09.12.1978 tarihinde 16484 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

ELEKTRİK ENERJİ TESİSLERİ PROJE YÖNETMELİĞİ

I. YÖNETMELİĞİN KAPSAMI

KAPSAM

MADDE 1 –

Bu yönetmelik elektrik kuvvetli akım üretim, iletim ve dağıtımına ilişkin yeni kurulacak, değiştirilecek ya da genişletilecek tesislerin yapılabilirlik raporu, gerekçe raporu ve projelerin hazırlanması esaslarını kapsar.

Aşağıdaki tesisler özel durumları nedeniyle bu yönetmeliğin kapsamına girmez:

Devlet Demiryolları İşletmesi tesislerinde kullanılan demiryolu elektriklendirme cet hava hattına (kataner) ilişkin yüksek gerilim tesisleri, demiryolu sinyalizasyon tesislerine kablo ya da hava hattı ile enerji sağlayan düzenler, demiryolu sinyalizasyonu ile istasyon ve demiryollarının özel haberleşme tesislerinin beslenmesi için kurulacak elektrojen grupları.

Ancak elektrikle ilgili öteki yönetmeliklerde karşıt bir hüküm bulunmadıkça bu yönetmelik hükümleri uygulanır.

Herhangi bir tesisin bu yönetmelik kapsamına girip girmeyeceği konusunda bir kararsızlık ortaya çıkarsa, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının bu konuda vereceği karar geçerlidir.

II. YÖNETMELİĞİN UYGULANMASI

UYGULAMA

MADDE 2 –

Bu yönetmelik kamu görevi yapan devlet, il, belediye ve köyler ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından elektrik enerjisi üretmek iletmek ve dağıtmak amacı ile yapılacak tesislerle bunlara ilişkin yapı kanal baraj gibi inşaatla ilgili projelerin düzenlenmesine ilişkindir.

Bu projeler Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile yasaların yetkili kıldığı kuruluşların onayından sonra geçerlidir.

III. TANIMLAR

TANIMLAR

MADDE 3 –

Bu yönetmelikte kullanılacak başlıca terimlerin tanımları aşağıda verilmiştir.

a) Yapılabilirlik (fizibilite) raporu:

Çeşitli olanaklarla enerji sağlanması ya da üretilmesi durumlarında

ekonomik ve teknik bakımından yapılabilir en uygun çözümü gösteren rapordur.

b) Gerekçe raporu:

Genel olarak, hazırlanacak projenin esaslarına ilişkin açıklamaları, bu

esasların kabulü için zorunlu nedenlerle teknik ve ekonomik hesapları gösteren

rapordur.

c) Ön proje:

İhaleye çıkarılmasını sağlamak amacı ile bir tesis ya da inşaatın hangi

tesis gereçleri ile ve nasıl yapılacağını gösteren açıklama, şema, plan ve

resimlerle bunların düzenlenmesine dayanak olan hesap, keşif ve şartnamelerden

oluşur.

d) Uygulama projesi:

İhaleden sonra yüklenici ya da iş veren tarafından hazırlanacak olan bu

proje, ön projede belirtilen tesis gereçleri ve kabul edilmiş ilkelere uygun

nitelikteki ayrıntılı açıklama, şema, plan ve resimlerle bunların

düzenlenmesine dayanak olan hesap, keşif ve şartnamelerden oluşur.

e) Elektrik santralları (Elektrik üretim tesisleri).

Elektrik enerjisi üretmek amacı ile kurulan tesislerdir. Elektrik

santralları aşağıda tanımlanmıştır.

e.1 – Su santralları (Hidrolik santrallar):

Su enerjisinden elektrik üretilen santrallardır.

e.2 – Termik santrallar:

Isı enerjisinden elektrik üretilen santrallardır.

i) Buhar santralları:

Fosil, gaz ya da öteki yakıtlarla elde edilen buhardan elektrik üretilen

santrallardır.

ii) Gaz türbinli santrallar:

Gaz türbinleri ile elektrik üretilen santrallardır.

iii) Dizel santralları:

Dizel – Generatör grupları ile elektrik üretilen santrallardır.

iv) Nükleer santrallar (atom santralları):

Nükleer enerjiden elektrik üretilen santrallardır.

v) Jeotermal santrallar:

Jeotermal kaynaklardan elde edilen buhar ile elektrik üretilen

santrallardır.

f) Enerji iletim hatları:

Üretilen elektrik enerjisini dağıtım şebekelerine ya da tekil tüketim

tesislerine iletmek için kullanılan hatlardır. Bunlar hava hattı ya da kablo

hattı olarak kurulurlar.

g) Bağlama tesisleri (şalt tesisleri):

Elektrik devrelerindeki gerilimleri alçaltmak, yükseltmek ya da devreleri

açmak ve kapamak için kurulan transformatör, kumanda (ayırıcı, kesici vb.)

koruma (röle, parafudr vb.) ve ölçü aletleri, ölçü transformatörleri vb.)

aygıtlarının tamamını ya da bir bölümünü içine alan tesislerdir.

g.1 – Transformatör merkezleri:

Güç transformatörü bulunan bağlama tesisleridir. Bu tesisler açık hava,

bina ya da direk tipinde olabilir.

g.2 – Ölçü ve/veya kumanda merkezleri:

Güç transformatörü bulunmayan bağlama tesisleridir. Örneğin ayırıcı ve

kesici ya da yalnız ayırıcı bulunan ölçü merkezleri ya da aynı biçimdeki ölçü

yapılmayan bağlama tesisleri gibi.

g.3 – Tekil tüketim tesisleri:

Şahıslara ya da kuruluşlara ilişkin tesisleri elektrikle beslemek için

kurulan bağlama tesisleridir. Bu tesisler teknik bakımdan g 1`de tanımlanan

tesislere girerler.

Örneğin bir fabrika, benzin istasyonu, sulama pompa tesisi vb. tesislere

elektrik enerjisi sağlamak için kurulan tesisler tekil tüketim tesisleridir.

h) Dağıtım şebekeleri:

Elektrik enerjisini tüketicilere dağıtmak için kurulan ve dağıtım

transformatör merkezleri, hava ve/veya kablo hatlarından oluşan tesislerdir.

Gerilimleri 1000 volta kadar ve 1000 volt olanlara alçak gerilim (li) dağıtım

şebekeleri, gerilimleri 1000 voltun üzerinde olanlara yüksek gerilim (li)

dağıtım şebekeleri denir.

i) Şebeke güçlerinin hesaplanmasında kullanılan bazı katsayıların ve

terimlerin tanımları:

i.1 – Güç yoğunluğu:

Şebekelerde yüklenme derecesi farklı hat bölümlerinde aynı zamanda çekilen

yüklerin hesaplanmasında kullanılan bir katsayıdır. Bu katsayı çeşitli hesap

yöntemleri ile bulunabilir. Şebekelerdeki bağlı güçler belli ise güç yoğunluğu

kullanılmaz; bağlı güç, eşzamanlılık katsayısı ile çarpılarak yük hesabı

yapılır.

i.2 – İstek katsayısı (talep faktörü):

Bir şebekenin ya da şebeke bölümünün çalışma süresi içinde çektiği en büyük

gücün şebekenin ya da şebeke bölümünün toplam bağlı gücüne oranıdır ve yüzde

olarak verilir.

i.3 – Farklı zamanlılık katsayısı (diversite faktörü):

Bir gurup tüketicinin istek güçleri toplamının bu tüketicilerin en büyük

ortak istek gücüne oranıdır ve genel olarak birden büyük bir sayıdır.

i.4 – Eşzamanlılık katsayısı:

Farklı zamanlılık katsayısının tersidir.

i.5 – Bağlı güç:

Bir şebeke ya da şebeke bölümünün bağlı gücü tüketicinin bir şebeke ya da

şebeke bölümüne bağlı elektrikle çalışan tüm aygıtlarının toplam gücüdür.

i.6 – Kurulu güç:

Bir sistemi besleyen kurulu makinelerin (elektrik üreten makineler) anma

güçlerinin toplamıdır.

i.7 – Kullanma süresi:

Bir yılda üretilen enerjinin, santralın tepe gücüne (puvant güç) bölünmesi

ile bulunan süredir.

i.8 – Amortisman:

İşletmede bir yıldan fazla kullanılan, eskiyen ve değerden düşen maddesel

ve maddesel olmayan değerlerin ve hakların karşılıklarının

kullanılabilecekleri süre içinde ödenmesidir.

IV. GENEL HÜKÜMLER

PROJEYİ YAPANLARIN YETKİ VE SORUMLULUKLARI

MADDE 4 – Elektrik tesislerine ilişkin yapılabilirlik raporlarını gerekçe

raporlarını, ön projeleri ve uygulama projelerini yüksek elektrik mühendisleri

ya da elektrik mühendisleri hazırlayacaklar ve tüm proje nüshalarındaki

açıklama yazılarını, keşif özetlerini, raporları, şemaları, resimleri,

planları ve hesapları imzalayacaklardır.

Projeleri hazırlayan mühendisler imzaları bulunan yerlere adlarını, bağlı

bulundukları mühendis odalarının kayıt numaralarını ve diploma numaralarını

yazacaklardır. Resmi daire ve kurumların görevli mühendislerine yaptıracakları

projelerde de bu kurala uyulacaktır.

Projeleri hazırlayanlar serbest çalışan, yüksek elektrik mühendisi ya da

elektrik mühendisi iseler projede imzaları bulunan yerlere adlarını, bağlı

bulundukları mühendis odalarının kayıt numaralarını ve diploma numaralarını

yazacaklar; ayrıca 657 ve 6235 sayılı yasalar gereğince serbest çalışan

mühendis olduklarını belirten belgeyi projeye ekleyeceklerdir.

Projeyi hazırlayan mühendisler, hazırladıkları projelerin amaca ve teknik

kurallara uygun olmamasından ve projeye esas alınan bilgilerin yanlış

olmasından sorumludurlar.

Projeler yerlerinde yapılacak incelemelere göre hazırlanacaktır.

Projelerin Bakanlık`ta ya da yetkili kuruluşlarda incelenmesi sırasında

gerekli görüldüğünde yerinde incelemeler yaptırılabilir.

PROJELERİN ONANMASI

MADDE 5 – Bu Yönetmeliğin kapsamına giren elektrik tesisleri projelerini

yüksek elektrik mühendisleri ya da elektrik mühendisleri inceler ve onaylar.

Bir elektrik tesisine ilişkin ve elektrik mühendisliği konusu dışındaki öteki

proje bölümlerini uzmanlık konularına göre ilgili mühendisler, elektrik

mühendisleri ile birlikte inceler ve onaylar.

YAPILABİLİRLİK RAPORU

MADDE 6 – Büyük elektrik tesislerinin projeleri ele alınmadan önce bunlara

ilişkin yapılabilirlik raporları hazırlatılacak ve Bakanlığa sunulacaktır.

Yıllık yatırım programlarına girmiş projeler için böyle bir raporun

düzenlenmesi gerekmez.

GEREKÇE RAPORU

MADDE 7 – Yüksek elektrik mühendisleri ya da elektrik mühendisleri

tarafından hazırlanacak olan gerekçe raporları gerekli durumlardan projeden

ayrı olarak daha önce Bakanlığa onaylatılabilir.

Projenin hazırlanmasında, gerekçe raporunun ya da gerekçeli uygulama

projesinin onaylatılmasından doğacak olan her türlü sorumluluk ve giderler

projeyi hazırlayanlara ilişkin olacaktır.

ÖN PROJE

MADDE 8 – Ön projeler ihaleden önce Bakanlığa onaylatılacaktır.

UYGULAMA PROJESİ

MADDE 9 – Bakanlık ya da Bakanlıkça yetki verilen kuruluşlar, gerekli

gördüğünde uygulama projelerinin onaylanmasını isteyebilirler.

Yerindeki koşul ve zorunluluklara göre ön projede besleme yeri, gerilim,

yüksek gerilim tesisindeki değişiklikler gibi proje esasına etki eden herhangi

bir değişiklik yapmak gerektiğinde bunun nedenleri bildirilecek ve değişiklik

yeniden onaylatılacaktır.

PROJEDE SEÇİLEN GEREÇLER

MADDE 10 – Bu gereçlerin sağlanmasında nitelik (kalite) belgesi aranması ve

gereçlerin varsa TSE standartlarına, yoksa tanınan yabancı ülke standartlarına

uygun olması zorunludur.

Projeler rekabeti sağlayacak biçimde hazırlanmış olacak ve yalnız bir

fabrikanın yapımlarının özelliğini taşımayacak biçimde düzenlenecektir.

V. GEREKÇE RAPORUNUN VE PROJENİN İÇİNDEKİLER

GEREKÇE RAPORUNUN İÇİNDEKİLER:

MADDE 11 – a) Gerekçe raporları projeden ayrı olarak onaylatılacaksa,

hazırlanacak projenin özelliğine göre içerisinde aşağıdaki yazı belge, şema,

plan, resim ve hesaplar bulunacaktır:

a.1 – İçindekiler listesi,

a.2 – Projenin yapılma amacını açıklayan yazı,

a.3 – Enerji verecek kuruluştan alınacak olan enerji verilebileceğini

gösterir olur yazısı,

a.4 – İmar Kanunun Ek 7. ve Ek 8. maddelerine ilişkin yönetmelik uyarınca

Belediye sınırları dışında Valilikten (İl İmar Müdürlüğü), Belediye sınırları

içinde ise Belediyeden alınacak (inşaat ruhsatı) ve bununla ilgili Valiliğin

(İl İmar Müdürlüğü) görüşünü kapsayacak ön olurun (plan izni) aslı ya da

onanmış sureti,

a.5 – Besleme bölgelerine göre kurulu ve kurulması ön görülen sanayi

tesislerinin güçlerini ve yerlerini belirten plan,

a.6 – Proje konusu olan yere ilişkin genel bilgiler (yönetimsel, coğrafi,

kültürel ve ekonomik durum),

a.7 – Proje konusu tesisin tek hat şeması ve genel konum planları,

a.8 – Proje konusu tesisin kurulması için öngörülen gereç ve aygıtların

teknik nitelikleri ve bunların seçilmesine ilişkin hesaplar,

a.9 – Tahmini keşifler ve amortisman tutarı.

b) Gerekçe raporları projelerle birlikte onaylatılacaksa gerekçe raporu

içerisinde

a.1 – a.8`de açıklanan yazı, belge, şema, resim ve hesaplardan başka ayrıca

aşağıdaki bilgiler de bulunacaktır:

b.1 – Kurulu elektrik tesisleri

i) Santral tesisleri:

Santraldaki grupların sayısı, işletme durumları ve teknik özellikleri,

santraldaki alçak gerilim ve yüksek gerilim donatısının özellikleri ve durumu,

ayrıca santral yapısının durumu, dizelli tesislerde soğutma suyu ve tesisleri,

buhar santrallarında yakıtın cinsi, mal oluş fiyatı ve santralın çevresinde

işletmeye uygun yakıt bulunup bulunmadığına ilişkin bilgi verilmesi.

ii) Yüksek gerilim şebekesi:

Yüksek gerilim iletim hatları ve kablolarının durumu, gerilimi ve kesitinin

belirtilmesi.

iii) Bağlama tesisleri:

Kurulu transformatörlerin donatısı ile bağlama tesislerinin teknik

özelliklerinin belirtilmesi.

iv) Alçak gerilim şebekesi:

Şebekenin durumuna ilişkin genel bilgi verilmesi.

b.2 – Güç gereksinmesinin saptanması:

Güç gereksinmesi en az 10 yıllık gelişme ya da enerji tüketim artışı göz

önüne alınacak biçimde saptanacaktır.

i) Abone ve sokak aydınlatma gücü gereksinmesi:

Hesap için gerekiyorsa, aboneler, için kişi başına en az 50 W`tan az

olmayacak biçimde abone aydınlatma gücü saptanacak, sokak aydınlatma gücü buna

eklenecektir.

ii) Kurulu sanayi güç gereksinmesi:

Kurulu sanayinin enerji tüketimi, bağlı güçleri, bağlı tepe güçleri ve

eşzamanlılık katsayılarının verilmesi,

iii) Gelecekteki sanayi güç gereksinmesi:

Kurulacağı kesinlikte bilinen ve kurulması düşünülen sanayi tesisleri

güçlerinin eşzamanlılık katsayısı ile verilmesi.

iv) Şebeke hesaplarında yukarıdaki, i), ii) ve iii) maddeleri ile saptanan

toplam güce % 10 güç kaybı eklenerek genel güç gereksinmesi bulunacaktır.

b.3 – Kurulacak yeni elektrik tesislerinden enerji alabilecek öteki şehir,

kasaba, köy ve büyük tüketicilerin belirtilmesi ve tesislerin planlanmasında

gözönüne alınması.

b.4 – Halen sistemden enerji alan şehir ve şehir özelliğini taşıyan büyük

kasabalarda güç tahmininin, yük eğrileri verilerek incelenmesi.

b.5 – Enerji araştırmaları:

i) Kurulu santrallardan yararlanma durumu:

Santralın gereksinme için yeterli olup olmadığının, genişleme ve değiştirme

olanağı bulunup bulunmadığının belirtilmesi.

ii) Başka santrallardan beslenme durumu:

Çevrede kurulu, projelendirilmiş ya da yapılmakta olan tesislerin bulunup

bulunmadığı, varsa beslenme olanaklarının en iyi biçiminin belirtilmesi.

iii) Akaryakıtla çalışan tesis durumu:

iii.1 – Dizelli tesis durumu:

Mazotun maliyeti, santral yeri, gücü, grup sayısı ve soğutma suyunu sağlama

olanaklarının belirtilmesi.

iii.2 – Buharlı tesis durumu:

Çevrede işletilen ya da işletilmeyen maden kömür ocaklarının, petrol

kuyularının bulunup bulunmadığı, varsa cinsi, çıktığı yerin santrala uzaklığı,

yedeği, ısıl değeri, santrala mal oluşu, santral yeri, bulunan suyun buhar

üretimine elverişli ve yeterli olup olmadığı ve düşünülen soğutma şeklinin

belirtilmesi.

iv) Su enerjisi olanaklarından yararlanma durumu:

Enerji üretimine elverişli sular, kurulacak tesisin yeri, gücü, grup

sayısı, o bölgedeki yeraltı ve yeryüzü su durumlarının incelenmesi, sulamada

kullanılıp kullanılmadığı, sulama mevsimindeki durumu, donup donmadığı,

kurulması öngörülen yardımcı tesisler ve brüt düşü, cebri boru uzunluğu ile

seçilecek türbin tipine ilişkin gerekli bilgilerin verilmesi.

v) Birleşik (enterkonnekte) sistem ya da bölge sistemlerinden beslenme

durumu:

Enerjinin ne şekilde sağlanacağı, hattın geçtiği yer ve yol durumlarına

ilişkin bilgi verilmesi.

vi) Öteki enerji kaynaklarından beslenme durumu:

Kaynağın cinsi, kaynağa ilişkin bilgiler ve bu kaynaktan ne şekilde

yararlanılacağının belirtilmesi.

Bu santralların kuruluşunda, yürürlükte bulunan “Belediye ve Genel

Hıfzıssıhha Kanunu`na göre halkın sağlık ve dinlenmesini bozmayacak ve

özellikle çıkaracağı gürültü ile halkı rahatsız etmeyecek ve çevre

kirlenmesine neden olmayacak çözüm biçimleri düşünülmelidir. Aynı zamanda,

yürürlükte bulunan Orman Kanununa göre, yakıtla çalışan santralların, ormanlık

bölgeye 4 Km`den daha yakın yerlere kurulmamasına dikkat edilmelidir.

Santralın 4 Km`den daha yakın yerlere kurulması zorunlu ise Orman

Bakanlığından izin alınması gerekir.

b.6 – Güç ve enerji gereksinmelerini karşılayacak kaynakların ekonomik

bakımdan incelenmeleri.

i) Tesislerin tahmini maliyetleri hesaplanırken planlama incelemesi yapılan

yerden, çevredeki tüketicilere enerji verilecekse yeni yapılacak bu tesislerin

tahmini maliyetinin de hesaplarda gözönüne alınması.

ii) Tesis tutarı:

Kurulu tesiste yapılacak düzeltme, değişiklik ve genişletme tutarı ile yeni

tesisin değeri, bağlama tesisleri, yüksek gerilim hava hattı, yüksek gerilim

kablosu, transformatör postaları, elektrik donatısı, alçak gerilim şebekesi,

dizel-generatör ya da türbin-generatör grupları, santralın yüksek gerilim

donatısı vb. nin tutarlarından oluşur.

Su santrallarında bent ve priz, besleme kanalı ve çeşitli yapımlar,

biriktirme havuzu, yükleme odası, cebri boru ve dayanakları, santral binası,

boşaltma kanalı, işçi ve memur konutları, kumanda binası, transformatör

binaları tutarları vb. gözönüne alınacaktır.

Yukarıda sayılan tesis bölümlerine ilişkin tutarlara madde 12 -a.8.i`de

gösterilen oranlarda beklenmedik giderler eklenecektir.

iii) Proje tutarı:

Tesis tutarına madde 12 – a.8.ii ve a.8.iii`de gösterilen inceleme, proje

ve kontrolluk görevleri ile yönetim giderleri, kamulaştırma, servis yolu,

demiryolu ve yararlanma payı (irtifak hakkı) giderleri eklenerek bulunacaktır.

iv) Yıllık giderler:

iv.1. – Değişmeyen giderler:

iv.1.1. – Faiz:

Senelik % 9,5 alınacaktır.

iv.1.2 – Amortisman:

55 sayılı vergi usul yasası genel tebliği gereğince uygulanacak düz

amortisman oranları aşağıdaki kadar olacaktır.

– Yapılar, barajlar, su alma tesisleri, su besleme tesisleri (su

santralları) % 2

– Su türbinleri ve cebri borular % 3,5

– Buhar türbinleri, ısıtıcı ve soğutucular, buhar yoğunlaştırma (kodanse)

tesisleri, kazan besleme tesisleri ve öteki tesisler, generatörler, kumanda,

ölçü ve koruma.tesisleri, kömür alma, hazırlama ve taşıma tesisleri, akar

yakıt tesisleri % 5

– Dizel – generatör tesisleri (150 kW`tan büyük), yardımcı kuvvet tesisleri

% 7

– Dizel – generatör tesisleri (150 kW`tan küçük) % 8

– Transformatör tesisleri, bağlama tesisleri, doğru akım tesisleri şehir

şebekeleri ve aydınlatma tesisleri % 4

– Enerji iletim tesisleri % 3

– Buhar boruları, vanalar, pompalar, su besleme tesisleri (buhar

santralları), depolar, dinlendirme havuzu tesisi, soğutma suyu tesisleri,

basınçlı hava birimleri, su çıkarma ve iletme tesisleri, atelyelerin makine ve

tesisleri, hareketli vinçler, kanallar, bacalar, dayanma ve kuşatma duvarları

% 6

– Bentler ve setler (pekiştirilmiş) % 10

– Bentler ve setler (pekiştirilmemiş) % 20

iv.2 – Değişen giderler:

iv.2.1 – Bakım, onarım ve öteki işletme giderleri:

Su santrallarında, enerji iletim hatlarında ve transformatör merkezlerinde

proje tutarının % 1,5`u, buhar ve dizel santrallarında % 2,5`u alınacaktır.

iv.2.2 – Personel giderleri:

Tesiste çalışacak olan mühendis, tekniker, makinist, elektrikçi,

muhasebeci, tahsildar vb. personelin bir yıl içinde alacakları aylık ücret ve

gündelikler ile öteki giderleri içine alır.

iv.2.3 – Yakıt ya da enerji satın alma giderleri:

Bu giderler, bir yılda üretilecek ya da satın alınacak kWh miktarı tahmin

edilerek hesaplanacaktır.

v) kWh tutarı:

Proje tutarı, üretilen ya da satın alınan enerjiye bölünerek hesaplanır. Bu

değer bir çok seneler için hesaplanacaktır. Bu hesap yapılırken kullanma

süresi olarak, su santrallarında 3000 saat ya da duruma göre daha fazla,

yakıtla çalışan santrallarda yaklaşık 2000 saat, birleşik sistemden beslenme

durumunda ise yerel koşullara göre ve en az 3000 saat alınacaktır.

vi) Karşılaştırma ve sonuç:

Yapılacak tesis için yukarıda verilen bilgiler gözönünde tutularak en uygun

çözüm biçiminin seçilme nedenlerinin açıklanması ve sonuç.

b.7 – Kurulacak tesislere ilişkin verilmesi gerekli bilgiler:

Gerekçe raporunda kurulacak tesislerle ilgili olarak aşağıdaki bilgiler

verilecektir:

i) Enerji sağlama biçimi:

Enerji kaynağında yapılacak değişiklik, enerji alış yeri ve şekli, yeni

tesis kurulacak ise gücü, grup sayısı ve teknik özelliklerinin bildirilmesi,

ayrıca yardımcı ve ilgili öteki tesislere ilişkin bilgi verilmesi.

ii) Yüksek gerilim tesisleri:

Kurulu yüksek gerilim tesislerinde yapılacak değişiklik, yeni kurulacak

transformatör merkezlerinin yerleri ve saptanılan güçleri, yeraltı kabloları,

iletim hatlarının devre sayısı, iletkenlerin düzenlenme biçimi ile iletken

cinsi ve kesitleri, kullanılacak gerilim, izolatör ve direk tipleri, direk

açıklıkları, iletken gerilmesi, toprak iletkeni kullanılıp kullanılmayacağı,

buz yükü bölgesi, büyük şebekelerde normal ve arızalı durumlarda beslenme

biçimleri ile sistemin koruma biçimine ilişkin gerekli teknik bilgilerin

verilmesi.

iii) Alçak gerilim tesisleri:

Ayrı sanayi hattının çekilip çekilmeyeceği ve kullanılmak istenilen iletken

cinsi ve direk tiplerinin belirtilmesi.

PROJENİN İÇİNDEKİLER

MADDE 12 – a) Projenin içinde aşağıda açıklanan yazı, belge, hesap, şema,

plan, resim ve şartnameler bulunacaktır:

a.1 – İçindekiler Listesi

a.2 – Projenin yapılma amacını ve varsayımları açıklayan yazı

a.3 – Madde 11 a.3`de açıklanan belge

a.4 – Madde 11 a.4`de açıklanan belge

Not: a.3 ve a.4`de istenilen belgeler, gerekçe raporu bulunmayan projelerin

onanması durumunda proje dosyasına konulacak aksi durumda gerekçe raporuna

eklenilecektir.

a.5 – Gerekçe raporu

a.6 – Hesaplar:

i) Santral projelerinde bulunacak hesaplar:

i.1 – Su santrallarında:

Bent, priz, çökeltme havuzu, kanal, yükleme odası, boşaltma kanalları,

cebri boru ve santral yapısına ilişkin gerekli öteki hesaplar yapılacaktır.

i.2 – Termik santrallarda:

Yakıt taşıma ve depolama sistemi, buhar kazanı (kızdırıcılar, hava ve su

ısıtıcıları, vb.), türbin, kondanser, besleme suyu hazırlama tesisleri,

soğutma sistemi ve ısı hesapları yapılacaktır.

ii) Enerji iletim hattı projelerinde bulunacak hesaplar:

Alçak ve yüksek gerilim tesislerinde, Bakanlıkça onaylanmış direk projeleri

varsa bunlar proje dosyasına eklenerek kullanılacak, onaylanmış projeler yoksa

yürürlükteki “Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği” ne göre direk

hesapları yapılacaktır.

iii) Bağlama tesisi projelerinde bulunacak hesaplar:

iii.1 – Transformatör merkezleri ve transformatör postalarında:

iii.1.1 – Transformatör merkezlerinde:

Demir konstrüksiyon, bağlama aygıtları ve öteki aygıtlara ilişkin

dayanaklar ve tabanlar, yangın duvarları, basınçlı hava tesisleri, kumanda

binası inşaat hesapları, özellikle 60 kV`un üstündeki gerilimlerde topraklama

hesapları ve kesici güçlerini saptamak için kısa devre hesapları yapılacaktır.

iii.1.2 – Transformatör postalarında:

Bu tesisler bina ya da saç köşk tipinde iseler a.6 iii.1.1`deki ilgili

hesaplar, direk tipinde iseler direk hesapları yapılacaktır.

iii.2 – Ölçü ve/veya kumanda merkezlerinde:

Bu merkezler de bina saç köşk ya da direk tipinde olabilirler. Bu tiplere

göre a.6 iii.1.2`deki hesaplar yapılacaktır.

iii.3 – Tekil tüketim tesislerinde:

Bu tesisler de bina, saç köşk ya da direk tipinde olabilirler. Bu tiplere

göre a.6 iii.1.2`deki hesaplar yapılacaktır.

iv) Dağıtım Şebekesi projelerinde bulunacak hesaplar:

iv.1 – Yüksek gerilim hesapları:

iv.1.1 – Gerilim düşümü hesabı:

Yüksek gerilim şebekesinde gerilimleri 34,5 kV`a kadar olan hatlarda yalnız

hattın omik direnci ve selfi, daha büyük gerilimli hatlarda ise hattın

kapasitif direnci de gözönüne alınarak gerilim düşümü hesabı yapılacaktır.

Zorunlu olmadıkça 15 kV`tan küçük gerilim kullanılmayacak ve seçilecek

gerilimin Türk Standartlarına uygun olmasına dikkat edilecektir.

60 kV ve daha büyük gerilimli hatlarda çeşitli yükleme durumlarında boyuna

ve enine gerilim düşümü hesaplanacaktır.

Yüksek gerilim hatlarındaki gerilim düşümü, üretim merkezi ya da yükseltici

transformatör ile indirici transformatörün primer sargısı arasında % 7`den

fazla olmamalıdır.

Gerilim düşümü hesabında, var olan ve beklenen güçler gözönüne alınmalıdır.

iv.1.2 – Güç kaybı ve ısınma kontrolu hesabı:

Hava hattı ve kablo şebekesinin güç kaybı hesabı ve kabloların ısınmaya

karşı kontrolu yapılmalıdır.

Güç kaybı, izole su santrallarında üretilen enerjinin iletilmesinde % 10`u

yakıtla çalışan santrallarda üretilen enerjinin iletilmesinde % 6`yı öteki

iletim ve dağıtım hat bölümlerinde ise % 5`i aşmamalıdır.

iv.1.3 – Kısa devre hesabı:

Beslenme noktasına en yakın olan kesiciler için kısa devre akımları ve

kesme güçleri hesaplanacaktır.

Projeyi onaylayacak kuruluş tarafından istenildiğinde öteki tüm

transformatör merkezlerinin yüksek gerilim baralarında da yukarıda açıklanan

hesaplar yapılacaktır.

Kabloların seçilmesinde, kısa devre zorlanmalarına karşı dayanma durumu

doğrulanacaktır.

iv.1.4 – Yüksek gerilim direk hesapları:

a.6 ii)`ye uygun olarak direk hesapları yapılacaktır.

iv.2 – Alçak gerilim hesapları:

iv.2.1 – Güç yoğunluğu hesabı:

Güç yoğunlukları madde 3 i.1`deki açıklamalara göre saptanacaktır.

iv.2.2. – İletken kesitlerinin hesabı:

Alçak gerilim şebekesinde iletken kesitleri uygun bir yöntemle

hesaplanacaktır. İletken kesintilerinin saptanmasında gerilim düşümü, indirici

transformatör çıkışı ile gerilim düşümü bakımından en elverişsiz alıcı

bağlantı noktası arasında % 5`den fazla olmayacaktır.

Şebekede kullanılacak iletkenlerin kesitleri Türk Standartlarına, bu

bulunmadığında tanınan yabancı ülke standartlarına uygun olacaktır. Ekonomik

hesap yapılarak bakır ya da alüminyum iletken seçilecek, zorunluluk olmadıkça

özellikle 50 mmı`den büyük kesitlerde bakır iletken kullanılmayacaktır.

iv.2.3 – Transformatör güçlerinin hesabı:

Transformatör güçlerinin hesaplanmasında, söz konusu transformatörden

çekilecek var olan beklenen bütün güçler eşzamanlılık katsayısı gözönünde

tutularak hesaplanacaktır. Bulunan güç için güç katsayısı 0,8 varsayılarak

transformatör gücü hesaplanacak ve ilgili Türk Standartlarında bu güce en

yakın üst değer transformatör gücü olarak seçilecektir.

iv.2.4 – Alçak gerilim direk hesapları:

a.6 il)`ye uygun olarak direk hesapları yapılacaktır.

a.7 – Proje keşif listeleri:

Elektrik tesisleri ve bunlara ilişkin inşaat işleri için gerekli olan

gereçlerin dökümü yapılacak ve bunlar ayrı yarı fiyatlandırılacaktır.

Hazırlanan döküm listeleri, varsa Bakanlıkça onaylanmış birim fiyat

çizelgelerine göre değerlendirilecektir. Her bölüme ilişkin keşif listelerinin

sonunda (santral, transformatör merkezi iletim hattı, şebeke vb.) ayrı ayrı

toplam verilecektir.

Birim fiyat çizelgelerinde bulunmayan gereç tutarları, piyasa fiyatına,

montaj, taşıma, öteki giderler, ve yüklenici kazancı için % 25 eklenerek

bulunacaktır.

Keşif listeleri (TL.) para birimine göre düzenlenecek ve en son birim fiyat

çizelgeleri kullanılacaktır.

a.8 – Keşif özeti:

Tesis bölümleri için hazırlanan keşif listeleri keşif özetinde ayrı

kalemler halinde gösterilecek, ayrıca keşif tutarlarına aşağıda belirtilen

eklemeler yapılacaktır:

i.i) Beklenmedik giderler:

i.1 – Santral, transformatör postaları vb. nin yapı bölümü için, bu bölüme

ilişkin keşif tutarlarının yaklaşık % 5`i,

i.2 – Santral, transformatör postası, iletim hattı ve şebekeler için bu

bölüme ilişkin keşif tutarlarının yaklaşık % 3`ü,

ii) İnceleme, projelendirme, denetim ve yönetim giderleri:

Çeşitli bölümlerdeki keşif tutarlarına beklenmedik giderlerin eklenmesiyle

bulunan genel toplamın % 10`u alınacaktır.

iii) Kamulaştırma, servis yolu, demiryolu ve yararlanma (irtifak hakkı)

giderleri:

Bu giderlerin tutarı, keşif özetinde gösterilecektir.

a.9 – Plan ve resimler:

i) Santral projelerinde:

i.1 – Yapı bölümüne ilişkin plan ve resimler:

i.1.1 – Genel durum planı:

Bu planda santral binası bent, kanal, biriktirme havuzu, yükleme odası,

cebri borunun geçtiği yerler, boşaltma kanalı; su havuzu, su soğutma kulesi,

yakıt tankı ya da depoları, atelyeler ve santral personeline ilişkin konutlar

uygun ölçekli bir harita üzerinde toplu olarak gösterilecektir.

i.1.2 – Santral binasının plan ve kesintileri (1/50, 1/100 ölçekli).

i.1.3 – Transformatör binalarının ve bağlama tesislerinin plan ve kesitleri

(1/20, 1/50, 1/100 ölçekli).

i.1.4 – Cebri boruların plan, profil ve kesitleri:

i.1.5 – Yükleme odası ile denge bacasının plan ve kesitleri (1/100, 1/200

ölçekli).

i.1.6 – Büğet (bent) ya da su alma yerinin plan ve kesitleri ile kapak

resimleri (1/100, 1/200, 1/20 ölçekli).

i.1.7 – Su götürme kanalı ile tünel geçeğinin (güzergah) planı, enine ve

boyuna kesitleri (1/1000, 1/2000 ve 1/25, 1/5 ölçekli).

i.1.8 – İşçi ve memur konutlarının plan ve kesitleri (1/50, 1/20 ölçekli).

i.1.9 – Servis yolunun profili, enine kesit ve gerekli yapım projeleri.

i.1.10 – Soğutma havuzunun ya da kulesinin plan ve kesitleri.

i.1.11 – Yakıt tankı ya da depolarının plan ve kesitleri.

i.1.12 – Yakıt taşıma düzeninin plan ve kesitleri.

i.2 – Elektrik ve makine bölümüne ilişkin plan ve resimler.

i.2.1 – Genel durum şeması ya da planı.

i.2.2 – Santralın tek kutuplu şeması.

i.2.3 – Santral binasındaki elektrik ve makine aygıtlarının yerleştirme

plan ve kesitleri (1/50, 1/100 ölçekli).

i.2.4 – Santralda bulunan generatör, türbin, pompa, gezer köprü, vinç,

soğutma ve havalandırma tesisleri, besleme suyu ve buhar yoğunlaştırma

tesisleri, buhar kazanı, yakıt depolama ve taşıma vb. tesislere ilişkin makine

ayrıntı (detay) resimleri.

i.2.5 – Santralda bulunan generatör çıkışına ilişkin bağlama hücreleri,

kumanda tabloları, transformatör ve bağlama tesisleri, kablo kanalları,

aydınlatma tesisleri ile yardımcı tesislere ilişkin elektrik ayrıntı resimleri

(1/50, 1/20 ölçekli).

ii) Enerji iletim hattı projelerinde:

ii.1 – Yüksek gerilim enerji iletim hattının geçtiği yerlerin genel durum

planı ve profil resimleri (1/2000, 1/500, 1/400, 1/200 ölçekli).

Yüksek gerilim enerji hattı engebesiz araziden geçtiğinde yalnızca hattın

geçtiği yerlerin 1/1000 ölçekli bir durum planı üzerinde gösterilmesi

yeterlidir, ayrıca arazi profilinin çizilmesi gerekmez. Fakat bu durumda da

iletkenlerin direkler üzerindeki durumları şablonla çizilmiş olarak

gösterilecektir. Karayolu, demiryolu elektrik iletim hatları vb. gibi

tesislerle kesişme (atlama) durumlarında söz konusu hattın bu tesislere göre

konumu yatay ve dikey kesit planlarında gösterilecektir.

ii.2 – Direk, travers, izolatör, parafudr ve topraklama resimleri ile

ayırıcı, kablo çıkışı, parafudr vb. aygıtların bulunduğu direklerin kurgu

(montaj) resimleri.

ii) Bağlama tesisi projelerinde:

iii.1 – Transformatör merkezlerinde ve transformatör postalarında:

iii.1.1 – Transformatör merkezlerinde:

iii.1.1.1 – Yapı bölümleri için:

Yapı resimleri, çelik yapı resimleri, tesis gereçlerine ilişkin dayanak

resimleri, transformatör tabanı ve yangın duvarı resimleri, bağlama

aygıtlarının yerleştirilmesini gösteren genel konumu planları (üst görünüş ve

kesitler), kumanda binasının mimari ve inşaat resimleri, kumanda binasındaki

tesis gereçlerine ilişkin genel konum planı.

iii.1.1.2 – Elektrik tesisleri için:

Tek kutuplu şema, akım yolu şemaları, kablo döşenmesine ilişkin resimler,

çeşitli tesis ve aygıtlara ilişkin kurgu resimleri, pano resimleri, topraklama

ve aydınlatma tesislerine ilişkin resimler vb.

iii.1.2 – Transformatör postalarında:

Genel konum planı (transformatörler ve çekilen güçler bu plan üzerinde

yerleri ile gösterilecek), mimari ve inşaat resimleri (üstten görünüş ve

kesitler), transformatör tabanının resmi, tesis direk tipi ise genel konum

planı, tesis aygıtları (transformatör, ayırıcı vb.) ile birlikte direk resmi

ve tek kutuplu şema.

iii.2 – Ölçü ve/veya kumanda merkezlerinde:

iii.1.2`de transformatörler ve bunlara ilişkin olanların dışında öteki

resim ve şemalar.

iii.3 – Tekil tüketim tesislerinde:

iii.1.2`deki resim ve şemalar.

iv) Dağıtım şebekelerinde:

iv.1 – Alçak ve yüksek gerilimli şebeke planı (varsa harita üzerinde olacak

ve bu plan üzerinde kablolar, hava hatları, direkler, sokak lambaları,

sigortalar, parafudrlar, topraklamalar, transformatör merkezleri ya da

postaları, santrallar vb. işaretlenecek) (1/1000, 1/2000, 1/5000 ölçekli).

iv.2 – Alçak ve yüksek gerilimli şebekede kullanılacak sokak lambası,

izolatör, parafudr, yüksek gerilim sigortası, koruma ağı, topraklama tesisi ve

pano resimleri.

iv.3 – Alçak ve yüksek gerilimli şehir şebekesi tek kutuplu şeması (bu şema

üzerinde dağıtım şebekesini oluşturan transformatör merkezleri ya da postaları

ile ölçü ve kumanda merkezleri arasındaki ayırıcı ve kesiciler üzerinden

yapılan bağlantılar ve transformatörler gösterilecek).

iv.4 – Transformatör merkezleri, transformatör postaları ve kumanda

binalarının mimari ve inşaat resimleri, topraklama, aydınlatma ve iç tesis

resimleri, bu binalar içinde, bulunan aygıtlara ilişkin kurgu resimleri

Bakanlıkça onanmış bina tipi transformatör merkezi projeleri bu amaçla ya da

başka bir amaçla hazırlanan elektrik tesisi projelerinde kullanılabilir.

Yalnız onanmış projelerdeki elektrik gereç ve aygıtlarının onaylatılacak

projedeki tek kutuplu şemaya uygun olarak yerleştirilmiş olması zorunludur. Bu

uygunluk yoksa ya da bunu sağlayacak yeni yerleştirme planları verilmemişse

onaylı proje işlem görmez.

Bakanlığa onaylatılacak olan transformatör merkezi projelerine, bunlara

ilişkin yapıların inşaat hesapları ile mimari projelerinin de eklenmesi

gerekir.

a.10 – Teknik şartnameler:

Üretim, iletim ve dağıtım tesislerinde kullanılacak tüm makine, elektrik

gereç ve aygıtları ile inşaat bölümlerine ilişkin açıklamalı teknik

şartnameler düzenlenecektir. Bakanlıkça onanmış şartnameler bu amaçla

kullanılabilir.

VI. PROJELERİN HAZIRLANMASINDA GÖZÖNÜNE ALINACAK HUSUSLAR

PLAN, ŞEMA VE RESİMLERİN DÜZENLENMESİ:

MADDE 13 – Şema, plan ve resimler ilgili Türk Standartlarına uygun olarak

düzenlenmelidir. Mimari resimleri ve planları ile harita ve şehir planı

paftaları üzerine işlenen planlarla da projeyi yapan, çizen ve varsa kontrol

edenler açıkça belirtilmelidir.

PROJEDE KULLANILACAK İŞARETLER:

MADDE 14 – Bu yönetmeliğe göre hazırlanacak projelerde, Türk Standartlar

Enstitüsünce hazırlanmış olan TS-630, TS-631, TS-632, TS-633, TS-634 ve ilgili

öteki standartlarda verilmiş olan sembol şekiller kullanılacaktır.

PROJEDEKİ PLAN, RESİM VE YAZILAR

MADDE 15 – Plan ve resimler, iyi cinsten aydınger kağıdı üzerine çini

mürekkebi ile, teknik kurallarına göre çizilecektir. Resim ve plan üzerine

hesaplar yazılmayacaktır. Plan ve resimlerde kesinlikle köşelik bulunacaktır.

Genel durum planları, üst kenarı kuzey yönünü gösterecek biçimde

düzenlenecek, yazılar teknik resim kurallarına uygun olarak yazılacaktır.

Proje yazıları ve hesapları 297×210 mm boyutunda parşömen kağıdına daktilo

makinesi ile yazılacaktır. Yazı ve hesaplar hiç bir şekilde aydınger kağıdı

üzerine yazılmayacaktır.

Ozalite çekilmiş plan ve resimler Türk Standartlarına ya da DİN normlarına

uygun biçimde katlanacaktır.

Gerekçe raporu, keşif özeti, plan ve resimler, hazırlayan mühendisler

tarafından, adı, soyadı, ünvanı, diploma numarası yazılarak imzalanacaktır.

PROJELERİN DOSYALANMASI

MADDE 16 – a) Ana dosya (klasör): Projeler uygun görülecek ana dosyalar

içinde en az üç takım olarak tesis sahipleri ya da bunların vekaletname ile

yetkili kıldıkları kimselerin imzalı yazıları ile Bakanlığa teslim

edilecektir. Bu dosyalar üzerine aşağıdakiler yazılacaktır:

Ortaya: Proje adı,

Sol alta: Projeyi yapan firma ya da mühendislerin ünvanı, adı, soyadı ve

diploma nosu

Sağ alta: Projenin hazırlanma tarihi ve yeri

b) Zımbalı dosyalar: 17. maddede açıklanan bilgiler ayrı ayrı zımbalı

dosyalar içerisine aşağıda belirtildiği gibi yerleştirilecek ve bu dosyalar

aynı maddede bildirilen sıraya göre ana dosyaya konulacaktır. Her zımbalı

dosyanın üzerine içindekiler kısaca yazılacaktır.

Bilgi dosyalarının sıralanmasını gösteren içindekiler listesi, ana dosyanın

iç kapağına yapıştırılacaktır.

Bilgi dosyalarında ise içindekileri gösteren liste dosyanın başına

konulacaktır.

PROJE DOSYALARININ DÜZENLENMESİ

MADDE 17 – Ana dosya içine konulacak zımbalı bilgi dosyalarının sıralanması

aşağıdaki gibi olacaktır:

– Gerekçe raporu

– Proje hesapları

– Keşif listeleri ve keşif özeti

– Yapı bölümlerine ilişkin plan ve resimler

– Elektrik ve makine bölümlerine ilişkin plan ve resimler

– Teknik şartnameler

– Kamulaştırma planları (üretim tesisleri projeleri için)

– Fotoğraf ve jeolojik durumu gösteren belgeler (dokümanlar)

– Keşiflere esas olan ölçmeler.

VII. YÜRÜRLÜĞE İLİŞKİN HÜKÜMLER

MADDE 18 – 9 Haziran 1960 tarih ve 10521 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanmış

olan “Elektrik Tesislerine Ait Projelerin Tanzimine Dair Talimatname”

yürürlükten kalkmıştır.

MADDE 19 – Bu yönetmelik Resmi Gazete`de yayımlandığı tarihte yürürlüğe

girer.

MADDE 20 – Bu yönetmelik hükümlerini Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı

yürütür.

9 Aralık 2007 PAZAR            Resmî Gazete                            Sayı : 26725

YÖNETMELİK

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:

GIDA GÜVENLİĞİ VE KALİTESİNİN DENETİMİ VE KONTROLÜNE DAİR YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, gıda güvenliğinin ve kalitesinin temini için gıda işyerlerinin asgari teknik ve hijyenik şartları ile gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin gıda mevzuatına uygunluğunun denetim ve kontrol hizmetleri ile işyeri sorumluluklarınadair usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1)Bu Yönetmelik; gıda güvenliğinin ve kalitesinin temini için gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin birincil üretim aşaması dâhil olmak üzere üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında asgari teknik ve hijyenik şartları gözeterek, gıda denetim ve kontrol hizmetleri ile izlenebilirlik, işyeri sorumluluğu ve itiraz hakkına ilişkin usul ve esasları kapsar.

(2) 23/7/2004 tarihli ve5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 13/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu, 04/3/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunlarıyla yetkilendirilen Belediye/İl Özel İdaresi/Organize Sanayi Bölgesi veya diğer kuruluşlar tarafından gıda işyerlerine verilen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatına ilişkin hususları kapsamaz.

(3) İl Özel İdaresi, Büyükşehir Belediyesi ve Belediyelerin, 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre ruhsatlandırdığı işyerlerini, ruhsatlandırmadaki ilke ve esaslar yönünden denetim hakları saklıdır.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik, 27/5/2004 tarihli ve 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 3 üncü, 4 üncü, 7 nci, 16 ncı, 17 nci, 18 inci, 23 üncü, 25 inci, 29 uncu ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1)Bu Yönetmelikte geçen;

a) Akış şeması: Belirli bir gıda maddesinin hazırlanması, işlenmesi, üretimi, ambalajlanması, depolanması, nakliyesi, dağıtımı, satışa sunulması veya arzında kullanılan aşamalar ya da işlemler dizisinin sistematik olarak gösterilmesini,

b) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını

c) Denetim: Bakanlık tarafından gıda kontrol hizmetlerinin yürütülmesi ve/veya doğrulanması için yapılan işlemleri,

ç) Doğrulama: Belirtilen şartların karşılandığına ilişkin objektif kanıtların incelenerek veya göz önünde bulundurularak yapılan denetim ve kontrolü,

d) Düzeltici faaliyet: HACCP planında kritik kontrol noktasında kritik limitin dışına çıkıldığı saptandığında uygulanması gereken işlemi, yapılacak faaliyeti,

e) Geçerli kılma: Özel kullanım amacına veya uygulamasına yönelik gerekliliklerin karşılandığına ilişkin objektif kanıtlar doğrultusunda yapılan kontrolü,

f) Gıda/Gıda maddesi: Tütün ve sadece ilaç olarak kullanılanlar hariç olmak üzere; içkiler ve sakızlar ile hazırlama ve işleme gereği kullanılan maddeler dahil, insanlar tarafından yenilen ve/veya içilen ham, yarı mamul veya mamul her türlü maddeyi,

g) Gıda güvenliği: Gıdalarda olabilecek fiziksel, kimyasal, biyolojik ve her türlü zararların bertaraf edilmesi için alınan tedbirler bütününü,

ğ) Gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler: Gıda ile temasta bulunan veya bulunmak üzere imal edilen her türlü madde ve malzemeleri,

h) Gıda işletmecisi: İthal ettikleri, ürettikleri, işledikleri, imal ettikleri, depoladıkları nakil veya dağıtımını yaptıkları, satışa ve tüketime sundukları gıda maddelerinin Türk gıda mevzuatı şartlarına uygunluğundan sorumlu olan gerçek veya tüzel kişileri,

ı) Gıda İşyeri: Kâr amaçlı olsun veya olmasın kamu veya özel kişi veya kuruluşlar tarafından gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin üretimi, işlenmesi ve dağıtımı faaliyetlerinin herhangi bir aşamasında faaliyet gösteren işyerini,

i) Gıda kodeksi: Türk Gıda Kodeksini,

j) Gıda kontrolörü/Gıda denetçisi: Gıda kontrol ve gıda denetim iş ve işlemlerini yerine getirmek üzere ilgili konuda asgari lisans düzeyinde eğitim almış, Bakanlık tarafından eğitim verilerek yetkilendirilmiş olan kişileri,

k) Gıda kontrolör yardımcısı/Yardımcı denetim elemanı: Gıda kontrolörü/gıda denetçisine gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin denetim ve kontrol işlemlerinde yardımcı olmak üzere Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce gıda kontrolörüne yardımcı eleman olarak Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş kişiler ile Sağlık Bakanlığından Bakanlığa atamaları yapılarak Bakanlıkça hizmet içi eğitimi verilmiş Çevre Sağlığı Teknisyenlerini,

l) Gıda maddesi etiketi: Gıda maddesini tanıtıcı her türlü yazılı veya basılı bilgi, marka, damga ve işaretleri içeren ve gıda ile birlikte sunulan veya ambalajında basılı bulunan tanıtım bilgilerini,

m) Gözetim: Bir veya daha fazla sayıda gıda işletmesinin, gıda işletmecisinin ve faaliyetlerinin dikkatli bir şekilde incelenmesi,

n) HACCP: Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları olarak tanımlanan, gıda güvenliği için önemli olan tehlikeleri tanımlayan, değerlendiren ve kontrol eden sistemi,

o) HACCP planı: İlgili ürünün üretim sürecinde gıda güvenliği açısından önemli olan tehlikelerin kontrol altında tutulduğundan emin olmak amacıyla HACCP ilkelerine uygun olarak hazırlanmış dokümanı,

ö) HACCP sistemi: HACCP planı veya planlarını yürütmek ve amaçlarını yerine getirmek için gereken organizasyon yapısı, prosedürleri, süreçleri ve kaynakları,

p) HACCP izleme: Kritik Kontrol Noktasının kontrol altında olup olmadığının değerlendirilmesi amacıyla kontrol parametrelerinin gözlem veya ölçümlerinin planlı bir sırada yürütülmesini,

r) HACCP tetkiki: HACCP planı ve buna ilişkin sonuçlar dahil, HACCP sisteminin planlanmış düzenlemelere uyup uymadığını, etkili biçimde uygulanıp uygulanmadığını ve amaçlarının yerine getirilmesi için uygun olup olmadığını saptamak üzere yapılan denetim ve kontrolü,

s) Hijyen: Tehlikelerin kontrolü ve amaçlanan kullanımını hesaba katarak, bir gıda maddesinin insan tüketimine uygunluğunun sağlanması için gerekli önlemler ve koşulları,

ş) İlgili merci: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı/Bakanlık İl Müdürlüğünü,

t) İmha etmek: İnsan sağlığına veya tüketimine uygun olmayan ya da son tüketim tarihi geçmiş gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin usulüne uygun olarak imhasını,

u) İnceleme: Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler ile ilgili konuların, Kanun ve ilgili Yönetmelik şartlarına uyumunun doğrulanması için yapılan incelemeyi,

ü) İşleme: Isıtma, tütsüleme, tuzlama, olgunlaştırma, yumuşatma, ekstrüzyon, kurutma, salamura, pulp üretimi veya bunların kombinasyonunu kapsayan, başlangıçtaki ürünü önemli ölçüde değiştiren ve muhafaza eden her hangi bir faaliyeti,

v) İşlenmemiş gıdalar: Bölünen, parçalanan, koparılan, dilimlenen, kemiklerinden ayrılan, doğranan, kabuğu-zarından ayrılan, kıyılan, kesilen, temizlenen, dış kabuğundan ayrılan, öğütülen, soğutulan, dondurulan, derin dondurulan veya çözündürülen ürünleri kapsayan, işlenmemiş gıda maddelerini,

y) İşlenmiş gıdalar: Ham maddelerin işlenmesi sonucu elde edilen ve üretimleri için gerekli olan veya özeliklerini kazandıran bileşenleri içerebilen gıda maddelerini,

z) İyi uygulama rehberleri: Birincil üretim dahil olmak üzere ürüne ait üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında, bulaşan kontrolü, su, organik atıklar ve gübrelerin kullanımı, bitki koruma ürünleri ve veteriner ilaçların kullanımı, haşere kontrolü, izlenebilirlik, geri toplama, atık yönetimi, kayıt tutma, iyi üretim uygulamaları, iyi hijyen uygulamaları, HACCP esaslarının uygulanışı, gıda işletmecisinin çalışacağı idari sistemler, gıdaların fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik güvenliği gibi gıda güvenliğini sağlamaya yardımcı olan rehber niteliğindeki yayınları,

aa) İzleme: Kanuna uygunluk durumu ile ilgili genel bir fikir elde etmek amacıyla, planlı olarak yürütülen bir dizi gözlem veya ölçümleri,

bb) İzlenebilirlik: Üretim, işleme ve pazarlama ile ilgili sürecin her aşamasında, gıda maddesine karıştırılması tasarlanan veya muhtemelen ortaya çıkabilecek istenilmeyen herhangi bir maddenin izlenmesini,

cc) Kalite kontrolü: Tüketime arz edilen gıda maddelerinin mevzuata uygunluğunun tespitini,

dd) Kalite: Gıda maddelerinin mevzuatla belirlenmiş kriterlere uygunluğunu tayin eden özelliklerinin toplamını,

ee) Kanun: 27/5/2004 tarihli ve 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunu,

ff) Kontrol planı: Uygulanan gıda denetim ve kontrol sisteminin yapısı ve organizasyonu konusunda genel bilgi içeren ve Bakanlık tarafından hazırlanan planı,

gg) Kontrol: Gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten ve satan işyerlerinin, asgari teknik ve hijyenik şartları ile bu yerlerde üretilen ve satılan gıda maddelerinin ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin mevzuata uygunluğunun tespitini,

ğğ) Kritik Kontrol Noktası (KKN): Bir gıda güvenliği tehlikesini önlemek, ortadan kaldırmak ya da riski kabul edilebilir bir düzeye indirgemek için belirli bir kontrol önleminin uygulanmasının gerekli olduğu bir aşamayı,

hh) Kritik limit: Bir koşulun, parametrenin kabul edilebilir veya kabul edilemez olma durumunu belirleyen kriteri,

ıı) Muayene ve analiz: Numune alma işlemi ile başlayan ve o partinin istenilen özelliklere uygunluğunu kontrol etmek için yapılan işlemlerin tümünü,

ii) Mübadeleye konu gıda maddeleri: Satmak veya sair şekilde devretmek üzere depolama, satış maksadıyla teşhir etme ve her ne surette olursa olsun devredilen gıda maddelerini,

jj) Nihaî tüketici: Gıdayı herhangi bir ticarî amaçla kullanmayan en son gıda maddesi tüketicisini,

kk) Numune alma: Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin Kanuna uygunluğunun denetlenmesinde, çevreden toplanması da dahil, üretim, işleme, dağıtım aşamalarından numune alınmasını,

ll) Numune: İmal tarihi, parti/kod/seri numarası aynı ve alındığı kitleyi, partiyi her yönüyle temsil edebilecek miktar ve nitelikte olan, muayene ve analiz amacıyla alınan gıda veya gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeyi,

mm) Önleyici faaliyet: Olası uygunsuzluk, hata yada diğer istenmeyen durumların nedenlerinin ortadan kaldırılması ve oluşmasını önlemek için yapılan işlemi,

nn) Piyasaya arz: Gıda maddelerinin tedarik veya tüketim amacıyla bedelli veya bedelsiz olarak piyasada yer alması için yapılan faaliyeti,

oo) Risk: Gıda maddesinde sağlığa zararlı olabilecek şiddetteki muhtemel tehlikeyi,

öö) Sanitasyon: Halk sağlığını korumak amacı ile yüzeylerden gıda kalıntıları, mikroorganizmalar, yabancı maddeler ve temizlik maddeleri kalıntıları gibi kirlerin uzaklaştırılması için alınan önlemlerin tümünü,

pp) Sapma: Kritik limite uygunsuzluk halini,

rr) Sorumlu yönetici: Gıda mevzuatına uygun üretim yapılmasında, işveren ve/veya tüzel kişilik yasal temsilcisi ile birlikte sorumlu olan yöneticiyi,

ss) Şahit numune: Numunenin alındığı parti ve kitleden, numune ile birlikte alınan, itiraz ve ihtilaflı durumlar için ayrılan numuneyi,

şş) Tağşiş: Gıda maddelerinin ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin, mevzuata veya izin verilen özelliklerine aykırı olarak üretilmesi halini,

tt) Taklit: Gıda maddesini ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerini; şekil, bileşim ve nitelikleri itibariyle evsafında olmayan özellikleri haiz gibi göstermeyi,

uu) Tehlike: Gıda maddesinde olan ve oluşabilecek fiziksel, kimyasal ve biyolojik olarak sağlık yönünden ortaya çıkabilecek potansiyel zararı,

üü) Tehlike analizi: Tehlike ve tehlikeye yol açan koşulların, hangilerinin gıda güvenliği açısından önemli olduğuna karar verebilmek için, bu tehlikeler ve koşullar konusunda bilgi toplama ve değerlendirme sürecini,

vv) Tetkik: Faaliyetlerin ve ilgili sonuçlarının planlanan düzenlemelere uygunluğunun, bu düzenlemelerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığının ve amaçları sağlamaya yönelik uygunluğunun, bir sistem dahilinde ve bağımsız olarak incelenmesini,

yy) Türk gıda mevzuatı: Gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri; özellikle gıda güvenliğini ve kalitesini düzenleyen, gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin üretimi, işlenmesi, dağıtımı ve satışı ile her aşamayı kapsayan tüm mevzuatı,

zz) Üretim, işleme ve dağıtım aşamaları: Bir ürünün ithalatı dahil, birincil üretimden başlayarak, işlenmesi, depolanması, nakliyesi, nihai tüketiciye satışı veya arzını, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Gıda Güvenliği Şartları ve İyi Uygulama Rehberleri

Gıda güvenliği şartları

MADDE 5–

(1)Gıda güvenliği şartları aşağıdaki hususları kapsar.

a) Piyasaya arz edilecek gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin Türk gıda mevzuatına uygun olması zorunludur. Güvenli olmayan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler piyasaya arz edilemez.

b) Gıda;

1) Sağlığa zararlı olması,

2) Tüketime uygun olmaması durumlarında, güvenli sayılmaz.

c) Herhangi bir gıdanın güvenli olup olmadığının saptanmasında;

1) Gıdanın tüketici açısından; üretim, işleme, depolama, dağıtım ve satış aşamalarının her birinde normal kullanım koşullarına uygun olup olmadığına,

2) Etiket bilgilerine ve/veya gıdanın içeriğinin sağlığa zararlı olabilecek etkilerine dair tüketiciye verilen bilgiye, bakılır.

d) Herhangi bir gıdanın sağlığa zararlı olup olmadığının saptanmasında;

1) Gıdayı tüketen tüketicinin sağlığına hemen ve/veya kısa ve/veya uzun vadede yapacağı olası etkiler ile onu izleyecek nesiller üzerindeki etkilerine,

2) Olası toplam toksik etkilerine,

3) Gıdanın belirli bir tüketici grubu için üretilmesi durumunda, tüketicinin o gıdaya karşı biyolojik duyarlılığına, bakılır.

e) Herhangi bir gıdanın insan tüketimi için uygun olup olmadığının belirlenmesinde; gıdanın, yabancı maddeler ile bulaşmış veya kokuşmuş, bozulmuş, çürümüş olup olmadığına, toksin içerip içermediğine bakılır.

f) Güvenli olmayan gıda, aynı sınıf veya nitelikte bir parti, yığın veya kümenin parçası olması durumunda, ayrıntılı bir değerlendirme sonucunda parti, yığın veya kümenin güvenli olduğuna dair hiçbir kanıt bulunmaması durumunda, tüm parti, yığın veya kümenin güvenli olmadığı varsayılır.

g) Gıda güvenliği ile ilgili Türk gıda mevzuatı hükümlerine uygun olan gıda, mevzuat hükümlerinin kapsadığı ölçüde güvenli sayılır.

h) Bir gıdanın mevzuat hükümlerine uygun olduğu halde, gıdanın güvenli olmadığına dair nedenlerin bulunması durumunda, Bakanlık, o gıdanın piyasaya arzına sınırlamalar getirecek uygun önlemleri alır veya piyasadan geri toplatır.

İyi uygulama rehberleri

MADDE 6–

(1)İyi uygulama rehberleri aşağıdaki özellikleri taşır.

a) Bakanlık veya Bakanlık gözetiminde ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından hijyen uygulamaları dahil, iyi uygulama rehberleri hazırlanarak, Bakanlık onayından sonra yayımlanır.

b) Hazırlanan iyi uygulama rehberleri, bilimsel ve teknolojik gelişmeler göz önünde bulundurularak gerektiğinde güncelleştirilir ve ilgili sektör için uygulanabilir olması göz önünde tutulur.

c) İyi Uygulama Rehberleri ihtiyari nitelik taşır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İşyeri Sorumlulukları

Birincil üretim

MADDE 7–

(1)Birincil üretime dair işyeri sorumlulukları aşağıda yer almaktadır.

a) Birincil üretim ve aşağıdaki faaliyetleri gerçekleştiren işletmeler; (Ek-1)’de belirtilen Birincil Üretim ve İlgili İşletmeler için Genel Hijyen Kuralları hükümlerini yerine getirmekle yükümlüdür.

1) Niteliklerini önemli ölçüde değiştirmemek kaydıyla, birincil ürünlerin üretim yerinde taşınması, depolanması ve işlenmesi.

2) İzlenebilirliğin sağlanması amacıyla gerekli olduğu takdirde, canlı hayvanların taşınması.

3) Bitkisel kökenli ürünler, su ürünleri ve av hayvanları için, niteliklerinin önemli ölçüde değiştirilmemesi şartıyla, birincil ürünlerin üretim yerinden başka bir tesise taşınması.

b) Ek 1’de belirtilen genel hijyen hükümlerine dair denetim ve kontroller ilgili kanunlar kapsamında Bakanlık tarafından yürütülür.

Üretim, işleme, dağıtım aşamalarına dair işyeri sorumlulukları

MADDE 8 –

(1) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin üretim, işleme, dağıtım aşamalarına dair işyerleri aşağıda belirtilen sorumlulukları yerine getirir.

a) İthal ettikleri, ürettikleri, işledikleri, imal ettikleri, depoladıkları, dağıttıkları, satışa sundukları tüm gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerde gıda güvenliğinin ve kalitesinin sağlanmasından müteselsilen sorumludur.

b) Gıda denetçisine denetim ve kontrol sırasında yardımcı olmakla yükümlüdür.

c) Sunduğu bilgi, belge ve kayıtların doğruluğundan sorumludur.

d) İyi hijyen uygulamalarının takip edilmesiyle birlikte, aşağıda 7 temel prensibi belirtilen HACCP ilkelerine dayanan prosedürleri uygulamak ve sürdürmekle yükümlüdür;

1) Önlenmesi, elimine edilmesi veya kabul edilebilir düzeylere düşürülmesi gereken tehlikelerin belirlenmesi,

2) Bir tehlikenin önlenmesi veya elimine edilmesi veya kabul edilebilir düzeylere düşürülmesi için kontrolün temelini oluşturan aşama veya aşamalarda kritik kontrol noktalarının belirlenmesi,

3) Belirlenen kritik kontrol noktalarında, tanımlanan tehlikenin önlenmesi, elimine edilmesi veya azaltılması için, kabul edilebilir kritik limitlerin oluşturulması,

4) Kritik kontrol noktalarında etkin izleme prosedürlerinin oluşturulması ve uygulanması,

5) Yapılan izlemede kritik kontrol noktasının kontrol altında olmadığını gösterdiği durumlar için düzeltici faaliyet prosedürlerinin oluşturulması ve uygulanması,

6) (1), (2), (3), (4) ve (5) numaralı alt bentlerde belirtilen tedbirlerin etkin olarak uygulandığının doğrulanması için düzenli olarak yürütülen prosedürlerin oluşturulması,

7) (1), (2), (3), (4), (5) ve (6) numaralı alt bentlerde belirtilen tedbirlerin etkin olarak uygulandığının kanıtlanması için işyerinin yapısı ve büyüklüğüne uygun belge ve kayıtların oluşturulması. Üretilen gıda veya gıda ile temasta bulunan madde ve malzemede, işleme yöntemi veya üretimin herhangi bir aşamasında bir değişiklik yapıldığı zaman, prosedürün gözden geçirilmesi, üzerinde gerekli değişikliklerin yapılması ve bu değişikliklerin kayıt altına alınması zorunludur.

e) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten işyerleri, aşağıda belirtilen hijyen tedbirlerini uygulamakla yükümlüdür;

1) Gıdalar için ilgili mevzuatında belirtilen mikrobiyolojik kriterlere uymak,

2) Bu Yönetmelik çerçevesinde ilgili prosedürleri uygulamak,

3) Gıdalar için sıcaklık kontrolü gerekliliklerine uymak,

4) Ürünün özelliğine göre gerekli olan soğuk zinciri korumak ve kayıt altına almak,

5) Yeterli sıklıkta numune almak ve analiz etmek/ettirmek.

f) İyi hijyen uygulamalarının takip edilmesiyle birlikte, HACCP ilkelerine dayanan prosedürleri uygulamak ve sürdürmekle yükümlüdür.

g) HACCP ile ilgili belgeleri güncelleştirmek, uygulamak, kayıt ve dokümanları saklamak, denetim ve kontrol sırasında gıda kontrolörlerine göstermekle yükümlüdür.

h) Çalışan personele yönelik hijyen kuralları ve teknik bilgileri içeren eğitimler düzenlemek ve personelin bu eğitimleri başarılı bir şekilde uygulamasını sağlamak ile yükümlüdür.

ı) Uygun numune alma ve analiz metotları kullanarak aldığı numunelere ait kontrol, denetim ve/veya analiz sonuçlarını en az iki yıl muhafaza etmek ile yükümlüdür.

i) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler için geri toplama ve şikayet değerlendirme prosedürlerini bulundurmakla yükümlüdür.

j) Kamu-özel kurum ve kuruluşları, ile mahallinde üretilerek toplu tüketime sunan işyerleri ve yemek fabrikaları, ürettiği yemek partisinin her çeşidinden alınan bir örneği 72 saat uygun koşullarda saklamakla yükümlüdür.

k) İlgili İl Özel İdaresi/Belediye/Organize Sanayi Bölgesinden veya ilgili kurumdan işyeri açma ve çalışma ruhsatını almak ve bunu takiben gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten işyerleri, bu yönetmeliğin Ek-2’sinde öngörülen asgarî teknik ve hijyenik şartlara ve ürettikleri gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin özelliğine göre Bakanlıkça belirlenen kriterlere uyarak Bakanlıktan sicil numarası ve ürettikleri ürünler için üretim izni almakla yükümlüdür.

l) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten işyerleri, üretimin niteliğine ve kapasitesine göre sorumlu yönetici istihdam etmek ile yükümlüdür.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İşyerlerinin Taşıması Gereken Özellikler

Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten işyerleri

MADDE 9 –

(1) Gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten işyerleri, bu Yönetmeliğin Ek-2’sinde öngörülen asgarî teknik ve hijyenik şartlara ve ürettikleri gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin özelliğine göre Bakanlıkça belirlenen kriterlere uyarak Bakanlıktan gıda işyeri sicil numarası ve ürettikleri ürünler için üretim izni almak zorundadır.

Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin satış yerleri ve toplu tüketim yerleri ile çadır, büfe ve hareketli araçlar gibi taşınabilir ve/veya geçici tesislerin taşıması gereken genel özellikler

MADDE 10 –

(1)Tüm gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin satış yerleri ile toplu tüketim yerleri Bakanlıkça kayıt altına alınır.

(2) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin satış yerleri ile toplu tüketim yerleri bu Yönetmeliğin Ek-3’ünde öngörülen asgarî teknik ve hijyenik şartlara uymak zorundadır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Denetim ve Kontrol

Denetim ve kontrol usul ve esasları

MADDE 11 –

(1)Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler, Türk gıda mevzuatına uygun olmaksızın üretilemez, mübadele konusu yapılamaz ve muameleye tâbi tutulamaz, halk sağlığına zarar verecek muhteviyatta olamaz, içerisine zararlı bir madde katılamaz, böyle bir maddenin kalıntısı bulundurulamaz ve gıdada zararlı özelliğe yol açacak herhangi bir işlem uygulanamaz.

(2) Denetim ve kontrol usul ve esasları aşağıdaki gibidir;

a) Bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, gıda işletmelerinin denetim ve kontrolleri Bakanlıkça görevlendirilen ve adlarına kimlik kartı düzenlenen personel tarafından yapılır.

b) İl Müdürlüğünce il genelinde uygulanmak üzere hazırlanan rutin denetim programının yanında Bakanlıkça da ürün veya risk bazında yıllık denetim ve izleme programları hazırlanır, hazırlanan programlar her yıl güncelleştirilir. Denetim ve izlemeler uygun sıklıkta ve gıda maddesinin taşıdığı riskle orantılı olmalıdır. Yıllık olarak hazırlanan kontrol programlarında, gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler grubunun risk durumu, önceki kontrollerden edinilen bilgi ve deneyimler, gıda işletmecilerinin uyguladıkları incelemelerin sonuçları göz önünde bulundurulur.

c) Bakanlık, halk sağlığını ilgilendiren gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzeme kaynaklı risklerin kontrolüne yönelik acil eylem planları ile çok yıllık ulusal kontrol planlarını hazırlar. Planlar gelişmeler ışığında düzenli olarak güncelleştirilir.

d) Çok yıllık ulusal kontrol planları, gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelere dair kontrol sisteminin yapısı ve düzenlenmesi ile ilgili olarak aşağıdaki hususlara dair genel bilgileri içermelidir;

1) Planın stratejik hedefleri, kontrollerin ve kaynakların bu hedeflere tahsis edilmesinin neden öncelik arz ettiği,

2) İlgili faaliyetlerin risk sınıflandırması,

3) Yetkili kurumların merkezi, bölgesel veya yerel düzeyde görevlerinin belirlenmesi ve bu kurumların kullanımına açık kaynaklar,

4) İşletmelerde yapılan denetim ve kontroller dahil, ulusal, bölgesel veya yerel düzeyde denetim ve kontrollerin genel olarak düzenlenmesi ve idaresi,

5) Farklı sektörlere uygulanan kontrol sistemleri ile bu sektörlerde denetim ve kontrolden sorumlu farklı birimler arasındaki koordinasyon,

6) Denetim ve kontrolün kriterlerinin uygulanmasını sağlamaya yönelik metotlar,

7) Denetim ve kontrolleri gerçekleştiren gıda kontrolörü/gıda denetçisi, gıda kontrolörü yardımcısı ve yardımcı denetim elemanlarının eğitimi,

8) Denetim ve kontrollere ait yazılı prosedürler ile denetim ve kontrol formu ile raporu,

9) Hayvan ve gıda kaynaklı acil durumlar, yem ve gıda bulaşması olayları veya insan sağlığını ilgilendiren riskler için acil eylem planlarının düzenlenmesi ve işleyişi,

10) İlgili kurumlar arasında işbirliği ve karşılıklı yardımlaşmanın sağlanması.

e) Çok yıllık ulusal kontrol planları aşağıdaki hususlar dikkate alınarak değiştirilebilir ve güncelleştirilir.

1) Yeni mevzuat,

2) Yeni bir hastalığın ya da diğer sağlık risklerinin ortaya çıkması,

3) Yetkili kurumların yapısında, idaresinde veya işleyişinde belirgin değişikliklerin olması,

4) Denetim ve kontrol sonuçları,

5) Avrupa Topluluğu tetkik raporlarının sonuçları,

6) Çok yıllık ulusal kontrol planlarının hazırlanmasında faydalanılan Avrupa Birliği Komisyonunca hazırlanan rehberlerdeki değişiklikler,

7) Bilimsel bulgular,

8) Ülkede diğer ülkeler tarafından gerçekleştirilen denetimlerin sonuçları.

f) Denetim ve kontroller; kontrol programları ile çok yıllık ulusal kontrol planlarının yanı sıra şüphe, şikâyet, inceleme, izlenebilirliğin sağlanması, izleme, gözetim ve tetkik amaçları ile de gerçekleştirilir.

g) Bakanlık tarafından yürütülen denetim ve kontroller, gerektiğinde numune alma ve analiz gibi uygun denetim ve kontrol metotları ve teknikler kullanılarak yürütülür. Denetim ve kontrollerde, Türk gıda mevzuatı şartlarını karşılamak üzere gıda işletmecisi tarafından uygulanan HACCP gibi kontrol programları ve/veya gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin kalite kontrolüne yönelik sonuçlar dikkate alınır ve tetkiki yapılır.

h) Gıda ile ilgili denetim ve kontroller aşağıdaki faaliyetleri ihtiva etmelidir;

1) Gıda işletmecilerinin yürüttüğü herhangi bir kontrol sistemi ve bu denetim ve kontrollerin neticelerinin incelenmesi.

2) Aşağıda yer alan hususların denetim ve kontrollerinin yapılması;

– Gıda ile işyerinin çevresi, tesisler, ofisler, ekipman, donanım ve makineler, nakil ve gıda maddeleri üreten, satan işyerine ait temel donanımlar,

– Ham madde, bileşen, ara ürünler ve diğer maddeler ile işletmede kullanılan alet ve ekipmanlar,

– Gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler,

– Temizleme, bakım malzemeleri ve işlemleri ile pestisitler,

– Etiketleme, sunum, reklam.

3) Gıda maddeleri üreten, satan işyerlerine ait hijyen koşullarının denetim ve kontrolü.

4) İyi Üretim Uygulamaları ve İyi Hijyen Uygulamalarının, hazırlanan rehberler doğrultusunda değerlendirilmesi.

5) Türk gıda mevzuatına uygunluğun değerlendirilmesi için yazılı bilgi, belge ve diğer kayıtların incelenmesi.

6) Gıda işletmecisi ve çalışan personel ile yapılan görüşmeler.

7) Gıda işletmesinde bulunan ölçüm aletlerinin kayıtlarının okunması.

8) Gıda işletmecisi tarafından kayıt edilen ölçümlerin doğrulanması için denetimde kullanılan ölçüm araçları ile yürüttüğü denetim ve kontroller.

9) Bu Yönetmelikle getirilen diğer şartlara uyulup uyulmadığının tespiti.

ı) Yıllık kontrol programları ile çok yıllık olarak hazırlanan ulusal kontrol planlarının ve diğer amaçlarla yapılan tüm denetim ve kontrollerin hazırlanacak raporlara esas teşkil eden genel değerlendirilmesi Bakanlıkça yapılır. Bakanlık, denetim ve kontrol sonuçlarını değerlendirerek, yıllık kontrol programlarına ve gerektiğinde diğer amaçlarla yapılan denetim ve kontrollere dair raporunu/raporlarını hazırlar.

i) Kontrol, denetim ve tetkiklerin doğru bir şekilde uygulanması için denetim ve kontrolleri yürüten gıda kontrolörü/gıda denetçileri ile gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanlarının eğitimleri Bakanlıkça yapılır.

j) Gıda işyerlerinin denetim ve kontrolü ile numune alma işlemi, gıda kontrolörü/ gıda denetçisinin başkanlığında gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanından oluşan en az iki kişilik ekip tarafından yapılır.

k) 8 inci maddenin (d) bendinde belirtilen esasların tetkiki, Bakanlık tarafından bu konuda eğitilmiş en az iki gıda kontrolörü/ gıda denetçisi tarafından yapılır.

l) Denetim ve kontroller, gıda işletmecisine haber vermeksizin, özel durumlar hariç çalışma saatleri içinde gerçekleştirilir.

m) Denetim ve kontrol işlemlerinin etkili ve verimli bir biçimde sürdürülmesini sağlamak için, bakımı yapılmış, uygun donanım ve ekipmanın İl Müdürlüklerince temin edilmesi zorunludur.

n) Analiz ve şahit numunelerinin uygun koşullarda Bakanlıkça yetkilendirilmiş laboratuvarlara taşınması ile şahit numunenin gereği gibi muhafaza edilmesini sağlamak için İl Müdürlüklerince uygun koşullar temin edilir.

o) Numune alma, muhafaza, taşıma ve şahit numune ile ilgili özel mevzuatında düzenleme bulunması durumunda bu mevzuat hükümleri uygulanır.

ö) Bakanlık, her türlü denetim ve kontrol sırasında alınan numune ve şahit numunelerin analizini yürütebilecek olan laboratuvar ve referans laboratuvarları belirler ve yetkilendirir.

p) Pazaryerleri, cadde ve sokaklarda, yaş meyve ve sebze hariç her türlü gıdanın açıkta satışı yasaktır.

r) Bakanlıkça yapılan izleme, gözetim, inceleme, bildirim ve acil durumlarda birincil üretime dair denetim ve kontroller gerektiğinde gıda kontrolörleri/gıda denetçileri tarafından yapılır.

s) Bakanlık, gıda güvenliği ve kalitesi konusunda, kontrol, denetim ve işyeri sorumluluklarına dair her türlü idari tedbiri alır.

ş)Bakanlık, gıda güvenliği ve kalitesine dair denetim ve kontrol hizmetini yapan Bakanlık denetim birimlerinin ISO 17020 gerekliliklerine göre akreditasyona hazırlanması çalışmalarını yürütür.

MADDE 12 –

(1)Gıda kontrolörü/gıda denetçisi ve gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanı tarafından denetim ve kontroller aşağıdaki esaslara göre yapılır. Gıda kontrolörü/gıda denetçisi ve gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanı;

a) Bu Yönetmelik ekinde yer alan denetim ve kontrol formlarına ve Bakanlıkça bildirilen formlara göre denetim ve kontrol yapmak zorundadır.

b) Gıda üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında bu Yönetmelik hükümlerine uyulup uyulmadığının denetim ve kontrolünü yapar, denetim sonuçlarını işyeri denetim defterine işler, denetim ve kontrol formu ile raporunu düzenler. İki nüsha halinde düzenlenen formun bir nüshasını işyerinde bırakır, diğer nüshasını dosyasında muhafaza eder.

c) Gıda üretim, işleme, depolama, nakil, dağıtım, satış ve tüketim zincirinin tüm aşamaları veya uygun görülen aşamaları ile ilgili olarak işyerinde tutulan üretim kontrolü ve denetimi ve/veya laboratuvar kayıtlarını inceler, gerektiğinde dosyasında saklanmak üzere bunların birer fotokopisini alır ve bunu denetim ve kontrol defterine işler.

d) Halk sağlığının korunması gerekliliği saklı kalmak kaydıyla, denetim ve kontrol işlemlerini yerine getirirken elde edecekleri bilgiler konusunda gizlilik kurallarına uymak zorundadır.

e) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten işyerlerinin denetim ve kontrollerinde, denetim ve kontrol raporu ile Gıda ve Gıda ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemeleri Üreten İşyerlerine Ait Denetim ve kontrol Formu (EK-2)’yi düzenler.

f) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri satan işyerleri ile toplu tüketim yerlerinin denetim ve kontrollerinde, denetim ve kontrol raporu ile Gıda Satış ve Toplu Tüketim Yerlerine Ait Denetim ve Kontrol Formu (EK-3)’ü düzenler.

g) Gıda maddeleri üreten ve satan işyerleri ile toplu tüketim yerlerinin denetim ve kontrollerinde; üretim yeri kontrollerini 13 üncü maddenin (e) bendine göre, üretim yeri hariç toplu tüketim ve satış yeri kontrollerini ise aynı maddenin (f) bendine göre yapar.

h) HACCP sistemini uygulayan gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten ve/veya satan işyerleri ile toplu tüketim yerlerinin HACCP sistemi tetkiklerinde, HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Formu (EK-4)’ü düzenler.

ı) Gerektiğinde gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten işyerinin sorumlu yöneticisi ve/veya çalışanlarıyla görüşülmesi, işyerindeki ölçüm araçlarınca kaydedilen değerlerin okunması ve/veya bu değerleri kendi araçlarıyla doğrulanması ile denetim ve kontrolünü destekler.

i) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzeme satış yerlerinin denetim ve kontrollerinde, Türk gıda mevzuatı şartlarını karşılamak üzere gıda işletmecisi tarafından uygulanan HACCP gibi kontrol programları ve/veya gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin kalite kontrolüne yönelik sonuçları dikkate alır ve tetkikini yapar.

j) Denetim ve kontrol sırasında muayene ve analiz amacıyla, gerektiğinde Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği veya özel mevzuatına uygun olarak, yeterli miktarda numune/numuneleri alır. Bakanlıkça hazırlanacak “Numune Alma Tutanağı” ile “Numune Alma Etiketini” doldurarak, numuneye iliştirir. Özel mevzuatı olan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler hariç olmak üzere, denetim ve kontrol sırasında iki takım halinde alınan numunelerden bir takım şahit numune olarak, numuneyi alan Bakanlık İl Müdürlüğünde numunenin yapısını bozmayacak şekilde tekniğine uygun muhafaza eder, bir takım numuneyi ise muayene ve analiz yapılmak üzere usulüne uygun olarak en kısa zamanda Bakanlık tarafından yetkilendirilen kamu veya özel laboratuvara resmi prosedür ile gönderir.

k) Düzenlenen “Muayene ve Analiz Raporu”, laboratuvar tarafından ilgili Bakanlık İl Müdürlüğüne ulaştırılır.

l) “Muayene ve Analiz Raporu” ile “Denetim ve kontrol Raporu”nu, mevcut mevzuat dahilinde özellikle taklit, tağşiş ve sağlığa zararlı hususları da içerecek şekilde değerlendirir.

m) Değerlendirme sonuçları hakkında işyeri bilgilendirilir.

n) Numuneye ait muayene ve analiz sonuçlarının olumlu olması halinde, sonuç raporunun kendilerine bildirilme tarihinden itibaren raf ömrü ile sınırlı olmak koşulu ile en geç yedi gün içerisinde, işyeri sahibi ve/veya sorumlu yöneticisi tarafından numune hazırlama yöntemi ile özellikleri değişmemiş olması şartıyla şahit numune geri alınabilir. Süresi içinde geri alınmayan şahit numune ile ilgili olarak işyeri herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

o) Denetim ve kontrol sırasında herhangi bir engelleme ile karşılaştığında durumu bir tutanak ile tespit ederek Kanunun ilgili maddesi uyarınca işlem yapılmasını sağlar. O yerin en büyük mülki amiri tarafından görevlendirilen polis, jandarma, muhtar veya ihtiyar heyeti üyelerinden en az birinin katılımı ile denetim ve kontrol tekrarlanır.

ö) Muayene ve Analiz Raporu/Denetim ve kontrol Raporu/tetkik değerlendirme sonuçlarının olumsuz bulunması halinde, Kanun gereğince işyeri sahibi, yasal temsilcisi ve/veya sorumlu yöneticisi hakkında yasal işlem uygulanır.

El koyma ve imha

MADDE 13 –

(1) Kanunun 29 uncu maddesinin (a), (d), (f), (ı) ve (n) bentleri gereği el konulan ve toplatılan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler için;

a) Üretim izni ve sicil numarası alma işlemlerini yaptırmadan üretime geçen ve/veya bu ürünleri mübadele konusu yapan işyerlerinde üretilen ve/veya satılan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelereel konulur ve yedi emin tutanağı ile gıda işletmecisine teslim edilir. İşyeri, Bakanlık İl Müdürlüğü tarafından üretimden ve satıştan men edilir. Tekniğine göre muhafaza edilmiş ve üretimde kullanılan her türlü ham, yardımcı madde ve katkı maddelerinin mevzuata uygun olması durumunda gıda işletmecisine iade edilir. Bu işletmelerin, üretim izni ve sicil numarası alma işlemleri tamamlandıktan sonra Bakanlık İl Müdürlüğü tarafından üretimine ve el konulan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin Türk gıda mevzuatına uygun olması halinde satışına izin verilir ve Kanuna göre işlem yapılır.

b) Denetim ve kontrol sonucu gıda güvenliği ve halk sağlığı açısından tüketilmesinin uygun olmadığı tespit edilen ve/veya raf ömrünü doldurmuş gıda maddeleri ile Türk gıda mevzuatına uygun olmayan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler, usulüne uygun olarak işyeri tarafından Bakanlık İl Müdürlüğü gözetiminde imha edilir. Bu durum iki nüsha halinde düzenlenen imha tutanağı ile tespit edilir. İmha tutanağının bir nüshası Bakanlık İl Müdürlüğünde, diğer nüshası da işyerinde saklanır. İşyeri tarafından imhası gerçekleştirilmeyen gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin imhası Bakanlık İl Müdürlüğü tarafından usulüne uygun olarak gerçekleştirilir. Ayrıca, Kanuna göre işlem yapılır. İmha ile ilgili tüm masraflar işyeri tarafından karşılanır.

c) İşyerinde üretilen ürünle ilgisi olmayan taklit ve tağşiş amacıyla kullanılabilecek maddelerin bulunması halinde, bu madde ve malzemelereel konulur ve yedi emin tutanağı ile gıda işletmecisine teslim edilir. Üretilen ürünler analize alınarak taklit ve tağşiş yapılıp yapılmadığı yönünden incelenir. Türk Gıda Mevzuatına uygunsuzluk durumunda Kanuna göre yasal işlem uygulanır.

İtiraz hakkı

MADDE 14 –

(1)İşyeri yetkilisi aşağıdaki esaslar dâhilinde itiraz eder.

a) İşyeri sahibi ve/veya sorumlu yöneticisinin numuneye ait muayene ve analiz sonuçlarına, kendilerine tebliğden itibaren 15 gün içerisinde itiraz hakkı mevcuttur. Raf ömrü 15 günden az olan gıdalar için, işyeri sahibi ve/veya sorumlu yöneticisinin denetim ve kontrol raporunda belirtilen süre içerisinde itiraz hakkı bulunmaktadır. Bu süre, ürünün denetim tarihi itibariyle geriye kalan raf ömrü, numunenin laboratuvara gönderilme ve analiz süreleri göz önünde bulundurularak belirlenir. İşyeri sahibi ve/veya sorumlu yöneticisinin numune alımı sırasında yazılı başvurusu olması durumunda, birinci analiz numunesi ile eş zamanlı olarak şahit numune de analiz yaptırmak üzere yetkili laboratuvara gönderilir.

b) Numuneye ait muayene ve analiz sonuçlarına itiraz edildiğinde, şahit numunenin muayene ve analizi, Bakanlığın yetkilendirdiği laboratuvarda yaptırılır. Şahit numune muayene ve analizinde birinci muayene ve analiz sonuçlarında mevzuata uygun olmayanların analizi yaptırılır. Bu sonuçlar kesin olup, verilecek karara esas teşkil eder. İtiraz durumunda, şahit numune ile ilgili tüm masraflar işyerince ödenir.

c) Özel mevzuatı bulunan ürün ve uygulamalar için itiraz şekli özel mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılır.

Denetim ve kontrol sonuçlarının değerlendirilmesi

MADDE 15 –

(1)Denetim ve kontrol sonuçlarının değerlendirilmesi aşağıdaki gibidir.

a) Bu Yönetmeliğin Gıda ve Gıda ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemeleri Üreten İşyerlerine Ait Denetim ve Kontrol Formu (EK-2) ve Gıda Satış ve Toplu Tüketim Yerlerine Ait Denetim ve Kontrol Formu (EK-3)’de yer alan denetim ve kontrol ile ilgili olarak her maddenin karşısında konunun önem derecesine göre 1, 2, 3 ve 4 puan olmak üzere ağırlık puanlar tespit edilmiştir. Denetim ve kontrolü yapılan husus, denetim ve kontrol formundaki koşullara uymuyorsa verilen puan (VP) hanesine ağırlık puanı eksi olarak işaretlenir. Ağırlık puanları sabittir, daha az veya daha çok olarak işaretlenemez.

b) Bu Yönetmeliğin EK-2’sinde yer alan denetim ve kontrol formlarında;

1) Ağırlık puanının (4) veya ağırlık puanı (3) olarak tespit edilen hususlardan puan toplamının 60 veya daha yukarı olması durumunda, üretilen gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelereel konulur ve yedi emin tutanağı ile gıda işletmecisine teslim edilir. İşyeri, Bakanlık İl Müdürlüğü tarafından üretimden men edilir ve Kanuna göre yasal işlem uygulanır. Yeniden yapılan denetim ve kontrol sonucunda mevcut durumlarını düzelttiği tespit edilen gıda işletmelerinin faaliyetlerinin devamına Bakanlık İl Müdürlüğünce izin verilir. Raf ömrü dikkate alınmak kaydıyla, el konulan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin Türk gıda mevzuatına uygunluğu denetlendikten sonra gıda işletmecisine iade edilir veya 13 üncü maddenin (b) bendi uyarınca imha edilir.

2) Ağırlık puanı (3) olarak tespit edilen hususlardan puan toplamının 60’dan az olması veya ağırlık puanı (2) ve (1) olarak tespit edilen hususlarda eksikliğin giderilmesi için iş yerine en fazla 30 gün süre tanınır. Bu süreler sonunda, tespit edilen hususlar düzeltilmediği takdirde denetim ve kontrolü yapılan işyeri hakkında Kanuna göre işlem yapılır.

c) Bu Yönetmeliğin EK-3’ünde yer alan denetim ve kontrol formlarında;

1) Ağırlık puanının (4) olarak tespit edilen hususlarda, tüketime ve satışa sunulan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelere el konulur, raf ömrü dikkate alınarak yedi emin tutanağı ile gıda işletmecisine teslim edilir. Gıda mevzuatına uygun olmayan ürünler, 13 üncü maddenin (b) bendi uyarıca imha edilir.Gıda mevzuatına uygun faaliyet göstermeyen ve sıhhi müesseseler kapsamında yer alan işyerlerinin ilgili faaliyetinin durdurulması hususu, İl Özel İdaresi/ Belediye’ye bildirilir. Mevcut durumlarını düzelterek faaliyetine yeniden izin verilen işyerleri İl Özel İdaresi/ Belediye tarafından Bakanlık İl Müdürlüğüne bildirilir. El konulan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin Türk gıda mevzuatına uygunluğu denetlendikten sonra gıda işletmecisine iade edilir veya 13 üncü maddenin (b) bendi uyarınca imha edilir.

2) Ağırlık puanı (3), (2) ve (1) olarak tespit edilen hususlarda eksikliğin giderilmesi için iş yerine en fazla 30 gün süre tanınır. Bu süreler sonunda, tespit edilen hususlar düzeltilmediği takdirde denetim ve kontrolü yapılan işyeri hakkında Kanuna göre işlem yapılır.

d) HACCP sistemini uygulayan işletmelerde HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form (EK-4)’e göre yapılan HACCP tetkik işlemleri sonucunda belirlenen tüm sapma, eksiklik ve uygunsuzlukların giderilmesi ve durumun düzeltilmesi için, Bakanlığın uygun gördüğü düzeltici ve önleyici faaliyetlerin uygulama zamanı kadar süre tanınır. Asgarî teknik ve hijyenik şartlara dair eksikliklerin tespit edilmesi durumunda ise eksikliğin giderilmesi için iş yerine en fazla 30 gün süre tanınır. Bu süreler sonunda, tespit edilen hususlar düzeltilmediği takdirde işyeri hakkında Kanuna göre işlem yapılır.

Gıda kontrolörü/ gıda denetçisi ve gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanı eğitimi

MADDE 16 –

(1)Denetim ve kontrol hizmetlerinde görevlendirilmesi Bakanlık tarafından uygun görülen personel Bakanlıkça düzenlenen gıda denetçi kursuna alınır, kursu başarıyla tamamlayanlara gıda kontrolörü/ gıda denetçisi ve gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanı kimlik kartları düzenlenerek yetkilendirilir.

a) Bakanlıkça düzenlenen gıda denetçi kursu aşağıdaki konuları kapsar.

1) Denetim ve kontrol, izleme, gözetim, tetkik ve numune alma, doğrulama gibi çeşitli denetim ve kontrol teknikleri,

2) Denetim ve kontrol prosedürleri,

3) Türk gıda mevzuatı,

4) Üretim, işleme, dağıtım, depolama ve satışın çeşitli aşamaları ile gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin, insan sağlığı açısından ve gerekli görüldüğü taktirde hayvan ve bitki sağlığı ile çevre açısından taşıyabileceği riskler,

5) Türk gıda mevzuatına uyumsuzluğun değerlendirilmesi,

6) Gıda üretimindeki tehlikeler,

7) Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktası (HACCP) prosedürleri ve HACCP uygulamasının değerlendirilmesi,

8) Gıda sektöründe uygulanan kalite kontrol programları gibi yönetim sistemleri ve bunların Türk gıda mevzuatı gereklerine uygunluğunun değerlendirilmesi,

9) Sertifikasyon sistemleri,

10) Acil durumlar için beklenmedik durum düzenlemeleri,

11) Kanunda yer alan yasal işlemler ile ilgili konular,

12) Türk gıda mevzuatına uygunluğun değerlendirilmesi bakımından gerekli olabilecek yeterlilik testi, akreditasyon ve risk değerlendirmesi belgeleri de dahil olmak üzere yazılı belgelerin ve mali ve ticari konuları da içerebilen diğer kayıtların incelenmesi,

13) Denetim ve kontrollerin bu yönetmeliğe göre yapılmasını sağlamak için gerekli görülen, hayvan sağlığı ve hayvan refahı da dahil olmak üzere diğer alanlar.

b) Gıda kontrolörü/gıda denetçisi ve gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanına Bakanlık tarafından teknik bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi ve güncelleştirilmesi amaçlarıyla diğer hizmet içi eğitimler düzenlenir.

c) Gıda kontrolörü/gıda denetçisi ve gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanına eğitim vermek üzere uzman bakanlık personelinden, gerekli görüldüğü durumlarda ise yurt içi ve yurt dışındaki kurum/ kuruluş ve üniversitelerin uzmanlarından yararlanılır.

İzlenebilirlik

MADDE 17 –

(1) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin üretimi, işlenmesi ve dağıtımı aşamalarındaki işyerleri;

a) Gıda, gıdanın elde edildiği hayvan, bitki ya da gıda maddesinde öngörülen veya ortaya çıkması beklenen herhangi bir maddenin tespit edilmesi için hammadde temini, üretim, işleme, depolama, dağıtım, satış ve tüketim ile ilgili tüm aşamalarda izlenebilirliği tesis etmek,

b) Gıda, gıdanın elde edildiği hayvan, bitki ya da gıdanın içeriğinde bulunabilecek herhangi bir madde ile gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeyi temin ettiği kaynağı, dağıtım ve satışını yaptığı yerleri belirleyebilecek ve takibini yapabilecek sisteme sahip olmak, konu ile ilgili tüm bilgileri kayıt altına almak ve bu bilgileri talep üzerine Bakanlığa vermek,

c) En az yılda bir kez izlenebilirlik sistemini gözden geçirerek, sistemin çalıştığını doğrulamak ve kayıt altına almak,

d) Piyasaya arz ettiği gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin izlenebilirliğini kolaylaştırmak amacıyla, Türk gıda mevzuatına uygun olmak koşulu ile parti no ve/veya seri no ve/veya/üretim no ve/veya kod no ve diğer bilgileri içerecek şekilde etiketlemek ve tanımlamak ile yükümlüdür.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Diğer düzenleyici işlemler

MADDE 18 –

(1) Bakanlık bu Yönetmeliğin uygulamasına ilişkin hususlarda düzenleme yapmaya yetkilidir.

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

MADDE 19 –

(1)30/3/2005 tarihli ve 25771 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gıda ve Gıda ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemelerin Piyasa Gözetimi, Kontrolü ve Denetimi ile İşyeri Sorumluluklarına Dair Yönetmelik, 25/11/1994 tarihli ve 22122 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sofralık Zeytinlerin Nitelikleri ile Zeytin Salamurahanelerinin ve Yarı Mamul Zeytin Muhafaza Ünitelerinin Teknik Şartları, Teknolojik Kontrol ve Muayeneleri ile İlgili Yönetmelik ve 9/6/1998 tarihli ve 23367 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gıdaların Üretimi Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Yönetmeliğin 8 inci, 9 uncu, 10 uncu, 11 inci, 17 nci ve 18 inci maddeleri ile geçici 1 inci ve 2 nci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 20 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 21 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür

EK-1

Birincil Üretim ve İlgili İşletmeler için Genel Hijyen Kuralları

I. Hijyen kuralları

Birincil üretimden sorumlu üretici;

a) Birincil ürünlerin sonradan herhangi bir işlemeye tabi tutulacağını göz önünde bulundurarak, birincil ürünlerin mümkün olduğu kadar bulaşmaya karşı korunmasını sağlamak ile yükümlüdür.

b) Birincil ürünler ve ilgili işletmelerde tehlike kontrolüne ilişkin, aşağıdaki kapsam çerçevesinde ilgili mevzuatında belirtilen hükümlere uymak;

1) Hava, su, toprak, yem, gübre, veteriner ilaçları, bitki koruma ürünleri ve biyositler, depolama, işleme ve atıklardan kaynaklanan bulaşmanın kontrolüne ilişkin tedbirler,

2) Zoonozların ve zoonotik bulaşma kaynaklarının izlenmesi ve kontrolüne dair programlar dahil, halk sağlığına etkisi olan, hayvan sağlığı ve refahı ile bitki sağlığına ilişkin tedbirler, ile yükümlüdür.

c) Hayvan yetiştiren, avlayan veya hayvansal kökenli birincil ürünleri üreten üretici;

1) Birincil üretim ile ilgili işletmeler ve bağlantılı bütün tesislerin temiz tutulması ve gerekli hallerde dezenfekte edilmesi,

2) Ekipman, kap, sandık, araç ve teknelerin temiz tutulması ve gerekli hallerde temizlendikten sonra uygun bir biçimde dezenfekte edilmesi,

3) Kesimevine giden hayvanların ve gerektiğinde diğer hayvanların temizliğinin mümkün olan en iyi biçimde sağlanması,

4) Bulaşmanın önlenmesi için gerektiğinde içme suyu veya temiz su kullanılması,

5) Gıda ile temas eden personelin sağlıklı olmasının ve sağlık riskleri konusunda eğitime katılmasının sağlanması,

6) Hayvanların ve haşerelerin bulaşmaya sebep olmalarının mümkün olduğunca önlenmesi,

7) Atıkların ve zararlı maddelerin bulaşmayı önleyecek biçimde ele alınması ve mevzuatına uygun olarak uzaklaştırılması,

8) Gıdalardan insanlara geçen hastalıkların ortaya çıkması ve yayılmasının önlenmesi amacıyla, yeni hayvanlar getirildiğinde hastalıklara karşı önleyici tedbirlerin alınması ve salgın şüphesi durumunda ilgili makamlara bildirilmesi,

9) Hayvanlardan alınan veya diğer numunelerde yapılan analiz sonuçlarının halk sağlığını ilgilendirmesi durumunda gerekli tedbirlerin alınması,

10) Yem katkı maddelerinin ve veteriner ilaçlarının, ilgili mevzuatında belirtildiği şekilde kullanılması ile yükümlüdür.

d) Bitkisel ürünleri üreten veya hasat eden üretici;

1) Ekipman, kap, sandık, araç ve teknelerin temiz tutulması ve gerekli hallerde temizlendikten sonra uygun bir biçimde dezenfekte edilmesi,

2) Bitkisel ürünler için, gerekli hallerde, bitkisel ürünlerin temizliği ile üretim, taşıma ve depolama şartlarının hijyenik olmasının sağlanması,

3) Bulaşmanın önlenmesi için gerektiğinde içme suyu veya temiz su kullanılması,

4) Gıda ile temasta bulunan personelin sağlıklı olmasının ve sağlık riskleri konusunda eğitime katılmasının sağlanması,

5) Hayvanların ve haşerelerin bulaşmaya sebep olmalarının mümkün olduğunca önlenmesi,

6) Atıkların ve zararlı maddelerin bulaşmayı önleyecek biçimde ele alınması ve muhafaza edilmesi,

7) Bitkilerden alınan veya diğer numunelerde yapılan analiz sonuçlarının halk sağlığını ilgilendirmesi durumunda gerekli tedbirlerin alınması,

8) Bitki koruma ürünlerinin ve biyositlerin, ilgili mevzuatında belirtildiği şekilde kullanılması ile yükümlüdür.

e) Resmi denetim ve kontroller sırasında tespit edilen problemlere yönelik düzeltici faaliyetleri uygulamak ile yükümlüdür.

II. Kayıt tutulması

Birincil üretimden sorumlu üretici;

a) Tehlikelerin kontrolüne yönelik, üretim yeri ve büyüklüğüne bağlı olarak alınan tedbirlere ilişkin kayıtları tutmak ve talep edildiğinde bu bilgileri kontrolü yapan Bakanlık İl Müdürlüğüne ve alıcıya ibraz etmek ile yükümlüdür.

b) Hayvanları yetiştiren veya hayvansal kökenli birincil ürünleri üreten üretici;

1) Hayvan yeminin niteliği ve orijini,

2) Veteriner ilaçların veya hayvanlara uygulanan diğer tedavilerin uygulanış ve bitiş dönemlerinin tarihleri,

3) Hayvansal kökenli gıdaların güvenliğini etkileyebilecek nitelikteki ortaya çıkan hastalıklara ait kayıtlar,

4) Hayvanlardan tanı amacıyla alınmış ve halk sağlığı için önemli olan analiz sonuçları,

5) Hayvanlar ve hayvansal kökenli ürünlere uygulanan kontrollere ilişkin ilgili tüm raporlar ile ilgili konularda kayıt tutmak ile yükümlüdür.

c) Bitkisel ürünleri üreten veya hasat eden üretici;

1) Bitki koruma ürünleri ve biyositlerin her türlü kullanımı,

2) Bitkisel kökenli gıdaların güvenliğini etkileyebilecek zararlı veya hastalıkların ortaya çıkması,

3) Bitkilerden tanı amacıyla alınmış ve halk sağlığı için önemli olan analiz sonuçları ile ilgili konularda kayıt tutmak ile yükümlüdür.

d) Yukarıda belirtilen kayıtların tutulması konusunda, veteriner, agronomist, ziraat mühendisi, veteriner sağlık teknisyeni ve ziraat teknisyeni gibi konu ile ilgili eğitim almış kişilerden yardım alabilir.

Devamı İçin Tıklayınız

10 Ocak 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28169

YÖNETMELİK

İçişleri Bakanlığından:

KÖY KORUCULARI YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1 – 1/7/2000 tarihli ve 24096 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Köy Korucuları Yönetmeliğinin 6’ncı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“İhtiyar meclisince belirlenen korucuların isimleri muhtar tarafından kaymakama bildirilir. İhtiyar meclisi kararına; T.C. Kimlik numarası yazılı beyanı, öğrenim durumunu gösterir belge, sağlık raporu ve 4 adet fotoğraf eklenir. Kaymakam konuyu değerlendirerek, uygun görmesi halinde onaylar ve işe alınma işlemini tamamlar. Sonuçtan, köy muhtarına bilgi verilir.”

MADDE 2 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3 – Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı yürütür.

10 Şubat 2009 SALI         Resmî Gazete     Sayı : 27137

YÖNETMELİK

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:

ZİRAİ KARANTİNA YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik, ülkemizi bitki ve bitkisel ürünlerdeki zararlı organizmalardan korumak amacıyla, bu organizmalar yönünden bitkiler, bitkisel ürünler ve diğer maddelerin ithali ve transit geçişi, serbest bölgelere yurt dışından getirilen, buralardan ülkemize ithal edilen veya transit geçişlere konu edilen bitki ve bitkisel ürünler ile ithale mani teşkil eden zararlı organizmalarla ilgili hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 15/5/1957 tarihli ve 6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Ahşap ambalaj materyali: Belli bir ürüne veya eşyaya bağlı olmaksızın, bir malın desteklenmesi, korunması veya taşınmasında kullanılan; palet, sandık, tahta kasa, kablo makarası, silindir kasa, ambar rafı, yükleme tahtası gibi odundan mamul, kalınlığı 6 mm’nin üzerindeki ambalaj veya ambalaj destek malzemelerini,

b) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

c) Bitki: Her türlü dikim amaçlı bitki ile bunların ürünleri, tohum, fide, fidan, çelik, aşı kalemi, yumru, kök, soğan, meyve, çiçek, yaprak, doku ve diğer her türlü parçalarını,

ç) Bitki Sağlık Sertifikası: Bir örneği Ek-6’ da yer alan ve 1951 Roma Uluslararası Bitki Koruma Anlaşmasında kabul edilen standart forma göre veya IPPC (International Plant Protection Convention – Uluslararası Bitki Koruma Birliği) sertifika örneğine göre hazırlanmış  (FAO, 1990),  ihraç bitki ve bitkisel ürünleri için düzenlenen belgeyi,

d) Bitkisel ürün: Tane dâhil bitkisel orijinli işlenmemiş materyal ve işlendiği halde doğası ve işleme şekli nedeniyle zararlı organizmaların girişi ve yayılması açısından risk taşıyan işlenmiş ürünü,

e) Dikim amaçlı bitki: Dikili olarak veya dikilmek üzere getirilen bitkileri,

f) Doku kültürü: Bitkinin herhangi bir dokusundan alınan canlı bir parçasının, kapalı ve şeffaf bir kapta bulunan sıvı veya katı steril ortamda yetiştirilmesini,

g) Endüstriyel odun: Tomruk, tel direği, maden direği ve sırık ile yuvarlak ya da yarılmış haldeki sanayi odunu, lif-yonga odunu ve kâğıtlık odunu,

ğ) Faydalı organizma: Biyolojik evresinin herhangi bir dönemini zararlı organizma üzerinde geçiren ve bu organizmanın populasyonunu sınırlayabilen parazitoit, parazit, predatör ve antogonist organizmaları,

h) Fümigasyon: Zararlı organizmaları imha etmek amacıyla, belirli sıcaklıktaki kapalı bir ortama, gaz halinde etki eden bir fumigantı belirli miktarda verme ve belirli bir süre ortamda tutma işlemini,

ı) Isıl işlem (HT): Ahşap malzemenin öz (iç) sıcaklığının 56 derecede 30 dakika süreyle ısıtılması işlemini,

i) İnspektör: İthal, ihraç ve transit geçişi yapılan, serbest bölgelere getirilen, bu bölgelerden çıkartılan; bitki, bitkisel ürün ve orman ürünleri ile ahşap ambalaj malzemelerinin zirai karantina amaçlı her türlü kontrollerle denetimlerini yaparak gerekli belgeleri düzenlemek ve yurt içinde yetiştirilen bitkilerde bitki sağlığı denetimlerini, resmi sürvey programlarını gerçekleştirmek üzere yetkilendirilmiş teknik personeli,

j) İthalat: Geri gelen eşya dâhil gümrük mevzuatı hükümlerine göre serbest dolaşımda olmayan ürünün gümrük mevzuatının serbest dolaşıma giriş, antrepo, geçici ithalat, dâhilde işleme ve gümrük kontrolü altında işleme rejimlerine tabi tutulmasını,

k) İthal permisi: Bir örneği Ek–8’ de yer alan, dış ülkelerden ekim, dikim ve çoğaltmada kullanılmak üzere bitki ithal edeceklerin, ithalattan önce Bakanlıktan veya yetkilendirilmiş Müdürlüklerden alacağı izin belgesini,

l) Kereste: Odunların biçilmesi, kesilmesi veya yontulması suretiyle elde edilen kalınlığı 6 mm’ yi geçen parçayı,

m) Lif-yonga odunu: Lif, levha ve yonga levha üretiminde kullanılan odunu,

n) Müdürlük: Zirai Karantina Müdürlüğünü, bu Müdürlüğün olmadığı yerlerde Bakanlık İl Müdürlüğünü,

o) Odun: Endüstriyel odun ve yakacak odun dâhil kabuklu ve kabuksuz tüm odunları,

ö) Rizom: Kısmen veya tamamen toprak altında gelişen ve üst kısmında sürgün, alt kısmında kök oluşturan yatay, genellikle kalınlaşmış köke benzeyen toprak altı gövdeyi,

p) Soğan: Uygun olmayan iklim koşulları süresince bitkisel özelliğini koruyan, altında kökleri olan, tabakalar halinde üst üste dizilmiş kalın, etli yapraklara sahip olan toprak altı bitki parçasını,

r) Tohum: Üretim amacı taşımayan tohumlar hariç, etrafı çimlenmesi için gerekli besin dokusuyla kaplı olgunlaşmış embriyoya sahip üretim amaçlı generatif bitki parçasını,

s) Toprak: Yeryüzünün hava ile teması sonucu değişikliğe uğrayan, içerisinde bitkilerin yetişebildiği mineral ve organik maddeler ile bitkisel materyal içeren en üst tabakasını,

ş) Torf: Yosunların ve bazı bitkilerin su içerisinde kısmen çürüyerek ayrışması sonucunda meydana gelen, bir ölçüde kömürleşmiş bitkisel dokuların oluşturduğu, yerine göre gübre ya da yetiştirme ortamı olarak yararlanılan organik kökenli maddeleri,

t) Transit: Yabancı bir ülkeden Türkiye gümrük bölgesine getirilen bitki, bitkisel ürünler ve diğer maddelerin gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içinde bir noktadan diğerine taşınarak ülke dışına çıkarılmasını,

u) Yakacak odun: Boyut ve görünüş özellikleri itibariyle endüstriyel odun standartlarında aranan özellikleri taşımayan ve ısınma ya da başka şekilde enerji üretimi amacıyla kullanılan yuvarlak ve yarılmış haldeki odunu,

ü) Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası: Bir örneği Ek–7’ de yer alan; uluslararası kabul edilmiş forma göre orijin ülkeden ithal edilen bitki ve bitkisel ürünleri tekrar ihraç eden ülke tarafından düzenlenen Bitki Sağlık Sertifikasını,

v) Yetiştirme ortamı: İçinde kısmen toprak, bitki parçaları gibi katı organik maddeler, turba veya ağaç kabuğu içeren humus ya da herhangi bir katı inorganik madde bulunan, bitkilerin canlılığını sürdürmelerini sağlayan ortamı,

y) Yonga: Farklı yöntemlerle odundan küçük parçacıklar haline getirilmiş ürünleri,

z) Yumru: Üzerinde uygun şartlarda yeni bitkiler meydana getirebilme yeteneği olan, dikim amaçlı toprak altı bitki parçasını,

aa) Zararlı organizma: Bitki veya bitkisel ürünlere zarar veren bitki, hayvan veya patojenik ajanların tür, streyn veya biyotiplerini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İthali Yasak ve Şarta Bağlı Bitkiler ile İlk Defa İthal Edilecek Bitkiler

İthali yasak bitkiler ve maddeler

MADDE 4 – (1) Ek–3’te yer alan bitki ve bitkisel ürünlerin ülkeye girmesi veya transit olarak geçmesi yasaktır.

İthali şarta bağlı bitki ve bitkisel ürünler

MADDE 5 – (1) İthal edilmek istenen bitki ve bitkisel ürünler;  Ek–1’de ve Ek–2’de yer alan zararlı organizmalardan arî olmak ve Ek–4’ te belirtilen şartlara uygun olmak zorundadır. Ancak, Ek–1 ve Ek–2’de yer almayan ve ülkemizde varlığı bilinmeyen bir zararlı organizmanın tespiti halinde Bakanlıkça gerekli tedbirler alınır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Araştırma Amaçlı İthalat

Bitki ithalatı

MADDE 6 – (1) Araştırma, deneme ve çeşit ıslahı amacıyla yapılacak bitki ve bitkisel ürünlerin ithalatı Bakanlığın belirleyeceği esaslar dâhilinde yapılır.

Faydalı organizma ithalatı

MADDE 7 – (1) Araştırma amacıyla ithal edilecek faydalı organizmaların canlı olarak ithalatı Bakanlığın belirleyeceği esaslar dâhilinde yapılır.

Zararlı organizma ithalatı

MADDE 8 – (1) Yasak olmasına rağmen, araştırma amacıyla mukayese materyali olarak kullanılmasına ihtiyaç duyulan zararlı organizmaların ithalatı Bakanlığın iznine tabidir.

(2) Zararlı organizma ve kültürleri taşınma esnasında parçalanmayacak, açılmayacak tarzda sağlam ve özel hazırlanmış ambalaj içerisinde, ambalaj üzerine organizmanın bilimsel ismi yazılı olarak ve araştırma kuruluşunun sorumlu personeli tarafından bitki ve bitkisel ürün ithalatına yetkili ithal kapılarında teslim alınarak organizmanın ithaline ilişkin işlemler tekemmül ettirilir.

(3) Zararlı organizma ve kültürleri araziye çıkarılmaz, yalnızca kontrol edilebilen kapalı ortamlarda kullanılır.

(4) Bakanlık, araştırma amaçlı zararlı organizma ithalatında gerektiği hallerde ilave şartlar getirebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Transit Geçiş

Transit olarak geçecek bitkiler ve bitkisel ürünler

MADDE 9 – (1)Yurt dışından gelerek Türkiye toprakları üzerinden yurt dışına gidecek bitki ve bitkisel ürünlerin gümrük kapılarında aktarılması, karaya çıkarılması, bir süre kalması, serbest bölgelere getirilmesi veya bu bölgelerden çıkarılması transit işlemine tabidir.

(2) Bitkiler ve bitkisel ürünler, zararlı organizmaların dışarıya bulaşmasını önleyecek şekilde gerekli tedbirler alınmış ve nakil vasıtalarının kapısı mühürlenmiş olmak kaydıyla, Müdürlüğün izni ile transit geçer.

Kontrol ve muayene

MADDE 10 – (1) İnspektörler, gerektiği hallerde transit geçen nakil vasıtalarını gümrük görevlileri ile birlikte açarak kontrol ve muayene ederler.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Bitki Sağlık Sertifikası

Bitki sağlık sertifikası ve yeniden ihracat bitki sağlık sertifikası

MADDE 11 – (1) Bitki ve bitkisel ürün ithalinde orijin ülkenin resmi bitki koruma servisince verilen ve bir örneği Ek-6’da yer alan Bitki Sağlık Sertifikası veya bu sertifikada yer alan bilgileri kapsayan başka formatta düzenlenmiş Bitki Sağlık Sertifikası Türkçe, İngilizce, Fransızca veya Almanca dillerinden biriyle yazılmış olmalıdır. Diğer dillerden biriyle yazılmış olan Bitki Sağlık Sertifikalarına, Yeminli Tercüman onaylı Türkçe tercümesi eklenir.

(2) Bitki Sağlık Sertifikaları, ihracatçı ülkenin ilgili servisinin mührü ile yetkilinin adı, soyadı ve imzasını içerir.

(3) Bitki ve bitkisel ürünlerin ithalinde Ek–4’te yer alan ve Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmesi istenen özel şartlar, Bitki Sağlık Sertifikasının ilgili bölümüne ek bildirim şeklinde açık olarak yazılır veya ilgili madde ve fıkralara atıfta bulunulur.

(4) Bitki Sağlık Sertifikası üzerinde herhangi bir silinti ve kazıntı bulunamaz, bir düzeltme yapılması durumunda ilgili resmi karantina servisince onaylanır.

(5) Bitki Sağlık Sertifikası sevkiyat tarihinden en fazla on dört gün önce düzenlenir.

(6) Bitki Sağlık Sertifikasının aslı olmadan getirilen bitki ve bitkisel ürünlerin ithalatına izin verilmez, ürünler ilgili ülkeye iade edilir veya imha edilir.

(7) İthal edilecek ürün ihracatı yapan ülkede üretilmemiş üretim materyali veya yetiştirilme devreleri ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulan bitkisel ürün ise, ürün beraberinde Re-Export (yeniden ihracat) Bitki Sağlık Sertifikası ile orijin ülkece verilmiş bitki sağlık sertifikasının aslı veya tasdikli bir sureti de bulunur.

(8) Beraberinde Bitki Sağlık Sertifikası taşıması gerekli bitki ve bitkisel ürünlerin listesi Bakanlıkça düzenlenerek yayınlanır. Gerekli görüldüğü hallerde değişiklikler yapılır.

Bitki sağlık sertifikasının aranmayacağı durumlar

MADDE 12 – (1) Aşağıda belirtilen durumlarda;

a) Yolcu beraberinde tüketim amacıyla getirilen ve üç kilogramı geçmeyecek miktardaki taze ve kuru meyve ve sebzelerden,

b) Ticari amaç dışında gelen çiçek buketleri ile çelenklerden,

c) Türkiye sınırları dışında arazisi olup da özel izinle gidip gelenlerin beraberinde getirecekleri tüketim amaçlı bitkiler ve bitkisel ürünlerin yurda girişinde,

ç) Gümrük kapılarına veya postahanelere ekim, dikim veya çoğaltmada kullanılmamak üzere gelen en çok bir kilo ağırlığındaki bitki ve bitkisel ürünlerden,

d) Yurt dışından ülkeye gelen taşıtlarda yolcu ve mürettebatın yiyeceği için bulundurulan bitki ve bitkisel ürünlerden,

e) Mülteci ve göçmenlerin beraberinde getirdikleri bitki ve bitkisel ürünlerden,

f) Yabancı memleketlerdeki gerçek ve tüzel kişiler tarafından resmi daire ve kurumlara veya hayır kurumlarına tüketim amacıyla bağış olarak gönderildiği Bakanlıkça kabul edilen bitki ve bitkisel ürünlerden,

Bitki Sağlık Sertifikası aranmadan giriş kapılarında bitki sağlığı kontrolüne tabi tutularak temiz olanların girişine izin verilir.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Bitki ithal kapıları

MADDE 13 – (1) Bitki ve bitkisel ürünler, Ek–5’te belirtilen giriş gümrüklerinden ithal edilir, ihtiyaç duyulduğunda yeni ithal kapıları açılır.

Posta veya kargo ile ithalat

MADDE 14 – (1) Posta veya kargo ile gelen bitki ve bitkisel ürünler, bu Yönetmelik hükümlerine göre kontrol edilerek ithal edilir.

(2) İçerisinde bitki ve bitkisel ürünler bulunan kolilerin üzerine koyu ve büyük harflerle Türkçe’ye ilave olarak İngilizce, Fransızca, Almanca dillerinden biriyle de “BİTKİ” kelimesi yazılır.

Bitki ithal permisi için başvuru

MADDE 15 – (1) İthali yapılacak üretim amaçlı bitkiler için bir örneği Ek–9’da yer alan “Bitki İthal Permisi Başvuru Formu” ile başvurularak, Bakanlıktan veya ilgili Müdürlükten Ek–8’de verilen örneğe uygun “Bitki İthal Permisi ” alınır.

Giriş ve ithal kapısında kontrol

MADDE 16 – (1) Giriş kapısında inspektörlerce yapılacak ön zirai karantina kontrolleri sonunda ithal kapısına kadar yurda girişine izin verilen bitki ve bitkisel ürünlerin fiili ithalatın yapılacağı ithal kapısında, Ek–1 ve Ek–2’ de yer alan zararlı organizmaları taşımaması, Ek–4’te yer alan ve Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmesi istenen özel şartların da Bitki Sağlık Sertifikasında bulunması durumunda ithaline izin verilir. Gerekli görüldüğünde laboratuvar testleri de yapılır.

(2) İthal materyalinin laboratuvar testleri, özelliklerine göre Zirai Karantina Müdürlükleri, Zirai Mücadele Araştırma Enstitüleri, Bakanlık İl Kontrol Laboratuvar Müdürlükleri veya Bakanlıkça görevlendirilmiş diğer araştırma enstitülerince yapılır.

(3) Yapılan kontroller sonucunda ithal edilmek istenen bitki ve bitkisel ürünler bu Yönetmelik hükümlerine uygun değilse imha edilir veya gönderici ülkeye iade edilir. İade ve/veya imhaya karar verilmesinden itibaren iki gün içinde gönderici ülkenin resmi bitki sağlık servisi, Bakanlıkça Ek–10’da yer alan iade formu ile bilgilendirilir.

Serbest bölgelerle ilgili hükümler

MADDE 17 – (1) Serbest bölgelere yurt dışından getirilen, buralardan Türkiye’ye ithal edilen veya transit geçişlere konu edilen bitki ve bitkisel ürünler bu Yönetmelik hükümlerine tabidir.

Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik

MADDE 18 – (1) 6/7/2003 tarihli ve 25160 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Zirai Karantina Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan Zirai Karantina Yönetmeliğinin ekinde yer alan Ek-3’ün bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 6 ay uygulanmasına devam edilir.

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Yönetmeliğin Ek–4’ünde yer alan 1.2, 1.3, 1.4, 1.6, 1.8, 2.2, 2.3, 2.4, 2.5, 2.7 numaralı şartlar, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra; 60 numaralı şart, yayımı ile birlikte; diğer şartlar yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra yürürlüğe girer. Bu süre içerisinde Zirai Karantina Yönetmeliğinin Ek–3’ ünde yer alan özel şartlar uygulanır.

(2) 11 inci maddenin beşinci fıkrası yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra yürürlüğe girer.

Yürürlük

MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

SU ÜRÜNLERİ YÖNETMELİĞİ

Yetki Kanunu: 1380

Yayımlandığı R.Gazete: 10.03.1995-22223

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç ve Kapsam

Madde 1-

Bu Yönetmelik, su ürünleri stoklarını korumak ve su ürünleri kaynaklarından ekonomik olarak yararlanmak üzere, su ürünleri ruhsat tezkereleri, sportif amaçla yapılacak avcılık, istihsal yerlerinin değiştirilmesi, avcılıkta patlayıcı ve zararlı maddelerin kullanılması, su ürünleri istihsal yerlerine dökülmesi yasak olan zararlı ve kirletici maddeleri, istihsal vasıtalarının vasıf, şartları ve bunların kullanılması, su ürünleri avcılığının düzenlenmesi, trol avcılığı, arızi olarak istihsal edilen su ürünleri, su ürünleri sağlığı, su ürünlerinden yapılacak mamül ve yarı mamül maddelerin üretimi, su ürünlerinin pazarlaması ile ilgili usul, esas, yasak, sınırlama, yükümlülük, tedbir, kontrol ve denetimine ait denetimine ait hususları kapsar.

Dayanak

Madde 2-

Bu Yönetmelik 22.03.1971 gün ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 3-

Bu Yönetmelikte geçen;

Kanun:

1380 sayılı Su Ürünleri Kanununu,

Bakanlık:

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nı ,

İl ve İlçe Müdürlüğü:

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl ve İlçe Müdürlüklerini,

Su Ürünleri:

Denizler, iç sular ve suni olarak yapılmış havuz, baraj,gölet, dalyan ve çiftlik gibi tesislerde tabii veya suni olarak istihsal edilen, yetiştirilen su bitkileri, balıklar, süngerler, yumuşakçalar, kabuklular, memeliler, sürüngenler gibi canlılarla bunlardan imal edilen ürünleri,

SuÜrünleri Müstahsilleri:

Ticari amaçla deniz ve iç sularda su ürünleri istihsal eden kaptan, balıkçı reisi, balıkçı ve tayfa gibi gerçek kişiler ile tüzel kişileri, bunların ortak ve çalışanları ile su ürünleri yetiştiricilerini,

İstihsal Yerleri:

Su ürünlerinin yetiştirildiği ve doğal olarak ürediği, avlanma, üretim, yetiştirme ve istihsal yapılmak üzere, içinde veya üzerinde herhangi bir istihsal vasıtasının veya tesisinin kurulabildiği, kullanılabildiği su sahalarını,

İstihsal Vasıtaları:

Su ürünlerinin avlanma, üretim, yetiştirme ve istihsalinde kullanılan gemiler, ağlar,her türlü araç ve gereç ile malzeme, teçhizat, alet, edevat, yem, takım ve tesisleri,

Uzatma Ağları:

Balıkların galsamalarından ağa takılması veya ağa vurdukları esnada yaptıkları hareketlerle ağlara sarılması yada sık gözlü ağa çarparak, seyrek gözlü ağda torba yapmak suretiyle yakalanmalarını sağlayan istihsal vasıtasını,

Çevirme Ağları:

Balıkların etrafını çevirmek ve bunları ağ içerisinde hapsetmek suretiyle yakalanmalarını sağlayan istihsal vasıtasını,

Gırgır Ağları:

Alttan büzülen çevirme ağlarını, (RG. 18 Mart 2003-Sayı:25052, Madde 1- ile ilave)

Alamana Ağları:

Alttan büzülmeyen, voli ağları olarak da adlandırılan çevirme ağlarını, (RG. 18 Mart 2003-Sayı:25052, Madde 1- ile ilave)

Sürütme Ağları:

İnsan gücü veya mekanik bir güçle istihsal alanının dibinden sürütülerek çekilmek suretiyle toplanıp karaya veya gemiye alınabilen su ürünleri istihsal vasıtasını,

Çökertme Ağları:

İstihsal sahalarında suyun dibine veya içine çökertilmek suretiyle kullanılan su ürünleri istihsal vasıtasını,

Serpme Ağlar:

Balığın üstten atılan ağ ile kapatılmasını ve ağ içinde kalmasını sağlayan istihsal vasıtasını,

Trol:

Gemiye bağlı ve mekanik olarak, dipte su içinde veya su yüzeyine yakın kesimlerde sürütülerek çekilen ve su ürünlerinin bir torbada toplanarak avlanmasını sağlayan istihsal vasıtasını,

Ağgözü Açıklığı:

Ağ ıslakken, ağ ipinin ve düğümünün kalınlığına bakılmak-sızın, gergin halde bir ağ gözünün birbirine karşılıklı iki düğümü arasındaki mesafedir. Ağın akış yönü dikkate alınarak, birbirini takip eden yirmi ağ gözünde yapılan ölçümün ortalamasını, (RG. 18 Mart 2003-Sayı:25052, Madde 1- ile değişik)

Balık Boyu:

Ağzı kapalı iken balık başının ön ucu ile kuyruk yüzgecinin en uzun ışınının bitim noktası arasındaki izdüşüm uzunluğunu,

Sportif Avcılık:

Ticari amaç dışı ve spor amacıyla amatör olarak yapılan su ürünleri avcılığını,

Atık:

Fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleriyle karıştıkları alıcı sulara da dolaylı veya doğrudan zarar verebilen ve ortamda doğal bileşimin ve özelliklerin değişmesine yol açan katı, sıvı veya gaz halindeki maddelerle enerjilerini,

Alıcı Su:

Atık suların boşaltıldığı göl, baraj, dere, akarsu, yeraltı suları, kıyı deniz veya diğer su kaynaklarını,

Atık Su:

Evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucu kirlenmiş ve özellikleri değişmiş suları,

(10/3/1995 tarihli ve 22223 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Su Ürünleri Yönetmeliğinin Tanımlar başlıklı 3 üncü maddesine aşağıdaki tanımlar,15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen yönetmelik değişikliğiyle ilave edilmiştir.)

Tam Boy:

Gemiye ait tonilato veya denize elverişlik belgesinde yer alan en büyük boyu, bu belgelerin bulunmadığı durumda gemi için düzenlenmiş belgede bulunan en büyük boyu,

Zaptetme :

Geçici bir önlem olarak su ürünleri istihsal yerleri, istihsal vasıtaları ve ürünler üzerinde kullanma yetkisinin sınırlandırılmasını,

Müsadere :

İstihsal vasıtaları ve su ürünlerinin sahibinin rızası olmaksızın Devlete geçmesini,

İfade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Ruhsat Tezkeresi

Ruhsat Tezkeresi Alma Yükümlülüğü, Usulü ve Şekli

Madde 4-

(15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen değişik şekli )

Su ürünleri istihsalinde bulunacak gerçek ve tüzel kişiler, gerek kendileri ve gerekse istihsalde kullanacakları gemiler için Ruhsat Tezkeresi almakla yükümlüdürler. Ancak gemide toplam çalışanların %20 sini geçmemek üzere, 16-18 yaş arasındaki balıkçı yardımcıları ruhsat almaksızın çalıştırılabilir.

Ruhsat tezkeresi almak üzere, gerçek kişiler istihsalde bulunacakları yerin, tüzel kişiler merkez veya şubelerinin bulunduğu, gemi sahip ve donatanları ise geminin bağlama limanının bulunduğu yerin en büyük mülki amirine dilekçe ile başvururlar.

Kaymakamlığa verilen dilekçeler valiliğe gönderilir. Valilik dilekçeleri il müdürlüğüne intikal ettirir. İl müdürlüğü ilgili dairelerin görüşlerini de alarak gerekli incelemeleri yapar, sonuç olumlu ise Ruhsat Tezkeresi verilir. Ruhsat Tezkereleri, İl Müdürlüğünce “Ruhsat Kayıt Defteri”ne kayıt edilir.

Ruhsat tezkeresi verilmesi işlemi, su ürünleri avcılığının sürdürülebilirliğinin sağlanması ve stoklar üzerindeki av baskısının azaltılması amacıyla Bakanlıkça durdurulabilir.

Tüzel kişiler ve balıkçı gemileri için düzenlenen ruhsat tezkerelerinin süresi iki yıl, gerçek kişiler için düzenlenen ruhsat tezkerelerinin süresi ise beş yıldır. Bu süre ilgililerin müracaatı üzerine, ortak ise ortak olduğu su ürünleri kooperatif veya birliğinden, ortak değil ise kendilerine en yakın su ürünleri kooperatif veya birliğinden, il sınırları içerisinde su ürünleri kooperatif veya birliğinin bulunmaması durumunda, il veya ilçe müdürlüklerinden su ürünleri istihsali yaptıklarını gösterir belge getirmeleri kaydıyla verildiği valilikçe vize edilerek tüzel kişiler ve balıkçı gemileri için ikişer, gerçek kişiler için beşer yıllık sürelerle uzatılır.

Su ürünleri kooperatifleri veya birlikleri ortaklarının ruhsat vize işlemlerini topluca yaptırabilirler.

Süresinin sona erdiği tarihten itibaren üç yıl boyunca vize işlemi yapılmayan ruhsat tezkereleri iptal edilir. Ruhsat tezkeresinin kaybında, ilan vermek suretiyle yenisi alınabilir.

Gerçek kişiler, tüzel kişiler ve gemiler için Ruhsat Tezkereleri bu Yönetmeliğin 1, 2, ve 3 nolu eklerinde belirtilen formlara uygun olarak düzenlenir.

Ruhsat Tezkeresi Alma Şartları

Madde 5:

(Maddenin birinci, ikinci ve dördüncü fıkralarının 18 Ekim 2001 tarih ve 24557 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilen değişik şekli)

Ruhsat tezkeresi almak üzere müracaat eden gerçek kişilerin; Türk vatandaşı olmaları, 18 yaşını bitirmiş bulunmaları ve nüfus cüzdanlarının bir örneğini, dalgıç ve balık adamların ise ayrıca dalgıç ve balıkadam belgesi vermeye yetkili kuruluşlardan aldıkları belgelerini ibraz etmeleri gerekmektedir.

Gemiler için verilen Ruhsat Tezkeresine ait ruhsat numarasının, plaka olarak görülebilecek bir şekilde gemiye yazılması zorunludur. Bu plakanın şekil ve özellikleri Bakanlıkça belirlenir.

Ortaklarının tamamı Türk vatandaşı olmayan tüzel kişiler Ruhsat Tezkeresi alamazlar. Ancak, Yabancı Sermaye Mevzuatına uygun olarak kurulmuş tüzel kişiliklere, projeleri ve teknik yeterlilikleri Bakanlıkça onaylanmak kaydı ile Ruhsat Tezkeresi verilebilir.

Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde öngörülen şartları taşımayan gemilere ruhsat tezkeresi düzenlenmez. Denizde su ürünleri istihsalinde bulunacak balıkçı gemilerinin ruhsatlandırılmasında Denize Elverişlilik Belgesi veya Tonilato Belgesinin ibraz edilmesi zorunludur. (15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen değişik şekli )

Orman bölgelerinde veya sulama tesislerinin bulunduğu sularda su ürünleri istihsalinde bulunacak Ruhsat Tezkeresi sahipleri, ruhsatlarını ayrıca mahalli Orman veya Devlet Su İşleri Teşkilatına vize ettirmekle yükümlüdürler.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Sportif Avcılık

(Maddenin 18.10.2001 tarih ve 24557 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilen değişik şekli)

Sportif Avcılığın Esasları

Madde 6:

Denizlerde ve içsularda yapılacak sportif avcılığın esasları Bakanlıkça belirlenerek, sirküler şeklinde Resmi Gazete’de ilan edilir.

Kiralanan istihsal sahalarında yapılacak sportif avcılığın esasları Bakanlıkça belirlenir.

Deniz ve içsularda avcılıkla ilgili her türlü sportif faaliyetler Bakanlığın iznine tabidir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İstihsal Yerlerindeki Değişiklikler

İstihsal Yerlerinin Değiştirilmesi

Madde 7-

Genel, katma ve özel bütçeli idareler ile Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan su ürünleri istihsal yerlerinin doldurulması, kurutulması, kısmen veya tamamen şeklinin değiştirilmesi ile baraj gölü, ark, barınak, çekek yeri, barınma yeri, mendirek, set, liman, iskele, pompaj, sun’i ada, platform gibi tesislerin yapılması, su ürünleri istihsal yerlerinden kum, çakıl, taş, maden gibi maddelerin çıkarılması, bu yerlere taş, toprak, moloz gibi madde ve malzemeler ile araç ve gereçlerin atılması, dökülmesi ve yerleştirilmesi hususunda ilgili kuruluşların izninden önce, Bakanlığın olumlu görüşünün alınması zorunludur.

Bakanlığın görüşü, en az ilgili üç teknik elemandan oluşacak bir komisyonca mahallinde inceleme yapılarak belirlenir.

Baraj, Sun’i Göller ve Akarsularda Alınacak Tedbirler

Madde 8-

Baraj gölü, gölet, set gibi tesisler yapılırken balık geçitleri, asansörleri ve balık perdeleri yapılması zorunludur.

Doğal göl, baraj gölü, gölet ve akarsu gibi su ürünleri istihsal yerlerinden sulama ve diğer amaçlarla yararlanmak için, kullanılan her türlü kanal ve arkların başlangıç kısımlarına uygun bir ızgara veya kafes konulması zorunludur. Bakanlık izni alınmadan, bu gibi yerlerde su ürünlerinin geçmesine veya yetişmesine engel olacak şekilde ağ, bent, çit ve benzeri engeller kurulması yasaktır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Patlayıcı, Zararlı Maddeler Kullanımı ve Sualtı Çalışmaları

Patlayıcı ve Zararlı Maddeler

Madde 9-

Bomba, torpil, dinamit, kapsül, mayın, karpit, ve benzeri maddeler ile su ürünleri istihsal yerlerinde su ürünlerine zarar veren öldürücü, uyuşturucu, zehirleyici maddeler ve sönmemiş kireç kullanarak su ürünleri avlanması yasaktır.

Elektrik cereyanı, elektroşok veya hava basıncı ile su ürünleri avlanması Bakanlık iznine bağlıdır.

Işık ile yapılacak avcılığın esasları Bakanlıkça belirlenir.

Su Altında Yapılacak Çalışmalar

Madde 10-

Su ürünlerinin korunması bakımından gemi, anfor, fosil gibi batık çıkaracak, su altında sondaj ve benzeri çalışmalar yapacak olanlar, kullanacakları alet ve araçları ve izleyecekleri yöntemleri açıklamak ve çalışmanın yapılacağı alanın özelliklerini belirten bir krokiyi eklemek suretiyle Bakanlığa başvurarak izin almakla yükümlüdürler.

Batıkların çıkarılmasında, sondaj ve benzeri çalışmalarda, miktar ve çeşit ne olursa olsun bütün patlayıcı maddelerin kullanılması yasaktır. Ancak bu çalışmalarda Bakanlık izni ile boşluklu imla hakkı içine konmak ve bir atımda bir kilogramı geçmemek şartı ile patlayıcı madde kullanılabilir. Bakanlık bu miktarı derinlik ve mevkiye göre artırmaya yetkilidir.

Göçmen balıkların; Akdeniz’den Karadeniz’e geçiş devreleri olan Nisan, Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarında Çanakkale Boğazı ile girişinde, Karadeniz’den Akdeniz’e geçiş devreleri olan Eylül, Ekim, Kasım, Aralık, Ocak ve Şubat aylarında İstanbul Boğazı ile girişinde batık gemilerin çıkarılması, yüzdürülmesi veya diğer su altı çalışmaları için patlayıcı madde kullanılması yasaktır.

ALTINCI BÖLÜM

Sulara Zararlı Maddelerin Dökülmesi

İstihsal Yerlerine Dökülmesi Yasak Maddeler

Madde 11-

Su ürünlerine veya bunları tüketenlerin veya kullananların sağlığına veya istihsal vasıtalarına zarar veren maddelerin içsulara ve denizlerdeki istihsal yerlerine veya civarlarına dökülmesi ve dökülecek şekilde tesisat yapılması yasaktır. Dökülmesi yasak olan zararlı maddeler ve alıcı ortama ait kabul edilebilir değerler, bu yönetmeliğin 5 sayılı Ek’inde gösterilmiştir.

Atıkların zararlı etkisini tespit etmek için, atık suyun alıcı suya karışma noktasından önce, deşarjdan su numunesi alınır. Numune alma esas ve usulleri ile analiz ve test yöntemleri bakanlıkça belirlenir.

Sulara boşaltılacak atıklar için atık değerleri bu yönetmeliğin 6 sayılı Ek’inde gösterilmiştir.

Atıkların alıcı sudaki zararlı etkisinin tespiti için; alıcı sudan, atıkların alıcı suya karıştığı yer merkez olmak üzere, en çok elli metre yarıçapındaki alan içinde, alıcı su akıntılı ise akıntı doğrultusunda su numunesi alınır. Numune alma esas ve usulleri ile analiz ve test yöntemleri Bakanlıkça belirlenir.

Ek 5 ve Ek 6’da belirtilen madde ve parametreler üzerinde Bakanlıkça değişiklikler yapılabilir.

Su ürünleri istihsal yerleri ile civarında, ilaçla zirai mücadele uygulaması Bakanlık iznine bağlıdır.

Zararsız Hale Getirilen Atıklar

Madde 12-

Sulara boşaltılacak zararlı atıklar, Yönetmeliğin 6 sayılı Ek’inde gösterilen kabul edilebilir değerlere indirildikleri takdirde, iç sulara ve denizlerdeki su ürünleri istihsal yerlerine veya civarlarına dökülebilir.

YEDİNCİ BÖLÜM

İstihsal Vasıtaları, Genel Yasaklar,

Sınırlamalar ve yükümlülükler

Gemiler

Madde 13-

Su ürünleri istihsalinde kullanılan gemilerde aranılan asgari vasıf ve şartlar aşağıda gösterilmiştir.

A) Motorsuz Gemiler

Motorsuz gemilerle; olta, uzatma, fanyalı, çökertme, serpme ve çevirme ağları (RG. 18 Mart 2003-Sayı:25052, Madde 3- ile “alamana tipi çevirme ağları” olarak değiştirilmiştir.), ığrıp, manyat, trata, tarlakoz gibi sürütme ağları ve sepetler dışındaki vasıtalarla avlanma yapılamaz. Ancak trol, gırgır gibi istihsal vasıtalarında ve dalyanlarda yardımcı tekne olarak kullanılabilirler.

B) Motorlu Gemiler

a) Uzunluğu 12 metreden küçük olan gemilerde; motorsuz gemilerde kullanılan her türlü av araç ve gereç ile direç, algarna, kankava, skafandır, karides trolü, zıpkın gibi avlanma vasıtaları bulundurulabilir. Bu gemiler gırgır tekneleri ile dalyan benzeri diğer istihsal vasıtalarına yardımcı olarak da kullanılabilirler.

b) Uzunluğu 12 metre dahil 22 metre’ye kadar olan gemilerde; Motorsuz ve 12 metreye kadar olan motorlu gemilerde kullanılan her türlü av araç ve gereçleri ile gırgır, trol ve benzeri avlanma vasıtaları da bulundurulabilir.

c) Uzunluğu 22 metre ve daha büyük gemilerde, işaret tabancası ve fişeği, telsiz, su üstü radarı, pis su tankı ve asgari soğuk muhafaza şartlarına haiz izotermik, frigorik gibi depoların bulundurulması zorunludur. Ancak bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce ruhsat almış gemilerde bahsi geçen soğuk muhafaza şartları ve tesisleri aranmaz. Bu gemilerde 22 metreye kadar olan gemilerde bulundurulan av araç ve gereçleri de bulundurulabilir.

Ağlar

Madde 14-

(15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen değişik şekli )

Su ürünleri avcılığında kullanılacak ağların kullanılma esas ve usulleri ile bunlara ait yasak, sınırlama ve yükümlükler ile asgari vasıf ve şartları sirküler ile belirlenir.

Diğer istihsal Vasıtaları ve İzne Tabii Avcılık Faaliyetleri

Madde 15-

(15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen değişik şekli ) Su ürünleri istihsalinde kullanılan yemler, sudaki canlıların sağlığına veya üremelerine zarar verecek özellikte olamaz.

Her türlü güvenlik tedbirlerinin alınması kaydıyla ışık ile balık avcılığında, aydınlatma ancak su üstünde yapılır.

Denizlerde ve içsularda sabit olarak kurulan istihsal vasıtalarına ve yerlerine gündüzleri flama, geceleri ise ışıklı flama veya benzeri bir işaret konulması zorunludur.

Özel izne tabii tutulacak su ürünleri avcılık faaliyetleri veya yöntemlerine ilişkin usul ve esaslar sirküler ile belirlenir.(15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen yönetmelik değişikliğiyle ilave edilmiştir.)

Genel Yasak, Sınırlama ve Yükümlülükler

Madde 16-

Su ürünleri avcılığının düzenlenmesine ilişkin genel yasak, sınırlama ve yükümlülükler aşağıda gösterilmiştir.

Avlanma yasağı süresince istihsali yasaklanmış olan su ürünlerinin her ne suretle olursa olsun satışı, nakli ve imalatta kullanması yasaktır. Yasağın başlangıç tarihinden önce avlanarak, işleme değerlendirme ve muhafaza tesislerine konulan su ürünleri miktarının, yasağın başlamasından itibaren en geç 24 saat içerisinde tesisin bulunduğu ilin, İl Müdürlüğüne bildirilmesi zorunludur. Stok tespiti yapılan ürünlerden işlenmesi, satışı veya nakli için süre tanınacak ürünlerin neler olduğu, bunlara tanınacak süreler ve yapılacak diğer işlemler sirküler ile belirlenir.(son cümle,15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen yönetmelik değişikliğiyle ilave edilmiştir.)

İl Müdürlüğünce tespiti yapılan su ürünleri, İl Müdürlüğünden izin alınmadan kullanılamaz, satılamaz, nakledilemez ve ihraç edilemez. Genel veya yerel olarak menşei belgesi düzenlenmesi zorunluluğu getirilecek türler ile uygulama yapılacak alanlar sirküler ile belirlenir. (son cümle, 15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen yönetmelik değişikliğiyle ilave edilmiştir.)

Yasak olmayan yer ve zamanlarda istihsal edilen su ürünlerinin, yasak yerlere nakledilebilmesi için avlanmanın yapıldığı yerlerdeki İl veya İlçe Müdürlüklerinden Menşei Belgesi alınması ve istenildiğinde ilgililere gösterilmesi zorunludur.

Menşei Belgesi alınarak, yasak yerlere sevk edilen su ürünlerinin satışı için, satışın yapılacağı yerin İl Müdürlüğünde ayrıca izin alınması zorunludur.

Avlanma yasağından önce stoklanmış su ürünlerinin yasak dönemdeki ihracatında, stok tespiti yapan İl Müdürlüğünden, ihraç izni alınması zorunludur.

Avlanma yasağı süresince, gemilerde ve istihsal yerlerinde istihsal vasıtaları bulundurulamaz. Ancak, yasak zaman ve yerlerden geçiş için İl Müdürlüklerinden izin alan gemilerde bu hüküm uygulanmaz.

Bilimsel ve teknik etüt ve araştırmalar yapmak veya istihsalinde bulunmak maksadıyla dip trolü, elektrik cereyanı ve elektroşok gibi vasıta ve usulleri kullanacak olanlar önceden Bakanlığın iznini almak zorundadırlar.

Hazinenin veya Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan bütün istihsal yerlerinde su ürünleri yönünden yapılacak her türlü bilimsel ve teknik etüt ve araştırmalar ile, bu alanlarda yapılacak her nevi üretim ve ıslah çalışmaları, su ürünlerinin korunması bakımından önceden Bakanlığın iznine tabidir.

Su ürünleri üretiminin ülke çapında kontrolünün sağlanabilmesi için; bunlara ait damızlık, yumurta, larva, yavru ve anaçlar ile sulardaki bitkilerin satışı, nakli, istihsal yerlerinde avlanması, toplanması ve her türlü tesislerde kullanılması, sulara bırakılması Bakanlığın iznine bağlıdır.

Ticari amaçla canlı su ürünleri stoklamak için her türlü gölet, havuz, livar yapılması İl Müdürlüklerinin iznine tabidir.

Kiralama işlemleri devam etmekte olan ve ihalesi yapılmamış istihsal yerlerinde, kiralama işlemi kesinleşinceye kadar ticari olarak su ürünleri istihsali yasaktır.

Su ürünleri yetiştirmek amacı ile yapılan projeler onaylansa bile, yetiştirme sahalarının kiralama işlemleri kesinleşmeden, müteşebbisler tarafından bu sahalarda yavru stoklanması yasaktır.

Su ürünleri avcılığını düzenlemek üzere, sağlık, memleket ekonomisi, seyrüsefer, su kirliliği, istihsal yerleri, mevsimler, zamanlar, istihsal vasıtaları, avlanma yöntemleri, su ürünlerinin cinsleri, ağırlıkları ve büyüklükleri yönünden yasak, sınırlama ve yükümlülükler Bakanlıkça belirlenerek, Sirküler şeklinde Resmi Gazete’de ilan edilir.

Özel Yasak Sınırlama ve Yükümlülükler

Madde 17-

Kefallerin yumurtlamak üzere deniz tarafına ve beslenmek üzere tatlı sular yönünde yaptıkları göçler esnasında lagün ve dalyan ağızları Bakanlıkça tespit edilecek zamanlarda açık tutulur.

Dalyanların ve lagünlerin kuzuluklarına gelen yumurtalı kefallerin %10 unun İl Müdürlüğü görevlilerinin nezaretinde deniz tarafına salınması zorunludur.

Deniz kaplumbağası üreme alanı olarak tespit edilen yerlerde kum ve çakıl çıkarılması yasaktır.

Koordinatları Kültür Bakanlığınca tespit ve Resmi Gazete’de ilan edilen bölgelerde, sünger hariç, dalış yapılarak su ürünleri avcılığı yasaktır.

Kum midyesi ve Deniz salyangozunun Algarna ve Dreç ile istihsalinde gemide birden fazla Algarna ve Dreç bulundurulamaz ve kullanılamaz.

Akarsuların denize karıştıkları yerler merkez olmak üzere, denize doğru 500 metre yarıçaplı sahalarda her türlü su ürünleri avcılığı yasaktır.

Kabuklu ve yumuşakçaların atık sularda ve atık suların alıcı sulara karıştığı yer merkez olmak üzere, 500 metre yarıçaplı sahalarda avlanmaları yasaktır.

Tüp, nargile, maske ile dalış yapılarak, şnorkel su altı tüfekleri ve zıpkın kullanılarak, su altında ticari amaçla balık avcılığı yasaktır.

Uluslararası Sularda Avcılık

Madde 18-

Münhasır ekonomik bölgedeki su ürünlerinin cins, ağırlık, boy gibi özellikleri, avlanabilir miktarları, zamanları ve istihsalde kullanılacak vasıtaların haiz olmaları gereken asgari vasıf ve şartlar ile bunların kullanma esas ve usulleri ile diğer şartlar Bakanlıkça belirlenir.

Uluslararası sularda av yapacak olan gemiler yer ve zaman olarak yasak bölgelerden geçerlerken, ilgili kanunlarda belirtilen tedbirler dışında Bakanlık İl Müdürlüklerinden de izin almak zorundadırlar.

Zapt Edilen SuÜrünleri ve İstihsal Vasıtaları ile Arızi Olarak İstihsal Edilen SuÜrünleri

Madde 19-

(15.02.2004 tarih ve 25374 sayılı RG’de ilan edilen değişik şekli )

Zapt edilen su ürünleri ve istihsal vasıtaları ile arızi olarak istihsal edilen su ürünleri hakkında aşağıdaki işlemler yapılır:

a) Getirilen düzenlemelere aykırı olarak istihsal edildikleri için zapt edilen canlı olmayan su ürünleri ile istihsal vasıtaları hakkında Kanunun 34 üncü maddesinde öngörülen hükümler uygulanır.

b) Zapt edilen canlı su ürünleri avlandıkları sulara iade edilir. Bunun yapılmadığı durumda, Kanun’un 34 üncü maddesinin (a) bendinde öngörülen hükümler uygulanır. Ancak, bu kapsamda açık artırma sureti ile satışı yapılan avlaması tamamen yasaklanmış cins ve türler, satın alanlar tarafından ticari maksatla satılamaz ve kullanılamaz.

c) Hedef avcılığın konusu olmamakla birlikte, avcılık sırasında ele geçen, ancak büyüklük, tür gibi özellikler açısından yakalanmasına izin verilmeyen arızi ürünler için izin verilebilir miktar sirkülerle belirlenir.

Arızi avlanılan ürünlerin miktarının, izin verilen miktarı aşması halinde, arızi olarak avlanılan ürünlerin tamamı zapt edilerek, cansız olması halinde (a) bendindeki, canlı olması halinde ise (b) bendindeki hükümler uygulanır.

Madde 20-

Sirkülerde uygulandığı dönem içinde yapılan değişiklikler yayım tarihinden itibaren yürürlüğe girer.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Su Ürünleri Sağlığı

Karantina

Madde 21-

Bakanlık gerekli gördüğü hallerde su ürünleri hastalık ve zararlılarına karşı karantina tedbirleri alır. Bununla ilgili olarak istihsal ve yetiştirme yerleri kontrol ve muhafaza altına alır. Karantina altına alınan yerlere giriş ve çıkışlar, alınacak tedbirler İl Müdürlükleri tarafından mahalli yayın vasıtaları ile ilan edilir. Karantinayı gerekli kılan sebepler ortadan kalkınca, bu durum yeniden ilan edilir.

Karantinaya alınan yerlerden, av araç ve gereçleri, yem ve benzeri maddelerin çıkarılması damızlık, yavru, yumurta ve anaç su ürünlerinin satışı yasaktır.

İl, İlçe Müdürlükleri veya Bakanlık İl Kontrol Laboratuar Müdürlüklerince yapılan muayene sonucunda, insan sağlığına ve su canlılarına zarar verebileceği tespit edilen su ürünleri imha edilir. Bunun için ilgililere herhangi bir ücret ödenmez.

Su Ürünlerinin İthal ve İhracı

Madde 22-

Su Ürünlerinin ithal ve ihracı, Gümrükle ilgili kuruluşun uygun görüşü üzerine, Bakanlıkça belirlenerek, Resmi Gazete’de ilan edilen kapılar dışında yapılamaz.

İthal edilecek su ürünleri için, bulaşıcı hastalıklardan ari olduğuna ve sağlıklı bulunduğuna dair, satıcı ülke resmi kuruluşlarınca düzenlenmiş Sağlık Sertifikası ile Menşei Belgesinin ibraz edilmesi zorunludur. Damızlık materyal ithalatında bu belgelerin ayrıca, o ülkedeki T.C. Konsolosluklarınca onaylanması gerekir. Avcılık yoluyla elde edilerek yetiştiricilik/besi amacıyla kullanılmak üzere, uluslararası sularda avlanıp başka ülke çiftliğine konulmadan ithal edilen canlı orkinos balıklarında Veteriner Sağlık Sertifikası aranmaz. Ancak, bu balıkların fiili ithalatı sırasında veteriner hekim tarafından sağlık kontrolü yapılır. (Değişiklik 9 Ağustos 2005 tarih ve 25901Sayılı Resmi Gazete)

İhraç edilecek su ürünlerine ait Menşei Belgeleri ile Sağlık Sertifikaları Bakanlıkça düzenlenir.

Damızlık Belgesi

Madde 23-

Damızlık su ürünleri üreten ve pazarlayan özel ve resmi kuruluşlar Bakanlıktan Damızlık Sağlık Belgesi almak zorundadırlar.

Bu kuruluşlar, sağlık ve hijyen şartları yönünden, yılda en az iki defa olmak üzere Bakanlıkça kontrol edilir. Sağlık yönünden uygun görülen işletmelerde, damızlık satışına müsaade edilir.

Koruyucu ve Tedavi Edici Maddeler

Madde 24-

Su ürünlerinin sağlığında kullanılacak her türlü ilaç, biyolojik ve kimyasal maddelerin imali, kullanılması, satışı, nakli, depolanması ve ithaline ilişkin esas ve usuller Bakanlıkça belirlenir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Su ürünleri İşleme Tesislerinin Teknik ve Sağlık Şartları,

Tüketilecek ve İşlenecek Su Ürünlerinin Özellikleri

Tesis Çalışma İzni

Madde 25-

Su ürünleri işleme tesisi kuran gerçek ve tüzel kişiler faaliyete geçmeden önce Bakanlığa müracaat ederek çalışma izni almakla yükümlüdürler. Uygun görülen tesislere çalışma izni verilir. Ayrıca, ilgilisi tarafından talep edilmesi halinde, Bakanlıkça yapılan ayrı bir değerlendirme sonucu, Sağlık Kontrol Numarası verilir.

Tesislerin Genel Sağlık Şartları

Madde 26-

Su ürünleri işleme ve değerlendirme tesislerinde aranan asgari genel sağlık şartları aşağıda gösterilmiştir.

Tesis, kapasitesine uygun genişlikte işleme ve kullanım bölümlerine sahip olmalıdır. Bu bölümler, ürünün bir kontaminasyona uğramasını engelleyecek tarzda, ürün alanları ile atık ve kirli materyalin birbirinden net olarak ayrılacağı şeklinde yapılmalıdır.

Suyu emmeyen, geçirmeyen, kolaylıkla yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir nitelikli bir zemin döşemesine sahip bulunmalı ve zemin atık suların tahliyesine imkan sağlayan bir sistemle donatılmış olmalıdır.

Duvarlar ve tavan kolaylıkla temizlenebilir, dayanıklı ve su geçirmeyen malzemeden yapılmalı, bunlar ürünlerin kontaminasyona uğramaması için temiz ve bakımlı durumda bulundurulmalıdır. Kapılar, kolaylıkla temizlenme özelliklerine sahip, bozuşmaz ve sağlam yapıdaki materyalden üretilmiş olmalıdır.

İyi bir havalandırma ve gerektiği takdirde etkin bir buhar tahliye sistemi ile yeterli bir aydınlatmaya sahip olmalıdır.

Su ürünlerinin canlı olarak bulundurulduğu tesislerde yaşam koşullarına uygun temiz ve zehirleyici olmayan bir suyla beslenen havuzlar bulunmalıdır.

Tesiste kullanılan araç ve gereçler, işleme tezgahları, kaplar ve taşıma konveyörleri korozyona karşı dayanıklı, kolayca temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir nitelikte olmalıdır. Bunlar asli amaçları dışında hiçbir şekilde kullanılmamalıdır. Ancak Bakanlıktan izin almak kaydı ile bunlar diğer gıda maddelerinin işleme işlerinde de kullanılabilir.

Korozyona dayanıklı ve tam bir sızdırmazlığa sahip, içlerine atıkların konulacağı, iş günü sonunda ilgili yerlere nakledilebilecek, uygun sayıda toplama tankları bulunmalıdır.

Tesiste, temiz su veya temizlenmemiş basınçlı deniz suyu sağlayan bir özel sistem bulundurulması zorunludur. Ancak, yukarıda bahsedilen sistemlere karışmayacak şekilde, buhar elde etmek, yangınları söndürmek veya frigorifik tesisi soğutmak amaçları ile, içilemez suyun kullanılmasına da izin verebilir. İçilemez suyun boru donanımları, temiz su ile temizlenmiş deniz suyu boru donanımlarından farklı olmalıdır.

Tesiste uygun bir atıksu tahliye sistemi olmalı, böcek, kemirgen, kuş ve benzeri hayvanlara karşı koruyucu düzenekler bulunmalıdır.

Yıkanarak temizlenebilir duvar ve zemine sahip, doğrudan doğruya işleme birimlerine açılmayan yeteri kadar tuvalet, lavabo ve soyunma odası bulunmalıdır. Lavabolar ellerin temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi için gerekli malzemelerle ve düzeneklerle donatılmalıdır.

Deterjan, dezenfektanlar veya benzeri maddeler, ürün ve donanım üzerinde olumsuz etki yaratmamalıdır.

Personel temiz iş elbisesi giyerek çalışmalı ve hijyen şartlarına uymalıdır.

Su ürünleri işleme ve değerlendirme faaliyetlerine bizzat katılan personelin sağlık durumları periyodik olarak, tıbbi bir raporla belirlenmelidir.

Üretim kapasitesi 500 kg/gün ve yukarı olan tesislerde gıda konusunda yüksek öğrenim görmüş sorumlu bir teknik elemanın istihdam edilmesi zorunludur.

Taze Ürünlerin İşlenmesiyle İlgili Teknik Şartlar

Madde 27-

Su ürünleri işleme ve değerlendirme tesislerinde aranan taze ürünlerin işlenmesine ilişkin asgari teknik şartlar aşağıda gösterilmiştir.

Taze su ürünleri, hiçbir şekilde dondurma veya herhangi bir işleme tabii tutulmamış, doğal olarak veya parçalanarak hazırlanmış vakum altında veya değiştirilmiş atmosferik koşullar altında ambalajlanmış ürünler olmalıdır.

Derhal sevk edilmedikleri veya işlenmedikleri takdirde, tesise gelen soğutulmuş su ürünleri, buz altında tesisin izotermik deposunda muhafazaya alınmalıdır. İhtiyaç duyuldukça buz uygulaması tekrarlanmalıdır. Tuzlu veya tuzsuz olarak temiz içme suyundan veya temiz deniz suyundan imal edilecek olan buz, sağlıklı koşullar altında elde edilmeli, temiz ve bakımlı konteynerler içerisinde muhafaza edilmelidir.

Kesim ve temizlemenin sağlığa uygun koşullar altında yapılması gerekmektedir. Bu işlemlerden hemen sonra ürünler içme suyu veya temiz deniz suyu ile iyice yıkanmalıdır.

Dilimleme ve fileto çıkarma işlemleri kesim ve temizleme işlerinin yapıldığı yerden farklı bir yerde uygulanmalıdır. Dilim ve filetolar, uygun süre içerisinde hazırlanmalı ve derhal soğutulmalıdır.

İç organlara ve işe yaramaz diğer kısımlar, insan tüketimi için hazırlanan üründen ayrı bir yerde tutulmalıdır.

Taze su ürünlerinin muhafazası ve dağıtımı için kullanılan konteynerler, ürünleri kontaminasyondan koruyacak ve eriyen buz suyunun tahliyesini sağlayacak şekilde yapılmalıdır.

Tahliye sistemlerinin mevcut olmaması halinde atıklar, kapaklı ve tam sızdırmazlığa sahip ve kolayca temizlenebilen ve dezenfekte edilebilen kaplar içerisinde muhafaza edilmelidir. Atıklar, birikmeye bırakılmamalıdır. Atık kapları işgünü sonunda düzenli olarak tanklara veya kapalı mahallere boşaltılmalıdır. Atıklarla temas halinde kaplar, konteynerler ve yerler her kullanımdan sonra iyice temizlenmeli ve gerektiği takdirde de dezenfekte edilmelidir.

Dondurulmuş ürünlerle İlgili Teknik Şartlar

Madde 28-

Su ürünleri işleme ve değerlendirme tesislerinde aranan donmuş ürünlere ilişkin asgari teknik şartlar aşağıda gösterilmiştir.

Dondurulmuş ürünlerin, işlenmiş olsun veya olmasın en az -18 C düzeyinde bulunan bir ortamda dondurularak hazırlanması gerekmektedir.

Tesislerin frigorifik yeterliliği, ürünün sıcaklık derecesini süratle belirlenen düzeye düşürmeye ve o sıcaklık derecesinde muhafaza etmeyi sağlayacak şekilde olmalıdır.

Depolama yerlerinde kolaylıkla okunabilecek şekilde yerleştirilmiş bir termometre bulunmalı, ısı kayıt grafikleri tutulmalı, ürünün muhafaza edildiği süre içerisinde kontrol edilmelidir.

Su ürünlerinin buzu, sağlık şartlarına uygun olarak çözülmeli ve eriyen buzun suları tahliye edilmelidir. Erime aşamasında, ürünün sıcaklığı aşırı düzeyde bir artış göstermemelidir. Buzu çözen ürünler mümkün olduğunca süratli bir şekilde hazırlanmalı veya işlenmelidir.

İşlenmiş Ürünlerle İlgili Teknik Şartlar

Madde 29-

Su ürünleri işleme ve değerlendirme tesislerinde aranan işlenmiş ürünlere ilişkin teknik şartlar aşağıda gösterilmiştir.

A) Konserve

Konserve ürünleri, mikro-organizmaları yok etmeye veya etkisiz kılmak için, hermetekli olarak kapatılan ve etkileşime açık olmayan bir ortamda elde edilmiş olmalıdır.

Konserve su ürünlerinin hazırlanmasında içme suyu kullanılmalıdır. Isı işlemi, ısıtma süresi, sıcaklığı, doldurma kaplarının büyüklüğü ve benzeri kriterler dikkate alınarak uygun bir şekilde yapılmalı ve patojenik organizmaları tahrip edecek şekilde uygulanmalıdır.

Ürünlerin uygun ısı işlemine tabi tutulduğu imalatçı tarafından kontrol edilmelidir.

İnkübasyon testleri, 7 gün için 37Cde ve 10 gün için 35 Cde veya bir başka eş değer kombinasyonda yapılmalıdır.

Kapların içindeki ürünün mikrobiyolojik ve toksikolojik muayenesi, tesisin laboratuarlarında veya Bakanlığın ilgili laboratuarlarında yapılmalı ve kayıtları tutulmalıdır.

Günlük olarak üretilen ürün serilerinden, belirli aralıklarla alınacak numuneler üzerinden, kalite kontrolleri yapılmalıdır.

B) Tütsüleme

Tütsüleme veya füme işlemlerinin, duman ve ısının tesisin başka bölümlerine yayılmasını önleyen bir havalandırma sistemi ile donatılmış, özel bir yerde yapılması gereklidir.

Balığın tütsülenmesi için kullanılacak duman sağlayıcı materyal, tütsüleme tesisinden ayrı bir yerde ve ürünleri kontamine etmeyecek şekilde istiflenerek muhafaza edilmelidir.

Ürünün tütsülemesi için gerekli dumanın sağlanmasında boyalı, vernikli, renginden arındırılmış veya koruyucularla kaplı odunların kullanılması yasaktır.

Tütsüleme işlemi tamamlandığında ürünler ambalajlanmadan önce, konserve halinde saklanabilmeleri için gerekli sıcaklık derecesine kadar süratle soğutulmalıdır.

C) Salamura

Ürünlerin salamura veya tuzlama işlemine tabi tutacakları yer tesisin diğer bölümlerinden yeterince uzak bir mesafede olmalıdır.

Su ürünlerinin salamurası için kullanılacak olan tuz temiz olmalı ve temiz bir şekilde muhafaza edilmelidir. Bir kez kullanılmış olan tuz bir daha kullanılmamalıdır.

Salamura için kullanılan kaplar, salamura işlemi süresi boyunca ürünün kontaminasyona uğramasını önleyecek şekilde yapılmış olmalıdır.

Uygulamadan önce salamura kapları ve salamura üretim yerleri temiz durumda olmalıdır.

İşlenecek ve Tüketilecek Su Ürünlerinin Özellikleri

Madde 30-

Tüketime arz edilecek ve işletmeye ham madde olarak alınacak su ürünleri normal besin değerini kaybetmemiş, kendine özgü renk, görünüş ve kokuda, balıkların pulları sağlam ve deriye yapışmış, etleri sıkı, solungaçlar parlak kırmızı, gözler canlı görünümde, deride bakteriyal orijinli mukoz salgı oluşmamış, deri nemli ve parlak olmalıdır.

Bu özelliklere uygun olmayan su ürünleri işlenemez ve tüketilemez.

Taze ve işlenmiş su ürünleri, görülebilir her türlü parazitin teşhis edilmesi için muayene edilmelidir.

Parazitlerle bulaşık olunan taze ve işlenmiş su ürünlerinin, insan tüketimi için piyasaya verilmesi yasaktır.

İnsan Gıdaları ve Sanayi Maddelerinin Özellikleri

Madde 31-

Su ürünlerinden hazırlanan insan gıdaları ile sanayi maddelerinin bu Yönetmelik hükümlerine ve mecburi uygulamada bulunan Türk Standartlarında belirtilen usul ve esaslara göre hazırlanması zorunludur.

Su ürünlerinden hazırlanan gıdalar, kendine özgü renk, görünüş, koku ve tadında olmalı, yabancı madde ihtiva etmemeli, ürünlerin hazırlanmasında kullanılan hammadde, yardımcı madde, katkı maddeleri bu Yönetmelik hükümlerine ve ilgili standartlara uygun olmalıdır.

(Üçüncü fıkranın 03 Şubat 2001 tarih ve 24307 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilen değişik şekli)

İnsan tüketimine sunulacak canlı, taze, soğutulmuş, dondurulmuş ve işlenmiş su ürünlerinin, kalite ve sağlık şartları açısından, kimyasal, mikrobiyolojik, toksikolojik ve organoleptik özellikleri itibari ile EK-7, EK-8 ve EK-9’da verilen kriterlere uygun olması zorunludur. Bu eklerde yer almayan tür ve parametrelere ilaveler yapılabilir.

Alıcı ülke talepleri doğrultusunda ihraç edilmek üzere üretilen ürünlerde Yönetmeliğin EK-7, EK-8 ve EK-9 daki parametrelerine uygunluk aranmaz. Ancak, bu şekilde üretilen ürünlerin, herhangi bir nedenle ihracatının gerçekleşmemesi nedeniyle geri gelmesi durumunda, Yönetmeliğin EK-7, EK-8 ve EK-9’una uygun olduğunun analiz raporu ile tespit edilmesi zorunludur. (9 Ağustos 2005 tarih ve 25901 Sayılı RG ile eklenen değişiklik)

“İhraç edilecek su ürünlerinde Ek-7, Ek-8 ve Ek-9’da belirtilen parametrelere uygunluk kontrollerinin nasıl yapılacağına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.(9 Ağustos 2005 tarih ve 25901 Sayılı RG ile eklenen değişiklik)

Ambalajlama, Etiketleme ve Nakliye

Madde 32-

Ambalajlama, bu ürünlerin kontaminasyonunu önleyecek uygun sağlık koşulları altında yapılmalı, ambalaj malzemeleri su ürünlerinin orgonaleptik özelliklerini bozmamalı, insan sağlığına zararlı olacak ve ürünlere geçebilecek maddeler içermemelidir. Ayrıca ürünleri yeterince koruyacak sağlamlıkta olmalıdır.

Ambalaj malzemeleri tekrar kullanılamaz. Ancak, temizlendikten ve dezenfekte edildikten sonra kullanılabilen, su ve hava geçirmez, çürümeye dayanıklı malzemelerden yapılan özel kaplar bu hükmün dışındadır.

Kullanılmayan ambalaj malzemeleri, kapalı bir alan içerisinde muhafaza edilmelidir.

Ürünlerin piyasaya arzında, ilgili standartlarda yer alan ambalajlama kurallarına uyulmalı, ambalaj üzerinde, üretici firma adı, varsa tescilli marka ve adresi, ürün adı, türü, cinsi, kalitesi, sınıfı, imal tarihi ve no’su, son kullanma tarihi, net ağırlığı, yardımcı ve katkı maddelerini belirtir, bir etiket bulunmalıdır.

Ürünler, sıcaklığı ve nisbi nemi uygun odalarda muhafaza edilmeli, yeterli korumayı sağlayacak şekilde ambalajlanmadıkça, bu ürünlerin hijyenini etkileyecek veya onları kontamine edecek diğer ürünlerle depolanmamalı ve nakliye edilmemelidir.

Taze veya işlenmiş su ürünlerinin nakliyesi için kullanılan araçlar, nakliye sırasında istenilen sıcaklığı muhafaza edecek ekipmanla donatılmalıdır.

Nakliye araçlarının iç yüzleri düz ve temizlenmesi kolay olmalı, aynı anda su ürünleriyle,başka ürünlerin birarada taşınması için kullanılmamalıdır.

Ürünlerin nakliyesinde ve depolanmasında ilgili standartlara uyulmalıdır.

ONUNCU BÖLÜM

Kontrol

Madde 33-

Bakanlık, su ürünleri müstahsillerini, su ürünleri ile iştigal eden tüccar, sanayici, esnaf, ithalatçı ve ihracatçı ile bunların işyerlerini, balıkhaneleri, mezat yerlerini, su ürünleri işleme ve değerlendirme tesislerini, buradan elde edilen ürünleri, istihsal yerlerini, balıkçı liman, barınak, barınma ve çekek yerlerini ve istihsal vasıtalarını teftiş ve kontrol ederek mevzuata göre gerekli işlemleri yapar.

Bakanlıkça su ürünlerinin koruma ve kontrolü ile görevlendirilen memur ve hizmetliler 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve bu Kanunun bazı maddelerini tadil eden 3288 sayılı Kanun şümulüne giren suçlar hakkında zabıt tutmak, suçta kullanılan istihsal vasıtalarını ve su ürünlerini zaptetmek ve bunları adli mercilere teslim etmekle görevli ve yetkilidirler.

(Maddenin üçüncü fıkrasının 18 Ekim 2001 tarih ve 24557 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilen değişik şekli)

Bu amaçla görevlendirilenler için şekli, içeriği ve verilme esasları Bakanlıkça belirlenecek kimlik kartı düzenlenir.

ONBİRİNCİ BÖLÜM

İdari Para Cezalarının Uygulanması ve Yaptırımlar

Mülki Amirler

Madde 34-

Kanunun 36 ncı maddesinde yer alan idari para cezaları mahallin en büyük mülki amiri tarafından kesilir. Mülki amirler ceza kesme yetkilerini Kanunun 33 üncü maddesinde belirtilen görevlilere önceden ilan etmek şartıyla devredebilirler.

Sahil Güvenlik Komutanlığı Bot Komutanları

Madde 35-

Sahil Güvenlik Komutanlığı bot komutanları, Türk Karasuları ile münhasır ekonomik bölgeler içinde kalan denizlerde, İstanbul ve Çanakkale Boğazlarında, liman ve körfezlerde idari para cezası kesmeye yetkilidir.

Kontrol Ekipleri Kurulması

Madde 36-

Bu Yönetmeliğin 34 ve 35 inci maddeleri çerçevesinde yetkili kılınanlar, Kanunda belirtilen hususlara aykırılıkların kontrolü ve tespitini, Kanun’un 33 üncü maddesinde belirtilen personel arasından seçilen ve en az iki kişiden oluşan kontrol ekiplerince yapar.

Suçun Tespiti

Madde 37-

Kanunda belirtilen hususlara aykırılığın tespitinde, mümkün olduğu durumlarda fotoğraf, kamera ve diğer teknik cihazlardan da yararlanılabilir.

Suçun tespiti için numune alınması gerekiyorsa, bu numuneler usulüne uygun olarak alınır, etiketlenir ve mühürlenerek, en kısa zamanda yetkili Bakanlık labaratuvarına gönderilir. Analiz sonuç raporları delil olarak değerlendirilir.

Suçun tespiti için fotoğraf, kamera veya diğer teknik cihazlardan yararlanılması veya numune alınması işleminin fiili imkânsızlıklar yahut sanıkların suç mahallinden ayrılması nedenleriyle yapılamadığı hallerde, suçun tespiti için suç tespit tutanağının tanzimi yeterlidir.

Ceza Miktarının Tespiti

Madde 38-

Kanunda belirtilen idari para cezaları; tam boyu 12 metre dahil 22 metreye kadar olan gemiler için iki katı, tam boyu 22 metre ve daha uzun gemiler için üç katı olarak uygulanır.

Ayrıca, Kanunda suç olarak sayılan fiillerin tekrarı halinde idari para cezaları iki misli olarak uygulanır.

Suç konusu fiillerin tekrarı, suçun tespit edildiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilk cezaya konu suçun tekrar işlenmesini ifade eder.

İdari Para Cezası Kesmeye İlişkin Belgeler

Madde 39-

İdari para cezası kesmeye ilişkin belgeler aşağıda belirtilmiştir:

a) İdari Para Cezası Kararı (Ek-10): Bakanlık ve İl Müdürlüklerince seri numaralı olarak 4 nüsha bastırılır.

Mahallin en büyük mülki amirince ceza kesme yetkisi verilen kurumlar, “İdari Para Cezası Kararı” makbuz ihtiyaçlarını, bulundukları ildeki İl Müdürlüğünden karşılarlar.

Sahil Güvenlik Bot Komutanlıklarının “İdari Para Cezası Kararı” makbuz ihtiyaçları, Bakanlıkça Sahil Güvenlik Komutanlığına gönderilen makbuzlardan karşılanır.

b) Tutanak ve Tebligat (Ek-11): Kontrolle görevli kurumlar tarafından bastırılır veya bu bilgileri içerecek şekilde kontrol sırasında düzenlenir.

Su ürünleri toptan ve perakende satış yerleri, su ürünleri yetiştiricilik tesisleri, fabrika, imalathane, işleme tesisleri, kum ve taş ocakları gibi farklılık gösteren yerler için biçim ve içeriği farklı tutanak ve tebligat düzenlenebilir.

c) Zapt Etme (El Koyma) Tutanağı (Ek-12): Kontrolle görevli kurumlar tarafından bastırılır veya bu bilgileri içerecek şekilde kontrol sırasında düzenlenir.

Cezanın Kesilmesi ve Yapılacak Diğer İşlemler

Madde 40-

Kontrol ekipleri tarafından suç teşkil eden bir durumun tespit edilmesi halinde, “İdari Para Cezası Kararı (Ek-10)” ve idari para cezası kesilmesine neden olan aykırılık su ürünleri veya istihsal vasıtalarının da zaptını gerektiriyorsa “Zapt Etme (El Koyma) Tutanağı (Ek-12)” da düzenlenir.

Bu belgelerin birer örneği düzenlenecek “Tutanak ve Tebligat (Ek-11)”a eklenmek suretiyle cezanın muhatabına tebliğ edilir.

İdari Para Cezası Kararının bir nüshası tahsil edilmek üzere vergi dairesi müdürlüğüne, vergi dairesi bulunmayan yerlerde malmüdürlüğüne gönderilir. Cezanın muhatabının su ürünleri ruhsat tezkeresine sahip olması halinde ise bir nüshası da ruhsat tezkeresinin düzenlendiği il müdürlüğüne gönderilir.

Süresinde ödenmeyen idari para cezaları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.

Ruhsat Tezkerelerinin Geri Alınması ve İptali

Madde 41-

Kanunun 23 üncü maddesinin (a) bendi ile (b) bendinin birinci fıkrası ve 24 üncü maddesinin (b) fıkrasına istinaden getirilen düzenlemelere aykırı olarak su ürünleri istihsalinde bulunan gemiler ile gerçek kişilerin ruhsat tezkereleri; suçun ilk defa işlenmesi halinde bir ay, ikinci defa işlenmesi halinde üç ay süre ile geri alınır, tekrarlanması halinde iptal edilir. Suç konusu fiillerin tekrarı, suçun tespit edildiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilk cezaya konu suçun tekrar işlenmesini ifade eder.

Geri alınma işlemi uygulanacak ruhsat tezkerelerinin, suçun tespitinden itibaren altı ay içinde düzenlendiği il müdürlüğüne teslim edilmesi zorunludur. Bu süre içinde teslim edilmeyen ruhsat tezkerelerinin geri alınması, vize işlemi veya herhangi bir nedenle il müdürlüğüne başvurulduğunda yerine getirilir.

İptal durumuna geldiği anlaşılan ruhsat tezkerelerinin iptal işlemi, düzenleyen il müdürlüğünce yapılır, ilgililere yazıyla bildirilir.

ONİKİNCİ BÖLÜM

Son Hükümler

Geçici Madde 1-

3288 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kurulmuş su ürünleri işleme ve değerlendirme tesisleri Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadırlar.

Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat

Madde 42-

1380 sayılı Kanunun Ek 1 inci Maddesi ile yönetmeliğe dönüştürülen Tüzük Hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

Madde 43-

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 44-

Bu yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

Resmi Gazete Tarihi: 10.03.2005 Resmi Gazete Sayısı: 25751

EVDE BAKIM HİZMETLERİ SUNUMU HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı; fertlerin ve toplumun sağlığını korumak maksadıyla, evde bakım hizmeti veren sağlık kuruluşlarının açılması, çalışması ve denetlenmesi ile bunları işleten kurum ve kuruluşların, özel hukuk tüzel kişilerinin ve gerçek kişilerin uyması gereken usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2 — Bu Yönetmelik, bağımsız işyerleri şeklinde veya tıp merkezi, dal merkezi, poliklinik ve özel hastane bünyesinde evde bakım hizmeti sunmak amacıyla açılan sağlık kuruluşları ile bu sağlık kuruluşlarının sahip ve işletenlerini ve evde bakım hizmeti faaliyetlerini kapsar.

Dayanak

Madde 3 — Bu Yönetmelik; 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, 5/7/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 9 uncu maddesinin (c) bendi ve 13/12/1983 tarihli ve 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

b) (Değişik:R.G.:6/11/2007-26692) Genel Müdürlük: Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,

c) Müdürlük: İl Sağlık Müdürlüğünü,

d) Evde Bakım Hizmeti: Hekimlerin önerileri doğrultusunda hasta kişilere, aileleri ile yaşadıkları ortamda, sağlık ekibi tarafından rehabilitasyon, fizyoterapi, psikolojik tedavi de dahil tıbbi ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde sağlık ve bakım ile takip hizmetlerinin sunulmasını,

e) Sağlık Kuruluşu: Evde bakım hizmeti sunmak üzere faaliyet gösteren merkez ve birimi,

f) Merkez: Özel hukuk tüzel kişilerine veya gerçek kişilere ait olup; sadece evde bakım hizmeti sunmak üzere açılan ve faaliyet gösteren müstakil evde bakım merkezini,

g) Birim: Evde bakım hizmeti vermek üzere hastane, tıp merkezi, özel dal merkezi, poliklinik gibi özel sağlık kuruluşları bünyesinde bulunan evde bakım birimini,

h) Tedavi Planı Hastanın tıbbi olarak tedavisini üstlenen hekim tarafından hazırlanan tedavi planını,

ı) Bakım Planı: Evde bakım merkezi/biriminde çalışan hekim dışı sağlık personeli tarafından hazırlanan ve evde bakım hekimi tarafından onaylanan, hastaya verilecek bakım içeriği ve sıklığını detaylı anlatan yazılı planı ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Sağlık Kuruluşlarının Türleri ve Açılması

Sağlık Kuruluşu Türleri

Madde 5 — Sağlık kuruluşları, faaliyet alanları, verilen hizmetin kapsamına göre altyapı özellikleri ile hizmet veren personelin niteliğine göre, merkez veya birim olarak açılabilirler.

Merkezler

Madde 6 — Merkezler, tabip sorumluluğunda ve gerekli asgari standart donanım ve personel desteği ile sadece evde bakım hizmetleri verilmek üzere müstakil olarak açılan kuruluşlardır.

Birimler

Madde 7 — Birimler, hastane, tıp merkezi, özel dal merkezi veya poliklinik olarak ilgili mevzuatına göre ruhsatlandırılmış özel sağlık kuruluşları bünyesinde, bir birim olarak gerekli asgari standart donanım ve personel desteği ile evde bakım hizmetleri sunan kuruluşlardır.

Sağlık Kuruluşunun Açılması

Madde 8 — Merkezler, özel hukuk tüzel kişiler ve gerçek kişilerce müstakil olarak açılıp işletilebilirler.

Birimler ise, 9/3/2000 tarihli ve 23988 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre açılan merkezler, poliklinikler ile özel hastaneler mevzuatı uyarınca ruhsatlandıran özel hastaneler bünyesinde açılabilir.

Mevzuatında halka sağlık hizmeti sunumu ile ilgili düzenleme yer alan kamu kurum ve kuruluşları ile kamu hastaneleri, bu Yönetmelik kapsamında evde bakım hizmeti verebilirler.

Başvuru İçin Gereken Belgeler

Madde 9 — Sağlık kuruluşu açacakların bizzat veya mesul müdürleri vasıtasıyla sağlık kuruluşunun unvanı, sahibi veya sahiplerini, faaliyet göstereceği adresi, merkez olarak açılacak ise mesul müdürün, birim olarak açılacak ise birim sorumlusunun ismi, unvanı, hizmet vereceği alanları ve sağlık kuruluşunun açılması ile ilgili işlemlerin başlatılmasını talep eden ve bir örneği Ek-1’de bulunan dilekçe ile Müdürlüğe başvurmaları gerekir.

Dilekçeye ekli olarak başvuru dosyasında bulunması gereken bilgi ve belgeler şunlardır:

a) Sağlık kuruluşunun oda esasında bütün mekanlarının ne amaçla kullanılacağını gösterir en az 1/100 ölçekli onaylanmış plan örneği,

b) (Değişik:R.G.31/7/2009-27305) Merkez olarak açılacak sağlık kuruluşu ticaret şirketi tarafından açılacak ise, şirket ortaklarını gösterir ticaret sicili gazetesinin örneği,

c) Birim olarak faaliyet gösterilecek ise bünyesinde bulunduğu sağlık kuruluşunun uygunluk belgesi/ruhsatnamesinin Müdürlükçe onaylı örneği,

d) Sağlık kuruluşunda çalışacak tüm personelin listesi ile diplomalarının Müdürlükçe onaylı örnekleri, (Değişik ibare:RG-17/10/2008-27027) T.C. Kimlik Numarası ve ikişer adet vesikalık fotoğrafları,

e) Sağlık kuruluşunda çalışacak bütün sağlık personelinin herhangi bir kamu kuruluşunda görev yapıp yapmadıklarını beyan eden dilekçeleri ile görev yaptıklarını beyan edenlerin dilekçe ekinde görev yaptıkları kamu kurum ve kuruluşlarında 2368 sayılı Sağlık Personelinin Tazminat ve Çalışma Esaslarına Dair Kanunda öngörülen tazminatların, söz konusu sağlık personeli için düzenlenecek personel çalışma belgesinin tarihinin bildirilmesinden itibaren, maaşlarından kesilmeye başlanacağını bildirir belgeleri,

f) Sağlık kuruluşunda ve evde bakım hizmeti verecek personelin yanında bulundurulacak asgari araç-gereç ve cihazları gösterir ayrıntılı bir liste,

g) Hizmet alacak kişilerin bakımı ve tedavisi için gerekli olan malzeme ve tıbbi cihazların sağlık kuruluşu tarafından temin edileceğine dair mesul müdür ve sağlık kuruluşu sahipleri tarafından imzalı taahhütname (Ek-2),

h) Evde bakım hizmeti alan kişinin gerekli durumlarda herhangi bir gerekçe göstermeksizin ikinci basamak sağlık kuruluşuna nakledileceğine dair mesul müdür ve sağlık kuruluşu sahipleri tarafından imzalı taahhütname (Ek-3).

Açılma İzni

Madde 10 — Sağlık kuruluşu açılmak üzere 9 uncu maddeye göre yapılan başvuru, Müdürlük tarafından, başvuru tarihinden itibaren onbeş iş günü içinde dosya üzerinde incelenerek, başvuru dosyasında eksikleri var ise sağlık kuruluşunu açmak isteyenlere bildirilir. Başvuru dosyasında eksiklik yok ise, Müdürlük tarafından sağlık kuruluşunun kuruluş ve faaliyetlerinin bu Yönetmeliğe uygun olup olmadığının incelenmesi ve denetlenmesi için en az bir hekim olmak üzere iki sağlık personeli ile ekip oluşturulur ve bu ekip tarafından sağlık kuruluşu yerinde incelenir.

Bu inceleme sonucunda uygun görülenlere Müdürlük tarafından Ek-4’de yer alan “uygunluk belgesi”, Ek-5’de yer alan “mesul müdürlük belgesi” düzenlenir. İlave olarak çalışanların her birine Ek-6’da yer alan “personel çalışma belgesi”nden ikişer nüsha düzenlenir. Düzenlenen bu belgeler ve başvuru dosyasının bir örneği Müdürlükte saklanıp diğer nüshaları sağlık kuruluşu mesul müdürüne imza karşılığında verilir.

Birim olarak faaliyet gösterecek olan sağlık kuruluşları için mesul müdürlük belgesi yerine “birim sorumlusu” belgesi düzenlenir.

Bu Yönetmelik kapsamındaki mevcut sağlık kuruluşunu açanlar ve işletenlerce, şube niteliğinde ikinci bir kuruluşun açılmak istenmesi durumunda, 9 uncu maddede belirtilen şekilde yeniden başvuru yapılır.

Sağlık kuruluşunun diğer şartlarının korunması kaydıyla sadece faaliyet gösterdiği adresin değişmesi durumunda, durumu belirtir dilekçe ve merkezler için 9 uncu maddenin (a) ve (g) bentlerinde, birimler için (a), (c) ve (g) bentlerinde istenilen belgelerle başvuru yapılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Personel Standartları

Mesul Müdür

Madde 11 — Merkezlerde hekim olan bir mesul müdür bulunur. Mesul müdürün bulunmadığı ve merkezin hizmet verdiği saatlerde yetki devri yaptığı bir hekim bulunur. Mesul müdür sadece bir merkezde mesul müdürlük görevini üstlenebilir. Mesul müdür, idari işlerden bizzat, tıbbi işlemlerden ise diğer hekimler ile birlikte sorumludur. Mesul müdürün idari işlerinden, merkezin işleyişinden ve sunulan sağlık hizmetinin gerektirdiği alt yapı olanaklarının sağlanmasından sağlık kuruluşunun sahipleri de bizzat sorumludurlar.

Mesul müdürün görevleri şunlardır:

a) Açılış ve işleyiş ile ilgili her türlü izin işlemlerini yürütmek,

b) İşleyişte tanımlanmış alt yapı ve hizmet kalite standartlarının korunması ve sürdürülmesini sağlamak,

c) Merkezde görevine son verilen veya ayrılan sağlık personelinin çalışma izin belgelerini en geç bir hafta içerisinde Müdürlüğe iade etmek,

d) Merkez adına ilgili belgeleri onaylamak,

e) Tanımlanan düzenlemelerin ilgililer tarafından yerine getirilmesini sağlamak üzere gerekli iş tetkikleri yürütmek,

f) Denetim sırasında yetkililere gereken bilgi ve belgeleri sunmak ve denetime yardımcı olmak,

g) Çalışan personelin başta HIV, hepatit markerleri olmak üzere gerekli görülen tetkiklerini ve muayenelerini en az yılda bir defa periyodik olarak yaptırmak,

h) Sağlık mevzuatında belirtilen ve yetkililerce tanımlanacak diğer görevleri yerine getirmek.

Mesul müdür, merkezin kuruluşu, işleyişi ve denetimi ile ilgili her türlü işleminde Müdürlük ve Bakanlığın birinci derecede muhatabıdır.

Mesul müdür değişiklikleri en geç, yeni mesul müdürün göreve başlayacağı güne kadar Müdürlüğe bildirilir.

Birim sorumlusu, yukarıda belirtilen görevlerin yerine getirilmesinde, evde bakım biriminin bünyesinde bulunduğu sağlık kuruluşunun mesul müdürüne karşı sorumludur.

Evde bakım biriminin bünyesinde bulunduğu sağlık kuruluşunun mesul müdürü, aynı zamanda birim sorumlusu görevini de yapabilir.

Hekim

Madde 12 — Sağlık kuruluşunda mesul müdür veya birim sorumlusu haricinde en az iki hekim bulunur. Bu hekimlerden en az biri tam zamanlı görev yapmak zorundadır.

Hekim;

a) Hastanın kapsamlı olarak tıbbi değerlendirmesini yapmaktan,

b) Hastanın tanısını koyup ve tedavisini planlayan hekimi ile bağlantı kurarak, gerekli bilgi ve önerileri doğrultusunda tedavi planını hazırlamaktan,

c) Hastaları belli aralıklarla ziyaret ederek, hastaların durumuna ve bakımına ilişkin bilgi toplayarak, gereksinimlerini ve bakım sonuçlarını sürekli değerlendirerek gerektiğinde yeni gereksinim ve sorunlara yönelik hastanın tanısını koyup ve tedavisini planlayan hekimi ile görüşerek yeni tedavi planı düzenlemekten,

d) Hastaya evde bakım hizmeti veren sağlık personeli ile bağlantı kurarak hastanın durumuna göre bakım planındaki değişikliklere yönelik rapor hazırlama ve gerektiğinde hastanın tanısını koyup ve tedavisini planlayan diğer hekimlere bildirmekten,

e) Hasta bakım planları, hasta dosyası ve diğer kayıtların doğru, eksiksiz ve zamanında tutulmasını sağlamaktan,

f) Bakım hizmeti veren personele bilgi ve eğitim vermek, danışmanlık sağlamak, hizmetleri geliştirmeye yönelik kararlar almak ve sorunları tartışmak üzere toplantılar düzenlemekten,

g) Tüm uygulama ve işlemlerin etik kurallara uyularak, hasta hakları doğrultusunda yapılmasını sağlamaktan,

h) Tedavi sırasında kullanılacak ilaçların, tıbbi malzeme ve cihazların sağlanması, uygun koşullarda saklanması, yanlış kullanımının önlenmesi, tıbbi atıkların toplanması ve imhası, bulaşıcı hastalıklardan korunma, bildirimi zorunlu hastalıklar ile adli vakaların bildirimi konularında evde bakım ekibi üyeleri ile hasta ve hasta yakınlarını bilgilendirmekten,

ı) Evde bakım hizmeti verdikleri kişilere uyguladıkları tıbbi işlemlerden, yapılan işlemlerin hasta dosyalarına işlenmesinden, sağlık kuruluşunun işleyişinde, kendi çalışma alanı ile ilgili aksaklıklar öncelikli olmak üzere gördüğü bütün aksaklıkları mesul müdüre/birim sorumlusuna bildirmekten

sorumludur.

Gece veya gündüz devamlı evde bakım hizmeti verilen hastalar, verilen hizmetlerin niteliğini denetlemek amacıyla hekim tarafından en az haftada bir kez ziyaret edilir ve denetim kayıt altına alınır.

Hemşire veya Sağlık Memuru

Madde 13 — Sağlık kuruluşunda kadrolu en az dört hemşire veya sağlık memuru görev yapar. İstenirse bu dört personelden biri ebe olabilir.

Hemşire ve sağlık memurunun sorumluluğu şunlardır:

a) Hekimin tedavi için yazılı ve imzalı istemini almak, hemşire formlarına kaydetmek ve uygulamak, uygulama sonuçlarını kaydetmek,

b) Hasta için gerekli özel işlemlerin uygulanmasında hekime ve diğer ekip üyelerine destek sağlamak,

c) Hasta bakım planındaki işleri yapmak, yaşamsal bulgularını değerlendirmek, kaydetmek, değişiklikleri hekime rapor etmek,

d) Tedavi planına göre hastaya oral, parenteral ve haricen verilecek ilaçlarını vermek ve kaydetmek, uygulanan ilaçların etki ve yan etkilerini gözlemek, kaydetmek,

e) Hizmetlerde gerekli olacak araç-gereç, malzemeler için istek yapmak, bunların yeterli ve çalışır şekilde bakımı için görüş bildirmek,

f) Araç-gereçleri kullandıktan sonra temizlemek, dezenfekte eder ve gerektiğinde sterilizasyon için hazırlamak,

g) Hasta ve ailesine, hastalık ile tedavi ve bakımına ilişkin, sınırları önceden hekimi ile birlikte belirlenmiş olarak bilgi vermek,

h) Hasta ve ailesine, gereksinimlerine göre, hastalığa özel, kendi kendine bakım ya da yardımla bakım teknikleri gibi konularda ve genel sağlık konularında eğitim yapmak,

ı) Tüm uygulama ve işlemlerini etik kurallarına uyarak, hasta hakları doğrultusunda uygulamaktır.

Diğer Personel

Madde 14 — Evde bakım hizmeti veren merkez veya birimin hizmet sunacağı alanla ilgili olarak psikolog, fizyoterapist, diyetisyen, sosyal hizmet uzmanı gibi hekim dışı sağlık personeli bulanabilir. Ancak bunların görev ve sorumlulukları kendi mesleki mevzuatı ile sınırlıdır. Ayrıca bunlara yardımcı olmak üzere bakım destek personeli çalıştırılabilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Fiziki Alt Yapı Standardı ve Donanım

Binanın İç Mekan ve Fiziki Altyapı Durumu

Madde 15 — Merkezler betonarme binada veya ahşap ise müstakil bir binada kurulur. Bütün bölümler aynı bina içerisinde ve birbirlerine bitişik konumda olmak zorundadır. Binada ilgili mevzuat uyarınca yangına karşı güvenlik önlemleri bulunmalıdır.

Bölümler

Madde 16 — Sağlık kuruluşlarında, asgari olarak aşağıdaki bölümlerin bulunması zorunludur:

a) Başvuru ve müşteri hizmetleri bölümü: En az 20 metrekare genişlikte ve hizmete uygun şekilde döşenmiş mekan olup burada; sağlık kuruluşuna ait uygunluk belgesinin aslı, mesul müdürlük belgesinin aslı, hizmet verilen alanların isimlerinin bulunduğu bir tabela, sağlık kuruluşu ile ilgili şikayetlerin yapılabileceği Müdürlüğün ve meslek odalarının belirlenmiş telefonlarının bulunduğu liste bulunur,

b) Çağrı merkezi: Hasta isteklerini kabul eden çalışanların rahatlıkla hizmet verebileceği, iletişimi sağlayacak telefon, faks, yazıcı, internet bağlantısı ve bilgisayarı bulunan mekan,

c) Muayene ve acil odası: Asgari 8 metrekare yüzölçümünde ve içerisinde asgari tıbbi malzemenin ve donanımın bulunduğu ayrı bir oda veya bölünmüş mekan,

d) Malzeme odası:Usulüne uygun olarak tıbbi araç-gereç ve malzemelerin saklanabileceği ve gerekli donanımın bulunduğu bir mekan,

e) Soyunma-giyinme odası: Personel için ayrılmış, rahatlıkla soyunma giyinme yapılabilecek ve kişisel eşyaların konabileceği dolaplar bulunan oda,

f) Atık toplama bölümü: Kişilerin kullanım alanlarından izole edilmiş ve atıklar için kapalı bir konteynır veya kabın bulunduğu alan,

g) Arşiv bölümü: Kişilerin kullanım alanından izole edilmiş kapalı bir bölme veya oda,

Birim olarak açılacak evde bakım hizmeti verecek kuruluşlarda; çağrı merkezi dışındaki bölümler ortak bölüm olarak kullanılabilir.

Tıbbi Cihaz, Malzeme ve İlaçlar

Madde 17 — Sağlık kuruluşlarında bulundurulması zorunlu asgari tıbbi cihaz, araç gereç ve ilaçlar ile evde bakım hizmeti veren personelin yanında bulunması gereken malzeme ve ilaçlar Bakanlıkça çıkarılacak bir Genelge ile düzenlenir.

Tabelalar

Madde 18 — Sağlık kuruluşunun bütün oda ve birimlerine ait kapılarında 5 cm. x 20 cm. boyutlarında, oda veya birimin ne amaçla kullanıldığını bildirir tabela bulunur.

Sağlık kuruluşunun dış tabelasında sadece uygunluk belgesinde belirtilen kuruluş ismi ve unvanı yazılır. Tabelalarda ve kullanılan basılı materyaldeki isimlendirmede, “Özel” ibaresini takiben sağlık kuruluşunun ismi ve bu ismi takiben ise bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak Müdürlükçe verilmiş “Evde Bakım Merkezi” unvanı yer alır.

Başka bir tabela ile sağlık kuruluşunda hizmet verilen alanların ve çalışan personelin isimleri, unvanları ve kuruluşun açık olduğu saatler gösterilebilir. Hizmet alanları tabelada uygunluk belgesinde yer alması şartı ile ve sadece uygunluk belgesinde belirtilen şekli ile yer alabilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çalışma Usul ve Esasları

Hizmet Sunumu

Madde 19 — Evde bakım hizmetinde devamlılık esastır. Bu devamlılık, hastanın talebi ve hizmetin gereklerine göre gece ve gündüz, hafta sonu ve tatil günleri dahil olmak üzere gerektiğinde 24 saat kesintisiz hizmet verilebilecek şekilde olmalıdır. İhtiyaç durumunda belirli saatlerde evde bakım hizmeti verilebilir.

Evde bakım hizmeti almak isteyen kişi, sağlık kuruluşuna bizzat veya telefon ile müracaat edebilir. Çağrı merkezi görevlisi personel hizmet talep eden kişi ile görüşme yapar, gerekli bilgileri verir. İlk görüşmeyi takiben hekim veya hemşire tarafından görüşme yapılır. Hizmet alacak kişinin durumu ve sunulacak hizmet belirlenir. Bakım hizmeti alacak kişi hekim ve hemşire tarafından evde ziyaret edilir, kişinin bakım ihtiyaçları, ev şartları belirlenir. Hekim tarafından evde bakım hizmeti alacak kişinin varsa tanısını koyup ve tedavisini planlayan diğer hekimler ile bağlantı kurulur, tedavi planı alınır ve son olarak da evde bakım planı ve tedavi planı oluşturulur. Hastanın tanısını koyup ve tedavisini planlayan diğer hekimler bulunmuyor veya bağlantı kurulamıyorsa hizmet alacak kişinin sağlık durumuna göre sağlık kuruluşunun hekimi tarafından muayene edilerek, tanı ve tedavi planı hazırlanır. Hemşire tarafından da bakım planı hazırlanarak hekimin onayına sunulur varsa gerekli değişiklikler yapılarak uygulanacak bakım planı hazırlanır. Gerektiği durumlarda ilgili uzmanlık alanlarındaki uzman hekimlerle hasta konsültasyonu sağlanır.

Evde bakım planına göre hekim dışı sağlık personelinin görev saatleri ve uygulayacakları işlemler belirlenir ve görev dağılımı yapılır.

Sağlık kuruluşu, evde tedavi veya bakımını yapabileceği kişi sayısı ve mevcut personel durumunu dikkate alarak uygun sayıda kişi ile bakım sözleşmesi yapabilir.

Laboratuvar ve Radyolojik Görüntüleme Hizmetleri

Madde 20 — Sağlık kuruluşları isterse tıbbi tahlil laboratuvar hizmetlerini 19/3/1927 tarihli ve 992 sayılı Seriri Taharriyat ve Tahlilat Yapılan ve Masli Teamüller Aranılan Umuma Mahsus Bakteriyoloji ve Kimya Laboratuvarları Kanun hükümlerine uygun olarak Bakanlık tarafından ruhsat verilmiş laboratuvar hizmeti sunan özel tıbbi tahlil laboratuvarları; radyolojik görüntüleme hizmetlerini ise19/4/1937 tarihli ve 3153 sayılı Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun hükümlerine uygun olarak Bakanlık tarafından ruhsat verilmiş radyoloji laboratuarları ile sözleşme yaparak sunabilirler.

Birimler, varsa bünyesinde bulunduğu sağlık kuruluşunda faaliyet gösteren ruhsatlı tıbbi tahlil ve/veya radyoloji laboratuvarından hizmet alabilir.

Acil Hizmetler

Madde 21 — Sağlık kuruluşları evde bakım hizmeti sundukları kişilerin acil durumlarında ambulans ile en uygun bir sağlık kuruluşuna naklini yapmak/yaptırmak ile yükümlüdür. Evde bakım merkezi bünyesinde ambulans bulundurabilir veya her türlü acil durumlarda başvurulması için bir ambulans şirketi ile sözleşme yapabilir.

Tıbbi Cihaz Hizmetleri

Madde 22 — Merkez veya birimler, evde bakım hizmeti verdikleri sırada gerekli olabilecek oksijen, oksijen konsantretörü, pulse oksimetre, her türlü solunum araçları, ortopedik malzemeler, havalı yatak, hasta karyolası, tekerlekli sandalye gibi cihazları sağladıkları taktirde bu cihazların kalibrasyon, temizlik ve kontrollerinden de sorumludur. Bu hizmeti, tescilli distribütör veya üreticilerden sağladığı taktirde bu firmalarla yaptığı sözleşmeleri belgelemekle yükümlüdür.

Kıyafet

Madde 23 — Evde bakım hizmeti veren sağlık personeli, ev ziyaretlerinde mesleğine ve hizmetlerine uygun önlük veya üniforma giymek ve adını, soyadını, unvanını veya mesleğini belirten fotoğraflı ve mesul müdürün imzasını taşıyan bir yaka kartı takmak zorundadır.

ALTINCI BÖLÜM

Kayıt ve Bildirim Sistemi

Kayıtlar

Madde 24 — Sağlık kuruluşundan hizmet alan her kişinin bir dosyası bulunur.

Açılacak dosyanın içerisinde hastanın tanısını koyup ve tedavisini planlayan hekim veya hekimlerin istekleri, tanıları, evde bakım hizmeti veren sağlık ekibinin takip notları, görüşleri, laboratuar ve görüntüleme tetkik sonuçları ve diğer tıbbi bilgiler olacaktır. Bu dosya hastanın tedavi ve tıbbi durumunu ve gelişimini devamlı kaydetmek amacıyla kullanılacaktır.

Hasta, dosyasındaki bilgileri görmeyi istediği herhangi bir zamanda talep edebilir. Hastanın hakları ve sorumluluklarıyla ilgili bilgiler bir dosya halinde hastaya sunulacaktır.

Evde tedavi ve bakım süresince hastanın yanında tutulan hasta dosyaları hizmet tamamlanınca sağlık kuruluşunun arşivine kaldırılır.

Hastalara Verilecek Belgeler

Madde 25 — Sağlık kuruluşları, hastalarca istenirse aşağıdaki belgeleri ücretsiz olarak vermek zorundadırlar:

a) Hasta için kullanılıp bedeli hastadan alınan pansuman malzemesinin tür ve miktarını gösterir liste,

b) Röntgen filmleri ve bunlara ait raporları (Adli olaylara ait olanların asılları verilmez),

c) Hastaların klinik ve laboratuvar bulguları, hastalığın tanısı ve seyri, yapılan inceleme, tedaviye ve sonucuna ilişkin olarak düzenlenen ve hekim tarafından imzalanan bir sonuç özeti.

YEDİNCİ BÖLÜM

Hastanın Evde Bakıma Kabulü ve Evde Bakımdan Taburcu Edilmesi

Hastanın Evde Bakıma Kabulü

Madde 26 — Aşağıdaki durumlara uyan hastalara evde bakım hizmeti verilebilir:

a) Sağlık kuruluşunda, hastanın veya hastanın tıbbi durumu onay vermeye elverişli değilse kanuni temsilcilerinin bilgilendirilmiş onay formu ile rızası alındıktan sonra işlem yapılır.

b) Evde bakım hizmeti için kabul edilen hastalar, mevzuat tarafından belirlenen hakları korunacak şekilde, hasta hakları ve yükümlülükleri ve hizmet içeriği konusunda bilgilendirilir. Hastanın kendisi veya kendisi karar verme yetisine sahip değilse kanuni temsilcisi, sunulacak hizmetin varsa riskleri konusunda her türlü bilgiyi almaya ve değerlendirme yaptıktan sonra hizmeti kabul etmeme hakkına sahiptir.

c) Evde bakım hizmeti almak isteyen hasta kendi hekimi tarafından takip altında olmalıdır. Kendisini takip eden bir hekimi olmayan hastalar, sağlık kuruluşunun evde bakım hizmeti sunan hekimleri tarafından ve gerekirse konsültan hekimler tarafından değerlendirilir ve bir hekim atanır.

d) Evde bakım hizmeti için, hasta ve/veya hasta ailesi tarafından istem yapılabilir. Bu durumda evde bakıma uygunluğu ve tedavi sorumluluğu açısından hastanın durumu tanısını koyup ve tedavisini planlayan hekim veya evde bakım hekimi tarafından değerlendirilir. Planlamada yapılacak değişiklikler ya da ileri düzey yeni hizmet seçenekleri için hekim onayı alınır.

e) Hasta evindeki fiziksel ortam ve ekipman, güvenli ve etkin bakım vermeye uygun olmalıdır.

f) Hastanın ırkı, rengi, inancı, cinsiyeti, doğum yeri, etnik kökeni, yaşı, zihinsel ya da bedensel engeli ve iletişim rahatsızlığı, kabul açısından hiçbir şekilde olumsuz etken olarak değerlendirilemez.

g) Hasta bakımı açısından sağlık kuruluşu tarafından önerilen tedavi planının kabul edilmemesi durumunda, bu tedavi planının uygulanmamasının yol açabileceği riskler anlatılarak hizmetin kabul edilmediğine ilişkin yazılı beyan istenir.

Hastaya Verilen Evde Bakım Hizmetinin Sonlandırılması

Madde 27 — Aşağıdaki durumlarda, evde bakım hizmeti sonlandırılır veya hasta yataklı tedavi kurumlarına transfer edilir:

a) Evde bakım hizmeti sunulan hastanın uygulanan tedavi ile iyileşerek tedavi gerekliliğinin ortadan kalkması,

b) Hastaya özgü hazırlanan bakım planlarında belirlenen amaçlara ulaşılması,

c) Evde bakım hizmeti sunulan hasta için uygulanacak ilaç, bakım ve tedavinin, belli bir aşamadan sonra sağlık personeli gerektirmeden uygulanabilecek hale gelmesi,

d) Evde bakım hizmeti için tıbbi açıdan gerekli ekipman veya eğitimli sağlık personelinin tam olarak sağlanamaması,

e) Evde bakım hizmeti sunulan hastanın, hastaneye yatırılma endikasyonunun ortaya çıkması,

f) Hasta veya temsilcilerinin hizmeti sonlandırmak istemesi.

Evde Bakım Hizmeti Verilemeyecek Durumlar

Madde 28 — Aşağıdaki durumlarda hastalar evde bakım hizmetine kabul edilemezler:

a) Talep edilen tedavinin, sağlık personeli eşliğinde uygulanacak olsa bile, ev ortamında yapılabilmesi açısından sağlık kuruluşu hekimi tarafından tıbbi kontr-endikasyon bulunması,

b) Hasta ve hastalık grubunun evde tedavisi için tıbbi açıdan gerekli ekipman veya eğitimli sağlık personelinin sağlık kuruluşu tarafından sağlanamaması,

c) Akıl ya da ruh hastalığından veya madde bağımlılığından dolayı mahkemelerce hastanelerde tıbbi gözlem ve/veya tedavi altına alınmasına karar verilmesi.

Hastanın veya ailesinin tedavi/bakım planına ve çalışma şartlarına uymaması, kendi sorumluluklarını yerine getirmemesi ya da evde bakım hizmeti sunan personeline karşı uygunsuz ya da suç teşkil edecek davranışta bulunması durumunda sağlık kuruluşu tek taraflı olarak hizmeti durdurabilir ve hizmet sözleşmesini sona erdirebilir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Denetim

Madde 29 — Sağlık kuruluşlarının denetimi; Müdürlük tarafından oluşturulan bir hekim, bir hemşire olmak üzere en az iki sağlık personeli tarafından gerçekleştirilir. Olağan denetimler, şikayet, soruşturma ve Bakanlık merkez teşkilatının veya Müdürlüğün talebi üzerine yapılacak olağan dışı denetimler hariç olmak üzere, en az altı ayda bir yapılır. Denetimlerde Ek-7’de yer alan Denetleme Formu kullanılır. Denetim ile ilgili bulgular ve sonuçlar Müdürlüğe ait teftiş ve denetim defterine yazılır.

Olağan denetimler, düzenli aralıklarla gerçekleştirilir. Bu denetimlerde tespit edilen eksiklikler için, denetim formunda eksikliğin giderilmesi için verilecek süre sütununda belirlenen süreler verilir. Bu süre içerisinde, belirlenen eksikliğini gidermediği tespit edilen sağlık kuruluşuna, denetim formunda eksikliğin devamında verilecek faaliyet durdurma süresinde belirlenen süre boyunca faaliyet durdurması uygulanır. Bu şekilde faaliyeti geçici olarak durdurulan sağlık kuruluşu, verilen süre sonunda; süresiz durdurulan ise üç ay içerisinde eksikliklerini gidermediği takdirde sağlık kuruluşunun uygunluk belgesi iptal edilip geri alınır.

Denetimlerde, Denetim Formundaki birden çok eksikliğin aynı anda tespit edildiği durumlarda, eksikliklerin giderilmesi için tanınacak süre veya eksiklikler giderilmediğinde uygulanacak faaliyeti durdurma süresi, Formda belirlenen en uzun süredir.

Sağlık kuruluşunun görevlendirdiği hekim dışı sağlık personeli tarafından hastaya verilen evde bakım hizmetleri; Müdürlük tarafından görevlendirilecek bir sağlık personeli başkanlığında; tabip odası temsilcisi ile hekim dışı sağlık personelini temsil eden derneklerden bir temsilciden oluşturulacak bir ekip ile denetlenir. Denetim, şikayet, soruşturma ve Bakanlık merkez teşkilatının veya Müdürlüğün talebi üzerine yapılacak olağan dışı denetimler hariç olmak üzere en az üç ayda bir, her bir sağlık kuruluşu tarafından en az iki hastaya verilen hizmet yerinde denetlenir. Denetim sonucu bir rapor hazırlanarak Müdürlüğe sunulur. Rapor Müdürlük tarafından değerlendirilerek sağlık kuruluşu hakkında mevzuat doğrultusunda gerekli işlemler uygulanır.

Denetim formunda belirtilen geçici süreli kapatmalarda, sağlık kuruluşunun hizmet verdiği hastalar bilgilendirilir. Hastaların talep etmeleri halinde, sağlık kuruluşunun teklif edeceği ve Müdürlük tarafından uygun görülen bir özel sağlık kuruluşunun gözetiminde hastaya geçici olarak hizmet verilmeye devam edilir. Bu hizmet ile ilgili olarak sağlık kuruluşu tarafından hastadan ek bir ücret talep edilemez ve yapılacak tüm harcamalar geçici süreli kapatılan sağlık kuruluşu tarafından karşılanır.

Tanıtım ve Bilgilendirme

Madde 30 — Sağlık kuruluşları, insanları yanıltıcı, paniğe sevk edici, yanlış yönlendirici, benzer nitelikteki kuruluşlar ve çalışanları arasında haksız rekabete yol açıcı davranışlarda bulunamazlar.

Ancak, sadece sağlık kuruluşundan evde bakım hizmeti talep eden kişilerin kullanımına yönelik olarak, temel olarak sağlığı geliştirici ve koruyucu nitelikte, faaliyet gösterdiği alan ile ilgili sağlık sorunları, bu sorunlardan korunma veya sağlık sorunlarının kişide meydana getirdiği olumsuzlukların şahsi tedbirler aracılığı ile giderilmesi veya azaltılması hakkında bilgiler içeren eğitim materyalleri hazırlayabilirler.

Sağlık kuruluşları ve çalışanları, yukarıda açıklanan hususlara riayet etmek şartıyla tanıtım ve bilgilendirme niteliğindeki her türlü faaliyetleri için Müdürlükten izin almak zorundadır.

Yasaklar

Madde 31 — Sağlık kuruluşları ile personeli aşağıdaki hususlara uymak zorundadır.

a) Sağlık kuruluşları uygunluk belgesi almadan faaliyette bulunamaz.

b) Müdürlükçe adlarına personel çalışma belgesi düzenlenmemiş personel, her ne surette olursa olsun, sağlık kuruluşunda çalıştırılamaz.

c) Sağlık kuruluşunda çalışan hekim ve diğer sağlık personeli başka bir özel sağlık kuruluşunda çalışamaz ve çalıştırılamaz.

d) Sağlık kuruluşu bir şirket ise, şirketin faaliyetine giren genel sağlık hizmetleri dışındaki diğer işler sağlık kuruluşunda yapılamaz.

e) Birimlerde görevli asgari personel, birimin bünyesinde bulunduğu sağlık kuruluşunun başka bir bölümünde geçici de olsa görevlendirilemezler.

f) Sağlık kuruluşları vatandaşın yanlış algılamasının ve haksız rekabetin önlenmesi amacıyla; resmi sağlık kuruluşlarınca kullanılan isimleri ticari isim olarak kullanamaz ve tabelalarında belirtemezler.

g) Sağlık kuruluşları tıbbi ve etik gerekleri yerine getiremeyeceği sayıda hasta ile sözleşme yapamaz, bakımını ve tedavisini üstlenemez.

h) Hasta ile ilgili sonuçlar, hastanın yakınları, rızayı verenler; teftiş ve mahkeme istekleri hariç olmak üzere hiçbir şekilde üçüncü kişilere bildirilemez.

Ek Düzenlemeler

Madde 32 — Bu Yönetmelikte belirtilen asgari araç-gereç, tıbbi malzeme ve donanım, her türlü kayıt defterleri, hasta dosyasında bulunması gerekli formlar, sağlık kuruluşlarının bildirimleri ve bu Yönetmelikte belirtilmeyen işleyiş ile ilgili diğer usul ve esaslar, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren en geç iki ay içinde Bakanlıkça çıkarılacak bir Tebliğ ile düzenlenir.

Müeyyideler

Madde 33 — Bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uymayanlar ile yasaklara aykırı hareket edenlere bu Yönetmelikte öngörülen müeyyideler uygulanır; bunlar, cezai ve hukuki sorumlulukları bakımından genel hükümlere tabidir.

Geçici Madde 1 — Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce faaliyete geçmiş olan sağlık kuruluşları, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç üç ay içerisinde, bu Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilir. Yapılan denetimler sonucunda uygunluğu sağlamamış olduğu anlaşılan sağlık kuruluşlarının faaliyetleri, eksiklikleri veya aykırılıkları giderilinceye kadar Müdürlükçe durdurulur.

Yürürlük

Madde 34 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 35 — Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür. 

10 Mart 2010 ÇARŞAMBA  Resmî Gazete     Sayı : 27517

YÖNETMELİK

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:

SU ÜRÜNLERİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1 –

10/3/1995 tarihli ve 22223 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Ürünleri Yönetmeliğinin 11 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları yürürlükten kaldırılmış ve beşinci fıkrasında geçen “ve Ek-6’da” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.

MADDE 2 –

Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 3 –

Aynı Yönetmeliğin ekinde yer alan, Ek-6 sayılı Sulara Boşaltılabilecek Atıklar tablosu yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 4 –

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5 –

Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

Resmi Gazete Tarihi: 10.03.2011 Resmi Gazete Sayısı: 27870 BİTKİ KORUMA ÜRÜNLERİNİN TOPTAN VE PERAKENDE SATILMASI İLE DEPOLANMASI HAKKINDA YÖNETMELİKBİRİNCİ BÖLÜMAmaç, Kapsam, Dayanak ve TanımlarAmaçMADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Bakanlıkça onaylı bitki koruma ürünlerinin toptan veya perakende olarak satılması ve depolanması ile bu ürünleri toptan ve perakende satacak ve depolayacakların uyması gereken esasları belirlemektir. KapsamMADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; Bakanlıkça onaylı bitki koruma ürünlerinin toptan ve perakende olarak satışında kimlerin yetkili olduğunu, bayi ve toptancıların sorumluluklarını, bitki koruma ürünlerinin depolanması ve satışlarının kontrolü ile ilgili usul ve esasları kapsar. DayanakMADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 18 inci, 19 uncu, 31 inci, 32 nci, 39 uncu, 41 inci, 42 nci ve 43 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. TanımlarMADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Askıya alma: Bu Yönetmelik kapsamında verilen izin belgesinin belirli bir süre ile geçersiz sayılması, b) Bakanlık:(Değişik ibare:RG-30/5/2012-28308) Gıda, Tarım ve Hayvancılık, c) Bayi: Bitki koruma ürünlerini perakende satan izin belgesi sahibi gerçek kişileri, ç) Bitki koruma ürünü: Kullanıcıya farklı formlarda sunulan, bitki ve bitkisel ürünleri zararlı organizmalara karşı koruyan veya bu organizmaların etkilerini önleyen, bitki besleme amaçlı olanlar dışında bitki gelişimini etkileyen, koruyuculara ilişkin özel bir düzenleme kapsamında bulunmayan, ancak bitkisel ürünleri koruyucu olarak kullanılan, bitki ve bitki kısımlarının istenmeyen gelişmelerini kontrol eden veya önleyen, istenmeyen bitkileri yok eden, bir veya daha fazla aktif madde veya maddeleri içeren, sinerji yaratan veya güvenilirliği artıran maddeler gibi bileşenleri içeren preparatları, d) (Değişik:RG-30/5/2012-28308) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü, e) İzin belgesi: Bitki Koruma Ürünleri Bayilik İzin Belgesi veya Bitki Koruma Ürünleri Toptancı İzin Belgesi veya Bitki Koruma Ürünleri Depo İzin Belgesini, f) (Değişik:RG-30/5/2012-28308) İl müdürlüğü: İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüklerini, g) İlçe müdürlüğü: Bakanlık ilçe müdürlüklerini, ğ) Kanun: 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununu, h) Kontrol görevlisi: Bitki koruma ürünü bayi veya toptancıları ile bu ürünlerin satış yerleri ve depolarını kontrolle görevlendirilmiş kişiyi, ı) Perakende satış: Bitki koruma ürünlerinin, tüketicinin ihtiyaçları oranında yapılan satış şeklini, i) Toptancı: Bitki koruma ürünlerini, toplu olarak ve büyük miktarlarda yalnızca Bitki Koruma Ürünü Bayilik İzin Belgesi sahiplerine satışını yapan izin belgesi sahibi gerçek kişileri, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜMYetki, İzin Belgesi, Nakil ile Bayi veya Toptancılıktan VazgeçmeYetkiMADDE 5 – (1) Bitki koruma ürünlerinin toptan ve perakende satışları, bitki koruma ürünleri bayi izin belgesi veya bitki koruma ürünleri toptancı izin belgesi sahibi gerçek kişiler tarafından yapılır. Bayi veya toptancı izin belgesi alabileceklerMADDE 6 – (1) Bitki koruma ürünleri bayi veya toptancı izin belgesi verilecek kişilerde aranacak şartlar şunlardır: a) Türk vatandaşı olmak, b) (Değişik:RG-12/11/2013-28819) Ziraat mühendisi veya eczacı veya kimya mühendisi veya kimyager veya bitki sağlığı ile ilgili dersleri alarak mezun olmuş tekniker veya ziraat teknisyeni olmak, c) (Değişik:RG-12/11/2013-28819) Bakanlıkça yapılacak veya yaptırılacak olan sınavda 100 tam puan üzerinden 70 ve üzeri puan almak. (2) Birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen unvanı yurtdışında almış olanların, eşdeğerliliklerinin belgelendirilmesi ve yetkili idarelerce onaylanması zorunludur. (3) (Değişik:RG-12/11/2013-28819) Sınav takvimi ve sınavın uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından, sınav tarihinden en az üç ay önce ilan edilir. (4) (Mülga:RG-12/11/2013-28819)SınavMADDE 7 – (1) 6 ncı maddede belirtilen sınav, aşağıdaki konulardan oluşur: a) Bitki koruma ürünleri hakkında mevzuat, b) Bitki koruma ürünlerinin çevreye ve insan sağlığına etkileri ve korunma yolları, c) Bitki koruma ürünlerinin uygulamaya hazırlanması, formülasyon şekilleri ve karışabilirlikleri, ç) Tarım ürünlerinde bitki koruma ürünlerinin kalıntı sebepleri ve kalıntının önlenmesi, d) Bitki koruma ürünlerinde direnç ve yönetimi, e) Bitki koruma ürünlerinin satışında barkod uygulamaları, f) Bitki hastalık ve zararlıları ile yabancı otlar, g) Toksikoloji ve ekotoksikoloji, ğ) Entegre zararlı yönetimi, entegre ürün yönetimi ve organik tarım, h) Zirai mücadele ve entegre mücadele teknik talimatları, ı) Mesleki diğer konular. Gerekli belgelerMADDE 8 – (1) 6 ncı maddede belirtilen şartları taşıyıp bayi veya toptancı izin belgesi almak isteyenler, başvuru dilekçesi ekinde bayi veya toptancılık yapacakları ildeki il müdürlüğüne aşağıdaki belgelerle birlikte müracaat ederler. a) Diploma veya mezuniyet belgesinin aslı veya kurumca onaylı sureti, b) (Değişik:RG-4/4/2012-28254) 6 ncı maddede belirtilen sınavda başarılı olduğuna ilişkin yazılı beyan (Başvuru dilekçesinde belirtilir), c) (Değişik:RG-4/4/2012-28254) Bayi veya toptancılık yapılacak yerin veya deponun açık adresi (Başvuru dilekçesinde belirtilir), ç) (Değişik:RG-4/4/2012-28254) T.C. kimlik numarası beyanı (Başvuru dilekçesinde belirtilir), d) İki adet vesikalık fotoğraf. İzin belgesiMADDE 9 – (1) Müracaatlar ve üçüncü bölümde belirtilen satış yerleri ve depo ile ilgili hususlar il müdürlüğünce incelenir. (2) Birinci fıkrada belirtilen inceleme sonucunda uygun görülenlere; faaliyet konusuna göre Ek-1’de yer alan Bitki Koruma Ürünleri Bayi İzin Belgesi veya Ek-2’de yer alan Bitki Koruma Ürünleri Toptancı İzin Belgesi veya Ek-3’te yer alan Bitki Koruma Ürünleri Depo İzin Belgesi il müdürlüğünce iki nüsha olarak düzenlenir. İl müdürlüğünce onaylanan belgelerin birinci nüshası ilgiliye verilir, ikinci nüshası il müdürlüğünce muhafaza edilir. Bayinin veya toptancının nakliMADDE 10 – (1) Bayinin veya toptancının; a) Bulunduğu il içerisinde bir başka adrese, b) Bulunduğu ilden bir başka ile, nakli durumunda, nakil olunacak yerin adresini gösterir dilekçe ve izin belgesi ile birlikte il müdürlüğüne müracaat etmesi zorunludur. (2) Birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen durumda, izin belgesi nakil olunacak ilin il müdürlüğüne gönderilir. (3) Birinci fıkrada belirtilen durumda, eski izin belgesi iptal edilir. Yeni adres bilgileri dikkate alınarak 8 inci madde kapsamında il müdürlüğünce düzenlenen ve onaylanan izin belgesi bayi veya toptancıya verilir. (4) Nakil talebinde bulunan bayi veya toptancılar, nakil işlemlerini dört ay içerisinde tamamlamamaları durumunda, izin belgeleri ikaza gerek kalmadan iptal edilmiş sayılır. Bayi ve toptancılıktan vazgeçmeMADDE 11 – (1) İl müdürlüğüne dilekçe ile müracaat ederek bayi veya toptancılıktan vazgeçenlerin izin belgesi il müdürlüğünce iptal edilir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜMSatış ve Depo YerleriPerakende satış yerlerinde aranan şartlarMADDE 12 – (1) Bitki koruma ürünlerinin perakende satışının yapılacağı yerlerde aşağıdaki şartlar aranır. a) Satış yerleri, en az yirmi metrekare büyüklüğünde, tabanı su geçirmeyen, kolayca temizlenebilen, nem, yağmur ve güneşin etkilerinden korunmuş, temiz, gerektiğinde ısıtma ve havalandırma imkânına sahip olmalıdır. b) Bitki koruma ürünlerinin olumsuz etkilerine maruz kalınmaması için satış yerlerinde muhafazalı bir oda bulundurulur. c) Satış yerlerinde, zararlı kokuların giderilmesi için havalandırma düzeni, el ve yüz yıkanabilecek su ve lavabo tertibatı ve yeterli oranda yangın söndürme cihazı bulundurulur. ç) Satış yerlerinde, bitki koruma ürünlerini muhafazaya elverişli, yeterli miktarda raf, dolap, kapalı bölme veya vitrin bulundurulur. d) Satış yerleri, apartman katlarında, çevresine zarar verebilecek ev ve işyerleri arasında olamaz. e) Satış yerlerinde, ilk bakışta görülebilecek ve okunabilecek şekilde ‘‘Bitki Koruma Ürünleri İnsan, Hayvan ve Çevre İçin Zehirli ve Tehlikelidir.” ifadesi asılı bulunur. f) Çok zehirli bitki koruma ürünleri için özel raf ve bölmeler yapılır. Bu raf ve bölmelere ‘‘Çok Zehirli Bitki Koruma Ürünleri’’  ibaresi asılır. g) Bitki koruma ürünleri, gruplarına göre ayrı ayrı bölmelerde muhafaza edilerek satışa sunulur. Bölmeler üzerine bitki koruma ürünü gruplarının ismi yazılır. ğ) Yabancı ot ilaçları mutlaka ayrı bir bölmede muhafaza edilir. Bölmelere ‘‘Yabancı Ot İlaçları’’ ibaresi asılır. h) Bayiler her ne suretle olursa olsun insan ve hayvan ilaçları ile gıdalarını satamazlar ve bitki koruma ürünleri ile bir arada bulunduramazlar. ı) Satış yerlerinde yed-i emine alınacak bitki koruma ürünleri için ayrı bir bölme bulundurulur. Toptan satış yerlerinde aranan şartlarMADDE 13 – (1) Bitki koruma ürünlerinin toptan satışının yapılacağı yerlerde aşağıdaki şartlar aranır. a) 12 nci maddenin birinci fıkrasının (b), (c), (ç), (d), (e), (f), (g), (ğ), (h) ve (ı) bentleri, toptan satış yerleri için de uygulanır. b) Satış yeri, tabanı su geçirmeyen, kolay temizlenebilen, nem, yağmur ve güneşin etkilerinden korunur. c) Satış yeri dışında, o yerin bitki koruma ürünü toptancısı olduğunu belirten bir levha bulundurulur. ç) Satış yerinde, temizlikte kullanılan suların tahliyesi için, atık su deposu veya kanalizasyona irtibatlı bir kanal bulundurulur. Depolarda aranan şartlarMADDE 14 – (1) Bitki koruma ürünlerinin depolanacağı yerlerde aşağıdaki şartlar aranır. a) Depo yeri, tüm belediye hizmetlerinin ulaşabildiği, su baskınlarının olmayacağı yerlerde, yangına karşı korunmuş, bitki koruma ürünü yükleme ve boşaltmaya uygun, trafiğe engel teşkil etmeyecek şekilde hakim rüzgarlara ters yönde olur. b) Depo zemini, yağmur ve sel sularının depo içine girmeyecek şekilde toprak yüzeyinden yüksek ve tabanı en az yirmi metrekare alanında beton, kalebodur, parke gibi uygun malzeme ile kaplanmış, kolay temizlenebilen, sürekli kuru tutulabilen nitelikte olmalıdır. Temizlikte kullanılan suların tahliyesini sağlayan atık su deposu veya kanalizasyona irtibatlı bir kanal bulundurulur. c) Depo tavanı ve duvarları, sıcak ve soğuğu geçirmeyen, su ve nemi çekmeyen malzemelerden yapılır. ç) Pencereler, güneş ışınlarının doğrudan ilaçlar üzerine gelmesine engel olacak şekilde yapılmış veya camlar içten kalınca yağlı boya ile boyanmış, pencerelerin dış kısmında ise kafes teli veya kapak bulundurulur. d) Kapılar, bitki koruma ürünlerinin depoya taşınmasına uygun büyüklükte, dayanıklı ve sağlam olmalıdır. e) Raflar, radyatörlerden ve pencere önlerinden, her türlü ısı kaynaklarından uzak olarak yerleştirilir, çelik veya sağlam ahşap iskeletli, yeterli miktarda ve bitki koruma ürünlerinin ambalaj büyüklüklerine uygun ölçülerde olur. f) Depoda, yeteri kadar lavabo, musluk ve temizlik malzemesi, sıcaklık kontrolü için ısıölçer alet bulundurulur. Isının 5-35 °C arasında olması sağlanır. g) Depo, yeterli kapasitede havalandırma, yangın söndürme cihazına sahip ve elektrik tesisatı yönünden yangına karşı korunma tedbirleri alınır. ğ) Depoda çalıştırılan işçi ve görevliler, bitki koruma ürünlerinin zehirlilikleri, korunma tedbirleri ile zehirlenme belirtileri hakkında bilgilendirilir. h) Depoda, mevcut bitki koruma ürünleri ile girişi ve çıkışı yapılan bitki koruma ürünlerinin miktar ve imal tarihlerinin kaydedildiği bir defter ve deponun kapılarının dış kısımları üzerinde “Bitki Koruma Ürünü Deposudur” yazısı bulunan levhalar yerleştirilir. ı) Depoda, döküntü, akıntı ve sızıntı yapan ambalajlar bulundurulmaz. i) Depoda sadece bitki koruma ürünleri muhafaza edilir. (2) Bitki koruma ürünleri; etkili madde guruplarına, formülasyon şekillerine, kullanım yerlerine ve ambalaj, cins, şekil ve büyüklüklerine göre tasnif edilir. Son kullanma tarihi en yakın olan ürünler, depodan ilk önce çıkarılabilecek şekilde yerleştirilir. (3) Sıvı formülasyonlu bitki koruma ürünleri; raflarda istif edilmeli, raflarda istifin mümkün olmadığı durumlarda zemin üzerine ızgaralar yerleştirilerek, ızgaralar üzerine istifin altında kalan ambalajların delinmesine, kırılmasına veya yırtılmasına yol açmayacak şekilde, usulüne uygun olarak yerleştirilir. (4) Islanabilir toz formülasyonlu bitki koruma ürünleri; fiber, sac veya kontrplak fıçı ambalajların dışında jüt, polietilen kâğıt, torba ve benzeri ambalajlarına konulduğunda en alttaki ambalaja yüzelli kilogramdan fazla ağırlık yüklenmeyecek şekilde istiflenilir. (5) Toz formülasyonlu bitki koruma ürünleri raflarda istif edilir. Raflarda istifin mümkün olmadığı durumlarda zemin üzerine yerleştirilen ızgaralar üzerine duvardan yirmi santimetre, tavandan en az elli santimetre mesafe boşluk bırakılacak şekilde yerleştirilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜMBayilerin ve Toptancıların Yetki ve SorumluluklarıBayilerin yetki ve sorumluluklarıMADDE 15 – (1) Bayiler aşağıdaki hususlardan sorumludurlar. a) Bitki koruma ürünleri perakende satışlarının, izin belgesi sahibi kişiler nezaretinde yapılması esastır. b) Bayiler, Bakanlıkça onayı bulunmayan, sahte ve kaçak bitki koruma ürünleri ile etiketsiz ve kullanma süresi geçmiş bitki koruma ürünlerini bulunduramaz ve satamazlar. c) Bayiler, mevsiminde bölgeleri için gerekli bitki koruma ürünlerini yeterli miktarda bulundurmaktan sorumludurlar. ç) Bayiler, bitki koruma ürünlerini Bakanlık teknik talimatlarında, reçetesinde ve etiketinde belirtilen esas ve konular dışında tavsiye edemezler. d) Bayiler, il müdürlüğünce uygun görülmeden faaliyetlerine ara veremezler ve faaliyetlerini durduramazlar. e) Bayiler, sayfaları il müdürlüğünce numaralanmış ve mühürlenmiş kontrol defteri tutmak zorundadırlar. f) Bayiler, kükürt ve göztaşı dahil bitki koruma ürünlerinin orijinal ambalajlarını bozamaz ve açık olarak satamazlar. g) Bayiler, kontrol görevlilerine; işyerlerini ve depolarını gezdirmek, bitki koruma ürünlerini, kontrol defterlerini göstermek ve istenilen bilgileri zamanında ve eksiksiz olarak temin etmek ve kontrol görevlilerinin isteyeceği çeşit ve miktarda bitki koruma ürünü numunesini vermek zorundadırlar. ğ) Bayiler, yeri ve zamanı il müdürlüğünce belirlenen, yeni bilgilerin aktarılması için gerektiğinde düzenlenen kısa süreli kurslara katılırlar. h) Bayiler, Bakanlıkça yed-i emine alınan bitki koruma ürünlerini ikinci bir emre kadar uygun depolama şartlarında muhafaza ederler. ı) Bayiler, bitki koruma ürünlerini gezici olarak işyerleri ve depoları dışında satamazlar. i) Bayiler, bitki koruma ürünlerinin etiketleri üzerinde sürşarj etiketi dışında herhangi bir değişiklik yapamazlar. Bakanlıkça ülke ihtiyaçları, piyasa koşulları, kamu yararı ve hizmetin gerekleri dikkate alınarak gerektiğinde belirlenen satış fiyatlarının üzerinde bitki koruma ürünü satamazlar. j) Bayiler, bitki koruma ürünlerini, reçetesiz veya Bakanlıkça belirlenen şartlar dışında satamazlar. Reçete ile satılan bitki koruma ürünlerinin kayıtları düzenli olarak tutulur. Reçeteler beş yıl süre ile saklanır. k) Bayiler, Bakanlıktan izin almış bayi, toptancı ve firmaların bitki koruma ürünlerini satın alırlar. l) Bayiler, ilgili meslek kuruluşlarının talebi halinde, il müdürlüğü ile işbirliği içerisinde belirlenecek mesai saatlerine uymak zorundadırlar. m) Fümigantlar, yalnız fümigasyon operatör belgesi olanlara satılır. Bayiler, sattıkları fümigantların miktarlarını en geç on gün içerisinde bulundukları yerin il müdürlüğüne bildirirler. n) Bayiler, il müdürlüğü tamim ve emirlerini, iş yerlerinde saklar ve gereğini yerine getirirler. o) Bayiler, ilaçlamalarda kullanılan koruyucu araç ve gereçleri satışa hazır bulundurmaktan sorumludurlar. ö) Bayiler, bitki koruma ürünü kapsamında olmayan, ancak bitki koruma ürünü gibi, etiketinde bitki koruma ürününü çağrıştıracak ifadeler yer alan preparatlar ile bu preparatların tanıtımı için kullanılan afiş, broşür ve benzeri tanıtım materyallerini bulunduramazlar. p) Bayiler, çevre sağlığı ve güvenliği açısından satış yerlerinin ve depolarının adreslerini, ilgili itfaiye merkezine bildirmek zorundadırlar. Toptancıların yetki ve sorumluluklarıMADDE 16 – (1) Toptancılar aşağıdaki hususlardan sorumludurlar. a) Toptancılar, doğrudan doğruya çiftçilere veya tüketiciye perakende olarak bitki koruma ürünü satamazlar. b) Toptancılar, bitki koruma ürünü alıp satmaya yetkili olmayan yerlere bitki koruma ürünü satamazlar. Yalnız bitki koruma ürünleri bayilik izin belgesi alan bayilere bitki koruma ürünü satabilirler. c) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (d), (e), (f), (g), (ğ), (h), (ı), (i), (k), (l), (n), (ö) ve (p) bentleri toptancılar hakkında da uygulanır. BEŞİNCİ BÖLÜMÇeşitli ve Son HükümlerKontrolMADDE 17 – (1) Bayi ve toptancılar, Genel Müdürlük veya il müdürlüğü veya ilçe müdürlüğünce yeterli sıklıkta ve gerekli görüldüğü hallerde kontrol edilir. (2) Bayi ve toptancılar, kontrol görevlileri tarafından kontrol edilir. (3) Kontroller, en az iki kontrol görevlisi tarafından yapılır. Tespit edilen eksiklikler kontrol defterine yazılır ve imzalanır. (4) Sonraki kontrolde, önceki kontrollerde tespit edilerek kontrol defterine yazılan eksikliklerin giderilip giderilmediği öncelikle aranır. YaptırımlarMADDE 18 – (1) Genel Müdürlük veya il müdürlüğü veya ilçe müdürlüğünce yapılan kontrollerde; a) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen hususa aykırı davrandığı tespit edilen bayiler, il müdürlüğünce yazılı olarak ikaz edilir. İkaz edilen hususun tekrarı halinde bayilere, Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen idari para cezası verilir. b) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (ç), (d), (e), (f), (h), (ı), (i), (k), (m), (n) ve (ö) bentlerinde belirtilen hususların herhangi birine aykırı davrandıkları tespit edilen bayilere, Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen idari para cezası verilir. c) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (j) bendinde belirtilen hususa aykırı davrandığı tespit edilen bayilere, Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde belirtilen idari para cezası verilir. ç) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen hususa aykırı davrandığı tespit edilen bayi veya toptancılara, Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen idari para cezası verilir. d) 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile 15 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (d), (e), (f), (h), (ı), (i), (k), (n) ve (ö) bentlerinde belirtilen hususların herhangi birine aykırı davrandıkları tespit edilen toptancılara, Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen idari para cezası verilir. e) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (c), (ğ), (l), (o) ve (p) bentlerinde belirtilen hususların herhangi birine aykırı davrandıkları tespit edilen bayiler ile yine aynı fıkranın (ğ), (l) ve (p) bentlerinde belirtilen hususların herhangi birine aykırı davrandıkları tespit edilen toptancılar, il müdürlüğünce yazılı olarak ikaz edilir. İkaz edilen hususların düzeltilmesi için süre verilir. İkaz edilen hususların verilen süre sonunda düzeltilmemesi durumunda, bayi veya toptancının izin belgesi, il müdürlüğünce bir aydan az olmamak üzere ikaz edilen husus düzeltilinceye kadar askıya alınır. f) 12, 13 ve 14 üncü maddelerde belirtilen hususların herhangi birine aykırı davrandıkları tespit edilen bayi veya toptancılar, il müdürlüğünce yazılı olarak ikaz edilir. İkaz edilen hususların düzeltilmesi için süre verilir. İkaz edilen hususların verilen süre sonunda düzeltilmemesi durumunda, bayi veya toptancının izin belgesi, il müdürlüğünce bir aydan az olmamak üzere ikaz edilen husus düzeltilinceye kadar askıya alınır. Cezaların uygulanması, tahsili ve itirazlarMADDE 19 – (1) Bu Yönetmelikte belirtilen idari yaptırımlar, Kanunun 42 nci maddesi hükmüne göre uygulanır. Yürürlükten kaldırılan yönetmelikMADDE 20 – (1) 11/10/2007 tarihli ve 26670 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Koruma Ürünlerinin Toptan ve Perakende Satılması ile Depolanması Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. Geçiş hükümleriGEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin 20 nci maddesiyle yürürlükten kaldırılan Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyarak, Bakanlıkça yapılan veya yaptırılan ‘Bitki Koruma Ürünleri Bayi veya Toptancılık Sınavı’nda başarılı olanların, izin belgesi talebi ile müracaatları durumunda, bu Yönetmeliğin 12 veya 13 üncü maddelerinde belirtilen şartları da yerine getirmeleri halinde adlarına izin belgesi düzenlenir. YürürlükMADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. YürütmeMADDE 22 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini (Değişik ibare: RG-30/5/2012-28308) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür. Yönetmeliğin eklerini görmek için tıklayınız

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi	Sayısı
10/3/2011	27870
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi	Sayısı
1.	04/04/2012	28254
2.	30/05/2012	28308
3.	27/07/2012	28366
4.	12/11/2013	28819

Resmî Gazete: 10/04/2011 Sayı: 27901

TOHUMLUK PATATES SERTİFİKASYONU VE PAZARLAMASI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmelik, tohumluk patates ihtiyacının ülke içerisinde üretilmesini teşvik etmek, zararlı organizma ve kalite ile ilgili standartları belirleyerek, zararlı organizmaların kontrolünü ve kaliteli tohumluk patates üretimini sağlamak amacıyla, tohumluk patateslerin sertifikasyon sistemi dâhilinde gerçek ve tüzel kişiler tarafından ülkemiz içerisinde üretilmesi ve pazarlanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.

(2) Bilimsel amaçlı çalışmalarda, araştırma ve geliştirme çalışmalarında ve genetik çeşitliliğin korunmasına yönelik çalışmalarda kullanılan tohumluk patates ve çiftçilerin kendi ihtiyacını karşılamak amacıyla ürettiği tohumluk patates ile ticarete konu olmamak kaydıyla çiftçiler arasında yapılan mübadelelere konu olan tohumluk patatesler bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.

Dayanak

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 6 ncı maddesi ile 21/12/1967 tarihli ve 969 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Merkez ve Taşra Kuruluşlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) (Değişik: RG-9/12/2020-31329) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

b) Başvuru kuruluşu: Üretimin yapıldığı ildeki Bakanlık il müdürlüğü veya Bakanlık tarafından beyanname kabulü ve tarla kontrolleri için yetkilendirilen kuruluşları,

c) Bitki sağlığı kontrol kuruluşu: Zirai Mücadele Araştırma Enstitülerini veya Bakanlıkça patatese ilişkin bitki sağlığı kontrolleri için yetkilendirilmiş kuruluşları,

ç) Genel Müdürlük: Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğünü,

d) Klonal seleksiyon: Vejetatif yoldan üretilen tohumluk patateslerden, aynı yetişme ortamında mukayeseleri sonucunda en iyilerin seçimine yönelik yapılan seleksiyonu,

e) Kontrolör: 8/8/2010 tarihli ve 27666 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumluk Kontrolör Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlenmiş olan Tohumluk Kontrolör Kartı sahibi kişileri,

f) Ön temel tohumluk: Çeşidin ve bitki sağlığının korunması bakımından kabul gören uygulamalara göre üretilmiş, başlıca amacı temel sınıftaki tohumluk patates üretiminde kullanılmaya yönelik olan, araştırma kuruluşları tarafından üretilen ve resmî kontroller sonucunda bu Yönetmelikte belirtilen standartları karşıladığı tespit edilen patates yumrularını,

g) Pazarlama: Tohumluk patateslerin üçüncü taraflara bir ücret karşılığında olsun ya da olmasın, satışı, satılmak üzere saklanması, satışa sunulması ve ticari kullanıma yönelik her türlü elden çıkarılması, tedarik edilmesi veya transfer edilmesini,

ğ) Resmî kontroller: Başvuru kuruluşları veya Bakanlık tarafından tohumluk patates üretimi ile ilgili kontrolleri yapmakla yetkilendirilen kuruluşlar tarafından, üretim parsellerinin ve tohumluk partilerinin bu Yönetmelikte belirtilen standartları karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi amacıyla yapılan kontrolleri,

h) Resmî önlemler: Bakanlık veya Bakanlığın sorumluluğu altında hareket eden sertifikasyon kuruluşları ve başvuru kuruluşları ile Bakanlığın kontrolüne tabi olan yardımcı faaliyetler söz konusu olduğunda, alınan önlemlerden özel kazanç elde etmeyen ve bu amaçla Bakanlıkça yetkilendirilen kontrolörler tarafından alınan önlemleri,

ı) Sertifikalı tohumluk: Resmî kontroller sonucunda temel tohumluk için ortaya konan koşulları karşıladığı anlaşılan doğrudan temel tohumluk veya sertifikalı tohumluk, ya da temel tohumluk öncesi bir jenerasyona ait tohumluktan üretilmiş, başlıca amacı tohumluk patates dışındaki patateslerin üretimi olan ve resmî kontroller sonucunda bu Yönetmelikte belirtilen standartları karşıladığı tespit edilen patates yumrularını,

i) Sertifikasyon kuruluşu: Bakanlık tarafından patates sertifikasyonu ile yetkilendirilen kuruluşu,

j) Temel tohumluk: Çeşidin ve bitki sağlığının korunması için kabul edilen uygulamalara göre üretilmiş, başlıca amacı sertifikalı tohumluk patates üretimi olan ve resmî kontroller sonucunda, bu Yönetmelikte temel tohumluk patatesler için ortaya konan standartları karşıladığı tespit edilen patates yumrularını,

k) TTSM: Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğünü,

l) Üretici: 15/5/2009 tarihli ve 27229 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği hükümlerine göre tarla bitkileri grubu için düzenlenmiş olan Tohum Üretici Belgesi sahibi gerçek veya tüzel kişileri,

ifade eder.

 

İKİNCİ BÖLÜM

Sertifikasyon Esasları

Genel hükümler

MADDE 4 –

(1) Sertifikasyon sistemi dâhilinde üretimi yapılacak olan çeşitlerin 13/1/2008 tarihli ve 26755 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliği hükümlerine göre kayıt altına alınmış olması gerekir.

(2) Ön temel ve temel sınıfta üretilecek tohumluklar için beş yıl, sertifikalı sınıfta üretilecek tohumluklar için üç yıl aynı tarlaya patates dikilmemiş olması gerekir.

(3) Açık alanda yapılan tohumluk üretimlerinde, üretim parselleri tohumluk patates üretimi olmayan parsellere en az iki metre uzaklıkta olması gerekir.

Sertifika kademeleri

MADDE 5 –

(1) Tohumluk patates sertifikasyon sınıfları ve kademeleri aşağıda verilmiştir.

a) Ön Temel Doku Kültürü;

1) Süper Elit SE.

b) Ön Temel;

1) Ön Elit ÖE,

2) Elit E.

c) Temel;

1) Temel 1 T1,

2) Temel 2 T2.

ç) Sertifikalı;

1) Sertifikalı 1 S1,

2) Sertifikalı 2 S2.

(2) Çoğaltım amacıyla ithal edilen tohumluk patateslerin, ithal edilen ülkedeki sertifika kademelerine karşılık gelen kademeleri Genel Müdürlükçe belirlenerek ilan edilir.

(3) Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği hükümlerine göre Doku Kültürü ile Tohumluk Üretici Belgesi sahibi gerçek veya tüzel kişiler, doku kültürü yöntemi ile üretim yapabilir. Doku kültürü fidesi veya bu fidelerden elde edilerek kontrollü ortamdan çıkarılmamış mini yumru dikilerek kontrollü ortamlarda yapılan bütün üretimler için süper elit beyannamesi verilir.

Klonal seleksiyon

MADDE 6 –

(1) Araştırma kuruluşları kendi klonal seleksiyon programlarını oluşturarak, doku kültürü ortamında üretim olmadan da sertifikasyon siteminde tohumluk patates üretimi yapabilirler.

(2) Bu şekilde üretimde ön elit beyannamesi verilen tohumluk patates üretim parsellerinden en fazla % 10’u kadar bitki seçilir. Seçilen bitkilerin hasadı kontrolör nezaretinde yapılır ve elde edilen ürüne kontrolör tarafından klonal seleksiyonla seçilmiş olduğuna dair belge düzenlenir. Bu tohumluklar ayrı bir parti olarak değerlendirilir ve zararlı organizma kontrollerine tabi tutulurlar.

(3) Klonal seleksiyon ile tohumluk üretiminde farklı tohumluk üretim parsellerinde seçilen bitkilerden elde edilen yumrular, aynı üretim parselinde kullanılmaz.

Zararlı organizma kontrolleri

MADDE 7 –

(1) Bütün sınıflardaki üretimlerde tarlada bulunan bitkiler kontrolör tarafından Ek-1’de belirtilen bitki standartları yönünden gözle kontrol edilir. Şüpheli durumlarda numune alınarak bitki sağlığı kontrol kuruluşuna gönderilir.

(2) Ön temel doku kültürü sınıfındaki tohumluk partileri ile ilgili zararlı organizma analizleri üretici tarafından yapılır.

(3) Ön temel ve temel sınıfındaki tohumluk partilerinden numuneler alınarak zararlı organizma kontrolleri amacıyla bitki sağlığı kontrol kuruluşuna gönderilir. Bitki sağlığı kontrol kuruluşu bu numunelerde Ek-1’de parti toleranslarında sıfır tolerans olarak yer alan zararlı organizmaların var olup olmadığını inceler.

(4) Sertifikalı sınıftaki tohumlukların üretildiği alanlardan sapın yaprak dökmesinden sonra her 10 dekardan veya ürünün hasadından sonra depolanmadan önce her 25 tondan 200 yumru alınarak Ek-1’de sertifikalı sınıf için sıfır tolerans olarak belirtilen zararlı organizmaların analizlerinin yapılması amacıyla bitki sağlığı kontrol kuruluşuna gönderilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Tohumluk Üretimi

Beyanname verilmesi

MADDE 8 –

(1) Üretici, tohumlukların dikiliş tarihinden itibaren otuz gün içinde başvuru kuruluşuna beyanname verir. (Değişik cümle: RG-9/12/2020-31329) Başvuru sırasında tohumluk parseli için ıslak veya elektronik imza ile imzalanarak doldurulan tohumluk beyannameleri aşağıdaki belgelerden oluşan eklerle, elektronik ortamda veya fiziki olarak başvuru kuruluşuna teslim edilir.

a) Dikilen tohumluğa ait sertifika,

b) Tohumluk üretim alanının Ek-1’de toprak toleransları içerisinde yer alan zararlı organizmalar yönünden ari olduğuna dair toprak analiz raporu,

c) Üretim tarlalarını gösteren krokiler.

(2) Doku kültürü yöntemi ile kontrollü ortamda üretilen süper elit beyannamelerine sertifika belgesi eklenmez.

(3) Klonal seleksiyon ile seçilmiş olan bitkilerden elde edilen yumrularla yapılan tohumluk patates üretimleri için ön elit beyannamesi verilir. Bu üretimlerde dikilen tohumluğun klonal seleksiyonla seçilmiş olduğuna dair belge ve tohumlukların zararlı organizma kontrolünün yapıldığına dair rapor dikilen tohumluğun sertifikası olarak kabul edilir.

(4) (Ek: RG-9/12/2020-31329) Islak imzalı müracaatlarda tohumluk beyannameleri üç nüsha olarak düzenlenir. Kabul edilerek onaylanan beyannamelerin birinci nüshası başvuru kuruluşunda saklanır. İkinci nüsha tarla kontrollerinde kullanılması için kontrolörlere verilir. Üçüncü nüsha “SERTİFİKALANDIRMADA KULLANILAMAZ” kaşesi vurularak üreticiye verilir.

Tarla kontrolleri

MADDE 9 –

(1) Tarla kontrolleri çeşit ayrımının ve zararlı organizma tespitinin en iyi yapıldığı dönemlerde en az iki defa yapılır.

(2) Kontrolör üretim parsellerinin Ek-1’de belirtilen bitki standartlarına uygun olup olmadığını denetlemek üzere, Genel Müdürlük tarafından belirlenen yöntemlere göre tarla kontrolü yapar. Tarla kontrolünün tamamlanmasından sonra tarla kontrol raporu düzenlenir.

(3) Tarla kontrolünde tohumluğun talep edilen sınıf/kademeye girmesini engelleyen sebepler varsa ve teknik olarak bu engellerin üretici tarafından giderilmesi mümkünse, üreticiye tarla kontrol ihbarnamesi verilir. İhbarnamede belirtilen zamanda kontrolör tarafından yeniden tarla kontrolü yapılır.

Partilendirme

MADDE 10 –

(1) Hasat edilen yumrular partiler halinde ayrılır ve her partiye bir numara verilir. Bir partiye verilen numara yıl değişse bile tekrarlanmaz.

(2) 25 x 25 mm’lik kare gözden geçecek kadar küçük yumrular tohumluk olarak pazarlanmaz. 35 mm üzerindeki tohumlukların sınıflanmasında, partideki yumru büyüklükleri beşin katları şeklinde ifade edilir ve partideki yumruların büyüklüğü arasındaki değişkenlik 25 mm’yi aşamaz. Bir tohumluk partisinde, belirtilen asgari büyüklükten daha küçük olan yumruların oranı ağırlık olarak % 3’ten veya belirtilen azami büyüklükten daha iri olan yumruların oranı ağırlık olarak % 3’ten fazla olamaz.

(3) Ön temel doku kültürü ve ön temel sınıftaki tohumluklarda yumru büyüklüğü sınırlaması uygulanmaz. Bu sınıflarda her üretim parseli bir parti olarak kabul edilir.

(4) Tohumluk patatesler homojen partiler halinde, mühürlenmiş ve bu Yönetmelikte belirtilen kurallara göre ambalajlanan ve mühürlenen paketler veya konteynerler içerisinde pazarlanır. Paketlerin yeni ve konteynerlerin temiz olması zorunludur.

Parti kontrolleri

MADDE 11 –

(1) Tohumluklar, sertifikalandırılmak amacıyla partiler halinde depolarda muhafaza edilir. Tohumluk partileri, kontrolör tarafından Ek-1’de belirtilen parti toleranslarında yer alan etmenler yönünden kontrol edilerek parti kontrol raporu düzenlenir.

Sertifikalandırma

MADDE 12 –

(1) Tarla kontrol raporu, parti kontrol raporu ve zararlı organizma kontrol raporu, bu kontrolleri yapan birimler tarafından sertifikasyon kuruluşuna gönderilir.

(2) Sertifikasyon kuruluşu, bütün raporları olumlu olarak kendisine ulaşan tohumluk partilerine 5 inci maddede yer alan kademelerden uygun olan sertifikayı, Genel Müdürlük tarafından belirlenen örneğe uygun olarak düzenler.

Ambalajlama ve etiketleme

MADDE 13 –

(1) Sertifikalandırılan tohumluklar ambalajlanarak ve etiketlenerek satışa arz edilir.

(2) Ambalajların üzerine üretici ile ilgili bilgiler ve tohumluk patateslerin kimyasal işlemden geçirildiği durumlarda, “İLAÇLIDIR” ibaresi ile kullanılan ilacın etkili maddesi yazılır.

(3) Etiketler üreticiler tarafından sertifikasyon kuruluşundan veya Bakanlık tarafından yetki verilen kuruluşlardan temin edilir. Etiketlerin asgari boyutları 110×67 mm olmalıdır ve aşağıdaki bilgileri içermelidir.

a) Etiketi düzenleyen kuruluşunun adı ve logosu,

b) Tohumluk partisinin numarası,

c) Mühürleme yapıldığı ay ve yıl,

ç) Çeşit adı,

d) Tohumluk sınıfı ve kademesi,

e) Beyan edilen net ağırlık,

f) “Türkiye’de üretilmiştir” ibaresi,

g) Yumru büyüklüğü.

(4) Etiket üzerinde yer alması gereken bilgilerden parti numarası, çeşit adı, mühürleme tarihi, net ağırlık ve yumru büyüklüğü üretici tarafından otomatik yazıcılarla doldurulur. Otomatik yazıcıları olmayan üreticiler etiketleri bütün bilgileri doldurulmuş olarak talep eder. Ön temel doku kültürü ve ön temel sınıfların etiketlerinde yumru büyüklüğü yer almaz.

(5) Bir partiye ait ambalajlara takılan etiketler sıralı biçimde olur. Hangi partide hangi seri numaralı etiketlerin kullanıldığı üretici tarafından sertifikasyon kuruluşuna bildirilir.

(6) Tohumluk patateslerin bulunduğu paketler ve konteynerler, açılamayacak şekilde resmî olarak veya resmî gözetim altında üretici tarafından mühürlenir. Kapandığından emin olmak için, mühürleme sistemine resmî etiket eklenir. Yeniden kullanılamayan bir mühürleme sistemi kullanıldığında, mühürün etiket taşımasına ihtiyaç duyulmaz. Çuval gibi paketler ile yapılacak pazarlamalarda paketlerin etiketle birlikte dikilmesi mühürleme olarak kabul edilir.

(7) Mühürlenen paketler ve konteynerler, resmî olarak veya resmî gözetim altında yapılması haricinde, açılıp tekrar mühürlenmez. Paketler yeniden mühürlendiği takdirde, yeniden mühürleme eylemi, yeniden mühürlemenin yapıldığı en son tarih ve yeniden mühürlemeye izin veren resmî kurum etiketin üzerinde belirtilir.

(8) Ön temel doku kültürü ve ön temel sınıfındaki tohumluklarda beyaz zemin üzerine çapraz mor kuşak, temel sınıftaki tohumluklarda beyaz, sertifikalı sınıftaki tohumluklarda mavi renkli etiketler kullanılır.

(9) Etiketler dikme veya yapıştırma olarak hazırlanır. Üzerinde bağcık geçirmek için bir delik bulunan etiketler kullanıldığında etiketin eklentisi mühürlenir.

(10) Paket ve konteynerler, etiketle aynı renkte olan ve etikette bulunması gereken bilgileri içeren bir resmî belge ile birlikte sevk edilirler. Bu belge, etiketten açıkça ayırt edilebilecek şekilde hazırlanır. Bu ayrıntılar paketin üzerine silinmez biçimde basılmışsa veya yapışkan bir etiket ya da yırtılmaya dayanıklı materyalden yapılmış bir etiket kullanılmışsa, bu belgeye ihtiyaç duyulmaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Pazarlama, Kontrol, Alt Düzenleme ve Resmî Önlemler

Pazarlama

MADDE 14 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamında sertifikasyon kurallarına uygun olarak incelenip; 5 inci maddede belirtilen kademelerde tohumluk olarak sertifikalandırılmayan patatesler tohumluk olarak pazarlanamaz.

(2) Tohumluk patateslerin kayıt altına alınması için test veya deneme, bilimsel çalışmalar ve işleme veya paketleme amacıyla hizmet sağlayıcılarına tedarik edilmesi hizmet sağlayıcının bu şekilde tedarik edilen tohumluk patatesler üzerinde hak kazanmaması koşuluyla pazarlama olarak değerlendirilmez.

(3) Üreticinin endüstriyel amaçlara veya endüstriyel amaçlı tohum çoğaltımına yönelik bazı tarımsal hammaddelerin üretimi için, hizmet sağlayıcılarına tohumluk patates tedarik etmesi, hizmet sağlayıcının bu şekilde tedarik edilen tohum veya hasat ürünü üzerinde hak kazanmaması koşuluyla, pazarlama olarak kabul edilmez. Bu durumda, üretici beyanname verilmesi esnasında başvuru kuruluşuna hizmet sağlayıcısıyla yapılan, temin edilen tohumluk patateslerin hâlihazırda karşıladığı standartlar ve koşulları da içeren sözleşmenin ilgili kısımlarının bir suretini ibraz eder.

(4) Filizlenme engelleyiciler ile işlem gören patates yumrularının tohumluk olarak pazarlanması yasaktır.

(5) Tescil denemeleri süresince üretim izni alınmış çeşitler hariç, Milli Çeşit Listesinden çıkarılan çeşitlere ait tohumlukların, talimatlar ile belirlenen stok bildirim cetveline işlenerek Genel Müdürlüğe bildirilmek kaydı ile üç yıl çoğaltım ve ticareti yapılabilir. Bu tür tohumluklar için kahverengi etiket kullanılır. Etikette söz konusu patateslerin daha esnek şartları karşılayan bir kategoriye ait olduğu belirtilir.

(6) Üretim izni almış olan çeşitler listelerden çıktığı zaman üretim süreci devam eden veya stokta bulunan tohumluklar yıl sonuna kadar tohumluk olarak pazarlanabilir.

(7) Çoğaltım amacıyla en az temel sınıftaki tohumlukların ithaline izin verilir. İthal edilen tohumluklar bu Yönetmelikte belirtilen şartları karşılamak zorundadır.

(8) İki kg’ı aşan miktarlardaki ithal tohumluk patateslerin piyasaya arzında; ambalaj üzerinde tür, çeşit, sınıf, üretildiği ülke ve kontrol kuruluşunun adı, ithalatın yapıldığı ülke, ithalatçı adı ve tohumluk patates miktarına ilişkin bilgiler bulunur. Bu bilgiler ambalajlara yapıştırma olarak eklenebilir.

(9) Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretilip belgelendirilen tohumluklar, 18/8/2010 tarihli ve 27676 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik esaslarına göre belgelenmesi durumunda organik tohum olarak pazarlanabilir.

Kontrol denemeleri

MADDE 15 –

(1) Ön elit sınıftaki tohumluk partilerinde ön kontrol denemeleri TTSM tarafından yapılır. Bu denemelerde, tohumluk partilerini temsil eden örneklerin ismine doğruluğu kontrol edilir. İsmine doğruluk kontrollerinde farklılıkların belirlenmesi halinde; belirlenen çeşitlere ait partilerin sertifikaları iptal edilir ve bu partilerden çoğaltılmış olan bütün partiler tohumluk olarak pazarlanamaz.

(2) TTSM tarafından belirlenerek ilan edilen programlar dâhilinde sertifikalı sınıftaki tohumluklardan kontrolörler tarafından alınarak TTSM’ye gönderilen numunelerde son kontrol denemeleri kurulur. Bu denemelerde ismine doğruluk ile ilgili sorun yaşanması halinde üretici uyarılır ve sorun yaşanan çeşidin üst sınıfındaki tohumluklar ön kontrole alınır.

Alt düzenleme ve resmî önlemler

MADDE 16 –

(1) Bakanlık bu Yönetmeliğin uygulamasını sağlamak üzere her türlü alt düzenlemeyi yapmaya ve resmî önlemleri almaya yetkilidir.

(2) Bakanlık, tohumluk patates arzı konusunda geçici sıkıntıların ortaya çıkması ve bu sıkıntının başka türlü üstesinden gelinemeyen bir sıkıntı olduğuna karar verilmesi durumunda, bu sıkıntıyı ortadan kaldırmak amacıyla belirli bir süre için daha esnek şartlara tabi tutulan bir kategoriye ait tohumluk patateslerin veya Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliğine göre kayıt altına alınmamış bir çeşide ait tohumluk patateslerin arz sıkıntısını gidermek için yetecek miktarlarda pazarlanmasına izin verebilir.

(3) İkinci fıkra hükümleri dahilinde pazarlanmasına izin verilen tohumluk patateslerin 5 inci maddede belirtilen sınıfların standartlarını taşıması durumunda, ait olduğu sınıfın etiketi düzenlenir. 5 inci maddede belirtilen sınıflara dahil olmayan tohumluklar için kahverengi etiket kullanılır. Etikette söz konusu patateslerin daha esnek şartları karşılayan bir kategoriye ait oldukları belirtilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İdari yaptırımlar

MADDE 17 –

(1) Tohumluk patateslerin pazarlanmasında 5553 sayılı Kanuna veya 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa aykırı hareket edenler hakkında, 5553 sayılı Kanunun veya 5996 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uygulanır.

Ücretler

MADDE 18 –

(1) Bu Yönetmelik kapsamında yapılan tarla kontrolü, parti kontrolü, belgelendirme, zararlı organizma kontrolüne ilişkin yapılan testler, ismine doğruluk testleri ve etiket hizmetleri ücrete tabidir. Bu ücretler, Bakanlık tarafından her yıl ocak ayında belirlenerek yayımlanır. Ücretler, 28/12/2006 tarihli ve 26390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre, hizmeti veren kuruluşun döner sermaye işletmesi hesabına peşin olarak yatırılır.

İstisnalar

MADDE 19 –

(1) Genel Müdürlük, çeşitlerin yerinde korunmasını, doğal ve yarı doğal ortamlarla bağlantılı olan ve genetik erozyon tehdidi altında bulunan genetik bitki kaynaklarının sürdürülebilir kullanımını sağlamak amacıyla bu amaca yönelik tohumlukların pazarlanabileceği sertifikalı tohumluk pazarlamasını engellemeyecek özel koşullar belirleyebilir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 20 –

(1) 17/1/2008 tarihli ve 26759 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Patates Tohumluğu Sertifikasyonu ve Pazarlaması Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Devam eden sertifikasyon işlemleri

GEÇİCİ MADDE 1 –

(1) Diğer mevzuatta 17/1/2008 tarihli ve 26759 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Patates Tohumluğu Sertifikasyonu ve Pazarlaması Yönetmeliğine yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır. Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik ile başlatılan sertifikasyon işlemleri, bu Yönetmelik hükümlerine göre devam ettirilir.

Stok bildirimi yapılan çeşitlerin üretimi

GEÇİCİ MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce kayıt listelerinden silinen ve stokları Genel Müdürlüğe bildirilen çeşitlerin çoğaltım ve ticaretine, çeşitlerin kayıt listelerinden çıkarıldığı tarihten başlamak üzere üç yıl izin verilir.

2023 yılı uygulaması

GEÇİCİ MADDE 3- (Ek: RG-25/2/2023-32115) 

(1) 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamında 2023 yılı tohumluk beyannameleri, dikiliş tarihinden itibaren altmış gün içinde başvuru kuruluşuna verilir.

Yürürlük

MADDE 21 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 22 –

(Değişik: RG-9/12/2020-31329) 

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Yönetmeliğin ekini görmek için tıklayınız

 

 

Resmi Gazete Tarihi: 10.07.1996 Resmi Gazete Sayısı: 22692
GIDA ÜRETİM VE SATIŞ YERLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, gıda ve gıda katkı maddelerinin üretildiği, satış ve toplu tüketiminin yapıldığı, depolandığı iş yerlerinde teknik ve hijyen kurallarına uyulmaması sonucu ortaya çıkabilecek hastalık ve zararlı etmenlere karşı insan sağlığının korunması, çalışan personelin ve gıda maddeleri ile temas edecek malzeme, alet ve ekipmanın hijyen kurallarına uygunluğunu temin etmek ve ettirmek, satış ve toplu tüketim yerlerinde satılan gıda maddelerinin denetimi, gıda maddeleri üreten işyerinin (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı işlemleri, eğitim etkinlikleri ve denetim sonuçlarına itiraz hakkına ait usül ve esasları düzenlemektir.

Kapsam:

Madde 2- Bu Yönetmeliğin amacı, gıda ve gıda katkı maddelerinin üretildiği, satış ve toplu tüketimin yapıldığı işyerinin, çalışan personeli, satışa sunulan gıda maddeleri ile gıda katkı maddelerinin bu işyerlerini işleten kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin uyması gereken usül ve esasları kapsar

Yasal Dayanak

Madde 3- Bu Yönetmelik 3.11.1995 tarihi ve 4128 sayılı Kanununun ile değişik 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlemesine Dair Kanunun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü , 9 uncu, 10, uncu ve 11 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığı’nı

b) Genel Müdürlük : Bakanlık temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nü,

c) İl Teşkilatı : İl Sağlık Müdürlüklerini,

d) Belediye: Büyükşehir, il ilçe ve belde belediye başkanlarını,

e) Gıda Maddeleri Üreten işyeri: Gıda ve gıda katkı maddelerinin hammaddeden başlayarak tasnif, işleme değerlendirme, dayanıklı hale getirme işlemlerinin yapıldığı ve satış yerlerine gönderilmek üzere depolandığı tesisler ile bu tesislerin tamamlayıcısı sayılacak yerlerin tamamını.

f) Gıda Maddeleri Satış Yeri: Gıda ve gıda katkı maddelerinin toptan veya perakende satışının yapıldığı yerler.

g) Denetim: İşyerlerinin teknik ve hijyen kurallarına uyulduğunu, bu yerlerde kullanılan gıda maddeleriyle temas edecek malzeme, alet ve ekipmanın hijyen kurallarına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığını, satış ve toplu tüketim yerlerinde satılan gıda maddelerinin muayene, izleme, numune alma ve kontrolünü,

h) Denetim Elemanı: Denetimde görevlendirilmek üzere Bakanlığın açtığı hizmet için eğitim programını tamamlamış gıda, beslenme, eczacılık, kimya, biyoloji, veterinerlik ve tıp alanında en az lisans düzeyinde eğitim görmüş personeli,

ı) Yardımcı Denetim Elemanı: denetimde görevlendirilmek üzere bakanlığın açtığı hizmet içi eğitim programını tamamlamış gıda alanında en az lise düzeyinde eğitim görmüş personeli,

j) Hijyen Kuralları: Gıda ve gıda katkı maddelerinin üretiminde tüketimine kadar, tüm aşamalarda alınacak sağlık önlemleri ile çalışan personelin uyacağı sağlık kurallarını,

k) Kirlenme: Sağlığa zararlı ve/veya gıda maddesinde ve ortamda bulunmaması gereken herhangi bir maddenin fiziksel. kimyasal, mikrobiyolojik olarak tesbitini,

l) Dezenfeksiyon: Gıda maddelerinin kirlenmesini önlemek amacıyla gıda ve gıda katkı maddelerini üreten işyerlerinin, üretim ve satış sırasında kullanılan malzeme, alet ve ekipmanın, bu yerlerde çalışan personelin kimyasal ve/veya fiziksel yöntemlerle her türlü kirlilik etmeninden arındırılmasını,

m) Zararlı Canlılar: doğrudan veya dolaylı olarak gıda maddesinde kirlenmeye yol açabilecek her türlü canlıyı,

n) Gıda Kontrol Laboratuvarı: Kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve tüzel kişiler ile gerçek kişilerden başka teşekküllerin açacağı gıda analizi yapan laboratuvarı,

o) yetkili Laboratuvar: İhtisas ve yetkileri dahilinde resmi veya özel şahıslar tarafından oluşabilecek talep ve müracaatları kabul ederek analizler yapan, eğitim veren, yurtiçi ve yurtdışındaki bilimsel araştırma kurumları ile işbirliği içinde analiz yöntemlerinin geliştirilmesi ve standardizasyonunu sağlayan, ihtilaflı durumlarda verilecek karara esas olmak üzere analiz yapan ve mütalaa veren laboratuvarı,

p) Numune: Muayene ve analiz amacıyla alanına imal tarihi, seri numarası, aynı olan ve alındığı kitleyi, partiyi her yönüyle temsil edebilecek miktar ve nitelikte olan gıda maddesini,

q) Şahit Numune: numunenin alındığı parti ve kitleden, numune ile birlikte alınan itiraz ve ihtilaflı durumlarda kullanılmak üzere işyeri yetkilisine bırakılan numuneyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Gıda Üretim Yerleri

İşyerlerinin Taşıması Gereken Özellikler (Değişik başlık: RG-09/08/1998-23397)

Madde 5- Gıda ve gıda katkı maddeleri üretimi yapan işyerlerinde aşağıdaki özellikler aranır;

a) Üretimde kullanılan tüm alet ve ekipman sağlığa uygun malzemeden, kolay ve iyi temizlenebilir kontaminasyona yol açmayacak özellikte olmalıdır. Bunlar daima temiz bulundurulmalı ve uygun olanlar gerektiğinde dezenfekte edilmelidir. Tüm malzeme, ve alet ve ekipman ısı, buhar, asit, alkali ve tuz gibi maddelere dayanıklı olmalıdır.

b) Bina, tesisat, malzeme, alet ve ekipmanın onarım, boya, badana ve periyodik bakımları aksatılmadan yapılmalıdır.

c) İşyeri, zararlı canlılar ile toz ve duman gibi çevresel kirleticilerin girmesini önleyecek biçimde tesis edilmelidir.

d) Zemin, işyerinin özelliğine göre su geçirmez, kaygan olmayan, yıkanabilir, çatlak oluşturmayan, temizlik ve dezenfeksiyona uygun malzemeden yapılmalı ve sıvı atıkların akabilmesi için yeterli eğime sahip olmalıdır.

e) Duvarlar, yapılan işin özelliğine göre su geçirmeyen, yıkanabilir, zararlı canlıların yerleşmesine izin vermeyen, pürüzsüz ve açık renkli malzemeden yapılmalı, çatlak olmamalı, kolay temizlenebilir ve dezenfekte edilir özellikte olmalıdır.

f) Pencereler ve benzeri açık yerler kirlenmeye izin vermeyecek biçimde yapılmalı, ince gözenekli, kolay temizlenebilir, sökülüp takılabilir ve sürekli bakımları yapılabilir özellikte tel ile kaplanmalıdır. Pencere eşikleri raf olarak kullanılamazdır.

g) Kapılar,pürüzsüz ve su geçirmeyen yüzeylere sahip, duruma göre kendiliğinden kapanır, sızdırmaz olmalıdır.

j)Kullanılamaz zorunlu durumlar dışında, işlenmemiş tahta gibi temizliği ve dezenfeksiyonu güç malzemeleri kullanılmamalıdır.

k) Teknik gereği işletmelerin ilgili bölümlerinde basınç sıcaklık, akış göstergeleri ve kaydetme cihazları bulunmaktadır.

(Mülga son fıkra: RG-06/05/2003-25100)

İşyerinde kullanılacak Su, Buz ve Buhar

Madde 6- Gıda ve gıda katkı maddeleri üretim yapıları işyerinde kullanılan su, buz ve buharda aşağıdaki özellikler aranır;

a) Üretimde kullanılması su, Türk Gıda Kodeksine uygun özellikte olmalıdır. Suyun sürekli ve yeterli sağlanması, depolaması, basınç ve sıcaklığının kontrolü için uygun tesisat bulunmalıdır.

b)Ürünle temas edecek şekilde kullanılan buz, Türk Gıda Kodeksine uygun sudan üretilmiş olmalı ve işletme içinde hijyen kurallarına göre depolanmalı ve taşınmalıdır.

c) Gıda ve gıda katkı maddeleri üretiminde veya gıda maddeleriyle doğrudan temas eden yüzeylerde kullanılan buhar, Türk Gıda kodesine uygun sudan elde edilmelidir.

d) Buhar üretimi, soğutma ve yangın söndürme gibi işlerde kullanılan, gıdalarla temas etmemesi gereken su tamamen ayrı hatlarda taşınmalı, bu hatlar değişik renklerle belirtilmeli ve içme suyu taşıyan sisteme geri sifon yapmamalıdır.

Sıvı Atık Hatları

Madde 7- İşyerine ait atık sistemi korozyandan etkilenmeyen, temizlik ve bakımları kolayca yapılabilecek şekilde düzenlenmeli ve sıvı atık miktarını kaldırabilecek hacimde olmalıdır. İşyeri sahibi /yöneticisi, yapılan üretim için arıtma tesisi ve deşarj izin gerekiyorsa Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğine göre gereğini yapmalıdır.

Sosyal Tesisler Tuvaletler

Madde 8- Gıda ve gıda katkı maddeleri üretimi yapılan işyerinde giyinme, soyunma, dinlenme odaları, yemekhane, yatakhane, idari bölüm ve tuvaletlerde aşağıdaki özellikler aranır;

a) İşyerindeki sosyal tesis ve tuvaletler gıda işleme alanlarından ayrı olmalıdır. tuvaletler gıda üretim yerlerine doğrudan açılmamalıdır.

b) İşyerinde personel için giyinme,soyunma,dinlenme odaları ve tuvalet bulunmalı,tuvaletler artık maddelerin hijyen kurallarının uygun bir biçimde uzaklaştırılacağı şekilde tasarlanmalı ve bu alanlarda hijyen kurallarını hatırlatıcı uyarı levhaları bulundurulmalıdır.

c) Üretimin niteliğine uygun olarak gerekli görülen yerlere sıcak ve soğuk suyu karıştırmaya uygun muslukların bulunduğu lavabolar takılmalıdır. .Sıvı sabun, kurutma cihazı veya kağıt havlu bulunmalı, gerektiğinde ellerin dezenfekte edilmesine yönelik önlemler alınmalıdır.

d) Yemekhane hijyen kurallarına uygun olmalıdır.

e) Sosyal tesise ait atıklar kapalı sistemde kanalizasyona, kanalizasyon bulunmayan yerlerde uygun yapılmış fosseptiklere bağlanmalıdır.

f) İşyerinde ilkyardım malzemesi bulunmalıdır.

Aydınlatma

Madde 9- İşyeri gün ışığına eşdeğer bir şekilde aydınlatılmış olmalıdır. Aydınlatma tabii renkleri değiştirmeyecek özellikte,yapılmalı ve asılı haldeki aydınlatma cihazlarında muhafaza bulunmalıdır.

Havalandırma

Madde 10- Sıcaklığın aşırı oranda yükselmesini, buharın yoğunlaşmasını, toz oluşumunu önlemek ve kirli havayı değiştirmek için mekanik ve/veya doğal havalandırma sistemi sağlanmalıdır. Havalandırma açıklıklarının üzerinde bir ızgara veya aşınmayan malzemeden yapılmış koruyucu düzenek bulunmalıdır. Izgaralar temizlenmek için kolayca sökülebilir nitelikte olmalıdır.

Katı Atıkların Depolanması ve Uzaklaştırılması

Madde 11- İşyerinin özelliğine göre katı atıkların işyerinden uzaklaştırılıncaya kadar toplanacağı uygun şekilde yapılmış yıkama ve dezenfeksiyona uygun, kapalı bir katı atık depolama yeri olmalıdır. Katı atık depolama ve naklinde kullanılan malzeme, alet ve ekipman tek kullanımlık veya kolayca yıkanabilir, Temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir malzemeden olmalı üzerleri işaretlerine üretimi etkilemeyecek yerlerde bulundurulmalı ve kesinlikle gıda maddeleri üretimiyle ilgili işlerde kullanılmamalıdır.

Katı atıkların toplanıp uzaklaştırılması işlemi katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’ne uygun bir şeklide yapılmalıdır.

İşyeri Çevresi

Madde 12- İşyeri çevresinde kirliliğe yol açacak çöp ve atık yığınları su birikintileri ve zararlı canlıların yerleşmesine uygun ortamlar olmamalıdır.

Hammadde Alım Yerleri

Madde 13- İşyerinin özelliğine göre işletme girişinde hammaddenin tozlanmasını, kirlenmesini ve bozulmasını engelleyecek önlemler alınmalıdır.

Depolama

Madde 14- Hammadde, mamül madde, katkı ve diğer yardımcı maddeler, alet ve ekipman ile ambalaj malzemesi depoları bu Yönetmelikte yer alan işyerinin taşıması gereken genel özellikler kısmındaki ilgili hükümlere uygun olmalıdır. Ürünler bulaşmanın ve bozulmanın önleneceği koşullarda ayrı ayrı ve zeminle temas etmeyecek şekilde belirli bir yükseklikte ve nem geçirmeyen uygun bir malzeme üzerinde depolanmalıdır.

Laboratuar

Madde 15- Laboratuvarlar diğer bölümlerden tamamen bağımsız olmalıdır.

Yakıt Depoları

Madde 16- Yakıt depoları uygun yerlerde, üretim yerine doğrudan açılmayan ve her türlü dış etkiye karşı korunmuş olmalıdır.

Temizlik ve Dezenfeksiyon

Madde 17- Gıda ve gıda katkı maddesi üretimi yapılan işyeri temizlik ve dezenfeksiyon koşulları;

a)İşyeri sahibi/yöneticisi tarafından hijyen kontrol programları yapılmalı, bütün alanların temizlenmesinin yanı sıra kritik alanlar malzeme, alet ve ekipmanın temizlik ve dezenfeksiyon şekli ve sıklığı önceden belirlenmelidir. Hijyen kontrol programları işyerinin ilgili bölümlerine asılarak yapılan temizlik ve dezenfeksiyon işaretlenmelidir.

b) Bakanlıkça izin verilen deterjan ve/veya dezenfektanlar kullanılmalıdır.

c) Su deterjan ve/veya dezenfektan ve bunları çözeltileri aracılığı ile işletmenin malzeme, alet ve ekipmanın temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi sırasında gıda maddesinin kirlenmesini engelleyecek önlemler alınmalıdır.

d) Günlük çalışmaların bitiminden hemen sonra veya uygun zamanlarda gıda maddelerinin işlendiği ortamdaki zemin, işlemle ilgili kanallar, malzeme, alet ve ekipman ile duvarlar iyice temizlenmelidir.

e) Malzeme, alet ve ekipman temizlikten sonra mümkün olduğu kadar çabuk kurutulmalıdır. Temizlikte kullanılan malzeme yıpranmış ve kirli olmamalıdır.

f) İşleri personelinden bir kişi işletme temizliğinden sorumlu olarak görevlendirilmelidir.

g) mikrobiyolojik bulaşmanın önem taşıdığı işyerinde ortam petrisi her hafta belli yerlere konularak işletme havasının mikrobiyolojik yönden temiz olup olmadığı kontrol edilmelidir.

h) Mikrobiyolojik bulaşmanın önem taşıdığı işlerinde üretim yeri girişinde içinde dezenfektan bulanan küvet veya paspas bulunmalıdır.

Evcil Hayvanlar

Madde 18- Güvenlikle ilgili bölümleri dışında işyerinde kesinlikle hayvan bulundurulmamalıdır. Hayvan bulunan güvenlik bölümleri üretim ve depolama tesislerinden ayır olmalıdır.

Zararlı Canlılar.

Madde 19- Zararlı canlılarla mücadele için etkili, sürekli ve yeterli bir program yapılmalıdır. Zararlı canlılarla mücadele ilaçları veya sağlığı tehlikeye sokabilecek diğer maddeler, üzerinde toksik etkileri ve kullanımları açısından uyarılar bulunan uygun etiketler taşımalı, sadece bu amaç için kullanılan kilitlenebilir odalar veya dolaplarda saklanmalıdır. Bunlar, bu konuda eğitilmiş personel tarafından nakledilmeli ve kullandırılmalıdır. Zararlı canlılarla mücadele için Bakanlıkça izin verilen ilaçlar kullanılmalıdır.

Personel eğitimi

Madde 20- İşyeri sahibi/yöneticisi, gıda maddeleri ile temas halinde olan personelin, üretimin hijyen kurallarına uygun biçimde yapılması ve kişisel hijyen konusunda sürekli eğitimini sağlamalıdır

Sağlık Kontrolü

Madde 21- Gıda ve gıda katkı maddeleri üretiminde çalışacak personel, resmi bir kurumdan sağlık raporu almadan çalıştırılamaz. İşe girenlerin periyodik sağlık kontrolleri 3 ayda bir yapılarak sağlık karnelerine işlenmelidir. Bu uygulamalardan işyeri sahibi/yöneticisi sorumludur.

Hastalık Bildirimi

Madde 22- Yapılan sağlık kontrolünde portör olduğu tespit edilenler derhal tedaviye alınır. Tedavisi tamamlanıp sağlam raporu almayanlar kesinlikle çalıştırılamaz. Ateşli hastalığı, cilt hastalığı yada ishalli bulunanlar derhal sağlık kuruluşuna tetkike gönderilir. Bütün bu işlerden işyeri sahibi/yöneticisi sorumludur.

Personel Hijyeni ve Davranışları

Madde 23- Gıda işleme alanında çalışan kişi, görev başındayken kişisel temizliğe özen göstermeli, tırnakları kısa kesilmiş, eller sürekli temiz tutulmalı, açıkta yara olmamalıdır. Çalışırken başlık, eldiven ve ayak giysileri dahil uygun koruyucu giysiler giyilmelidir. Bu giysiler kolay temizlenebilir olmalı ve temiz tutulmalıdır.

Üretim esnasında herhangi bir şey yemek, tütün kullanmak, sakız çiğnemek, tükürmek ve gıdalara doğru hapşırmak, öksürmek gibi davranışlar yasaktır. Kişisel eşyalar ve giysiler gıda maddelerinin işlendiği alanlarda bulundurulmamalı, üretim esnasında hiçbir takı takılmamalıdır.

Gözetim

Madde 24- Bütün personelin kurallara uymasını temin etmek için, çalışan personelden bir kişiye gözetim sorumluluğu verilmelidir.

Ziyaretçiler

Madde 25- Gıda işleme alanında ziyaretçilerin gıda maddelerini kontamine etmesini önleyici tedbirler alınmalı, bu amaçla ziyaretçilere verilmek üzere koruyucu giysiler bulundurulmalı ve ziyaretçilerin, çalışanlar için konulan tüm kurallara uymasını sağlanmalıdır.

Çalışma İzni Vermeye Yetkili Makamlar

Madde 26- Ek-1 Listede yer alan işyerleri için Genel Müdürlük, Ek-2 listede yer alan işyerleri için İl teşkilatı (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı vermeye yetkilidir. Denetimler Genel Müdürlük/İl Teşkilatınca yapılır. Hem Ek-1 hem Ek-2 kapsamında üretim yapan işyerleri için (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı vermeye Genel Müdürlük yetkilidir. Genel Müdürlük gerektiğinde Ek-1 ve Ek-2’de yer alan işyerleri arasında (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı verme konusunda yetki değişikliği yapabilir.

Ek-1 ve Ek-2 verilen listelerde yer alamayan gıda maddesi üreten işyerleri, (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı belgesi almak için İl Teşkilatına başvuruda bulunur. Bu işlerlerinin hangi gruba gireceği İl Teşkilatının görüşü ile birlikte karara bağlanmak üzere Genel Müdürlüğe gönderilir.

Çalışma İzni

Madde 27- Gıda ve gıda katkı maddesi üretim yerleri (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı almadan faaliyette bulunamazlar. Yapılan denetimler sonucunda bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığı tespit edilen işyerine ait (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı belgesi iptal edilir.

Çalışma İzni Başvurusu

Madde 28- (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı almak isteyenler aşağıdaki bilgi ve belgelerle yetkili makama başvururlar,

a) Dilekçe,

b) Noter onaylı sorumlu müdür sözleşmesi ve diploma örneği,

c) İş akış şeması ve kullanılan malzeme, alet ve ekipman hakkında bilgi,

d) Personel sayısı ve niteliği hakkında bilgi,

e) Faaliyet konusu ve ürün/ürünlerin gruplandırılması,

f) Kapasite raporu,

g) Noter onaylı Gayrı Sıhhi Müessese ruhsatı fotokopisi.

Çalışma İznine Esas İşlemler

Madde 29- Başvuru işlemlerinde,

a) Eksiksiz başvuru dosyasının kabul tarihinden itibaren söz konusu işyeri bir ay içinde 26 ıncı maddede belirtilen yetkili makam tarafından denetlenir. bu yönetmelikte belirlenen hususlara uygun bulunan işyeri için Ek-3 de örneği verilen (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı belgesi düzenlenerek işyerine sicil numarası verilir ve sicil kaydı yapılır.

b) (Değişik: RG-06/05/2003-25100) Bu Yönetmelik hükümlerine göre verilen Çalışma İzni/Gıda İşyeri Sicil Kayıt Belgesi, üzerinde yazılı gerçek ve tüzel kişi, adres ve yapılan iş için geçerlidir. Bunlardan herhangi birinin değişmesi durumunda, değişiklikle ilgili bilgi, belge ve Çalışma İzni/Gıda İş Yeri Sicil Kayıt Belgesinin aslı bir dilekçeye eklenerek iki ay içinde; ölüm durumlarında ise dört ay içerisinde il teşkilâtına başvurulur. Başvurularını bu süre zarfında gerçekleştirmeyen iş yerlerinin Çalışma İzni/Gıda İş Yeri Sicil Kayıt Belgeleri iptal edilir.

c) (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı belgesinin kaybolması veya okunamayacak şekilde tahrip olması halinde gazete ilanı veya tahrip olmuş belgenin aslı bir dilekçeye eklenerek İl teşkilatına başvurulur.

d) Genel Müdürlük/ İl teşkilatı çalışma izin ve işlemlerinden 3 Kasım 1995 tarih ve 4128 sayılı Kanunla 560 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesine eklenen fıkra hükmüne göre ücret alır.

e) (Değişik: RG-06/05/2003-25100) Mevsime bağlı hammadde temini ve teknolojisi gereği belirli aralıklarla üretim yapan iş yerleri hariç olmak üzere, Çalışma İzni/Gıda İş Yeri Sicil Kayıt Belgesi alan iş yerleri altı ay içinde faaliyete geçmek zorundadır. Bu süre sonunda faaliyete geçmeyenlerin veya faaliyete geçtikten bir süre sonra faaliyetine altı aydan fazla ara veren iş yerlerinin, durumlarını il teşkilâtına bildirmemeleri halinde, Çalışma İzni/Gıda İş Yeri Sicil Kayıt Belgeleri iptal edilir.

Denetim Esasları

Madde 30- Denetimlerde aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Denetim elemanları, Ek-4’de örneği verilen denetim formuna göre denetleme işlemini yapmak ve formun bir nüshasını işyerinde bırakarak, bir nüshasını da dosyasında muhafaza etmekle yükümlüdür.

b) (Değişik: RG-06/05/2003-25100) Denetimler, şikâyet ve özel haller hariç olmak üzere, iş yerlerinin özelliğine göre EK-5’te belirtilen sıklıkta yapılır. Faaliyet konusu birden fazla olan iş yerlerinin denetimi, üretilen ürünlerden en sık denetlenen ürün esas alınarak yapılır.

c) Denetimlerde gizlilik prensipleri esastır.

d) (Değişik: RG-06/05/2003-25100) Gıda maddeleri üreten iş yerlerinin denetimleri, en az üç denetim elemanından oluşan denetim ekibi tarafından yapılır. Yeterli sayıda denetim elemanının bulunmadığı durumlarda ise denetim ekibi, yardımcı denetim elemanlarından oluşturulur.

e) İşyeri sahibi/yönetici denetim ekiplerine her türlü bilgi ve belgeyi vermek ve kolaylık göstermek zorundadır.

f) Denetimler önceden bir uyarı olmaksızın özel durumlar hariç çalışma saatleri içinde yapılır.

Sicil Kaydı

Madde 31- İşyerlerinin sicil kaydı Ek-6’da yeralan forma göre yapılır. Her işyerine ayrı bir sicil numarası verilir. İl Teşkilatınca (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı verilen işyerinin sicil kayıtlarının bir örneği Genel Müdürlüğe gönderilir.

Denetim sonuçlarının Değerlendirilmesi

Madde 32 — (Değişik: RG-06/05/2003-25100)

Denetim formları EK-7’de belirtildiği gibi değerlendirilir.

Denetim formunda ağırlık puanı (5) olarak belirtilen hususlar sağlık için tehlike oluşturan durumlar olduğundan, bunlar için verilen puanın (-5) olması halinde iş yerinin faaliyeti, eksiklikler giderilinceye kadar durdurulur.

Denetim formunda (4) ağırlık puana sahip olan hususlarda (-4) olarak işaretlenmiş hususlar varsa, durumun düzeltilmesi için iş yerine 5 gün süre tanınır.

Denetim formunda (2) ve (1) ağırlık puanı verilen hususlar için verilen puan toplamı (-15) puandan az ise, belirlenen eksikliklerin tamamlanması için 15 gün; (-30) puana kadar ise eksikliklerin tamamlanması için 10 gün; (-30) puandan fazla ise eksikliklerini tamamlaması için 7 gün süre tanınır.

Yukarıda belirtilen süreler sonunda, belirlenen eksiklikler tamamlanmadığı taktirde, iş yeri hakkında, 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili hükümlerine göre işlem yapılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Gıda Maddeleri Satış ve Toplu Tüketim Yerleri

Satış ve Toplu Tüketim Yerlerinin Taşıması Gereken Genel Özellikler

Madde 33- Bu işyerlerinde aşağıdaki özellikler aranır,

a)Yapılan işin ve satışı yapılan gıda maddesinin özelliğine ve niteliğine göre depo, muhafaza yeri, yıkama, muayene ve kontrol yeri, hazırlama yeri bulunmalıdır. İdare bölümü personel soyunma ve giyinme yerleri, yemekhane, banyo, tuvalet gibi .ölümler ayrı olmalıdır.

b)Kapı ve pencerelere veya işyerini iç kısımlarına yapılacak uygun donanımlarla zararlı canlıların girişini engelleyecek önlemler alınmalıdır. bakanlıkça izin verilen zararlı canlılarla mücadele ilaçları kullanılmalı ve bunlar kilitli yerlerde saklanmalıdır.

c) İşyerinde içme ve kullanma suyu donanımı, akarsu düzeni, ayrıca servis hizmeti verilen işyerlerinde akar sıcak su düzeni bulunmalıdır.

d) Yapılan işin özelliğine göre bina için, zemin ve duvarlar dezenfeksiyona uygun, geçirgen olmayan, koku yapmayan, insan sağlığını olumsuz yönde etkilemeyen uygun malzemeden yapılmalı ve sürekli temiz tutulmalıdır.

e) İşyeri sahibi/yönetici, işyerinin faaliyetleri sırasında su, toprak ve hava ile çevresinde bulunan diğer işyeri, kurum ve kuruluşları kirletmeyecek ve buralarda çalışanlarla çevrede yaşayan veya ikamet edenlerin sağlığı olumsuz yönde etkilenmesini engelleyecek önlemleri almalıdır.

f) İşyerinde çöp ve her türlü atıkların konulacağı yeterli sayı ve büyüklükte ağızları kapalı ve sızdırmasız madeni veya plastik çöp kovaları ve bunların içinde çöp torbaları bulundurulmadır.

g) İşyerinde akvaryum temizlik malzemeleri ve gıda maddelerini etkileyebilecek diğer alkollü maddeler ayrı bölümlerde bulundurulmalıdır.

h) İşyerinde akvaryum canlıları dışında gıda maddeleri ve insanlarla temas edebilecek hayvan bulundurulmalıdır.

ı) İşyerinin özelliğine göre tuvalet ve lavabolarda temizlik sağlanarak sabun, tercihen sıvı sabun, kağıt havlu veya el kurutma makinası bulundurulmalıdır.

j) İşyerinde ilkyardım malzemesi bulundurulmalıdır.

Alet ve Ekipman

Madde 34- Gıda maddeleri satış ve toplu tüketim yerlerindeki malzeme, alet ve ekipmanda aşağıda belirtilen özellikler aranır;

a) Kullanılan tüm alet ve ekipman sağlığa uygun malzemeden yapılmalı, kolay ve iyi temizlenebilir özellikte olmalıdır. Bunlar daima temiz bulundurulmalı ve gerektiğinde dezenfekte edilmelidir. Kirli, kırık, paslı, çatlak, lekeli, kötü kokulu, yırtık sırrı dökülmüş ve eksik donanımla gıda satış ve servisi yapılmamalıdır.

b) Kullanılan malzeme, alet ve ekipmandan varsa, yasal düzenleme ile izne bağlanmış olanlar tercih edilmelidir.

c) Elle temas etme gerekliliği olan gıda maddelerinin satış ve servisi uygun plastik eldivenle yapılmalıdır.

d) Sıvı gıda maddeleri her tarafı uygun kaplanmış ve içindeki gıda maddesinin niteliğini bozmayacak özellikteki kaplarda bulundurulmalı ve kaplardan musluk aracılığıyla alınmalıdır.

Personel

Madde 35- Çalışan personel istihdam edildiği birime ve görevin niteliğine uygun iş giysisi giymeli, kişisel temizliğine önem göstermelidir.

Satış ve toplu tüketim yerlerinde gıda ile temasta bulunan personelin resmi bir kurumdan alınmış sağlık raporu olmalıdır. Bu personelin periyodik sağlık kontrolleri 3 ayda bir yapılarak sağlık karnelerine işlenmelidir. Bu uygulamalardan işyeri sahibi/yönetici sorumludur.

Satış, Muhafaza, Depolama

Madde 36- Gıda maddeleri satış ve toplu tüketim yerlerinde satışa sunulan gıda maddelerin muhafazası ve depolanmasında aşağıdaki özellikler aranır.

a)Saklama şartları etiketinde belirtilen ve niteliği bakımından uygun sıcaklıkta bekletilmesi gereken gıda maddeleri, üzerinde termometre bulunan ısıtıcı, soğutucu ve derin dondurucularda muhafaza edilmelidir.

b) İşyerinde depolanan, sergilenen ve tüketime sunulan her türlü gıda maddesinin üzerinde, niteliğini belirten ve varsa özel saklama koşullarını gösteren Türk Gıda Kodeksine uygun etiket bulunması zorunludur.

c) (Değişik: RG-25/07/2001-24473)(1) Ambalajı yırtılmış, bombaj yapmış, etiketsiz, imal ve son kullanma tarihi bulunmayan, son kullanma tarihi geçmiş, gözle görülür hatası bulunan ve/veya etiketi üzerinde ithalat veya üretim izin tarih ve sayısı bulunmayan gıda maddeleri satışa sunulamaz.

d) (Değişik: RG-25/07/2001-24473)(1) Okul, kreş, kamu-özel kurum ve kuruluşları ile fabrika, hastane ve benzeri yerlerde mahallinde üretilerek toplu tüketime sunulan yemek partisinin her çeşidinden işyeri sahibi/sorumlu yöneticisi tarafından alınacak birer örnek 48 saat uygun koşullarda saklanır.

Aydınlatma

Madde 37- İşyeri gün ışığına eşdeğer bir şekilde aydınlatılmalıdır. Aydınlatma gıda maddesinin doğal rengini değiştirmeyecek özellikte olmalıdır.

Havalandırma

Madde 38- Yapılan işin özelliğine göre sıcaklığın aşırı oranda yükselmesini, buharın yoğunlaşmasını, toz oluşumunu önlemek ve kirli havayı değiştirmek için mekanik ve/veya doğal havalandırma sistemi bulundurulmalıdır.

Yetkili makamlar

Madde 39- Gıda maddeleri satış ve toplu tüketim yerleri ile bu yerlerde satılan gıda maddelerinin denetiminde Genel Müdürlük ve İl Teşkilatı yetkilidir.

Belediye teşekkül eden yerlerde, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde Bakanlık Belediyelerle işbirliği yapar.

Denetim Esasları

Madde 40- Denetimlerde aşağıdaki hususlar aranır,

a) Denetim ve yardımcı denetim elemanları Ek-8’de örneği verilen denetim formuna uygun denetim yapmalı, denetim formunun bir nüshasını işyerinde bırakarak, diğerini Genel Müdürlük/İl Teşkilatına teslim etmelidir.

b) Denetimler şikayet ve özel haller dışında Ek-9′ da belirtilen sıklıkta yapılır.

c) Denetimlerde gizlilik prensibi esastır.

d) (Değişik: RG-25/07/2001-24473) Gıda maddeleri satış ve toplu tüketim yerlerinde denetim ve numune alma işlemi, denetim ve/veya yardımcı denetim elemanından oluşan en az iki kişilik ekip tarafından yapılır. 36 ncı maddenin (c) bendindeki hususların olması durumunda, gıda maddeleri yediemine bırakılarak numune alınır, analizi yaptırılır ve analiz sonucuna göre yetkililerin gözetimi altında satış yeri sahibi/sorumlusuna imha veya üretim yeri sahibi/sorumlusuna iade ettirilir. İade faturasının il teşkilatına ibrazı mecburi olup; iade ürünlerle ilgili olarak üretici firmanın, yaptığı işlem hakkında il teşkilatını bilgilendirmesi zorunludur.

e)İşyeri sahibi/ yöneticisi denetim ekiplerine her türlü bilgi ve belgeyi vermeye ve kolaylık göstermeye zorunludur.

f) Denetimler önceden bir uyarı olmaksızın, özel durumlar hariç çalışma saatleri içinde yapılır.

g) (Değişik: RG-25/07/2001-24473) Belediyeler, denetim ile ilgili görevlerini Bakanlığın aşağıda belirlediği esaslara göre yapmaya zorunludur.

– Gıda satış ve toplu tüketim yerlerini denetlemek üzere bünyesinde gıda denetim birimi teşekkül etmiş belediyeler en az iki denetim ve/veya yardımcı denetim elemanı bulundurmalıdır. Denetim ve/veya yardımcı denetim elemanı bulundurmayan belediyeler denetim yapamazlar.

– Belediyelerde gıda denetimi yapacak personele hizmet içi eğitim, il teşkilatınca verilir.

– Denetim sonuçları ve yapılan işlemler her ay düzenli olarak il teşkilatına gönderilir.

Belediye elemanlarınca yapılan denetimlerde 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname veya bu Yönetmeliğe göre cezai müeyyide uygulamayı gerektiren hususlarda denetim sonucu il teşkilatına bildirilir.

h) (Ek: RG-25/07/2001-24473) Pazar yerleri, cadde ve sokaklarda; et ve et ürünleri, ekmek ve ekmek çeşitleri, unlu mamuller, süt ve süt ürünleri, kuruyemiş, lokum, bisküvi, tatlı ve benzeri gıda maddelerinin açıkta satışı yasak olup; takibinden ilgili belediyeler sorumludur.

Numune Alma, Analiz Esasları ve Analiz Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Madde 41 — (Başlığıyla birlikte değişik: RG-25/07/2001-24473)

Gıda satış ve toplu tüketim yerlerinden gıda numunesi alma ve analiz esasları konularında aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Bakanlıkça hazırlanan numune alma rehberinde belirtilen esaslara göre numune alınır.

b) Alınan numuneler için herhangi bir bedel ödenmez.

c) Analizi yapılacak numune uygun şartlarda laboratuvara gönderilir. Ayrıca, şahit numune uygun şartlarda iş yeri sahibi/sorumlusuna teslim edilir. Şahit numunenin muhafazası işyeri sahibince/sorumlusunca sağlanır.

d) Denetim ekibi, alınan numunelerde gerekli gördükleri analizleri isteyebilir. İsteğe bağlı analizlerin ücretini isteyen kişi karşılar.

e) Satış ve toplu tüketim yerlerinde kapalı/orijinal ambalajı dışında satılan gıda maddelerinden alınan numunelerin ilgili laboratuvarda yaptırılacak analizlerinde ve analizlerin sonucunda kusurlu tarafın belirlenebilmesi açısından, varsa kapalı/orijinal ambalajından paralel numune alınarak diğer numune ile beraber analize gönderilir.

Analiz sonucu üretim sürecinden kaynaklandığı ortaya çıkan hata ve kusurlardan üretim veya ithalatı yapan gerçek veya tüzel kişi, muhafaza şartlarından kaynaklanan bozulma ve aykırılıklardan satış yeri yetkilileri sorumludur.

f) Yapılan analiz sonucu mevzuata uygun olmayan numuneler için yasal işlem yapılır. Üretimin başka illerde yapılması halinde ise, durum üretimin yapıldığı valiliğin il teşkilatına bildirilir.

g) Denetimde, fiziksel ve organoleptik muayene sonucu sağlığa zarar verecek şekilde bozulmuş, kokuşmuş, küflenmiş, kurtlanmış, böceklenmiş, gıda maddesi vasfını kaybetmiş gıda maddelerinin satışının tespiti halinde; analizi yapılmadan, yerinde veya uygun bir yerde satış yeri yetkilisinin imzasının da bulunduğu en az iki denetim elemanı tarafından tutanak düzenlenerek; bu gıda maddeleri imha edilir.

h) Güvenliğinden kuşku duyulan ve analiz edilmek üzere numune alınan gıda maddeleri analiz sonucuna kadar mühür altında tutulur ve yediemine teslim edilir. Analiz sonucunda mevzuata aykırı olduğu belirlenen numunenin sahibi/üreticisi/ithalatçısı hakkında yasal işlem yapılır.

ı) İmha edilecek olan gıda maddelerini satanlar hakkında 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre işlem yapılır.

Denetim Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Madde 42 — (Değişik: RG-06/05/2003-25100)

Denetim formları EK-7 de belirtildiği gibi değerlendirilir.

Ağırlık puanı (5) olarak belirlenen hususlardan herhangi biri (-5) olarak işaretlenirse 5 gün içinde durumun düzeltilmesi,

Ağırlık puanı (4) olarak belirlenen hususlardan herhangi biri (-4) olarak işaretlenirse 7 gün içinde durumun düzeltilmesi,

Ağırlık puanı (2) ve (1) olarak belirlenen hususlarda, verilen puan toplamı (-15) puandan az ise 15 gün içinde durumun düzeltilmesi; (-15) puandan fazla ise 10 gün içinde durumun düzeltilmesi gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen süreler sonunda, belirlenen eksiklikler tamamlanmadığı taktirde, iş yeri hakkında, 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili hükümlerine göre işlem yapılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Müşterek ve Geçici Hükümler

Denetim Elemanı Eğitimi

Madde 43- Gıda ve gıda katkı maddelerinin üretildiği, satış ve toplu tüketiminin yapıldığı işyerinde teknik ve hijyenik denetim ile satış ve servise sunulan gıda maddelerinin denetim işlemlerinde görevlendirilmek üzere, denetim ve yardımcı denetim elamanları Bakanlığın açacağı hizmet içi eğitime alınırlar.

Çalışma İzni ve Denetim Sonuçlarına İtiraz Hakkı

Madde 44- Gıda maddeleri üreten işyeri ve satış yeri yetkililerince (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı denetim sonuçlarına itiraz edebilir.

İtiraz Esasları

Madde 45- İtirazlar, yazılı olarak Genel Müdürlük / İl Teşkilatı’na yapılır

(Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı ve denetim işlemleriyle ilgili itirazlar en geç yedi gün içinde yapılır ve bir ay içinde sonuçlandırılır.

Gıda kontrol laboratuvarının analiz sonucuna itiraz, sonucun işyeri sahibi/yöneticisine tebliğinden itibaren en geç yedi gün içinde yapılır.

Analiz sonucuna yapılan itiraz üzerine şahit numune analiz edilmek üzere Yetkili Laboratuvara gönderilir.

Numune işyeri sahibinin/yöneticisinin isteği üzerine, istediği laboratuvarda analiz yaptırması amacıyla fazla sayıda alınır, mühürlenir ve tutanakla talep sahibine teslim edilir. Denetim ekibi tarafından alınan numune ile istek üzerene alınan numuneye ait analiz raporlarında farlılık olması durumunda işlerine bırakılan şahit numune analiz edilmek üzere ilgili makam tarafından yetkili laboratuvara gönderilir. Yetkili laboratuvarın analiz raporu kesin olup verilecek karara esastır. Yapılacak analizlere ait ücretleri itiraz eden tarafından ödenir.

Ek Madde 1 — (Ek: RG-25/07/2001-24473)

Çalışma izni başvurusu; Yönetmeliğin 28 inci maddesinde istenen bilgi ve belgelere ilave olarak çalışma izni ücret dekontu ile,

Gıda işyeri sicil kaydı başvurusu; Yönetmeliğin 28 inci maddesinde istenen bilgi ve belgeler ile,

yetkili makama yapılır.

Ek Madde 2 — (Mülga: RG-06/05/2003-25100)

Geçici Madde 1- Halen faaliyet gösteren gıda ve gıda katkı maddeleri üreten işyerleri ile gıda satış ve toplu tüketim yerleri, bu Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren bir yıl içinde Yönetmeliğin hükümlerine uymak zorundadır. Bu süre içinde gerekli düzenlemeleri yapmayan işlerlerinin faaliyetlerine izin verilmez. 4128 sayılı Kanuna göre haklarında yasal işlem yapılır.

Geçici Madde 2- Halen faaliyet gösteren gıda ve gıda katkı maddeleri üreten işyerleri (Değişik ibare: RG-25/07/2001-24473) çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı belgesi alıncaya kadar üretimlerine devam ederler.

Geçici Madde 3- (Mülga: RG-25/07/2001-24473)

Yürürlük

Madde 46- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer

Yürütme

Madde 47- Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

_____________________

(1) 25/07/2001 tarihli ve 24473 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelikle, bu maddenin (c) ve (d) bentleri birleştirilerek (c) bendi olarak değiştirilmiş; (e) bendi de değiştirilmiş ve teselsül ettirilmiştir.