SU ÜRÜNLERİ YÖNETMELİĞİ

Yetki Kanunu: 1380

Yayımlandığı R.Gazete: 10.03.1995-22223

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç ve Kapsam

Madde 1-

Bu Yönetmelik, su ürünleri stoklarını korumak ve su ürünleri kaynaklarından ekonomik olarak yararlanmak üzere, su ürünleri ruhsat tezkereleri, sportif amaçla yapılacak avcılık, istihsal yerlerinin değiştirilmesi, avcılıkta patlayıcı ve zararlı maddelerin kullanılması, su ürünleri istihsal yerlerine dökülmesi yasak olan zararlı ve kirletici maddeleri, istihsal vasıtalarının vasıf, şartları ve bunların kullanılması, su ürünleri avcılığının düzenlenmesi, trol avcılığı, arızi olarak istihsal edilen su ürünleri, su ürünleri sağlığı, su ürünlerinden yapılacak mamül ve yarı mamül maddelerin üretimi, su ürünlerinin pazarlaması ile ilgili usul, esas, yasak, sınırlama, yükümlülük, tedbir, kontrol ve denetimine ait denetimine ait hususları kapsar.

Dayanak

Madde 2-

Bu Yönetmelik 22.03.1971 gün ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 3-

Bu Yönetmelikte geçen;

Kanun:

1380 sayılı Su Ürünleri Kanununu,

Bakanlık:

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nı ,

İl ve İlçe Müdürlüğü:

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl ve İlçe Müdürlüklerini,

Su Ürünleri:

Denizler, iç sular ve suni olarak yapılmış havuz, baraj,gölet, dalyan ve çiftlik gibi tesislerde tabii veya suni olarak istihsal edilen, yetiştirilen su bitkileri, balıklar, süngerler, yumuşakçalar, kabuklular, memeliler, sürüngenler gibi canlılarla bunlardan imal edilen ürünleri,

SuÜrünleri Müstahsilleri:

Ticari amaçla deniz ve iç sularda su ürünleri istihsal eden kaptan, balıkçı reisi, balıkçı ve tayfa gibi gerçek kişiler ile tüzel kişileri, bunların ortak ve çalışanları ile su ürünleri yetiştiricilerini,

İstihsal Yerleri:

Su ürünlerinin yetiştirildiği ve doğal olarak ürediği, avlanma, üretim, yetiştirme ve istihsal yapılmak üzere, içinde veya üzerinde herhangi bir istihsal vasıtasının veya tesisinin kurulabildiği, kullanılabildiği su sahalarını,

İstihsal Vasıtaları:

Su ürünlerinin avlanma, üretim, yetiştirme ve istihsalinde kullanılan gemiler, ağlar,her türlü araç ve gereç ile malzeme, teçhizat, alet, edevat, yem, takım ve tesisleri,

Uzatma Ağları:

Balıkların galsamalarından ağa takılması veya ağa vurdukları esnada yaptıkları hareketlerle ağlara sarılması yada sık gözlü ağa çarparak, seyrek gözlü ağda torba yapmak suretiyle yakalanmalarını sağlayan istihsal vasıtasını,

Çevirme Ağları:

Balıkların etrafını çevirmek ve bunları ağ içerisinde hapsetmek suretiyle yakalanmalarını sağlayan istihsal vasıtasını,

Gırgır Ağları:

Alttan büzülen çevirme ağlarını, (RG. 18 Mart 2003-Sayı:25052, Madde 1- ile ilave)

Alamana Ağları:

Alttan büzülmeyen, voli ağları olarak da adlandırılan çevirme ağlarını, (RG. 18 Mart 2003-Sayı:25052, Madde 1- ile ilave)

Sürütme Ağları:

İnsan gücü veya mekanik bir güçle istihsal alanının dibinden sürütülerek çekilmek suretiyle toplanıp karaya veya gemiye alınabilen su ürünleri istihsal vasıtasını,

Çökertme Ağları:

İstihsal sahalarında suyun dibine veya içine çökertilmek suretiyle kullanılan su ürünleri istihsal vasıtasını,

Serpme Ağlar:

Balığın üstten atılan ağ ile kapatılmasını ve ağ içinde kalmasını sağlayan istihsal vasıtasını,

Trol:

Gemiye bağlı ve mekanik olarak, dipte su içinde veya su yüzeyine yakın kesimlerde sürütülerek çekilen ve su ürünlerinin bir torbada toplanarak avlanmasını sağlayan istihsal vasıtasını,

Ağgözü Açıklığı:

Ağ ıslakken, ağ ipinin ve düğümünün kalınlığına bakılmak-sızın, gergin halde bir ağ gözünün birbirine karşılıklı iki düğümü arasındaki mesafedir. Ağın akış yönü dikkate alınarak, birbirini takip eden yirmi ağ gözünde yapılan ölçümün ortalamasını, (RG. 18 Mart 2003-Sayı:25052, Madde 1- ile değişik)

Balık Boyu:

Ağzı kapalı iken balık başının ön ucu ile kuyruk yüzgecinin en uzun ışınının bitim noktası arasındaki izdüşüm uzunluğunu,

Sportif Avcılık:

Ticari amaç dışı ve spor amacıyla amatör olarak yapılan su ürünleri avcılığını,

Atık:

Fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleriyle karıştıkları alıcı sulara da dolaylı veya doğrudan zarar verebilen ve ortamda doğal bileşimin ve özelliklerin değişmesine yol açan katı, sıvı veya gaz halindeki maddelerle enerjilerini,

Alıcı Su:

Atık suların boşaltıldığı göl, baraj, dere, akarsu, yeraltı suları, kıyı deniz veya diğer su kaynaklarını,

Atık Su:

Evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucu kirlenmiş ve özellikleri değişmiş suları,

(10/3/1995 tarihli ve 22223 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Su Ürünleri Yönetmeliğinin Tanımlar başlıklı 3 üncü maddesine aşağıdaki tanımlar,15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen yönetmelik değişikliğiyle ilave edilmiştir.)

Tam Boy:

Gemiye ait tonilato veya denize elverişlik belgesinde yer alan en büyük boyu, bu belgelerin bulunmadığı durumda gemi için düzenlenmiş belgede bulunan en büyük boyu,

Zaptetme :

Geçici bir önlem olarak su ürünleri istihsal yerleri, istihsal vasıtaları ve ürünler üzerinde kullanma yetkisinin sınırlandırılmasını,

Müsadere :

İstihsal vasıtaları ve su ürünlerinin sahibinin rızası olmaksızın Devlete geçmesini,

İfade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Ruhsat Tezkeresi

Ruhsat Tezkeresi Alma Yükümlülüğü, Usulü ve Şekli

Madde 4-

(15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen değişik şekli )

Su ürünleri istihsalinde bulunacak gerçek ve tüzel kişiler, gerek kendileri ve gerekse istihsalde kullanacakları gemiler için Ruhsat Tezkeresi almakla yükümlüdürler. Ancak gemide toplam çalışanların %20 sini geçmemek üzere, 16-18 yaş arasındaki balıkçı yardımcıları ruhsat almaksızın çalıştırılabilir.

Ruhsat tezkeresi almak üzere, gerçek kişiler istihsalde bulunacakları yerin, tüzel kişiler merkez veya şubelerinin bulunduğu, gemi sahip ve donatanları ise geminin bağlama limanının bulunduğu yerin en büyük mülki amirine dilekçe ile başvururlar.

Kaymakamlığa verilen dilekçeler valiliğe gönderilir. Valilik dilekçeleri il müdürlüğüne intikal ettirir. İl müdürlüğü ilgili dairelerin görüşlerini de alarak gerekli incelemeleri yapar, sonuç olumlu ise Ruhsat Tezkeresi verilir. Ruhsat Tezkereleri, İl Müdürlüğünce “Ruhsat Kayıt Defteri”ne kayıt edilir.

Ruhsat tezkeresi verilmesi işlemi, su ürünleri avcılığının sürdürülebilirliğinin sağlanması ve stoklar üzerindeki av baskısının azaltılması amacıyla Bakanlıkça durdurulabilir.

Tüzel kişiler ve balıkçı gemileri için düzenlenen ruhsat tezkerelerinin süresi iki yıl, gerçek kişiler için düzenlenen ruhsat tezkerelerinin süresi ise beş yıldır. Bu süre ilgililerin müracaatı üzerine, ortak ise ortak olduğu su ürünleri kooperatif veya birliğinden, ortak değil ise kendilerine en yakın su ürünleri kooperatif veya birliğinden, il sınırları içerisinde su ürünleri kooperatif veya birliğinin bulunmaması durumunda, il veya ilçe müdürlüklerinden su ürünleri istihsali yaptıklarını gösterir belge getirmeleri kaydıyla verildiği valilikçe vize edilerek tüzel kişiler ve balıkçı gemileri için ikişer, gerçek kişiler için beşer yıllık sürelerle uzatılır.

Su ürünleri kooperatifleri veya birlikleri ortaklarının ruhsat vize işlemlerini topluca yaptırabilirler.

Süresinin sona erdiği tarihten itibaren üç yıl boyunca vize işlemi yapılmayan ruhsat tezkereleri iptal edilir. Ruhsat tezkeresinin kaybında, ilan vermek suretiyle yenisi alınabilir.

Gerçek kişiler, tüzel kişiler ve gemiler için Ruhsat Tezkereleri bu Yönetmeliğin 1, 2, ve 3 nolu eklerinde belirtilen formlara uygun olarak düzenlenir.

Ruhsat Tezkeresi Alma Şartları

Madde 5:

(Maddenin birinci, ikinci ve dördüncü fıkralarının 18 Ekim 2001 tarih ve 24557 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilen değişik şekli)

Ruhsat tezkeresi almak üzere müracaat eden gerçek kişilerin; Türk vatandaşı olmaları, 18 yaşını bitirmiş bulunmaları ve nüfus cüzdanlarının bir örneğini, dalgıç ve balık adamların ise ayrıca dalgıç ve balıkadam belgesi vermeye yetkili kuruluşlardan aldıkları belgelerini ibraz etmeleri gerekmektedir.

Gemiler için verilen Ruhsat Tezkeresine ait ruhsat numarasının, plaka olarak görülebilecek bir şekilde gemiye yazılması zorunludur. Bu plakanın şekil ve özellikleri Bakanlıkça belirlenir.

Ortaklarının tamamı Türk vatandaşı olmayan tüzel kişiler Ruhsat Tezkeresi alamazlar. Ancak, Yabancı Sermaye Mevzuatına uygun olarak kurulmuş tüzel kişiliklere, projeleri ve teknik yeterlilikleri Bakanlıkça onaylanmak kaydı ile Ruhsat Tezkeresi verilebilir.

Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde öngörülen şartları taşımayan gemilere ruhsat tezkeresi düzenlenmez. Denizde su ürünleri istihsalinde bulunacak balıkçı gemilerinin ruhsatlandırılmasında Denize Elverişlilik Belgesi veya Tonilato Belgesinin ibraz edilmesi zorunludur. (15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen değişik şekli )

Orman bölgelerinde veya sulama tesislerinin bulunduğu sularda su ürünleri istihsalinde bulunacak Ruhsat Tezkeresi sahipleri, ruhsatlarını ayrıca mahalli Orman veya Devlet Su İşleri Teşkilatına vize ettirmekle yükümlüdürler.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Sportif Avcılık

(Maddenin 18.10.2001 tarih ve 24557 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilen değişik şekli)

Sportif Avcılığın Esasları

Madde 6:

Denizlerde ve içsularda yapılacak sportif avcılığın esasları Bakanlıkça belirlenerek, sirküler şeklinde Resmi Gazete’de ilan edilir.

Kiralanan istihsal sahalarında yapılacak sportif avcılığın esasları Bakanlıkça belirlenir.

Deniz ve içsularda avcılıkla ilgili her türlü sportif faaliyetler Bakanlığın iznine tabidir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İstihsal Yerlerindeki Değişiklikler

İstihsal Yerlerinin Değiştirilmesi

Madde 7-

Genel, katma ve özel bütçeli idareler ile Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan su ürünleri istihsal yerlerinin doldurulması, kurutulması, kısmen veya tamamen şeklinin değiştirilmesi ile baraj gölü, ark, barınak, çekek yeri, barınma yeri, mendirek, set, liman, iskele, pompaj, sun’i ada, platform gibi tesislerin yapılması, su ürünleri istihsal yerlerinden kum, çakıl, taş, maden gibi maddelerin çıkarılması, bu yerlere taş, toprak, moloz gibi madde ve malzemeler ile araç ve gereçlerin atılması, dökülmesi ve yerleştirilmesi hususunda ilgili kuruluşların izninden önce, Bakanlığın olumlu görüşünün alınması zorunludur.

Bakanlığın görüşü, en az ilgili üç teknik elemandan oluşacak bir komisyonca mahallinde inceleme yapılarak belirlenir.

Baraj, Sun’i Göller ve Akarsularda Alınacak Tedbirler

Madde 8-

Baraj gölü, gölet, set gibi tesisler yapılırken balık geçitleri, asansörleri ve balık perdeleri yapılması zorunludur.

Doğal göl, baraj gölü, gölet ve akarsu gibi su ürünleri istihsal yerlerinden sulama ve diğer amaçlarla yararlanmak için, kullanılan her türlü kanal ve arkların başlangıç kısımlarına uygun bir ızgara veya kafes konulması zorunludur. Bakanlık izni alınmadan, bu gibi yerlerde su ürünlerinin geçmesine veya yetişmesine engel olacak şekilde ağ, bent, çit ve benzeri engeller kurulması yasaktır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Patlayıcı, Zararlı Maddeler Kullanımı ve Sualtı Çalışmaları

Patlayıcı ve Zararlı Maddeler

Madde 9-

Bomba, torpil, dinamit, kapsül, mayın, karpit, ve benzeri maddeler ile su ürünleri istihsal yerlerinde su ürünlerine zarar veren öldürücü, uyuşturucu, zehirleyici maddeler ve sönmemiş kireç kullanarak su ürünleri avlanması yasaktır.

Elektrik cereyanı, elektroşok veya hava basıncı ile su ürünleri avlanması Bakanlık iznine bağlıdır.

Işık ile yapılacak avcılığın esasları Bakanlıkça belirlenir.

Su Altında Yapılacak Çalışmalar

Madde 10-

Su ürünlerinin korunması bakımından gemi, anfor, fosil gibi batık çıkaracak, su altında sondaj ve benzeri çalışmalar yapacak olanlar, kullanacakları alet ve araçları ve izleyecekleri yöntemleri açıklamak ve çalışmanın yapılacağı alanın özelliklerini belirten bir krokiyi eklemek suretiyle Bakanlığa başvurarak izin almakla yükümlüdürler.

Batıkların çıkarılmasında, sondaj ve benzeri çalışmalarda, miktar ve çeşit ne olursa olsun bütün patlayıcı maddelerin kullanılması yasaktır. Ancak bu çalışmalarda Bakanlık izni ile boşluklu imla hakkı içine konmak ve bir atımda bir kilogramı geçmemek şartı ile patlayıcı madde kullanılabilir. Bakanlık bu miktarı derinlik ve mevkiye göre artırmaya yetkilidir.

Göçmen balıkların; Akdeniz’den Karadeniz’e geçiş devreleri olan Nisan, Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarında Çanakkale Boğazı ile girişinde, Karadeniz’den Akdeniz’e geçiş devreleri olan Eylül, Ekim, Kasım, Aralık, Ocak ve Şubat aylarında İstanbul Boğazı ile girişinde batık gemilerin çıkarılması, yüzdürülmesi veya diğer su altı çalışmaları için patlayıcı madde kullanılması yasaktır.

ALTINCI BÖLÜM

Sulara Zararlı Maddelerin Dökülmesi

İstihsal Yerlerine Dökülmesi Yasak Maddeler

Madde 11-

Su ürünlerine veya bunları tüketenlerin veya kullananların sağlığına veya istihsal vasıtalarına zarar veren maddelerin içsulara ve denizlerdeki istihsal yerlerine veya civarlarına dökülmesi ve dökülecek şekilde tesisat yapılması yasaktır. Dökülmesi yasak olan zararlı maddeler ve alıcı ortama ait kabul edilebilir değerler, bu yönetmeliğin 5 sayılı Ek’inde gösterilmiştir.

Atıkların zararlı etkisini tespit etmek için, atık suyun alıcı suya karışma noktasından önce, deşarjdan su numunesi alınır. Numune alma esas ve usulleri ile analiz ve test yöntemleri bakanlıkça belirlenir.

Sulara boşaltılacak atıklar için atık değerleri bu yönetmeliğin 6 sayılı Ek’inde gösterilmiştir.

Atıkların alıcı sudaki zararlı etkisinin tespiti için; alıcı sudan, atıkların alıcı suya karıştığı yer merkez olmak üzere, en çok elli metre yarıçapındaki alan içinde, alıcı su akıntılı ise akıntı doğrultusunda su numunesi alınır. Numune alma esas ve usulleri ile analiz ve test yöntemleri Bakanlıkça belirlenir.

Ek 5 ve Ek 6’da belirtilen madde ve parametreler üzerinde Bakanlıkça değişiklikler yapılabilir.

Su ürünleri istihsal yerleri ile civarında, ilaçla zirai mücadele uygulaması Bakanlık iznine bağlıdır.

Zararsız Hale Getirilen Atıklar

Madde 12-

Sulara boşaltılacak zararlı atıklar, Yönetmeliğin 6 sayılı Ek’inde gösterilen kabul edilebilir değerlere indirildikleri takdirde, iç sulara ve denizlerdeki su ürünleri istihsal yerlerine veya civarlarına dökülebilir.

YEDİNCİ BÖLÜM

İstihsal Vasıtaları, Genel Yasaklar,

Sınırlamalar ve yükümlülükler

Gemiler

Madde 13-

Su ürünleri istihsalinde kullanılan gemilerde aranılan asgari vasıf ve şartlar aşağıda gösterilmiştir.

A) Motorsuz Gemiler

Motorsuz gemilerle; olta, uzatma, fanyalı, çökertme, serpme ve çevirme ağları (RG. 18 Mart 2003-Sayı:25052, Madde 3- ile “alamana tipi çevirme ağları” olarak değiştirilmiştir.), ığrıp, manyat, trata, tarlakoz gibi sürütme ağları ve sepetler dışındaki vasıtalarla avlanma yapılamaz. Ancak trol, gırgır gibi istihsal vasıtalarında ve dalyanlarda yardımcı tekne olarak kullanılabilirler.

B) Motorlu Gemiler

a) Uzunluğu 12 metreden küçük olan gemilerde; motorsuz gemilerde kullanılan her türlü av araç ve gereç ile direç, algarna, kankava, skafandır, karides trolü, zıpkın gibi avlanma vasıtaları bulundurulabilir. Bu gemiler gırgır tekneleri ile dalyan benzeri diğer istihsal vasıtalarına yardımcı olarak da kullanılabilirler.

b) Uzunluğu 12 metre dahil 22 metre’ye kadar olan gemilerde; Motorsuz ve 12 metreye kadar olan motorlu gemilerde kullanılan her türlü av araç ve gereçleri ile gırgır, trol ve benzeri avlanma vasıtaları da bulundurulabilir.

c) Uzunluğu 22 metre ve daha büyük gemilerde, işaret tabancası ve fişeği, telsiz, su üstü radarı, pis su tankı ve asgari soğuk muhafaza şartlarına haiz izotermik, frigorik gibi depoların bulundurulması zorunludur. Ancak bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce ruhsat almış gemilerde bahsi geçen soğuk muhafaza şartları ve tesisleri aranmaz. Bu gemilerde 22 metreye kadar olan gemilerde bulundurulan av araç ve gereçleri de bulundurulabilir.

Ağlar

Madde 14-

(15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen değişik şekli )

Su ürünleri avcılığında kullanılacak ağların kullanılma esas ve usulleri ile bunlara ait yasak, sınırlama ve yükümlükler ile asgari vasıf ve şartları sirküler ile belirlenir.

Diğer istihsal Vasıtaları ve İzne Tabii Avcılık Faaliyetleri

Madde 15-

(15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen değişik şekli ) Su ürünleri istihsalinde kullanılan yemler, sudaki canlıların sağlığına veya üremelerine zarar verecek özellikte olamaz.

Her türlü güvenlik tedbirlerinin alınması kaydıyla ışık ile balık avcılığında, aydınlatma ancak su üstünde yapılır.

Denizlerde ve içsularda sabit olarak kurulan istihsal vasıtalarına ve yerlerine gündüzleri flama, geceleri ise ışıklı flama veya benzeri bir işaret konulması zorunludur.

Özel izne tabii tutulacak su ürünleri avcılık faaliyetleri veya yöntemlerine ilişkin usul ve esaslar sirküler ile belirlenir.(15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen yönetmelik değişikliğiyle ilave edilmiştir.)

Genel Yasak, Sınırlama ve Yükümlülükler

Madde 16-

Su ürünleri avcılığının düzenlenmesine ilişkin genel yasak, sınırlama ve yükümlülükler aşağıda gösterilmiştir.

Avlanma yasağı süresince istihsali yasaklanmış olan su ürünlerinin her ne suretle olursa olsun satışı, nakli ve imalatta kullanması yasaktır. Yasağın başlangıç tarihinden önce avlanarak, işleme değerlendirme ve muhafaza tesislerine konulan su ürünleri miktarının, yasağın başlamasından itibaren en geç 24 saat içerisinde tesisin bulunduğu ilin, İl Müdürlüğüne bildirilmesi zorunludur. Stok tespiti yapılan ürünlerden işlenmesi, satışı veya nakli için süre tanınacak ürünlerin neler olduğu, bunlara tanınacak süreler ve yapılacak diğer işlemler sirküler ile belirlenir.(son cümle,15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen yönetmelik değişikliğiyle ilave edilmiştir.)

İl Müdürlüğünce tespiti yapılan su ürünleri, İl Müdürlüğünden izin alınmadan kullanılamaz, satılamaz, nakledilemez ve ihraç edilemez. Genel veya yerel olarak menşei belgesi düzenlenmesi zorunluluğu getirilecek türler ile uygulama yapılacak alanlar sirküler ile belirlenir. (son cümle, 15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen yönetmelik değişikliğiyle ilave edilmiştir.)

Yasak olmayan yer ve zamanlarda istihsal edilen su ürünlerinin, yasak yerlere nakledilebilmesi için avlanmanın yapıldığı yerlerdeki İl veya İlçe Müdürlüklerinden Menşei Belgesi alınması ve istenildiğinde ilgililere gösterilmesi zorunludur.

Menşei Belgesi alınarak, yasak yerlere sevk edilen su ürünlerinin satışı için, satışın yapılacağı yerin İl Müdürlüğünde ayrıca izin alınması zorunludur.

Avlanma yasağından önce stoklanmış su ürünlerinin yasak dönemdeki ihracatında, stok tespiti yapan İl Müdürlüğünden, ihraç izni alınması zorunludur.

Avlanma yasağı süresince, gemilerde ve istihsal yerlerinde istihsal vasıtaları bulundurulamaz. Ancak, yasak zaman ve yerlerden geçiş için İl Müdürlüklerinden izin alan gemilerde bu hüküm uygulanmaz.

Bilimsel ve teknik etüt ve araştırmalar yapmak veya istihsalinde bulunmak maksadıyla dip trolü, elektrik cereyanı ve elektroşok gibi vasıta ve usulleri kullanacak olanlar önceden Bakanlığın iznini almak zorundadırlar.

Hazinenin veya Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan bütün istihsal yerlerinde su ürünleri yönünden yapılacak her türlü bilimsel ve teknik etüt ve araştırmalar ile, bu alanlarda yapılacak her nevi üretim ve ıslah çalışmaları, su ürünlerinin korunması bakımından önceden Bakanlığın iznine tabidir.

Su ürünleri üretiminin ülke çapında kontrolünün sağlanabilmesi için; bunlara ait damızlık, yumurta, larva, yavru ve anaçlar ile sulardaki bitkilerin satışı, nakli, istihsal yerlerinde avlanması, toplanması ve her türlü tesislerde kullanılması, sulara bırakılması Bakanlığın iznine bağlıdır.

Ticari amaçla canlı su ürünleri stoklamak için her türlü gölet, havuz, livar yapılması İl Müdürlüklerinin iznine tabidir.

Kiralama işlemleri devam etmekte olan ve ihalesi yapılmamış istihsal yerlerinde, kiralama işlemi kesinleşinceye kadar ticari olarak su ürünleri istihsali yasaktır.

Su ürünleri yetiştirmek amacı ile yapılan projeler onaylansa bile, yetiştirme sahalarının kiralama işlemleri kesinleşmeden, müteşebbisler tarafından bu sahalarda yavru stoklanması yasaktır.

Su ürünleri avcılığını düzenlemek üzere, sağlık, memleket ekonomisi, seyrüsefer, su kirliliği, istihsal yerleri, mevsimler, zamanlar, istihsal vasıtaları, avlanma yöntemleri, su ürünlerinin cinsleri, ağırlıkları ve büyüklükleri yönünden yasak, sınırlama ve yükümlülükler Bakanlıkça belirlenerek, Sirküler şeklinde Resmi Gazete’de ilan edilir.

Özel Yasak Sınırlama ve Yükümlülükler

Madde 17-

Kefallerin yumurtlamak üzere deniz tarafına ve beslenmek üzere tatlı sular yönünde yaptıkları göçler esnasında lagün ve dalyan ağızları Bakanlıkça tespit edilecek zamanlarda açık tutulur.

Dalyanların ve lagünlerin kuzuluklarına gelen yumurtalı kefallerin %10 unun İl Müdürlüğü görevlilerinin nezaretinde deniz tarafına salınması zorunludur.

Deniz kaplumbağası üreme alanı olarak tespit edilen yerlerde kum ve çakıl çıkarılması yasaktır.

Koordinatları Kültür Bakanlığınca tespit ve Resmi Gazete’de ilan edilen bölgelerde, sünger hariç, dalış yapılarak su ürünleri avcılığı yasaktır.

Kum midyesi ve Deniz salyangozunun Algarna ve Dreç ile istihsalinde gemide birden fazla Algarna ve Dreç bulundurulamaz ve kullanılamaz.

Akarsuların denize karıştıkları yerler merkez olmak üzere, denize doğru 500 metre yarıçaplı sahalarda her türlü su ürünleri avcılığı yasaktır.

Kabuklu ve yumuşakçaların atık sularda ve atık suların alıcı sulara karıştığı yer merkez olmak üzere, 500 metre yarıçaplı sahalarda avlanmaları yasaktır.

Tüp, nargile, maske ile dalış yapılarak, şnorkel su altı tüfekleri ve zıpkın kullanılarak, su altında ticari amaçla balık avcılığı yasaktır.

Uluslararası Sularda Avcılık

Madde 18-

Münhasır ekonomik bölgedeki su ürünlerinin cins, ağırlık, boy gibi özellikleri, avlanabilir miktarları, zamanları ve istihsalde kullanılacak vasıtaların haiz olmaları gereken asgari vasıf ve şartlar ile bunların kullanma esas ve usulleri ile diğer şartlar Bakanlıkça belirlenir.

Uluslararası sularda av yapacak olan gemiler yer ve zaman olarak yasak bölgelerden geçerlerken, ilgili kanunlarda belirtilen tedbirler dışında Bakanlık İl Müdürlüklerinden de izin almak zorundadırlar.

Zapt Edilen SuÜrünleri ve İstihsal Vasıtaları ile Arızi Olarak İstihsal Edilen SuÜrünleri

Madde 19-

(15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen değişik şekli )

Zapt edilen su ürünleri ve istihsal vasıtaları ile arızi olarak istihsal edilen su ürünleri hakkında aşağıdaki işlemler yapılır:

a) Getirilen düzenlemelere aykırı olarak istihsal edildikleri için zapt edilen canlı olmayan su ürünleri ile istihsal vasıtaları hakkında Kanunun 34 üncü maddesinde öngörülen hükümler uygulanır.

b) Zapt edilen canlı su ürünleri avlandıkları sulara iade edilir. Bunun yapılmadığı durumda, Kanun’un 34 üncü maddesinin (a) bendinde öngörülen hükümler uygulanır. Ancak, bu kapsamda açık artırma sureti ile satışı yapılan avlaması tamamen yasaklanmış cins ve türler, satın alanlar tarafından ticari maksatla satılamaz ve kullanılamaz.

c) Hedef avcılığın konusu olmamakla birlikte, avcılık sırasında ele geçen, ancak büyüklük, tür gibi özellikler açısından yakalanmasına izin verilmeyen arızi ürünler için izin verilebilir miktar sirkülerle belirlenir.

Arızi avlanılan ürünlerin miktarının, izin verilen miktarı aşması halinde, arızi olarak avlanılan ürünlerin tamamı zapt edilerek, cansız olması halinde (a) bendindeki, canlı olması halinde ise (b) bendindeki hükümler uygulanır.

Madde 20-

Sirkülerde uygulandığı dönem içinde yapılan değişiklikler yayım tarihinden itibaren yürürlüğe girer.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Su Ürünleri Sağlığı

Karantina

Madde 21-

Bakanlık gerekli gördüğü hallerde su ürünleri hastalık ve zararlılarına karşı karantina tedbirleri alır. Bununla ilgili olarak istihsal ve yetiştirme yerleri kontrol ve muhafaza altına alır. Karantina altına alınan yerlere giriş ve çıkışlar, alınacak tedbirler İl Müdürlükleri tarafından mahalli yayın vasıtaları ile ilan edilir. Karantinayı gerekli kılan sebepler ortadan kalkınca, bu durum yeniden ilan edilir.

Karantinaya alınan yerlerden, av araç ve gereçleri, yem ve benzeri maddelerin çıkarılması damızlık, yavru, yumurta ve anaç su ürünlerinin satışı yasaktır.

İl, İlçe Müdürlükleri veya Bakanlık İl Kontrol Laboratuar Müdürlüklerince yapılan muayene sonucunda, insan sağlığına ve su canlılarına zarar verebileceği tespit edilen su ürünleri imha edilir. Bunun için ilgililere herhangi bir ücret ödenmez.

Su Ürünlerinin İthal ve İhracı

Madde 22-

Su Ürünlerinin ithal ve ihracı, Gümrükle ilgili kuruluşun uygun görüşü üzerine, Bakanlıkça belirlenerek, Resmi Gazete’de ilan edilen kapılar dışında yapılamaz.

İthal edilecek su ürünleri için, bulaşıcı hastalıklardan ari olduğuna ve sağlıklı bulunduğuna dair, satıcı ülke resmi kuruluşlarınca düzenlenmiş Sağlık Sertifikası ile Menşei Belgesinin ibraz edilmesi zorunludur. Damızlık materyal ithalatında bu belgelerin ayrıca, o ülkedeki T.C. Konsolosluklarınca onaylanması gerekir. Avcılık yoluyla elde edilerek yetiştiricilik/besi amacıyla kullanılmak üzere, uluslararası sularda avlanıp başka ülke çiftliğine konulmadan ithal edilen canlı orkinos balıklarında Veteriner Sağlık Sertifikası aranmaz. Ancak, bu balıkların fiili ithalatı sırasında veteriner hekim tarafından sağlık kontrolü yapılır. (Değişiklik 9 Ağustos 2005 tarih ve 25901Sayılı Resmi Gazete)

İhraç edilecek su ürünlerine ait Menşei Belgeleri ile Sağlık Sertifikaları Bakanlıkça düzenlenir.

Damızlık Belgesi

Madde 23-

Damızlık su ürünleri üreten ve pazarlayan özel ve resmi kuruluşlar Bakanlıktan Damızlık Sağlık Belgesi almak zorundadırlar.

Bu kuruluşlar, sağlık ve hijyen şartları yönünden, yılda en az iki defa olmak üzere Bakanlıkça kontrol edilir. Sağlık yönünden uygun görülen işletmelerde, damızlık satışına müsaade edilir.

Koruyucu ve Tedavi Edici Maddeler

Madde 24-

Su ürünlerinin sağlığında kullanılacak her türlü ilaç, biyolojik ve kimyasal maddelerin imali, kullanılması, satışı, nakli, depolanması ve ithaline ilişkin esas ve usuller Bakanlıkça belirlenir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Su ürünleri İşleme Tesislerinin Teknik ve Sağlık Şartları,

Tüketilecek ve İşlenecek Su Ürünlerinin Özellikleri

Tesis Çalışma İzni

Madde 25-

Su ürünleri işleme tesisi kuran gerçek ve tüzel kişiler faaliyete geçmeden önce Bakanlığa müracaat ederek çalışma izni almakla yükümlüdürler. Uygun görülen tesislere çalışma izni verilir. Ayrıca, ilgilisi tarafından talep edilmesi halinde, Bakanlıkça yapılan ayrı bir değerlendirme sonucu, Sağlık Kontrol Numarası verilir.

Tesislerin Genel Sağlık Şartları

Madde 26-

Su ürünleri işleme ve değerlendirme tesislerinde aranan asgari genel sağlık şartları aşağıda gösterilmiştir.

Tesis, kapasitesine uygun genişlikte işleme ve kullanım bölümlerine sahip olmalıdır. Bu bölümler, ürünün bir kontaminasyona uğramasını engelleyecek tarzda, ürün alanları ile atık ve kirli materyalin birbirinden net olarak ayrılacağı şeklinde yapılmalıdır.

Suyu emmeyen, geçirmeyen, kolaylıkla yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir nitelikli bir zemin döşemesine sahip bulunmalı ve zemin atık suların tahliyesine imkan sağlayan bir sistemle donatılmış olmalıdır.

Duvarlar ve tavan kolaylıkla temizlenebilir, dayanıklı ve su geçirmeyen malzemeden yapılmalı, bunlar ürünlerin kontaminasyona uğramaması için temiz ve bakımlı durumda bulundurulmalıdır. Kapılar, kolaylıkla temizlenme özelliklerine sahip, bozuşmaz ve sağlam yapıdaki materyalden üretilmiş olmalıdır.

İyi bir havalandırma ve gerektiği takdirde etkin bir buhar tahliye sistemi ile yeterli bir aydınlatmaya sahip olmalıdır.

Su ürünlerinin canlı olarak bulundurulduğu tesislerde yaşam koşullarına uygun temiz ve zehirleyici olmayan bir suyla beslenen havuzlar bulunmalıdır.

Tesiste kullanılan araç ve gereçler, işleme tezgahları, kaplar ve taşıma konveyörleri korozyona karşı dayanıklı, kolayca temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir nitelikte olmalıdır. Bunlar asli amaçları dışında hiçbir şekilde kullanılmamalıdır. Ancak Bakanlıktan izin almak kaydı ile bunlar diğer gıda maddelerinin işleme işlerinde de kullanılabilir.

Korozyona dayanıklı ve tam bir sızdırmazlığa sahip, içlerine atıkların konulacağı, iş günü sonunda ilgili yerlere nakledilebilecek, uygun sayıda toplama tankları bulunmalıdır.

Tesiste, temiz su veya temizlenmemiş basınçlı deniz suyu sağlayan bir özel sistem bulundurulması zorunludur. Ancak, yukarıda bahsedilen sistemlere karışmayacak şekilde, buhar elde etmek, yangınları söndürmek veya frigorifik tesisi soğutmak amaçları ile, içilemez suyun kullanılmasına da izin verebilir. İçilemez suyun boru donanımları, temiz su ile temizlenmiş deniz suyu boru donanımlarından farklı olmalıdır.

Tesiste uygun bir atıksu tahliye sistemi olmalı, böcek, kemirgen, kuş ve benzeri hayvanlara karşı koruyucu düzenekler bulunmalıdır.

Yıkanarak temizlenebilir duvar ve zemine sahip, doğrudan doğruya işleme birimlerine açılmayan yeteri kadar tuvalet, lavabo ve soyunma odası bulunmalıdır. Lavabolar ellerin temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi için gerekli malzemelerle ve düzeneklerle donatılmalıdır.

Deterjan, dezenfektanlar veya benzeri maddeler, ürün ve donanım üzerinde olumsuz etki yaratmamalıdır.

Personel temiz iş elbisesi giyerek çalışmalı ve hijyen şartlarına uymalıdır.

Su ürünleri işleme ve değerlendirme faaliyetlerine bizzat katılan personelin sağlık durumları periyodik olarak, tıbbi bir raporla belirlenmelidir.

Üretim kapasitesi 500 kg/gün ve yukarı olan tesislerde gıda konusunda yüksek öğrenim görmüş sorumlu bir teknik elemanın istihdam edilmesi zorunludur.

Taze Ürünlerin İşlenmesiyle İlgili Teknik Şartlar

Madde 27-

Su ürünleri işleme ve değerlendirme tesislerinde aranan taze ürünlerin işlenmesine ilişkin asgari teknik şartlar aşağıda gösterilmiştir.

Taze su ürünleri, hiçbir şekilde dondurma veya herhangi bir işleme tabii tutulmamış, doğal olarak veya parçalanarak hazırlanmış vakum altında veya değiştirilmiş atmosferik koşullar altında ambalajlanmış ürünler olmalıdır.

Derhal sevk edilmedikleri veya işlenmedikleri takdirde, tesise gelen soğutulmuş su ürünleri, buz altında tesisin izotermik deposunda muhafazaya alınmalıdır. İhtiyaç duyuldukça buz uygulaması tekrarlanmalıdır. Tuzlu veya tuzsuz olarak temiz içme suyundan veya temiz deniz suyundan imal edilecek olan buz, sağlıklı koşullar altında elde edilmeli, temiz ve bakımlı konteynerler içerisinde muhafaza edilmelidir.

Kesim ve temizlemenin sağlığa uygun koşullar altında yapılması gerekmektedir. Bu işlemlerden hemen sonra ürünler içme suyu veya temiz deniz suyu ile iyice yıkanmalıdır.

Dilimleme ve fileto çıkarma işlemleri kesim ve temizleme işlerinin yapıldığı yerden farklı bir yerde uygulanmalıdır. Dilim ve filetolar, uygun süre içerisinde hazırlanmalı ve derhal soğutulmalıdır.

İç organlara ve işe yaramaz diğer kısımlar, insan tüketimi için hazırlanan üründen ayrı bir yerde tutulmalıdır.

Taze su ürünlerinin muhafazası ve dağıtımı için kullanılan konteynerler, ürünleri kontaminasyondan koruyacak ve eriyen buz suyunun tahliyesini sağlayacak şekilde yapılmalıdır.

Tahliye sistemlerinin mevcut olmaması halinde atıklar, kapaklı ve tam sızdırmazlığa sahip ve kolayca temizlenebilen ve dezenfekte edilebilen kaplar içerisinde muhafaza edilmelidir. Atıklar, birikmeye bırakılmamalıdır. Atık kapları işgünü sonunda düzenli olarak tanklara veya kapalı mahallere boşaltılmalıdır. Atıklarla temas halinde kaplar, konteynerler ve yerler her kullanımdan sonra iyice temizlenmeli ve gerektiği takdirde de dezenfekte edilmelidir.

Dondurulmuş ürünlerle İlgili Teknik Şartlar

Madde 28-

Su ürünleri işleme ve değerlendirme tesislerinde aranan donmuş ürünlere ilişkin asgari teknik şartlar aşağıda gösterilmiştir.

Dondurulmuş ürünlerin, işlenmiş olsun veya olmasın en az -18 C düzeyinde bulunan bir ortamda dondurularak hazırlanması gerekmektedir.

Tesislerin frigorifik yeterliliği, ürünün sıcaklık derecesini süratle belirlenen düzeye düşürmeye ve o sıcaklık derecesinde muhafaza etmeyi sağlayacak şekilde olmalıdır.

Depolama yerlerinde kolaylıkla okunabilecek şekilde yerleştirilmiş bir termometre bulunmalı, ısı kayıt grafikleri tutulmalı, ürünün muhafaza edildiği süre içerisinde kontrol edilmelidir.

Su ürünlerinin buzu, sağlık şartlarına uygun olarak çözülmeli ve eriyen buzun suları tahliye edilmelidir. Erime aşamasında, ürünün sıcaklığı aşırı düzeyde bir artış göstermemelidir. Buzu çözen ürünler mümkün olduğunca süratli bir şekilde hazırlanmalı veya işlenmelidir.

İşlenmiş Ürünlerle İlgili Teknik Şartlar

Madde 29-

Su ürünleri işleme ve değerlendirme tesislerinde aranan işlenmiş ürünlere ilişkin teknik şartlar aşağıda gösterilmiştir.

A) Konserve

Konserve ürünleri, mikro-organizmaları yok etmeye veya etkisiz kılmak için, hermetekli olarak kapatılan ve etkileşime açık olmayan bir ortamda elde edilmiş olmalıdır.

Konserve su ürünlerinin hazırlanmasında içme suyu kullanılmalıdır. Isı işlemi, ısıtma süresi, sıcaklığı, doldurma kaplarının büyüklüğü ve benzeri kriterler dikkate alınarak uygun bir şekilde yapılmalı ve patojenik organizmaları tahrip edecek şekilde uygulanmalıdır.

Ürünlerin uygun ısı işlemine tabi tutulduğu imalatçı tarafından kontrol edilmelidir.

İnkübasyon testleri, 7 gün için 37Cde ve 10 gün için 35 Cde veya bir başka eş değer kombinasyonda yapılmalıdır.

Kapların içindeki ürünün mikrobiyolojik ve toksikolojik muayenesi, tesisin laboratuarlarında veya Bakanlığın ilgili laboratuarlarında yapılmalı ve kayıtları tutulmalıdır.

Günlük olarak üretilen ürün serilerinden, belirli aralıklarla alınacak numuneler üzerinden, kalite kontrolleri yapılmalıdır.

B) Tütsüleme

Tütsüleme veya füme işlemlerinin, duman ve ısının tesisin başka bölümlerine yayılmasını önleyen bir havalandırma sistemi ile donatılmış, özel bir yerde yapılması gereklidir.

Balığın tütsülenmesi için kullanılacak duman sağlayıcı materyal, tütsüleme tesisinden ayrı bir yerde ve ürünleri kontamine etmeyecek şekilde istiflenerek muhafaza edilmelidir.

Ürünün tütsülemesi için gerekli dumanın sağlanmasında boyalı, vernikli, renginden arındırılmış veya koruyucularla kaplı odunların kullanılması yasaktır.

Tütsüleme işlemi tamamlandığında ürünler ambalajlanmadan önce, konserve halinde saklanabilmeleri için gerekli sıcaklık derecesine kadar süratle soğutulmalıdır.

C) Salamura

Ürünlerin salamura veya tuzlama işlemine tabi tutacakları yer tesisin diğer bölümlerinden yeterince uzak bir mesafede olmalıdır.

Su ürünlerinin salamurası için kullanılacak olan tuz temiz olmalı ve temiz bir şekilde muhafaza edilmelidir. Bir kez kullanılmış olan tuz bir daha kullanılmamalıdır.

Salamura için kullanılan kaplar, salamura işlemi süresi boyunca ürünün kontaminasyona uğramasını önleyecek şekilde yapılmış olmalıdır.

Uygulamadan önce salamura kapları ve salamura üretim yerleri temiz durumda olmalıdır.

İşlenecek ve Tüketilecek Su Ürünlerinin Özellikleri

Madde 30-

Tüketime arz edilecek ve işletmeye ham madde olarak alınacak su ürünleri normal besin değerini kaybetmemiş, kendine özgü renk, görünüş ve kokuda, balıkların pulları sağlam ve deriye yapışmış, etleri sıkı, solungaçlar parlak kırmızı, gözler canlı görünümde, deride bakteriyal orijinli mukoz salgı oluşmamış, deri nemli ve parlak olmalıdır.

Bu özelliklere uygun olmayan su ürünleri işlenemez ve tüketilemez.

Taze ve işlenmiş su ürünleri, görülebilir her türlü parazitin teşhis edilmesi için muayene edilmelidir.

Parazitlerle bulaşık olunan taze ve işlenmiş su ürünlerinin, insan tüketimi için piyasaya verilmesi yasaktır.

İnsan Gıdaları ve Sanayi Maddelerinin Özellikleri

Madde 31-

Su ürünlerinden hazırlanan insan gıdaları ile sanayi maddelerinin bu Yönetmelik hükümlerine ve mecburi uygulamada bulunan Türk Standartlarında belirtilen usul ve esaslara göre hazırlanması zorunludur.

Su ürünlerinden hazırlanan gıdalar, kendine özgü renk, görünüş, koku ve tadında olmalı, yabancı madde ihtiva etmemeli, ürünlerin hazırlanmasında kullanılan hammadde, yardımcı madde, katkı maddeleri bu Yönetmelik hükümlerine ve ilgili standartlara uygun olmalıdır.

(Üçüncü fıkranın 03 Şubat 2001 tarih ve 24307 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilen değişik şekli)

İnsan tüketimine sunulacak canlı, taze, soğutulmuş, dondurulmuş ve işlenmiş su ürünlerinin, kalite ve sağlık şartları açısından, kimyasal, mikrobiyolojik, toksikolojik ve organoleptik özellikleri itibari ile EK-7, EK-8 ve EK-9’da verilen kriterlere uygun olması zorunludur. Bu eklerde yer almayan tür ve parametrelere ilaveler yapılabilir.

Alıcı ülke talepleri doğrultusunda ihraç edilmek üzere üretilen ürünlerde Yönetmeliğin EK-7, EK-8 ve EK-9 daki parametrelerine uygunluk aranmaz. Ancak, bu şekilde üretilen ürünlerin, herhangi bir nedenle ihracatının gerçekleşmemesi nedeniyle geri gelmesi durumunda, Yönetmeliğin EK-7, EK-8 ve EK-9’una uygun olduğunun analiz raporu ile tespit edilmesi zorunludur. (9 Ağustos 2005 tarih ve 25901 Sayılı RG ile eklenen değişiklik)

“İhraç edilecek su ürünlerinde Ek-7, Ek-8 ve Ek-9’da belirtilen parametrelere uygunluk kontrollerinin nasıl yapılacağına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.(9 Ağustos 2005 tarih ve 25901 Sayılı RG ile eklenen değişiklik)

Ambalajlama, Etiketleme ve Nakliye

Madde 32-

Ambalajlama, bu ürünlerin kontaminasyonunu önleyecek uygun sağlık koşulları altında yapılmalı, ambalaj malzemeleri su ürünlerinin orgonaleptik özelliklerini bozmamalı, insan sağlığına zararlı olacak ve ürünlere geçebilecek maddeler içermemelidir. Ayrıca ürünleri yeterince koruyacak sağlamlıkta olmalıdır.

Ambalaj malzemeleri tekrar kullanılamaz. Ancak, temizlendikten ve dezenfekte edildikten sonra kullanılabilen, su ve hava geçirmez, çürümeye dayanıklı malzemelerden yapılan özel kaplar bu hükmün dışındadır.

Kullanılmayan ambalaj malzemeleri, kapalı bir alan içerisinde muhafaza edilmelidir.

Ürünlerin piyasaya arzında, ilgili standartlarda yer alan ambalajlama kurallarına uyulmalı, ambalaj üzerinde, üretici firma adı, varsa tescilli marka ve adresi, ürün adı, türü, cinsi, kalitesi, sınıfı, imal tarihi ve no’su, son kullanma tarihi, net ağırlığı, yardımcı ve katkı maddelerini belirtir, bir etiket bulunmalıdır.

Ürünler, sıcaklığı ve nisbi nemi uygun odalarda muhafaza edilmeli, yeterli korumayı sağlayacak şekilde ambalajlanmadıkça, bu ürünlerin hijyenini etkileyecek veya onları kontamine edecek diğer ürünlerle depolanmamalı ve nakliye edilmemelidir.

Taze veya işlenmiş su ürünlerinin nakliyesi için kullanılan araçlar, nakliye sırasında istenilen sıcaklığı muhafaza edecek ekipmanla donatılmalıdır.

Nakliye araçlarının iç yüzleri düz ve temizlenmesi kolay olmalı, aynı anda su ürünleriyle,başka ürünlerin birarada taşınması için kullanılmamalıdır.

Ürünlerin nakliyesinde ve depolanmasında ilgili standartlara uyulmalıdır.

ONUNCU BÖLÜM

Kontrol

Madde 33-

Bakanlık, su ürünleri müstahsillerini, su ürünleri ile iştigal eden tüccar, sanayici, esnaf, ithalatçı ve ihracatçı ile bunların işyerlerini, balıkhaneleri, mezat yerlerini, su ürünleri işleme ve değerlendirme tesislerini, buradan elde edilen ürünleri, istihsal yerlerini, balıkçı liman, barınak, barınma ve çekek yerlerini ve istihsal vasıtalarını teftiş ve kontrol ederek mevzuata göre gerekli işlemleri yapar.

Bakanlıkça su ürünlerinin koruma ve kontrolü ile görevlendirilen memur ve hizmetliler 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve bu Kanunun bazı maddelerini tadil eden 3288 sayılı Kanun şümulüne giren suçlar hakkında zabıt tutmak, suçta kullanılan istihsal vasıtalarını ve su ürünlerini zaptetmek ve bunları adli mercilere teslim etmekle görevli ve yetkilidirler.

(Maddenin üçüncü fıkrasının 18 Ekim 2001 tarih ve 24557 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilen değişik şekli)

Bu amaçla görevlendirilenler için şekli, içeriği ve verilme esasları Bakanlıkça belirlenecek kimlik kartı düzenlenir.

ONBİRİNCİ BÖLÜM

İdari Para Cezalarının Uygulanması ve Yaptırımlar

Mülki Amirler

Madde 34-

Kanunun 36 ncı maddesinde yer alan idari para cezaları mahallin en büyük mülki amiri tarafından kesilir. Mülki amirler ceza kesme yetkilerini Kanunun 33 üncü maddesinde belirtilen görevlilere önceden ilan etmek şartıyla devredebilirler.

Sahil Güvenlik Komutanlığı Bot Komutanları

Madde 35-

Sahil Güvenlik Komutanlığı bot komutanları, Türk Karasuları ile münhasır ekonomik bölgeler içinde kalan denizlerde, İstanbul ve Çanakkale Boğazlarında, liman ve körfezlerde idari para cezası kesmeye yetkilidir.

Kontrol Ekipleri Kurulması

Madde 36-

Bu Yönetmeliğin 34 ve 35 inci maddeleri çerçevesinde yetkili kılınanlar, Kanunda belirtilen hususlara aykırılıkların kontrolü ve tespitini, Kanun’un 33 üncü maddesinde belirtilen personel arasından seçilen ve en az iki kişiden oluşan kontrol ekiplerince yapar.

Suçun Tespiti

Madde 37-

Kanunda belirtilen hususlara aykırılığın tespitinde, mümkün olduğu durumlarda fotoğraf, kamera ve diğer teknik cihazlardan da yararlanılabilir.

Suçun tespiti için numune alınması gerekiyorsa, bu numuneler usulüne uygun olarak alınır, etiketlenir ve mühürlenerek, en kısa zamanda yetkili Bakanlık labaratuvarına gönderilir. Analiz sonuç raporları delil olarak değerlendirilir.

Suçun tespiti için fotoğraf, kamera veya diğer teknik cihazlardan yararlanılması veya numune alınması işleminin fiili imkânsızlıklar yahut sanıkların suç mahallinden ayrılması nedenleriyle yapılamadığı hallerde, suçun tespiti için suç tespit tutanağının tanzimi yeterlidir.

Ceza Miktarının Tespiti

Madde 38-

Kanunda belirtilen idari para cezaları; tam boyu 12 metre dahil 22 metreye kadar olan gemiler için iki katı, tam boyu 22 metre ve daha uzun gemiler için üç katı olarak uygulanır.

Ayrıca, Kanunda suç olarak sayılan fiillerin tekrarı halinde idari para cezaları iki misli olarak uygulanır.

Suç konusu fiillerin tekrarı, suçun tespit edildiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilk cezaya konu suçun tekrar işlenmesini ifade eder.

İdari Para Cezası Kesmeye İlişkin Belgeler

Madde 39-

İdari para cezası kesmeye ilişkin belgeler aşağıda belirtilmiştir:

a) İdari Para Cezası Kararı (Ek-10): Bakanlık ve İl Müdürlüklerince seri numaralı olarak 4 nüsha bastırılır.

Mahallin en büyük mülki amirince ceza kesme yetkisi verilen kurumlar, “İdari Para Cezası Kararı” makbuz ihtiyaçlarını, bulundukları ildeki İl Müdürlüğünden karşılarlar.

Sahil Güvenlik Bot Komutanlıklarının “İdari Para Cezası Kararı” makbuz ihtiyaçları, Bakanlıkça Sahil Güvenlik Komutanlığına gönderilen makbuzlardan karşılanır.

b) Tutanak ve Tebligat (Ek-11): Kontrolle görevli kurumlar tarafından bastırılır veya bu bilgileri içerecek şekilde kontrol sırasında düzenlenir.

Su ürünleri toptan ve perakende satış yerleri, su ürünleri yetiştiricilik tesisleri, fabrika, imalathane, işleme tesisleri, kum ve taş ocakları gibi farklılık gösteren yerler için biçim ve içeriği farklı tutanak ve tebligat düzenlenebilir.

c) Zapt Etme (El Koyma) Tutanağı (Ek-12): Kontrolle görevli kurumlar tarafından bastırılır veya bu bilgileri içerecek şekilde kontrol sırasında düzenlenir.

Cezanın Kesilmesi ve Yapılacak Diğer İşlemler

Madde 40-

Kontrol ekipleri tarafından suç teşkil eden bir durumun tespit edilmesi halinde, “İdari Para Cezası Kararı (Ek-10)” ve idari para cezası kesilmesine neden olan aykırılık su ürünleri veya istihsal vasıtalarının da zaptını gerektiriyorsa “Zapt Etme (El Koyma) Tutanağı (Ek-12)” da düzenlenir.

Bu belgelerin birer örneği düzenlenecek “Tutanak ve Tebligat (Ek-11)”a eklenmek suretiyle cezanın muhatabına tebliğ edilir.

İdari Para Cezası Kararının bir nüshası tahsil edilmek üzere vergi dairesi müdürlüğüne, vergi dairesi bulunmayan yerlerde malmüdürlüğüne gönderilir. Cezanın muhatabının su ürünleri ruhsat tezkeresine sahip olması halinde ise bir nüshası da ruhsat tezkeresinin düzenlendiği il müdürlüğüne gönderilir.

Süresinde ödenmeyen idari para cezaları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.

Ruhsat Tezkerelerinin Geri Alınması ve İptali

Madde 41-

Kanunun 23 üncü maddesinin (a) bendi ile (b) bendinin birinci fıkrası ve 24 üncü maddesinin (b) fıkrasına istinaden getirilen düzenlemelere aykırı olarak su ürünleri istihsalinde bulunan gemiler ile gerçek kişilerin ruhsat tezkereleri; suçun ilk defa işlenmesi halinde bir ay, ikinci defa işlenmesi halinde üç ay süre ile geri alınır, tekrarlanması halinde iptal edilir. Suç konusu fiillerin tekrarı, suçun tespit edildiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilk cezaya konu suçun tekrar işlenmesini ifade eder.

Geri alınma işlemi uygulanacak ruhsat tezkerelerinin, suçun tespitinden itibaren altı ay içinde düzenlendiği il müdürlüğüne teslim edilmesi zorunludur. Bu süre içinde teslim edilmeyen ruhsat tezkerelerinin geri alınması, vize işlemi veya herhangi bir nedenle il müdürlüğüne başvurulduğunda yerine getirilir.

İptal durumuna geldiği anlaşılan ruhsat tezkerelerinin iptal işlemi, düzenleyen il müdürlüğünce yapılır, ilgililere yazıyla bildirilir.

ONİKİNCİ BÖLÜM

Son Hükümler

Geçici Madde 1-

3288 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kurulmuş su ürünleri işleme ve değerlendirme tesisleri Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadırlar.

Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat

Madde 42-

1380 sayılı Kanunun Ek 1 inci Maddesi ile yönetmeliğe dönüştürülen Tüzük Hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

Madde 43-

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 44-

Bu yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

Resmi Gazete Tarihi: 10.03.2005 Resmi Gazete Sayısı: 25751

EVDE BAKIM HİZMETLERİ SUNUMU HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı; fertlerin ve toplumun sağlığını korumak maksadıyla, evde bakım hizmeti veren sağlık kuruluşlarının açılması, çalışması ve denetlenmesi ile bunları işleten kurum ve kuruluşların, özel hukuk tüzel kişilerinin ve gerçek kişilerin uyması gereken usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2 — Bu Yönetmelik, bağımsız işyerleri şeklinde veya tıp merkezi, dal merkezi, poliklinik ve özel hastane bünyesinde evde bakım hizmeti sunmak amacıyla açılan sağlık kuruluşları ile bu sağlık kuruluşlarının sahip ve işletenlerini ve evde bakım hizmeti faaliyetlerini kapsar.

Dayanak

Madde 3 — Bu Yönetmelik; 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, 5/7/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 9 uncu maddesinin (c) bendi ve 13/12/1983 tarihli ve 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

b) (Değişik:R.G.:6/11/2007-26692) Genel Müdürlük: Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,

c) Müdürlük: İl Sağlık Müdürlüğünü,

d) Evde Bakım Hizmeti: Hekimlerin önerileri doğrultusunda hasta kişilere, aileleri ile yaşadıkları ortamda, sağlık ekibi tarafından rehabilitasyon, fizyoterapi, psikolojik tedavi de dahil tıbbi ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde sağlık ve bakım ile takip hizmetlerinin sunulmasını,

e) Sağlık Kuruluşu: Evde bakım hizmeti sunmak üzere faaliyet gösteren merkez ve birimi,

f) Merkez: Özel hukuk tüzel kişilerine veya gerçek kişilere ait olup; sadece evde bakım hizmeti sunmak üzere açılan ve faaliyet gösteren müstakil evde bakım merkezini,

g) Birim: Evde bakım hizmeti vermek üzere hastane, tıp merkezi, özel dal merkezi, poliklinik gibi özel sağlık kuruluşları bünyesinde bulunan evde bakım birimini,

h) Tedavi Planı Hastanın tıbbi olarak tedavisini üstlenen hekim tarafından hazırlanan tedavi planını,

ı) Bakım Planı: Evde bakım merkezi/biriminde çalışan hekim dışı sağlık personeli tarafından hazırlanan ve evde bakım hekimi tarafından onaylanan, hastaya verilecek bakım içeriği ve sıklığını detaylı anlatan yazılı planı ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Sağlık Kuruluşlarının Türleri ve Açılması

Sağlık Kuruluşu Türleri

Madde 5 — Sağlık kuruluşları, faaliyet alanları, verilen hizmetin kapsamına göre altyapı özellikleri ile hizmet veren personelin niteliğine göre, merkez veya birim olarak açılabilirler.

Merkezler

Madde 6 — Merkezler, tabip sorumluluğunda ve gerekli asgari standart donanım ve personel desteği ile sadece evde bakım hizmetleri verilmek üzere müstakil olarak açılan kuruluşlardır.

Birimler

Madde 7 — Birimler, hastane, tıp merkezi, özel dal merkezi veya poliklinik olarak ilgili mevzuatına göre ruhsatlandırılmış özel sağlık kuruluşları bünyesinde, bir birim olarak gerekli asgari standart donanım ve personel desteği ile evde bakım hizmetleri sunan kuruluşlardır.

Sağlık Kuruluşunun Açılması

Madde 8 — Merkezler, özel hukuk tüzel kişiler ve gerçek kişilerce müstakil olarak açılıp işletilebilirler.

Birimler ise, 9/3/2000 tarihli ve 23988 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre açılan merkezler, poliklinikler ile özel hastaneler mevzuatı uyarınca ruhsatlandıran özel hastaneler bünyesinde açılabilir.

Mevzuatında halka sağlık hizmeti sunumu ile ilgili düzenleme yer alan kamu kurum ve kuruluşları ile kamu hastaneleri, bu Yönetmelik kapsamında evde bakım hizmeti verebilirler.

Başvuru İçin Gereken Belgeler

Madde 9 — Sağlık kuruluşu açacakların bizzat veya mesul müdürleri vasıtasıyla sağlık kuruluşunun unvanı, sahibi veya sahiplerini, faaliyet göstereceği adresi, merkez olarak açılacak ise mesul müdürün, birim olarak açılacak ise birim sorumlusunun ismi, unvanı, hizmet vereceği alanları ve sağlık kuruluşunun açılması ile ilgili işlemlerin başlatılmasını talep eden ve bir örneği Ek-1’de bulunan dilekçe ile Müdürlüğe başvurmaları gerekir.

Dilekçeye ekli olarak başvuru dosyasında bulunması gereken bilgi ve belgeler şunlardır:

a) Sağlık kuruluşunun oda esasında bütün mekanlarının ne amaçla kullanılacağını gösterir en az 1/100 ölçekli onaylanmış plan örneği,

b) (Değişik:R.G.31/7/2009-27305) Merkez olarak açılacak sağlık kuruluşu ticaret şirketi tarafından açılacak ise, şirket ortaklarını gösterir ticaret sicili gazetesinin örneği,

c) Birim olarak faaliyet gösterilecek ise bünyesinde bulunduğu sağlık kuruluşunun uygunluk belgesi/ruhsatnamesinin Müdürlükçe onaylı örneği,

d) Sağlık kuruluşunda çalışacak tüm personelin listesi ile diplomalarının Müdürlükçe onaylı örnekleri, (Değişik ibare:RG-17/10/2008-27027) T.C. Kimlik Numarası ve ikişer adet vesikalık fotoğrafları,

e) Sağlık kuruluşunda çalışacak bütün sağlık personelinin herhangi bir kamu kuruluşunda görev yapıp yapmadıklarını beyan eden dilekçeleri ile görev yaptıklarını beyan edenlerin dilekçe ekinde görev yaptıkları kamu kurum ve kuruluşlarında 2368 sayılı Sağlık Personelinin Tazminat ve Çalışma Esaslarına Dair Kanunda öngörülen tazminatların, söz konusu sağlık personeli için düzenlenecek personel çalışma belgesinin tarihinin bildirilmesinden itibaren, maaşlarından kesilmeye başlanacağını bildirir belgeleri,

f) Sağlık kuruluşunda ve evde bakım hizmeti verecek personelin yanında bulundurulacak asgari araç-gereç ve cihazları gösterir ayrıntılı bir liste,

g) Hizmet alacak kişilerin bakımı ve tedavisi için gerekli olan malzeme ve tıbbi cihazların sağlık kuruluşu tarafından temin edileceğine dair mesul müdür ve sağlık kuruluşu sahipleri tarafından imzalı taahhütname (Ek-2),

h) Evde bakım hizmeti alan kişinin gerekli durumlarda herhangi bir gerekçe göstermeksizin ikinci basamak sağlık kuruluşuna nakledileceğine dair mesul müdür ve sağlık kuruluşu sahipleri tarafından imzalı taahhütname (Ek-3).

Açılma İzni

Madde 10 — Sağlık kuruluşu açılmak üzere 9 uncu maddeye göre yapılan başvuru, Müdürlük tarafından, başvuru tarihinden itibaren onbeş iş günü içinde dosya üzerinde incelenerek, başvuru dosyasında eksikleri var ise sağlık kuruluşunu açmak isteyenlere bildirilir. Başvuru dosyasında eksiklik yok ise, Müdürlük tarafından sağlık kuruluşunun kuruluş ve faaliyetlerinin bu Yönetmeliğe uygun olup olmadığının incelenmesi ve denetlenmesi için en az bir hekim olmak üzere iki sağlık personeli ile ekip oluşturulur ve bu ekip tarafından sağlık kuruluşu yerinde incelenir.

Bu inceleme sonucunda uygun görülenlere Müdürlük tarafından Ek-4’de yer alan “uygunluk belgesi”, Ek-5’de yer alan “mesul müdürlük belgesi” düzenlenir. İlave olarak çalışanların her birine Ek-6’da yer alan “personel çalışma belgesi”nden ikişer nüsha düzenlenir. Düzenlenen bu belgeler ve başvuru dosyasının bir örneği Müdürlükte saklanıp diğer nüshaları sağlık kuruluşu mesul müdürüne imza karşılığında verilir.

Birim olarak faaliyet gösterecek olan sağlık kuruluşları için mesul müdürlük belgesi yerine “birim sorumlusu” belgesi düzenlenir.

Bu Yönetmelik kapsamındaki mevcut sağlık kuruluşunu açanlar ve işletenlerce, şube niteliğinde ikinci bir kuruluşun açılmak istenmesi durumunda, 9 uncu maddede belirtilen şekilde yeniden başvuru yapılır.

Sağlık kuruluşunun diğer şartlarının korunması kaydıyla sadece faaliyet gösterdiği adresin değişmesi durumunda, durumu belirtir dilekçe ve merkezler için 9 uncu maddenin (a) ve (g) bentlerinde, birimler için (a), (c) ve (g) bentlerinde istenilen belgelerle başvuru yapılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Personel Standartları

Mesul Müdür

Madde 11 — Merkezlerde hekim olan bir mesul müdür bulunur. Mesul müdürün bulunmadığı ve merkezin hizmet verdiği saatlerde yetki devri yaptığı bir hekim bulunur. Mesul müdür sadece bir merkezde mesul müdürlük görevini üstlenebilir. Mesul müdür, idari işlerden bizzat, tıbbi işlemlerden ise diğer hekimler ile birlikte sorumludur. Mesul müdürün idari işlerinden, merkezin işleyişinden ve sunulan sağlık hizmetinin gerektirdiği alt yapı olanaklarının sağlanmasından sağlık kuruluşunun sahipleri de bizzat sorumludurlar.

Mesul müdürün görevleri şunlardır:

a) Açılış ve işleyiş ile ilgili her türlü izin işlemlerini yürütmek,

b) İşleyişte tanımlanmış alt yapı ve hizmet kalite standartlarının korunması ve sürdürülmesini sağlamak,

c) Merkezde görevine son verilen veya ayrılan sağlık personelinin çalışma izin belgelerini en geç bir hafta içerisinde Müdürlüğe iade etmek,

d) Merkez adına ilgili belgeleri onaylamak,

e) Tanımlanan düzenlemelerin ilgililer tarafından yerine getirilmesini sağlamak üzere gerekli iş tetkikleri yürütmek,

f) Denetim sırasında yetkililere gereken bilgi ve belgeleri sunmak ve denetime yardımcı olmak,

g) Çalışan personelin başta HIV, hepatit markerleri olmak üzere gerekli görülen tetkiklerini ve muayenelerini en az yılda bir defa periyodik olarak yaptırmak,

h) Sağlık mevzuatında belirtilen ve yetkililerce tanımlanacak diğer görevleri yerine getirmek.

Mesul müdür, merkezin kuruluşu, işleyişi ve denetimi ile ilgili her türlü işleminde Müdürlük ve Bakanlığın birinci derecede muhatabıdır.

Mesul müdür değişiklikleri en geç, yeni mesul müdürün göreve başlayacağı güne kadar Müdürlüğe bildirilir.

Birim sorumlusu, yukarıda belirtilen görevlerin yerine getirilmesinde, evde bakım biriminin bünyesinde bulunduğu sağlık kuruluşunun mesul müdürüne karşı sorumludur.

Evde bakım biriminin bünyesinde bulunduğu sağlık kuruluşunun mesul müdürü, aynı zamanda birim sorumlusu görevini de yapabilir.

Hekim

Madde 12 — Sağlık kuruluşunda mesul müdür veya birim sorumlusu haricinde en az iki hekim bulunur. Bu hekimlerden en az biri tam zamanlı görev yapmak zorundadır.

Hekim;

a) Hastanın kapsamlı olarak tıbbi değerlendirmesini yapmaktan,

b) Hastanın tanısını koyup ve tedavisini planlayan hekimi ile bağlantı kurarak, gerekli bilgi ve önerileri doğrultusunda tedavi planını hazırlamaktan,

c) Hastaları belli aralıklarla ziyaret ederek, hastaların durumuna ve bakımına ilişkin bilgi toplayarak, gereksinimlerini ve bakım sonuçlarını sürekli değerlendirerek gerektiğinde yeni gereksinim ve sorunlara yönelik hastanın tanısını koyup ve tedavisini planlayan hekimi ile görüşerek yeni tedavi planı düzenlemekten,

d) Hastaya evde bakım hizmeti veren sağlık personeli ile bağlantı kurarak hastanın durumuna göre bakım planındaki değişikliklere yönelik rapor hazırlama ve gerektiğinde hastanın tanısını koyup ve tedavisini planlayan diğer hekimlere bildirmekten,

e) Hasta bakım planları, hasta dosyası ve diğer kayıtların doğru, eksiksiz ve zamanında tutulmasını sağlamaktan,

f) Bakım hizmeti veren personele bilgi ve eğitim vermek, danışmanlık sağlamak, hizmetleri geliştirmeye yönelik kararlar almak ve sorunları tartışmak üzere toplantılar düzenlemekten,

g) Tüm uygulama ve işlemlerin etik kurallara uyularak, hasta hakları doğrultusunda yapılmasını sağlamaktan,

h) Tedavi sırasında kullanılacak ilaçların, tıbbi malzeme ve cihazların sağlanması, uygun koşullarda saklanması, yanlış kullanımının önlenmesi, tıbbi atıkların toplanması ve imhası, bulaşıcı hastalıklardan korunma, bildirimi zorunlu hastalıklar ile adli vakaların bildirimi konularında evde bakım ekibi üyeleri ile hasta ve hasta yakınlarını bilgilendirmekten,

ı) Evde bakım hizmeti verdikleri kişilere uyguladıkları tıbbi işlemlerden, yapılan işlemlerin hasta dosyalarına işlenmesinden, sağlık kuruluşunun işleyişinde, kendi çalışma alanı ile ilgili aksaklıklar öncelikli olmak üzere gördüğü bütün aksaklıkları mesul müdüre/birim sorumlusuna bildirmekten

sorumludur.

Gece veya gündüz devamlı evde bakım hizmeti verilen hastalar, verilen hizmetlerin niteliğini denetlemek amacıyla hekim tarafından en az haftada bir kez ziyaret edilir ve denetim kayıt altına alınır.

Hemşire veya Sağlık Memuru

Madde 13 — Sağlık kuruluşunda kadrolu en az dört hemşire veya sağlık memuru görev yapar. İstenirse bu dört personelden biri ebe olabilir.

Hemşire ve sağlık memurunun sorumluluğu şunlardır:

a) Hekimin tedavi için yazılı ve imzalı istemini almak, hemşire formlarına kaydetmek ve uygulamak, uygulama sonuçlarını kaydetmek,

b) Hasta için gerekli özel işlemlerin uygulanmasında hekime ve diğer ekip üyelerine destek sağlamak,

c) Hasta bakım planındaki işleri yapmak, yaşamsal bulgularını değerlendirmek, kaydetmek, değişiklikleri hekime rapor etmek,

d) Tedavi planına göre hastaya oral, parenteral ve haricen verilecek ilaçlarını vermek ve kaydetmek, uygulanan ilaçların etki ve yan etkilerini gözlemek, kaydetmek,

e) Hizmetlerde gerekli olacak araç-gereç, malzemeler için istek yapmak, bunların yeterli ve çalışır şekilde bakımı için görüş bildirmek,

f) Araç-gereçleri kullandıktan sonra temizlemek, dezenfekte eder ve gerektiğinde sterilizasyon için hazırlamak,

g) Hasta ve ailesine, hastalık ile tedavi ve bakımına ilişkin, sınırları önceden hekimi ile birlikte belirlenmiş olarak bilgi vermek,

h) Hasta ve ailesine, gereksinimlerine göre, hastalığa özel, kendi kendine bakım ya da yardımla bakım teknikleri gibi konularda ve genel sağlık konularında eğitim yapmak,

ı) Tüm uygulama ve işlemlerini etik kurallarına uyarak, hasta hakları doğrultusunda uygulamaktır.

Diğer Personel

Madde 14 — Evde bakım hizmeti veren merkez veya birimin hizmet sunacağı alanla ilgili olarak psikolog, fizyoterapist, diyetisyen, sosyal hizmet uzmanı gibi hekim dışı sağlık personeli bulanabilir. Ancak bunların görev ve sorumlulukları kendi mesleki mevzuatı ile sınırlıdır. Ayrıca bunlara yardımcı olmak üzere bakım destek personeli çalıştırılabilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Fiziki Alt Yapı Standardı ve Donanım

Binanın İç Mekan ve Fiziki Altyapı Durumu

Madde 15 — Merkezler betonarme binada veya ahşap ise müstakil bir binada kurulur. Bütün bölümler aynı bina içerisinde ve birbirlerine bitişik konumda olmak zorundadır. Binada ilgili mevzuat uyarınca yangına karşı güvenlik önlemleri bulunmalıdır.

Bölümler

Madde 16 — Sağlık kuruluşlarında, asgari olarak aşağıdaki bölümlerin bulunması zorunludur:

a) Başvuru ve müşteri hizmetleri bölümü: En az 20 metrekare genişlikte ve hizmete uygun şekilde döşenmiş mekan olup burada; sağlık kuruluşuna ait uygunluk belgesinin aslı, mesul müdürlük belgesinin aslı, hizmet verilen alanların isimlerinin bulunduğu bir tabela, sağlık kuruluşu ile ilgili şikayetlerin yapılabileceği Müdürlüğün ve meslek odalarının belirlenmiş telefonlarının bulunduğu liste bulunur,

b) Çağrı merkezi: Hasta isteklerini kabul eden çalışanların rahatlıkla hizmet verebileceği, iletişimi sağlayacak telefon, faks, yazıcı, internet bağlantısı ve bilgisayarı bulunan mekan,

c) Muayene ve acil odası: Asgari 8 metrekare yüzölçümünde ve içerisinde asgari tıbbi malzemenin ve donanımın bulunduğu ayrı bir oda veya bölünmüş mekan,

d) Malzeme odası:Usulüne uygun olarak tıbbi araç-gereç ve malzemelerin saklanabileceği ve gerekli donanımın bulunduğu bir mekan,

e) Soyunma-giyinme odası: Personel için ayrılmış, rahatlıkla soyunma giyinme yapılabilecek ve kişisel eşyaların konabileceği dolaplar bulunan oda,

f) Atık toplama bölümü: Kişilerin kullanım alanlarından izole edilmiş ve atıklar için kapalı bir konteynır veya kabın bulunduğu alan,

g) Arşiv bölümü: Kişilerin kullanım alanından izole edilmiş kapalı bir bölme veya oda,

Birim olarak açılacak evde bakım hizmeti verecek kuruluşlarda; çağrı merkezi dışındaki bölümler ortak bölüm olarak kullanılabilir.

Tıbbi Cihaz, Malzeme ve İlaçlar

Madde 17 — Sağlık kuruluşlarında bulundurulması zorunlu asgari tıbbi cihaz, araç gereç ve ilaçlar ile evde bakım hizmeti veren personelin yanında bulunması gereken malzeme ve ilaçlar Bakanlıkça çıkarılacak bir Genelge ile düzenlenir.

Tabelalar

Madde 18 — Sağlık kuruluşunun bütün oda ve birimlerine ait kapılarında 5 cm. x 20 cm. boyutlarında, oda veya birimin ne amaçla kullanıldığını bildirir tabela bulunur.

Sağlık kuruluşunun dış tabelasında sadece uygunluk belgesinde belirtilen kuruluş ismi ve unvanı yazılır. Tabelalarda ve kullanılan basılı materyaldeki isimlendirmede, “Özel” ibaresini takiben sağlık kuruluşunun ismi ve bu ismi takiben ise bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak Müdürlükçe verilmiş “Evde Bakım Merkezi” unvanı yer alır.

Başka bir tabela ile sağlık kuruluşunda hizmet verilen alanların ve çalışan personelin isimleri, unvanları ve kuruluşun açık olduğu saatler gösterilebilir. Hizmet alanları tabelada uygunluk belgesinde yer alması şartı ile ve sadece uygunluk belgesinde belirtilen şekli ile yer alabilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çalışma Usul ve Esasları

Hizmet Sunumu

Madde 19 — Evde bakım hizmetinde devamlılık esastır. Bu devamlılık, hastanın talebi ve hizmetin gereklerine göre gece ve gündüz, hafta sonu ve tatil günleri dahil olmak üzere gerektiğinde 24 saat kesintisiz hizmet verilebilecek şekilde olmalıdır. İhtiyaç durumunda belirli saatlerde evde bakım hizmeti verilebilir.

Evde bakım hizmeti almak isteyen kişi, sağlık kuruluşuna bizzat veya telefon ile müracaat edebilir. Çağrı merkezi görevlisi personel hizmet talep eden kişi ile görüşme yapar, gerekli bilgileri verir. İlk görüşmeyi takiben hekim veya hemşire tarafından görüşme yapılır. Hizmet alacak kişinin durumu ve sunulacak hizmet belirlenir. Bakım hizmeti alacak kişi hekim ve hemşire tarafından evde ziyaret edilir, kişinin bakım ihtiyaçları, ev şartları belirlenir. Hekim tarafından evde bakım hizmeti alacak kişinin varsa tanısını koyup ve tedavisini planlayan diğer hekimler ile bağlantı kurulur, tedavi planı alınır ve son olarak da evde bakım planı ve tedavi planı oluşturulur. Hastanın tanısını koyup ve tedavisini planlayan diğer hekimler bulunmuyor veya bağlantı kurulamıyorsa hizmet alacak kişinin sağlık durumuna göre sağlık kuruluşunun hekimi tarafından muayene edilerek, tanı ve tedavi planı hazırlanır. Hemşire tarafından da bakım planı hazırlanarak hekimin onayına sunulur varsa gerekli değişiklikler yapılarak uygulanacak bakım planı hazırlanır. Gerektiği durumlarda ilgili uzmanlık alanlarındaki uzman hekimlerle hasta konsültasyonu sağlanır.

Evde bakım planına göre hekim dışı sağlık personelinin görev saatleri ve uygulayacakları işlemler belirlenir ve görev dağılımı yapılır.

Sağlık kuruluşu, evde tedavi veya bakımını yapabileceği kişi sayısı ve mevcut personel durumunu dikkate alarak uygun sayıda kişi ile bakım sözleşmesi yapabilir.

Laboratuvar ve Radyolojik Görüntüleme Hizmetleri

Madde 20 — Sağlık kuruluşları isterse tıbbi tahlil laboratuvar hizmetlerini 19/3/1927 tarihli ve 992 sayılı Seriri Taharriyat ve Tahlilat Yapılan ve Masli Teamüller Aranılan Umuma Mahsus Bakteriyoloji ve Kimya Laboratuvarları Kanun hükümlerine uygun olarak Bakanlık tarafından ruhsat verilmiş laboratuvar hizmeti sunan özel tıbbi tahlil laboratuvarları; radyolojik görüntüleme hizmetlerini ise19/4/1937 tarihli ve 3153 sayılı Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun hükümlerine uygun olarak Bakanlık tarafından ruhsat verilmiş radyoloji laboratuarları ile sözleşme yaparak sunabilirler.

Birimler, varsa bünyesinde bulunduğu sağlık kuruluşunda faaliyet gösteren ruhsatlı tıbbi tahlil ve/veya radyoloji laboratuvarından hizmet alabilir.

Acil Hizmetler

Madde 21 — Sağlık kuruluşları evde bakım hizmeti sundukları kişilerin acil durumlarında ambulans ile en uygun bir sağlık kuruluşuna naklini yapmak/yaptırmak ile yükümlüdür. Evde bakım merkezi bünyesinde ambulans bulundurabilir veya her türlü acil durumlarda başvurulması için bir ambulans şirketi ile sözleşme yapabilir.

Tıbbi Cihaz Hizmetleri

Madde 22 — Merkez veya birimler, evde bakım hizmeti verdikleri sırada gerekli olabilecek oksijen, oksijen konsantretörü, pulse oksimetre, her türlü solunum araçları, ortopedik malzemeler, havalı yatak, hasta karyolası, tekerlekli sandalye gibi cihazları sağladıkları taktirde bu cihazların kalibrasyon, temizlik ve kontrollerinden de sorumludur. Bu hizmeti, tescilli distribütör veya üreticilerden sağladığı taktirde bu firmalarla yaptığı sözleşmeleri belgelemekle yükümlüdür.

Kıyafet

Madde 23 — Evde bakım hizmeti veren sağlık personeli, ev ziyaretlerinde mesleğine ve hizmetlerine uygun önlük veya üniforma giymek ve adını, soyadını, unvanını veya mesleğini belirten fotoğraflı ve mesul müdürün imzasını taşıyan bir yaka kartı takmak zorundadır.

ALTINCI BÖLÜM

Kayıt ve Bildirim Sistemi

Kayıtlar

Madde 24 — Sağlık kuruluşundan hizmet alan her kişinin bir dosyası bulunur.

Açılacak dosyanın içerisinde hastanın tanısını koyup ve tedavisini planlayan hekim veya hekimlerin istekleri, tanıları, evde bakım hizmeti veren sağlık ekibinin takip notları, görüşleri, laboratuar ve görüntüleme tetkik sonuçları ve diğer tıbbi bilgiler olacaktır. Bu dosya hastanın tedavi ve tıbbi durumunu ve gelişimini devamlı kaydetmek amacıyla kullanılacaktır.

Hasta, dosyasındaki bilgileri görmeyi istediği herhangi bir zamanda talep edebilir. Hastanın hakları ve sorumluluklarıyla ilgili bilgiler bir dosya halinde hastaya sunulacaktır.

Evde tedavi ve bakım süresince hastanın yanında tutulan hasta dosyaları hizmet tamamlanınca sağlık kuruluşunun arşivine kaldırılır.

Hastalara Verilecek Belgeler

Madde 25 — Sağlık kuruluşları, hastalarca istenirse aşağıdaki belgeleri ücretsiz olarak vermek zorundadırlar:

a) Hasta için kullanılıp bedeli hastadan alınan pansuman malzemesinin tür ve miktarını gösterir liste,

b) Röntgen filmleri ve bunlara ait raporları (Adli olaylara ait olanların asılları verilmez),

c) Hastaların klinik ve laboratuvar bulguları, hastalığın tanısı ve seyri, yapılan inceleme, tedaviye ve sonucuna ilişkin olarak düzenlenen ve hekim tarafından imzalanan bir sonuç özeti.

YEDİNCİ BÖLÜM

Hastanın Evde Bakıma Kabulü ve Evde Bakımdan Taburcu Edilmesi

Hastanın Evde Bakıma Kabulü

Madde 26 — Aşağıdaki durumlara uyan hastalara evde bakım hizmeti verilebilir:

a) Sağlık kuruluşunda, hastanın veya hastanın tıbbi durumu onay vermeye elverişli değilse kanuni temsilcilerinin bilgilendirilmiş onay formu ile rızası alındıktan sonra işlem yapılır.

b) Evde bakım hizmeti için kabul edilen hastalar, mevzuat tarafından belirlenen hakları korunacak şekilde, hasta hakları ve yükümlülükleri ve hizmet içeriği konusunda bilgilendirilir. Hastanın kendisi veya kendisi karar verme yetisine sahip değilse kanuni temsilcisi, sunulacak hizmetin varsa riskleri konusunda her türlü bilgiyi almaya ve değerlendirme yaptıktan sonra hizmeti kabul etmeme hakkına sahiptir.

c) Evde bakım hizmeti almak isteyen hasta kendi hekimi tarafından takip altında olmalıdır. Kendisini takip eden bir hekimi olmayan hastalar, sağlık kuruluşunun evde bakım hizmeti sunan hekimleri tarafından ve gerekirse konsültan hekimler tarafından değerlendirilir ve bir hekim atanır.

d) Evde bakım hizmeti için, hasta ve/veya hasta ailesi tarafından istem yapılabilir. Bu durumda evde bakıma uygunluğu ve tedavi sorumluluğu açısından hastanın durumu tanısını koyup ve tedavisini planlayan hekim veya evde bakım hekimi tarafından değerlendirilir. Planlamada yapılacak değişiklikler ya da ileri düzey yeni hizmet seçenekleri için hekim onayı alınır.

e) Hasta evindeki fiziksel ortam ve ekipman, güvenli ve etkin bakım vermeye uygun olmalıdır.

f) Hastanın ırkı, rengi, inancı, cinsiyeti, doğum yeri, etnik kökeni, yaşı, zihinsel ya da bedensel engeli ve iletişim rahatsızlığı, kabul açısından hiçbir şekilde olumsuz etken olarak değerlendirilemez.

g) Hasta bakımı açısından sağlık kuruluşu tarafından önerilen tedavi planının kabul edilmemesi durumunda, bu tedavi planının uygulanmamasının yol açabileceği riskler anlatılarak hizmetin kabul edilmediğine ilişkin yazılı beyan istenir.

Hastaya Verilen Evde Bakım Hizmetinin Sonlandırılması

Madde 27 — Aşağıdaki durumlarda, evde bakım hizmeti sonlandırılır veya hasta yataklı tedavi kurumlarına transfer edilir:

a) Evde bakım hizmeti sunulan hastanın uygulanan tedavi ile iyileşerek tedavi gerekliliğinin ortadan kalkması,

b) Hastaya özgü hazırlanan bakım planlarında belirlenen amaçlara ulaşılması,

c) Evde bakım hizmeti sunulan hasta için uygulanacak ilaç, bakım ve tedavinin, belli bir aşamadan sonra sağlık personeli gerektirmeden uygulanabilecek hale gelmesi,

d) Evde bakım hizmeti için tıbbi açıdan gerekli ekipman veya eğitimli sağlık personelinin tam olarak sağlanamaması,

e) Evde bakım hizmeti sunulan hastanın, hastaneye yatırılma endikasyonunun ortaya çıkması,

f) Hasta veya temsilcilerinin hizmeti sonlandırmak istemesi.

Evde Bakım Hizmeti Verilemeyecek Durumlar

Madde 28 — Aşağıdaki durumlarda hastalar evde bakım hizmetine kabul edilemezler:

a) Talep edilen tedavinin, sağlık personeli eşliğinde uygulanacak olsa bile, ev ortamında yapılabilmesi açısından sağlık kuruluşu hekimi tarafından tıbbi kontr-endikasyon bulunması,

b) Hasta ve hastalık grubunun evde tedavisi için tıbbi açıdan gerekli ekipman veya eğitimli sağlık personelinin sağlık kuruluşu tarafından sağlanamaması,

c) Akıl ya da ruh hastalığından veya madde bağımlılığından dolayı mahkemelerce hastanelerde tıbbi gözlem ve/veya tedavi altına alınmasına karar verilmesi.

Hastanın veya ailesinin tedavi/bakım planına ve çalışma şartlarına uymaması, kendi sorumluluklarını yerine getirmemesi ya da evde bakım hizmeti sunan personeline karşı uygunsuz ya da suç teşkil edecek davranışta bulunması durumunda sağlık kuruluşu tek taraflı olarak hizmeti durdurabilir ve hizmet sözleşmesini sona erdirebilir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Denetim

Madde 29 — Sağlık kuruluşlarının denetimi; Müdürlük tarafından oluşturulan bir hekim, bir hemşire olmak üzere en az iki sağlık personeli tarafından gerçekleştirilir. Olağan denetimler, şikayet, soruşturma ve Bakanlık merkez teşkilatının veya Müdürlüğün talebi üzerine yapılacak olağan dışı denetimler hariç olmak üzere, en az altı ayda bir yapılır. Denetimlerde Ek-7’de yer alan Denetleme Formu kullanılır. Denetim ile ilgili bulgular ve sonuçlar Müdürlüğe ait teftiş ve denetim defterine yazılır.

Olağan denetimler, düzenli aralıklarla gerçekleştirilir. Bu denetimlerde tespit edilen eksiklikler için, denetim formunda eksikliğin giderilmesi için verilecek süre sütununda belirlenen süreler verilir. Bu süre içerisinde, belirlenen eksikliğini gidermediği tespit edilen sağlık kuruluşuna, denetim formunda eksikliğin devamında verilecek faaliyet durdurma süresinde belirlenen süre boyunca faaliyet durdurması uygulanır. Bu şekilde faaliyeti geçici olarak durdurulan sağlık kuruluşu, verilen süre sonunda; süresiz durdurulan ise üç ay içerisinde eksikliklerini gidermediği takdirde sağlık kuruluşunun uygunluk belgesi iptal edilip geri alınır.

Denetimlerde, Denetim Formundaki birden çok eksikliğin aynı anda tespit edildiği durumlarda, eksikliklerin giderilmesi için tanınacak süre veya eksiklikler giderilmediğinde uygulanacak faaliyeti durdurma süresi, Formda belirlenen en uzun süredir.

Sağlık kuruluşunun görevlendirdiği hekim dışı sağlık personeli tarafından hastaya verilen evde bakım hizmetleri; Müdürlük tarafından görevlendirilecek bir sağlık personeli başkanlığında; tabip odası temsilcisi ile hekim dışı sağlık personelini temsil eden derneklerden bir temsilciden oluşturulacak bir ekip ile denetlenir. Denetim, şikayet, soruşturma ve Bakanlık merkez teşkilatının veya Müdürlüğün talebi üzerine yapılacak olağan dışı denetimler hariç olmak üzere en az üç ayda bir, her bir sağlık kuruluşu tarafından en az iki hastaya verilen hizmet yerinde denetlenir. Denetim sonucu bir rapor hazırlanarak Müdürlüğe sunulur. Rapor Müdürlük tarafından değerlendirilerek sağlık kuruluşu hakkında mevzuat doğrultusunda gerekli işlemler uygulanır.

Denetim formunda belirtilen geçici süreli kapatmalarda, sağlık kuruluşunun hizmet verdiği hastalar bilgilendirilir. Hastaların talep etmeleri halinde, sağlık kuruluşunun teklif edeceği ve Müdürlük tarafından uygun görülen bir özel sağlık kuruluşunun gözetiminde hastaya geçici olarak hizmet verilmeye devam edilir. Bu hizmet ile ilgili olarak sağlık kuruluşu tarafından hastadan ek bir ücret talep edilemez ve yapılacak tüm harcamalar geçici süreli kapatılan sağlık kuruluşu tarafından karşılanır.

Tanıtım ve Bilgilendirme

Madde 30 — Sağlık kuruluşları, insanları yanıltıcı, paniğe sevk edici, yanlış yönlendirici, benzer nitelikteki kuruluşlar ve çalışanları arasında haksız rekabete yol açıcı davranışlarda bulunamazlar.

Ancak, sadece sağlık kuruluşundan evde bakım hizmeti talep eden kişilerin kullanımına yönelik olarak, temel olarak sağlığı geliştirici ve koruyucu nitelikte, faaliyet gösterdiği alan ile ilgili sağlık sorunları, bu sorunlardan korunma veya sağlık sorunlarının kişide meydana getirdiği olumsuzlukların şahsi tedbirler aracılığı ile giderilmesi veya azaltılması hakkında bilgiler içeren eğitim materyalleri hazırlayabilirler.

Sağlık kuruluşları ve çalışanları, yukarıda açıklanan hususlara riayet etmek şartıyla tanıtım ve bilgilendirme niteliğindeki her türlü faaliyetleri için Müdürlükten izin almak zorundadır.

Yasaklar

Madde 31 — Sağlık kuruluşları ile personeli aşağıdaki hususlara uymak zorundadır.

a) Sağlık kuruluşları uygunluk belgesi almadan faaliyette bulunamaz.

b) Müdürlükçe adlarına personel çalışma belgesi düzenlenmemiş personel, her ne surette olursa olsun, sağlık kuruluşunda çalıştırılamaz.

c) Sağlık kuruluşunda çalışan hekim ve diğer sağlık personeli başka bir özel sağlık kuruluşunda çalışamaz ve çalıştırılamaz.

d) Sağlık kuruluşu bir şirket ise, şirketin faaliyetine giren genel sağlık hizmetleri dışındaki diğer işler sağlık kuruluşunda yapılamaz.

e) Birimlerde görevli asgari personel, birimin bünyesinde bulunduğu sağlık kuruluşunun başka bir bölümünde geçici de olsa görevlendirilemezler.

f) Sağlık kuruluşları vatandaşın yanlış algılamasının ve haksız rekabetin önlenmesi amacıyla; resmi sağlık kuruluşlarınca kullanılan isimleri ticari isim olarak kullanamaz ve tabelalarında belirtemezler.

g) Sağlık kuruluşları tıbbi ve etik gerekleri yerine getiremeyeceği sayıda hasta ile sözleşme yapamaz, bakımını ve tedavisini üstlenemez.

h) Hasta ile ilgili sonuçlar, hastanın yakınları, rızayı verenler; teftiş ve mahkeme istekleri hariç olmak üzere hiçbir şekilde üçüncü kişilere bildirilemez.

Ek Düzenlemeler

Madde 32 — Bu Yönetmelikte belirtilen asgari araç-gereç, tıbbi malzeme ve donanım, her türlü kayıt defterleri, hasta dosyasında bulunması gerekli formlar, sağlık kuruluşlarının bildirimleri ve bu Yönetmelikte belirtilmeyen işleyiş ile ilgili diğer usul ve esaslar, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren en geç iki ay içinde Bakanlıkça çıkarılacak bir Tebliğ ile düzenlenir.

Müeyyideler

Madde 33 — Bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uymayanlar ile yasaklara aykırı hareket edenlere bu Yönetmelikte öngörülen müeyyideler uygulanır; bunlar, cezai ve hukuki sorumlulukları bakımından genel hükümlere tabidir.

Geçici Madde 1 — Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce faaliyete geçmiş olan sağlık kuruluşları, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç üç ay içerisinde, bu Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilir. Yapılan denetimler sonucunda uygunluğu sağlamamış olduğu anlaşılan sağlık kuruluşlarının faaliyetleri, eksiklikleri veya aykırılıkları giderilinceye kadar Müdürlükçe durdurulur.

Yürürlük

Madde 34 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 35 — Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür. 

10 Mart 2010 ÇARŞAMBA  Resmî Gazete     Sayı : 27517

YÖNETMELİK

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:

SU ÜRÜNLERİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1 –

10/3/1995 tarihli ve 22223 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Ürünleri Yönetmeliğinin 11 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları yürürlükten kaldırılmış ve beşinci fıkrasında geçen “ve Ek-6’da” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.

MADDE 2 –

Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 3 –

Aynı Yönetmeliğin ekinde yer alan, Ek-6 sayılı Sulara Boşaltılabilecek Atıklar tablosu yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 4 –

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5 –

Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

Resmi Gazete Tarihi: 10.03.2011 Resmi Gazete Sayısı: 27870 BİTKİ KORUMA ÜRÜNLERİNİN TOPTAN VE PERAKENDE SATILMASI İLE DEPOLANMASI HAKKINDA YÖNETMELİKBİRİNCİ BÖLÜMAmaç, Kapsam, Dayanak ve TanımlarAmaçMADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Bakanlıkça onaylı bitki koruma ürünlerinin toptan veya perakende olarak satılması ve depolanması ile bu ürünleri toptan ve perakende satacak ve depolayacakların uyması gereken esasları belirlemektir. KapsamMADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; Bakanlıkça onaylı bitki koruma ürünlerinin toptan ve perakende olarak satışında kimlerin yetkili olduğunu, bayi ve toptancıların sorumluluklarını, bitki koruma ürünlerinin depolanması ve satışlarının kontrolü ile ilgili usul ve esasları kapsar. DayanakMADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 18 inci, 19 uncu, 31 inci, 32 nci, 39 uncu, 41 inci, 42 nci ve 43 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. TanımlarMADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Askıya alma: Bu Yönetmelik kapsamında verilen izin belgesinin belirli bir süre ile geçersiz sayılması, b) Bakanlık:(Değişik ibare:RG-30/5/2012-28308) Gıda, Tarım ve Hayvancılık, c) Bayi: Bitki koruma ürünlerini perakende satan izin belgesi sahibi gerçek kişileri, ç) Bitki koruma ürünü: Kullanıcıya farklı formlarda sunulan, bitki ve bitkisel ürünleri zararlı organizmalara karşı koruyan veya bu organizmaların etkilerini önleyen, bitki besleme amaçlı olanlar dışında bitki gelişimini etkileyen, koruyuculara ilişkin özel bir düzenleme kapsamında bulunmayan, ancak bitkisel ürünleri koruyucu olarak kullanılan, bitki ve bitki kısımlarının istenmeyen gelişmelerini kontrol eden veya önleyen, istenmeyen bitkileri yok eden, bir veya daha fazla aktif madde veya maddeleri içeren, sinerji yaratan veya güvenilirliği artıran maddeler gibi bileşenleri içeren preparatları, d) (Değişik:RG-30/5/2012-28308) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü, e) İzin belgesi: Bitki Koruma Ürünleri Bayilik İzin Belgesi veya Bitki Koruma Ürünleri Toptancı İzin Belgesi veya Bitki Koruma Ürünleri Depo İzin Belgesini, f) (Değişik:RG-30/5/2012-28308) İl müdürlüğü: İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüklerini, g) İlçe müdürlüğü: Bakanlık ilçe müdürlüklerini, ğ) Kanun: 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununu, h) Kontrol görevlisi: Bitki koruma ürünü bayi veya toptancıları ile bu ürünlerin satış yerleri ve depolarını kontrolle görevlendirilmiş kişiyi, ı) Perakende satış: Bitki koruma ürünlerinin, tüketicinin ihtiyaçları oranında yapılan satış şeklini, i) Toptancı: Bitki koruma ürünlerini, toplu olarak ve büyük miktarlarda yalnızca Bitki Koruma Ürünü Bayilik İzin Belgesi sahiplerine satışını yapan izin belgesi sahibi gerçek kişileri, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜMYetki, İzin Belgesi, Nakil ile Bayi veya Toptancılıktan VazgeçmeYetkiMADDE 5 – (1) Bitki koruma ürünlerinin toptan ve perakende satışları, bitki koruma ürünleri bayi izin belgesi veya bitki koruma ürünleri toptancı izin belgesi sahibi gerçek kişiler tarafından yapılır. Bayi veya toptancı izin belgesi alabileceklerMADDE 6 – (1) Bitki koruma ürünleri bayi veya toptancı izin belgesi verilecek kişilerde aranacak şartlar şunlardır: a) Türk vatandaşı olmak, b) (Değişik:RG-12/11/2013-28819) Ziraat mühendisi veya eczacı veya kimya mühendisi veya kimyager veya bitki sağlığı ile ilgili dersleri alarak mezun olmuş tekniker veya ziraat teknisyeni olmak, c) (Değişik:RG-12/11/2013-28819) Bakanlıkça yapılacak veya yaptırılacak olan sınavda 100 tam puan üzerinden 70 ve üzeri puan almak. (2) Birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen unvanı yurtdışında almış olanların, eşdeğerliliklerinin belgelendirilmesi ve yetkili idarelerce onaylanması zorunludur. (3) (Değişik:RG-12/11/2013-28819) Sınav takvimi ve sınavın uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından, sınav tarihinden en az üç ay önce ilan edilir. (4) (Mülga:RG-12/11/2013-28819)SınavMADDE 7 – (1) 6 ncı maddede belirtilen sınav, aşağıdaki konulardan oluşur: a) Bitki koruma ürünleri hakkında mevzuat, b) Bitki koruma ürünlerinin çevreye ve insan sağlığına etkileri ve korunma yolları, c) Bitki koruma ürünlerinin uygulamaya hazırlanması, formülasyon şekilleri ve karışabilirlikleri, ç) Tarım ürünlerinde bitki koruma ürünlerinin kalıntı sebepleri ve kalıntının önlenmesi, d) Bitki koruma ürünlerinde direnç ve yönetimi, e) Bitki koruma ürünlerinin satışında barkod uygulamaları, f) Bitki hastalık ve zararlıları ile yabancı otlar, g) Toksikoloji ve ekotoksikoloji, ğ) Entegre zararlı yönetimi, entegre ürün yönetimi ve organik tarım, h) Zirai mücadele ve entegre mücadele teknik talimatları, ı) Mesleki diğer konular. Gerekli belgelerMADDE 8 – (1) 6 ncı maddede belirtilen şartları taşıyıp bayi veya toptancı izin belgesi almak isteyenler, başvuru dilekçesi ekinde bayi veya toptancılık yapacakları ildeki il müdürlüğüne aşağıdaki belgelerle birlikte müracaat ederler. a) Diploma veya mezuniyet belgesinin aslı veya kurumca onaylı sureti, b) (Değişik:RG-4/4/2012-28254) 6 ncı maddede belirtilen sınavda başarılı olduğuna ilişkin yazılı beyan (Başvuru dilekçesinde belirtilir), c) (Değişik:RG-4/4/2012-28254) Bayi veya toptancılık yapılacak yerin veya deponun açık adresi (Başvuru dilekçesinde belirtilir), ç) (Değişik:RG-4/4/2012-28254) T.C. kimlik numarası beyanı (Başvuru dilekçesinde belirtilir), d) İki adet vesikalık fotoğraf. İzin belgesiMADDE 9 – (1) Müracaatlar ve üçüncü bölümde belirtilen satış yerleri ve depo ile ilgili hususlar il müdürlüğünce incelenir. (2) Birinci fıkrada belirtilen inceleme sonucunda uygun görülenlere; faaliyet konusuna göre Ek-1’de yer alan Bitki Koruma Ürünleri Bayi İzin Belgesi veya Ek-2’de yer alan Bitki Koruma Ürünleri Toptancı İzin Belgesi veya Ek-3’te yer alan Bitki Koruma Ürünleri Depo İzin Belgesi il müdürlüğünce iki nüsha olarak düzenlenir. İl müdürlüğünce onaylanan belgelerin birinci nüshası ilgiliye verilir, ikinci nüshası il müdürlüğünce muhafaza edilir. Bayinin veya toptancının nakliMADDE 10 – (1) Bayinin veya toptancının; a) Bulunduğu il içerisinde bir başka adrese, b) Bulunduğu ilden bir başka ile, nakli durumunda, nakil olunacak yerin adresini gösterir dilekçe ve izin belgesi ile birlikte il müdürlüğüne müracaat etmesi zorunludur. (2) Birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen durumda, izin belgesi nakil olunacak ilin il müdürlüğüne gönderilir. (3) Birinci fıkrada belirtilen durumda, eski izin belgesi iptal edilir. Yeni adres bilgileri dikkate alınarak 8 inci madde kapsamında il müdürlüğünce düzenlenen ve onaylanan izin belgesi bayi veya toptancıya verilir. (4) Nakil talebinde bulunan bayi veya toptancılar, nakil işlemlerini dört ay içerisinde tamamlamamaları durumunda, izin belgeleri ikaza gerek kalmadan iptal edilmiş sayılır. Bayi ve toptancılıktan vazgeçmeMADDE 11 – (1) İl müdürlüğüne dilekçe ile müracaat ederek bayi veya toptancılıktan vazgeçenlerin izin belgesi il müdürlüğünce iptal edilir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜMSatış ve Depo YerleriPerakende satış yerlerinde aranan şartlarMADDE 12 – (1) Bitki koruma ürünlerinin perakende satışının yapılacağı yerlerde aşağıdaki şartlar aranır. a) Satış yerleri, en az yirmi metrekare büyüklüğünde, tabanı su geçirmeyen, kolayca temizlenebilen, nem, yağmur ve güneşin etkilerinden korunmuş, temiz, gerektiğinde ısıtma ve havalandırma imkânına sahip olmalıdır. b) Bitki koruma ürünlerinin olumsuz etkilerine maruz kalınmaması için satış yerlerinde muhafazalı bir oda bulundurulur. c) Satış yerlerinde, zararlı kokuların giderilmesi için havalandırma düzeni, el ve yüz yıkanabilecek su ve lavabo tertibatı ve yeterli oranda yangın söndürme cihazı bulundurulur. ç) Satış yerlerinde, bitki koruma ürünlerini muhafazaya elverişli, yeterli miktarda raf, dolap, kapalı bölme veya vitrin bulundurulur. d) Satış yerleri, apartman katlarında, çevresine zarar verebilecek ev ve işyerleri arasında olamaz. e) Satış yerlerinde, ilk bakışta görülebilecek ve okunabilecek şekilde ‘‘Bitki Koruma Ürünleri İnsan, Hayvan ve Çevre İçin Zehirli ve Tehlikelidir.” ifadesi asılı bulunur. f) Çok zehirli bitki koruma ürünleri için özel raf ve bölmeler yapılır. Bu raf ve bölmelere ‘‘Çok Zehirli Bitki Koruma Ürünleri’’  ibaresi asılır. g) Bitki koruma ürünleri, gruplarına göre ayrı ayrı bölmelerde muhafaza edilerek satışa sunulur. Bölmeler üzerine bitki koruma ürünü gruplarının ismi yazılır. ğ) Yabancı ot ilaçları mutlaka ayrı bir bölmede muhafaza edilir. Bölmelere ‘‘Yabancı Ot İlaçları’’ ibaresi asılır. h) Bayiler her ne suretle olursa olsun insan ve hayvan ilaçları ile gıdalarını satamazlar ve bitki koruma ürünleri ile bir arada bulunduramazlar. ı) Satış yerlerinde yed-i emine alınacak bitki koruma ürünleri için ayrı bir bölme bulundurulur. Toptan satış yerlerinde aranan şartlarMADDE 13 – (1) Bitki koruma ürünlerinin toptan satışının yapılacağı yerlerde aşağıdaki şartlar aranır. a) 12 nci maddenin birinci fıkrasının (b), (c), (ç), (d), (e), (f), (g), (ğ), (h) ve (ı) bentleri, toptan satış yerleri için de uygulanır. b) Satış yeri, tabanı su geçirmeyen, kolay temizlenebilen, nem, yağmur ve güneşin etkilerinden korunur. c) Satış yeri dışında, o yerin bitki koruma ürünü toptancısı olduğunu belirten bir levha bulundurulur. ç) Satış yerinde, temizlikte kullanılan suların tahliyesi için, atık su deposu veya kanalizasyona irtibatlı bir kanal bulundurulur. Depolarda aranan şartlarMADDE 14 – (1) Bitki koruma ürünlerinin depolanacağı yerlerde aşağıdaki şartlar aranır. a) Depo yeri, tüm belediye hizmetlerinin ulaşabildiği, su baskınlarının olmayacağı yerlerde, yangına karşı korunmuş, bitki koruma ürünü yükleme ve boşaltmaya uygun, trafiğe engel teşkil etmeyecek şekilde hakim rüzgarlara ters yönde olur. b) Depo zemini, yağmur ve sel sularının depo içine girmeyecek şekilde toprak yüzeyinden yüksek ve tabanı en az yirmi metrekare alanında beton, kalebodur, parke gibi uygun malzeme ile kaplanmış, kolay temizlenebilen, sürekli kuru tutulabilen nitelikte olmalıdır. Temizlikte kullanılan suların tahliyesini sağlayan atık su deposu veya kanalizasyona irtibatlı bir kanal bulundurulur. c) Depo tavanı ve duvarları, sıcak ve soğuğu geçirmeyen, su ve nemi çekmeyen malzemelerden yapılır. ç) Pencereler, güneş ışınlarının doğrudan ilaçlar üzerine gelmesine engel olacak şekilde yapılmış veya camlar içten kalınca yağlı boya ile boyanmış, pencerelerin dış kısmında ise kafes teli veya kapak bulundurulur. d) Kapılar, bitki koruma ürünlerinin depoya taşınmasına uygun büyüklükte, dayanıklı ve sağlam olmalıdır. e) Raflar, radyatörlerden ve pencere önlerinden, her türlü ısı kaynaklarından uzak olarak yerleştirilir, çelik veya sağlam ahşap iskeletli, yeterli miktarda ve bitki koruma ürünlerinin ambalaj büyüklüklerine uygun ölçülerde olur. f) Depoda, yeteri kadar lavabo, musluk ve temizlik malzemesi, sıcaklık kontrolü için ısıölçer alet bulundurulur. Isının 5-35 °C arasında olması sağlanır. g) Depo, yeterli kapasitede havalandırma, yangın söndürme cihazına sahip ve elektrik tesisatı yönünden yangına karşı korunma tedbirleri alınır. ğ) Depoda çalıştırılan işçi ve görevliler, bitki koruma ürünlerinin zehirlilikleri, korunma tedbirleri ile zehirlenme belirtileri hakkında bilgilendirilir. h) Depoda, mevcut bitki koruma ürünleri ile girişi ve çıkışı yapılan bitki koruma ürünlerinin miktar ve imal tarihlerinin kaydedildiği bir defter ve deponun kapılarının dış kısımları üzerinde “Bitki Koruma Ürünü Deposudur” yazısı bulunan levhalar yerleştirilir. ı) Depoda, döküntü, akıntı ve sızıntı yapan ambalajlar bulundurulmaz. i) Depoda sadece bitki koruma ürünleri muhafaza edilir. (2) Bitki koruma ürünleri; etkili madde guruplarına, formülasyon şekillerine, kullanım yerlerine ve ambalaj, cins, şekil ve büyüklüklerine göre tasnif edilir. Son kullanma tarihi en yakın olan ürünler, depodan ilk önce çıkarılabilecek şekilde yerleştirilir. (3) Sıvı formülasyonlu bitki koruma ürünleri; raflarda istif edilmeli, raflarda istifin mümkün olmadığı durumlarda zemin üzerine ızgaralar yerleştirilerek, ızgaralar üzerine istifin altında kalan ambalajların delinmesine, kırılmasına veya yırtılmasına yol açmayacak şekilde, usulüne uygun olarak yerleştirilir. (4) Islanabilir toz formülasyonlu bitki koruma ürünleri; fiber, sac veya kontrplak fıçı ambalajların dışında jüt, polietilen kâğıt, torba ve benzeri ambalajlarına konulduğunda en alttaki ambalaja yüzelli kilogramdan fazla ağırlık yüklenmeyecek şekilde istiflenilir. (5) Toz formülasyonlu bitki koruma ürünleri raflarda istif edilir. Raflarda istifin mümkün olmadığı durumlarda zemin üzerine yerleştirilen ızgaralar üzerine duvardan yirmi santimetre, tavandan en az elli santimetre mesafe boşluk bırakılacak şekilde yerleştirilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜMBayilerin ve Toptancıların Yetki ve SorumluluklarıBayilerin yetki ve sorumluluklarıMADDE 15 – (1) Bayiler aşağıdaki hususlardan sorumludurlar. a) Bitki koruma ürünleri perakende satışlarının, izin belgesi sahibi kişiler nezaretinde yapılması esastır. b) Bayiler, Bakanlıkça onayı bulunmayan, sahte ve kaçak bitki koruma ürünleri ile etiketsiz ve kullanma süresi geçmiş bitki koruma ürünlerini bulunduramaz ve satamazlar. c) Bayiler, mevsiminde bölgeleri için gerekli bitki koruma ürünlerini yeterli miktarda bulundurmaktan sorumludurlar. ç) Bayiler, bitki koruma ürünlerini Bakanlık teknik talimatlarında, reçetesinde ve etiketinde belirtilen esas ve konular dışında tavsiye edemezler. d) Bayiler, il müdürlüğünce uygun görülmeden faaliyetlerine ara veremezler ve faaliyetlerini durduramazlar. e) Bayiler, sayfaları il müdürlüğünce numaralanmış ve mühürlenmiş kontrol defteri tutmak zorundadırlar. f) Bayiler, kükürt ve göztaşı dahil bitki koruma ürünlerinin orijinal ambalajlarını bozamaz ve açık olarak satamazlar. g) Bayiler, kontrol görevlilerine; işyerlerini ve depolarını gezdirmek, bitki koruma ürünlerini, kontrol defterlerini göstermek ve istenilen bilgileri zamanında ve eksiksiz olarak temin etmek ve kontrol görevlilerinin isteyeceği çeşit ve miktarda bitki koruma ürünü numunesini vermek zorundadırlar. ğ) Bayiler, yeri ve zamanı il müdürlüğünce belirlenen, yeni bilgilerin aktarılması için gerektiğinde düzenlenen kısa süreli kurslara katılırlar. h) Bayiler, Bakanlıkça yed-i emine alınan bitki koruma ürünlerini ikinci bir emre kadar uygun depolama şartlarında muhafaza ederler. ı) Bayiler, bitki koruma ürünlerini gezici olarak işyerleri ve depoları dışında satamazlar. i) Bayiler, bitki koruma ürünlerinin etiketleri üzerinde sürşarj etiketi dışında herhangi bir değişiklik yapamazlar. Bakanlıkça ülke ihtiyaçları, piyasa koşulları, kamu yararı ve hizmetin gerekleri dikkate alınarak gerektiğinde belirlenen satış fiyatlarının üzerinde bitki koruma ürünü satamazlar. j) Bayiler, bitki koruma ürünlerini, reçetesiz veya Bakanlıkça belirlenen şartlar dışında satamazlar. Reçete ile satılan bitki koruma ürünlerinin kayıtları düzenli olarak tutulur. Reçeteler beş yıl süre ile saklanır. k) Bayiler, Bakanlıktan izin almış bayi, toptancı ve firmaların bitki koruma ürünlerini satın alırlar. l) Bayiler, ilgili meslek kuruluşlarının talebi halinde, il müdürlüğü ile işbirliği içerisinde belirlenecek mesai saatlerine uymak zorundadırlar. m) Fümigantlar, yalnız fümigasyon operatör belgesi olanlara satılır. Bayiler, sattıkları fümigantların miktarlarını en geç on gün içerisinde bulundukları yerin il müdürlüğüne bildirirler. n) Bayiler, il müdürlüğü tamim ve emirlerini, iş yerlerinde saklar ve gereğini yerine getirirler. o) Bayiler, ilaçlamalarda kullanılan koruyucu araç ve gereçleri satışa hazır bulundurmaktan sorumludurlar. ö) Bayiler, bitki koruma ürünü kapsamında olmayan, ancak bitki koruma ürünü gibi, etiketinde bitki koruma ürününü çağrıştıracak ifadeler yer alan preparatlar ile bu preparatların tanıtımı için kullanılan afiş, broşür ve benzeri tanıtım materyallerini bulunduramazlar. p) Bayiler, çevre sağlığı ve güvenliği açısından satış yerlerinin ve depolarının adreslerini, ilgili itfaiye merkezine bildirmek zorundadırlar. Toptancıların yetki ve sorumluluklarıMADDE 16 – (1) Toptancılar aşağıdaki hususlardan sorumludurlar. a) Toptancılar, doğrudan doğruya çiftçilere veya tüketiciye perakende olarak bitki koruma ürünü satamazlar. b) Toptancılar, bitki koruma ürünü alıp satmaya yetkili olmayan yerlere bitki koruma ürünü satamazlar. Yalnız bitki koruma ürünleri bayilik izin belgesi alan bayilere bitki koruma ürünü satabilirler. c) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (d), (e), (f), (g), (ğ), (h), (ı), (i), (k), (l), (n), (ö) ve (p) bentleri toptancılar hakkında da uygulanır. BEŞİNCİ BÖLÜMÇeşitli ve Son HükümlerKontrolMADDE 17 – (1) Bayi ve toptancılar, Genel Müdürlük veya il müdürlüğü veya ilçe müdürlüğünce yeterli sıklıkta ve gerekli görüldüğü hallerde kontrol edilir. (2) Bayi ve toptancılar, kontrol görevlileri tarafından kontrol edilir. (3) Kontroller, en az iki kontrol görevlisi tarafından yapılır. Tespit edilen eksiklikler kontrol defterine yazılır ve imzalanır. (4) Sonraki kontrolde, önceki kontrollerde tespit edilerek kontrol defterine yazılan eksikliklerin giderilip giderilmediği öncelikle aranır. YaptırımlarMADDE 18 – (1) Genel Müdürlük veya il müdürlüğü veya ilçe müdürlüğünce yapılan kontrollerde; a) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen hususa aykırı davrandığı tespit edilen bayiler, il müdürlüğünce yazılı olarak ikaz edilir. İkaz edilen hususun tekrarı halinde bayilere, Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen idari para cezası verilir. b) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (ç), (d), (e), (f), (h), (ı), (i), (k), (m), (n) ve (ö) bentlerinde belirtilen hususların herhangi birine aykırı davrandıkları tespit edilen bayilere, Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen idari para cezası verilir. c) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (j) bendinde belirtilen hususa aykırı davrandığı tespit edilen bayilere, Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde belirtilen idari para cezası verilir. ç) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen hususa aykırı davrandığı tespit edilen bayi veya toptancılara, Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen idari para cezası verilir. d) 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile 15 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (d), (e), (f), (h), (ı), (i), (k), (n) ve (ö) bentlerinde belirtilen hususların herhangi birine aykırı davrandıkları tespit edilen toptancılara, Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen idari para cezası verilir. e) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (c), (ğ), (l), (o) ve (p) bentlerinde belirtilen hususların herhangi birine aykırı davrandıkları tespit edilen bayiler ile yine aynı fıkranın (ğ), (l) ve (p) bentlerinde belirtilen hususların herhangi birine aykırı davrandıkları tespit edilen toptancılar, il müdürlüğünce yazılı olarak ikaz edilir. İkaz edilen hususların düzeltilmesi için süre verilir. İkaz edilen hususların verilen süre sonunda düzeltilmemesi durumunda, bayi veya toptancının izin belgesi, il müdürlüğünce bir aydan az olmamak üzere ikaz edilen husus düzeltilinceye kadar askıya alınır. f) 12, 13 ve 14 üncü maddelerde belirtilen hususların herhangi birine aykırı davrandıkları tespit edilen bayi veya toptancılar, il müdürlüğünce yazılı olarak ikaz edilir. İkaz edilen hususların düzeltilmesi için süre verilir. İkaz edilen hususların verilen süre sonunda düzeltilmemesi durumunda, bayi veya toptancının izin belgesi, il müdürlüğünce bir aydan az olmamak üzere ikaz edilen husus düzeltilinceye kadar askıya alınır. Cezaların uygulanması, tahsili ve itirazlarMADDE 19 – (1) Bu Yönetmelikte belirtilen idari yaptırımlar, Kanunun 42 nci maddesi hükmüne göre uygulanır. Yürürlükten kaldırılan yönetmelikMADDE 20 – (1) 11/10/2007 tarihli ve 26670 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Koruma Ürünlerinin Toptan ve Perakende Satılması ile Depolanması Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. Geçiş hükümleriGEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin 20 nci maddesiyle yürürlükten kaldırılan Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyarak, Bakanlıkça yapılan veya yaptırılan ‘Bitki Koruma Ürünleri Bayi veya Toptancılık Sınavı’nda başarılı olanların, izin belgesi talebi ile müracaatları durumunda, bu Yönetmeliğin 12 veya 13 üncü maddelerinde belirtilen şartları da yerine getirmeleri halinde adlarına izin belgesi düzenlenir. YürürlükMADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. YürütmeMADDE 22 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini (Değişik ibare: RG-30/5/2012-28308) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür. Yönetmeliğin eklerini görmek için tıklayınız

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
10/3/2011	27870
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi	Sayısı
1.	04/04/2012	28254
2.	30/05/2012	28308
3.	27/07/2012	28366
4.	12/11/2013	28819

Resmî Gazete: 10/04/2011 Sayı: 27901

TOHUMLUK PATATES SERTİFİKASYONU VE PAZARLAMASI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmelik, tohumluk patates ihtiyacının ülke içerisinde üretilmesini teşvik etmek, zararlı organizma ve kalite ile ilgili standartları belirleyerek, zararlı organizmaların kontrolünü ve kaliteli tohumluk patates üretimini sağlamak amacıyla, tohumluk patateslerin sertifikasyon sistemi dâhilinde gerçek ve tüzel kişiler tarafından ülkemiz içerisinde üretilmesi ve pazarlanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.

(2) Bilimsel amaçlı çalışmalarda, araştırma ve geliştirme çalışmalarında ve genetik çeşitliliğin korunmasına yönelik çalışmalarda kullanılan tohumluk patates ve çiftçilerin kendi ihtiyacını karşılamak amacıyla ürettiği tohumluk patates ile ticarete konu olmamak kaydıyla çiftçiler arasında yapılan mübadelelere konu olan tohumluk patatesler bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 6 ncı maddesi ile 21/12/1967 tarihli ve 969 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Merkez ve Taşra Kuruluşlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) (Değişik: RG-9/12/2020-31329) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

b) Başvuru kuruluşu: Üretimin yapıldığı ildeki Bakanlık il müdürlüğü veya Bakanlık tarafından beyanname kabulü ve tarla kontrolleri için yetkilendirilen kuruluşları,

c) Bitki sağlığı kontrol kuruluşu: Zirai Mücadele Araştırma Enstitülerini veya Bakanlıkça patatese ilişkin bitki sağlığı kontrolleri için yetkilendirilmiş kuruluşları,

ç) Genel Müdürlük: Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğünü,

d) Klonal seleksiyon: Vejetatif yoldan üretilen tohumluk patateslerden, aynı yetişme ortamında mukayeseleri sonucunda en iyilerin seçimine yönelik yapılan seleksiyonu,

e) Kontrolör: 8/8/2010 tarihli ve 27666 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumluk Kontrolör Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlenmiş olan Tohumluk Kontrolör Kartı sahibi kişileri,

f) Ön temel tohumluk: Çeşidin ve bitki sağlığının korunması bakımından kabul gören uygulamalara göre üretilmiş, başlıca amacı temel sınıftaki tohumluk patates üretiminde kullanılmaya yönelik olan, araştırma kuruluşları tarafından üretilen ve resmî kontroller sonucunda bu Yönetmelikte belirtilen standartları karşıladığı tespit edilen patates yumrularını,

g) Pazarlama: Tohumluk patateslerin üçüncü taraflara bir ücret karşılığında olsun ya da olmasın, satışı, satılmak üzere saklanması, satışa sunulması ve ticari kullanıma yönelik her türlü elden çıkarılması, tedarik edilmesi veya transfer edilmesini,

ğ) Resmî kontroller: Başvuru kuruluşları veya Bakanlık tarafından tohumluk patates üretimi ile ilgili kontrolleri yapmakla yetkilendirilen kuruluşlar tarafından, üretim parsellerinin ve tohumluk partilerinin bu Yönetmelikte belirtilen standartları karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi amacıyla yapılan kontrolleri,

h) Resmî önlemler: Bakanlık veya Bakanlığın sorumluluğu altında hareket eden sertifikasyon kuruluşları ve başvuru kuruluşları ile Bakanlığın kontrolüne tabi olan yardımcı faaliyetler söz konusu olduğunda, alınan önlemlerden özel kazanç elde etmeyen ve bu amaçla Bakanlıkça yetkilendirilen kontrolörler tarafından alınan önlemleri,

ı) Sertifikalı tohumluk: Resmî kontroller sonucunda temel tohumluk için ortaya konan koşulları karşıladığı anlaşılan doğrudan temel tohumluk veya sertifikalı tohumluk, ya da temel tohumluk öncesi bir jenerasyona ait tohumluktan üretilmiş, başlıca amacı tohumluk patates dışındaki patateslerin üretimi olan ve resmî kontroller sonucunda bu Yönetmelikte belirtilen standartları karşıladığı tespit edilen patates yumrularını,

i) Sertifikasyon kuruluşu: Bakanlık tarafından patates sertifikasyonu ile yetkilendirilen kuruluşu,

j) Temel tohumluk: Çeşidin ve bitki sağlığının korunması için kabul edilen uygulamalara göre üretilmiş, başlıca amacı sertifikalı tohumluk patates üretimi olan ve resmî kontroller sonucunda, bu Yönetmelikte temel tohumluk patatesler için ortaya konan standartları karşıladığı tespit edilen patates yumrularını,

k) TTSM: Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğünü,

l) Üretici: 15/5/2009 tarihli ve 27229 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği hükümlerine göre tarla bitkileri grubu için düzenlenmiş olan Tohum Üretici Belgesi sahibi gerçek veya tüzel kişileri,

ifade eder.

 

İKİNCİ BÖLÜM

Sertifikasyon Esasları

Genel hükümler

MADDE 4 –

(1) Sertifikasyon sistemi dâhilinde üretimi yapılacak olan çeşitlerin 13/1/2008 tarihli ve 26755 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliği hükümlerine göre kayıt altına alınmış olması gerekir.

(2) Ön temel ve temel sınıfta üretilecek tohumluklar için beş yıl, sertifikalı sınıfta üretilecek tohumluklar için üç yıl aynı tarlaya patates dikilmemiş olması gerekir.

(3) Açık alanda yapılan tohumluk üretimlerinde, üretim parselleri tohumluk patates üretimi olmayan parsellere en az iki metre uzaklıkta olması gerekir.

Sertifika kademeleri

MADDE 5 –

(1) Tohumluk patates sertifikasyon sınıfları ve kademeleri aşağıda verilmiştir.

a) Ön Temel Doku Kültürü;

1) Süper Elit SE.

b) Ön Temel;

1) Ön Elit ÖE,

2) Elit E.

c) Temel;

1) Temel 1 T1,

2) Temel 2 T2.

ç) Sertifikalı;

1) Sertifikalı 1 S1,

2) Sertifikalı 2 S2.

(2) Çoğaltım amacıyla ithal edilen tohumluk patateslerin, ithal edilen ülkedeki sertifika kademelerine karşılık gelen kademeleri Genel Müdürlükçe belirlenerek ilan edilir.

(3) Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği hükümlerine göre Doku Kültürü ile Tohumluk Üretici Belgesi sahibi gerçek veya tüzel kişiler, doku kültürü yöntemi ile üretim yapabilir. Doku kültürü fidesi veya bu fidelerden elde edilerek kontrollü ortamdan çıkarılmamış mini yumru dikilerek kontrollü ortamlarda yapılan bütün üretimler için süper elit beyannamesi verilir.

Klonal seleksiyon

MADDE 6 –

(1) Araştırma kuruluşları kendi klonal seleksiyon programlarını oluşturarak, doku kültürü ortamında üretim olmadan da sertifikasyon siteminde tohumluk patates üretimi yapabilirler.

(2) Bu şekilde üretimde ön elit beyannamesi verilen tohumluk patates üretim parsellerinden en fazla % 10’u kadar bitki seçilir. Seçilen bitkilerin hasadı kontrolör nezaretinde yapılır ve elde edilen ürüne kontrolör tarafından klonal seleksiyonla seçilmiş olduğuna dair belge düzenlenir. Bu tohumluklar ayrı bir parti olarak değerlendirilir ve zararlı organizma kontrollerine tabi tutulurlar.

(3) Klonal seleksiyon ile tohumluk üretiminde farklı tohumluk üretim parsellerinde seçilen bitkilerden elde edilen yumrular, aynı üretim parselinde kullanılmaz.

Zararlı organizma kontrolleri

MADDE 7 –

(1) Bütün sınıflardaki üretimlerde tarlada bulunan bitkiler kontrolör tarafından Ek-1’de belirtilen bitki standartları yönünden gözle kontrol edilir. Şüpheli durumlarda numune alınarak bitki sağlığı kontrol kuruluşuna gönderilir.

(2) Ön temel doku kültürü sınıfındaki tohumluk partileri ile ilgili zararlı organizma analizleri üretici tarafından yapılır.

(3) Ön temel ve temel sınıfındaki tohumluk partilerinden numuneler alınarak zararlı organizma kontrolleri amacıyla bitki sağlığı kontrol kuruluşuna gönderilir. Bitki sağlığı kontrol kuruluşu bu numunelerde Ek-1’de parti toleranslarında sıfır tolerans olarak yer alan zararlı organizmaların var olup olmadığını inceler.

(4) Sertifikalı sınıftaki tohumlukların üretildiği alanlardan sapın yaprak dökmesinden sonra her 10 dekardan veya ürünün hasadından sonra depolanmadan önce her 25 tondan 200 yumru alınarak Ek-1’de sertifikalı sınıf için sıfır tolerans olarak belirtilen zararlı organizmaların analizlerinin yapılması amacıyla bitki sağlığı kontrol kuruluşuna gönderilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Tohumluk Üretimi

Beyanname verilmesi

MADDE 8 –

(1) Üretici, tohumlukların dikiliş tarihinden itibaren otuz gün içinde başvuru kuruluşuna beyanname verir. (Değişik cümle: RG-9/12/2020-31329) Başvuru sırasında tohumluk parseli için ıslak veya elektronik imza ile imzalanarak doldurulan tohumluk beyannameleri aşağıdaki belgelerden oluşan eklerle, elektronik ortamda veya fiziki olarak başvuru kuruluşuna teslim edilir.

a) Dikilen tohumluğa ait sertifika,

b) Tohumluk üretim alanının Ek-1’de toprak toleransları içerisinde yer alan zararlı organizmalar yönünden ari olduğuna dair toprak analiz raporu,

c) Üretim tarlalarını gösteren krokiler.

(2) Doku kültürü yöntemi ile kontrollü ortamda üretilen süper elit beyannamelerine sertifika belgesi eklenmez.

(3) Klonal seleksiyon ile seçilmiş olan bitkilerden elde edilen yumrularla yapılan tohumluk patates üretimleri için ön elit beyannamesi verilir. Bu üretimlerde dikilen tohumluğun klonal seleksiyonla seçilmiş olduğuna dair belge ve tohumlukların zararlı organizma kontrolünün yapıldığına dair rapor dikilen tohumluğun sertifikası olarak kabul edilir.

(4) (Ek: RG-9/12/2020-31329) Islak imzalı müracaatlarda tohumluk beyannameleri üç nüsha olarak düzenlenir. Kabul edilerek onaylanan beyannamelerin birinci nüshası başvuru kuruluşunda saklanır. İkinci nüsha tarla kontrollerinde kullanılması için kontrolörlere verilir. Üçüncü nüsha “SERTİFİKALANDIRMADA KULLANILAMAZ” kaşesi vurularak üreticiye verilir.

Tarla kontrolleri

MADDE 9 –

(1) Tarla kontrolleri çeşit ayrımının ve zararlı organizma tespitinin en iyi yapıldığı dönemlerde en az iki defa yapılır.

(2) Kontrolör üretim parsellerinin Ek-1’de belirtilen bitki standartlarına uygun olup olmadığını denetlemek üzere, Genel Müdürlük tarafından belirlenen yöntemlere göre tarla kontrolü yapar. Tarla kontrolünün tamamlanmasından sonra tarla kontrol raporu düzenlenir.

(3) Tarla kontrolünde tohumluğun talep edilen sınıf/kademeye girmesini engelleyen sebepler varsa ve teknik olarak bu engellerin üretici tarafından giderilmesi mümkünse, üreticiye tarla kontrol ihbarnamesi verilir. İhbarnamede belirtilen zamanda kontrolör tarafından yeniden tarla kontrolü yapılır.

Partilendirme

MADDE 10 –

(1) Hasat edilen yumrular partiler halinde ayrılır ve her partiye bir numara verilir. Bir partiye verilen numara yıl değişse bile tekrarlanmaz.

(2) 25 x 25 mm’lik kare gözden geçecek kadar küçük yumrular tohumluk olarak pazarlanmaz. 35 mm üzerindeki tohumlukların sınıflanmasında, partideki yumru büyüklükleri beşin katları şeklinde ifade edilir ve partideki yumruların büyüklüğü arasındaki değişkenlik 25 mm’yi aşamaz. Bir tohumluk partisinde, belirtilen asgari büyüklükten daha küçük olan yumruların oranı ağırlık olarak % 3’ten veya belirtilen azami büyüklükten daha iri olan yumruların oranı ağırlık olarak % 3’ten fazla olamaz.

(3) Ön temel doku kültürü ve ön temel sınıftaki tohumluklarda yumru büyüklüğü sınırlaması uygulanmaz. Bu sınıflarda her üretim parseli bir parti olarak kabul edilir.

(4) Tohumluk patatesler homojen partiler halinde, mühürlenmiş ve bu Yönetmelikte belirtilen kurallara göre ambalajlanan ve mühürlenen paketler veya konteynerler içerisinde pazarlanır. Paketlerin yeni ve konteynerlerin temiz olması zorunludur.

Parti kontrolleri

MADDE 11 –

(1) Tohumluklar, sertifikalandırılmak amacıyla partiler halinde depolarda muhafaza edilir. Tohumluk partileri, kontrolör tarafından Ek-1’de belirtilen parti toleranslarında yer alan etmenler yönünden kontrol edilerek parti kontrol raporu düzenlenir.

Sertifikalandırma

MADDE 12 –

(1) Tarla kontrol raporu, parti kontrol raporu ve zararlı organizma kontrol raporu, bu kontrolleri yapan birimler tarafından sertifikasyon kuruluşuna gönderilir.

(2) Sertifikasyon kuruluşu, bütün raporları olumlu olarak kendisine ulaşan tohumluk partilerine 5 inci maddede yer alan kademelerden uygun olan sertifikayı, Genel Müdürlük tarafından belirlenen örneğe uygun olarak düzenler.

Ambalajlama ve etiketleme

MADDE 13 –

(1) Sertifikalandırılan tohumluklar ambalajlanarak ve etiketlenerek satışa arz edilir.

(2) Ambalajların üzerine üretici ile ilgili bilgiler ve tohumluk patateslerin kimyasal işlemden geçirildiği durumlarda, “İLAÇLIDIR” ibaresi ile kullanılan ilacın etkili maddesi yazılır.

(3) Etiketler üreticiler tarafından sertifikasyon kuruluşundan veya Bakanlık tarafından yetki verilen kuruluşlardan temin edilir. Etiketlerin asgari boyutları 110×67 mm olmalıdır ve aşağıdaki bilgileri içermelidir.

a) Etiketi düzenleyen kuruluşunun adı ve logosu,

b) Tohumluk partisinin numarası,

c) Mühürleme yapıldığı ay ve yıl,

ç) Çeşit adı,

d) Tohumluk sınıfı ve kademesi,

e) Beyan edilen net ağırlık,

f) “Türkiye’de üretilmiştir” ibaresi,

g) Yumru büyüklüğü.

(4) Etiket üzerinde yer alması gereken bilgilerden parti numarası, çeşit adı, mühürleme tarihi, net ağırlık ve yumru büyüklüğü üretici tarafından otomatik yazıcılarla doldurulur. Otomatik yazıcıları olmayan üreticiler etiketleri bütün bilgileri doldurulmuş olarak talep eder. Ön temel doku kültürü ve ön temel sınıfların etiketlerinde yumru büyüklüğü yer almaz.

(5) Bir partiye ait ambalajlara takılan etiketler sıralı biçimde olur. Hangi partide hangi seri numaralı etiketlerin kullanıldığı üretici tarafından sertifikasyon kuruluşuna bildirilir.

(6) Tohumluk patateslerin bulunduğu paketler ve konteynerler, açılamayacak şekilde resmî olarak veya resmî gözetim altında üretici tarafından mühürlenir. Kapandığından emin olmak için, mühürleme sistemine resmî etiket eklenir. Yeniden kullanılamayan bir mühürleme sistemi kullanıldığında, mühürün etiket taşımasına ihtiyaç duyulmaz. Çuval gibi paketler ile yapılacak pazarlamalarda paketlerin etiketle birlikte dikilmesi mühürleme olarak kabul edilir.

(7) Mühürlenen paketler ve konteynerler, resmî olarak veya resmî gözetim altında yapılması haricinde, açılıp tekrar mühürlenmez. Paketler yeniden mühürlendiği takdirde, yeniden mühürleme eylemi, yeniden mühürlemenin yapıldığı en son tarih ve yeniden mühürlemeye izin veren resmî kurum etiketin üzerinde belirtilir.

(8) Ön temel doku kültürü ve ön temel sınıfındaki tohumluklarda beyaz zemin üzerine çapraz mor kuşak, temel sınıftaki tohumluklarda beyaz, sertifikalı sınıftaki tohumluklarda mavi renkli etiketler kullanılır.

(9) Etiketler dikme veya yapıştırma olarak hazırlanır. Üzerinde bağcık geçirmek için bir delik bulunan etiketler kullanıldığında etiketin eklentisi mühürlenir.

(10) Paket ve konteynerler, etiketle aynı renkte olan ve etikette bulunması gereken bilgileri içeren bir resmî belge ile birlikte sevk edilirler. Bu belge, etiketten açıkça ayırt edilebilecek şekilde hazırlanır. Bu ayrıntılar paketin üzerine silinmez biçimde basılmışsa veya yapışkan bir etiket ya da yırtılmaya dayanıklı materyalden yapılmış bir etiket kullanılmışsa, bu belgeye ihtiyaç duyulmaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Pazarlama, Kontrol, Alt Düzenleme ve Resmî Önlemler

Pazarlama

MADDE 14 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamında sertifikasyon kurallarına uygun olarak incelenip; 5 inci maddede belirtilen kademelerde tohumluk olarak sertifikalandırılmayan patatesler tohumluk olarak pazarlanamaz.

(2) Tohumluk patateslerin kayıt altına alınması için test veya deneme, bilimsel çalışmalar ve işleme veya paketleme amacıyla hizmet sağlayıcılarına tedarik edilmesi hizmet sağlayıcının bu şekilde tedarik edilen tohumluk patatesler üzerinde hak kazanmaması koşuluyla pazarlama olarak değerlendirilmez.

(3) Üreticinin endüstriyel amaçlara veya endüstriyel amaçlı tohum çoğaltımına yönelik bazı tarımsal hammaddelerin üretimi için, hizmet sağlayıcılarına tohumluk patates tedarik etmesi, hizmet sağlayıcının bu şekilde tedarik edilen tohum veya hasat ürünü üzerinde hak kazanmaması koşuluyla, pazarlama olarak kabul edilmez. Bu durumda, üretici beyanname verilmesi esnasında başvuru kuruluşuna hizmet sağlayıcısıyla yapılan, temin edilen tohumluk patateslerin hâlihazırda karşıladığı standartlar ve koşulları da içeren sözleşmenin ilgili kısımlarının bir suretini ibraz eder.

(4) Filizlenme engelleyiciler ile işlem gören patates yumrularının tohumluk olarak pazarlanması yasaktır.

(5) Tescil denemeleri süresince üretim izni alınmış çeşitler hariç, Milli Çeşit Listesinden çıkarılan çeşitlere ait tohumlukların, talimatlar ile belirlenen stok bildirim cetveline işlenerek Genel Müdürlüğe bildirilmek kaydı ile üç yıl çoğaltım ve ticareti yapılabilir. Bu tür tohumluklar için kahverengi etiket kullanılır. Etikette söz konusu patateslerin daha esnek şartları karşılayan bir kategoriye ait olduğu belirtilir.

(6) Üretim izni almış olan çeşitler listelerden çıktığı zaman üretim süreci devam eden veya stokta bulunan tohumluklar yıl sonuna kadar tohumluk olarak pazarlanabilir.

(7) Çoğaltım amacıyla en az temel sınıftaki tohumlukların ithaline izin verilir. İthal edilen tohumluklar bu Yönetmelikte belirtilen şartları karşılamak zorundadır.

(8) İki kg’ı aşan miktarlardaki ithal tohumluk patateslerin piyasaya arzında; ambalaj üzerinde tür, çeşit, sınıf, üretildiği ülke ve kontrol kuruluşunun adı, ithalatın yapıldığı ülke, ithalatçı adı ve tohumluk patates miktarına ilişkin bilgiler bulunur. Bu bilgiler ambalajlara yapıştırma olarak eklenebilir.

(9) Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretilip belgelendirilen tohumluklar, 18/8/2010 tarihli ve 27676 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik esaslarına göre belgelenmesi durumunda organik tohum olarak pazarlanabilir.

Kontrol denemeleri

MADDE 15 –

(1) Ön elit sınıftaki tohumluk partilerinde ön kontrol denemeleri TTSM tarafından yapılır. Bu denemelerde, tohumluk partilerini temsil eden örneklerin ismine doğruluğu kontrol edilir. İsmine doğruluk kontrollerinde farklılıkların belirlenmesi halinde; belirlenen çeşitlere ait partilerin sertifikaları iptal edilir ve bu partilerden çoğaltılmış olan bütün partiler tohumluk olarak pazarlanamaz.

(2) TTSM tarafından belirlenerek ilan edilen programlar dâhilinde sertifikalı sınıftaki tohumluklardan kontrolörler tarafından alınarak TTSM’ye gönderilen numunelerde son kontrol denemeleri kurulur. Bu denemelerde ismine doğruluk ile ilgili sorun yaşanması halinde üretici uyarılır ve sorun yaşanan çeşidin üst sınıfındaki tohumluklar ön kontrole alınır.

Alt düzenleme ve resmî önlemler

MADDE 16 –

(1) Bakanlık bu Yönetmeliğin uygulamasını sağlamak üzere her türlü alt düzenlemeyi yapmaya ve resmî önlemleri almaya yetkilidir.

(2) Bakanlık, tohumluk patates arzı konusunda geçici sıkıntıların ortaya çıkması ve bu sıkıntının başka türlü üstesinden gelinemeyen bir sıkıntı olduğuna karar verilmesi durumunda, bu sıkıntıyı ortadan kaldırmak amacıyla belirli bir süre için daha esnek şartlara tabi tutulan bir kategoriye ait tohumluk patateslerin veya Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliğine göre kayıt altına alınmamış bir çeşide ait tohumluk patateslerin arz sıkıntısını gidermek için yetecek miktarlarda pazarlanmasına izin verebilir.

(3) İkinci fıkra hükümleri dahilinde pazarlanmasına izin verilen tohumluk patateslerin 5 inci maddede belirtilen sınıfların standartlarını taşıması durumunda, ait olduğu sınıfın etiketi düzenlenir. 5 inci maddede belirtilen sınıflara dahil olmayan tohumluklar için kahverengi etiket kullanılır. Etikette söz konusu patateslerin daha esnek şartları karşılayan bir kategoriye ait oldukları belirtilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İdari yaptırımlar

MADDE 17 –

(1) Tohumluk patateslerin pazarlanmasında 5553 sayılı Kanuna veya 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa aykırı hareket edenler hakkında, 5553 sayılı Kanunun veya 5996 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uygulanır.

Ücretler

MADDE 18 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamında yapılan tarla kontrolü, parti kontrolü, belgelendirme, zararlı organizma kontrolüne ilişkin yapılan testler, ismine doğruluk testleri ve etiket hizmetleri ücrete tabidir. Bu ücretler, Bakanlık tarafından her yıl ocak ayında belirlenerek yayımlanır. Ücretler, 28/12/2006 tarihli ve 26390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre, hizmeti veren kuruluşun döner sermaye işletmesi hesabına peşin olarak yatırılır.

İstisnalar

MADDE 19 –

(1) Genel Müdürlük, çeşitlerin yerinde korunmasını, doğal ve yarı doğal ortamlarla bağlantılı olan ve genetik erozyon tehdidi altında bulunan genetik bitki kaynaklarının sürdürülebilir kullanımını sağlamak amacıyla bu amaca yönelik tohumlukların pazarlanabileceği sertifikalı tohumluk pazarlamasını engellemeyecek özel koşullar belirleyebilir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 20 –

(1) 17/1/2008 tarihli ve 26759 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Patates Tohumluğu Sertifikasyonu ve Pazarlaması Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Devam eden sertifikasyon işlemleri

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Diğer mevzuatta 17/1/2008 tarihli ve 26759 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Patates Tohumluğu Sertifikasyonu ve Pazarlaması Yönetmeliğine yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır. Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik ile başlatılan sertifikasyon işlemleri, bu Yönetmelik hükümlerine göre devam ettirilir.

Stok bildirimi yapılan çeşitlerin üretimi

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce kayıt listelerinden silinen ve stokları Genel Müdürlüğe bildirilen çeşitlerin çoğaltım ve ticaretine, çeşitlerin kayıt listelerinden çıkarıldığı tarihten başlamak üzere üç yıl izin verilir.

2023 yılı uygulaması

GEÇİCİ MADDE 3- (Ek: RG-25/2/2023-32115) 

(1) 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamında 2023 yılı tohumluk beyannameleri, dikiliş tarihinden itibaren altmış gün içinde başvuru kuruluşuna verilir.

Yürürlük

MADDE 21 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 22 –

(Değişik: RG-9/12/2020-31329) 

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Yönetmeliğin ekini görmek için tıklayınız

 

 

Resmi Gazete Tarihi: 10.07.1996 Resmi Gazete Sayısı: 22692
GIDA ÜRETİM VE SATIŞ YERLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, gıda ve gıda katkı maddelerinin üretildiği, satış ve toplu tüketiminin yapıldığı, depolandığı iş yerlerinde teknik ve hijyen kurallarına uyulmaması sonucu ortaya çıkabilecek hastalık ve zararlı etmenlere karşı insan sağlığının korunması, çalışan personelin ve gıda maddeleri ile temas edecek malzeme, alet ve ekipmanın hijyen kurallarına uygunluğunu temin etmek ve ettirmek, satış ve toplu tüketim yerlerinde satılan gıda maddelerinin denetimi, gıda maddeleri üreten işyerinin (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı işlemleri, eğitim etkinlikleri ve denetim sonuçlarına itiraz hakkına ait usül ve esasları düzenlemektir.

Kapsam:

Madde 2- Bu Yönetmeliğin amacı, gıda ve gıda katkı maddelerinin üretildiği, satış ve toplu tüketimin yapıldığı işyerinin, çalışan personeli, satışa sunulan gıda maddeleri ile gıda katkı maddelerinin bu işyerlerini işleten kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin uyması gereken usül ve esasları kapsar

Yasal Dayanak

Madde 3- Bu Yönetmelik 3.11.1995 tarihi ve 4128 sayılı Kanununun ile değişik 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlemesine Dair Kanunun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü , 9 uncu, 10, uncu ve 11 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığı’nı

b) Genel Müdürlük : Bakanlık temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nü,

c) İl Teşkilatı : İl Sağlık Müdürlüklerini,

d) Belediye: Büyükşehir, il ilçe ve belde belediye başkanlarını,

e) Gıda Maddeleri Üreten işyeri: Gıda ve gıda katkı maddelerinin hammaddeden başlayarak tasnif, işleme değerlendirme, dayanıklı hale getirme işlemlerinin yapıldığı ve satış yerlerine gönderilmek üzere depolandığı tesisler ile bu tesislerin tamamlayıcısı sayılacak yerlerin tamamını.

f) Gıda Maddeleri Satış Yeri: Gıda ve gıda katkı maddelerinin toptan veya perakende satışının yapıldığı yerler.

g) Denetim: İşyerlerinin teknik ve hijyen kurallarına uyulduğunu, bu yerlerde kullanılan gıda maddeleriyle temas edecek malzeme, alet ve ekipmanın hijyen kurallarına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığını, satış ve toplu tüketim yerlerinde satılan gıda maddelerinin muayene, izleme, numune alma ve kontrolünü,

h) Denetim Elemanı: Denetimde görevlendirilmek üzere Bakanlığın açtığı hizmet için eğitim programını tamamlamış gıda, beslenme, eczacılık, kimya, biyoloji, veterinerlik ve tıp alanında en az lisans düzeyinde eğitim görmüş personeli,

ı) Yardımcı Denetim Elemanı: denetimde görevlendirilmek üzere bakanlığın açtığı hizmet içi eğitim programını tamamlamış gıda alanında en az lise düzeyinde eğitim görmüş personeli,

j) Hijyen Kuralları: Gıda ve gıda katkı maddelerinin üretiminde tüketimine kadar, tüm aşamalarda alınacak sağlık önlemleri ile çalışan personelin uyacağı sağlık kurallarını,

k) Kirlenme: Sağlığa zararlı ve/veya gıda maddesinde ve ortamda bulunmaması gereken herhangi bir maddenin fiziksel. kimyasal, mikrobiyolojik olarak tesbitini,

l) Dezenfeksiyon: Gıda maddelerinin kirlenmesini önlemek amacıyla gıda ve gıda katkı maddelerini üreten işyerlerinin, üretim ve satış sırasında kullanılan malzeme, alet ve ekipmanın, bu yerlerde çalışan personelin kimyasal ve/veya fiziksel yöntemlerle her türlü kirlilik etmeninden arındırılmasını,

m) Zararlı Canlılar: doğrudan veya dolaylı olarak gıda maddesinde kirlenmeye yol açabilecek her türlü canlıyı,

n) Gıda Kontrol Laboratuvarı: Kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve tüzel kişiler ile gerçek kişilerden başka teşekküllerin açacağı gıda analizi yapan laboratuvarı,

o) yetkili Laboratuvar: İhtisas ve yetkileri dahilinde resmi veya özel şahıslar tarafından oluşabilecek talep ve müracaatları kabul ederek analizler yapan, eğitim veren, yurtiçi ve yurtdışındaki bilimsel araştırma kurumları ile işbirliği içinde analiz yöntemlerinin geliştirilmesi ve standardizasyonunu sağlayan, ihtilaflı durumlarda verilecek karara esas olmak üzere analiz yapan ve mütalaa veren laboratuvarı,

p) Numune: Muayene ve analiz amacıyla alanına imal tarihi, seri numarası, aynı olan ve alındığı kitleyi, partiyi her yönüyle temsil edebilecek miktar ve nitelikte olan gıda maddesini,

q) Şahit Numune: numunenin alındığı parti ve kitleden, numune ile birlikte alınan itiraz ve ihtilaflı durumlarda kullanılmak üzere işyeri yetkilisine bırakılan numuneyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Gıda Üretim Yerleri

İşyerlerinin Taşıması Gereken Özellikler (Değişik başlık: RG-09/08/1998-23397)

Madde 5- Gıda ve gıda katkı maddeleri üretimi yapan işyerlerinde aşağıdaki özellikler aranır;

a) Üretimde kullanılan tüm alet ve ekipman sağlığa uygun malzemeden, kolay ve iyi temizlenebilir kontaminasyona yol açmayacak özellikte olmalıdır. Bunlar daima temiz bulundurulmalı ve uygun olanlar gerektiğinde dezenfekte edilmelidir. Tüm malzeme, ve alet ve ekipman ısı, buhar, asit, alkali ve tuz gibi maddelere dayanıklı olmalıdır.

b) Bina, tesisat, malzeme, alet ve ekipmanın onarım, boya, badana ve periyodik bakımları aksatılmadan yapılmalıdır.

c) İşyeri, zararlı canlılar ile toz ve duman gibi çevresel kirleticilerin girmesini önleyecek biçimde tesis edilmelidir.

d) Zemin, işyerinin özelliğine göre su geçirmez, kaygan olmayan, yıkanabilir, çatlak oluşturmayan, temizlik ve dezenfeksiyona uygun malzemeden yapılmalı ve sıvı atıkların akabilmesi için yeterli eğime sahip olmalıdır.

e) Duvarlar, yapılan işin özelliğine göre su geçirmeyen, yıkanabilir, zararlı canlıların yerleşmesine izin vermeyen, pürüzsüz ve açık renkli malzemeden yapılmalı, çatlak olmamalı, kolay temizlenebilir ve dezenfekte edilir özellikte olmalıdır.

f) Pencereler ve benzeri açık yerler kirlenmeye izin vermeyecek biçimde yapılmalı, ince gözenekli, kolay temizlenebilir, sökülüp takılabilir ve sürekli bakımları yapılabilir özellikte tel ile kaplanmalıdır. Pencere eşikleri raf olarak kullanılamazdır.

g) Kapılar,pürüzsüz ve su geçirmeyen yüzeylere sahip, duruma göre kendiliğinden kapanır, sızdırmaz olmalıdır.

j)Kullanılamaz zorunlu durumlar dışında, işlenmemiş tahta gibi temizliği ve dezenfeksiyonu güç malzemeleri kullanılmamalıdır.

k) Teknik gereği işletmelerin ilgili bölümlerinde basınç sıcaklık, akış göstergeleri ve kaydetme cihazları bulunmaktadır.

(Mülga son fıkra: RG-06/05/2003-25100)

İşyerinde kullanılacak Su, Buz ve Buhar

Madde 6- Gıda ve gıda katkı maddeleri üretim yapıları işyerinde kullanılan su, buz ve buharda aşağıdaki özellikler aranır;

a) Üretimde kullanılması su, Türk Gıda Kodeksine uygun özellikte olmalıdır. Suyun sürekli ve yeterli sağlanması, depolaması, basınç ve sıcaklığının kontrolü için uygun tesisat bulunmalıdır.

b)Ürünle temas edecek şekilde kullanılan buz, Türk Gıda Kodeksine uygun sudan üretilmiş olmalı ve işletme içinde hijyen kurallarına göre depolanmalı ve taşınmalıdır.

c) Gıda ve gıda katkı maddeleri üretiminde veya gıda maddeleriyle doğrudan temas eden yüzeylerde kullanılan buhar, Türk Gıda kodesine uygun sudan elde edilmelidir.

d) Buhar üretimi, soğutma ve yangın söndürme gibi işlerde kullanılan, gıdalarla temas etmemesi gereken su tamamen ayrı hatlarda taşınmalı, bu hatlar değişik renklerle belirtilmeli ve içme suyu taşıyan sisteme geri sifon yapmamalıdır.

Sıvı Atık Hatları

Madde 7- İşyerine ait atık sistemi korozyandan etkilenmeyen, temizlik ve bakımları kolayca yapılabilecek şekilde düzenlenmeli ve sıvı atık miktarını kaldırabilecek hacimde olmalıdır. İşyeri sahibi /yöneticisi, yapılan üretim için arıtma tesisi ve deşarj izin gerekiyorsa Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğine göre gereğini yapmalıdır.

Sosyal Tesisler Tuvaletler

Madde 8- Gıda ve gıda katkı maddeleri üretimi yapılan işyerinde giyinme, soyunma, dinlenme odaları, yemekhane, yatakhane, idari bölüm ve tuvaletlerde aşağıdaki özellikler aranır;

a) İşyerindeki sosyal tesis ve tuvaletler gıda işleme alanlarından ayrı olmalıdır. tuvaletler gıda üretim yerlerine doğrudan açılmamalıdır.

b) İşyerinde personel için giyinme,soyunma,dinlenme odaları ve tuvalet bulunmalı,tuvaletler artık maddelerin hijyen kurallarının uygun bir biçimde uzaklaştırılacağı şekilde tasarlanmalı ve bu alanlarda hijyen kurallarını hatırlatıcı uyarı levhaları bulundurulmalıdır.

c) Üretimin niteliğine uygun olarak gerekli görülen yerlere sıcak ve soğuk suyu karıştırmaya uygun muslukların bulunduğu lavabolar takılmalıdır. .Sıvı sabun, kurutma cihazı veya kağıt havlu bulunmalı, gerektiğinde ellerin dezenfekte edilmesine yönelik önlemler alınmalıdır.

d) Yemekhane hijyen kurallarına uygun olmalıdır.

e) Sosyal tesise ait atıklar kapalı sistemde kanalizasyona, kanalizasyon bulunmayan yerlerde uygun yapılmış fosseptiklere bağlanmalıdır.

f) İşyerinde ilkyardım malzemesi bulunmalıdır.

Aydınlatma

Madde 9- İşyeri gün ışığına eşdeğer bir şekilde aydınlatılmış olmalıdır. Aydınlatma tabii renkleri değiştirmeyecek özellikte,yapılmalı ve asılı haldeki aydınlatma cihazlarında muhafaza bulunmalıdır.

Havalandırma

Madde 10- Sıcaklığın aşırı oranda yükselmesini, buharın yoğunlaşmasını, toz oluşumunu önlemek ve kirli havayı değiştirmek için mekanik ve/veya doğal havalandırma sistemi sağlanmalıdır. Havalandırma açıklıklarının üzerinde bir ızgara veya aşınmayan malzemeden yapılmış koruyucu düzenek bulunmalıdır. Izgaralar temizlenmek için kolayca sökülebilir nitelikte olmalıdır.

Katı Atıkların Depolanması ve Uzaklaştırılması

Madde 11- İşyerinin özelliğine göre katı atıkların işyerinden uzaklaştırılıncaya kadar toplanacağı uygun şekilde yapılmış yıkama ve dezenfeksiyona uygun, kapalı bir katı atık depolama yeri olmalıdır. Katı atık depolama ve naklinde kullanılan malzeme, alet ve ekipman tek kullanımlık veya kolayca yıkanabilir, Temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir malzemeden olmalı üzerleri işaretlerine üretimi etkilemeyecek yerlerde bulundurulmalı ve kesinlikle gıda maddeleri üretimiyle ilgili işlerde kullanılmamalıdır.

Katı atıkların toplanıp uzaklaştırılması işlemi katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’ne uygun bir şeklide yapılmalıdır.

İşyeri Çevresi

Madde 12- İşyeri çevresinde kirliliğe yol açacak çöp ve atık yığınları su birikintileri ve zararlı canlıların yerleşmesine uygun ortamlar olmamalıdır.

Hammadde Alım Yerleri

Madde 13- İşyerinin özelliğine göre işletme girişinde hammaddenin tozlanmasını, kirlenmesini ve bozulmasını engelleyecek önlemler alınmalıdır.

Depolama

Madde 14- Hammadde, mamül madde, katkı ve diğer yardımcı maddeler, alet ve ekipman ile ambalaj malzemesi depoları bu Yönetmelikte yer alan işyerinin taşıması gereken genel özellikler kısmındaki ilgili hükümlere uygun olmalıdır. Ürünler bulaşmanın ve bozulmanın önleneceği koşullarda ayrı ayrı ve zeminle temas etmeyecek şekilde belirli bir yükseklikte ve nem geçirmeyen uygun bir malzeme üzerinde depolanmalıdır.

Laboratuar

Madde 15- Laboratuvarlar diğer bölümlerden tamamen bağımsız olmalıdır.

Yakıt Depoları

Madde 16- Yakıt depoları uygun yerlerde, üretim yerine doğrudan açılmayan ve her türlü dış etkiye karşı korunmuş olmalıdır.

Temizlik ve Dezenfeksiyon

Madde 17- Gıda ve gıda katkı maddesi üretimi yapılan işyeri temizlik ve dezenfeksiyon koşulları;

a)İşyeri sahibi/yöneticisi tarafından hijyen kontrol programları yapılmalı, bütün alanların temizlenmesinin yanı sıra kritik alanlar malzeme, alet ve ekipmanın temizlik ve dezenfeksiyon şekli ve sıklığı önceden belirlenmelidir. Hijyen kontrol programları işyerinin ilgili bölümlerine asılarak yapılan temizlik ve dezenfeksiyon işaretlenmelidir.

b) Bakanlıkça izin verilen deterjan ve/veya dezenfektanlar kullanılmalıdır.

c) Su deterjan ve/veya dezenfektan ve bunları çözeltileri aracılığı ile işletmenin malzeme, alet ve ekipmanın temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi sırasında gıda maddesinin kirlenmesini engelleyecek önlemler alınmalıdır.

d) Günlük çalışmaların bitiminden hemen sonra veya uygun zamanlarda gıda maddelerinin işlendiği ortamdaki zemin, işlemle ilgili kanallar, malzeme, alet ve ekipman ile duvarlar iyice temizlenmelidir.

e) Malzeme, alet ve ekipman temizlikten sonra mümkün olduğu kadar çabuk kurutulmalıdır. Temizlikte kullanılan malzeme yıpranmış ve kirli olmamalıdır.

f) İşleri personelinden bir kişi işletme temizliğinden sorumlu olarak görevlendirilmelidir.

g) mikrobiyolojik bulaşmanın önem taşıdığı işyerinde ortam petrisi her hafta belli yerlere konularak işletme havasının mikrobiyolojik yönden temiz olup olmadığı kontrol edilmelidir.

h) Mikrobiyolojik bulaşmanın önem taşıdığı işlerinde üretim yeri girişinde içinde dezenfektan bulanan küvet veya paspas bulunmalıdır.

Evcil Hayvanlar

Madde 18- Güvenlikle ilgili bölümleri dışında işyerinde kesinlikle hayvan bulundurulmamalıdır. Hayvan bulunan güvenlik bölümleri üretim ve depolama tesislerinden ayır olmalıdır.

Zararlı Canlılar.

Madde 19- Zararlı canlılarla mücadele için etkili, sürekli ve yeterli bir program yapılmalıdır. Zararlı canlılarla mücadele ilaçları veya sağlığı tehlikeye sokabilecek diğer maddeler, üzerinde toksik etkileri ve kullanımları açısından uyarılar bulunan uygun etiketler taşımalı, sadece bu amaç için kullanılan kilitlenebilir odalar veya dolaplarda saklanmalıdır. Bunlar, bu konuda eğitilmiş personel tarafından nakledilmeli ve kullandırılmalıdır. Zararlı canlılarla mücadele için Bakanlıkça izin verilen ilaçlar kullanılmalıdır.

Personel eğitimi

Madde 20- İşyeri sahibi/yöneticisi, gıda maddeleri ile temas halinde olan personelin, üretimin hijyen kurallarına uygun biçimde yapılması ve kişisel hijyen konusunda sürekli eğitimini sağlamalıdır

Sağlık Kontrolü

Madde 21- Gıda ve gıda katkı maddeleri üretiminde çalışacak personel, resmi bir kurumdan sağlık raporu almadan çalıştırılamaz. İşe girenlerin periyodik sağlık kontrolleri 3 ayda bir yapılarak sağlık karnelerine işlenmelidir. Bu uygulamalardan işyeri sahibi/yöneticisi sorumludur.

Hastalık Bildirimi

Madde 22- Yapılan sağlık kontrolünde portör olduğu tespit edilenler derhal tedaviye alınır. Tedavisi tamamlanıp sağlam raporu almayanlar kesinlikle çalıştırılamaz. Ateşli hastalığı, cilt hastalığı yada ishalli bulunanlar derhal sağlık kuruluşuna tetkike gönderilir. Bütün bu işlerden işyeri sahibi/yöneticisi sorumludur.

Personel Hijyeni ve Davranışları

Madde 23- Gıda işleme alanında çalışan kişi, görev başındayken kişisel temizliğe özen göstermeli, tırnakları kısa kesilmiş, eller sürekli temiz tutulmalı, açıkta yara olmamalıdır. Çalışırken başlık, eldiven ve ayak giysileri dahil uygun koruyucu giysiler giyilmelidir. Bu giysiler kolay temizlenebilir olmalı ve temiz tutulmalıdır.

Üretim esnasında herhangi bir şey yemek, tütün kullanmak, sakız çiğnemek, tükürmek ve gıdalara doğru hapşırmak, öksürmek gibi davranışlar yasaktır. Kişisel eşyalar ve giysiler gıda maddelerinin işlendiği alanlarda bulundurulmamalı, üretim esnasında hiçbir takı takılmamalıdır.

Gözetim

Madde 24- Bütün personelin kurallara uymasını temin etmek için, çalışan personelden bir kişiye gözetim sorumluluğu verilmelidir.

Ziyaretçiler

Madde 25- Gıda işleme alanında ziyaretçilerin gıda maddelerini kontamine etmesini önleyici tedbirler alınmalı, bu amaçla ziyaretçilere verilmek üzere koruyucu giysiler bulundurulmalı ve ziyaretçilerin, çalışanlar için konulan tüm kurallara uymasını sağlanmalıdır.

Çalışma İzni Vermeye Yetkili Makamlar

Madde 26- Ek-1 Listede yer alan işyerleri için Genel Müdürlük, Ek-2 listede yer alan işyerleri için İl teşkilatı (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı vermeye yetkilidir. Denetimler Genel Müdürlük/İl Teşkilatınca yapılır. Hem Ek-1 hem Ek-2 kapsamında üretim yapan işyerleri için (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı vermeye Genel Müdürlük yetkilidir. Genel Müdürlük gerektiğinde Ek-1 ve Ek-2’de yer alan işyerleri arasında (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı verme konusunda yetki değişikliği yapabilir.

Ek-1 ve Ek-2 verilen listelerde yer alamayan gıda maddesi üreten işyerleri, (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı belgesi almak için İl Teşkilatına başvuruda bulunur. Bu işlerlerinin hangi gruba gireceği İl Teşkilatının görüşü ile birlikte karara bağlanmak üzere Genel Müdürlüğe gönderilir.

Çalışma İzni

Madde 27- Gıda ve gıda katkı maddesi üretim yerleri (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı almadan faaliyette bulunamazlar. Yapılan denetimler sonucunda bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığı tespit edilen işyerine ait (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı belgesi iptal edilir.

Çalışma İzni Başvurusu

Madde 28- (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı almak isteyenler aşağıdaki bilgi ve belgelerle yetkili makama başvururlar,

a) Dilekçe,

b) Noter onaylı sorumlu müdür sözleşmesi ve diploma örneği,

c) İş akış şeması ve kullanılan malzeme, alet ve ekipman hakkında bilgi,

d) Personel sayısı ve niteliği hakkında bilgi,

e) Faaliyet konusu ve ürün/ürünlerin gruplandırılması,

f) Kapasite raporu,

g) Noter onaylı Gayrı Sıhhi Müessese ruhsatı fotokopisi.

Çalışma İznine Esas İşlemler

Madde 29- Başvuru işlemlerinde,

a) Eksiksiz başvuru dosyasının kabul tarihinden itibaren söz konusu işyeri bir ay içinde 26 ıncı maddede belirtilen yetkili makam tarafından denetlenir. bu yönetmelikte belirlenen hususlara uygun bulunan işyeri için Ek-3 de örneği verilen (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı belgesi düzenlenerek işyerine sicil numarası verilir ve sicil kaydı yapılır.

b) (Değişik: RG-06/05/2003-25100) Bu Yönetmelik hükümlerine göre verilen Çalışma İzni/Gıda İşyeri Sicil Kayıt Belgesi, üzerinde yazılı gerçek ve tüzel kişi, adres ve yapılan iş için geçerlidir. Bunlardan herhangi birinin değişmesi durumunda, değişiklikle ilgili bilgi, belge ve Çalışma İzni/Gıda İş Yeri Sicil Kayıt Belgesinin aslı bir dilekçeye eklenerek iki ay içinde; ölüm durumlarında ise dört ay içerisinde il teşkilâtına başvurulur. Başvurularını bu süre zarfında gerçekleştirmeyen iş yerlerinin Çalışma İzni/Gıda İş Yeri Sicil Kayıt Belgeleri iptal edilir.

c) (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı belgesinin kaybolması veya okunamayacak şekilde tahrip olması halinde gazete ilanı veya tahrip olmuş belgenin aslı bir dilekçeye eklenerek İl teşkilatına başvurulur.

d) Genel Müdürlük/ İl teşkilatı çalışma izin ve işlemlerinden 3 Kasım 1995 tarih ve 4128 sayılı Kanunla 560 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesine eklenen fıkra hükmüne göre ücret alır.

e) (Değişik: RG-06/05/2003-25100) Mevsime bağlı hammadde temini ve teknolojisi gereği belirli aralıklarla üretim yapan iş yerleri hariç olmak üzere, Çalışma İzni/Gıda İş Yeri Sicil Kayıt Belgesi alan iş yerleri altı ay içinde faaliyete geçmek zorundadır. Bu süre sonunda faaliyete geçmeyenlerin veya faaliyete geçtikten bir süre sonra faaliyetine altı aydan fazla ara veren iş yerlerinin, durumlarını il teşkilâtına bildirmemeleri halinde, Çalışma İzni/Gıda İş Yeri Sicil Kayıt Belgeleri iptal edilir.

Denetim Esasları

Madde 30- Denetimlerde aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Denetim elemanları, Ek-4’de örneği verilen denetim formuna göre denetleme işlemini yapmak ve formun bir nüshasını işyerinde bırakarak, bir nüshasını da dosyasında muhafaza etmekle yükümlüdür.

b) (Değişik: RG-06/05/2003-25100) Denetimler, şikâyet ve özel haller hariç olmak üzere, iş yerlerinin özelliğine göre EK-5’te belirtilen sıklıkta yapılır. Faaliyet konusu birden fazla olan iş yerlerinin denetimi, üretilen ürünlerden en sık denetlenen ürün esas alınarak yapılır.

c) Denetimlerde gizlilik prensipleri esastır.

d) (Değişik: RG-06/05/2003-25100) Gıda maddeleri üreten iş yerlerinin denetimleri, en az üç denetim elemanından oluşan denetim ekibi tarafından yapılır. Yeterli sayıda denetim elemanının bulunmadığı durumlarda ise denetim ekibi, yardımcı denetim elemanlarından oluşturulur.

e) İşyeri sahibi/yönetici denetim ekiplerine her türlü bilgi ve belgeyi vermek ve kolaylık göstermek zorundadır.

f) Denetimler önceden bir uyarı olmaksızın özel durumlar hariç çalışma saatleri içinde yapılır.

Sicil Kaydı

Madde 31- İşyerlerinin sicil kaydı Ek-6’da yeralan forma göre yapılır. Her işyerine ayrı bir sicil numarası verilir. İl Teşkilatınca (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı verilen işyerinin sicil kayıtlarının bir örneği Genel Müdürlüğe gönderilir.

Denetim sonuçlarının Değerlendirilmesi

Madde 32 — (Değişik: RG-06/05/2003-25100)

Denetim formları EK-7’de belirtildiği gibi değerlendirilir.

Denetim formunda ağırlık puanı (5) olarak belirtilen hususlar sağlık için tehlike oluşturan durumlar olduğundan, bunlar için verilen puanın (-5) olması halinde iş yerinin faaliyeti, eksiklikler giderilinceye kadar durdurulur.

Denetim formunda (4) ağırlık puana sahip olan hususlarda (-4) olarak işaretlenmiş hususlar varsa, durumun düzeltilmesi için iş yerine 5 gün süre tanınır.

Denetim formunda (2) ve (1) ağırlık puanı verilen hususlar için verilen puan toplamı (-15) puandan az ise, belirlenen eksikliklerin tamamlanması için 15 gün; (-30) puana kadar ise eksikliklerin tamamlanması için 10 gün; (-30) puandan fazla ise eksikliklerini tamamlaması için 7 gün süre tanınır.

Yukarıda belirtilen süreler sonunda, belirlenen eksiklikler tamamlanmadığı taktirde, iş yeri hakkında, 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili hükümlerine göre işlem yapılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Gıda Maddeleri Satış ve Toplu Tüketim Yerleri

Satış ve Toplu Tüketim Yerlerinin Taşıması Gereken Genel Özellikler

Madde 33- Bu işyerlerinde aşağıdaki özellikler aranır,

a)Yapılan işin ve satışı yapılan gıda maddesinin özelliğine ve niteliğine göre depo, muhafaza yeri, yıkama, muayene ve kontrol yeri, hazırlama yeri bulunmalıdır. İdare bölümü personel soyunma ve giyinme yerleri, yemekhane, banyo, tuvalet gibi .ölümler ayrı olmalıdır.

b)Kapı ve pencerelere veya işyerini iç kısımlarına yapılacak uygun donanımlarla zararlı canlıların girişini engelleyecek önlemler alınmalıdır. bakanlıkça izin verilen zararlı canlılarla mücadele ilaçları kullanılmalı ve bunlar kilitli yerlerde saklanmalıdır.

c) İşyerinde içme ve kullanma suyu donanımı, akarsu düzeni, ayrıca servis hizmeti verilen işyerlerinde akar sıcak su düzeni bulunmalıdır.

d) Yapılan işin özelliğine göre bina için, zemin ve duvarlar dezenfeksiyona uygun, geçirgen olmayan, koku yapmayan, insan sağlığını olumsuz yönde etkilemeyen uygun malzemeden yapılmalı ve sürekli temiz tutulmalıdır.

e) İşyeri sahibi/yönetici, işyerinin faaliyetleri sırasında su, toprak ve hava ile çevresinde bulunan diğer işyeri, kurum ve kuruluşları kirletmeyecek ve buralarda çalışanlarla çevrede yaşayan veya ikamet edenlerin sağlığı olumsuz yönde etkilenmesini engelleyecek önlemleri almalıdır.

f) İşyerinde çöp ve her türlü atıkların konulacağı yeterli sayı ve büyüklükte ağızları kapalı ve sızdırmasız madeni veya plastik çöp kovaları ve bunların içinde çöp torbaları bulundurulmadır.

g) İşyerinde akvaryum temizlik malzemeleri ve gıda maddelerini etkileyebilecek diğer alkollü maddeler ayrı bölümlerde bulundurulmalıdır.

h) İşyerinde akvaryum canlıları dışında gıda maddeleri ve insanlarla temas edebilecek hayvan bulundurulmalıdır.

ı) İşyerinin özelliğine göre tuvalet ve lavabolarda temizlik sağlanarak sabun, tercihen sıvı sabun, kağıt havlu veya el kurutma makinası bulundurulmalıdır.

j) İşyerinde ilkyardım malzemesi bulundurulmalıdır.

Alet ve Ekipman

Madde 34- Gıda maddeleri satış ve toplu tüketim yerlerindeki malzeme, alet ve ekipmanda aşağıda belirtilen özellikler aranır;

a) Kullanılan tüm alet ve ekipman sağlığa uygun malzemeden yapılmalı, kolay ve iyi temizlenebilir özellikte olmalıdır. Bunlar daima temiz bulundurulmalı ve gerektiğinde dezenfekte edilmelidir. Kirli, kırık, paslı, çatlak, lekeli, kötü kokulu, yırtık sırrı dökülmüş ve eksik donanımla gıda satış ve servisi yapılmamalıdır.

b) Kullanılan malzeme, alet ve ekipmandan varsa, yasal düzenleme ile izne bağlanmış olanlar tercih edilmelidir.

c) Elle temas etme gerekliliği olan gıda maddelerinin satış ve servisi uygun plastik eldivenle yapılmalıdır.

d) Sıvı gıda maddeleri her tarafı uygun kaplanmış ve içindeki gıda maddesinin niteliğini bozmayacak özellikteki kaplarda bulundurulmalı ve kaplardan musluk aracılığıyla alınmalıdır.

Personel

Madde 35- Çalışan personel istihdam edildiği birime ve görevin niteliğine uygun iş giysisi giymeli, kişisel temizliğine önem göstermelidir.

Satış ve toplu tüketim yerlerinde gıda ile temasta bulunan personelin resmi bir kurumdan alınmış sağlık raporu olmalıdır. Bu personelin periyodik sağlık kontrolleri 3 ayda bir yapılarak sağlık karnelerine işlenmelidir. Bu uygulamalardan işyeri sahibi/yönetici sorumludur.

Satış, Muhafaza, Depolama

Madde 36- Gıda maddeleri satış ve toplu tüketim yerlerinde satışa sunulan gıda maddelerin muhafazası ve depolanmasında aşağıdaki özellikler aranır.

a)Saklama şartları etiketinde belirtilen ve niteliği bakımından uygun sıcaklıkta bekletilmesi gereken gıda maddeleri, üzerinde termometre bulunan ısıtıcı, soğutucu ve derin dondurucularda muhafaza edilmelidir.

b) İşyerinde depolanan, sergilenen ve tüketime sunulan her türlü gıda maddesinin üzerinde, niteliğini belirten ve varsa özel saklama koşullarını gösteren Türk Gıda Kodeksine uygun etiket bulunması zorunludur.

c) (Değişik: RG-25/07/2001-24473)(1) Ambalajı yırtılmış, bombaj yapmış, etiketsiz, imal ve son kullanma tarihi bulunmayan, son kullanma tarihi geçmiş, gözle görülür hatası bulunan ve/veya etiketi üzerinde ithalat veya üretim izin tarih ve sayısı bulunmayan gıda maddeleri satışa sunulamaz.

d) (Değişik: RG-25/07/2001-24473)(1) Okul, kreş, kamu-özel kurum ve kuruluşları ile fabrika, hastane ve benzeri yerlerde mahallinde üretilerek toplu tüketime sunulan yemek partisinin her çeşidinden işyeri sahibi/sorumlu yöneticisi tarafından alınacak birer örnek 48 saat uygun koşullarda saklanır.

Aydınlatma

Madde 37- İşyeri gün ışığına eşdeğer bir şekilde aydınlatılmalıdır. Aydınlatma gıda maddesinin doğal rengini değiştirmeyecek özellikte olmalıdır.

Havalandırma

Madde 38- Yapılan işin özelliğine göre sıcaklığın aşırı oranda yükselmesini, buharın yoğunlaşmasını, toz oluşumunu önlemek ve kirli havayı değiştirmek için mekanik ve/veya doğal havalandırma sistemi bulundurulmalıdır.

Yetkili makamlar

Madde 39- Gıda maddeleri satış ve toplu tüketim yerleri ile bu yerlerde satılan gıda maddelerinin denetiminde Genel Müdürlük ve İl Teşkilatı yetkilidir.

Belediye teşekkül eden yerlerde, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde Bakanlık Belediyelerle işbirliği yapar.

Denetim Esasları

Madde 40- Denetimlerde aşağıdaki hususlar aranır,

a) Denetim ve yardımcı denetim elemanları Ek-8’de örneği verilen denetim formuna uygun denetim yapmalı, denetim formunun bir nüshasını işyerinde bırakarak, diğerini Genel Müdürlük/İl Teşkilatına teslim etmelidir.

b) Denetimler şikayet ve özel haller dışında Ek-9′ da belirtilen sıklıkta yapılır.

c) Denetimlerde gizlilik prensibi esastır.

d) (Değişik: RG-25/07/2001-24473) Gıda maddeleri satış ve toplu tüketim yerlerinde denetim ve numune alma işlemi, denetim ve/veya yardımcı denetim elemanından oluşan en az iki kişilik ekip tarafından yapılır. 36 ncı maddenin (c) bendindeki hususların olması durumunda, gıda maddeleri yediemine bırakılarak numune alınır, analizi yaptırılır ve analiz sonucuna göre yetkililerin gözetimi altında satış yeri sahibi/sorumlusuna imha veya üretim yeri sahibi/sorumlusuna iade ettirilir. İade faturasının il teşkilatına ibrazı mecburi olup; iade ürünlerle ilgili olarak üretici firmanın, yaptığı işlem hakkında il teşkilatını bilgilendirmesi zorunludur.

e)İşyeri sahibi/ yöneticisi denetim ekiplerine her türlü bilgi ve belgeyi vermeye ve kolaylık göstermeye zorunludur.

f) Denetimler önceden bir uyarı olmaksızın, özel durumlar hariç çalışma saatleri içinde yapılır.

g) (Değişik: RG-25/07/2001-24473) Belediyeler, denetim ile ilgili görevlerini Bakanlığın aşağıda belirlediği esaslara göre yapmaya zorunludur.

– Gıda satış ve toplu tüketim yerlerini denetlemek üzere bünyesinde gıda denetim birimi teşekkül etmiş belediyeler en az iki denetim ve/veya yardımcı denetim elemanı bulundurmalıdır. Denetim ve/veya yardımcı denetim elemanı bulundurmayan belediyeler denetim yapamazlar.

– Belediyelerde gıda denetimi yapacak personele hizmet içi eğitim, il teşkilatınca verilir.

– Denetim sonuçları ve yapılan işlemler her ay düzenli olarak il teşkilatına gönderilir.

Belediye elemanlarınca yapılan denetimlerde 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname veya bu Yönetmeliğe göre cezai müeyyide uygulamayı gerektiren hususlarda denetim sonucu il teşkilatına bildirilir.

h) (Ek: RG-25/07/2001-24473) Pazar yerleri, cadde ve sokaklarda; et ve et ürünleri, ekmek ve ekmek çeşitleri, unlu mamuller, süt ve süt ürünleri, kuruyemiş, lokum, bisküvi, tatlı ve benzeri gıda maddelerinin açıkta satışı yasak olup; takibinden ilgili belediyeler sorumludur.

Numune Alma, Analiz Esasları ve Analiz Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Madde 41 — (Başlığıyla birlikte değişik: RG-25/07/2001-24473)

Gıda satış ve toplu tüketim yerlerinden gıda numunesi alma ve analiz esasları konularında aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Bakanlıkça hazırlanan numune alma rehberinde belirtilen esaslara göre numune alınır.

b) Alınan numuneler için herhangi bir bedel ödenmez.

c) Analizi yapılacak numune uygun şartlarda laboratuvara gönderilir. Ayrıca, şahit numune uygun şartlarda iş yeri sahibi/sorumlusuna teslim edilir. Şahit numunenin muhafazası işyeri sahibince/sorumlusunca sağlanır.

d) Denetim ekibi, alınan numunelerde gerekli gördükleri analizleri isteyebilir. İsteğe bağlı analizlerin ücretini isteyen kişi karşılar.

e) Satış ve toplu tüketim yerlerinde kapalı/orijinal ambalajı dışında satılan gıda maddelerinden alınan numunelerin ilgili laboratuvarda yaptırılacak analizlerinde ve analizlerin sonucunda kusurlu tarafın belirlenebilmesi açısından, varsa kapalı/orijinal ambalajından paralel numune alınarak diğer numune ile beraber analize gönderilir.

Analiz sonucu üretim sürecinden kaynaklandığı ortaya çıkan hata ve kusurlardan üretim veya ithalatı yapan gerçek veya tüzel kişi, muhafaza şartlarından kaynaklanan bozulma ve aykırılıklardan satış yeri yetkilileri sorumludur.

f) Yapılan analiz sonucu mevzuata uygun olmayan numuneler için yasal işlem yapılır. Üretimin başka illerde yapılması halinde ise, durum üretimin yapıldığı valiliğin il teşkilatına bildirilir.

g) Denetimde, fiziksel ve organoleptik muayene sonucu sağlığa zarar verecek şekilde bozulmuş, kokuşmuş, küflenmiş, kurtlanmış, böceklenmiş, gıda maddesi vasfını kaybetmiş gıda maddelerinin satışının tespiti halinde; analizi yapılmadan, yerinde veya uygun bir yerde satış yeri yetkilisinin imzasının da bulunduğu en az iki denetim elemanı tarafından tutanak düzenlenerek; bu gıda maddeleri imha edilir.

h) Güvenliğinden kuşku duyulan ve analiz edilmek üzere numune alınan gıda maddeleri analiz sonucuna kadar mühür altında tutulur ve yediemine teslim edilir. Analiz sonucunda mevzuata aykırı olduğu belirlenen numunenin sahibi/üreticisi/ithalatçısı hakkında yasal işlem yapılır.

ı) İmha edilecek olan gıda maddelerini satanlar hakkında 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre işlem yapılır.

Denetim Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Madde 42 — (Değişik: RG-06/05/2003-25100)

Denetim formları EK-7 de belirtildiği gibi değerlendirilir.

Ağırlık puanı (5) olarak belirlenen hususlardan herhangi biri (-5) olarak işaretlenirse 5 gün içinde durumun düzeltilmesi,

Ağırlık puanı (4) olarak belirlenen hususlardan herhangi biri (-4) olarak işaretlenirse 7 gün içinde durumun düzeltilmesi,

Ağırlık puanı (2) ve (1) olarak belirlenen hususlarda, verilen puan toplamı (-15) puandan az ise 15 gün içinde durumun düzeltilmesi; (-15) puandan fazla ise 10 gün içinde durumun düzeltilmesi gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen süreler sonunda, belirlenen eksiklikler tamamlanmadığı taktirde, iş yeri hakkında, 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili hükümlerine göre işlem yapılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Müşterek ve Geçici Hükümler

Denetim Elemanı Eğitimi

Madde 43- Gıda ve gıda katkı maddelerinin üretildiği, satış ve toplu tüketiminin yapıldığı işyerinde teknik ve hijyenik denetim ile satış ve servise sunulan gıda maddelerinin denetim işlemlerinde görevlendirilmek üzere, denetim ve yardımcı denetim elamanları Bakanlığın açacağı hizmet içi eğitime alınırlar.

Çalışma İzni ve Denetim Sonuçlarına İtiraz Hakkı

Madde 44- Gıda maddeleri üreten işyeri ve satış yeri yetkililerince (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı denetim sonuçlarına itiraz edebilir.

İtiraz Esasları

Madde 45- İtirazlar, yazılı olarak Genel Müdürlük / İl Teşkilatı’na yapılır

(Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı ve denetim işlemleriyle ilgili itirazlar en geç yedi gün içinde yapılır ve bir ay içinde sonuçlandırılır.

Gıda kontrol laboratuvarının analiz sonucuna itiraz, sonucun işyeri sahibi/yöneticisine tebliğinden itibaren en geç yedi gün içinde yapılır.

Analiz sonucuna yapılan itiraz üzerine şahit numune analiz edilmek üzere Yetkili Laboratuvara gönderilir.

Numune işyeri sahibinin/yöneticisinin isteği üzerine, istediği laboratuvarda analiz yaptırması amacıyla fazla sayıda alınır, mühürlenir ve tutanakla talep sahibine teslim edilir. Denetim ekibi tarafından alınan numune ile istek üzerene alınan numuneye ait analiz raporlarında farlılık olması durumunda işlerine bırakılan şahit numune analiz edilmek üzere ilgili makam tarafından yetkili laboratuvara gönderilir. Yetkili laboratuvarın analiz raporu kesin olup verilecek karara esastır. Yapılacak analizlere ait ücretleri itiraz eden tarafından ödenir.

Ek Madde 1 — (Ek: RG-25/07/2001-24473)

Çalışma izni başvurusu; Yönetmeliğin 28 inci maddesinde istenen bilgi ve belgelere ilave olarak çalışma izni ücret dekontu ile,

Gıda işyeri sicil kaydı başvurusu; Yönetmeliğin 28 inci maddesinde istenen bilgi ve belgeler ile,

yetkili makama yapılır.

Ek Madde 2 — (Mülga: RG-06/05/2003-25100)

Geçici Madde 1- Halen faaliyet gösteren gıda ve gıda katkı maddeleri üreten işyerleri ile gıda satış ve toplu tüketim yerleri, bu Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren bir yıl içinde Yönetmeliğin hükümlerine uymak zorundadır. Bu süre içinde gerekli düzenlemeleri yapmayan işlerlerinin faaliyetlerine izin verilmez. 4128 sayılı Kanuna göre haklarında yasal işlem yapılır.

Geçici Madde 2- Halen faaliyet gösteren gıda ve gıda katkı maddeleri üreten işyerleri (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı belgesi alıncaya kadar üretimlerine devam ederler.

Geçici Madde 3- (Mülga: RG-25/07/2001-24473)

Yürürlük

Madde 46- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer

Yürütme

Madde 47- Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

_____________________

(1) 25/07/2001 tarihli ve 24473 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelikle, bu maddenin (c) ve (d) bentleri birleştirilerek (c) bendi olarak değiştirilmiş; (e) bendi de değiştirilmiş ve teselsül ettirilmiştir.

10 Temmuz 2009 CUMA   Resmî Gazete     Sayı : 27284

YÖNETMELİK

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:

AYDINLATMA YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Genel aydınlatma yükümlülüğü ile görev ve sorumlulukların belirlenmesi amacıyla hazırlanan bu Yönetmelik, aydınlatma yükümlülüğünün kapsamı, aydınlatma tüketimlerinin ölçülmesine ilişkin kurallar ile ödemeye, kesinti yapılmasına, uygulamaya ve denetime ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun Geçici 17 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bulvar: Yerleşim yeri içindeki geniş, trafikte gidiş geliş yönleri ayrılmış caddeyi,

b) Cadde: Yerleşim yeri içindeki geniş ve uzunca sokağı,

c) Meydan: Yerleşim yerlerinde caddelerin veya büyük yolların, bulvarların birleştiği geniş alanları,

ç) Otoyol: Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak, izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayolunu,

d) Sokak: Bir veya iki tarafına binaların sıralandığı, yayaların ve/veya araçların geçmesi için ayrılan, başı ve sonu belirli bir yolu,

e) Yerleşim yeri: İl, ilçe, kasaba, köy, mezra veya bunların bağlısı gibi, sürekli veya geçici olarak ikamet edilen, yol, su, elektrik, ulaşım, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi hizmetlerden istifade edilen yerler ile bu yerlerin etrafındaki 500 metre uzaklıktaki mesafeyi içeren bölgeyi ifade eder.

(2) Bu Yönetmelikte geçen diğer ifade ve kısaltmalar Elektrik Piyasası Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan ikincil mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.

İKİNCİ BÖLÜM

Uygulama Esasları

Aydınlatma yükümlülüğü

MADDE 4 – (1) Dağıtım şirketi, dağıtım bölgesindeki yerleşim yerlerinde bulunan otoyollar hariç, kamunun genel kullanımına yönelik meydan, bulvar, cadde ve sokak aydınlatmasından ve bunlara ait gerekli aydınlatma sistemleri ve ölçüm sistemlerinin tesis edilmesi ve işletilmesinden sorumludur. Bu sorumluluk, imar planlarında cadde veya sokak olarak belirlenen meskûn yerlerin tamamını kapsar.

(2) OSB içerisindeki genel aydınlatma yükümlülüğü OSB tüzel kişiliğine aittir.

(3) Kamuya ait park, bahçe, tarihî yerler ve ören yerleri gibi halka açık yerler ile reklam, ilan ve benzeri amaçlı panoların genel aydınlatmaları, ilgisine göre ilgili belediye veya il özel idaresinin yükümlülüğündedir. Bu kapsamda gerekli sistemler, ilgisine göre ilgili belediye veya il özel idaresi tarafından tesis edilir, işletilir ve aydınlatma giderleri ödenir.

(4) Güvenlik amacıyla yapılan sınır aydınlatmaları için gerekli sistemler İçişleri Bakanlığı tarafından tesis edilir, işletilir ve aydınlatma giderleri ödenir.

(5) Toplumun ibadetine açılmış ve ücretsiz girilen ibadethanelerin içlerinin ve çevrelerinin aydınlatılması için gereken sistemler Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından tesis edilir, işletilir ve aydınlatma giderleri ödenir.

(6) Trafik sinyalizasyonu amacıyla tüketilen elektrik enerjisi giderleri; belediye sınırları içerisinde ilgili belediye, belediye sınırları dışarısında ilgili il özel idaresi tarafından ödenir.

(7) Dağıtım şirketleri, bu madde kapsamındaki aydınlatma ve ölçüm sistemlerinin belirlenmiş standartlara uygunluğunu kontrol eder. Bu madde kapsamında gerekli ölçüm sistemlerinin tesis edilmemesi veya ölçüm sistemlerinin doğru ölçüm yapmamasından kaynaklanan maliyetler ilgili dağıtım şirketi tarafından karşılanır.

Sınıflandırma ve aydınlatma değerleri

MADDE 5 – (1) Kamunun genel kullanımına yönelik meydan, bulvar, cadde ve sokakların aydınlatılması, aydınlatma sınıflarının seçimi, yol aydınlatması özellikleri ve hesapları ile ölçme standartları TS EN 13201-1 Yol Aydınlatması Bölüm 1: Aydınlatma Sınıflarının Seçimi adlı Türk Standardına, TS EN 13201-2 Yol Aydınlatması Bölüm 2: Performans Özellikleri adlı Türk Standardına, TS EN 13201-3 Yol Aydınlatması Bölüm 3: Performansın Hesaplanması adlı Türk Standardına ve TS EN 13201-4 Yol Aydınlatması Bölüm 4: Aydınlatma Performansını Ölçme Metotları adlı Türk Standardına uygun olarak yapılır.

(2) Mahallin en büyük mülki amiri tarafından farklı bir uygulama yapılması istenmedikçe kamunun genel kullanımına yönelik bulvar ve caddelerdeki aydınlatma düzeyleri saat 02.00’den sonra birinci fıkraya göre belirlenen değerlerin yarısına düşürülür.

(3) Bu madde kapsamında yapılacak aydınlatmalarda ışık kirliliğine yol açılmaması için dağıtım şirketleri tarafından gerekli önlemler alınır. Bu kapsamda;

a) Aydınlatılacak yere ve amaca en uygun çözümün elde edilebileceği aydınlatma ölçütleri belirlenir.

b) Sadece aydınlatılacak alana ışık gönderen armatür tip ve sayıları saptanır.

c) Aydınlık şiddeti algılayıcılı ve/veya zaman kontrollü tesisat ile aydınlatmanın gerek duyulan zamanlarda gerektiği ölçüde yapılması sağlanır.

(4) Dağıtım şirketleri, aydınlatma tesislerinin kurulacağı yerlerin tarihi ve kültürel özellikleriyle uyumu için ilgili kurumlarla gerekli koordinasyonu sağlar.

Bağlantı ve bildirim yükümlülüğü

MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki yerlerin aydınlatılması için sorumlu kişilerce, 5 inci madde hükümleri dikkate alınarak hazırlanan ve onaylanan projelere göre müstakil bağlantı noktası tesis edilir ve ilgili kişi ile dağıtım şirketi arasında bağlantı anlaşması yapılır.

(2) Dağıtım şirketi, kamunun genel kullanımına yönelik meydan, bulvar, cadde ve sokakların aydınlatılmasına ilişkin olarak; tüketim bilgilerini iller bazında her fatura tahakkuk döneminde Kuruma bildirir, tesis edilen sayaçlara ilişkin sayaç numarası, sayaç yeri, sayaca erişim koşulları, sayaç özellikleri vb. bilgileri, Kurum tarafından istenilmesi halinde sunulmak üzere derler ve muhafaza eder.

Aydınlatma giderleri hesabı

MADDE 7 – (1) Teknik nedenlerle müstakil bağlantı noktası tesis edilemeyen ve meydan, bulvar, cadde ve sokakların aydınlatılması için tesis edilen hat veya tesislerden beslenen ışıklı reklam veya ilan panosu vb. yerler ile dekoratif amaçlı aydınlatma giderleri EK-1’e uygun olarak tespit edilir ve tahakkuk hesaplarına dâhil edilmez.

(2) 4 üncü maddenin ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralarında belirlenen aydınlatma giderleri dağıtım şirketleri tarafından 4 üncü maddede tanımlanan sorumlu kurum ve kuruluşlara tahakkuk ettirilir.

Denetim

MADDE 8 – (1) Kurum, gerekli gördüğü hallerde, herhangi bir zaman kısıtlaması olmaksızın dağıtım şirketi tarafından bildirilen, dağıtım şirketinin kendisine ait ölçüm noktalarındaki ölçüm sistemleri veya aydınlatma değerlerini kontrol edebilir veya ettirebilir. Bu kontroller sırasında, ölçüm noktasındaki sayaç değerleri, yetkili Kurum personeli veya Kurum tarafından yetkilendirilen kişi veya temsilcisi tarafından tutanak altına alınır. Tutanağa bağlanmış ölçüm değerleri ile dağıtım şirketi tarafından bildirilen ölçüm değerleri arasında fark olması halinde, 28/1/2003 tarihli ve 25007 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde işlem yapılır.

Kesinti yapılabilecek haller

MADDE 9 – (1) Aşağıdaki haller dışında kamunun genel kullanımına yönelik meydan, bulvar, cadde ve sokakların aydınlatılması kesintisiz sürdürülür:

a) Arıza, yenileme ve genişletme durumları,

b) Doğal afetler,

c) Seferberlik ve savaş durumu,

ç) Kamu güvenliği çerçevesinde mahallin en büyük mülki amirinin isteği,

d) Türkiye Elektrik İletim A.Ş. tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde istenecek talep kontrolü.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Hazine Müsteşarlığınca yapılacak ödemeler

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Kamunun genel kullanımına yönelik meydan, bulvar, cadde ve sokakların aydınlatılması ile trafik sinyalizasyonlarına ait tüketim giderleri, ödemeye ilişkin Hazine Müsteşarlığınca belirlenecek esaslar çerçevesinde, 1/1/2009 ila 31/12/2015 tarihleri arasındaki dönem için Hazine Müsteşarlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır. 1/1/2016 tarihinden itibaren aydınlatma giderleri ilgili mevzuat hükümlerine göre tahakkuk ve tahsil edilir.

(2) 1/1/2009 ila 31/12/2015 tarihleri arasında Hazine Müsteşarlığı, gerekli görmesi halinde, aydınlatma giderlerinin tespitine yönelik denetim yapabilir veya yaptırabilir. Bu dönem zarfında dağıtım şirketleri, istenen bilgi ve belgeleri Hazine Müsteşarlığına vermekle yükümlüdür.

Mevcut aydınlatma tesislerinin standardizasyonu

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Dağıtım şirketleri, yerleşim yerlerinde bulunan otoyollar hariç, kamunun genel kullanımına yönelik meydan, bulvar, cadde ve sokak aydınlatılması amacıyla tesis edilmiş tesis ve teçhizatın bu Yönetmeliğin amacına ve yürürlükteki diğer mevzuata uygunluğu konusunda gerekli iş ve işlemleri 31/12/2009 tarihine kadar tamamlar.

(2) Birinci fıkrada belirlenen tarihe kadar gerekli ölçüm sistemlerinin tesis edilmemesi durumunda, tesis tarihine kadar olan süre boyunca bu madde kapsamındaki yerlerde tüketilen elektrik enerjisinin gideri, ilgili dağıtım şirketi tarafından karşılanır.

Aydınlatma tesislerinin devri

GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce belediyeler veya il özel idareleri tarafından 4 üncü maddenin birinci fıkrasında tanımlanan yerlerde tesis edilmiş aydınlatma tesisleri, taraflar arasında imzalanacak bir protokolle, mülkiyeti Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye ait olmak üzere, 31/12/2009 tarihine kadar ilgili dağıtım şirketine devredilir.

Mülga mevzuat kapsamında yapılan uygulamalar

GEÇİCİ MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce, 19/2/2003 tarihli ve 25025 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliğinin 55 ve 56 ncı maddeleri kapsamında yapılan uygulamalar, bu Yönetmelik hükümlerine tabidir.

Yürürlük

MADDE 10 – (1) Bu Yönetmelik 1/1/2009 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 11 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanı yürütür.

EK–1

IŞIKLI REKLAM VEYA İLAN PANOSU VB. YERLER İLE DEKORATİF

AMAÇLI AYDINLATMA GİDERLERİNİN TESPİTİ USULÜ

1. Dağıtım şirketi tarafından tesis edilen kamunun genel kullanımına yönelik meydan, bulvar, cadde ve sokak aydınlatmasına ilişkin hat veya tesislerden beslenen ışıklı reklam veya ilan panosu vb. sistemler ile dekoratif amaçlı aydınlatma sistemleri, ilgili mevzuat çerçevesinde dağıtım şirketinin belirlediği standartlara göre projelendirilir ve bu sistemleri kurmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler tarafından tesis edilir.

2. Bu kapsamda bu tür sistemleri kuran gerçek veya tüzel kişilerce bağlantı hattı ve bağlantı varlıkları mülkiyeti edinilemez.

3. Dağıtım şirketi, bu sistemlerin tesis edilmesine yönelik maliyetleri üstlenemez.

4. Bu tür sistemlerin elektrik enerjisi tüketimlerinin müstakil sayaçlarla yapılması esastır. Ancak, sayaç tesis edilmesinin mümkün olmaması durumunda, bu sistemlerin elektrik enerjisi tüketimleri aşağıda belirtilen yöntemle hesaplanarak tespit edilir:

a) Sistemin onaylı projelerindeki kurulu güçleri esas alınır.

b) Sistemin günlük çalışma süresi 11,5 saat olarak kabul edilir.

c) Her bir fatura tahakkuk döneminde, her bir sistemin tükettiği elektrik enerjisi miktarı aşağıdaki formüle göre belirlenir;

M = P * 11,5 * GS

Bu formülde geçen;

M         kWh cinsinden tüketim miktarını,

P          kW cinsinden sistemin onaylı projesindeki kurulu gücünü,

GS        İlgili fatura tahakkuk dönemindeki gün sayısını,

ifade eder.

5. Tespit edilen tüketim miktarı, tahakkuk dönemi için geçerli ticarethane abone grubuna uygulanan nihai tarife (iletim sistemi kullanım fiyatı, dağıtım sistemi kullanım fiyatı ve perakende satış hizmeti fiyatı dâhil) ile çarpılarak her sistemin tüketim gideri hesap edilir. Bu şekilde belirlenen miktarın üzerine yasal vergi, fon vs. ilave edilir.

6. 5 inci maddeye göre tespit edilen miktarlar konsolide edilerek bu ek kapsamdaki sistemlerin toplam tüketim gideri belirlenir.

7. 24 saat esasına göre çalışan ışıklı reklam veya ilan panosu vb. sistemler ile dekoratif amaçlı aydınlatma sistemleri gibi sistemler için müstakil bağlantı noktası ve ölçüm sistemi tesis edilmesi zorunludur. Olağanüstü hallere münhasır olmak üzere, bu madde kapsamındaki sistemler için ölçüm sistemi tesis edilememesi halinde, tüketilen elektrik enerjisi miktarı, yukarıdaki formülde günlük çalışma süresi 24 saat alınarak hesaplanır.

10 Temmuz 2010 CUMARTESİ       Resmî Gazete     Sayı : 27637

YÖNEMELİK

Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan:

TÜTÜN ÜRETİMİ, İŞLENMESİ, İÇ VE DIŞ TİCARETİ İLE İLGİLİ USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; tütün üretimi, üretici tütünlerinin alım satımı, tütünlerin işlenmesi, depolanması, tütün işleme tesislerinin kurulması, tütün iç ve dış ticareti, denetimi ve üretici ile alıcının hak ve yükümlülükleri ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik; tütün tohumunun taşınması, ithali ve ihracı, tütün üretimi, üretici tütünlerinin alım-satımı ve denklenmesi, tütün satış merkezlerinin kurulması, açık artırma başlangıç fiyatının teknik olarak saptanması, tütünlerin işlenmesi, depolanması, iç ve dış ticareti ile tütün fireleri, tütün işleme tesislerinin kurulması, üretim izni, proje tadilatı ve devir işlemleri, tütün üretim, alım ve satımına dair yazılı sözleşmelerin düzenlenmesi ile bunların yürürlükteki mevzuat dahilinde izlenmesi ve denetimlerine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik; 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 9 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Alıcı: Tütün ticareti yetki belgesine sahip gerçek ve tüzel kişileri,

b) Fire: Tütünlerde; taşıma, depolama ve işleme faaliyetleri sırasında fiziksel ve kimyasal etkilerle meydana gelen toz, çürük, rutubet, kuru madde kaybı şeklinde ve fermantasyon sonucu madde dönüşümü nedeniyle ortaya çıkan, ekonomik değeri olmayan ve bu Yönetmelik ekinde yer alan azami oranları aşmayan kayıplar toplamını,

c) İşlenmemiş tütün: Üreticiler tarafından tarlaya dikilen, yetişerek olgunlaşan, daha sonra kırımı yapılarak değişik yöntemlerle kurutulan denklenmemiş veya kaba bir tasnife tabi tutularak çeşitli şekillerde denklenmiş tam ve yırtıklı tütün yapraklarını,

ç) İşlenmiş tütün: İşlenmemiş tütünlerin alıcılar tarafından, işleme tesislerinde çeşitli işlemlerden geçirilerek, belirli kriterlere göre yeniden tasnife tabi tutulması sonucu elde edilen ambalajlanmış tütün yapraklarını ve yaprak parçalarını,

d) Kurul: Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulunu,

e) Kurum: Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunu,

f) Tam mahsul: Aynı parselden olmak üzere bir üretici tarafından üretilen tütünlerin tamamını,

g) Tütün eksperi: Tütün eksperliği yüksek okullarından veya muadili yerli ve yabancı okullardan lisans düzeyinde yüksek öğrenim diploması alarak mezun olmuş, tütün alım ve satım muayenelerini yaparak tütünlerin vasıf, değer ve nevilerini belirleyen, tütün işlemesi, bakımı ve fabrikasyonu konularında uzman olan, tütün eksperi veya tütün teknolojisi mühendisi unvanına sahip teknik elemanları,

ğ) Üretici: Tütün tarımı ile uğraşan ve çiftçi belgesine sahip gerçek ve tüzel kişileri,

h) Üretim merkezi: Tütün üretimi yapılan ilçeyi,

ı) Yazılı sözleşme: Alıcı ile üreticinin veya bunların temsilcilerinin ad ve adres bilgileri, tütünün cinsi, üretim yeri ve alanı, üretim miktarı, nevi tanımları ile nevi fiyatları, teslim şartları, ödemeyle ilgili hususlar, tarafların karşılıklı diğer yükümlülüklerinin yanı sıra özel hükümler de içeren ve Kurumca belirlenen esaslara göre düzenlenen Tütün Üretim ve Alım-Satım Sözleşmesini ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Tütün Üretimi, Tütün Tohumu ve Fideleri ile İzne Tabi Tütün Üretimi

Tütün üretimi

MADDE 5 –

(1) Üreticiler, yazılı sözleşme usulüyle veya tütün satış merkezlerinde açık artırma usulü ile satış yapmak üzere menşe özellikleri Türk Standardında belirlenmiş tütün çeşitlerinin üretimini yapabilirler. Alıcının talebi halinde Türk Standardında yer almayan tütün çeşitleri de yazılı sözleşmeli üretim esasına göre üretilebilir.

(2) Türk Standardında tanımlanmış menşeler ve üretim merkezleri bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1 sayılı Türk Tütünleri Standardında Tanımlanmış Menşeler ve Üretim Merkezleri listesinde gösterilmiştir.

(3) Türk Standardında yer almayan ancak Türkiye’de üretimi yapılan tütün çeşitleri ve fiili üretim merkezleri bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 sayılı Türk Standardında Yer Almayan Tütünler ve Üretim Merkezleri listesinde gösterilmiştir.

(4) Üreticilerin, 4/11/2008 tarihli ve 27044 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitkisel Üretimde Kullanılan Kimyasalların Kayıt Altına Alınması ve İzlenmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda, tütün üretimi aşamalarında kullanılan bitki koruma ürünleri ve diğer kimyasallarla ilgili olarak Üretici Kayıt Defteri tutmaları zorunludur. Yazılı sözleşme usulüyle yapılan üretimde, üretici kayıt defterinin tutulmasından alıcı da müteselsil olarak sorumludur.

Tütün tohumu ve fideleri

MADDE 6 –

(1) Tütün tohumu ve fidelerinin yurt dışına çıkarılması yasaktır. Bunların ithali ise Kurumun uygun görüşü ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığının izni ile mümkündür. Kurumdan uygun görüş almak amacıyla yapılan ithalat başvurusu bir ay içinde karara bağlanır ve sonuç başvuru sahibine bildirilir. Tohum ithalatının yapılmasını müteakip ithalat bilgileri ithalatçı tarafından bir ay içinde Kuruma gönderilir. Uygun görüş alındıktan sonra, tohum ithalatının gerçekleşmemesi durumunda da Kuruma bilgi verilir.

(2) Kurum, menşe dejenerasyonunu önlemek amacıyla gerektiğinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından tescil edilmiş tohumları kullanma zorunluluğu getirebilir.

(3) Bilimsel araştırmalar için yurda tohum getirilmesi bu madde kapsamı dışındadır.

İzne tabi tütün üretimi

MADDE 7 –

(1) Türkiye’de üretilen tütünlerin tohum ve fidelerini üretildikleri merkezlerin dışına taşıyarak veya tohum ithal ederek; ihracat, ithal ikamesi, yurt içi talep ve üretilebilirliğinin araştırılması amacıyla yapılacak tütün üretimlerinde Kurumdan izin alınması şarttır. İzin talebi Kurum tarafından bir ay içinde karara bağlanır ve sonuç başvuru sahibine bildirilir.

(2) İzin başvurusunda; üretim yılı, üretim merkezi, menşei, yerleşim yeri, üretici sayısı ve üretim alanı bilgilerinin belirtilmesi şarttır.

(3) İzne tabi tütün üretiminin en az; bir üretim merkezinde, iki köy veya mahallede, 6 üretici ile yapılması ve üretimin üretici başına bir dekardan az olmaması esastır.

(4) İzne tabi tütün üretiminde kullanılacak tütün tohum veya fidelerinin üreticiye alıcı tarafından verilmesi zorunludur.

(5) İzne tabi tütün üretimi sözleşmeli olarak yapılır ve alıcının yaptığı diğer sözleşmelerden ayrı olarak Kuruma bildirilir.

(6) İzne tabi tütün üretiminde, yaygın üretim izni verilinceye kadar her üretim yılı için Kurumdan izin alınması şarttır.

(7) İzin alındıktan sonra üretimin yapılmaması durumunda, gerekçeleri belirtilmek suretiyle Kuruma bilgi verilir.

(8) İzne tabi tütün üretimi yaptıran alıcının; fidelik, tarla, kırım, kurutma ve ambalajlama dahil üretimin her safhasında yapılan işlerle ilgili olarak üreticilere eğitici her türlü bilgiyi ve teknik desteği vermesi esastır.

(9) İzne tabi tütün üretiminin yapıldığı yerde başka bir tütün menşeinin üretimi yapılıyor ise menşe dejenerasyonunun önlenmesi amacıyla, izne tabi üretimin yapıldığı parsel ile diğer menşein üretiminin yapıldığı parsel arasında en az 400 metre izolasyon mesafesinin olması esastır. Üretimi yapılacak menşelerden herhangi birinde tepe kırma ameliyesi uygulanıyorsa 400 metre mesafe koşulu aranmaz. Ancak bu durumda tepe kırma ameliyesi uygulanacak tütünlerde çiçeklenme görülmeden tepe kırımının yapılması zorunludur. Menşe dejenerasyonu ihtimali bulunan üretim yerlerinde, tohum almak amacıyla belirlenen bitkilerin çiçek tablalarına, alıcılar tarafından torba geçirilmek suretiyle menşe özelliklerinin korunması zorunludur.

(10) İzne tabi tütün üretiminin, fidelik, tarla, kırım, kurutma ve ambalajlama dönemlerinde yapılan işlemler, uygulanan tedbirler ile gözlem, fiziksel ve kimyasal analiz sonuçları genel bir değerlendirme yapılarak hazırlanacak raporla birlikte Kuruma gönderilir.

(11) Kurum, izne tabi tütün üretiminin her aşaması ile bakım ve işleme dönemlerinde her zaman gerekli teknik kontrolleri yaptırabilir.

(12) İzne tabi tütün üretiminde, üretime yönelik hedeflerine ulaşıp geçiş sürecini tamamlayarak yaygın üretime geçmek isteyen alıcının Kurumdan izin alması zorunludur. İzin başvuruları iki ay içinde karara bağlanır. Yaygın üretimine izin verilen tütün menşeinin müteakip yıllardaki üretimi bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine tabidir. Yaygın üretime geçilen üretim merkezinde, farklı alıcının da izin verilen menşeden tütün ürettirmek istemesi durumunda, ilk üretimden önce Kuruma bilgi vermesi esastır.

(13) Bilimsel amaçlı tütün üretimi bu madde kapsamı dışındadır. Ancak bu amaçla yapılacak üretimler önceden Kuruma bildirilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Üretici Tütünlerinin Denklenmesi, Alım ve Satımı, Yazılı Sözleşme Esası, Üreticiden Alınan Tütünlerin Tescili ile Anlaşmazlıkların Çözümü

Üretici tütünlerinin denklenmesi

MADDE 8 –

(1) Üreticilerin alım-satıma konu teşkil eden tütünleri tam mahsul olmalı ve denk haline getirilmelidir. El ve kalite özellikleri aynı olan tütünler birlikte denklenmelidir. Denk içinde yabancı madde ile dip, filiz, kırıntı, yanık, karayeşil ve çürük tütün bulunmamalıdır.

(2) Üretici tütünlerinin menşelerine göre denkleme biçimleri bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3 sayılı Üretici Tütünlerinin Menşelere Göre Denkleme Tarzları listesinde gösterilmiştir.

(3) Alıcının, üreticiden listede yer almayan bir denkleme talebinde bulunması halinde önceden Kurumdan izin alması zorunludur. İzin talebi bir ay içinde sonuçlandırılır.

Üretici tütünlerinin alım ve satımı

MADDE 9 –

(1) Türkiye’de üretilen üretici tütünleri yazılı sözleşme esası veya açık artırma yöntemiyle alınır ve satılır. Üretim, alım, satım, taşıma, depolama, işleme ve ihracat aşamalarında şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen belgelerin alıcı tarafından düzenlenmesi, muhafaza edilmesi ve bir örneğinin süresi içinde Kuruma verilmesi zorunludur.

(2) Üretici tütünlerinin alım-satımının tamamlanması için; yaprak tütün tartı sonuçları ve birim fiyat ile diğer ekspertiz bilgilerinin, şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Yaprak Tütün Tartı ve Fiyat Pusulasına uygun olarak tanzim edilmesi, belgenin taraflarca imzalanması ve bir örneğinin üreticiye veya temsilcisine teslim edilmesi şarttır.

Yazılı sözleşme esası

MADDE 10 –

(1) Üretici tütünlerinin yazılı sözleşme esasına göre üretimi, alımı ve satımı, Kurum tarafından tütün ticareti yetki belgesine sahip alıcıya bedeli karşılığında verilen Tütün Üretim ve Alım–Satım Sözleşmesine göre yapılır. Her üretim yılı öncesi bu sözleşmenin usul ve esasları Kurul tarafından belirlenir.

(2) Sözleşmeli üretim esasına göre üretilen tütünlerin fiyatları, tütün mamulleri üreticileri ve/veya alıcılar ile üreticiler ve/veya temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenir.

Yazılı sözleşmenin yapılış tarihi, bildirimi ve üreticiden alınan tütünlerin tescili

MADDE 11 –

(1) Yazılı sözleşmeler, Kurum tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde tütünlerin tarlaya dikiminden önce ve en geç nisan ayının sonuna kadar alıcı ile üretici veya bunların temsilcileri arasında akdedilmiş olmalıdır.

(2) Bu şekilde yapılan sözleşmeler, şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Sözleşmeli Tütün Üretim Bildirimine uygun olarak liste halinde ve elektronik ortamda ilgili alıcı tarafından en geç mayıs ayının onbeşinci günü sonuna kadar Kuruma verilmelidir. Taraflardan birinin gerekçeli olarak başvurması halinde birinci fıkra ile bu fıkrada belirtilen süreleri uzatmaya Kurum yetkilidir. Bu bildirimler Kurum tarafından yapılacak tescil işlemine esas teşkil eder.

(3) Yaprak Tütün Tartı ve Fiyat Pusulasının usulüne uygun olarak tanzim edilmesi, taraflarca imzalanarak bir örneğinin üreticiye veya temsilcisine teslim edilmesi ile alım satıma konu tütünler alıcının mülkiyetine geçer. Bu safhadan sonraki faaliyetler için mevzuatta belirtilen işlemlerin zamanında usulüne uygun olarak yapılması ve istenen bilgi ve belgelerin alıcı tarafından süresi içinde Kuruma verilmesi zorunludur.

(4) 4733 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi kapsamında gerçekleştirilen tütün satışlarında Kurumca yapılan tescil, gelir vergisi uygulaması bakımından ticaret borsalarına tescil hükmündedir.

(5) Alıcı, alım-satımı tamamlanan tütünler için şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Yazılı Sözleşme Esasına/Açık Artırma Yöntemine Göre Tütün Alım-Satım ve Tescil Beyannamesi ile Kuruma müracaat eder. Beyanname içeriği ile Kurum kayıtlarının birbirini teyit etmesi halinde beyanname onaylanır, bir nüshası alıcıya geri verilerek tescil işlemi tamamlanmış olur. Alıcı, tescil beyannamesini alırken beyannamede yazılı stopaj tutarını ilgili vergi dairesine ödediğini ya da süresi içinde ödeyeceğini taahhüt eden teminat mektubunu Kuruma ibraz etmek zorundadır. Teminat mektubu, ödemenin yapıldığının belgelenmesi halinde alıcıya iade edilir.

(6) Alıcı, alım-satımı tamamlanan tütünlere ait Üretici Hesap Pusulaları Paftasını Kurum tarafından belirlenen şekil ve içeriğe uygun olarak, ödeme tarihinden itibaren on iş günü içinde, kati alım sonuçlarını ise üretici tütünlerinin teslim alınması için belirlenen sürenin bitim tarihinden itibaren yirmi iş günü içinde yazılı ve elektronik ortamda Kuruma vermek zorundadır.

Anlaşmazlıkların çözümü

MADDE 12 –

(1) Üretici ile alıcı arasında yazılı sözleşmeye göre yapılan tütün alım-satımında, alıcının tütün eksperi tarafından yapılan ekspertiz sonucuna üretici veya temsilcisi tarafından itiraz edilebilir.

(2) İtiraz başvurusu üç örnek olarak düzenlenir ve aslı alıcıya, bir örneği de yerel Ziraat Odasına verilir. Ziraat Odasının bulunmadığı yerlerde veya Kurumun bilgilendirilmesi amacıyla bir örnek de üretici tarafından Kuruma gönderilebilir. İtiraz edilen alıcı en geç üç iş günü içinde itirazı Kuruma yazılı olarak intikal ettirir. İtiraz başvurusunun Kurum tarafından bir ay içinde sonuçlandırılması esastır.

(3) Kurumun yetkilendireceği bir tütün eksperinin başkanlığında, üretici ve alıcı temsilcisi tütün eksperlerinden oluşan üç kişilik heyet itirazı inceleyerek üç gün içinde sonuçlandırır. Heyetin vereceği karar kesin olup, aynı itirazla ilgili olarak Kurumdan tekrar inceleme talep edilemez.

(4) Üretici heyete temsilci vermeyeceğini yazılı olarak bildirdiği takdirde, itiraza konu tütünler hazır bulunanlarca incelenir ve sonuçlandırılır. İki kişiyle incelenen itirazlarda oybirliği ile karar alınamadığı takdirde başkanın görüşü esas alınır.

(5) Heyetin verdiği karara rağmen anlaşma sağlanamaması halinde uyuşmazlığın çözümünde tütün üretiminin yapıldığı yer mahkemeleri yetkilidir.

(6) İtiraz başvurusunun süresi içinde Kuruma bildirilmemesi halinde, alıcı itiraza konu tütünleri, ürün miktarının sözleşmede yer alan en yüksek nevi tütün fiyatı ile çarpımından oluşan bedelle satın almayı kabul etmiş sayılır.

(7) İtiraz hakkını kullanan üreticiye alıcı tarafından yazılı sözleşmede yer alan hak ve yükümlülüklerle ilgili zorluk çıkartılamaz, itiraz başvurusu bir sonraki ürün yılı için imzalanacak sözleşmeyle ilişkilendirilemez.

(8) Tütünle ilgili teknik konularda tütün eksperi olmayanlar bilirkişi ve hakem olarak görevlendirilemez.           

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Açık Artırma Yöntemi, Tütün Satış Merkezlerinin Kurulması, Açık Artırmaya Katılım, Açık Artırma Süreci ve Satışı Yapılan Tütün Bedelleri

Açık artırma yöntemi ile alım-satım

MADDE 13 –

(1) Yazılı sözleşme yapılarak üretilen tütünler dışında kalan üretici tütünleri, tütün satış merkezlerinde açık artırma yöntemiyle alınır satılır.

(2) Yazılı sözleşme esası dışında tütün üretimi yapmak isteyen üreticiler, kimlik, açık adres, üretim yapılacak parselin mevki ve alanı ile tahmini üretim miktarı bilgilerini, şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Sözleşme Dışı Tütün Üretim Bildirim Formuna yazarak en geç mayıs ayının sonuna kadar, tütün üretiminin yapıldığı ilçedeki ziraat odasına bildirmek zorundadır. Yapılan bildirimler ziraat odası tarafından incelenir ve tütün çiftçisi olan üreticilere ait bilgiler, şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Sözleşme Dışı Tütün Üretim Bildirim Listesine kaydedilerek en geç haziran ayının onbeşinci günü sonuna kadar yazılı ve elektronik ortamda Kuruma gönderilir.

(3) Tütünlerin üretici tütünü olduğu, satış merkezlerine başvurma sırasında Ziraat Odasından alınmış üretim yılına ait çiftçi belgesinin bir örneği ibraz edilerek kanıtlanır. Ziraat Odasının bulunmadığı yerlerde Tarım İl/İlçe Müdürlüğünden alınan üretici belgesi geçerlidir.

Tütün satış merkezlerinin kurulması

MADDE 14 –

(1) Tütün satış merkezleri; ziraat odaları, tütün tarım satış kooperatifleri, her türlü üretici birlik, dernek ve kooperatifleri ile diğer gerçek ve tüzel kişiler tarafından Kurumun gözetim ve koordinasyonu altında kurulur ve işletilir.

(2) Tütün satış merkezlerinin kurulması ile ilgili usul ve esaslar, kurulacağı yerler, açık artırmalı satışların başlangıç ve bitiş tarihleri Kurum tarafından belirlenip, ilan edilir.

(3) Tütün satış merkezlerinin kurulması için gerekli şartların oluşmaması ve ihtiyaç duyulması halinde, gerekli görülen yerlerde sözleşme dışı üretilen tütünlerin alım satımının usul ve esasları Kurum tarafından belirlenip ilan edilir.

Tütün satış merkezlerinde açık artırmaya katılım

MADDE 15 –

(1) Tütün satış merkezlerinde açık artırmaya katılmak isteyen alıcı, açık artırmalı satışların başlangıç tarihinden en az yirmi gün önce, açık artırmaya katılacağını ve varsa kanuni vekillerini ilgili tütün satış merkezine bildirmek zorundadır.

(2) Tütün satış merkezlerinde alıcı adına tütünlerin muayene ve ekspertizlerini yapacak kişiler, 4733 sayılı Kanunda belirtilen tütün eksperi unvanına sahip olduklarını gösteren belge örneğini satış merkezine vermekle yükümlüdürler. Tütün eksperi olmayanlar satış merkezlerinde tütünlerin muayene ve ekspertizini yapamazlar, kalite hakkında bildirimde bulunamazlar.

(3) Tütün satış merkezinde açık artırmaya katılmak isteyen alıcı, satış merkezine her yıl Kurumca belirlenecek miktarda teminat yatırmak zorundadır.

(4) Alıcının, tütün satış merkezlerinde adına tescil edilen tütünleri almaktan vazgeçmesi, tütün bedelini satış merkezine ödememesi veya belirlenen süre içinde tütünleri satış merkezi deposundan çekmemesi halinde doğacak tazminat, kira, sigorta bedeli, işçilik ve sair masraflar yatırılan teminattan karşılanır.

Üretici tütünlerinin tütün satış merkezlerine getirilmesi ve ekspertizi

MADDE 16 –

(1) Üreticiler tütünlerini Kurum tarafından belirlenen tütün satış merkezine, satış merkezince ilan edilecek programa göre tam mahsul olarak getirirler. Tütünler tartılır ve Kurum tarafından yetkilendirilmiş satış merkezi tütün eksperince ekspertizi yapılır.

(2) Her bir üretici tütünü için açık artırma başlangıç fiyatı, bu ekspertiz sonuçlarına göre belirlenir.

(3) Tütün satış merkezine, bulunduğu yerde giderilmesi mümkün olmayacak şekilde ağır tavlı veya küflü olarak getirilen tütünler, açık artırma başlangıç fiyatı belirlenmeden geri gönderilir. Bu durumdaki tütünler için Kurum tarafından yetkilendirilmiş satış merkezi tütün eksperinin vereceği karar kesindir.

(4) Geri götürülen tütünler, gerekli bakım işlemleri yapıldıktan sonra satış merkezinin uygun göreceği tarihte tekrar getirilebilir.

Ekspertiz sonuçlarının ilanı ve açık artırma süreci

MADDE 17 –

(1) Her üretici tütünü için, tütün satış merkezinde Kurum tarafından yetkilendirilmiş tütün eksperi tarafından yapılan ekspertiz sonucunda belirlenecek tüm bilgiler, satışa çıkarılan üretici tütünleri üzerindeki karta kaydedilmek suretiyle ilan edilir.

(2) Her kalite nevi tütün için son beş yılda Kurulca seçilecek üç yılın ihraç fiyat ortalamasının yüzde elli eksiği, açık artırma başlangıç fiyatı olarak Kurumca açıklanır. Dünyada ve Türkiye’deki gelişmeler dikkate alınarak bu oranı yüzde yetmişbeşe kadar uygulamaya Kurul yetkilidir.

(3) Tütün satış merkezlerinde açık artırmaya, açık artırma başlangıç fiyatından başlanır. Açık artırma Kurumca her yıl belirlenecek miktar veya katları oranında yapılır. Üretici veya kanuni vekilinin kabul etmesi halinde tütünler en yüksek fiyatı veren alıcı adına tescil edilerek satış işlemi tamamlanır.

(4) Açık artırma başlangıç fiyatını veya açık artırmada oluşan fiyatı kabul etmeyen üreticiler oluşan masrafları karşıladıktan sonra tütünlerini geri götürürler. Tütün satış merkezi, üreticilerin elinde tütün kalması ve alıcıların istekte bulunması halinde, tütün satış merkezinde programlanmış son açık artırma işleminden hemen sonra açık artırma işlemini tekrarlar.

Tütünlerin sigorta ettirilmesi

MADDE 18 –

(1) Tütün satış merkezleri ve depolarına getirilen tütünler, satış merkezi tarafından hırsızlık, yangın, haşere istilası, terör ve halk hareketleri gibi riskler ile sel, su baskını, kasırga, deprem ve benzeri doğal afetler sonucu oluşabilecek zararlara karşı sigorta ettirilir. Sigorta primleri satış merkezi tarafından ödenip alıcıdan tahsil edilir.

Tütün satış merkezlerinde satışı yapılan tütün bedelleri

MADDE 19 –

(1) Satış merkezlerinde satışı yapılan tütünler için alıcı ve üreticiden bir komisyon alınır. Alınacak komisyon oranı ve dağılımı her yıl Kurumca belirlenir. Alıcı, satın aldığı tütünlere ait komisyonu ve tütün bedellerini en geç tescili izleyen iş günü içinde satış merkezince açtırılan banka hesabına yatırır.

(2) Satış merkezi gerekli yasal kesintiler ve üreticinin payına düşen komisyonu çıkardıktan sonra, üreticinin parasını iki iş günü içinde öder.

(3) Alıcı, adına satışı tescil edilen tütünleri, tescili izleyen iş günü içinde satış merkezi deposundan kendi deposuna çekmek zorundadır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Tütünlerin İşlenmesi, Tütün Fireleri, Tütün İşleme Tesislerinin Kurulması, Üretim

İzni, Proje Tadilatı, Yer Değişikliği, Devri, Kapatılması ve Tütünlerin Depolanması

Tütünlerin işlenmesi

MADDE 20 –

(1) Türkiye’de üretilen tütünlerin Türk Standardında belirlenmiş nevi tanımlarına uygun olarak, Kurumdan üretim izni almış tesislerde işlenmesi zorunludur.

(2) İşlenecek tütünlere ait bilgiler, işleme başlangıcından bir iş günü öncesine kadar, işleme sonuçları ise işleme bitişinden itibaren on iş günü içinde, şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Yaprak Tütün İşleme Açılış/Kapanış Bildirimine uygun olarak Kuruma bildirilir.

(3) Teknik ve ticari gereklerle, tütünlerin Türk Standardında belirlenen neviyatlandırma, denkleme ve ambalajlama yöntemlerine uyulmadan işlenebilmesi için önceden Kurumdan izin alınması zorunludur. İzin talebi beş iş günü içinde cevaplandırılır. Türk Standardında yer almayan tütün çeşitlerinin işlenmesi de Kuruma bilgi verilerek yapılır.

(4) Çeşitli nedenlerle yeniden işlenmesi planlanan tütünler için gerekçesi ile birlikte Kuruma başvurularak izin alınması şarttır. İzin talebi beş iş günü içinde cevaplandırılır.

Tütün fireleri

MADDE 21 –

(1) Tütünlerin taşınması, depolanması ve işlenmesi sırasında meydana gelebilecek azami fireler, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-4 sayılı Tütünlerde Azami Fire Oranları listesinde belirtilmiştir. Azami fire oranları aşıldığı takdirde, gerekçe belirtilerek en geç on iş günü içinde Kuruma müracaat edilir. Kurumca yapılacak değerlendirmenin sonucu on iş günü içinde ilgiliye bildirilir.

Tütün işleme tesislerinin kurulması

MADDE 22 –

(1) Tütün işleme tesisleri tütün ticareti yetki belgesini haiz gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulabilir. Tesis kurmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, gerekli izin taleplerini aşağıdaki bilgi ve belgeleri içeren bir takım dosya halinde bir dilekçe ile şahsen veya yetkili temsilcisi vasıtasıyla Kuruma intikal ettirirler.

a) Faaliyet özgeçmişini ve hedeflediği faaliyeti tanımlayan özel beyanı,

b) Kurulacak tesis sahası için yürürlükteki imar mevzuatı çerçevesinde alınmış imar durumunu gösteren belge,

c) Tesiste kullanılacak makine ve cihazların yerleşimini gösterir plan ve planlanan üretim kapasitesini de içeren iş akış şeması,

ç) Kurum tarafından belirlenen içerik ve şekle uygun olarak hazırlanmış fizibilite raporu,

d) Tesis kurma müracaatında bulunan kişi ve kuruluşların yirmidörtbin Türk Lirası uygunluk belgesi bedelini Kurum hesabına yatırdıklarına ilişkin belge.

(2) Eksik bulunan dosyalar bildirim tarihinden itibaren bir ay içinde tamamlanmaz ise yapılan başvuru işleme konulmaz. Eksik bulunan dosyaların bir ay içinde tamamlanmaması veya talepten vazgeçilmesi halinde uygunluk belgesi bedeli iade edilmez.

(3) Tamamlanmış başvurular ilgili mevzuat ile işin ekonomik ve teknik boyutları gözetilerek Kurum tarafından değerlendirilir ve en geç bir ay içinde tesis kurma izin başvurusu karara bağlanır. Uygun bulunanlara şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Tütün İşleme Tesisi Kurma Uygunluk Belgesi verilir.

(4) İşleme tesislerinin kurulması aşamasında veya daha sonra gerçekleştirilecek proje tadilatları kapsamında, tesiste kullanılmak üzere ithal edilecek makineler Kuruma bildirilir.

(5) Birinci fıkranın (d) bendinde yer alan uygunluk belgesi bedeli, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranını geçmemek üzere, Kurul tarafından yeniden belirlenerek Resmî Gazete’de yayımlanır.

Tütün işleme tesislerinin üretim izni

MADDE 23 –

(1) Tütün işleme tesisi kurma izni alarak projesini gerçekleştiren ve ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda alınması gerekli İşletme Belgesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını tamamlayarak işletmesini üretime hazır hale getiren alıcılar, ilgili sanayi odasından alınan kapasite raporunu da ekleyerek üretime hazır olduklarını Kuruma yazılı olarak bildirirler.

(2) Kurum tarafından teknik bir heyet görevlendirilir, tesisin kuruluş izninde aranan şartları taşıyıp taşımadığı hususu yerinde incelenerek rapora bağlanır. Bu rapor, Kuruma sunulmasından itibaren bir ay içinde değerlendirilerek uygun bulunanlara şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Tütün İşleme Tesisi Faaliyet Uygunluk Belgesi verilir.

(3) İkinci fıkrada belirtilen Uygunluk Belgesi için kırksekizbin Türk Lirası bedel alınır. Bu bedel her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranını geçmemek üzere, Kurul tarafından yeniden belirlenerek Resmî Gazete’de yayımlanır.

(4) Faaliyet izni verilmesinden önce yasal izinlerin alınmasının sağlanması veya tesisteki makine, cihaz ve ekipmanların test edilmesi amacıyla, deneme üretimi yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilere, başvuru tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Kurumca izin verilir. Deneme üretiminde işlenecek tütün miktarı, tesisin yirmidört saatlik tütün işleme kapasitesinin beş katından fazla olamaz ve deneme üretimi toplamda otuz günü geçemez. Deneme üretimi süresince işlenmiş tütünler, Kurumdan üretim izni alınıncaya kadar bildirimi yapılan bir tütün deposunda muhafaza edilir ve hiçbir ticari faaliyete konu edilemez.

Proje tadilatı, tesislerin yer değişikliği, devri ve kapatılması

MADDE 24 –

(1) İşleme tesisinde kurulu bulunan makineleri devre dışı bırakacak, değiştirecek veya ilave makine getirecek alıcı, değişikliğin teknik ve mali boyutunu açıklayan bir rapor ve tadilat projesi ile Kuruma başvurur. Başvuru değerlendirilerek bir ay içinde karara bağlanır. Uygun bulunan projeye izin verilir. Verilen izin doğrultusunda yapılan proje değişikliği tesiste kapasite değişikliğine sebep olursa, ilgili sanayi odasından alınan yeni kapasite raporu Kuruma gönderilir.

(2) Tütün işleme tesisinde, tütün işleme faaliyetiyle ilgisi bulunmayan makine, cihaz ve ekipmanlar ile tesiste gerçekleştirilecek yedek parça değişimleri birinci fıkra hükmüne tabi değildir.

(3) Tesisin kuruluş yerinin değiştirilmesi, kurulu makinelerini ülke içerisinde kısmen veya tamamen aynı alıcı tarafından kurulan yeni veya eski bir tesise nakli, başka bir gerçek veya tüzel kişiye devri ile ülke dışına çıkarılması Kurumun iznine bağlıdır. Kurum izin taleplerini bir ay içinde sonuçlandırır.

(4) Üretim faaliyetleri sona erdirilen işleme tesisleri Kuruma bildirilir. Kuruma karşı yükümlülükleri işleme tesisi sahibine on iş günü içinde bildirilerek kapatma işlemi sonuçlandırılır. Kapatılan işleme tesislerindeki makine, cihaz ve ekipman Kuruma bilgi verilerek tasfiye edilir.

(5) Tütün Ticareti Yetki Belgesi iptal edilen alıcılara ait işleme tesislerinin gerçek ve tüzel kişilere devri, kiralanması veya sökülerek tasfiyesi Kurumun iznine bağlıdır. İzin talebi Kurum tarafından bir ay içinde karara bağlanır ve sonuç başvuru sahibine bildirilir.

(6) Homojenize tütün, şişirilmiş tütün ve şişirilmiş tütün damarı yapımı amacı ile kurulacak fabrika ve tesisler de 22 nci, 23 üncü ve bu madde hükümlerine tabidir.

(7) Bu maddenin altıncı fıkrasında belirtilen tesisler, Kurum tarafından bu Yönetmelik doğrultusunda daha önce izin verilmiş bir tesise ek olarak da kurulabilir. Bu durumda başvuru sahibi, hedeflediği faaliyeti tanımlayan beyan ile kurulacak makine ve cihazların yerleşim durumu ve planlanan üretim kapasitesini de içeren iş akış şeması ile birlikte Kuruma başvurur. Başvuru değerlendirilir ve uygun bulunanlara bir ay içinde izin verilir. Kurulumu tamamlayan başvuru sahibi ilgili sanayi odasından alınan kapasite raporu ile birlikte üretime hazır olduğunu Kuruma yazılı olarak bildirir. Bildirimden sonraki işlemler, bu Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında yer alan hükümler doğrultusunda sonuçlandırılır. Bu tesislere yeni faaliyet alanıyla uyumlu Faaliyet Uygunluk Belgesi verilir.

Tütünlerin depolanması

MADDE 25 –

(1) Alıcı, stoklarında bulunan tütünlerin muhafazası veya bakımı amacıyla gerek kendisine ait, gerekse kiralık olarak tuttuğu depoları, tütün konulmadan önce Kuruma bildirmek zorundadır.

(2) Kapatılan depolar Kuruma bildirilir.

ALTINCI BÖLÜM

Tütün Ticareti Yetki Belgesi, Tütün Ticareti, İhracatı ve İthalatı

Tütün ticareti yetki belgesi

MADDE 26 –

(1) Tütün ticareti yapabilmek için Kurumdan uygunluk belgesini almış olmak şarttır. Uygunluk belgesi almak isteyen gerçek ve tüzel kişiler Kuruma yapacakları başvuru dilekçelerine;

a) Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanmış ana sözleşmesinin aslı veya noter onaylı örneği ile yetkili kişilere ait imza sirkülerini,

b) Son bir ay içinde ticaret ve sanayi odasından alınan faaliyet belgesinin aslı ya da onaylı örneğini,

c) Gerçek kişiler için başvuru sahibinin, tüzel kişiler için yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile tüzel kişiyi temsile yetkili kişinin 4733 sayılı Kanuna, 8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanununa ve 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa muhalefetten mahkum olmadıklarını belirtir yazılı beyanı,

ç) Yirmidörtbin Türk Lirası uygunluk belgesi bedelini Kuruma yatırdıklarına ilişkin belgeyi, eklemek suretiyle Kuruma başvururlar. Başvurular Kurum tarafından değerlendirilerek en geç bir ay içinde karara bağlanır. Tütün ticareti yapması uygun görülenlere uygunluk belgesi olarak Tütün Ticareti Yetki Belgesi verilir.

(2) Eksik bulunan dosyalar bildirim tarihinden itibaren bir ay içinde tamamlanmaz ise yapılan başvuru işleme konulmaz. Eksik bulunan dosyaların bir ay içinde tamamlanmaması veya talepten vazgeçilmesi halinde belge bedeli iade edilmez.

(3) Tütün Ticareti Yetki Belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişilerin başvuru bilgilerindeki değişiklikler onbeş gün içinde Kuruma bildirilir. Tüzel kişilerde yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile yetkili kişilerden herhangi birinde değişiklik olması halinde, katılan yeni kişiler için birinci fıkranın (a) ve (c) bentlerinde belirtilen belgelerin Kuruma ibrazı zorunludur.

(4) Tütün ticareti yetki belgesi almış olanların uygunlukları her yıl temmuz ayında Kurum tarafından vize işlemine tabi tutulur. Bunun için ikibindörtyüz Türk Lirası yıllık uygunluk belgesi bedelinin, temmuz ayının son iş günü mesai saati bitimine kadar Kurum hesabına yatırılması zorunludur. Vize işlemini yaptırmayanlar hakkında 4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin altıncı fıkrası doğrultusunda işlem yapılır.

(5) Bu maddede yer alan uygunluk belgesi bedelleri, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranını geçmemek üzere, Kurul tarafından yeniden belirlenerek Resmî Gazete’de yayımlanır.

Tütün ticareti

MADDE 27 –

(1) Üreticiden alınan tütünlerin tütün satış merkezlerine veya Kuruma tescili kaydıyla dahilde alınması, satılması ve nakledilmesi serbesttir.

(2) Alıcılar, aralarında yaptıkları tütün alım ve satımlarını, şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Tütün Alım-Satım Bildirimine uygun olarak, fatura düzenleme tarihini takip eden beş iş günü içinde Kuruma bildirmek zorundadırlar.

(3) Alıcı, tütün stokları ile ihracat ve ithalat miktarlarını, şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Tütün Mevcut Bildirimine uygun olarak, haziran ve aralık ayları sonu itibariyle takip eden ayın onbeşinci gününe kadar Kuruma bildirmek zorundadır.

(4) Tütün Ticareti Yetki Belgesine sahip alıcılar ticaretinin yapılmaması kaydı ile menşe, nevi ve işleme partisi bazında, içim ekspertizi, numune, fiziksel ve kimyasal analizler için, beş kilograma kadar kıyılmış, öğütülmüş, parçalanmış, ezilmiş tütün bulundurabilirler.

(5) Yazılı sözleşme esasına göre tütün üretenler ile bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesi ikinci fıkrasına göre sözleşme dışı tütün üretim bildiriminde bulunarak tütün üretenlerden Kuruma bildirilip kayıt altına alınanlar, ticari amaç olmaksızın, kendi ürettiği yaprak tütünleri kullanarak elli kilogramı aşmayan sarmalık kıyılmış tütün elde edebilirler.

Tütün ihracatı

MADDE 28 –

(1) Kurumdan üretim izni almış tesislerde işlenmiş tütünlerin ihracı serbesttir. Ancak ihraç edilecek tütünlerin, bu Yönetmeliğin 20 nci maddesi çerçevesinde işlenmiş olduğunun, Kurumun yetkilendirdiği bir tütün eksperi tarafından yapılacak ekspertiz sonucunda belirlenmesi ve bu tütünler için tütün ihracatı uygunluk belgesi alınması zorunludur.

(2) Tütün ihraç etmek isteyen Tütün Ticareti Yetki Belgesi sahibi gerçek veya tüzel kişiler, ihracat işlemlerine başlamadan önce Kurumdan parti numarası alır, işlenmiş tütünlerin her bir dengine/kutusuna Türk Standardında belirtilen markalama ve işaretlemeleri yapar, şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Tütün İhracatı Uygunluk Belgesi Başvuru Formunu doldurarak tütün ihracatı uygunluk belgesi talebinde bulunurlar. Kurum, talebi inceleyerek ekspertiz yaptırdıktan sonra uygun bulunanlara, beş iş günü içinde şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Tütün İhracatı Uygunluk Belgesini verir.

(3) Tütün tozu ve tütün döküntülerinin ihracatı için bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen başvuru formuna, ihraç edilecek toz ve döküntü tütünlerle ilgili olarak bir tütün eksperi tarafından düzenlenen rapor da eklenerek Kuruma başvurulur. İhracat, tütün ihracatı uygunluk belgesi alınmak suretiyle gerçekleştirilir.

(4) Aynı menşe, nevi ve ürün yılından olmak şartı ile yurt dışına gönderilecek on kilograma kadar numune tütünlerde ihracat uygunluk belgesi şartı aranmaz. Numune tütünlerin Kurum kayıtlarına işlendiğinin belgelenmesi kaydı ile ihracı serbesttir.

(5) Hariçte İşleme Rejimi kapsamında ihraç edilecek tütünler için Kurumdan tütün geçici ihracat uygunluk belgesi alınması zorunludur. Geçici ihracat uygunluk belgesi almak isteyen tütün mamulü üreticisi firmalar, şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Tütün Geçici İhracat Başvuru Formu ile Kuruma müracaat eder. Kurumca, tütünlerin ekspertiz muayenesi yaptırılarak, beş iş günü içinde şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Tütün Geçici İhracat Uygunluk Belgesi verilir. Hariçte işlemeye başlamadan en az bir ay önce işlemin yapılacağı ülke ve tesis, başlangıç-bitiş tarihi ile işleme programı Kuruma bildirilir.

(6) İhraç edilecek tütünlerin muayenesi sonucu düzenlenen ekspertiz raporunun olumsuz olması durumunda, ekspertiz masraflarının karşılanması taahhüt edilerek yazılı başvuru ile ekspertiz sonucuna itiraz edilebilir. Bu durumda Kurum bünyesinden tütün eksperi niteliğini haiz bir uzman başkanlığında, Ege Tütün İhracatçıları Birliği ve Tütün Eksperleri Derneğinden istenecek birer tütün eksperinden oluşan heyete tütünler onbeş iş günü içinde yeniden muayene ettirilir. Bu heyetin kararı kesin olup, verilen karar doğrultusunda işlemler yürütülür.

(7) İhraç edilen tütünlerin kısmen ya da tamamen satılmayarak geri getirilmesi halinde, bu maddenin altıncı fıkrasındaki usule göre oluşturulan heyet tarafından tütünler muayeneye tabi tutulur. Heyet, tütünlerin menşei, ürün yılı, nevi ve fiziksel durumunu rapora bağlayarak Kuruma iletir. Kurum raporu inceleyerek tütünlerin yurda giriş iznini beş iş günü içinde karara bağlar.

Tütün ithalatı

MADDE 29 –

(1) İşlendikten sonra ihraç amacıyla olsa dahi tütün ithali ancak, üretim ihtiyaçlarıyla sınırlı olarak tütün mamulleri üretenler tarafından yapılabilir.

(2) Tütün ithalatı yapmak isteyen tütün mamulü üreticilerinin Kurumdan uygunluk belgesi alması zorunludur. İthalatçılar ithal etmek istedikleri tütünlerle ilgili olarak, şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Tütün İthalatı Başvuru Formunu doldurarak, tütün ithalatı uygunluk belgesi talebinde bulunurlar. Kurum başvuruyu inceleyerek, ekspertiz yaptırdıktan sonra talebi uygun bulunanlara, beş iş günü içinde şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Tütün İthalatı Uygunluk Belgesini verir.

(3) İthal edilen tütünlerin muayenesi sonucu düzenlenen ekspertiz raporunun olumsuz olması durumunda, ekspertiz masraflarının karşılanması taahhüt edilerek yazılı başvuru ile itiraz edilebilir. Bu durumda Kurum bünyesinden tütün eksperi niteliğini haiz bir uzman başkanlığında, Ege Tütün İhracatçıları Birliği ve Tütün Eksperleri Derneğinden istenecek birer tütün eksperinden oluşan heyete tütünler onbeş iş günü içinde yeniden muayene ettirilir. Bu heyetin kararı kesin olup, verilen karar doğrultusunda işlemler yürütülür.

(4) Tütün İthalatı Uygunluk Belgesi alındıktan sonra, gümrük işlemleri tamamlanmayarak ithalatı gerçekleşmeyen tütünler en geç yıl sonu itibariyle Kuruma bildirilir.

(5) Kurum veya Gümrük İdaresi tarafından ithaline izin verilmeyen tütünler ithalatçı tarafından mahrecine iade edilir veya üçüncü bir ülkeye gönderilir ya da Gümrük İdaresinin kabul etmesi koşuluyla, masrafları ithalatçı tarafından karşılanmak suretiyle, yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde tasfiye edilmek üzere gümrüğe terk edilir.

(6) Homojenize veya yeniden tertip edilmiş tütün, şişirilmiş tütün ve şişirilmiş tütün damarı ithalatında da tütünün tabi olduğu esaslar uygulanır.

(7) Bu madde uyarınca Kurumdan uygunluk belgesi alınması, ithalata ilişkin mevzuatta öngörülen diğer şartların yerine getirilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

(8) Tütün ithalatı yapan tütün mamulü üreticilerinin, aşağıda belirtilen kayıtları günlük olarak tutmaları zorunludur:

a) İthal edilen ve üretimde kullanılan tütün miktarları,

b) İthal edilen tütünlerden, yurtiçine ve yurtdışına satışı yapılan tütün miktarları.

YEDİNCİ BÖLÜM

Belge Saklama Süresi ve Denetim

Belge saklama süresi

MADDE 30 –

(1) İlgili mevzuatında daha uzun bir saklama süresi öngörülmediği sürece, bu Yönetmelik uyarınca tutulması gereken tüm kayıtlar, verilen izin ve uygunluklar, talepler, stok listeleri, raporlar ile sair bilgi ve listeler, elektronik ortama aktarılmış kopyaları da dahil olmak üzere, tütün ticaret yetki belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişiler tarafından düzenlendikleri yılı takip eden yıldan itibaren beş yıl süreyle saklanmak zorundadır.

Denetim

MADDE 31 –

(1) Kurum, alıcıya ait tütün alım yerleri, işleme tesisleri ve depoları ile mevzuat gereği tutulması gereken kayıtları her zaman denetlemeye yetkilidir. Denetim amacıyla Kurum tarafından istenecek her türlü bilgi ve belgelerin verilmesi zorunludur.

(2) İthal edilen tütünlerle ilgili olarak Kurum tarafından istenecek bilgi ve belgeler ile yapılacak gözlem ve denetimlere, sınai veya ticari gizlilik mülahazalarıyla engeller konulamaz.

(3) Bu Yönetmelikte alıcılar tarafından Kuruma bildirimi istenilen bilgi, belge ve raporlar için ilgili maddede bir süre düzenlemesi yapılmamış ise, söz konusu bildirimlerin bir ay içinde Kuruma gönderilmesi zorunludur.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Cezai Hükümler

Cezalar

MADDE 32 –

(1) Kurumdan tesis kurma ve faaliyet izni almadan tütün işleyenlere 4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır.

(2) Tütün piyasasında mal veya hizmet üreten, işleyen, ihraç veya ithal eden, pazarlayan, alan veya satan gerçek ve tüzel kişilere aşağıda yazılı idari yaptırımlar uygulanır:

a) 4733 sayılı Kanun veya ilgili mevzuat gereğince Kurum tarafından istenilen ticari faaliyetlerini gösterir satış veya faaliyet raporlarını veya bilgi, belge ve numuneleri yazılı uyarıya rağmen belirlenen süre içinde vermeyenlere, yanlış veya yanıltıcı bilgi veya belge verenlere, gerekli tesis ve yerleri incelemeye açmayanlara 4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin beşinci fıkrası (a) bendi hükmü uygulanır.

b) Üreticiden satın aldıkları tütünleri satış merkezlerine veya Kuruma tescil ettirmeyenlere, yazılı sözleşme yapma tarihine uymayanlara, işleme açılış ve kapanışları ile tütün stoklarını ve tütün depolarını süresi içinde bildirmeyenlere, izinsiz standart dışı işleme yapanlara, 4733 sayılı Kanunda tütün eksperi unvanına sahip olanlar tarafından yapılması öngörülen işleri yetkisiz kişilere yaptıranlara, yazılı sözleşme esası veya açık artırma yöntemi ile yapılan alım satım kapsamındaki yükümlülüklerini süresi içinde yerine getirmeyenlere 4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin beşinci fıkrası (b) bendi hükmü uygulanır. Bu hüküm Kurumdan izin almadan bir yere mahsus tütün çeşidinin tohum veya fidelerini başka çeşitlere ayrılmış olan yerlere ekenler, dikenler veya bu amaçlarla taşıyanlar hakkında da uygulanır.

c) Kurumdan izin almaksızın işleme tesislerinde proje tadilat kapsamındaki işlemleri yapan, kurulu makinelerini ülke içerisinde kısmen veya tamamen aynı firma tarafından kurulan yeni veya eski bir fabrikaya nakleden, başka bir firmaya devreden ya da ülke dışına çıkaranlara veya bildirimde bulunmaksızın faaliyetini sona erdirenlere 4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin beşinci fıkrası (d) bendi hükmü uygulanır.

ç) Kurumdan yetki belgesi almadan veya bildirimde bulunmadan tütün ticareti yapanlara 4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin beşinci fıkrası (h) bendi hükmü uygulanır.

d) Bu Yönetmeliğin 27 nci maddesi beşinci fıkrasında izin verilenler haricinde, Kurumdan uygunluk belgesi almadan ticari amaçla sarmalık kıyılmış tütün üreten, satan veya satışa arz edenlere 4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin beşinci fıkrası (ı) bendi hükmü uygulanır.

(3) Yukarıda sayılan fiiller dışında, 4733 sayılı Kanuna veya bu Yönetmeliğe ya da Kurumca verilen belgelerde yer alan şartlara uyulmadığının tespiti halinde, ilgili gerçek ve tüzel kişiler uyarılır ve aykırılığın giderilmesi için uygun bir süre verilir. Her işlem için verilecek süre Kurumca belirlenir. Verilen süre sonunda aykırılığın devam etmesi halinde veya aykırılığın giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde süre verilmeksizin Kurumca verilen belgeler iptal edilir.

(4) İdari para cezaları, fiillerin tekrarı halinde, bir önceki cezanın iki katı olarak verilir. İkinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde sayılan fiillerin, ilk fiilin işlenmesinden sonraki beş yıl içinde üçüncü defa işlenmesi halinde ise belgelerin iptaline karar verilir.

(5) 4733 sayılı Kanuna, 4250 sayılı Kanuna veya 5607 sayılı Kanuna aykırılıktan dolayı yargılanması devam edenler ile mahkum olanlara veya aynı kanunlara aykırılıktan dolayı iki defadan fazla ön ödemede bulunması nedeniyle haklarında kamu davası açılmamış ya da düşmüş olanlara uygunluk belgesi verilmez; verilmiş olanlar da iptal edilir.

(6) İkinci fıkranın (ç) ve (d) bentlerinde yazılı fiiller hakkında idari yaptırım uygulamaya ve bu fiillerin konusunu oluşturan her türlü eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesi kararını vermeye mahalli mülki amirler, diğer bentlerde yazılı fiiller hakkında idari para cezası vermeye Kurum yetkilidir. Mahalli mülki amirlerce uygulanan idari yaptırımlar onbeş gün içinde Kuruma iletilir.

(7) 4733 sayılı Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine göre verilen idari yaptırım kararlarına karşı 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre kanun yoluna başvurulabilir. Ancak, idare mahkemesinde dava, işlemin tebliği tarihinden itibaren onbeş gün içinde açılır. İdare mahkemesinde iptal davası açılmış olması, kararın yerine getirilmesini durdurmaz.

(8) İdari yaptırımlara ilişkin olarak 4733 sayılı Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Tütün eksperine yaptırılacak işler

MADDE 33 –

(1) Tütün eksperi olmayanlar, tütün alım ve satım muayenelerini, tütün vasıf, değer ve nevilerinin belirlenmesini ve tütün işleme, bakım, fabrikasyon eksperliği yapamazlar.

(2) Tütün ticareti yetki belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişiler, tütün alım ve satım muayenelerini, tütün vasıf, değer ve nevilerinin belirlenmesi iş ve işlemlerini tütün eksperlerine yaptırmak zorundadır.

(3) Tütün işlemesi ve bakımı ile tütün mamullerinin üretildiği iş yerlerinde mevzuatla tütün eksperinin yapması öngörülen işler tütün eksperine yaptırılır. Tütün Ticareti Yetki Belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişiler iş yeri, iş saati ve kapasite ile uyumlu olarak tütün eksperi çalıştırmak zorundadır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 34 –

(1) 4/12/2002 tarihli ve 24956 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tütün Üretimi, Üretici Tütünlerinin Pazarlanması, İç ve Dış Ticareti, Denetimi ve Tütün Eksperliği ile İlgili Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Mevcut yönetmeliğin uygulanması

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce alınan yetki ve uygunluk belgeleri geçerli olup, yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde Kurumca güncellenir.

Yürürlük

MADDE 35 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 36 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.

EK-1

TÜRK TÜTÜNLERİ STANDARDINDA TANIMLANMIŞ MENŞELER VE ÜRETİM MERKEZLERİ

MENŞEİ	ÜRETİM MERKEZLERİ
İzmir	Bozdoğan, Buharkent, Çine, Didim, Germencik, Karacasu, Kuyucak, Nazilli, Söke
Balıkesir, Ayvalık, Bigadiç, İvrindi, Savaştepe, Sındırgı
Denizli, Acıpayam, Bekilli, Beyağaç, Bozkurt, Buldan, Çardak, Çivril, Güney, Kale, Serinhisar, Tavas
Bayındır, Bergama, Beydağ, Buca, Dikili, Foça, Gaziemir, Karaburun, Kemalpaşa, Kınık, Kiraz, Menderes, Menemen, Ödemiş, Seferihisar, Selçuk, Tire, Torbalı, Urla
Emet
Manisa, Ahmetli, Akhisar, Alaşehir, Demirci, Gölmarmara, Gördes, Kırkağaç, Köprübaşı, Kula, Salihli, Sarıgöl, Saruhanlı, Selendi, Soma, Turgutlu
Muğla, Bodrum, Fethiye, Kavaklıdere, Milas, Ula, Yatağan
Eşme, Karahallı, Sivaslı, Ulubey
Düzce	Düzce, Çilimli
Bursa	Bursa, İnegöl, Keles, Mudanya, Mustafakemalpaşa, Orhaneli, Yenişehir, Bandırma, Karamürsel, Geyve, Bilecik, Söğüt
Agonya	Yenice
Edirne	Keşan, Kırklareli, Tekirdağ, Malkara, Şarköy
Artvin	Ardanuç, Borçka
Trabzon	Trabzon, Akçaabat, Şebinkarahisar, Alaçam, Bafra
Samsun-Maden	Samsun
Samsun-Evkaf	Samsun, Kavak, Ondokuzmayıs
Samsun-Canik	Samsun, Çarşamba, Havza, Tekkeköy, Vezirköprü
Bafra	Bafra, Alaçam, Yakakent, Sinop, Gerze
Gümüşhacıköy	Gümüşhacıköy, Merzifon
Taşova	Taşova, Tokat, Erbaa, Niksar
Basma	Gümüşhacıköy, Merzifon, Taşova, Havza, Vezirköprü, Tokat, Erbaa, Niksar, Yenice
Bucak	Bucak, Çeltikçi
Yayladağı	Yayladağı, Altınözü, Antakya, İskenderun, Samandağ, Bahçe
Adıyaman	Adıyaman, Besni, Çelikhan, Gölbaşı, Kahta, Samsat, Malatya, Akçadağ, Doğanşehir
Silvan	Silvan, Bismil, Hazro, Kulp, Lice, Batman, Beşiri, Kozluk, Sason, Baykan, Kurtalan
Mardin	Kızıltepe, Mazıdağı, Savur
Bitlis	Bitlis, Hizan, Mutki, Tatvan
Muş	Muş, Hasköy, Güroymak, Solhan
Şemdinli	Şemdinli

EK-2

TÜRK STANDARDINDA YER ALMAYAN TÜTÜNLER VE ÜRETİM MERKEZLERİ

TÜTÜN TİPİ	ÜRETİM MERKEZLERİ
Hasankeyf	Şahinbey, Şehitkamil
Tömbeki	İskenderun, Samandağ
Virginia	Düzce, Cumayeri, Çilimli, Gölyaka, Gümüşova, Kaynaşlı, Yığılca
Kırklareli, Babaeski, Lüleburgaz, Pınarhisar
Burdur, Çeltikçi, Bucak
Burley	Adapazarı, Akyazı, Erenler, Ferizli Geyve, Hendek, Karasu, Pamukova, Serdivan, Söğütlü
Balya, Gönen, Manyas
Puroluk	Pazar

EK-3

ÜRETİCİ TÜTÜNLERİNİN MENŞELERE GÖRE DENKLEME TARZLARI

Tütünler, boyut ve su tutma özelliklerine göre, üreticiler tarafından aşağıdaki biçimlerde denklenirler.

(1) Ege Bölgesi Tütünleri: İzmir tarzı dizi dengi, kalıp biçiminde veya yaprakların kutu içine serpilmesi suretiyle karton kutu biçiminde denklenir. İzmir tarzı dizi denklerin boyu 70 cm, eni 40 cm, denk ağırlığı 50-55 kg’dır. Karton kutunun ağırlığı azami 30 kg’dır.

(2) Karadeniz Bölgesi Tütünleri: Trabzon ve Artvin tütünleri, İskenderiye tarzı bağsız demet veya sırapastal; Taşova tütünleri İskenderiye tarzı bağsız demet veya sırapastal veya Rumeli tarzı dizi, diğerleri Rumeli tarzı dizi biçiminde veya yaprakların kutu içine serpilmesi suretiyle  karton kutu biçiminde denklenir.

a) Bu bölgeye giren Trabzon tütünleri denk boyu 100 cm, eni yaprak boyutuna göre 45-55 cm, denk ağırlığı 30-40 kg’dır.

b) İskenderiye tarzında denklenen diğer tütünlerin denk boyu 100 cm, eni yaprak boyutuna göre 40-50 cm, denk ağırlığı 20-30 kg’dır.

c) Rumeli tarzı dizi olarak denklenen tütünlerin denk boyu 60 cm, eni  yaprak boyutuna göre 15-30 cm, denk ağırlığı 15-25 kg’dır.

ç) Bu bölgedeki Gümüşhacıköy ve Basma tütünlerinin denk boyu 50 cm, eni yaprak boyutuna göre 15-25 cm, denk ağırlığı 15-25 kg’dır.

d) Karton kutu biçiminde yapılacak denklemede kutu ağırlığı azami 25 kg’dır.

(3) Marmara Bölgesi Tütünleri: Rumeli tarzı demet veya sırapastal veya Rumeli tarzı dizi veya yaprakların kutu içine serpilmesi suretiyle karton kutu biçiminde denklenir. Demet veya sırapastal olarak denklenecek tütünlerde denk boyu 50 cm, eni yaprak boyutuna göre 15-35 cm, denk ağırlığı 15-30 kg’dır. Dizi olarak denklenecek tütünlerde ise denk boyu 60 cm, eni yaprak boyutuna göre 15-30 cm, denk ağırlığı 15-25 kg’dır. Karton kutu biçiminde denklenecek tütünlerde kutu ağırlığı azami 25 kg’dır.

(4) Doğu ve Güney-Güneydoğu Anadolu Bölgesi Tütünleri: İskenderiye tarzı bağsız demet veya sırapastal veya yaprakların kutu içine serpilmesi suretiyle karton kutu biçiminde  denklenir. Denk boyu 100 cm, eni yaprak boyutuna göre 40-50 cm, denk ağırlığı 30-40 kg’dır. Karton kutu biçiminde yapılacak denklemelerde kutu ağırlığı azami 25 kg’dır.

(5) Türk Tütünleri standardında tanımlanmamış menşelere ait üretici tütünleri, yaprak boyutu ve su tutma özelliklerine bağlı olarak yukarıda sayılan denkleme tarzlarından herhangi birine göre denklenebilir.

EK-4

TÜTÜNLERDE AZAMİ FİRE ORANLARI

MENŞEİ	DEPO (BAKIM) FİRELERİ	İŞLEMEFİRELERİ(%)
BİRİNCİ 6 AYİÇİNDE(%)	İKİNCİ 6 AYİÇİNDE(%)
İzmir	5	3	10
Artvin, Bafra, Basma, Samsun (Canik, Evkaf, Maden)	5	4	10
Gümüşhacıköy, Taşova, Trabzon	6	4	10
Agonya, Bursa, Düzce, Edirne	6	5	10
Bitlis	7	5	10
Muş	10	6	11
Bucak, Mardin, Şemdinli, Silvan	10	6	11
Adıyaman	8	6	10
Yayladağı	7	4	10
Tömbeki	9	6	10
Virginia	9	4	11
Burley	10	4	11

(1) İşlenmemiş tütünlerin depo (bakım) firesi hesaplarında birinci altı ayın başlangıcı olarak, tütünlerin üreticiden alıcının zimmetine intikal tarihi ve bu tarihteki tartı kilosu esas alınır. Takip eden her yıl için depo (bakım) firesi %1,5 olarak hesaplanır.

(2) İşlenmiş tütünlerde, işleme çıkış tarihinden itibaren birinci yıl içinde uygulanacak depo (bakım) firesi, işleme çıkış kilosu esas alınarak, çizelgedeki ikinci altı aya ilişkin rakamlar üzerinden hesaplanır. Takip eden her yıl için depo (bakım) firesi %1,5 olarak hesap edilir.

(3) Homojenize tütün, şişirilmiş tütün, şişirilmiş tütün damarı ve kıyılmış tütünlerde, üretim çıkış tarihinden itibaren uygulanacak depo (bakım) firesi, üretimden çıkış kilosu esas alınarak, birinci altı ay içinde %1, ikinci altı ay içinde %0,5 ve takip eden her yıl için %1 olarak hesaplanır. Anılan tütünlerin ithal edilmesi durumunda, ithalat kilosu üzerinden yıllık %1 fire hesap edilir.

(4) Sak ile hasat edilen Hasankeyf tipi tütünlerde, işleme (çöp) firesi %45 olarak hesap edilir. İşlenmiş Hasankeyf tipi tütünlerde, işleme çıkış tarihinden itibaren uygulanacak depo (bakım) firesi, işleme çıkış kilosu esas alınarak, birinci yıl içinde %20, ikinci yıl içinde %12 ve takip eden her yıl için %2 olarak hesaplanır.

(5) Tütünlerin taşınmasında; her taşıma için, ambalaj karton kutu ise %0,5 farklı ambalajlamalarda ise %1,5 oranları üzerinden yol firesi hesaplanır.

(6) Çizelgede yer alan menşelerin dışında, farklı bir tütün tipine yaygın üretim izni verildiğinde, gerekli düzenleme Kurum tarafından yapılır.

10.08.2001 Cuma Resmi Gazete Sayı:24489

TARIM ARAZİLERİNİN KORUNMASI VE KULLANILMASINA DAİR YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 —

Bu Yönetmeliğin amacı; 3202 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun ve 441 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca, tarım arazilerinin korunmasını ve amacına uygun bir şekilde kullanılmasını sağlamak ve bu alanların hangi zorunlu hallerde tarım dışı amaçlarla kullanılabileceğine dair usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

Madde 2 —

Bu Yönetmelik, tarım arazilerinin korunması ve yerleşim birimlerinin kurulması, geliştirilmesi, askeri, sanayi, ulaştırma, eğitim, sağlık, turizm, depo ve antrepolar, haberleşme, sportif ve tarımsal tesisler ile benzeri amaçlar için kullanılmasına ihtiyaç duyulan tarım arazilerinin, tarım dışı amaç ile kullanılmasına izin verilmesiyle ilgili hususları kapsar. 6831 sayılı Orman Kanunu ile orman sayılan yerler, 4342 sayılı Mera Kanunu uygulama alanları, 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun ile belirlenen zeytinlikler ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu uyarınca uygulama alanı veya bölgesi ilan edilen yerlerde bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.

Tanımlar

Madde 3 — Bu Yönetmelikte geçen terimlerin tanımları aşağıda belirtilmiştir.

a) Devlet Bakanlığı: Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Devlet Bakanlığıdır.

b) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığıdır.

c) Bölge Müdürlüğü: Köy Hizmetleri Bölge Müdürlükleridir.

d) İl Müdürlüğü: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Müdürlükleridir.

e) Arazi Kullanma Kabiliyeti Sınıflaması: Toprağı korumak ve özelliklerine uygun olarak planlı ve dengeli bir şekilde kullanılmasını sağlamak amacıyla birden sekize kadar yapılan Arazi Kullanma Kabiliyeti Sınıflamasıdır.

f) Mutlak Tarım Arazisi: Bölge özelliklerine göre ortalama üretim gücüne sahip, tarımsal üretim için; toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin kombinasyonu en iyi olan; topoğrafik sınırlamalar olmayan veya çok az olan ve bu amaçla kullanıma elverişli arazilerdir.

g) Sınıf: Arazi Kullanma Kabiliyeti Sınıfıdır.

h) Tarım Arazileri: Çayır, mera, yaylak, otlak, kışlak, zeytinlik ve orman sınırları dışında kalan, I., II., III., IV., V., VI. ve VII. sınıf araziler tarım arazileridir.

i) Toprak İşlemeli Tarıma Elverişli Araziler: I., II., III. ve IV. sınıf arazilerdir.

j) Toprak İşlemeli Tarıma Elverişsiz Araziler: Toprak muhafaza tedbirleri almak suretiyle tarım yapılabilir V., VI., ve VII. sınıf arazilerdir.

k) Tarıma Elverişsiz Araziler: VIII. sınıf arazilerdir.

l) Sulu ve Sulanabilir Tarım Arazisi: Bitki yetiştirme devresinde lüzumlu olan, fakat yağışlarla karşılanamayan su ihtiyacı, yerüstü veya yeraltı su kaynaklarından temin edilen sulama suyu ile karşılanmakta olan araziye “sulu tarım arazisi”, halen sulanamamakla birlikte, mevcut su kaynaklarından istifade ile sulanması mümkün olan arazi, sulanabilir tarım arazisidir.

m) Kuru Tarım Arazisi: Halen sulanmayan ve ekonomik olarak sulanma imkanı bulunmayan, sadece yağışa bağlı arazi veya arazi parçasına “kuru tarım arazisi” denir.

n) Dikili Araziler: Arazi sınıflamasına bağlı kalmaksızın, üzerinde Bakanlıkça tür ve cinsine göre belirlenecek asgari sayıda meyve, asma, fındık, fıstık, gül, çay ve benzeri gibi çok yıllık ağaç, ağaçcık ve çalı formundaki bitkilerin dikildiği arazilerdir.

İKİNCİ BÖLÜM

Tarım Dışı Faaliyetlere Arazi Tahsisinde Genel Esaslar

Uygulama Alanları İzin Mercii

Madde 4 — Madde 2’de belirtilen kanunlar kapsamı dışında kalan alanlarda, her ölçekteki bölge planları, çevre düzen planları, nazım imar planları, uygulama imar planları ve bunların eki imar planları ile yerleşme alanlarındaki her türlü arazinin tarım dışı amaçlı faaliyetlere tahsisi Bakanlığın iznine tabidir. Bölge planları, çevre düzeni planları ve nazım imar planları gibi küçük ölçekli planlar hazırlanmadan önce ilgili kuruluşlar, planlanacak alanlar için sınırlarını gösteren 1/25.000 ölçekli haritalarla birlikte, Bakanlık veya İl Müdürlüğüne müracaat eder. İl Müdürlükleri hazırlayacakları tarımsal özellikleri gösterir raporla birlikte, müracaatları toprak etütleri yapılmak üzere Köy Hizmetleri Bölge Müdürlüklerine gönderir. Bölge Müdürlüklerince hazırlanan toprak etüt raporu ve 1/25.000 ölçekli toprak haritaları Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünce onaylandıktan sonra, tarım dışı faaliyetlerle ilgili izinlendirme için Bakanlığa iletilir. Bakanlık kararını gereği için ilgili kuruluşlara, bilgi için Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bildirir.

Arazinin Sınıf Tespiti

Madde 5 — Arazinin tarım dışına çıkarılır nitelikte olup olmadığının değerlendirilmesinde, sınıf tespiti, kullanım şekli ve tarımsal özellikler esas alınır. Mutlak tarımda kullanılması gerekli araziler ile ilgili talepler İl Müdürlüklerince doğrudan reddedilir. Diğer talepler, İl Müdürlüklerinin hazırlayacağı tarımsal özellikleri belirtir rapor ile birlikte, 7472 sayılı Ziraat Yüksek Mühendisliği Hakkında Kanun ve buna bağlı olarak yürürlüğe konulmuş bulunan Tüzüğün yetki verdiği teknik elemanlarca, “TE- Standart-1” dahilinde toprak etütleri yapılmak üzere, Köy Hizmetleri Bölge Müdürlüklerine gönderilir. Bölge Müdürlüğünce en kısa sürede hazırlanan toprak etüt rapor ve haritaları, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünce onaylandıktan sonra, il müdürlüğü raporları ile birlikte tarım dışı faaliyetlerle ilgili izinlendirme için Bakanlığa iletilir. Bakanlık kararını gereği için ilgili kuruluşlara, bilgi için Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bildirir.

Arazinin Doğal Yapısında Değişiklik Yapılması

Madde 6 — Tarım dışı maksatla arazi kullanmak için yapılacak izin talepleri, arazinin doğal durumu ve mevcut kullanma şekli bozulmadan önce yapılır. Bozulan arazinin sınıfının tespit edilemediği durumlarda ve dikili alanlarda kesme veya sökme yapılarak arazinin mevcut kullanma şekli bozulduktan sonra izin talebinde bulunulması halinde, toprak etüt raporu düzenlenmez, uygun görüş verilmez.

Ancak, arazinin doğal durumunun kazı, dolgu ve benzeri fiillerle tahrip edilmesi halinde, arazinin bozulmayan kısmı ve bitişik konumdaki arazilere göre toprak etüt raporu düzenlenerek, tarım dışı amaçla kullanılıp kullanılamayacağı, bu Yönetmeliğe göre değerlendirilir.

Tarım Dışı Amaçlarla Kullanılamayacak Araziler

Madde 7 — Bu Yönetmeliğin 9, 10 ve 11 inci maddelerinde belirtilen istisnalar hariç olmak üzere, tarım dışı amaçlarla kullanılmaya tahsis edilemeyecek araziler şunlardır.

a) I., II., III ve IV. sınıf sulu ve sulanabilir araziler, I ve II. sınıf kuru tarım arazileri, ekonomik olarak verimli olan dikili araziler.

b) Drenaj yetersizliği, taşlılık veya tuzluluk gibi sebeplerle III. sınıf üzerindeki arazi özelliğinde bulunan, kullanılmaya açılmış veya açılmamış olsun, ıslah edilmek suretiyle I ve II. sınıf tarım arazisine dönüştürülebilecek araziler.

c) Özellikleri itibarıyla tarım dışı kullanımlara tahsis edilebilir durumda olmakla birlikte sulama, drenaj, toprak muhafaza ve benzeri planlama veya uygulama projeleri kapsamında yer alan ve bir proje kapsamı içinde olmasa bile tarım dışı maksatlı kullanımlara tahsisleri halinde proje bütünlüğünü veya çevre arazilerdeki tarımsal kullanma bütünlüğünü bozacak durumda olan araziler.

Tarım Dışında Kullanılacak Arazilerde Öncelik Sırası

Madde 8 — Tarım dışı amaçlı arazi kullanım ihtiyaçları öncelikle VIII. sınıf arazilerden karşılanır. Bu sınıf arazilerden karşılanamaması halinde VII., VI., V., IV. ve III. sınıf kuru tarım arazilerinden karşılanabilir. Ancak , bu durumda VII. sınıftan III. sınıfa doğru bir öncelik sırasının gözetilmesi zorunludur.

Tarım Dışı Amaçlarla Kullanılabilecek Kuru Tarım Arazileri

Madde 9 — VIII. sınıf arazilerden başlamak kaydıyla, daha uygun alternatif araziler bulunmadığı takdirde, sırasıyla VII., VI., IV. ve III. sınıf araziler ile su altında bulunan alan niteliğinde olup yalnız taşlılık ve sığlık nedeniyle V. sınıfa dahil edilen arazilerden başka araziler bulunamadığı takdirde, aşağıda belirtilen genel maksatlar için gerçek ihtiyaca cevap verecek miktarlardaki II. ve I. sınıf kuru tarım arazileri, kamu yararının gözetilmesi ve tarımsal faaliyetlere zarar vermeyecek tedbirlerin alınması kaydıyla, tarım dışı faaliyetlere tahsis edilebilir.

a) Köylerin planlı yerleşimi için mevcut yerleşik alanların çevresinde,

b) Konut ihtiyacı için belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan yerleşim alanlarına ilave olarak iskana açılmak istenen yerlerde,

c) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kurulacak küçük sanayi siteleri, organize sanayi bölgeleri,

d) Milli savunma tesisleri ve hava alanları.

Tarım Dışı Amaçlarla Kullanılabilecek Sulu Tarım Arazileri ve Diğer Araziler

Madde 10 — Özel imkanlarla veya kamu yatırımları ile sulamaya açılmış veya açılacak sulu tarım arazileri tarım dışı amaçlı kullanımlara tahsis edilemez. Ancak, daha uygun alternatif alanlar tespit edilemediği durumlarda aşağıda belirtilen genel amaçlar için sınıf ayrımı gözetmeksizin ihtiyaca cevap verecek miktarlardaki kuru tarım arazileri ile birlikte sulu tarım arazileri de, tarımsal faaliyete zarar vermeyecek tedbirlerin alınması şartıyla tarım dışı faaliyetlere tahsis edilebilir.

a) Karayolları, demiryolları, köy yolları ve benzeri yollar, trafik kontrol ve güvenlik istasyonları.

b) Sulama ve enerji üretim tesisleri ile ilgili baraj, gölet ve bunlara ait ek tesisler, santral yolu, şalt merkezi, direk, pilon, kök, trafo, enerji nakil hatları, cebri boru güzergahı, arıtma pompaj tesisleri ve güzergahları.

Tarımsal Amaçlı Yapılar

Madde 11 — Entegre nitelikte olmayan, çiftçi ailesine ait tarımsal işletmenin ekonomik olarak yürütülmesini sağlamak için gerekli boyut, hacim ve vasıfta; kümes, ahır, ağıl, depo, yemlik ve yem hazırlama tesisleri, mandıra, balık üretim tesisleri, gübre ve silaj çukuru ve seralarla ilgili olarak Bayındırlık ve İskan Müdürlüğüne yapılan müracaatlar, projesiyle birlikte İl Müdürlüğüne intikal ettirilir. İl Müdürlüğü bu talepleri inceler ve bu tesislerin, yukarıda belirtilen özelliklere uyan tesislerden olması halinde, toprak etüdüne gerek olmadan, tesisin kurulabileceğini Bayındırlık ve İskan Müdürlüklerine bildirir.

Tarımsal üretimi teşvik etmek maksadıyla, alternatif alan bulunamaması halinde, plan ve projeleri Bakanlıkça incelenip, tarımsal nitelikli olduğuna karar verilen, tarımsal ürünlerin işlenmesiyle ilgili tesisler için ihtiyaç duyulan tarım arazileri, işletmenin toplam arazi varlığının 1/100’ini geçmeyecek şekilde, toprak etüdüne gerek duyulmadan Bakanlıkça tarım dış kullanıma tahsis edilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Tarım Dışı Faaliyetler İçin Arazi Tahsisinde Uygulanacak Esaslar

Hazine Arazilerinde Tarım Dışı Amaçlı Münferit Kullanımlar

Madde 12 — Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan arazilerin tarım dışı maksatlarla kullanılmak istenmesi halinde, ilçelerde Kaymakamlıklara ve illerde Valiliklere müracaat edilir. Yapılan müracaat, aşağıdaki belgelerle birlikte İl Müdürlüğüne intikal ettirilir. Bu talep, İl Müdürlüğünce bu Yönetmeliğin 5 inci maddesi hükmüne göre incelenerek arazinin tarım dışına çıkarılıp çıkarılmayacağı hakkındaki karar, Bakanlıkça Valiliklere bildirilir.

a) Arazinin tapu kaydını gösteren krokisi ve en az 1/5000 ölçekli kadastral haritası.

b) Üzerinde arazinin yeri işaretli ve koordinat değerli 1/ 25000 ölçekli haritası.

c) Tapudan alınacak arazi vasfını gösterir belge.

Diğer Arazilerde Tarım Dışı Amaçlı Münferit Kullanımlar

Madde 13 — Gerçek kişilerle kamu tüzel kişilikleri adına kayıtlı aşağıda belirtilen arazinin tarım dışı amaca tahsisi için, 12 nci maddede belirtilen belgeler alınır ve aşağıdaki işlemler yapılır;

a) Arazi belediye sınırları ve mücavir alan içinde ise, sanayi tesisi kurulması dışındaki maksatlar için ilgili Belediye Başkanlıklarına müracaat edilir. Belediyeler, müracaatı Valilikler kanalıyla İl Müdürlüklerine havale eder. İl Müdürlüğü tarafından hazırlanan rapor tasdik için Bakanlığa gönderilir.

b) Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan alanlardaki her tür1ü tarım dışı kullanım ile Belediye ve mücavir alan sınırları içinde kurulacak sanayi tesisleri için Valilikler kanalı ile İl Müdürlüğüne müracaat edilir. İl Müdürlüğü tarafından Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre işlem yapılır.

Plan Değişikliği Yapılmasının Esasları

Madde 14 — Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce onaylanmış olan her tür ve ölçekteki planlarda, tarım alanı olarak kalan alanlarda ve mücavir alan ve Belediye sınırları içinde ve dışında yapılacak her tür ve planlardaki değişiklikler ve bu alanlarda yer alan tarım arazilerinin kullanımına ait kararlar alınmadan önce Bakanlığın uygun görüşünün alınması esastır. Planlarda ve sınırlarda yapılacak değişiklikler için, 1/25000 ölçekli haritalarla birlikte İl Müdürlüğüne müracaat edilir.

İl Müdürlüğünce, arazi kullanım planlarında ve 1/25000 ölçekli haritalarda “tarım alanları” olarak ayrılan alanların, planlarda aynen korunması veya zorunlu olarak başka amaçlı bir kullanıma tahsisinde Bakanlığın uygun görüşünün alınması esastır.

İtiraz

Madde 15 — Tarım dışı amaçlı münferit arazi kullanımları için verilen karar ile toprak etütlerine yapılacak itiraz, ilgili Valilik kanalıyla Bakanlığa yapılır. Kararla ilgili itiraz, Bakanlık tarafından değerlendirilir. Toprak etütleri için yapılan itiraz değerlendirilmek üzere Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğüne gönderilir. Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü itirazı inceledikten sonra görüşünü Bakanlığa bildirir. İtiraz için yatırılacak ücretler bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde bahsedilen ücretlerin iki katı olarak ilgili döner sermaye işletmelerine yatırılır. İtiraz sahibi itirazında haklı olur ise, itiraz ücretleri iade edilir.

Etüdün Ücretlendirilmesi

Madde 16 — Kamu kuruluşları, özel kuruluşlar ile şahısların tarım dışı amaçlarla kullanmak istedikleri arazilerde yapılacak incelemeler için, Bakanlıkça tespit edilecek ücret, İl Müdürlüğü döner sermaye işletmelerine, toprak etütleri için ise, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünce tespit edilecek ücret, Köy Hizmetleri Bölge Müdürlüğü döner sermaye işletmelerine yatırılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Sorumluluk

Madde 17 — Bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili olarak yapılan değerlendirmelerden ve verilen kararlardan Bakanlık, yapılan toprak etütlerinden ise, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü sorumludur.

Etüt Raporlarının Verilmesi

Madde 18 — Bu Yönetmeliğin uygulanmasına esas olmak üzere düzenlenen toprak etüdü raporları, görüşlerin kesinleşmesinden sonra istenmesi halinde ilgili taraflara, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünce belirlenecek ücret karşılığı verilir.

Yürürlük

Madde 19 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 20 — Bu Yönetmelik hükümlerini Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Devlet Bakanı ile Tarım ve Köyişleri Bakanı birlikte yürütür.

10 Ağustos 2011 ÇARŞAMBA         Resmî Gazete     Sayı : 28021

YÖNETMELİK

Ulaştırma Bakanlığından:

KARAYOLU TAŞIMA YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1 – 11/6/2009 tarihli ve 27255 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 15 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “olması halinde talep edilen yetki belgesi düzenlenerek verilir.” ifadesi, “olması halinde talep edilen yetki belgesi, belge ücretinin ödendiği tarih veriliş tarihi olarak kabul edilir ve düzenlenerek verilir.” şeklinde; dokuzuncu fıkrası ise aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(9) Adi ortaklıklara yetki belgesi verilmez.”

MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 18 inci maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(2) Yetki belgesi sahipleri tarafından yetki belgelerinin yenilenmesi için yetki belgesinin geçerlilik süresinin sona erdiği tarihten itibaren:

a) 60 gün içinde Bakanlığa yazılı olarak müracaat edilmesi halinde; yetki belgesi, yenileme ücretinin ödendiği tarih esas alınarak yenilenir. Yenileme ücretinin, söz konusu 60 günlük süre içinde ve ödeme tarihindeki geçerli yenileme ücreti olarak ödenmesi şarttır.

b) 61 inci gün ile 90 ıncı gün arasında Bakanlığa yazılı olarak müracaat edilmesi halinde ise; yetki belgesi, yenileme ücreti ödeme tarihindeki geçerli tam ücretin yarısı olarak alınır ve bu ücretin ödendiği tarih esas alınarak yetki belgesi yenilenir. Söz konusu yenileme ücretinin belirtilen 61 inci gün ile 90 ıncı gün arasında ve ödeme tarihinde geçerli ücret esas alınarak ödenmiş olması şarttır.

(3) Yetki belgesi sahipleri tarafından yetki belgesinin geçerlilik süresinin sona erdiği tarihten itibaren, bu maddenin birinci ve ikinci fıkrasında belirtilen süreler içinde müracaat edilmemesi veya müracaat edildiği halde yetki belgesi yenilemenin şartlarının yerine getirilmemesi halinde yetki belgesi yenileme hakkı kaybedilir.

(4) Bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında yer alan süreler, sadece yetki belgesi yenileme hakkı olup; bu süreler bu durumdaki kişilere faaliyette bulunma hakkı vermez.”

MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki (ç) bendi eklenmiştir.

“ç) Yetki belgesi sahiplerinin 18 inci maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen süreler içerisinde yapacakları yetki belgesi değişim talepleri, bu Yönetmelikte ön görülen şartları sağlamaları halinde de karşılanır. Bu şekilde karşılanan değişim taleplerinde yeni verilen yetki belgesinin geçerlilik süresinin başlangıç ve bitiş tarihi, önceki yetki belgesinin bitiş tarihi olarak düzenlenir.”

MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “kaydedilecek/kayıtlı” ibaresi “kaydedilecek” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 28 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “yetki belgesi sahipleri,” ibaresinden sonra gelmek üzere, “varsa” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 43 üncü maddesinin onbeşinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen kişi/kişilerin herhangi bir sebeple ayrılmaları halinde; yetki belgesi sahiplerinden kamu tüzel kişiliğine sahip olanların en geç bir yıl, diğerlerinin ise otuz gün içinde bu eksikliği gidermeleri,”

MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin 76 ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Terörle Mücadele Kanunu” ifadesinden sonra gelmek üzere, “ile 31/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu” ifadesi eklenmiştir.

MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğin 78 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Terörle Mücadele Kanunu” ifadesinden sonra gelmek üzere, “ile 31/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu” ifadesi eklenmiştir.

MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 8 – (1) Bu maddenin yayımlandığı tarihten önce adi ortaklıklar adına düzenlenmiş B3, C1, D3 ve K2 yetki belgeleri, sürelerinin bitimine kadar geçerli olur, ancak geçerlilik süresinin bitiminde yenilenmez.”

MADDE 10 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 11 – Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma Bakanı yürütür.

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
11/6/2009	27255
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
1	21/8/2009	27326
2	25/12/2009	27443
3	31/12/2010	27802