım yerinin kiralanmış olması durumunda kira sözleşmeleri nedeniyle yatırım yerlerine konulan şerhler,

hariç, yatırım yerinin tapu kaydında ipotek, haciz, ihtiyati tedbir ve yatırımın sürdürebilirliğini etkileyebilecek şerhler bulunması ve/veya hakkında açılmış dava olması.

ı) Kapasite artırımı, teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda, mevcut tesisin faaliyeti ile ilişkili olarak bankalarca başvuru sahibi adına daha önce kullandırılan kredi nedeniyle konulan ipotek için ilgili bankadan geri ödemelerin düzenli yapıldığına dair belge almış olanlar ile program kapsamında daha önce hibe desteğinden yararlanmış olan tesisler için sözleşmeleri gereği konulan şerhler hariç yatırım yerinin ipotekli, şerhli, icraya verilmiş ve/veya hakkında açılmış dava olması.

i) Başvurunun veri giriş sistemi üzerinden yapılmamış olması.

j) Başvurunun bu Tebliğ ve uygulama rehberinde belirtilen usul ve esaslara göre hazırlanmamış veya gerçekleştirilmemiş olması.

k) Hibeye esas proje tutarının bu Tebliğde belirtilen limitlerin dışında olması.

l) Başvuru sırasında ve sözleşme yapılmadan önce başvuru sahibinin iflas etmiş veya projenin tasfiye halinde olması, başvuru sahibinin işlerinin mahkemelerce idare ediliyor olması, alacaklılarıyla herhangi bir düzenlemeye girmiş olması, iş veya faaliyetlerini askıya almış olması, bu meselelerle ilgili bir dava veya takip konusu bulunması veya yürürlükteki mevzuat ve düzenlemelerde yeri olan bir prosedür dolayısı ile bunlara benzer bir durumda olması.

m) Yatırımcının; kamu haklarından mahrum olması veya hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, görevi kötüye kullanma, rüşvet, irtikap, nitelikli zimmet, sahtecilik, ihaleye fesat karıştırma, hileli iflas suçlarının birinden veya 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan ve organize veya örgütlü suçlardan dolayı hüküm giymiş bulunması, milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olması veya tutuklu bulunması veya 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 102 nci, 103 üncü ve 104 üncü maddelerinde düzenlenen suçlardan adli sicil kaydı olması veya 5237 sayılı Kanunun Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler başlıklı Dördüncü Kısmının üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci bölümlerinde yer alan suçların birinden veya ülkenin mali çıkarlarına zarar verici herhangi bir suçtan dolayı hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı olması.

n) Program/il bütçesinin yetersiz olması.

o) Program kapsamında farklı gerçek/tüzel kişilerce hazırlanmış olsa dahi aynı yatırım alanlarında birbirleri ile ortak ekonomik ve/veya çıkar ilişkileri bulunan veya birbirlerini tamamlayan projelerle müracaat edilmesi.

ö) Birbirleriyle birebir aynı olan, kopya projeler ile başvuruda bulunulması.

p) Başvuru sahiplerinin, başvuru sırasında veya sözleşme yapılmadan önce gerçeğe aykırı beyanda bulunduklarının tespit edilmesi.

r) Üretime yönelik olmayan, araştırma geliştirme projeleri ile başvuruda bulunulması.

s) Başvuru sahibi hakkında iflas, konkordato veya tasfiye kararı alınmış olması, mal varlığı ya da işlerinin atanmış kayyum veya vasi tarafından idare ediliyor olması.

ş) Başvuru sahibinin Bakanlık tarafından destek dışı işletmeler kapsamına alınmış olması.

t) Yatırım yerinin 3218 sayılı Kanuna göre kurulmuş serbest bölgelerden birinde olması.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Nihai Değerlendirme Kararı, Bütçelerin Belirlenmesi ve Hibe Sözleşmesi

Nihai değerlendirme kararı ve bütçelerin belirlenmesi

MADDE 27-

(1) Nihai değerlendirme, bu maddede belirtilen hususlar dikkate alınarak merkez proje değerlendirme komisyonunca yapılır.

(2) Yatırım bütçeleri, merkez proje değerlendirme komisyonu tarafından Bakanlığın destekleme politikaları doğrultusunda belirlenir.

(3) İllerin tarım alanları, hayvan varlıkları, Bakanlık kayıt sisteminde yer alan işletme sayıları, ilde kabul edilen projelerin toplam tutarı ve tarımsal üretim planlaması dikkate alınarak illerin katsayıları hesaplanır. Bu katsayılara göre illerin bütçeleri belirlenir. Ancak deprem, yangın, sel gibi doğal afetler veya mücbir sebepler nedeniyle zarar gören illerin bütçeleri katsayılar dikkate alınmadan belirlenebilir.

(4) Tarımsal üretim planlaması kapsamında illere verilecek bütçe yalnızca planlama konusunda uygulanacak projelere tahsis edilir.

(5) Program kapsamında başvuruların yapıldığı her il için Genel Müdürlük tarafından tahsis edilen bütçenin izin verdiği sayıda başvuruya hibe desteği sağlanır. İlin yaklaşık bütçesinin yeterli olması durumunda program teklif listesinde yer alan tüm başvurular yatırım programına alınır.

(6) İlin bütçesinin tüm başvuruları karşılaması durumunda; varsa artan bütçeleri toplanır ve bütçesi yetersiz olan illere katsayısı oranında dağıtılır. Bu işleme, programa ayrılan bütçe bitinceye kadar devam edilir.

(7) İl bazında bütçe dağılımı yapıldıktan sonra Programa ek bütçe aktarılması ve hibe sözleşmesi imzalamayan veya sözleşmesi feshedilen yatırımcılar nedeniyle bütçe oluşması durumunda bu bütçe tarımsal üretim planlaması, deprem, yangın, sel gibi doğal afetler veya mücbir sebepler nedeniyle zarar gören illere Genel Müdürlükçe tahsis edilebilir.

(8) İlin bütçesinin tüm başvurular için yeterli olmaması durumunda; uygun olarak kabul edilen projeler il proje değerlendirme komisyonu ile merkez proje değerlendirme komisyonunun vermiş olduğu toplam puana göre en büyükten en küçüğe doğru sıralanır. İlin bütçe imkânları dâhilinde en yüksek puan alan projeden başlanarak projeler sırayla Programa alınır. Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanan yatırımcılardan, sözleşme imzalamayanlar ve/veya projeyi uygulamaktan vazgeçenler olması halinde; Genel Müdürlükçe ilin bütçesi dâhilinde oluşturulan yedek listede bulunan yatırımcılar sırası ile proje son tamamlanma tarihi gözetilerek hibe sözleşmesi imzalamaya davet edilir. Yedek proje seçiminde bu Tebliğde belirtilen projelerin son tamamlanma tarihine üç ay kala inşai faaliyet içermeyen projelere öncelik verilir.

(9) Tarıma dayalı ekonomik yatırımlar ile kırsal ekonomik altyapı yatırımlarının her biri için ayrılan bütçe, toplam bütçenin %25’inden az olmamak üzere düzenlenir.

(10) İl düzeyinde tarıma dayalı ekonomik yatırımlar ile kırsal ekonomik altyapı yatırım konularından herhangi biri için ayrılan bütçenin artması durumunda bu ikisi arasında bütçe aktarımı yapılır.

(11) Nihai değerlendirme kararı Genel Müdürlüğün onayı ile kesinleşir.

(12) Bakanlığın bir başvuruyu reddetme ya da hibe vermeme kararı kesindir.

Değerlendirme sonuçlarının açıklanması

MADDE 28-

(1) Kesinleşen değerlendirme sonuçları Genel Müdürlükçe il müdürlüklerine hibe destek sistemi üzerinden veya yazılı olarak bildirilir. Ayrıca hibe desteğine hak kazanan projeler başvurunun yapıldığı il müdürlüğünün resmi internet adresinde yayımlanarak ilan edilir.

(2) İl müdürlükleri sonuçları, başvuru sahiplerine uygulama rehberinde belirtilen şekilde bildirir.

Hibe sözleşmesi

MADDE 29

(1) Hibe sözleşmesi, il müdürlüğü ile hibe başvuru sahibi arasında iki adet olacak şekilde imzalanır. Hibe sözleşmesini imzalamaya il müdürlüğü adına il müdürü yetkilidir. Hibe sözleşmesinin taraflarca imzalanmış metninin bir adedi ve ekleri il müdürlüğü, bir adedi ve ekleri de yatırımcı tarafından muhafaza edilir.

(2) Hibe sözleşmesinin içeriği ve formatı Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde tüm taraflara önceden duyurulur.

(3) Başvuru sahipleri, hibe sözleşmesi aşamasında veri giriş sistemi üzerinden girişleri yapılan bilgi ve belgeler ile hibe sözleşmesi ekinde bulunması gereken diğer belgeleri de kapsayacak dosyayı il müdürlüğüne sunarlar. Sunulan bilgi ve belgelerin imzalı/paraflı olması gerekir.

(4) Başvuru sahiplerinin hibe kaynaklarından yararlanabilmeleri için hibe sözleşmesi eki dokümanları tamamlayarak hibe sözleşmesini imzalamaları ön koşuldur.

(5) Başvuru sahipleri, kendilerine yapılan bildirimi takip eden yirmi iş günü içerisinde il müdürlüklerine hibe sözleşmesi ve eki dokümanları ile projeye esas evrakı teslim etmek zorundadır. İl proje yürütme birimince proje sahasında, projeye esas dosya ve evrak üzerinde en fazla yirmi iş günü içinde yapılacak inceleme sonrasında, bu Tebliğe ve başvuru evrakına göre uygunluğu tespit edilen projeler için başvuru sahipleri ile il müdürlüğü arasında yer tespit tutanağı düzenlenerek yatırımcılar hibe sözleşmesi imzalamaya davet edilir. Kendilerine yapılan bu daveti takip eden beş iş günü içerisinde il müdürlüğü ile hibe sözleşmesi imzalamayan başvuru sahiplerinin proje başvuruları ve bunlara ilişkin değerlendirme sonuçları iptal edilir. İl proje yürütme birimince yapılan inceleme sonucunda uygun olmadığı tespit edilen projeler için ise hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(6) Hibeye esas proje tutarını oluşturan gider kalemleri, her bir kalem için belirlenmiş olan referans fiyatları geçemez. Projede yer alan gider kalemlerinin incelenmesi sonucu, hibe desteği verilen gider kalemleri kapsamında olmaması nedeniyle uygun kabul edilmeyen kalemlerin olması durumunda bu kalemler hibeye esas bütçeden çıkarılarak ayni katkı kapsamına alınır, gider kalemlerinin referans fiyatları geçmesi durumunda ise referans fiyatın üzerindeki tutar ayni katkı kapsamına alınır. Proje tutarı, hibe sözleşmesi öncesi il proje yürütme biriminin referans fiyat karşılaştırması sonucu uygun bulduğu miktar, metraj ve birim fiyat üzerinden revize edilir ve hibe sözleşmesi imzalanır.

(7) Programa alınan projelerde bu Tebliğde yer alan hibe başvurusunun reddedilme nedenlerinden herhangi birinin hibe sözleşmesinin imzalanmasından önce tespit edilmesi halinde söz konusu başvuru sahipleri ile hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(8) Hibe sözleşmesi imzalanmadan önce yatırımına başlayan başvuru sahibi ile hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(9) Hibe sözleşmesi öncesi uygulama rehberinde belirtilen kurallar çerçevesinde projede değişiklik yapılabilir.

(10) Hibe sözleşmesi sonrası mücbir sebepler ve uygulama rehberinde belirtilen kurallar haricinde projede değişiklik yapılamaz.

(11) Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanan başvuru sahibinin sözleşme imzalamadan vefat etmesi halinde yasal mirasçıları talep ederlerse, başvuruda aranan koşulları sağlaması ve diğerlerinden muvafakat alması şartıyla içlerinden biriyle hibe sözleşmesi imzalanır.

Hibe sözleşmelerinde teminat alınması

MADDE 30-

(1) Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanmış yatırımcı, hibeye esas proje tutarının %3’ü tutarında süresiz limit dâhilinde banka teminat mektubunu hibe sözleşmesi imzalanmadan önce il müdürlüğüne verir. İl müdürlüğü tarafından teyidi alındıktan sonra teminat mektubu muhafaza edilmek üzere, defterdarlık muhasebe müdürlüğüne teslim edilir. Teminatın nakit olarak verilmesi halinde hibeye esas proje tutarının %3’ü tutarındaki nakit teminat defterdarlık muhasebe müdürlüklerinin hazine tahsilat hesabına yatırılıp il müdürlüklerinin kurumsal koduyla ilgisine göre 330/430-Alınan Depozito ve Teminatlar hesabına kaydedilerek muhasebe işlem sürecinin yürütülmesi sağlanır.

(2) Teminat mektuplarının toplam tutarı, hibeye esas proje tutarının %3’ünden az olmamak kaydı ile birden fazla bankadan teminat mektubu alınabilir.

(3) Nihai raporun onaylanması ve son ödemenin gerçekleşmesini takiben yatırımcının, vadesi geçmiş vergi borcu ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair ilgili kurumlardan aldığı belgeler ile birlikte il müdürlüğüne müracaat etmesi halinde teminat mektubu veya hesaba yatırılan tutar kendisine iade edilir.

(4) Hibe sözleşmesinin mücbir sebepler kapsamında feshedilmesi halinde teminat mektubu veya hesapta bulunan miktar yatırımcıya iade edilir; hibe sözleşmesindeki taahhütlerin yatırımcının kusuru üzerine yerine getirilmediği fesih hallerinde teminat mektubu veya hesapta bulunan miktar Hazineye irat kaydedilir.

(5) Teminat mektubu sunulan yatırımların feshedilmesi halinde yatırımcının teminat mektubunda yer alan miktarı nakit olarak ödediği takdirde teminat mektubu yatırımcıya iade edilir.

Hibenin nihai tutarı

MADDE 31-

(1) Hibe tutarı hibe sözleşmesinde belirtilir ve bu tutar üst limit niteliğindedir. Hibeye esas proje tutarının üst limiti referans fiyatı geçemez. Satın almadan sonra fatura tutarının hibe sözleşmesinde belirtilen hibeye esas proje tutarının altında olması durumunda faturada belirtilen tutarın %50’sine hibe ödemesi yapılır. Fatura tutarının hibeye esas proje tutarının üzerinde olması durumunda ise aradaki fark yatırımcı tarafından ayni katkı ile karşılanır. Hibenin nihai tutarı, fiili gerçekleşmeler ve tahakkuklar sonrasında ortaya çıkar.

(2) Hibe miktarı, bu Tebliğde belirtilen tutar ve oranı kesinlikle aşamaz.

ONUNCU BÖLÜM

Satın Alma, Proje Harcamalarının Kontrolü ve Ödemeler, Proje Uygulamaları ve Yatırımın İzlenmesi

Satın alma

MADDE 32-

(1) Yatırımcılar, hibe kapsamında yapacakları inşaat işleri ile makine, ekipman ve malzeme satın alma işlemlerinde Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde belirtilen kurallara uygun hareket ederler.

(2) Yatırımcılar tarafından hazırlanacak uygulamalara ilişkin hak ediş tutarları hibe sözleşmesinde o gider için belirtilmiş tutarın üstünde olamaz.

(3) Yatırımcılar, veri giriş sistemine girdikleri ve ekledikleri tüm belgeleri kapsayan başvuru dosyalarını ve ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleştirdikleri inşaat işleri ile makine, ekipman ve malzeme alımlarına ilişkin satın alma belgelerinin aslı ve bir suretini hibe sözleşmesi imzalanmadan önce; sipariş mektuplarının aslı ve bir suretini ise hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra ilgili il müdürlüğüne elden teslim ederler. Yatırımcılar, alımların gerçekleştirileceği yüklenicilere/tedarikçilere ait vadesi geçmiş vergi borcu ve Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair belge ile yetkili mercilerden alınacak ihaleden yasaklı olmadıklarına dair belgeyi de satın alma dosyasında ibraz etmek zorundadırlar.

(4) Bakanlık, yatırımcı ve yüklenici/tedarikçi arasında taraf değildir. Yatırımcılar, hibe sözleşmesi hükümleri ve proje tekliflerine uygun olarak yaptıkları satın almalarla ilgili olarak uygulama sözleşmesi kapsamındaki işlerinin ifasındaki kusurları nedeniyle yüklenicilerle/tedarikçilerle yaptıkları sözleşmelerin noter kanalı ile iptal edilmesi halinde kalan işlerin ifası için il müdürlüğünün onayını almak suretiyle başka bir yükleniciden/tedarikçiden satın almayı gerçekleştirebilirler. Bu Tebliğ kapsamında uygulanacak iş ve işlemlerden dolayı, Bakanlığın yatırımcı ve yüklenici/tedarikçi arasında taraf olmama hükmüne istinaden yatırımcı, projenin yürütülmesi esnasında sebep olabileceği her türlü zarar konusunda, üçüncü taraflara karşı tek başına sorumlu olmayı kabul eder.

(5) Genel Müdürlük gerekli görmesi halinde satın alma belgelerini kabul ve/veya reddi yönünden inceler.

Proje tamamlanma süresi

MADDE 33

(1) Projelerin son tamamlanma tarihi, mücbir sebepler hariç hibe sözleşmesinin imzalandığı takvim yılının Kasım ayının son iş günüdür.

(2) Projenin son tamamlanma tarihi itibarıyla nihai rapor ve eklerinin uygun olarak teslim edilmemesi halinde il müdürlüklerince fesih işlemi uygulanır.

Proje harcamalarının kontrolü ve ödemeler

MADDE 34-

(1) Yatırımcılar, tesisin inşaat işleri ile makine ve ekipman montajının tamamlanmasından ve deneme üretimine geçilmesinden sonra nihai raporunu sunarlar. Yatırımcılar, projeye ait fiili gerçekleşmelerden sonra ödeme taleplerini, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş fatura ve uygulama rehberinde yer alan Ödeme Talep Formu ekinde istenen belgeleri nihai rapor ile birlikte projenin son tamamlanma tarihine kadar il müdürlüğüne teslim ederler. Satın almalara ait ödeme ayrıntıları uygulama rehberinde belirlenir.

(2) Satın almalarla ilgili faturanın tarihi, hibe sözleşmesinin taraflarca imzalanmasını takiben, bu Tebliğde belirtilen yatırım süresi içerisinde olmak zorundadır. Fatura tarihinin bu süreyi aşması ve/veya ödeme talebinin süresi içinde yapılmaması durumunda il müdürlüğünce hibe sözleşmesi feshedilir. Hibe sözleşmesinde belirtilen durumlar ve mücbir sebepler haricinde hibe sözleşmesine ilişkin süre uzatımı ve/veya sözleşmenin askıya alınması söz konusu değildir.

(3) Yatırımcılar, projelerindeki bütçe ve iş planı çerçevesinde gerçekleştirdikleri inşaat işleri ile makine ve ekipman alımlarına ait ödeme taleplerini ve belgelerini il müdürlüğüne teslim ederler.

(4) İl müdürlüğüne teslim edilen nihai rapor ile ödeme belgeleri; on iş günü içerisinde ilgili mevzuat, hibe sözleşmesi ve proje amaçlarına uygunluğu açısından kontrol edilir ve tespit tutanakları düzenlenir. Ödeme belgeleri onaylandıktan sonra bu belgelere ait bilgilerin veri tabanına girişi yapılır ve hak ediş bilgilerini içeren veri tabanı çıktısı onaylanarak üst yazı ekinde Genel Müdürlüğe gönderilir. İl müdürlüklerince gönderilen hak edişlerden uygun bulunanların yer aldığı ödemeye esas liste Genel Müdürlükçe hazırlanıp ödemesi yapılmak üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderilir ve ödeme tutarı T.C. Ziraat Bankası aracılığı ile yatırımcının hesabına aktarılır.

(5) Nihai rapor ve eklerinin tamamlanmaması veya tamamlanmış olsa dahi il müdürlüğü tarafından uygun bulunmaması halinde projenin kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında ödemesi, tarıma dayalı ekonomik yatırımlarda ise son ödemesi yapılmaz.

(6) Tarıma dayalı ekonomik yatırımlarda ara ödeme bir defaya mahsus yapılır. Ara ödeme talebi için hazırlanan ödemeye esas icmalde belirtilen hibeye esas proje tutarı, hibe sözleşmesinde belirtilen toplam hibeye esas proje tutarının %50’sinden fazla olamaz. İnşai faaliyetlerin tamamının gerçekleştirilmiş olması halinde inşaat kalemi için bu oran dikkate alınmaz. Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında ise ödeme nihai rapor onaylandıktan sonra tek seferde yapılır.

(7) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği sabit yatırımlarına yönelik olarak proje sunan yatırımcılara, proje bir bütün olarak bitirilmeden ve taahhüt edilen hayvan varlığı temin edilmeden nihai ödeme yapılmaz.

(8) Yatırımcının inşaat ile ilgili ayni katkısı gerçekleşmeden hibe ödemesi talep edilemez ve inşaat bir bütün olarak tamamlanmadan makine, ekipman ve malzeme alımı ile ilgili hibe ödemesi yapılmaz. Ayrıca makine, ekipman ve malzeme alım ödemeleri, satın almalar bazında tek ödeme evrakı düzenlenerek talep edilir. Yatırımcının makine, ekipman ve malzeme alımı için taahhüt ettiği ayni katkı yerine getirilmeden makine, ekipman ve malzeme alımı için hibe desteği talep edilemez.

(9) Ayni katkıların son ödeme talebinden önce yatırımcı tarafından gerçekleştirilmiş olması gerekir. Aksi halde hibe ödemesi yapılmaz ve hibe sözleşmesi feshedilir, daha önce yapılmış ödeme olması halinde 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte geri alınır.

(10) Asıllarına uygunluğu onaylanmış ödeme ile ilgili eklerin bir sureti il müdürlüğü tarafından muhafaza edilir. Genel Müdürlük gerekli görmesi halinde ödeme ile ilgili belgeleri incelenmek üzere ister.

(11) Program kapsamında, Bakanlıkça ve yatırımcılarca yapılacak her türlü ödeme ve teminat ödemeleri Türk Lirası olarak yapılır.

(12) Tahsilat Genel Tebliği Seri: A Sıra No:1 gereğince, yatırımcı tarafından, her ödemede ve teminatın iadesi aşamasında 6183 sayılı Kanuna göre vergi dairelerince verilecek vadesi geçmiş vergi borcu olmadığına dair belge ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair belgenin ibraz edilmesi gerekir.

Proje uygulamalarının ve yatırımın izlenmesi

MADDE 35-

(1) Yatırımcılar, hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra, projeyi hibe sözleşmesi hükümlerine göre il müdürlüğünün bilgisi dâhilinde süresi içerisinde uygulamaya başlar.

(2) Proje uygulamalarının ve yatırımın kontrolü ve izlenmesi, il proje yürütme birimlerince yapılır. Gerek duyulması halinde il proje yürütme birimlerinde ilgili kamu kurumu personeli de görev alabilir.

(3) Proje uygulamalarının ve yatırımın kontrolü, izlenmesi ve denetimi ihtiyaç duyulduğunda Genel Müdürlükçe de yapılır.

(4) Yatırımcılar, proje ve yatırım ile ilgili gelişmeleri içeren ilerleme raporlarını dört ayda bir il müdürlüğüne vermekle yükümlüdürler.

(5) İlgili mevzuat gereği alınması gereken izinler, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve/veya yapı kayıt belgesi, demirbaş kayıt listesi, yatırıma ait fotoğraflar ile uygulama rehberinde belirtilen belgeler kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi; yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda ise nihai rapor ile birlikte il müdürlüğüne sunulması gerekir.

(6) Proje uygulamalarının ve yatırımın bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmediğinin tespiti halinde, bu durum tutanağa bağlanır. İl müdürlüğü tarafından tutanak tarihinden itibaren yedi iş günü içerisinde yatırımcılara uygulamaların hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmesi konusunda bir ihtar yazısı yazılır.

(7) İhtar yazısının karşı tarafa tebliğ tarihini izleyen yirmi beş iş günü içerisinde projenin bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmediğinin tespit edilmesi halinde il müdürlüğü hibe sözleşmesinin fesih işlemini başlatır. Ancak tespit edilen eksikliğin/uygunsuzluğun yirmi beş iş günü içerisinde Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun hale getirilmesinin mümkün olmadığı ve yatırımcının talep ettiği durumlarda eksikliğin/uygunsuzluğun nevine göre altı ayı geçmemek üzere Genel Müdürlükçe ek süre belirlenmesi için il proje yürütme birimi raporu ile Genel Müdürlüğe bildirilir. Ayrıca verilecek ek süre kadar izleme süresi uzatılır. Ek süre verilen hususta tekrar eksiklik/uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda fesih işlemi uygulanır.

(8) Proje uygulamaları ve yatırımın takibi/izlenmesi süresindeki iş ve işlemler, Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar ve Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımlarının Desteklenmesine İlişkin Karar, bu Tebliğ, uygulama rehberi ve il müdürlüğü ile yatırımcı arasında imzalanmış olan hibe sözleşmesi hükümleri çerçevesinde yürütülür.

Proje hesapları

MADDE 36-

(1) Yatırımcı, projenin uygulanmasına ilişkin hesaplara ait kayıtları düzenli olarak tutmak ve saklamakla yükümlüdür.

Projede bütçe içi değişiklikler

MADDE 37-

(1) Konusu, amacı, niteliği ve niceliği değişmediği takdirde; hibe sözleşmesi imzalanmadan önce il müdürlüğünün uygun görüşü doğrultusunda projede bütçe içi değişiklik yapılabilir.

(2) Hibe sözleşmesine bağlanan hibeye esas proje tutarı, uygulama sürecinde artırılamaz. Ancak hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra konusu, amacı, niteliği ve niceliği değişmediği takdirde; il proje yürütme biriminin düzenlediği rapor sonrasında Genel Müdürlüğün uygun görüşü doğrultusunda uygulama rehberinde yer alan esaslara göre projede bütçe içi değişiklik yapılabilir.

(3) Bütçe içi değişiklikler; makine, ekipman ve malzeme alımları ile inşaat işleri bütçe kısıtlarına aykırı olamaz.

Uygulama sorumluluğu

MADDE 38-

(1) Yatırımcılar, yatırımların proje amaçlarına uygun olarak yapılmasından, uygulamaların bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinden, doğru olarak belgelendirilmesinden, belgelerin muhafazasından ve izleme sürecinde il müdürlüğünce istenecek bilgi ve belgelerin süreleri içinde temininden sorumludurlar.

(2) İl müdürlükleri, yatırımcılarca gerçekleştirilecek projelerin amaçlarına uygun olarak yapılmasından, uygulamaların bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinin izlenmesinden, uygulamaya yönelik olarak düzenlenecek tüm belgelerin kontrolünden, onaylanmasından ve birer suretinin muhafazasından sorumludur.

(3) Yatırımcılarca gerçekleştirilecek projelerin faaliyetlerini bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak sürdürmeleri şarttır. Mücbir sebepler dışında izleme süresi içerisinde yatırımcıların; hibe desteği aldıkları tesislerinin faaliyetini sürdürmediklerinin, tesislerinin ve/veya makine ve ekipmanın mülkiyetini değiştirdiklerinin, tesislerini ve/veya makine ve ekipmanı başkalarına kiraladıklarının, projenin amacını ve bu Tebliğde belirtilen istisnai durum haricinde makine ve ekipmanın yerini değiştirdiklerinin, bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine aykırı hareket ettiklerinin veya izleme süresi bitmiş olsa dahi ödemenin haksız yere yapıldığının tespit edilmesi halinde ödenen hibe, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte, anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

 (4) Tüzel kişi ortaklarının sermaye pay oranı değişiklik talebi, bu hususu destekleyici belgelerle birlikte il müdürlüğüne iletilir. Bu talep sorumlulukların aynı şekilde devam etmesi koşulu ile il müdürlüğünün uygun görüşü kapsamında Genel Müdürlükçe değerlendirilir. Tüzel kişi ortaklarının sermaye pay oranı yatırımın izleme süresi sonuna kadar toplamda %51’in altında olamaz.

Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi

MADDE 39-

(1) Yatırımcı, projeyi bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi koşullarına uygun olarak icra etmediği takdirde Bakanlığın ödemeleri yapmama ve/veya hibe sözleşmesini feshetme hakkı saklıdır. Bu durumda Bakanlık, ayrıca hibe miktarını azaltabilir ve/veya hibe kaynaklarından ödenmiş olan meblağların tamamen veya kısmen geri ödenmesini talep edebilir.

(2) Bakanlığın projeyi mücbir sebepler dışında feshetmesi durumunda yapılan hibe ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte zikredilen Kanun hükümlerine göre geri alınır.

(3) Hibe sözleşmeleri bu Tebliğde belirtilen istisnalar dışında devredilemez.

(4) Gerçek kişi başvurularında başvuru sahibinin, hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra vefat etmesi halinde, yasal mirasçıları talep ederlerse, hibe sözleşmesi tadil edilerek başvuruda aranan koşulları sağlaması ve diğerlerinden muvafakat alması şartıyla içlerinden biriyle uygulamalara devam edilir.

(5) Gerçek kişi olarak hibe desteği almaya hak kazanmış olan yatırımcının izleme süresi içerisinde niteliğini yeni kurulacak bir tüzel kişiliğe dönüştürme talebine, en az %51 hissesi izleme süresi sonuna kadar kendisinde kalmak şartıyla il müdürlüğünün uygun görüşü ve Genel Müdürlüğün onayı ile izin verilebilir. Ancak bu yeni durumda yatırımın izleme süresi yedi yıl olarak uygulanır. Yatırımcı nihai rapordan önce niteliğini gerçek kişiden tüzel kişiliğe dönüştüremez.

Proje ile sağlanan tesis ile makine ve ekipmanın mülkiyeti

MADDE 40-

(1) Yatırımcı, hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış tesisin ve/veya makine ve ekipmanın mülkiyetini, yerini ve amacını projenin tamamlanmasından itibaren izleme süresi boyunca değiştiremez, kapasitesini azaltamaz, başkalarına kiralayamaz. Ancak, inşai faaliyet içermeyen yalnızca makine ve ekipman alımı gerçekleştirilmiş yatırımlar için yatırımcının var olan tesisin kapasitesinde artış sağlamak amacı ile yine kırsal alanda olmak şartıyla aynı il içerisinde, aynı konuda faaliyet gösterecek farklı bir tesis kurması halinde yer değişikliğine izin verilir. Yapılacak değişiklik, projenin konusunda ve amacında değişikliğe neden olamayacağı gibi değerlendirme kriterleri açısından da herhangi bir puan azalmasına neden olamaz. Yer değişimi yapılacak tesis üzerine temlik hakkının yasaklanması veya ödenen hibe miktarı kadar izleme süresinin sonuna kadar geçerli banka teminat mektubunun verilmesi halinde hibe sözleşmesi yenilenir ve kalan izleme süreci yeni tesis üzerinden devam eder.

(2) Çelik silo konusunda proje uygulayan yatırımcılar, izleme süreleri içinde lisanslı depoculuk konusunda yeni şirket kurmaları halinde, yatırımcının yeni kurulan şirketteki hisse oranının en az %51 olması şartıyla, kurulan yeni şirket birinci fıkra hükümleri dışında değerlendirilir. Yatırımcının, yeni kurulacak bir tüzel kişiliğe dönüştürme talebine, en az %51 hissesi izleme süresi sonuna kadar kendisinde, birden fazla ortağı bulunan tüzel kişilerde ise başvuru aşamasındaki ortaklardan en az birinde kalmak şartıyla il müdürlüğünün uygun görüşü ve Genel Müdürlüğün onayı ile izin verilebilir. Ancak bu yeni durumda yatırımın izleme süresi yedi yıl olarak uygulanır. Yatırımcı nihai rapordan önce niteliğini gerçek kişiden tüzel kişiliğe dönüştüremez.

(3) Farklı gerçek/tüzel kişiler tarafından aynı veya farklı yatırım alanlarında kurulan işletmelerin başvuru aşamasında birbirleriyle ortak ekonomik ilişkileri tespit edilmemiş olsa dahi, projelerin uygulama sırası veya uygulama sonrası dönemde fiziki olarak birleştirilmesi, yatırım alanlarında ortak kullanımlar ya da muhasebe kayıtlarında görülen birleşme veya ortaklıklar tespit edilmesi durumunda ilgili tüm sözleşmeler feshedilerek hibenin geri alım süreci başlatılır.

ON BİRİNCİ BÖLÜM

Denetim ve Yaptırımlar

Denetim

MADDE 41-

(1) Program kapsamında yapılan tüm işlemler Bakanlık tarafından denetlenir. Bu denetimler sırasında yapılan işlemlere ait talep edilen tüm bilgi ve belgeler il müdürlüğünce Genel Müdürlüğe sunulur.

(2) Genel Müdürlük, gerek duyulması halinde, Program kapsamında hibe desteği verdiği tesislerin denetimini gerçekleştirebilir.

Haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 42-

(1) Bu Tebliğle belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen yatırımcılar, 5488 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi gereğince beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar.

(2) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte zikredilen Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

(3) Yatırımcı, yatırımcının birinci derecede yakınları, yatırımcılar tarafından çalıştırılan kişiler, kamu çalışanları, kamu kurumları ile kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar, makine, ekipman ve malzeme alımları ile inşaat işleri için yüklenici/tedarikçi olamazlar. Aynı zamanda satın almaya davet edilen yüklenici/tedarikçi firmaların ortağı ya da hissedarı da olamazlar. Benzer şekilde yüklenici/tedarikçi firmaların hissedarları, birinci derece yakınları ve yükleniciye/tedarikçiye ait şirketlerde çalışanlar da yatırımcı firmaların ortağı ya da hissedarı olamazlar. Aksi halde hibe ödemesi yapılsa dahi ikinci fıkrada belirtilen usulde yapılan hibe ödemesi geri alınır.

(4) Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanıp mücbir sebepler dışında uygulama veya izleme süresi içerisinde yatırımın mülkiyetini değiştiren, faaliyetine son veren, hibe sözleşmesi hükümlerine aykırı hareket eden ve fesih işlemi uygulanan gerçek kişiler ve tüzel kişiler ile ortakları fesih işleminin uygulandığı tarihten itibaren beş yıl süresince Program kapsamındaki hibe desteklerinden faydalanamazlar.

(5) Bu Tebliğ kapsamında hibe sözleşmesi imzalamaya asıl olarak davet edilen yatırımcının hibe sözleşmesi imzalamaması durumunda bir sonraki başvuru döneminde yapacağı başvuru hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

ON İKİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Diğer desteklerden yararlanma

MADDE 43-

(1) Başvuruya esas proje için bu Tebliğ kapsamında verilecek destek dışında, 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun geçici 39 uncu maddesi uyarınca 17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununa göre sanayi sicil belgesini haiz katma değer vergisi mükelleflerine, münhasıran imalat sanayiinde kullanılmak üzere yapılan yeni makine ve teçhizat teslimlerine ilişkin katma değer vergisi istisnası ve faiz niteliğindeki destekler hariç, hiçbir kamu kurum ve kuruluşunun desteklerinden yararlanılamaz.

Programın uygulanmasına ilişkin yayınlar

MADDE 44-

(1) Bu Tebliğ gereği, programın genel uygulama usul ve esaslarına açıklık getirmek, destek sağlamak amacıyla Genel Müdürlük tarafından çıkarılan uygulama rehberi Bakanlık resmî internet adresinde, bilgilendirme ve açıklamalar ise başvuru sayfasında yayımlanır.

(2) Bu Tebliğde yer almayan hususlar uygulama rehberinde açıklanır. Uygulama rehberi yıl içinde oluşan ihtiyaçlar çerçevesinde güncellenebilir. Bu Tebliğde ve uygulama rehberinde yer almayan hususlarda; ilgili mevzuat hükümleri ile Genel Müdürlüğün görüş ve talimatları geçerlidir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 45-

(1) 29/12/2023 tarihli ve 32414 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2023/51) yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) 45 inci madde ile yürürlükten kaldırılan tebliğ kapsamında hibe desteğinden faydalanmış olan yatırımlara ait devam eden iş ve işlemler hibe sözleşmesinin imzalandığı tarihte desteklemeye esas olan tebliğ hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilir.

Yürürlük

MADDE 46-

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 47

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.